Page 1

‫وه‪ :‬قادر وریا‬ ‫وهرگێڕانی له‌ فارسییه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهسككندی‌ كككردووه‌ )بڕیارنككامه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫یهكگرتووه‌كككان له‌ ‪26‬ی‌ دیسككامبری‌ ‪ 1966‬دا ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ڵهی‌ گشككتیی‌ ‌‬ ‫كككۆمه‌ ‌‬ ‫كراوه(‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهبردنی‌ ده‌ست پێ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫به‬ ‫مادهی‌ ‪ ،49‬له‌ ‪23‬ی‌ مارسی‌ ‪‌1976‬ه ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫‪‌ ،A 2200‬‬ ‫رهتا‪:‬‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫یمانه‪:‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫ڕهسككمی‌ ناسككینی‌‬ ‫به ‌‬ ‫كگرتووهكاندا هككاتوون‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫یهندراوی‌ ‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫بنهمایانه‌ كه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫بهو‬ ‫سهرنجدان ‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫* ‌‬ ‫ئكازادی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫بنكاغهی‌‬ ‫‌‬ ‫مكاڵهی‌ مرۆڤكك‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهنكدامانی‌ بنه‌‬ ‫ههمكوو ‌‬ ‫‌‬ ‫گوێزراوهككانی‌‬ ‫‌‬ ‫كسكانو رانه‌‬ ‫‌‬ ‫زاتیو مافه‌ ‌‬ ‫یه‬ ‫‌‬ ‫ئابڕووی‬ ‫‌‬ ‫ریو ئاشتی‌ له‌ جیهاندا پێكدێنن‪،‬‬ ‫دادپهروه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهگرن‪،‬‬ ‫رچاوه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫وه‬ ‫مرۆڤه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر تاكێكی‌‬ ‫‌‬ ‫زاتیی‬ ‫‌‬ ‫ئابڕووی‬ ‫‌‬ ‫ئهم مافانه‌ له‌‬ ‫كه‪‌ ،‬‬ ‫بهمه‌ ‌‬ ‫سهرنجدان ‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫* ‌‬ ‫شكتهی‌ مكرۆڤێكی‌ ئكازاد‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫چڵهپكۆپه‌ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مكافی مرۆڤكدا‪،‬‬ ‫‌‬ ‫بهمه‌ كه‌ له‌ جاڕنامه‌ی‌ جیهانیی‌‬ ‫سهرنجدان ‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫* ‌‬ ‫بهم مه‌رجككانه‬ ‫یشتنی ‌‬ ‫‌‬ ‫ترسهو‪‌ ،‬‬ ‫گه‬ ‫‌‬ ‫نیو رزگاری‌ له‌‬ ‫مهده‌ ‌‬ ‫سیاسی‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئازادیی‬ ‫‌‬ ‫دهستڕاگه‌یشتنی‌ به‌‬ ‫وێ‪‌ ،‬‬ ‫یه ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫روههكا مكافه‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫كانو‪،‬‬ ‫نییهكك ‌‬ ‫‌‬ ‫مهده‌‬ ‫كیو ‌‬ ‫كهسككه‌ له‌ مكافه‌ سیاسك ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫رگرتنی‬ ‫‌‬ ‫كهڵكككوه‌‬ ‫كای ‌‬ ‫تهنیكا له‌ رێگك ‌‬ ‫تهنیا و ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‪،‬‬ ‫كانهوه‌ مسۆگه‌ر ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫تییه‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫ڵیه‬ ‫‌‬ ‫كولتووریو‬ ‫‌‬ ‫بهرعككۆده‌ن رێككزی‌ مكاف‌و ئكازادییه‌‬ ‫وڵهتكان ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫كگرتووهككان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫یمكانی ‪ Charter‬نه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سهرنجدان به‌ ‌‬ ‫په‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫* ‌‬ ‫پێبده‌ن‪،‬‬ ‫‌‬ ‫رهیان‬ ‫په ‌‬ ‫رانسهری‌ جیهاندا ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫رنو له‌‬ ‫به ‌‬ ‫ڕێوهیان ‌‬ ‫‌‬ ‫بگرنو ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫مرۆییهكان‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫بككاری‬ ‫ئهنككدامن‪ ،‬له‌‬ ‫یهكككتر‌و كۆمه‌ڵێككك كه‌ تێیككدا ‌‬ ‫به ‌‬ ‫مبهر ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم راسككتییه‌ كه‌ تاكه‌كككان‬ ‫تێگهیشككتن ‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫* ‌‬ ‫بهرپرسیارن‪،‬‬ ‫یهدا‪‌ ،‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫دانپێدانراوهكان ‌‬ ‫‌‬ ‫رهپێدانی‌ مافه‌‬ ‫په ‌‬ ‫وژووربردنو ‌‬ ‫‌‬ ‫ره‬ ‫به ‌‬ ‫‌‬ ‫یهنن‪:‬‬ ‫گه ‌‬ ‫راده ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫خاڵنهی‌ خواره‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ندیی خۆیان ‌‬ ‫‌‬ ‫رهزامه‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫* ده‌ ‌‬ ‫كهم‬ ‫یه ‌‬ ‫شی ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪:1‬‬ ‫‌‬ ‫ئهوان سككتاتۆ و ره‌وشككی‌‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫ئهم مككافه‌ ‌‬ ‫یه‪ .‬به‌ هككۆی‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫كارهی‌ خۆنووسككینی‌‬ ‫گهلێككك مككافی‌ چك ‌‬ ‫ههمككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك ك‬ ‫كهن‪.‬‬ ‫ربهستانه‌ دیاری‌ ده‌ ‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫رهپێدانی‌ كولتووریی‌ خۆیان‪،‬‬ ‫په ‌‬ ‫تیو ‌‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئابووری‪،‬‬ ‫‌‬ ‫سیاسی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫رچاوه سروشككتییه‌كانی‌ خككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫كهڵككك له‌ سككامان‌و سككه‌‬ ‫دهتككوانێ‌ بككۆ ئامانجه‌كككانی‌ خككۆی‌ ‌‬ ‫گهلێك ‌‬ ‫ههموو ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫رێككهوتنه‌ ئككككابوورییه‬ ‫‌‬ ‫پێ كه‌ به‌ گككككوێره‌ی‌‬ ‫‌‬ ‫نهخككككاته‌ ژێككككر‬ ‫بهرپرسككككیاره‌تییه‌ ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫وهربگككككرێ‌‪ ،‬به‌ مه‌رجێككككك ‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‪ .‬له‌‬ ‫‌‬ ‫سهرشك‬ ‫‌‬ ‫كهوتككوونه‌‬ ‫وهیی‪‌ ،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫رانبه‌رو قكانوونی‌ نێككونه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كازانجی ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫بنكاغهی‌ قك‬ ‫‌‬ ‫لهسككه‌ر‬ ‫ییهكان‌و ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نێونه ‌‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بێبهش‬ ‫‌‬ ‫بهڕێچوون‬ ‫ژیانو ‌‬ ‫‌‬ ‫پێداویستییهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫ئامرازو‬ ‫‌‬ ‫گهلێك له‌‬ ‫لومهرجێكدا ناكرێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫هیچ‬ ‫بهڕێككوه‌بردنی‬ ‫بهرپرسككایه‌تیی‌ ‌‬ ‫وڵهتككانه‌ كه‌ ‌‬ ‫ئهو ده‌ ‌‬ ‫ئهوانككدا ‌‬ ‫یهو له‌ نێككو ‌‬ ‫پهیماننامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫‪3‬ك ده‌ ‌‬ ‫بهدیهككاتنی‌ مككافی‌ چككاره‌ی‌ خۆنووسككین ‌و‬ ‫بێ بككۆ ‌‬ ‫سهرشككانه‌‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫عمهره‌و بنده‌سككتیان ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫وڵتككانی‌ موسككته‌‬ ‫ههنگككاو‬ ‫‌‬ ‫بهخێككرایی‌‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‪‌ ،‬‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫پهیمانی‌ ‌‬ ‫دهق و رێوشوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم مافه‌‪ ،‬به‌‬ ‫رێزگرتن ‌‬ ‫بنێن‪.‬‬ ‫دووههم‬ ‫‌‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪:2‬‬ ‫‌‬ ‫تاكهكككانی‌ دانیشككتووی‌ نككاوچه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫مبهر به‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ كه‌‬ ‫بهرعۆده‌ ‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫سیاسكیو‬ ‫‌‬ ‫بیكروڕای‬ ‫‌‬ ‫گهز‪ ،‬زمان‪ ،‬ئكایین‪،‬‬ ‫ره ‌‬ ‫ڵهك‪‌ ،‬‬ ‫رهچه‌ ‌‬ ‫بهرچاوگرتنی‌ جۆری‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫سهڵتی‌ خۆی‌‪ ،‬بێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ژێرده‬ ‫‌‬


‫وهیی‌‪ ،‬سكككامان‪،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫تی‪‌ ،‬‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫چهی‌ ككككۆمه‌ ‌‬ ‫بهرچكككاوگرتنی‌ بنه‌ ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههروه‌هكككا‬ ‫‌‬ ‫دیكه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫جكككۆره‌ بیكككروڕایه‌ ‌‬ ‫ستبهریان بكا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بگرێو ‌‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫یهدا‬ ‫پهیماننامه‌ ‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫تیو بارودۆخیتر‪ ،‬رێز له‌ مافه‌كانی‌ گونجاو ‌‬ ‫خزمایه ‌‬ ‫‌‬ ‫ندیی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێوه‬ ‫كراوه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫نهكك‬ ‫كانوونو رێوشككوێنیان بككۆ ‌‬ ‫‌‬ ‫جێگایانه كه‌ پێشككبینیی‌ قك‬ ‫‌‬ ‫لهو‬ ‫یمانه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫یه‪،‬‬ ‫پهیماننككامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫سهر بناغه‌ی‌ رێوشككوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫خۆیو‪‌ ،‬‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫رهوتی‌ قانووندانانی‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫بێ كه‌ ‌‬ ‫بهرعۆده‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم مافككانه‌ بێ‬ ‫بردنی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهڕێككوه‌‬ ‫كتی ‌‬ ‫بهسك ‌‬ ‫بهمه‌ ‌‬ ‫دهبێ‌ ‌‬ ‫قانوونو رێوشوێن ‌‬ ‫‌‬ ‫بنێ‪ .‬دیاریكردنی‌‬ ‫‌‬ ‫نگاوی پێویست‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫یهدا هاتوون‪.‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫كه‌ ‌‬ ‫دهبێ‌‪:‬‬ ‫بهرعۆده‌ ‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-3‬‬ ‫سمی‬ ‫‌‬ ‫بهره‌‬ ‫یهدا ‌‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئازادییانهی‌ كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو ماف‌و‬ ‫ئهلف ك دڵنیایی‌ بدا كه‌ تاك له‌ كاتی‌ پێشێلكرانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم پێشككێلكردنه‌ به‬ ‫گهر ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫نانهت ‌‬ ‫بێ‪ .‬ته‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫زیانهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫كاریگهری‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫رهبووكردنه‌ ‌‬ ‫ناسراون ئامرازێكی‌ بۆ قه‌ ‌‬ ‫بووه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫رهسمییان‬ ‫قامی ‌‬ ‫‌‬ ‫سانێكهوه‌ بووبێ‌ كه‌ پۆست‌و مه‌‬ ‫‌‬ ‫هۆی ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫شكاوه ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫لێوه‬ ‫‌‬ ‫سكتانی‬ ‫‌‬ ‫كاربهده‌‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫دهككا‪ ،‬له‌‬ ‫بكووكردنهوه‌ی‌ زیكان ‌‬ ‫‌‬ ‫قهره‌‬ ‫ئهو تكاكه‌ی‌ داوای‌ ‌‬ ‫دڵنیكایی بكدا ‌‬ ‫‌‬ ‫بك‬ ‫وه كه‌ سیسككته‌می‌ قككانوونیی‌ وڵت‬ ‫دیكه ‌‬ ‫‌‬ ‫كێكی‬ ‫‌‬ ‫كهسك‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫زایی‪ ،‬ئیككداری‌و قانوونككدانانه‌وه‌‪ ،‬یككان به‌ هككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫قه‬ ‫ره ‌‬ ‫ی‬ ‫په ‌‬ ‫كانه یاسككاییه‌كان ‌‬ ‫وهی‌ زیك ‌‬ ‫قهره‌بككووكردنه‌ ‌‬ ‫روهها پێداویسككتییه‌كانی‌ ‌‬ ‫بپرسرێتهوه‌‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لێی‬ ‫‌‬ ‫دیاریی‌ ده‌كا‪،‬‬ ‫پێبدرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ركهوت‪ ،‬ناچككار‬ ‫خهسككاره‌یان لكككێده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كنه‬ ‫لهم چه‌شك ‌‬ ‫ههركككات ‌‬ ‫‌‬ ‫كاربهده‌سككتانه‌‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم جككۆره‌‬ ‫كایی بككدا كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ج ك ك دڵنیك‬ ‫وه‪.‬‬ ‫نه ‌‬ ‫رهبووی‌ بكه‌ ‌‬ ‫دهكرێن قه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 3‬‬ ‫‌‬ ‫ڵككوهرگرتن له‬ ‫‌‬ ‫ژنكانو پیكاوان له‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫مافهككانی‌‬ ‫‌‬ ‫یهكسكانیی‌‬ ‫دهبن ‌‬ ‫بهرعۆده‌ ‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫بهر بكه‌ن‪.‬‬ ‫دهسته‌ ‌‬ ‫یهدا هاتوون‪‌ ،‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫نییهكان كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مهده‌‬ ‫سیاسیو ‌‬ ‫‌‬ ‫ههموو مافه‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 4‬‬ ‫‌‬ ‫كهی‌ له‌ ژیككانی‬ ‫ههڕه‌شك ‌‬ ‫‌‬ ‫ههركات رووداوێكی‌ نائاسایی‌ گشتی‌ روویككدا كه‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫‪1‬ك وڵتانی‌ ‌‬ ‫ئهم‬ ‫رهوه‌ی‌ ‌‬ ‫دهتكككككوانن له‌ ده‌ ‌‬ ‫یهنكككككدرا‪‌ ،‬‬ ‫یهكی‌ ره‌سكككككمی‌ راگه‌ ‌‬ ‫ئهم رووداوه‌ به‌ شكككككێوه‌ ‌‬ ‫یهك ككككككرد‌و‪‌ ،‬‬ ‫وه ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهنككده‌كان‬ ‫بهرژه‌ ‌‬ ‫كهو ‌‬ ‫بهپێی‌ بككارودۆخه‌ ‌‬ ‫كاوی پێویسككت ‌‬ ‫‌‬ ‫ههنگك‬ ‫‌‬ ‫دیاریكراوهكانیككان‪،‬‬ ‫‌‬ ‫رپرسیارهتییه‌‬ ‫‌‬ ‫یهو ‌‬ ‫به‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫په‬ ‫ئهركه‌ حوقكككككككووقییه‌‬ ‫تیو ‌‬ ‫رپرسكككككككیاره ‌‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫به‬ ‫له ‌‬ ‫ههنگكككككككاوانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫رجه كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهو مه‌‬ ‫بهڵم ‌‬ ‫ههڵبگكككككككرن‪‌ .‬‬ ‫‌‬ ‫ڵهك‪،‬‬ ‫رهچه‌ ‌‬ ‫كازانجی ‌‬ ‫‌‬ ‫دژی‪ ،‬یككان به‌ قك‬ ‫‌‬ ‫كۆی جیاوازیككدانان به‌‬ ‫بنه هك ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ههروه‌هككا ‌‬ ‫‌‬ ‫نهبككن‪،‬‬ ‫ناتهبا ‌‬ ‫‌‬ ‫ییهكانیان‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نێونه ‌‬ ‫‌‬ ‫تی‪.‬‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫كی ئایینی‌ یان‬ ‫یه ‌‬ ‫بنهچه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫زمانو‬ ‫‌‬ ‫گهز‪،‬‬ ‫ره ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم قكانوونه‬ ‫رهوه‌ی‌ مادده‌كانی‌ ‪6‬كك ‪7‬كك ‪) 8‬به‌نككدی‌ ‪‌1‬و ‪‌16-15-11 -(2‬و ‪18‬ی‌ ‌‬ ‫نابێ له‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫نگاوانه(‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫)ئهم‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫(یهدا بن‪.‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫)په‬ ‫كهڵككك‬ ‫پهیماننككامه‌یه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫نائاسككاییهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دۆخه‬ ‫‌‬ ‫پهیمككانه‌ كه‌ له‌ )مككافی‌(‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫وڵتێكی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ككك‬ ‫رێگای‬ ‫‌‬ ‫یاندنهكه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم دۆخه‌ نائاساییه‌و‪ ،‬هۆیه‌كانی‌ نائاسایی‌ راگه‌‬ ‫ستبهجێ‌ جۆری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫ده‬ ‫ردهگرێ‌‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫‌‬ ‫نێ‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام‬ ‫دیكهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كككانه‌وه‌ به‌ ئاگككاداریی‌ وڵتككانی‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬ ‫دهستنیشككان ده‌كككا‌و‪،‬‬ ‫ئهو بككارودۆخه‌ نائاسككاییه‌ ‌‬ ‫تهواوبوونی‌ ‌‬ ‫یهندراوێكدا كاتی‌ ‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫له‬ ‫وڵته( ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫روهها ‌‬ ‫)هه ‌‬ ‫‌‬ ‫نێ‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫گه ‌‬ ‫ئهندامی‌ ده‌ ‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫گشتی( به‌ ئاگاداریی‌‬ ‫‌‬ ‫سهوه‌ )سكرتێری‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫كه‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫له‌ رێگای‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:5‬‬ ‫‌‬


‫ئهو مكافه‌ بككده‌ن به‌ وڵتێكك‪،‬‬ ‫وه كه‌ ‌‬ ‫یه‪ ،‬نكابێ‌ به‌ جۆرێككك لێكبككدرێنه‌ ‌‬ ‫یماننكامه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫خاڵهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك هیچكام له‌‬ ‫بهرته‌سكككیان‬ ‫پهیماننامه‌یه‌ له‌ نێوببا یان ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ستنیشانكراوهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسێك كه‌ ماف‌و ئازادییه‌ ده‌‬ ‫گروپێك یان ‌‬ ‫وه‪.‬‬ ‫بكاته ‌‬ ‫‌‬ ‫قانوونهككككان )عكككورف(‪،‬‬ ‫‌‬ ‫تییهككككانی‌ مرۆڤكككك كه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ڕه‬ ‫دابهزینێكككك له‌ مكككافه‌ بنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهو‬ ‫بهرته‌سكككككردنه‌ ‌‬ ‫‪2‬كككك هیكككچ ‌‬ ‫یهدا‪ ،‬ناسككراون‌و‬ ‫پهیماننككامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫كانی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههركككام له‌ وڵتك‬ ‫‌‬ ‫نهریت‌و رێوشككوێنه‌كانی‌‬ ‫وهكككان‌و ‌‬ ‫پێڕه ‌‬ ‫‌‬ ‫یماننامهكككان‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫په‬ ‫كهمككتردا‬ ‫كی ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫نهناسراون‪ ،‬یككان له‌ راده‌ ‌‬ ‫سمی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهره‌‬ ‫)ئهو مافانه‌( ‌‬ ‫‌‬ ‫یهدا‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫بیانویه كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهم‬ ‫ههن‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ناكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫قبوڵ‬ ‫‌‬ ‫رهسمی‌ ناسراون‪،‬‬ ‫به ‌‬ ‫‌‬ ‫سێههم‬ ‫‌‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪:6‬‬ ‫‌‬ ‫وه بپككارێزرێ‌‪.‬‬ ‫كۆی قككانوونه‌ ‌‬ ‫دهبێ‌ به‌ هك ‌‬ ‫یه‪ .‬ئه‌م مككافه‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫زاتی‪ ،‬مافی‌ ژیككانی‌‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫یه ‌‬ ‫ههر مرۆڤێك به‌ شێوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫مافی ژیان بێبه‌ش‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ ملهوڕانه‌ له‌‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهخۆوه‌ ‌و‪ ،‬به‌‬ ‫نابێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كهسێك‬ ‫هیچ ‌‬ ‫ئهو تاوانبككارانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫بێ بككۆ ‌‬ ‫تهنیككا ده‌ ‌‬ ‫وه‪ ،‬سككزای‌ مككردن ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫ڵنهوه‌شككاوه‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو وڵتككانه‌دا كه‌ سككزای‌ ئێعككدام‬ ‫‪2‬ك ك ‌‬ ‫كووه‪،‬‬ ‫بهڕێوه‌چك ‌‬ ‫كهدا ‌‬ ‫ردهمی‌ روودانی‌ تككاوانه‌ ‌‬ ‫كوێرهی‌ قانوونێككك كه‌ له‌ سككه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهویككش به‌ گك‬ ‫جینایهتیككان كككردووه‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫هێشككتنو‬ ‫‌‬ ‫پهیماننككامه‌ی‌ ‌‬ ‫نه‬ ‫پهیماننككامه‌یه‌ ‌و ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫رێوشككوێنهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌‬ ‫له ‌‬ ‫سككزایهش( نككابێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ربچێ‪) .‬ئه‌م‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫كۆمهڵ‌ )‪ (Genocide‬ناته‌با بێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كوشتاری ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫سزای‌ تاوانی‌‬ ‫ردهگیككرێ‌‪ ،‬هیككچ‬ ‫وه ‌‬ ‫كهڵك له‌ سككزای‌ مككردن ‌‬ ‫بهكۆمه‌ڵ‌ ‌‬ ‫نجامدانی تاوانی‌ كوشتاری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بارهت به‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫‪ -3‬كاتێك‬ ‫یماننككامهی‬ ‫‌‬ ‫لهو قانوونه‌ لبككدا كه‌ له‌ ‌‬ ‫په‬ ‫یماننامهیه‌ نادا ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫‌‬ ‫یهدا رێگا به‌‬ ‫مادده ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم‬ ‫شتێك ‌‬ ‫هاتووه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كۆمهڵدا‬ ‫‌‬ ‫كوشتاری ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫نههێشتن ‌و سزای‌ تاوانی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سكووكبوونی‬ ‫ههیه‌ داوای‌ لێبكوردن یكان‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫مكافی ‌‬ ‫‌‬ ‫ككرێ‬ ‫‌‬ ‫مهرگی‌ بۆ دیاری‌ ده‌‬ ‫كهسێكی‌ سزای‌ ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-4‬‬ ‫كهس یككان سككووكبوونی‌‬ ‫كووردنی گشككتی‌‪ ،‬لێبككووردنی‌ تككاكه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهڵكككوه‌رگرتن له‌ لێبك‬ ‫كی ‌‬ ‫كهی‌ بكا‪ .‬شانسك ‌‬ ‫تاوانه ‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫نموونهكان‬ ‫‌‬ ‫ههموو‬ ‫‌‬ ‫سزای‌ مردن بۆ‬ ‫ئهنجامیان داوه‌و‪،‬‬ ‫مهنی‌ ‪ 18‬ساڵكی‌ ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫كهسانی‌ خوار ‌‬ ‫ئهو تاوانه‌ دیاری‌ بكرێ‌ كه‌ ‌‬ ‫سزای مردن نابێ‌ بۆ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-5‬‬ ‫بچێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بهڕێوه‌‬ ‫دووگیانیشهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ژنانی‬ ‫‌‬ ‫بارهی‌‬ ‫‌‬ ‫نابێ له‌‬ ‫‌‬ ‫سزایه(‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫روهها ‌‬ ‫)هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵوهشكانه‌وه‌ی‌ سكزای‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهدواخستن یان پێشكگرتن به‌‬ ‫هۆی ‌‬ ‫‌‬ ‫یهدا نییه‌ كه‌ ببێته‌‬ ‫لهم مادده‌ ‌‬ ‫‪ -6‬هیچ شتێك ‌‬ ‫وه‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫پهیماننامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫لیهن وڵتی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئیعدام له‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 7‬‬ ‫‌‬ ‫ئهشكككه‌نجه‌ بككدرێ‌ یككان سككووكایه‌تیی‌ پێبكككرێ‌و‪ ،‬سككزای‌ نائینسككانی‌و دڕنككدانه‌ بككدرێ‌‪.‬‬ ‫كهسێك نابێ‌ ‌‬ ‫هیچ ‌‬ ‫لهسككه‌ ‌‬ ‫ری‬ ‫كهسككه‌كه‌ ‌‬ ‫ئككازادانهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫زامهنككدیی‌‬ ‫‌‬ ‫بهبێ‌ ره‌‬ ‫پزیشكككیو زانسككتی‌ نككابێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تككایبهتی‌ تاقیكككاریی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ڕێوهبچێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪:8‬‬ ‫‌‬ ‫یهك‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫شنو‬ ‫‌‬ ‫ههر چه‌‬ ‫‌‬ ‫فرۆشتنی كۆیله‌ به‌‬ ‫‌‬ ‫كڕینو‬ ‫‌‬ ‫ییو‬ ‫رابگیرێ‪ .‬كۆیله‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهكو كۆیله‌‬ ‫كهسێك نابێ‌ ‌‬ ‫‪ -1‬هیچ ‌‬ ‫یه‪.‬‬ ‫غه ‌‬ ‫قهده‌ ‌‬ ‫بێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫خزمهتی‌ پێبكرێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ملی‬ ‫‌‬ ‫كهسێك نابێ‌ به‌ زۆره‌‬ ‫‪2‬ك هیچ ‌‬ ‫ئهنجامككدانی‌ كككارێكی‌ داسككه‌پاو‬ ‫پێبكككرێ‌‪ ،‬یككان ناچككار به‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كاری‬ ‫‌‬ ‫ملی كك‬ ‫‌‬ ‫كهسێك نابێ‌ به‌ زۆره‌‬ ‫ئهلف‪ :‬هیچ ‌‬ ‫‪3‬ك ‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬


‫وهكككوو سككزایه‌ك‬ ‫ئهو وڵتككانه‌ی‌ كككاری‌ قككورس ‌‬ ‫رێی ‌‬ ‫‌‬ ‫سهر‬ ‫‌‬ ‫)ئهلف( نابێ‌ ببێته‌ كۆسپ ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫بێ‪ :‬به‌ندی‌ سێهه‌م‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێی‬ ‫دهبێ‌ ‌‬ ‫به‬ ‫كزادانی تاوانبككار به‌ كككاری‌ قككورس( ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوتككۆش )سك‬ ‫كی ‌‬ ‫وهی‌ سككزایه‌ ‌‬ ‫كهن‪ .‬دیككاره‌ بككڕینه‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫كاری ‌‬ ‫‌‬ ‫دیك‬ ‫دادگایهكی‌ شایسته‌ بێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بڕیاری‬ ‫‌‬ ‫نموونهنككانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫ملی ‌‬ ‫‌‬ ‫پاوو زۆره‌‬ ‫بهنككده‌‪ ،‬وشككه‌ی‌ كككاری‌ داسككه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ی( نیككوه‌رۆكی‌ ‌‬ ‫جیككم‪ :‬بككۆ )روونبككوونه‌وه‌ ‌‬ ‫وه‪:‬‬ ‫خوارهوه‌ ناگرێته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫[ئهم جككۆره‌ كككارانه‌] زۆرتككر له‌ تاكێككك كه‌ به‌ بڕیككاری‌‬ ‫‌‬ ‫وهو‪،‬‬ ‫بهنككدی‌ )ب( نه‌یگككرێته‌ ‌‬ ‫ههر كار یان خزمه‌تێك كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪I‬ك‬ ‫كرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گیرێ‪ ،‬داوا ده‌‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ مه‌رجدار ده‌‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫كرێ یان به‌‬ ‫‌‬ ‫دادگا راگیر ده‌‬ ‫رهسككمی‬ ‫به ‌‬ ‫كهربازی‌ ‌‬ ‫تی سك ‌‬ ‫ركی خككزمه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو وڵتككانه‌دا كه‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫سهربازی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫چهشنه‌ خزمه‌تێكی‌ تایبه‌تی‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫‪II‬ك‬ ‫خككزمهتی‌ سككه‌ربازیدا‬ ‫‌‬ ‫لهسككه‌ردراو كه‌ له‌ قككانوونی‌‬ ‫وهیی‌ بڕیككار ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫خككزمهتێكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر جككۆره‌‬ ‫‌‬ ‫ناسككراوه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫نه‬ ‫هاتووه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫نه‬ ‫كارهساتێكی‌ مه‌ترسیدار‬ ‫‌‬ ‫نائاسایی‪ ،‬یان له‌ كاتی‌ روودانی‌‬ ‫‌‬ ‫لومهرجی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫خزمهتێك كه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫شنه‬ ‫‌‬ ‫ههرچه‌‬ ‫‌‬ ‫‪III‬ك‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهنجامدانی‌ پێویست‬ ‫ئاسوودهیی‌ كۆمه‌ڵگه‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ژیانو‬ ‫‌‬ ‫بۆ‬ ‫(یهكان‪.‬‬ ‫نی ‌‬ ‫)مهده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تی‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫رپرسیارهتییه‌‬ ‫‌‬ ‫خانهی‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ههر كار یان خزمه‌تێك كه‌ بچێته‌‬ ‫‌‬ ‫‪IIII‬ك‬ ‫ماددهی‌ ‪: 9‬‬ ‫‌‬ ‫ستبهسككه‌ر بكككرێ‬ ‫‌‬ ‫لهخككۆوه‌ ده‌‬ ‫كهس نككابێ‌ ‌‬ ‫ههر مرۆڤێكه‌‪ .‬هیككچ ‌‬ ‫‌‬ ‫مافی‬ ‫‌‬ ‫سی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك ئازادی‌و ئاسایشی‌ تاكه‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫ئهوكككاته‌ كه‌ قككانوون‌و رێوشككوێنه‌‬ ‫گهر ‌‬ ‫مه ‌‬ ‫بكرێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كهس نابێ‌ له‌ ئازادیی‌ خۆی‌ بێبه‌ش‬ ‫یان بگیرێ‌‪ .‬هیچ ‌‬ ‫دابێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بڕیاری‬ ‫‌‬ ‫دادپرسی‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫نكدرێ‪ .‬هه‌روه‌هكا ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پێرابگه ‌‬ ‫یه‬ ‫‌‬ ‫گیكرانی‬ ‫‌‬ ‫مكاوهی‌ گیرانككدا‪ ،‬هكۆی‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ له‌‬ ‫گیكرێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كهسكێك كه‌ ده‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬كك‬ ‫پاڵكی‪.‬‬ ‫‌‬ ‫داویانهته‌‬ ‫‌‬ ‫وه كه‌‬ ‫لهو تاوانه‌ ئاگادار بكرێته‌ ‌‬ ‫ستبهجێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫كبرێ بككۆ‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ بێ‌ دواكه‌وتككن بك‬ ‫دهكككرێ‌‪‌ ،‬‬ ‫كهر ‌‬ ‫ستبهسك ‌‬ ‫‌‬ ‫دهگیككرێ‌و ده‌‬ ‫بارهت به‌ تاوانێك ‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسێك كه‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك‬ ‫دهبككا‪ .‬پێویسككته‌ ‌‬ ‫له‬ ‫بهڕێككوه‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ قككانوون كاروبككاری‌ قه‌زایی‌ ‌‬ ‫دهسككتێكی‌ دیكه‌ كه‌ ‌‬ ‫كاربه ‌‬ ‫‌‬ ‫ردهم قككازی‌ یككان‬ ‫به ‌‬ ‫‌‬ ‫تاكهكككان بككۆ‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫بكرێ‪ .‬نابێ‌ گرتن‌و چككاوه‌ڕوان هێشككتنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بكۆڵرێتهوه‌ یان ئازاد‬ ‫‌‬ ‫لێی‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ گونجاویشدا‬ ‫ماوه ‌‬ ‫‌‬ ‫قهزاییكدا‪ ،‬تاوانبكاركراو‬ ‫یشكتنی ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێڕاگه‬ ‫ههر قۆناغێكك له‌‬ ‫‌‬ ‫بهڵم له‌‬ ‫گشكتی‪‌ .‬‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫رێسكایه ‌‬ ‫‌‬ ‫دادپرسكی‪ ،‬بكبێ‌ به‌‬ ‫‌‬ ‫پێبدرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كاتیی‬ ‫‌‬ ‫ئازادیی‬ ‫‌‬ ‫زمانهت‬ ‫‌‬ ‫ی‪ ،‬به‌‬ ‫باره ‌‬ ‫‌‬ ‫دادگاو بڕیاردان له‌‬ ‫‌‬ ‫یه( تا كاتی‌ پێكهاتنی‌‬ ‫وانه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫)له‬ ‫لهسككه‌ر‬ ‫تی ‌‬ ‫دهكككرێ‌‪ ،‬مككافی‌ خككۆیه‌ ‌‬ ‫بێبهش ‌‬ ‫‌‬ ‫ری‪ ،‬له‌ ئازادی‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ستبه‬ ‫گیرانو ‌‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫هۆی‬ ‫‌‬ ‫كهسێك كه‌ به‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪4‬ك‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫كداو‪‌ ،‬‬ ‫كهی‌ بڕیككار بك ‌‬ ‫لهسككه‌ر ناقككانوونیبوونی‌ گیككرانه‌ ‌‬ ‫دواكهوتككن ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫‌‬ ‫رهوتی‌ دادخوازی‌ پێداگر بێ‌ تا دادگا‬ ‫‌‬ ‫)قازی( ده‌بێ‌ بڕیاری‌ ئازادكردنی‌ بدا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كهشی‌ ناقانوونی‌ بوو‪،‬‬ ‫گیرانه ‌‬ ‫‌‬ ‫زیانهكككانی‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫مافی ‌‬ ‫‌‬ ‫ناقانوونی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫سهركرانی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ستبه‬ ‫گرتنو ‌‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫بووه به‌ قوربانیی‌‬ ‫‌‬ ‫ههركه‌سێك كه‌‬ ‫‌‬ ‫‪5‬ك‬ ‫بكرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫قهره‌بوو‬ ‫بۆ ‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:10‬‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫مكرۆییو به‌ ڕێكزه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌‬ ‫شكێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫به‬ ‫ندییهكان(‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫)به‬ ‫كرێ‬ ‫‌‬ ‫لێزهوت ده‌‬ ‫‌‬ ‫كهسانه‌ی‌ ئازادییان‬ ‫ئهو ‌‬ ‫ههموو ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گهڵدا‬ ‫له ‌‬ ‫رهفتاریان ‌‬ ‫پێكهاتووه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫قیقهتی‌ زاتی‌ مرۆڤیان لكێ‌‬ ‫‌‬ ‫كه‌ حه‌‬ ‫بهجیا رابگیرێن‪،‬‬ ‫دراوه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهوانه‌ی‌ حوكمیان‬ ‫دهبێ‌ ‌‬ ‫كهسانی‌ گومانلێكراو‪‌ ،‬‬ ‫ناوازهكان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهلف‪ :‬جگه‌ له‌ نموونه‌‬ ‫‪2‬ك ‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گهڵدا‬ ‫له ‌‬ ‫كهسانی‌ حوكمنه‌دراویان ‌‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫جیاوازو‪ ،‬گونجاو ‌‬ ‫‌‬ ‫رهفتارێكی‌‬ ‫دهشبێ‌ ‌‬ ‫‌‬


‫دهشكككبێ‌ به‌ زووتریكككن ككككات‬ ‫گهوره‌ككككان رابگیرێكككن‪‌ ،‬‬ ‫بهجیكككا له‌ ‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫ب‪ :‬كه‌سكككانی‌ گومكككانلێكراوی‌ لو‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گهڵدا‬ ‫له ‌‬ ‫لێكۆڵینهوه‌ی‌ قه‌زاییان ‌‬ ‫‌‬ ‫تاكهككانی‌ تێككدا زاڵ‌ بێ‌ كه‌ ئامكانجه‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌‬ ‫له ‌‬ ‫رهفتككار ‌‬ ‫بێ جۆرێككك ‌‬ ‫ژیكوانگه( ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫)په‬ ‫تگه‬ ‫دامه ‌‬ ‫‌‬ ‫كتهمی‌ ‌‬ ‫نه‬ ‫‪3‬كك سیسك ‌‬ ‫بهجیككا‬ ‫بێ ‌‬ ‫خهتاكككار ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لوانی‬ ‫‌‬ ‫ڵیهتییان بێ‌‪.‬‬ ‫ڕاندنهوه‌ی‌ ئابڕووی‌ كۆمه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وانو ‌‬ ‫گه‬ ‫ئه ‌‬ ‫ی‪ ،‬چاككردنی‌ ‌‬ ‫كه ‌‬ ‫تییه ‌‬ ‫‌‬ ‫بنهڕه‌‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گهڵدا‬ ‫له ‌‬ ‫نو بارودۆخی‌ قانوونیی‌ خۆیان ‌‬ ‫تهمه‌ ‌‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫وتی گونجاو ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵسوكه‌‬ ‫‌‬ ‫بژینو‪،‬‬ ‫‌‬ ‫گهوره‌كان‬ ‫له‌ ‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 11‬‬ ‫‌‬ ‫سهر‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫بباته‬ ‫خۆی‬ ‫‌‬ ‫كۆنتراكتانهی‌‬ ‫‌‬ ‫ندبوونی‬ ‫‌‬ ‫نهیتوانیووه‌ پابه‌‬ ‫ئهوه‌ی‌ ‌‬ ‫بهر ‌‬ ‫له ‌‬ ‫تهنیا ‌‬ ‫بهند بكرێ‌ ‌‬ ‫ناكرێ‌ مرۆڤێك ‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:12‬‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ قانوونی‌ مافی‌ هاتوچۆی‌‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ به‌‬ ‫وڵتی خۆیدا‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫سنوورهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫ههر مرۆڤێك له‌ چوارچێوه‌ی‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك‬ ‫ههبێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫نیشتهجێبوونی‌‬ ‫‌‬ ‫شوێنی‬ ‫‌‬ ‫ئازادانهی‌‬ ‫‌‬ ‫ڵبژاردنی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫ئازادانهو‬ ‫‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫كهی‌ خۆیشیه‌ ‌‬ ‫وڵته ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر وڵتێك به‌‬ ‫‌‬ ‫بهجێهێشتنی‌‬ ‫دهبێ‌ ئازادیی‌ ‌‬ ‫ههر مرۆڤێك ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫ئهو‬ ‫گهر ‌‬ ‫مه ‌‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫رتهسككك بكككرێنه‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫یهك نككابێ‌ ‌‬ ‫ئاماژهیككان پێكككرا‪ ،‬به‌ هیككچ شككێوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫مافانهی‌ له‌ سككه‌ره‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫‪3‬ك ‌‬ ‫كی‬ ‫گشكتی‪ ،‬سككڵمه‌تی‌و ره‌وشك ‌‬ ‫‌‬ ‫زمی‬ ‫‌‬ ‫یی‪‌ ،‬‬ ‫نه‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫پاراسكتنی ئاسایشكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرته‌سككردنیان بككۆ‬ ‫كاتانه كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪،‬‬ ‫قانوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫بێو‪ ،‬به‌ هۆی‌‬ ‫‌‬ ‫دیكهدا‪ ،‬پێویست‬ ‫‌‬ ‫كهسانی‌‬ ‫مافو ئازادیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫[رهچاوكردنی‌]‬ ‫‌‬ ‫پێناوی‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪ ،‬یان له‌‬ ‫‌‬ ‫یهشدا بگونجێن‪.‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫دیكهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ناسراوهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌ مافه‌‬ ‫له ‌‬ ‫سهر درا بێ‌و‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫قهراریان ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫لهخۆوه‌ بێبه‌ش‬ ‫خۆی‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وڵتی‬ ‫‌‬ ‫‪4‬ك هیچ مرۆڤێك نابێ‌ له‌ مافی‌ چوون بۆ‬ ‫ماددهی‌ ‪:13‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪،‬‬ ‫پهیماننككامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫كهوێته‌ نێككو سككنووری‌ وڵتی‌ ‌‬ ‫كی قككانوونی‌ ده‌ ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫یهك كه‌ به‌ شككێوه‌ ‌‬ ‫ههر بێگككانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫بڕیككارێكی قككانوونی‌ بێ‌‪‌ .‬‬ ‫‌‬ ‫گككوێرهی‌‬ ‫‌‬ ‫دهركككردنه‌ به‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ردهكككرێ‌ كه‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫لهو وڵته‌ ‌‬ ‫حاڵهتێكككدا ‌‬ ‫‌‬ ‫تهنیككا له‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ رێگكا‬ ‫نهبكوو‪‌ ،‬‬ ‫ییهوه‌ ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫پێوهندیكدار به‌ ئاسایشكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫هۆیهكی‌ روونی‌‬ ‫‌‬ ‫دهركردنه‌كه‌ ناقانوونی‌ بوو‪ ،‬یان‬ ‫‌‬ ‫كته‬ ‫بهسك ‌‬ ‫ئهم مه‌ ‌‬ ‫یهنێ‌‪ .‬بككۆ ‌‬ ‫ئهم ده‌ركككردنه‌‪ ،‬رابگه‌ ‌‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫كدرێ كه‌ هۆیه‌كككانی‌ دژایه‌تیی‌ خككۆی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسككه‌ بك‬ ‫بهو ‌‬ ‫‌‬ ‫خككككاوهن‬ ‫‌‬ ‫ناوهنككككده‌‬ ‫‌‬ ‫دیككككاریكردووه‪ ،‬به‌ هككككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫نوێنهرێككككك كه‌ پێشككككتر‬ ‫‌‬ ‫ئامككككادهبوونی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو به‌‬ ‫نككككدهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫روه‬ ‫په ‌‬ ‫‌‬ ‫كانهوه‌‬ ‫‌‬ ‫لحییه ‌‬ ‫ته‬ ‫‌‬ ‫ناوهنككده‌ خككاوه‌ن سككه‌‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫كانێكی تككایبه‌تی‌ كه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫كهسك‬ ‫كانهوه‌‪ ،‬یان به‌ هككۆی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لحییه ‌‬ ‫ته‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫وه‪.‬‬ ‫خشێندرێته ‌‬ ‫‌‬ ‫دیاریكراون‪ ،‬چاوی‌ پێدا ده‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 14‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪ .‬له‌ كاروباری‌ بڕیككاردان له‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكسانیان‬ ‫دادپهروه‌ریدا مافی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهزگای‌‬ ‫دادگاو ‌‬ ‫‌‬ ‫رانبهر‬ ‫‌‬ ‫ههموو تاكێ‌ له‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك‬ ‫قانوونییهكككانی‌‬ ‫‌‬ ‫بهرپرسككیاره‌تییه‌‬ ‫پاڵ تاكێككك‪ ،‬یكان بڕیارێككك كه‌ له‌ دژی‌ مكاف‌و ‌‬ ‫‌‬ ‫دهدرێته‌‬ ‫ههر تاوانێك كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بارهی‌‬ ‫‌‬ ‫خككاوهن‬ ‫‌‬ ‫لیهن‪،‬‬ ‫بێ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانوونی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫كی قك‬ ‫بێ به‌ هۆی‌ دادگایه‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫مافی ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫كهسی‌ تاوانباركراو ده‌ ‌‬ ‫ئهو بێ‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫نیو‬ ‫وه‪ .‬چكاپه‌مه‌ ‌‬ ‫رهرانه‌و ئاشكككرا له‌ تاوانه‌كككانی‌ بكۆڵككدرێته‌ ‌‬ ‫یهكی‌ دادپه‌ ‌‬ ‫كێوه ‌‬ ‫تو سككه‌ربه‌خۆ‪ ،‬به‌ شك ‌‬ ‫لحییه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫وهیی‌‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫نهزمی‌ گشككتی‌ یككان ئاسایشككی‌ ‌‬ ‫ئهخلقی‌‪‌ ،‬‬ ‫لیهنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بارهت به‌‬ ‫سككه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهوانه‌یه‌‬ ‫بیككروڕای گشككتی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهشككێك له‌ دادگككاكه‌ مه‌نككع بكرێككن‪ .‬كاتێككك‬ ‫ههمككوو یككان ‌‬ ‫‌‬ ‫روهر )دێمككوكرات(‪ ،‬له‌‬ ‫خهڵككك سككه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫یه ‌‬ ‫كككۆمه‌ڵگه‌ ‌‬ ‫ههلككومه‌رجی‌ تایبه‌تیككدا‬ ‫‌‬ ‫وابخككوازێ‪ ،‬یككان دادگككا له‌‬ ‫‌‬ ‫كێشككهكه‌‬ ‫‌‬ ‫نهكككانی‌‬ ‫لیه ‌‬ ‫‌‬ ‫نككدی ژیككانی‌ تككایبه‌تیی‌‬ ‫‌‬ ‫رژهوه‌‬ ‫به ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫درێ‬ ‫كككزانێ‪ ،‬رێگككككا ده‌‬ ‫‌‬ ‫روهری‌ بك‬ ‫رژهوه‌نككككدی‌ ده‌زگككككای‌ دادپه‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫كككانی ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆبوونهوه‌كككككانی‌ به‌ زیك‬ ‫‌‬ ‫ئاشكككككرابوونی‌‬ ‫وتی دادپرسیدا‪ ،‬نهێنی‌ بن‪ .‬به‌ڵم بڕیارێككك كه‌ له‌ بككاره‌ی‬ ‫‌‬ ‫بهشێك له‌ ره‌‬ ‫ههموو یان ‌‬ ‫‌‬ ‫وهكانی‌ دادگا له‌‬ ‫كۆبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫رژهوه‌نكككدی‌ تكككاكه‌‬ ‫به ‌‬ ‫ئهوككككاته‌ كه‌ ‌‬ ‫گهر ‌‬ ‫بێ‪ .‬مه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ ئاشككككرا‬ ‫درێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫ده‬ ‫نییه ‌‬ ‫‌‬ ‫مهده‌‬ ‫تكككاوانی‌ جه‌زایی‌ یكككان ‌‬


‫سهرپه‌رشككتیی‌‬ ‫‌‬ ‫ندیی به‌ كێشه‌و نككاكۆكیی‌ خێككزانی‌و‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێوه‬ ‫كه‪،‬‬ ‫دادپرسییه ‌‬ ‫‌‬ ‫رهوتی‌‬ ‫وابخوازێ‪ ،‬یان ‌‬ ‫‌‬ ‫نجهكان‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫گه‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫منداڵنه ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ تككاوان سككه‌یری‬ ‫‌‬ ‫وهك‬ ‫ههیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌ی‌‬ ‫ئهنجامككدانی‌ تكاوانێكی‌ دراوه‌ته‌ پكاڵ‌‪ ،‬مكافی‌ ‌‬ ‫كهسێك تاوانی‌ ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫لمێنرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫كهی‌ ‌‬ ‫ده‬ ‫تاوانه ‌‬ ‫‌‬ ‫گوێرهی‌ قانوون‬ ‫‌‬ ‫ئهوكاته‌ كه‌ به‌‬ ‫بكرێ‌ تا ‌‬ ‫تهواودا له‬ ‫یهكسككانیی‌ ‌‬ ‫ههیه‌ كه‌ له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫سككێكمافی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫یهكجاریبوونی‌ تاوان دژی‌ تاك‪،‬‬ ‫بارهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك له‌‬ ‫ربگرێ‪:‬‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫كهڵك ‌‬ ‫خوارهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ركراوهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫دهسته‌ ‌‬ ‫به‬ ‫لنیكهمی‌ مافه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پاڵكی‪ ،‬ئاگككادار‬ ‫‌‬ ‫جۆرو هۆی‌ تاوانێك كه‌ دراوه‌ته‌‬ ‫‌‬ ‫جێو به‌ وردی‌‪ ،‬به‌ زمانێك كه‌ لێی‌ تێ‌بگا‪ ،‬له‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ستبه‬ ‫ئهلف‪ -‬ده‌‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پارێزهرێككك كه‌ بككۆ‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‬ ‫له ‌‬ ‫كردنی داكۆكینككامه‌و وتككووێژ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهستی‌ ئامككاده‌‬ ‫مه ‌‬ ‫به ‌‬ ‫كاتو كارهاسانیی‌ پێویستی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بك‪-‬‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ڵكیبژاردووه‪ ،‬بۆ دابین‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫خۆی‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫خۆڕایی‪ ،‬دادگایی‌‬ ‫‌‬ ‫ج‪ -‬بێ‌ ماته‌ڵكردنی‌‬ ‫خكۆی بككا‪ ،‬یكان له‌ رێگكای‌‬ ‫‌‬ ‫بهرگكری‌ له‌‬ ‫د‪ -‬له‌ كاتی‌ دادگاییكردندا‪ ،‬بۆ خكۆی‌ له‌ دادگكا ئامكاده‌ بێ‌‪ ،‬بكۆ خكۆی‌ ‌‬ ‫لهو مافانه‌ی‌ خككۆی‌ ئاگككادار بكككرێ‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫بێ ‌‬ ‫خۆی بكا‪ .‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرگری‌ له‌‬ ‫ههڵكیبژاردووه‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه كه‌ بۆ خۆی‌‬ ‫پارێزهرێكه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫گهر ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫روههككا ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫كوازێو‪،‬‬ ‫‌‬ ‫روهری‌ بخك‬ ‫وهنككده‌كانی‌ ده‌زگككای‌ دادپه‌ ‌‬ ‫بهرژه‌ ‌‬ ‫نییه‪ ،‬به‌ مه‌رجێككك ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر پككارێزه‌ری‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫‌‬ ‫گیرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫قدهست بدا‪ ،‬پارێزه‌ری‌ بۆ ده‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫‌‬ ‫پارێزهر بدا‪،‬‬ ‫‌‬ ‫قدهستی‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌ نییه‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫توانای ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‬ ‫كێ‬ ‫نوێ پرسككیار بكككرێته‌وه‌‪ ،‬یككان داوایككان لكك ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو شككایه‌دییان داوه‌‪ ،‬سككه‌ ‌‬ ‫رله‬ ‫دانهی‌ به‌ دژی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو شككایه‌‬ ‫ه‪‌ -‬‬ ‫دراوه‪ ،‬رێگككا‬ ‫‌‬ ‫ئهو شككایه‌دی‌‬ ‫ئهوتۆشككدا كه‌ به‌ دژی‌ ‌‬ ‫رجێكی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههلككومه‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪ .‬هه‌ر له‌‬ ‫نه ‌‬ ‫نوێ شككایه‌دی‌ بككده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سه ‌‬ ‫رله‬ ‫‌‬ ‫شایهدی‌ بده‌ن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫كهسانێكیش به‌ قازانجی‌ ‌‬ ‫بدرێ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‬ ‫ئه ‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫قسهی‌ پێبكككا‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تێناگا‪ ،‬یان ناتوانێ‌‬ ‫‌‬ ‫كرێ‪،‬‬ ‫‌‬ ‫پێده‌‬ ‫‌‬ ‫قسهی‌‬ ‫‌‬ ‫زمانهی‌ له‌ دادگادا‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫گهر ‌‬ ‫و‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫وهڕگێڕی‌ بۆ بێنن تا یارمه‌تیی‌ بكا‪.‬‬ ‫لكێبستێندرێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كرێی‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫سهپاندنێك‬ ‫‌‬ ‫خۆی‪ ،‬یان داننان به‌ تاوانباریدا‪ ،‬نابێ‌ هیچ زۆر یان‬ ‫‌‬ ‫ز‪ -‬بۆ شایه‌دیدان له‌ دژی‌‬ ‫وهی‌ ئابڕوو‬ ‫ڕاندنه ‌‬ ‫‌‬ ‫ندو ‌‬ ‫گه‬ ‫وه ‌‬ ‫بهرژه‌ ‌‬ ‫نو ‌‬ ‫تهمه‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ به‌‬ ‫كهسانی‌ لو ‌‬ ‫بارهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دادپرسی له‌‬ ‫‌‬ ‫‪4‬ك رێوشوێنی‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهوان دیاری‌‬ ‫بۆ ‌‬ ‫بێ كه‌ تاوانبكككاری‌و‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫ككافی ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ مك‬ ‫بهپێی‌ قكككانوون ده‌ ‌‬ ‫ههركه‌سكككێك كه‌ به‌ تاوانبكككار ده‌ناسكككرێ‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫‪-5‬‬ ‫وه‪.‬‬ ‫بخشێندرێته ‌‬ ‫‌‬ ‫وه چاوی‌ پێدا‬ ‫رزتره ‌‬ ‫‌‬ ‫كی ‌‬ ‫به‬ ‫كهی‌ به‌ هۆی‌ دادگایه‌ ‌‬ ‫حكوومبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫مه‬ ‫بهڵم پاشككان له‌ ئاكككامی‌‬ ‫كهی‌ درابككوو‪‌ ،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫مهحكككوومییه‌ ‌‬ ‫لهسككه‌ر ‌‬ ‫یهكجككاری‌ ‌‬ ‫كاری ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسككێك بڕیك‬ ‫ههركككات ‌‬ ‫‌‬ ‫‪6‬ك ك‬ ‫یهكی‬ ‫ڵه ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫دراوه‬ ‫‌‬ ‫حككوكمهی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫بهڵگه‌و زانیاریی‌ حاشا لكێنه‌كراودا روون بۆوه‌ كه‌ ‌‬ ‫ستكهوتنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دۆزینهوه‌و ده‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫كهسككه‌ كه‌ له‌ ئاكككامی‌ ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫بهر لێبككووردن‪‌ ،‬‬ ‫كهوته‌ ‌‬ ‫وه یككان ‌‬ ‫ههڵوه‌شككێندرایه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهی‌‬ ‫قهزایی‌ بككووه‌و‪ ،‬حككوكمه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‬ ‫بهپێی‌ قككانوون داوای‌ بككژاردنه‌ ‌‬ ‫ههیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌ی‌‬ ‫كوێرهوه‌ری‌ بووه‌‪ ،‬مافی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سزادانهدا تووشی‌ ئازار‌و‬ ‫‌‬ ‫حوكمهو‬ ‫‌‬ ‫كهو روون‬ ‫نهدركانككدنی‌ زانیككارییه‌ ‌‬ ‫كهم یككان زۆر ده‌سككتی‌ له‌ ‌‬ ‫دهركه‌وت بككۆ خككۆی‌ ‌‬ ‫گهر ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫زیككان بكككا‪ .‬به‌ڵم ‌‬ ‫نییه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫مافهی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫كهدا‬ ‫راستییه ‌‬ ‫‌‬ ‫بوونهوه‌ی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫نه‬ ‫دهكككرێ‌ یككان به‌ بێ‌تككاوان‬ ‫مهحكككووم ‌‬ ‫كزادانی وڵت‪ ،‬به‌ تاوانێككك ‌‬ ‫‌‬ ‫كانوونی سك‬ ‫‌‬ ‫كۆی قك‬ ‫كهسككێك كه‌ به‌ هك ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪7‬ك ك‬ ‫بكرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫مبێ‬ ‫‌‬ ‫حكوومو ‌‬ ‫ته‬ ‫‌‬ ‫دادگایی‪‌ ،‬‬ ‫مه‬ ‫‌‬ ‫ناسرێ‪ ،‬نابێ‌ جارێكی‌ دیكه‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫ماددهی‌ ‪: 15‬‬ ‫‌‬


‫لهو كككرده‌وه‌یه‌ كه‬ ‫ستههڵگرتن ‌‬ ‫‌‬ ‫یهك یان ده‌‬ ‫وه ‌‬ ‫كرده ‌‬ ‫‌‬ ‫نجامدانی‬ ‫‌‬ ‫بارهت به‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسێك نابێ‌ هاوكات‬ ‫‪1‬ك هیچ ‌‬ ‫روهها نككابێ‌ هیككچ سككزایه‌كی‬ ‫بكرێ‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مهحكووم‬ ‫نییه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وهیی‌ تاوان‬ ‫ته ‌‬ ‫یی یان نێونه‌ ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫بهپێی‌ قانوونی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر پككاش‬ ‫كرێ‪ .‬ئه‌ ‌‬ ‫ههبككوو‪ ،‬دیككاری‌ بكك ‌‬ ‫‌‬ ‫كهدا بككۆ تككاوانه‌كه‌‬ ‫ئهنجامككدانی‌ تككاوانه‌ ‌‬ ‫كاتی ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو سككزایه‌ی‌ له‌ كك‬ ‫تونككدتر ‌‬ ‫ئهو تككاوانه‌ دیككاری‌ بكككرێ‌‪،‬‬ ‫كزایهكی‌ سككووكتر بككۆ ‌‬ ‫‌‬ ‫كرێو سك‬ ‫نجامدانی تاوان‪ ،‬رێوشوێنی‌ قككانوونیی‌ دیكه‌ دابنك ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ئه‬ ‫ربگرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫كهڵك ‌‬ ‫لهو رێوشوێنانه‌ ‌‬ ‫دهبێ‌ ‌‬ ‫تاوانبار ‌‬ ‫كهسككێك كه‌ له‌ كككاتی‌‬ ‫گهڵ‌ دادپرسككی‌و سككزادانی‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ئهم مككادده‌یه‌ نككابێ‌ ‌‬ ‫‪2‬ك هیككچ كككام له‌ رێوشككوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫كهی‌ به‌ گككوێره‌ی‌ رێوشككوێنه‌ گشككتییه‌‬ ‫یهك یككان ده‌سككت لكككێهه‌ڵگرتنیدا‪ ،‬كككرده‌وه‌ ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫كدانی كككرده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنجامك‬ ‫‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ناتهبایی‌‬ ‫‌‬ ‫بووه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫یی تاوان ‌‬ ‫نه‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نێونه ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵگهی‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫ناسراوهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫قانوونه‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:16‬‬ ‫‌‬ ‫كهسكككێكی‌ حوقكككووقی‌‬ ‫بهرانبه‌ر قانوونكككدا‪ ،‬وه‌ك ‌‬ ‫ههر شكككوێنێك له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌ی‌‬ ‫كهسكككێك مكككافی‌ ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫بناسرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 17‬‬ ‫‌‬ ‫بێ ئیككزنی‌‬ ‫)به ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆوه‬ ‫لهخك ‌‬ ‫كهسككێك‪‌ ،‬‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫گۆڕینه ‌‬ ‫‌‬ ‫خێزانی‪ ،‬ماڵ‌و نككامه‌‬ ‫‌‬ ‫تی‪،‬‬ ‫تایبه ‌‬ ‫‌‬ ‫ژیانی‬ ‫‌‬ ‫ستێوهردان له‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫‪‌ -1‬‬ ‫بكهوێته‌‬ ‫‌‬ ‫كهسككێك‬ ‫ئابڕووی هیككچ ‌‬ ‫‌‬ ‫شهرافه‌ت ‌و‬ ‫‌‬ ‫یه‪ .‬هه‌روه‌ها نابێ‌‬ ‫غه ‌‬ ‫قهده‌ ‌‬ ‫پێچهوانه‌ی‌ قانوون‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫قانوون( یان ‌‬ ‫به‬ ‫ناقانوونییهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ستدرێژیی‬ ‫‌‬ ‫بهر ده‌‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫ردانانهدا‪ ،‬له‌‬ ‫‌‬ ‫سككتێوه‬ ‫‌‬ ‫سككتدرێژی ‌و ده‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم جككۆره‌ ده‌‬ ‫بهرانبه‌ر ‌‬ ‫ههیه‌ له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مافككانهی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫كهسككێك ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫لكێبكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه پشتگیری‌‬ ‫قانوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 18‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ئككازادیی‬ ‫دهسككه‌ڵت ‌و‬ ‫ئهم مككافه‌ ‌‬ ‫یه‪‌ .‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئككایینی‬ ‫‌‬ ‫وه‪ ،‬بیككروڕا و‬ ‫ههر مرۆڤێككك‪ ،‬مككافی‌ ئككازادیی‌ بیركككردنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫ربككڕینی‬ ‫‌‬ ‫ههر مرۆڤێككك له‌ ده‌‬ ‫‌‬ ‫روههككا‬ ‫گككرێتهوه‌‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بیروڕایهكیككش ‌‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫دڵخككوازانهی‌ ئككایین یككان‬ ‫‌‬ ‫قهبككوڵكردنی‌‬ ‫‌‬ ‫نهێنی یككان ئاشكككرا‬ ‫‌‬ ‫ڵو به‌‬ ‫بهكككۆمه‌ ‌‬ ‫كهسككی‌ یككان ‌‬ ‫تاكه ‌‬ ‫‌‬ ‫كێوهی‌‬ ‫ككاوانهی‌ ئككایین یككان بیككروڕای‌ خۆیككدا به‌ شك ‌‬ ‫‌‬ ‫راشك‬ ‫ههر مرۆڤێكیككش‬ ‫‌‬ ‫ئایینییهكككانی‌‬ ‫‌‬ ‫ڵتو ئككازادییه‌‪ ،‬فێربككوون ‌و فێركككردنی‌ رێوشككوێنه‌‬ ‫دهسككه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ربهسككته‌‪‌ .‬‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫گرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫كهسكككێك ‌‬ ‫له‬ ‫ككازادیی ‌‬ ‫‌‬ ‫روههكككا نكككابێ‌ ئك‬ ‫كهس بككككرێ‌‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫زۆری له‌ هیكككچ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم جكككۆره‌ نموونكككانه‌دا‪ ،‬نكككابێ‌‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫ههڵكیبژاردووه‌‪ ،‬زیانی‌ پێبگا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بیروڕایهكدا كه‌ به‌ ویستی‌ خۆی‌‬ ‫‌‬ ‫قهبوڵكردنی‌ ئایینێك یان‬ ‫‌‬ ‫گوێرهی‌ قانوون‪،‬‬ ‫‌‬ ‫بهرته‌سك بكرێ‌ كه‌ به‌‬ ‫كهسێك ‌‬ ‫ئایینو بیروڕای‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئازادیی ده‌ربڕین‪،‬‬ ‫‌‬ ‫دهكرێ‌‬ ‫ئهوكاته‌ ‌‬ ‫‪ -3‬ته‌نیا ‌‬ ‫‌‬ ‫ئككازادییه‬ ‫مككافو‬ ‫‌‬ ‫رهوشككت‌و‬ ‫سككڵمهتیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫نهزم‪،‬‬ ‫سككتی پاراسككتنی‌ ئاسایشككی‌ گشككتی‌‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهویككش به‌ مه‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫كرابێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پێشبینی‬ ‫‌‬ ‫كهسانیتر‬ ‫تییهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بنهڕه‌‬ ‫‌‬ ‫رستانی قككانوونی‌ له‬ ‫‌‬ ‫سه ‌‬ ‫رپه‬ ‫‌‬ ‫دایكوبابانو‬ ‫‌‬ ‫ئازادیی‬ ‫‌‬ ‫دهبن كه‌‬ ‫بهرعۆده‌ ‌‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫پهیماننامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫‪4‬ك وڵتانی‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ بیروڕای‌ خۆیان بپارێزن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫منداڵنیانو به‌‬ ‫‌‬ ‫ئهخلقی‌ به‌‬ ‫ئایینیو ‌‬ ‫‌‬ ‫فێركردنی‌ رێوشوێنی‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:19‬‬ ‫‌‬ ‫دیكه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫سكانی‬ ‫‌‬ ‫بێتێهه‌ڵقورتانكدن ‌و ڕێ‌ لككێگرتنی‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫بۆچوونهككانی‌ خكۆی‌‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌ كه‌‬ ‫‌‬ ‫ههر مرۆڤێكك مكافی‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫رببرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬


‫یه‪ .‬ئه‌م مككافه‌‪ ،‬ئككازادیی‌ فێربككوونی‌ زانسككت‪ ،‬وه‌رگرتككن ‌و دانی‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهربڕینی‌‬ ‫ئازادیی ‌‬ ‫‌‬ ‫مافی‬ ‫‌‬ ‫ههر مرۆڤێك‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫به زمكان بێ‌‬ ‫ی‪‌ :‬‬ ‫كه ‌‬ ‫دهربككڕینه‌ ‌‬ ‫چكۆنیهتیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرچكاوگرتنی‌‬ ‫له ‌‬ ‫گكرێتهوه‌‪ ،‬بێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫رچهشنه‌ بیروڕایه‌ك ده‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫زانیاری‌ ‌و‬ ‫ههڵكیبژاردووه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ دیكه‌ كه‌ خۆی‌‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫یان به‌ نووسین‪ ،‬به‌ چاپكراوی‌ یان له‌ فۆرمی‌ هونه‌ری‌ ‌و به‌‬ ‫بهرپرسككایه‌تیی‬ ‫تی ‌و ‌‬ ‫تككایبه ‌‬ ‫‌‬ ‫ركی‬ ‫‌‬ ‫یهدا ‌‬ ‫ئه‬ ‫مككادده ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫بهنككدی‌ ‪2‬ی‌ ‌‬ ‫جێبهجێكككردنی‌ مافه‌كككانی‌ گونجككاو له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-3‬‬ ‫ئهم‬ ‫بهر ‌‬ ‫له ‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫تهنیا ده‌ ‌‬ ‫سنوورداركردنانه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫دابنرێ‪ .‬ئه‌م‬ ‫‌‬ ‫لهوانه‌یه‌ هێندێك سنووری‌ دیاریكراوی‌ بۆ‬ ‫ڵدایه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫له ‌‬ ‫گه‬ ‫‌‬ ‫ئهنجامبدرێ‌‪:‬‬ ‫قانوونهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهو به‌ هۆی‌‬ ‫پێویستییانهی‌ خواره‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دیكه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كهسانی‌‬ ‫ئابڕووی ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهلف‪ -‬بۆ رێزنان له‌ مافه‌كان یان‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪.‬‬ ‫‌‬ ‫رهوشی‌‬ ‫سڵمهت ‌و ‌‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪ ،‬رێكوپێكی‌ ‌و‬ ‫‌‬ ‫پاراستنی ئاسایشی‌‬ ‫‌‬ ‫ب‪-‬‬ ‫ماددهی‌ ‪: 20‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪.‬‬ ‫دهغه‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ قانوون قه‌ ‌‬ ‫شهڕ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫یهك بۆ‬ ‫نده ‌‬ ‫پڕوپاگه ‌‬ ‫‌‬ ‫شنه‬ ‫‌‬ ‫ههرچه‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫دنهدانی‌‬ ‫‌‬ ‫ئككایینی كه‌ بككبێته‌ هككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫گهزی‌ یككان‬ ‫ره ‌‬ ‫یی‪‌ ،‬‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ههرچه‌شككنه‌ هانككدانی‌ گیككانی‌ دژایه‌تیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫یه‪.‬‬ ‫دهغه‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ قانوون قه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫توندوتیژی‪ ،‬به‌‬ ‫‌‬ ‫تیو‬ ‫جیاوازیدانان‪ ،‬یان دوژمنایه‌ ‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 21‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم مككافه‌ هیككچ‬ ‫جێبهجێكككردنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهناسككرێ‌‪ .‬بككۆ‬ ‫كمی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهره‌سك‬ ‫مافی پێكهێنككانی‌ كككۆڕ‌و كۆبككوونه‌وه‌ی‌ هێمنككانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهر‬ ‫له ‌‬ ‫كی دێمككوكراتیك‌و ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫ئهویككش له‌ كككۆمه‌ڵگه‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ قانوون‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫گهر به‌‬ ‫مه ‌‬ ‫دانانرێ‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫یهك‬ ‫سنوورو چوارچێوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهیی‌‪ ،‬هێمنككایه‌تیی‌ گشككتی‌‪ ،‬رێكككوپێكی‌ گشككتی‌‪ ،‬پارێزگككاری‌ ‌‬ ‫له‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رژهوه‌نككدی‌ ئاسایشككی‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫پێویستیی ‌‬ ‫‌‬ ‫دیكه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كهسانی‌‬ ‫لهئازادییه‌كانی‌ ‌‬ ‫گشتی‪ ،‬یان پارێزگاری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وشی‬ ‫‌‬ ‫سڵمهت ره‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 22‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪ .‬ئه‌م مكافه‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫دیكهی‌‬ ‫‌‬ ‫كهسكانی‌‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ئكازادیی پێكهێنكانی‌ ككۆڕ‌و ككۆمه‌ڵه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مكافی‬ ‫‌‬ ‫كهسكێك‬ ‫ههمكوو ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬كك‬ ‫هۆگرییهكككان‌و قازانجه‌كككان‬ ‫‌‬ ‫بهسككتی‌ پارێزگككاری‌ له‌‬ ‫بهمه‌ ‌‬ ‫لهوانككدا ‌‬ ‫نككدامهتی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كككانو ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫تییه‬ ‫یهكیه‌‬ ‫پێكهێنككانی‌ ‌‬ ‫گرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫كنوورداركردنه ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ئهو سك‬ ‫گهر ‌‬ ‫كرێتهوه‌‪ ،‬مه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرته‌سككك بكك‬ ‫یهك نككابێ‌ ‌‬ ‫كێوه ‌‬ ‫لهو مافانه‌ به‌ هیچ شك ‌‬ ‫ڵكوهرگرتن ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك ‌‬ ‫كه‬ ‫وهنككد‪ ،‬ئاسایشككی‌‬ ‫بهرژه‌ ‌‬ ‫بارهت به‌ پێویسككتیی‌ ‌‬ ‫یهكی‌ دێمۆكراتیك‌و سككه‌ ‌‬ ‫ڵگه ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهویش له‌‬ ‫گوێرهی‌ قانوون‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫گشتیو پاراسكتنی‬ ‫‌‬ ‫وشی‬ ‫‌‬ ‫سڵمهتی‌و ره‌‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪ ،‬پارێزگاری‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫رێكوپێكیی‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫گشتی‪ ،‬هێمنایه‌تیی‌‬ ‫‌‬ ‫چهكككداره‌كان‌و پولیسككیش‬ ‫‌‬ ‫كزه‬ ‫كدامانی هێك ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫بێ‪ .‬ئه‌م سككنوورداركردنه‌ قككانوونییه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسككانی‌ دیكه‌‬ ‫كازادیی ‌‬ ‫‌‬ ‫ئك‬ ‫گرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫پهیماننككامه‌ی‌ ساڵكككی‌ ‪‌ 1948‬‬ ‫ی‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫یه‪ ،‬رێگككا به‌ وڵتككانی‌ ‌‬ ‫ئهم مككادده‌ ‌‬ ‫كوێنهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك ك هیچكككام له‌ رێوشك‬ ‫تیو پشككتیوانی‌ له‌ مككافی‌ خۆڕێكخسككتن‪-‬‬ ‫یهكیه‌ ‌‬ ‫ئازادیی پێكهێنانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهیی‌ كار‪ -‬تایبه‌ت به‌‬ ‫ته ‌‬ ‫رێكخراوی‌ نێونه‌ ‌‬ ‫بهرانه‌ بكككا كه‌ ‌‬ ‫له‬ ‫دهسككته‌ ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫قانوونهكككان‪ ،‬دژایه‌تیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بردنی‬ ‫‌‬ ‫بهڕێككوه‌‬ ‫نككادا به‌ هككۆی‌ قانوونككدانان یككان جككۆری‌ ‌‬ ‫كهدا هاتوون‪.‬‬ ‫یماننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫په‬ ‫ماددهی‌ ‪:23‬‬ ‫‌‬ ‫ڵگهیه‌ ‌و‪،‬‬ ‫كی( بنچینه‌یی‌و سروشككتیی‌ كككۆمه‌ ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫كه ‌‬ ‫تی ‌و تككوخمێكی‌ )كككۆڵه‌ ‌‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫یهكی‌ كككۆمه‌ ‌‬ ‫كه ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫‪ -1‬بنه‌ماڵه‌ ‌‬ ‫لكێبكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پارێزگاریی‬ ‫‌‬ ‫وه‪،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫وڵه ‌‬ ‫ڵگه ‌و ده‌ ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫هۆی‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌یه‌ به‌‬ ‫شایانی‌ ‌‬ ‫ئهم‬ ‫گهیشككتوونه‌ته‌ ‌‬ ‫بنهمككاڵه‌ بككۆ پیككاوان ‌و ژنانێككك كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانی هككاوبه‌ش ‌و پێكهێنككانی‌‬ ‫‌‬ ‫وهنككانی‌ ژیك‬ ‫‪ -2‬مككافی‌ پێكه‌ ‌‬ ‫ناسرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫رهسمی‌ ده‌‬ ‫به ‌‬ ‫نه‪‌ ،‬‬ ‫مه ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫‌‬


‫پێكناهێنرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫تهواویی‌ ژن‌و پیاو‬ ‫ئازادانهو به‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ندیی‬ ‫‌‬ ‫رهزامه‌‬ ‫بێ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫هاوبهش ‌‬ ‫‌‬ ‫‪ -3‬هیچ ژیانێكی‌‬ ‫یهكسككانیی‬ ‫بهسككتی‌ دابینكككردنی‌ ‌‬ ‫مه ‌‬ ‫به ‌‬ ‫كاوی گونجككاو ‌‬ ‫‌‬ ‫ههنگك‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫یه‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫پهیماننككامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫‪ -4‬وڵتانی‌ ‌‬ ‫هاوبهشككدا‬ ‫‌‬ ‫ژیككانی‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫شككاندنه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵوه‌‬ ‫‌‬ ‫نككانو‬ ‫‌‬ ‫پێكهوه‌‬ ‫‌‬ ‫تییهكانی‌ ژن‌و مێككرد له‌ كككاتی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫رپرسككایه‬ ‫كككانو ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫مافه‬ ‫بێ بككۆ پارێزگككاری‌ له‌ منككداڵن‪،‬‬ ‫وهی‌ ژیككانی‌ هاوبه‌شككدا‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫ڵوهشككاندنه‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌‬ ‫له ‌‬ ‫پێوهنككدی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵبگككرن‪ .‬له‌‬ ‫‌‬ ‫پێشبینیی پێویست كرابێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:24‬‬ ‫‌‬ ‫تهوه‌ یككان‬ ‫نه ‌‬ ‫رهنككگ‪ ،‬جینككس‪ ،‬زمككان‪ ،‬ئككایین‪‌ ،‬‬ ‫گهز‪‌ ،‬‬ ‫ره ‌‬ ‫كاری ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ هیككچ جیاوازیككدانانێك له‌ بك‬ ‫به ‌‬ ‫ههر منككداڵێك‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫كهمیی‬ ‫كایهتی‌ كه‌ به‌ سككه‌رنجدان به‌ ‌‬ ‫بهسككتراوه‌یی‌ خككوێنی‌و خزمك ‌‬ ‫ڵیهتی‌‪ ،‬سككامان یككان ‌‬ ‫كی كككۆمه‌ ‌‬ ‫ڵه ‌‬ ‫رهچه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ربگرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بنهماڵه‌ و كۆمه‌ڵگه‌ وه‌‬ ‫‌‬ ‫پارێزگارانهی‌‬ ‫‌‬ ‫پشتگیریی‬ ‫‌‬ ‫كهڵك له‌‬ ‫ههیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌ی‌‬ ‫دیاری كراون‪ ،‬مافی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مهن‬ ‫ته ‌‬ ‫‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ناوهش تۆمار‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫بێ ناوی‌ بۆ دانرێ‌و ‌‬ ‫لهدایكبوون ده‌ ‌‬ ‫جێ دوای‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ستبه‬ ‫ههر منداڵێك ده‌‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫یه‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫رگرتنی هاووڵتێتی‌‬ ‫‌‬ ‫ههر منداڵێك مافی‌ وه‌‬ ‫‌‬ ‫‪-3‬‬ ‫ماددهی‌ ‪: 25‬‬ ‫‌‬ ‫بێسككنوور‌و‬ ‫‌‬ ‫)ههروه‌هككا(‬ ‫‌‬ ‫بهنككدی‌ ‪2‬دا هككاتوون‌و‬ ‫ئهم سككنوورانه‌ی‌ له‌ ‌‬ ‫بهرچككاوگیرانی‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ههر هاووڵتییه‌ك بێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‪:‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫مافی ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫جێ‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫مپهری‌ بێ‌‬ ‫له ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪،‬‬ ‫كوێنهرانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵككبژاردنی‌ ئككازادی‌ نك‬ ‫‌‬ ‫كاری گشككتیدا‪ ،‬راسككته‌وخۆ یككان له‌ رێگككای‌‬ ‫‌‬ ‫بردنی كاروبك‬ ‫‌‬ ‫بهڕێككوه‌‬ ‫له ‌‬ ‫ئهلككف‪‌ -‬‬ ‫‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بهشدار‬ ‫‌‬ ‫ربڕینی‬ ‫‌‬ ‫چێو‪ ،‬ده‌‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهده‌‬ ‫‌‬ ‫نهێنی ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫كو‬ ‫كیه ‌‬ ‫بێخهوشدا كه‌ به‌ ده‌نگی‌ گشتیی‌ وه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یی‬ ‫دهوره‌ ‌‬ ‫ڵبژاردنی ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫ب‪ -‬له‌‬ ‫یه‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵبژێرانی‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵبژاردن‌و‬ ‫‌‬ ‫دهكا‪ ،‬مافی‌‬ ‫بهر ‌‬ ‫سته ‌‬ ‫‌‬ ‫دهنگده‌ران ده‌‬ ‫داخوازهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئازادانهی‌‬ ‫‌‬ ‫گشكتییهكانی‌ وڵتی‬ ‫‌‬ ‫نجامدانی پیشكه‌‬ ‫‌‬ ‫كی بۆ ‌‬ ‫ئه‬ ‫وهكیه‌ ‌‬ ‫مافی ‌‬ ‫‌‬ ‫گشتییهكان‪،‬‬ ‫‌‬ ‫رجه‬ ‫‌‬ ‫)ههر وڵتێك( به‌پێی‌ مه‌‬ ‫‌‬ ‫ج‪-‬‬ ‫یه‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫خۆی‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:26‬‬ ‫‌‬ ‫)پشككتیوانیی( وه‌كیه‌ك له‬ ‫‌‬ ‫پارێزرانی‬ ‫‌‬ ‫مافی‬ ‫‌‬ ‫جیاوازی‪،‬‬ ‫‌‬ ‫بهبێ‌‬ ‫كساننو ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرانبه‌ر قانووندا ‌‬ ‫یه‬ ‫ههموو تاكه‌كان له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههمكوو‬ ‫‌‬ ‫بگكرێو‪ ،‬بكۆ‬ ‫‌‬ ‫ههڵواردنێكك‬ ‫‌‬ ‫شنه‬ ‫‌‬ ‫ههرچه‌‬ ‫‌‬ ‫بێ پێشی‌‬ ‫وه‪ ،‬قانوون ده‌ ‌‬ ‫باره ‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪ .‬له‌م‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫قانوونهوه‌یان‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫گهز‪،‬‬ ‫ره ‌‬ ‫ههر قۆناغێكككدا له‌ بككاری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫شنه جیاوازیككدانان‪ ،‬له‌‬ ‫‌‬ ‫ههرچه‌‬ ‫‌‬ ‫كیهك دژی‌‬ ‫كاریگه‌رو وه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تاكهكان پشتیوانیی‌‬ ‫‌‬ ‫ڵیهتی‌‪،‬‬ ‫وهیی‌و كككۆمه‌ ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫كی ‌‬ ‫ڵه ‌‬ ‫رهچه‌ ‌‬ ‫دیكه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫رهنگ‪ ،‬جینس‪ ،‬زمان‪ ،‬ئایین‪ ،‬بیككروڕای‌ سیاسككی‌ یككان بككاوه‌ڕی‌‬ ‫‌‬ ‫وه دابین بكا‪.‬‬ ‫دیكه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر بارودۆخێكی‌‬ ‫‌‬ ‫تیو‬ ‫خزمایه ‌‬ ‫‌‬ ‫خوێنیو‬ ‫‌‬ ‫یی‬ ‫بهستراوه‌ ‌‬ ‫سامان‪‌ ،‬‬ ‫ماددهی‌ ‪: 27‬‬ ‫‌‬ ‫تییكانهن‪،‬‬ ‫‌‬ ‫مایه‬ ‫‌‬ ‫بهو ‌‬ ‫كه‬ ‫كهسكانێك كه‌ سكه‌ر ‌‬ ‫ههن‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫زی‪ ،‬ئكایینی‌ یكان زمكانی‌‬ ‫گه ‌‬ ‫كهمایه‌تیی‌ ره‌ ‌‬ ‫وڵتانهدا كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو‬ ‫‌‬ ‫كوورو‬ ‫)ههروه‌هككا( كه‌ڵكككوه‌رگرتن له‌ كولتك ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامانی‌ خۆیان‌و‬ ‫گهڵ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫كۆبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫)پێكهێنانی( كۆڕ‌و‬ ‫‌‬ ‫نابێ‌ مافی‌‬ ‫بكرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫قسهكردن‌و نووسین به‌ زمانی‌ خۆیان لكێ زه‌وت‬ ‫‌‬ ‫ئایینییهكان‌و‬ ‫‌‬ ‫رێوشوێنه‬ ‫‌‬ ‫جێكردنی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫جێبه‬ ‫ربڕینو‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫چوارهم‬ ‫‌‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪: 28‬‬ ‫‌‬ ‫مهزرێ‌‪.‬‬ ‫برێ( داده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههروه‌ك كۆمیته‌ ناوی‌ ده‌‬ ‫‌‬ ‫یهدا‬ ‫پهیماننامه‌ ‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫دواوه ‌‬ ‫‌‬ ‫)لێره ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫یهكی‌ مافی‌ مرۆڤك‬ ‫كۆمیته ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫بهنده‌كانی‌ داهاتوو )‪‌2‬و ‪(3‬دا دێن‪.‬‬ ‫دهكا كه‌ له‌ ‌‬ ‫جێبهجێ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهركانه‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫پێكدێو ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆمیتهیه‌ له‌ ‪ 18‬ئه‌ندام‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫‌‬


‫كهسككانێك كه‌ له‬ ‫كانه پێكككدێن‪ ،‬له‌ ‌‬ ‫پهیمك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫هاووڵتیانی وڵتككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆمیتهیه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫ئهندامانی‌ ‌‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫دهركه‌وتككووه‌‪.‬‬ ‫ئهوان له‌ بواری‌ مككافی‌ مرۆڤككدا ‌‬ ‫شاوهیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لێوه‬ ‫‌‬ ‫رزنو‪،‬‬ ‫به ‌‬ ‫ندیی ‌‬ ‫‌‬ ‫خاوهنی‌ تایبه‌تمه‌‬ ‫‌‬ ‫وشتهوه‌‬ ‫‌‬ ‫باری‌ ره‌‬ ‫لیهن ككككۆمیته‌وه‌ گكككرینگی‌‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ئهزموونیكككان‬ ‫كهس كه‌ له‌ كاروبكككاری‌ قه‌زاییكككدا ‌‬ ‫ككداریی هێنكككدێك ‌‬ ‫‌‬ ‫بهشك‬ ‫‌‬ ‫درێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پێده‬ ‫‌‬ ‫یهدا خككزمه‌ت‬ ‫لهم كككۆمیته‌ ‌‬ ‫لێوهشككاوه‌یی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫)ههڵككبژێردراون‌(و ‌‬ ‫‌‬ ‫ههڵككده‌بژێردرێن‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدامانی‌ كككۆمیته‌‪،‬‬ ‫‪‌ -3‬‬ ‫كهی‌ خۆیان نین(‬ ‫وڵته ‌‬ ‫‌‬ ‫تی‬ ‫وڵه ‌‬ ‫)نوێنهرانی‌ ره‌سمیی‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهن‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 29‬‬ ‫‌‬ ‫رجهكانیان له‌ مككادده‌ی‬ ‫‌‬ ‫كهسه‌ شیاوانه‌ كه‌ مه‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫لیستی ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامانی‌ كۆمیته‌ به‌ ده‌نگی‌ نهێنی‌و له‌ نێو‬ ‫‪‌ -1‬‬ ‫پهیمككككانه‌وه‌ كاندیككككدا كككككراون‪،‬‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككككدامی‌ ‌‬ ‫لیهن وڵتككككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهسككككته‌ له‌‬ ‫مه ‌‬ ‫بهم ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪28‬دا هككككاتووه‌و‪،‬‬ ‫ڵدهبژێردرێن‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌‬ ‫كهسكككانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫پهیمكككانه‌ نكككاتوانێ‌ له‌ ‪ 2‬كه‌س زیكككاتر كاندیكككدا بككككا‪‌ .‬‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنكككدامی‌ ‌‬ ‫وڵتێكی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫بێ كه‌ كاندیدایان ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫هاووڵتێتی‌ )تابعیت( ئه‌و وڵته‌یان‬ ‫وه‪.‬‬ ‫ههیه‌ دووباره‌ كاندیدا بێته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر تاكێك بۆی‌‬ ‫‌‬ ‫‪-3‬‬ ‫ماددهی‌ ‪: 30‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪،‬‬ ‫پهیماننككامه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫بهڕێوه‌چككوونی‌ ‌‬ ‫دهسككتپێكردنی‌ ‌‬ ‫دوای ‌‬ ‫‌‬ ‫درهنگككتر له‌ ‪ 6‬مانككگ‬ ‫‌‬ ‫كابێ‬ ‫‌‬ ‫ههڵككبژاردن نك‬ ‫‌‬ ‫كهم‬ ‫یه ‌‬ ‫‪‌ -1‬‬ ‫ڕێوهبچێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ڵبژاردنككانه ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫لهو‬ ‫ههڵبژاردنێككك له‌ كككۆمیته‌دا‪ -‬بێجگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهچككوونی‌‬ ‫‌‬ ‫لنیكهم چككوار مانككگ پێككش ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫تهوه‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ئهنجككام ده‌درێككن‪ -‬سكككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫بهتاڵ‌ ‌‬ ‫پڕكردنهوه‌ی‌ جێگای‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌ مادده‌ی‌ ‪ 34‬بۆ‬ ‫‌‬ ‫تی له‌ ماوه‌ی‌ ‪ 3‬مانگدا‬ ‫ئهندامه‌ ‌‬ ‫كاندیدای ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ بۆ ناساندنی‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌‬ ‫كگرتووهكان ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫یه‬ ‫بانگهێشتن بكا‪.‬‬ ‫پیتهكككانی‌‬ ‫‌‬ ‫ریزبهنككدیی‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫یهك ‌‬ ‫بێ لیسككته‌ ‌‬ ‫كگرتووهكككان ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪ -3‬سكككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫ككدامهتی‌ له‌ ككككۆمیته‌دا‪ ،‬وێكككڕای‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫ككدای ‌‬ ‫‌‬ ‫بنه كاندیك‬ ‫بهم شكككێوه‌ ده‌ ‌‬ ‫كهسكككانه‌ كه‌ ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫ههمكككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫ككوبێ له‌‬ ‫‌‬ ‫ئهلفك‬ ‫‌‬ ‫بككاو بیكدا ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ككردووه‪ ،‬ئامكاده‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدامه‌تیی‌ ككۆمیته‌( كاندیكدا‬ ‫ئهوانیان )بكۆ ‌‬ ‫ئهو وڵتانه‌ كه‌ ‌‬ ‫دیاریكردنی ناوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكدا كه‌ سكككرتێری‬ ‫كۆبوونهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ له‌‬ ‫ندامانی كۆمیته‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵبژاردنی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫یمانه‪ .‬هه‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنجام‬ ‫پێكیهێناوه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫بهشداریی‌ وڵتانی‌ ‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان به‌ ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫شداریی دوو له‌ سێی‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫به‬ ‫كۆبوونهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫پهیداكردنی‌ ‌‬ ‫رعییهت ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫شه‬ ‫بدرێ‪ .‬ئاستی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو كاندیككدایانه‌ بككن ‌‬ ‫كه‬ ‫بێ ‌‬ ‫ههڵككده‌بژێردرێن ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم كككۆمیته‌یه‌‬ ‫كدامهتیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫كهسانێكیش كه‌ بككۆ ‌‬ ‫یمانهیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫په‬ ‫دهنگككده‌‌رو‬ ‫رههای‌ ده‌نگی‌ نككوێنه‌رانی‌ وڵتككانی‌ ‌‬ ‫زۆرایهتیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫خاوهنی‌‬ ‫‌‬ ‫بهده‌ست هێناوه‌و‪،‬‬ ‫دهنگه‌كانیان ‌‬ ‫زۆرترین ‌‬ ‫كهن‪.‬‬ ‫كۆبوونهوه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهشداری‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 31‬‬ ‫‌‬ ‫ربگرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهندام وه‌‬ ‫به ‌‬ ‫ههر وڵتێك ‌‬ ‫‌‬ ‫كهسێك له‌‬ ‫كۆمیته ناتوانێ‌ زیاتر له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫رانهی‬ ‫دادپهروه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كینی‬ ‫‌‬ ‫دابهشك‬ ‫‌‬ ‫كاوكردنی‬ ‫‌‬ ‫سهرنج بككدرێته‌ ره‌چك‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫ندامانی( كۆمیته‌دا‪ ،‬ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫)ئه‬ ‫ڵبژاردنی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫له‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫)قككانوونی ‌‬ ‫(یه‬ ‫‌‬ ‫حوقككووقی‬ ‫‌‬ ‫كككانو سیسككته‌مه‌‬ ‫‌‬ ‫نككوێنهرانی‌ شارسككتانییه‌ جۆراوجۆره‌‬ ‫‌‬ ‫نككدامانو‬ ‫‌‬ ‫جوگرافیككایی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫ورهكان‪.‬‬ ‫گه ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 32‬‬ ‫‌‬


‫دهتكوانن‬ ‫ههڵككبژێرانه‌وه‌ی‌ دووبكاره‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوان بككۆ‬ ‫ههڵككبژێردرێن‪‌ .‬‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ بكۆ مكاوه‌ی‌ ‪ 4‬سككاڵ‌‬ ‫ئهندامانی‌ كۆمیته‌ ‌‬ ‫‪1‬ك ‌‬ ‫كهم‬ ‫یه ‌‬ ‫ههڵكككبژێردراو له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنكككدامانی‌‬ ‫كهس له‌ ‌‬ ‫نكككدامهتیی‌ ‪‌ 9‬‬ ‫‌‬ ‫مكككاوهی‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫بهڵم‬ ‫نهوه‌‪‌ .‬‬ ‫بكه ‌‬ ‫‌‬ ‫خۆیكككان كاندیكككدا‬ ‫جێ‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ ده‌سككتبه‌‬ ‫كدامه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‪ 9‬ئه‌نك‬ ‫بێ‪ .‬نككاوی‌ ‌‬ ‫تهواوبككوونی‌ ‪ 2‬سككاڵ‌‪ ،‬كۆتككایی‌ پێ‌ ‌‬ ‫دهبێ‌ پاش ‌‬ ‫ههڵبژاردندا‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كۆبككوونهوه‌و‪‌ ،‬‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫سككهرۆكی‌‬ ‫‌‬ ‫لكككێهاویشتنو به‌ هككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫شككێوهی‌ تیككر و پشككك‬ ‫‌‬ ‫ههڵككبژاردن به‌‬ ‫‌‬ ‫كهم‬ ‫یه ‌‬ ‫دوای ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫دیاری بكرێن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بهندی‌ ‪،4‬‬ ‫گوێرهی‌ مادده‌ی‌ ‪30‬ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیماننككامه‌‬ ‫بهشككه‌ له‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫بهپێی‌ مادده‌كانی‌ پێشووی‌ ‌‬ ‫دوای كۆتایهاتنی‌ ماوه‌ی‌ خزمه‌تدا‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ههڵبژاردن ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫چێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهده‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪: 33‬‬ ‫‌‬ ‫جێبهجێكككردنی‌‬ ‫‌‬ ‫دهسككت له‌‬ ‫كاتی‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كاتنێكی كك‬ ‫‌‬ ‫نههك‬ ‫ههر هككۆیه‌ك جگه‌ له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆمیته به‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدامێكی‌ كك‬ ‫ههركككات ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫‌‬ ‫ككۆمیته‬ ‫سكهرۆكی‌‬ ‫‌‬ ‫ككدهنگ بكن‪،‬‬ ‫‌‬ ‫یه‬ ‫ككاره( ‌‬ ‫‌‬ ‫)ئهم‬ ‫‌‬ ‫سكهر‬ ‫‌‬ ‫دیكهی‌ ككۆمیته‌ ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫ندامانی‬ ‫‌‬ ‫ڵبگرێو ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫ركهكانی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫كیی ‌‬ ‫نێ كورسك ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫كگرتووهكككان‪-‬كه‌سككێك كه‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫دهبێ‌ سكرتێری‌ گشتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهتاڵه‌‪ -‬ئاگادار بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫كهسه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‬ ‫لهككككار بكێشكككێته‌وه‌‪ ،‬سكككه‌رۆك )ی‌ ككككۆمیته‌( ده‌ ‌‬ ‫دهسكككت ‌‬ ‫ككدامێكی ككككۆمیته‌ بمكككرێ‌ یكككان ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫گهر ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫ئهو‬ ‫دهبێ‌ چۆڵبككوونی‌ ‌‬ ‫كهسككێك كه‌ ‌‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‪‌ -‬‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشككتیی رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكككرتێری‬ ‫‌‬ ‫سككتبهجێ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫وه‪.‬‬ ‫بكاته ‌‬ ‫‌‬ ‫نێ‪ -‬ئاگادار‬ ‫یه ‌‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫كاركێشانهوه‌ی‌ كاریگه‌ر‬ ‫‌‬ ‫كورسییه له‌ رۆژی‌ مردن یان رۆژی‌ ده‌ست ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:34‬‬ ‫‌‬ ‫یهنككدرا‌و‪ ،‬له‌ مككاوه‌ی‌ ‪ 6‬مككانگی‬ ‫گوێرهی‌ مادده‌ ‪ 33‬راگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫خاوهن بوون( ‌‬ ‫‌‬ ‫)بێ‬ ‫‌‬ ‫ههركات چۆڵبوونی‌ كورسی‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك‬ ‫هاتبووه سككه‌ركار‪ ،‬سكككرتێری‌ گشككتیی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامی‌ جێنشین ‌‬ ‫نه‬ ‫كهدا ‌‬ ‫كورسییه ‌‬ ‫‌‬ ‫یهندرانی‌ چۆڵبوونی‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫دوای‬ ‫‌‬ ‫)دهتوانن( له‌ مككاوه‌ی‌ ‪2‬‬ ‫‌‬ ‫یهنێ‌ كه‌‬ ‫گه ‌‬ ‫راده ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان به‌ وڵتانی‌ ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رێكخراوی‌ ‌‬ ‫كاندیداكانی خۆیان بناسێنن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫چۆڵ‪،‬‬ ‫‌‬ ‫كورسیی‬ ‫‌‬ ‫پڕكردنهوی‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌ مادده‌ی‌ ‪ 29‬بۆ‬ ‫مانگدا ‌‬ ‫بێ‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهلكف و‬ ‫پیتهكككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كدیی‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهككان به‌ گككوێره‌ی‌ ریزبه‌نك‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪2‬كك سككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫دهكا‌و‪ ،‬ده‌یدا به‌ وڵتككانی‬ ‫كۆمیتهدان‪ ،‬ئاماده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ندامهتی‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫كاندیدای ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫سانهی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫كه‬ ‫ههموو ‌‬ ‫‌‬ ‫یهك له‌‬ ‫لیسته ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫رێوشكوێنه‬ ‫‌‬ ‫گكوێرهی‌‬ ‫‌‬ ‫خكاوهن( به‌‬ ‫‌‬ ‫)بێ‬ ‫‌‬ ‫چۆڵ‬ ‫‌‬ ‫كورسیی‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫یمانه‪ .‬هه‌ڵبژاردن بۆ پڕكردنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫چێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بهڕێوه‌ ‌‬ ‫ده‬ ‫پهیماننامه‌یه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫شهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫دهبژێككردرێ‌‪ ،‬بككۆ‬ ‫ههڵ‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌ مككادده‌ی‌ ‪33‬‬ ‫وهی‌ كورسككیی‌ چككۆڵ‌‪‌ ،‬‬ ‫ندامێكی كۆمیته‌ كه‌ بۆ پڕكككردنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك‬ ‫دهبێته‌‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫بهتكككاڵ‌ مكككاوه‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ مكككادده‌ی‌ ‪‌ 33‬‬ ‫كهی‌ ‌‬ ‫ئهنكككدامێك كه‌ كورسكككییه‌ ‌‬ ‫یهی‌ ‌‬ ‫وره ‌‬ ‫ئهو ده‌ ‌‬ ‫ككماوهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پاشك‬ ‫كۆمیته‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهندامی‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 35‬‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫كگرتووهككككان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ككراوی ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵهی‌ گشكككتیی‌ رێكخك‬ ‫پهسكككندی‌ ككككۆمه‌ ‌‬ ‫ئهنكككدامانی‌ ككككۆمیته‌ به‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گرنگهكانی‌ كككۆمیته‌‪ ،‬له‬ ‫‌‬ ‫رپرسایهتییه‌‬ ‫‌‬ ‫سهرنجدان به‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫دهكا‌و به‌‬ ‫گشتیی دیارییان ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵهی‌‬ ‫مهرجانه‌ی‌ كه‌ كۆمه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ردهگرن‪.‬‬ ‫كگرتووهكان مووچه‌ وه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫)دارایی(كانی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫رچاوه‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫ماددهی‌ ‪: 36‬‬ ‫‌‬ ‫جێبهجێكككردنی‬ ‫‌‬ ‫كارمهنككد‌و كارهاسككانیی‌ پێویسككت بككۆ‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ككۆمیته‬ ‫ئهسككتۆی‌( بكۆ‬ ‫كهوتككۆته‌ ‌‬ ‫یماننكامهیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهركككانه‌ی‌ ككۆمیته‌ )به‌ هككۆی‌ ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫ههرچی‌ كاریگه‌رتری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دابین ده‌كا‪.‬‬


‫ماددهی‌ ‪: 37‬‬ ‫‌‬ ‫ناوهنككد‬ ‫‌‬ ‫وهی‌ كككۆمیته‌ بكۆ‬ ‫كهم كۆبككوونه‌ ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫ئهنككدامانی‌ ‌‬ ‫كگرتووهكان ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪1‬ك سكرتێری‌ گشتیی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫كگرتووهكان بانگهێشتن ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫)بنكه(ی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پێڕهوی‌ نێوخۆیی‌ خۆیدا دیككاری‬ ‫‌‬ ‫ئهو ماوه‌یه‌ كه‌ له‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫كۆبوونهوه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪ ،‬كۆمیته‌‬ ‫كۆبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫كهم‬ ‫یه ‌‬ ‫‪2‬ك پاش ‌‬ ‫پێكدێنێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كراوه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان یككان له‌ نووسككینگه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫كراوی ‌‬ ‫‌‬ ‫)بنكه(ی‌ رێكخك‬ ‫‌‬ ‫ناوهنككد‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك كۆمیته‌ به‌ شێوه‌ی‌ ئاسایی‌ له‌‬ ‫بێتهوه‌‪.‬‬ ‫كۆده ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان له‌ ژنێڤك‪،‬‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رێكخراوی‌ ‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:38‬‬ ‫‌‬ ‫كۆبكوونهوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫شكێوهی‌ ره‌سكمی‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ به‌‬ ‫ككانی‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫ركه‬ ‫ئهستۆگرتنی‌ ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫بهر له‌ ‌‬ ‫ئهندامێكی‌ كۆمیته‌ ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫نیو به‌ ویككژدانه‌ ‌‬ ‫لیه ‌‬ ‫وپهڕی‌ بێ‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫كۆی ‌‬ ‫ئهركه‌كككانی‌ خك ‌‬ ‫بێ( كه‌ ‌‬ ‫)بهرعۆده‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫نێ‬ ‫یه ‌‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆمیتهدا‬ ‫‌‬ ‫ئاشكرای‌‬ ‫نجامدهدا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ئه‬ ‫ماددهی‌ ‪: 39‬‬ ‫‌‬ ‫ئهوان بۆیككان‬ ‫ههڵككبژێرێ‌‪‌ .‬‬ ‫‌‬ ‫رۆكایهتیی‌ خۆی‌ بۆ مككاوه‌ی‌ ‪ 2‬سككاڵ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫ستهی‌‬ ‫‌‬ ‫)ئهندامانی‌( ده‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌‬ ‫كۆمیته ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫وه‪.‬‬ ‫ههڵبژێردرێنه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫رلهنوێ‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫بێ ‌‬ ‫ئهم قككانوونه‌ ده‌ ‌‬ ‫نێوخۆییهكككانی‌ خككۆی‌ دیككاری‌ ده‌كككا‪ .‬به‌ڵم ‌‬ ‫‌‬ ‫كوێنه‬ ‫‌‬ ‫كۆمیته بۆخككۆی‌ قككانوون‌و رێوشك‬ ‫‌‬ ‫‪ -2‬كك‬ ‫كرابێ‪:‬‬ ‫‌‬ ‫رهچاو‬ ‫خاڵنهیان تێدا ‌‬ ‫‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫كهس‬ ‫كۆبوونهوه‌كان ‪‌ 12‬‬ ‫‌‬ ‫پهیداكردنی‌‬ ‫رهوایی‌ ‌‬ ‫ئاستی ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهلف‪-‬‬ ‫‌‬ ‫رگیرابێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئامادهبوو وه‌‬ ‫‌‬ ‫ندامانی‬ ‫‌‬ ‫دهنگی‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫زۆرایهتیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ب‪ -‬بڕیاره‌كانی‌ كۆمیته‌ به‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 40‬‬ ‫‌‬ ‫ههنگككاوانه‌ی‌ بككۆ هككاتنه‌دیی‌ مككافه‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫بهرعككۆده‌ ده‌بككن كه‌ له‌ بككاره‌ی‌ ‌‬ ‫پهیمككانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫‪1‬ك ك وڵتككانی‌ ‌‬ ‫بهم پێیه‌ راپككۆرت‬ ‫ههڵیككانگرتوون‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫لهم مافككانه‌‬ ‫ههرچی‌ زیككاتر ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵكوهرگرتنی‌‬ ‫‌‬ ‫یمانهو ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ناسراوهكانی‌ نێو ‌‬ ‫‌‬ ‫نهوه‌‪:‬‬ ‫بده ‌‬ ‫‌‬ ‫ركێكی‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام بككوو به‌ ‌‬ ‫ئه‬ ‫سهر وڵتككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫له‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ڕێوهبردنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌ ‌‬ ‫به‬ ‫ئه ‌‬ ‫دوای ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهلف‪ -‬له‌ ماوه‌ی‌ ساڵێك‬ ‫‌‬ ‫پێویست‪.‬‬ ‫ههركات كه‌ كۆمیته‌ داوایكرد‪:‬‬ ‫‌‬ ‫ماوهیه‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫ب‪ -‬دوای‌ ‌‬ ‫ئهویككش بكۆ‬ ‫كگرتووهككان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫بێ بككدرێن به‌ سككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫راپۆرتهككان ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههموو‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ك‬ ‫لهسككه‌ر‬ ‫كارو گرفتككانه‌وه‌ بككن كه‌ ‌‬ ‫ئهو هۆكك ‌‬ ‫بێ له‌ بككاره‌ی‌ ‌‬ ‫كۆمیته‪ .‬راپۆرته‌كككان ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهیككداته‌وه‌ به‌ كك‬ ‫پێراگهیشككتن ‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ كاریگه‌رییان‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ڕێوهچوونی‌ رێوشوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫گهڵ‌ كككۆمیته‌‪ ،‬وێنه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫له ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫بیروڕاگككۆڕینه ‌‬ ‫‌‬ ‫راوێژو‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكان پاش‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪3‬ك سكرتێری‌ گشتیی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫لهو‬ ‫پسكككپۆرییهكان كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دامهزراوه‌‬ ‫‌‬ ‫یه( ده‌دا به‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫لیهنی‌ پسكككپۆرییان‬ ‫‌‬ ‫بهشكككی‌ راپۆرته‌ككككان )كه‌‬ ‫هێنكككدێك ‌‬ ‫سهلحییه‌تن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫خاوهن‬ ‫‌‬ ‫بوارانهدا‬ ‫‌‬ ‫وه‪) .‬پاشككان(‬ ‫دهكككۆڵێته‌ ‌‬ ‫كانهوه‌ پێی‌ دراون‪‌ ،‬‬ ‫پهیمك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫لیهن وڵتككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانهی‌ له‌‬ ‫لهو راپۆرتك ‌‬ ‫‪4‬ك كككۆمیته‌ ‌‬ ‫وانهیه‌ شككایانی‌ سككه‌رنج‌و گونجككاو بككن‪ ،‬بككۆ‬ ‫‌‬ ‫كنیازه گشككتییانه‌ش كه‌ ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫ئهو پێشك‬ ‫روهها ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫خۆیو‬ ‫‌‬ ‫راپۆرتهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫وێكڕای روونووسكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم پێشكنیازانه‌‬ ‫لهوانه‌یه‌ كۆمیته‌ ‌‬ ‫روهها ‌‬ ‫دهنێرێ‌‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫مدامی ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫تی‪.‬‬ ‫ڵیه ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئابووریو‬ ‫‌‬ ‫گهیشتوون‪ ،‬بدا به‌ شوورای‌‬ ‫ندامهوه‌ پێی ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫راپۆرتانهی‌ له‌‬ ‫‌‬


‫باره ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ئهم مادده‌یه‌ ده‌توانن بۆچوونی‌ خۆشیان له‌‬ ‫بهندی‌ ‪4‬ی‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ به‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندانی‌ ‌‬ ‫‪5‬ك وڵتانی‌ ‌‬ ‫وه بۆ كۆمیته‌ بنێرن‪.‬‬ ‫پێشنیازهكانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:41‬‬ ‫‌‬ ‫یهنێ‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫ههركاتێككككك رابگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمككككانه‌ ده‌تككككوانێ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫نككككدامی ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتێكی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫ئهم مككككادده‌یه‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫‪1‬ككككك ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫كه‬ ‫باره ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم‬ ‫پهیمانه‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫یشتنی سكاڵكانی‌ وڵتێكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێڕاگه‬ ‫رگرتنو‬ ‫‌‬ ‫شاوهیی‌ كۆمیته‌ بۆ وه‌‬ ‫‌‬ ‫لێوه‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫ئهم مادده‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫ڕهسمی‌ بناسێ‌‪‌ .‬‬ ‫به ‌‬ ‫ئهنجام نادا‪‌ ،‬‬ ‫خۆی ‌‬ ‫‌‬ ‫رپرسیارهتیی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندام( به‌‬ ‫دیكه)ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتێكی‬ ‫‌‬ ‫كهلحییه‌تی‌ كككۆمیته‌ بككۆ‬ ‫كانه‪ ،‬سك ‌‬ ‫پهیمك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهنككدامی‌ ‌‬ ‫وه كه‌ وڵتی‌ ‌‬ ‫دهپرسككرێته‌ ‌‬ ‫گیرێنو لێیان ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫رده‬ ‫سكاڵیانه‌ ‌‬ ‫ئهم‬ ‫ئهنكككدامی‌ ‌‬ ‫وڵتێكی ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهنكككدیی‌ به‌‬ ‫‌‬ ‫سككككاڵیهك كه‌‬ ‫‌‬ ‫ناسكككیبێ‪ .‬هه‌ر‬ ‫‌‬ ‫سكككمی‬ ‫‌‬ ‫بهڕه‌‬ ‫بهوانی‌ ‌‬ ‫راگهیشكككتن ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو سكككاڵیانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫نهناسككیبێ‌‪ ،‬وه‌رنككاگیرێ‌‪‌ .‬‬ ‫ڕهسمی‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫كۆمیتهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تهی‌‬ ‫لحییه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫ئهم‬ ‫بێ كه‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫یمانه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫په‬ ‫نرێ‪:‬‬ ‫‌‬ ‫ههنگاویان بۆ ده‌‬ ‫‌‬ ‫هاتووه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫خوارهوه‌دا‬ ‫‌‬ ‫بهم پێیه‌ كه‌ له‌‬ ‫ردهگیرێن ‌‬ ‫ئهم مادده‌یه‌ وه‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫به‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫ئهنككدام رێوشككوێنه‌‬ ‫دیكهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتێكی‬ ‫‌‬ ‫دهربكه‌وێ‌ كه‌‬ ‫كۆی ‌‬ ‫پهیمككانه‌ بك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫گهر وڵتێكی‌ ‌‬ ‫ئهلف‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫رنجی‬ ‫دهستنیشكانكردنی‌ نمككوونه‌‪ ،‬سكه‌‬ ‫نووسكراوو ‌‬ ‫‌‬ ‫)ئهو وڵته‌( به‌ سككاڵی‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫جێ ناككا‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫جێبه‬ ‫پهیمانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫‌‬ ‫وهرگككری‌‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهنووسككراو(دا‪،‬‬ ‫وهرگككرتنی‌ سكككاڵ)ی‌ ‌‬ ‫كاوهی‌ ‪ 3‬مانككگ پككاش ‌‬ ‫كێشێ‪ .‬له‌ مك ‌‬ ‫‌‬ ‫راده‬ ‫‌‬ ‫ئهندام‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫‌‬ ‫دهدا ‌‬ ‫به‬ ‫تهكه‌ ‌‬ ‫كوونهوی‌ بككابه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كنه لێككدوانێكی‌ نووسككراوی‌ دیكه‌ بككۆ روونبك‬ ‫ههر چه‌شك ‌‬ ‫‌‬ ‫سكاڵكه‪ ،‬روونكردنه‌وه‌ یكان‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیككدار ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ زانیككاریی‌‬ ‫دهگككونجێ‌ ‌‬ ‫كدهی‌ ‌‬ ‫ئهوه‌نك ‌‬ ‫وهو لێككدوان( ‌‬ ‫وهی‌ سكككاڵ‪) .‬روونكككردنه‌ ‌‬ ‫رزكهره‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫بووكردنهوه‌ یان چاكسككازیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫قهره‌‬ ‫تایبهت به‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫نگاوهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫[ئهو وڵته‌‌]و‬ ‫‌‬ ‫رێساكانی‌ دادپرسی‌ نێوخۆیی‌‬ ‫تهی‌ تێدا بێ‌‪.‬‬ ‫بابه ‌‬ ‫‌‬ ‫بهو‬ ‫تایبهت ‌‬ ‫‌‬ ‫دیكهی‌‬ ‫‌‬ ‫كهڵكی‌‬ ‫به ‌‬ ‫شتێكی ‌‬ ‫‌‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫رێسایانهو‬ ‫‌‬ ‫كاوهی‌ ‪6‬‬ ‫نهچككوون‪ ،‬له‌ مك ‌‬ ‫زامهنككدی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهره‌و لێكنزیكبككوونه‌وه‌و ره‌‬ ‫كه‪‌ ،‬‬ ‫ته ‌‬ ‫سهر بككابه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندام ‌‬ ‫له‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر دوو‬ ‫ب‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫كهكه‌ ‌‬ ‫به‬ ‫دهبێ‌ كه‌ كێشك ‌‬ ‫وهی‌ ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫كافی ‌‬ ‫‌‬ ‫كه‪ ،‬مك‬ ‫ههركككام له‌ دوو وڵته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهم سكككاڵدا‪،‬‬ ‫یه ‌‬ ‫وهرگككرتنی‌ ‌‬ ‫دوای ‌‬ ‫‌‬ ‫كانگی‬ ‫‌‬ ‫مك‬ ‫نێ‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫تهكه‌‬ ‫بابه ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیدار به‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتی‬ ‫‌‬ ‫كۆمیتهو‬ ‫‌‬ ‫نامه به‌‬ ‫‌‬ ‫كۆییه‬ ‫‌‬ ‫ههمككوو رێگاچككاره‌ نێوخك‬ ‫‌‬ ‫وه كه‌ روون بككووبێته‌وه‌‬ ‫دهپرسككێته‌ ‌‬ ‫تهدا له‌ كێشككه‌كه‌ ‌‬ ‫كاڵه ‌‬ ‫لهو حك ‌‬ ‫تهنیككا ‌‬ ‫ج‪ -‬كككۆمیته‌ ‌‬ ‫وهییه‌ككككان ‌‬ ‫به‬ ‫ته ‌‬ ‫بنهماككككانی‌ قكككانوونه‌ ناسكككراوه‌ نێونه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪ ،‬به‌ گكككوێره‌ی‌‬ ‫ككه ‌‬ ‫ئهم كێشك ‌‬ ‫گونجاوهككككان له‌ بكككاره‌ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كوونهوه‌ كه‬ ‫‌‬ ‫كارهی‌ هێنككدێك نمك‬ ‫نهبككووه‌‪ .‬ئه‌م رێسككایه‌ له‌ بك ‌‬ ‫لكێوهرگیراوه‌و ئاكامی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كهڵكیان‬ ‫یهكی‌ گشتی‌ ‌‬ ‫شێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهناچێ‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫به‬ ‫ڵنهگر درێژبۆته‌ ‌‬ ‫سكاڵكه‌ به‌ جۆرێكی‌ پاساوهه‌ ‌‬ ‫پێكدێنێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پێڕاگهیشتن‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫كۆبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫یشتنی به‌ سكاڵكان‪،‬‬ ‫‌‬ ‫یه‪ ،‬له‌ كاتی‌ راگه‌‬ ‫ئهم مادده‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫د‪ -‬كۆمیته‌‪‌ ،‬‬ ‫ههنگككاوی‌ گونجككاو و‬ ‫‌‬ ‫كۆمیته‬ ‫‌‬ ‫نككدی ج دا‪ ،‬كك‬ ‫‌‬ ‫رێوشككوێنهكانی‌ گونجككاو له‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫جێبهجێكككردنی‌‬ ‫‌‬ ‫سككتی‬ ‫‌‬ ‫ه‪ -‬به‌ مه‌ ‌‬ ‫به‬ ‫لهسككه‌ر بنككاغه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دۆستانهی‌ كێشككه‌ [ی‌ جێی‌ نككاكۆكی‌‌]و ‌‬ ‫‌‬ ‫سهری‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫چاره‬ ‫بهستی‌‬ ‫خۆی به‌ مه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫رنجهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫ئهندام‪.‬‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫یمانهدا هاتوون ده‌دا به‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫ناسراوهكان كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بنهڕه‌تییه‌‬ ‫‌‬ ‫ئازادییه‬ ‫‌‬ ‫مرۆڤكو‬ ‫‌‬ ‫رێزنان له‌ مافی‌‬ ‫دهتككوانێ‌ به‌ سككه‌رنجدان ‌‬ ‫به‬ ‫یهك كه‌ داوای‌ لكككێكراوه‌ پێی‌ رابگككا‪‌ ،‬‬ ‫ههر كێشككه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫راگهیشككتن به‌‬ ‫‌‬ ‫و‪ -‬كككۆمیته‌ بككۆ‬ ‫پێوهندیدار داوا بكا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وڵتی‬ ‫‌‬ ‫بهو كێشه‌یه‌ له‌‬ ‫بهندی‌ )ب(‪ ،‬زانیاریی‌ تایبه‌ت ‌‬ ‫نیوهڕۆكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههیه‌ له‌ كككاتی‬ ‫‌‬ ‫وهیان‬ ‫ئه ‌‬ ‫مافی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهندی‌ ب‪،‬‬ ‫نیوهرۆكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫یمانه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫پێوهندیداری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ز‪ -‬وڵتانی‌‬ ‫كدوانی خۆیككان به‌ زمككان‌و به‬ ‫‌‬ ‫كوونو لێك‬ ‫‌‬ ‫بێو بۆچك‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫نوێنهریككان له‌ كككۆمیته‌دا‬ ‫‌‬ ‫كه‪،‬‬ ‫راگهیشتنی‌ كۆمیته‌ به‌ كێشه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پێشكهش بكه‌ن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫نووسراوه‬ ‫‌‬ ‫دهكككا رایككۆرت‬ ‫بهنككدی‌ ب‪ ،‬قه‌بككوڵ‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫وهرگككرتنی‌ یادداشككت )نككامه‌(‪‌ ،‬‬ ‫كۆمیته له‌ مككاوه‌ی‌ ‪ 12‬رۆژ پككاش ‌‬ ‫‌‬ ‫ح‪-‬‬ ‫كه‪:‬‬ ‫بداتهوه‌ ‌‬ ‫‌‬


‫تهنیككا له‌ بككاره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆی به‌ كككورتی‌و ‌‬ ‫وه‪ ،‬كۆمیته‌ راپككۆرتی‌ خك ‌‬ ‫نهدۆزرایه‌ ‌‬ ‫بهندی‌ )ه( ‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫یهك ‌‬ ‫رێگاچاره ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫‪‌ -1‬‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫كه‪ ،‬ئاماده‌ ‌‬ ‫رێگاچاره ‌‬ ‫‌‬ ‫كانو‬ ‫رووداوه ‌‬ ‫‌‬ ‫تهنیككا‬ ‫كورتیو ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆرتی خككۆی‌ به‌ كك‬ ‫‌‬ ‫دۆزرایهوه‌‪ ،‬كۆمیته‌ راپك‬ ‫‌‬ ‫بهندی‌ )ه( نه‌‬ ‫نێوهرۆكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫یهك ‌‬ ‫رێگاچاره ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫ندیكدارهوه‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێوه‬ ‫لیهن وڵتكانی‌‬ ‫‌‬ ‫بهنووسكراو كه‌ له‌‬ ‫كیو ‌‬ ‫زاره ‌‬ ‫‌‬ ‫بۆچكوونی‬ ‫‌‬ ‫ككانهوه‌ ئامكاده‌ ده‌ككا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫رووداوه‬ ‫بارهی‌‬ ‫‌‬ ‫له‌‬ ‫‌‬ ‫وڵتكانی‬ ‫تێكهوه‌‪ ،‬راپۆرتێككك به‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫بكابه‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫كه‪ .‬له‌ بكاره‌ی‌‬ ‫كرێ به‌ پاشككۆی‌ راپككۆرته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهكرێن‌و ده‌‬ ‫دهربڕاون‪ ،‬تۆمار ‌‬ ‫‌‬ ‫ندرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گه ‌‬ ‫یه‬ ‫پهیمان راده‌ ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫ندیدارو ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێوه‬ ‫بهپێی‬ ‫پهیمككانه‌‪‌ ،‬‬ ‫ئهم ‌‬ ‫كدامی ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫وڵتی ‌‬ ‫‌‬ ‫دهچن كه‌ ‪10‬‬ ‫بهڕێككوه‌ ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫لهو كككاته‌ ‌‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫ئهم مككادده‌ ‌‬ ‫‪2‬ك ك رێوشككوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫دهدرێته‬ ‫یمكانه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫یهندراوی‌‬ ‫ركردبێ‪ .‬راگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهندراویان ده‌‬ ‫یه‪ ،‬راگه‌ ‌‬ ‫ئهم مادده‌ ‌‬ ‫بهندی‌ ‪1‬ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دیكه ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫یهنككدراوه‌كه‌ بككۆ وڵتككانی‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫وێنهی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهویككش‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‪‌ ،‬‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬ ‫دهكككرێ‌ به‌ هككۆی‌ یادداشككتێك كه‌ بككۆ سكككرتێری‌ گشككتی‌‬ ‫ههر كاتێككك ‌‬ ‫‌‬ ‫یهنككدراوێك‪،‬‬ ‫نێككرێ‪ .‬راگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام ده‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫ككاڵیهك كه‌ پێشككتر ‌‬ ‫‌‬ ‫كهر سك‬ ‫یهنككدراو‪ ،‬كككار ناكككاته‌ سك ‌‬ ‫كرتنهوه‌ی‌ راگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪ .‬وه‌رگك‬ ‫وهربگیككرێته‌ ‌‬ ‫نووسراوه‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫ی‬ ‫وهرگككرتنه‌ ‌‬ ‫كتی ‌‬ ‫گهیشككتنی‌ یادداشك ‌‬ ‫بهدوای‌ ‌‬ ‫كی دیكه‌ ‌‬ ‫مككادده‌یه‌ نككاردراوه‌ [بككۆ كككۆمیته‌]‪ .‬هیككچ سكككاڵیه‌ ‌‬ ‫كوێ‬ ‫یهنككدراوێكی‌ نك ‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫كاژهپێكراو‪،‬‬ ‫وڵتی ئامك ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌ كه‌‬ ‫گهر ‌‬ ‫وهرنككاگیرێ‌‪ .‬مه‌ ‌‬ ‫گشتی‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫یهندراو به‌ سكرتێری‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهربكا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:42‬‬ ‫‌‬ ‫زامهندیی‌ وڵتانی‌‬ ‫‌‬ ‫یه] به‌ ره‌‬ ‫كێشه ‌‬ ‫‌‬ ‫[ئهو‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌ مادده‌ی‌ ‪ 41‬بۆ كۆمیته‌ ناردرابێ‌و‬ ‫یهك ‌‬ ‫كێشه ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئهلف‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫‪1‬ك ‌‬ ‫ئهنككدامی‌‬ ‫رهزامه‌نككدیی‌ پێشككتری‌ وڵتككانی‌ ‌‬ ‫نهكككرابێ‌‪ ،‬كككۆمیته‌ ده‌تككوانێ‌ به‌ ‌‬ ‫كهر ‌‬ ‫چارهسك ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیككدار‬ ‫‌‬ ‫كدامی‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫‌‬ ‫ههر به‌ كۆمیسككیۆن نككاوی‌‬ ‫‌‬ ‫دواوه‬ ‫‌‬ ‫كره ‌‬ ‫به‬ ‫رێككهوتككن دیككاری‌ بكككا‪) .‬كه‌ لێك ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیككدار‪ ،‬كۆمیسككیۆنێكی‌ تككایبه‌تی‌‬ ‫‌‬ ‫كێشككهی‌ [جێی‬ ‫‌‬ ‫بككارهی‌‬ ‫‌‬ ‫سككهرێكی‌ هێمنككانه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ی] چاره‌‬ ‫وه ‌‬ ‫بهسككتی‌ [دۆزینه‌ ‌‬ ‫مه ‌‬ ‫بككرێ(‪ .‬كۆمیسككیۆن به‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫كهڵك ‌‬ ‫به ‌‬ ‫یمانه‪ ،‬یارمه‌تیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫سهر بناغه‌ی‌ رێزگرتن ‌‬ ‫‌‬ ‫ناكۆكی]‪‌ ،‬‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫نكدامی‬ ‫وڵتكانی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫قهبوڵیكانن‪ .‬ئه‌ ‌‬ ‫پێوهندیكدار‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهنكدامی‌‬ ‫وڵتانی ‌‬ ‫‌‬ ‫ب‪ -‬كۆمیسیۆن له‌ ‪ 5‬ئه‌ندام پێكدێ‌ كه‌‬ ‫كدامانی] كۆمیسككیۆن له‌ مككاوه‌ی‌ ‪ 3‬مانگككدا رێككك‬ ‫‌‬ ‫[ئهنك‬ ‫‌‬ ‫بهشككێك له‌‬ ‫ههمككوو یككان ‌‬ ‫‌‬ ‫سهر پێكهككاته‌ی‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیدار ‌‬ ‫له‬ ‫‌‬ ‫نهێنیو ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫دهنگی‌‬ ‫كهوتككوون‪ ،‬به‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫كهریان رێكك ‌‬ ‫لهسك ‌‬ ‫ئهنكدامانی‌ كۆمیسكیۆن كه‌ ‌‬ ‫ژمكارهیه‌ له‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫كهوتكن‪‌ ،‬‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵدهبژێردرێن‪.‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنداماندا‬ ‫كۆمیته‪ ،‬له‌ نێو ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامانی‌‬ ‫زۆرایهتیی‌ دوو له‌ سێی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهركككانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫كهسككیی‌ خۆیككانه‌وه‌یه‌ كه‌ ‌‬ ‫شاوهیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لێوه‬ ‫‌‬ ‫تو‬ ‫سهلحییه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بارهت به‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامانی‌ كۆمیسیۆن‬ ‫‪2‬ك ‌‬ ‫رایهتیی‌ وڵتككانی‌ خۆیككان له‌ كۆمیسككیۆندا نككاكه‌ن(‪ .‬ئه‌وان نككابێ‌ هككاووڵتیی‌ وڵتككانی‌‬ ‫دهده‌ن )نككوێنه‌ ‌‬ ‫ئهنجككام ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ نییه‌ یان هاووڵتیی‌ وڵتێك بن ‌‬ ‫كه‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫پێوهندیدار‪ ،‬یان هاووڵتیی‌ وڵتێك بن كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهندامی‌‬ ‫‌‬ ‫كردووه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫یهندراوی‌ ده‌ ‌‬ ‫رنه‬ ‫ماددهی‌ ‪ ،41‬راگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گوێرهی‌‬ ‫‌‬ ‫به‌‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫پهسند ‌‬ ‫خۆی ‌‬ ‫‌‬ ‫پێڕهوی‌ نێوخۆیی‌‬ ‫‌‬ ‫بژێرێو‬ ‫‌‬ ‫هه ‌‬ ‫ڵده‬ ‫‌‬ ‫)بۆخۆی( سه‌رۆكی‌ خۆی‌‬ ‫‌‬ ‫‪3‬ك كۆمیسیۆن‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‪‌ ،‬‬ ‫له‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫بنكهی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ له‌‬ ‫كایی ‌‬ ‫‌‬ ‫شێوهی‌ ئاسك‬ ‫‌‬ ‫كۆبوونهوه‌كانی‌ كۆمیسیۆن به‌‬ ‫‌‬ ‫‪4‬ك‬ ‫گه ‌‬ ‫ڵ‬ ‫له ‌‬ ‫ئهوان ده‌تككوانن پككاش راوێككژ ‌‬ ‫كگرتووهكككان له‌ ژنێككڤ پێكككبێن‪ .‬به‌ڵم ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫نووسككینگه‌ی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫وهكانیكان ‌‬ ‫له‬ ‫كۆبوونه ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیكدار‪،‬‬ ‫‌‬ ‫كدامی‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫ككانو وڵتكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫سكرتێری گشكتیی‌ رێكخكراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گونجاوی دیكه‌ پێكبێنن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫شوێنی‬ ‫‌‬ ‫ئهو كۆمیسككیۆنانه‌‬ ‫كینگهیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫تو كاروباری‌ نووسك‬ ‫یهكی‌ پێشبینیكراو‪ ،‬خزمه‌ ‌‬ ‫بیرخانه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫ماددهی‌ ‪،36‬‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫‪‌ -5‬‬ ‫ماددهیه‌ پێكدێن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫ئهنجام ده‌دا كه‌ به‌ هۆی‌ ‌‬ ‫‌‬


‫ردهسككككت‬ ‫به ‌‬ ‫دهبێ‌ بخككككرێنه‌ ‌‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫كككككۆڵێته ‌‬ ‫‌‬ ‫دهگككككرێ‌و لێیككككان ده‌‬ ‫وهریككككان ‌‬ ‫زانیارییككككانهی‌ كككككۆمیته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫‪‌ -6‬‬ ‫پێوهندیدار‪ ،‬زانیاریی‌ دیكه‌ كه‌ بۆ كامڵكردن پێویستن‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهندامی‌‬ ‫توانێ له‌ وڵتانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كۆمیسیۆن‪.‬كۆمیسیۆن ده‌‬ ‫داوا بكا‪.‬‬ ‫كتنی‬ ‫‌‬ ‫لنی زۆر له‌ ماوه‌ی‌ ‪ 12‬مانككگ پككاش راگه‌یشك‬ ‫‌‬ ‫تهواوی‌ به‌ كێشه‌كه‌ راگه‌یشت‪،‬‬ ‫‪7‬ك كاتێك كۆمیسیۆن به‌ ‌‬ ‫لیهن سككه‌رۆكی‌ كككۆمیته‌ )كۆمیسككیۆن(ه‌وه‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیككدار‪ ،‬راپۆرتێككك له‌‬ ‫‌‬ ‫كه‪ ،‬بككۆ ئاگككاداریی‌ وڵتككانی‌‬ ‫به‌ كێشككه‌ ‌‬ ‫كرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پێشكهش ده‌‬ ‫‌‬ ‫تهواو بكا‪‌ ،‬‬ ‫له‬ ‫راگهیشتن به‌ كێشه‌كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ماوهی‌ ‪ 12‬مانگدا كاری‌‬ ‫‌‬ ‫نهبوو له‌‬ ‫گهر كۆمیسیۆن له‌ توانایدا ‌‬ ‫ئهلف‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫راگهیشتن به‌ كێشه‌كه‌ ده‌كات‪.‬‬ ‫‌‬ ‫لومهرجی‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫تهنیا باسی‌‬ ‫راپۆرتی‌ خۆیدا ‌‬ ‫بنكاغهی‌ رێزدانككان بككۆ‬ ‫‌‬ ‫لهسككه‌ر‬ ‫نهكككان‌(و ‌‬ ‫لیه ‌‬ ‫‌‬ ‫بهرعككۆده‌كردن )ی‌‬ ‫بهسكتی‌ ‌‬ ‫مه ‌‬ ‫به ‌‬ ‫هێمنانه ‌‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫گهر رێگایه‌ ‌‬ ‫ب‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫بهكككورتیی‬ ‫وه‪ ،‬كۆمیسیۆن راپۆرتی‌ خۆی‌ له‌ گێككڕانه‌وه‌ی‌ ‌‬ ‫یمانهدا هاتوون‪ ،‬دۆزرایه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫مافهكانی‌ مرۆڤك كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كاتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫گهیشتووه‌‪ ،‬چڕ ده‌‬ ‫یهكدا كه‌ پێی‌ ‌‬ ‫رێگاچاره ‌‬ ‫‌‬ ‫كانو‬ ‫رووداوه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهو‬ ‫ههمككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫دۆزرایهوه‌‪ ،‬كۆمیسككیۆن‬ ‫‌‬ ‫بهنككدی‌ ب ‌‬ ‫نه‬ ‫رێگایهكی‌ ئاشتیخوازانه‌ به‌ گككوێره‌ی‌ نێككوه‌رۆكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫ج‪‌ -‬‬ ‫ككانی خكۆی‌ له‌ تكوێی‬ ‫‌‬ ‫یهو‪ ،‬بۆچوونه‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫ئهنككدامه‌ ‌‬ ‫تكانی ‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندییان به‌ كێشككه‌ی‌ نێكوان ده‌ ‌‬ ‫وڵه‬ ‫‌‬ ‫رێگاچارانه‌ كه‌‬ ‫دهكا‪.‬‬ ‫پێشكهش ‌‬ ‫‌‬ ‫كهوه‌‪ ،‬وه‌ك راپۆرت‬ ‫كێشه ‌‬ ‫‌‬ ‫هێمنانهی‌‬ ‫‌‬ ‫سهری‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫چاره‬ ‫بارهی‌‬ ‫‌‬ ‫پێشنیاز له‌‬ ‫بێ‪.‬‬ ‫گهڵدا ده‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ئهندامی‌ به‌ تۆماركراوی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫نووسراوهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كیو‬ ‫زاره ‌‬ ‫‌‬ ‫تێبینییه‬ ‫‌‬ ‫ههروه‌ها‬ ‫‌‬ ‫ئهم راپۆرته‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام له‌ مككاوه‌ی‌ ‪3‬‬ ‫وڵهتككانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫بهندی‌ )ج( پێشكه‌شكرا‪‌ ،‬‬ ‫نێوهرۆكی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫گهر راپۆرتی‌ كۆمیسیۆن ‌‬ ‫د‪ -‬ئه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫راپككۆرتی‬ ‫نێككوهرۆكی‌‬ ‫‌‬ ‫یهنككن كه‌ ئایككا‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫سككهرۆكی‌ كككۆمیته‌‬ ‫‌‬ ‫دهبێ‌ به‌‬ ‫رگككرتنی راپككۆرت‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫مانككگ دوای‌ وه‌‬ ‫كهن یان نا‪.‬‬ ‫ده ‌‬ ‫قهبوڵ‌ ‌‬ ‫كۆمیسیۆن ‌‬ ‫نێ‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫تییهكانی‌ كۆمیته‌ ناگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫رپرسیاره‬ ‫یه‪ ،‬زیانێك به‌ ‌‬ ‫به‬ ‫مادده ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫ماددهی‌ ‪ ،41‬رێوشوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهپێی‌‬ ‫‪8‬ك ‌‬ ‫گشتیی‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬ ‫بهراوردێك كه‌‬ ‫بهپێی‌ ‌‬ ‫ئهندامانی‌ كۆمیسیۆن ‌‬ ‫تێچووهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ههموو‬ ‫‌‬ ‫ئهندام‪،‬‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫‪9‬ك ده‌ ‌‬ ‫ئهستۆ‪.‬‬ ‫دهگرنه‌ ‌‬ ‫یهكسان ‌‬ ‫دهیكا‪ ،‬به‌ شێوه‌ی‌ ‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان ‌‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رێكخراوی‌ ‌‬ ‫ئهم‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫مككادده ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫بهنككدی‌ ‪9‬ی‌ ‌‬ ‫گككوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان به‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪10‬ككك سكككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫ئهنككدام بیككدا‪ ،‬بگككرێته‌‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫وهی‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫بهر ‌‬ ‫ئهنككدامان ‌‬ ‫گهر پێویسككت بككوو تێچككووی‌ ‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫ههیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵتهی‌‬ ‫دهسككه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهستۆ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 43‬‬ ‫‌‬ ‫ناكۆكییهكككان كه‌ به‌ گككوێره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫چارهسككه‌ری‌‬ ‫‌‬ ‫)ئهنككدامانی‌( كۆمیسككۆنه‌كانی‌ تككایبه‌ت به‌‬ ‫‌‬ ‫كدامانی كككۆمیته‌و‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫‌‬ ‫ئیمتیازهكان‌و پارێزراوییه‌كاندا‬ ‫‌‬ ‫ڵێننامهی‌‬ ‫‌‬ ‫پێوهندیدار به‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫شهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫ههروا كه‌ له‌ ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪ 42‬دیاری‌ كراون‪،‬‬ ‫‌‬ ‫سهر به‌ رێكخككراوی‬ ‫‌‬ ‫پسپۆڕانی‬ ‫‌‬ ‫پارێزراوییهكانی‌‬ ‫‌‬ ‫كانو‬ ‫ههیه‌ له‌ هاسانكاری‌‪ ،‬ئیمتیازه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهوه‌یان‬ ‫هاتووه‪ ،‬مافی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهربگرن‪.‬‬ ‫كهڵك ‌‬ ‫كگرتووهكان ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 44‬‬ ‫‌‬ ‫بهو پێككڕه‌وه‌ نێوخككۆییه‌‬ ‫دراوه‪ ،‬هیككچ زیانێككك ‌‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهچوونیككان‬ ‫‌‬ ‫لهسككه‌ر ‌‬ ‫به‬ ‫پهیمككانه‌دا بڕیككار ‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫ئهم رێوشككوێنانه‌ی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كراوی‬ ‫‌‬ ‫كانی رێكخك‬ ‫‌‬ ‫پهیماننامه‌كك‬ ‫پێكهێنهری‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫‌‬ ‫ڵگهنامه‌كك‬ ‫به ‌‬ ‫مافی مرۆڤك ‌كو ‌‬ ‫‌‬ ‫یهنن كه‌ له‌ بواری‌‬ ‫ناگه ‌‬ ‫‌‬ ‫دادپرسییانه‬ ‫‌‬ ‫لهوه‬ ‫ئهم رێوشككوێنانه‌‪ ،‬رێ‌ ‌‬ ‫روههككا ‌‬ ‫پهسككند كككراون‪ .‬هه‌ ‌‬ ‫دامهزراوه‌ پسككپۆڕییه‌كاندا‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫كككانو‬ ‫‌‬ ‫كگرتووه‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫وتننككامه‬ ‫‌‬ ‫رێككه‬ ‫بهپێی‌‬ ‫ناكۆكییهكانیككان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫سككهری‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫چاره‬ ‫پهیمككانه‌‪ ،‬بككۆ‬ ‫ئهم ‌‬ ‫نككدامی ‌‬ ‫‌‬ ‫تككانی ‌‬ ‫ئه‬ ‫‌‬ ‫نككاگرن كه‌ ده‌ ‌‬ ‫وڵه‬


‫دیكهی‌ تككایبه‌ت‬ ‫‌‬ ‫نێوخۆییهكككانی‌‬ ‫‌‬ ‫كهڵك له‌ پێككڕه‌وه‌‬ ‫یه‪‌ ،‬‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫تییهكان كه‌ له‌ نێوانیاندا‬ ‫‌‬ ‫گشتیو تایبه‌‬ ‫‌‬ ‫ییه‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نێونه ‌‬ ‫‌‬ ‫به‌ دادپرسی‌ وه‌ربگرن‪.‬‬ ‫ماددهی‌ ‪: 45‬‬ ‫‌‬ ‫بككارهی‌ تێكۆشككانی‌ خككۆی‌‬ ‫‌‬ ‫تییهوه‌ راپككۆرتی‌ سككاڵنه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫رێگككای شككوورای‌ ئككابووری‌و كككۆمه‌ ‌‬ ‫ڵیه‬ ‫‌‬ ‫كككۆمیته‌ له‌‬ ‫كگرتووهكان ده‌كا‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ڵهی‌ گشتیی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫پێشكه‬ ‫پێنجهم‬ ‫‌‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪: 46‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫كانی‬ ‫ككابێ به‌ جۆرێكككك لێكبكككدرێنه‌وه‌ كه‌ زیكككان له‌ رێوشكككوێنه‌‬ ‫‌‬ ‫ككانه نك‬ ‫پهیمك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫هیچككككام له‌ رێوشكككوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫دامهزراوه‌ پسكپۆرییه‌كان كه‬ ‫‌‬ ‫ككانی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫نێوخۆییه‬ ‫وه‬ ‫گهڵ‌ پێككڕه‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫بكدهن‪ ،‬یكان ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكان‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫یهندراوی‌ ‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫نو [‬ ‫كه ‌‬ ‫كگرتووهكككككان دیككككاری‌ ده‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رپرسككككایهتییه‌ جۆراوجۆره‌كككككانی‌ تككككایبه‌ت به‌ رێكخككككراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫یمانه‪ ،‬ناته‌با بن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫تهكانی‌ ‌‬ ‫پێوهندیدار به‌ بابه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫دامهزراوه‌ پسپۆرییه‌كانی‌‬ ‫‌‬ ‫گهڵ‌‬ ‫روهها] له‌ ‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 47‬‬ ‫‌‬ ‫ههمككوو‬ ‫‌‬ ‫زاتیی‬ ‫‌‬ ‫كابێ به‌ جۆرێككك لێكبككدرێنه‌وه‌ كه‌ زیككان به‌ مككافی‌‬ ‫‌‬ ‫كانه نك‬ ‫پهیمك ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫هیچكككام له‌ رێوشككوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫نێ‪.‬‬ ‫یه ‌‬ ‫رچاوهو سامانه‌ سروشتییه‌كانی‌ خۆیان بگه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سه‬ ‫ربهستانه‌ له‌‬ ‫سه ‌‬ ‫‌‬ ‫واوو‬ ‫ته ‌‬ ‫ڵكوهرگرتنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫خهڵك له‌ ‌‬ ‫كه‬ ‫‌‬ ‫شهم‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫شه‬ ‫شی‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪: 48‬‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدامی‌‬ ‫كگرتووهكككان‪ ،‬یككان ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ئهندامی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫وڵهتانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫لیهن ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ بۆ مۆركران له‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫‪‌ -1‬‬ ‫به] پێككڕه‌ ‌‬ ‫وی‬ ‫[وهفككادار ‌‬ ‫‌‬ ‫كدامی‬ ‫‌‬ ‫ئهنك‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫رێكخراوه‪ ،‬یككان‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫دامهزراوه‌ پسپۆرییه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ریهك له‌‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ڵهی‌ گشككككتیی‌ رێكخككككراوی‌ ‌‬ ‫كككككۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫وڵهتێككككك كه‌ له‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫وهیی‌ داد‌و‬ ‫ته ‌‬ ‫دیككككوانی‌ نێككككونه‌ ‌‬ ‫مێنێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫یی ‌‬ ‫ده‬ ‫كراوه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهكرێ‌‪ ،‬به‌‬ ‫یمانهدا بانگهێشتن ‌‬ ‫‌‬ ‫لهم ‌‬ ‫په‬ ‫ندامهتی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه بۆ ‌‬ ‫ئه‬ ‫كگرتووهكانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫یه‬ ‫ههر‬ ‫‌‬ ‫سكككتووری‬ ‫‌‬ ‫لیهن ده‌‬ ‫‌‬ ‫پهسكككندكرانی‌ [له‌‬ ‫وه به‌ ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫سكككتراوه ‌‬ ‫‌‬ ‫یمكككانه ‌‬ ‫به‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫ئهنكككدامی‌] ‌‬ ‫‪[ -2‬بكككوون به‌ ‌‬ ‫یهكگرتووه‌كككان‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشككتیی رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكككرتێری‬ ‫‌‬ ‫پهسككندكران له‌ لی‌‬ ‫نامهكككانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه]‪ .‬به‌ڵگه‌‬ ‫وڵتێكه ‌‬ ‫‌‬ ‫رادهگیرێن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بێ [بككبێته‬ ‫‌‬ ‫یوهست‬ ‫په ‌‬ ‫ههر وڵتێك پێی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وهی‌‬ ‫ئه ‌‬ ‫ماددهیه‌ بۆ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم‬ ‫كهمی‌ ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫بهندی‌ ‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ به‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫‪‌ -3‬‬ ‫یه‪.‬‬ ‫كراوه ‌‬ ‫‌‬ ‫ندامی]‪،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ئه‬ ‫یوهسككتبوون به‌ سكككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌‬ ‫په ‌‬ ‫ڵگهی‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫دانی ‌‬ ‫‌‬ ‫یمانه‪ ،‬له‌ رێگككای‌‬ ‫‌‬ ‫بهم ‌‬ ‫په‬ ‫پهیوه‌ستبوون ‌‬ ‫‪‌ -4‬‬ ‫دهبێ‌‪.‬‬ ‫وه‪‌ ،‬‬ ‫كگرتووهكانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫یمانهیككان مككۆر‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫وڵهتككانه‌ی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ئهو ‌‬ ‫ههمككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان‪،‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‪ -5‬سكككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌ ‌‬ ‫پهیوه‌سككتبوون ئاگككادار‬ ‫پێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫پهسندكردن یككان‬ ‫ڵگهنامه‌ی‌ ‌‬ ‫به ‌‬ ‫سپاردنی ‌‬ ‫‌‬ ‫یوهست بوون‪ ،‬له‌‬ ‫په ‌‬ ‫وه ‌‬ ‫كردووه یان پێیه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪.‬‬ ‫دهكاته‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:49‬‬ ‫‌‬ ‫پهیوه‌سككتبوون ‌‬ ‫به‬ ‫پێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫پهسككندكردن یككان‬ ‫كامهی‌ ‌‬ ‫بهڵگه‌نك ‌‬ ‫وپێنجهمین ‌‬ ‫‌‬ ‫كی‬ ‫كپاردنی سك ‌‬ ‫‌‬ ‫‪ -1‬سككێ‌ مانككگ پككاش سك‬ ‫كرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ ده‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ڕێوهبردنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان‪ ،‬ده‌ست به‌ ‌‬ ‫به‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬


‫پهسككندكردن یككان‬ ‫نككامهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ڵگه‬ ‫به ‌‬ ‫وپێنجهمین ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سككی‬ ‫یمككانه پككاش سككپاردنی‌‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫وڵهتێككك كه‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-2‬‬ ‫نككامه ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ڵگه‬ ‫به ‌‬ ‫بێ‪ 3 ،‬مانككگ دوای‌ سككپاردنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیوه‌سككت‬ ‫پهسككند بكككا یككان پێی‌ ‌‬ ‫یوهسككت بككوون‪‌ ،‬‬ ‫په ‌‬ ‫پێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ بكا‪.‬‬ ‫ئهم ‌‬ ‫بردنی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهڕێوه‌‬ ‫دهست به‌ ‌‬ ‫پێویسته ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیوه‌ستبوون‪،‬‬ ‫پێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫پهسندكردن یان‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪: 50‬‬ ‫‌‬ ‫بێ نێوبككوێر‌و‬ ‫وڵهته‌ فیككدراڵه‌كان )وڵتككانی‌ هاوپه‌یمككان( به‌ ‌‬ ‫كهكككانی‌ ده‌ ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫ههموو ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫رێوشوێنهكانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫گرێتهوه‌‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ریزپهڕ‪‌ ،‬‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪:51‬‬ ‫‌‬ ‫پهیمككانه‌دا پێشككنیاز بكككا‌و‬ ‫لهم ‌‬ ‫یهك بۆ چاكسازی‌ ‌‬ ‫ڵڵه ‌‬ ‫گه ‌‬ ‫توانێ ‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمانه‌ ده‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫ئهندامی‌ ‌‬ ‫وڵهتێكی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫بسپێرێ‪ .‬سكرتێری‌ گشتیی‌ رێكخككراوی‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كان‬ ‫تهوه‌ ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫گشتیی رێكخراوی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫سكرتێری‬ ‫‌‬ ‫كهی‌ به‌‬ ‫دهقه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫نێككرێو‪،‬‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام ده‌‬ ‫تككانی ‌‬ ‫‌‬ ‫چهشككنه‌ بككۆ ده‌ ‌‬ ‫وڵه‬ ‫‌‬ ‫لهم‬ ‫یهكی‌ پێشككنیازكراوی‌ ‌‬ ‫ڵڵه ‌‬ ‫گه ‌‬ ‫ههر ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنكدام ‌‬ ‫به‬ ‫وڵهتكانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫شكداریی ‌‬ ‫‌‬ ‫یهنن كه‌ ئایكا پێیكان خۆشكه‌ كۆنفرانسكێك به‌ ‌‬ ‫به‬ ‫رابگه ‌‬ ‫‌‬ ‫دهكا پێی‌‬ ‫لكێ ‌‬ ‫‌‬ ‫داوایان‬ ‫لنیكهم سككێ‬ ‫‌‬ ‫گهر‬ ‫ئه ‌‬ ‫وه پێكككبێ‌‪‌ .‬‬ ‫بارهیككانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كانو بڕیككاردان له‌‬ ‫گهڵڵه‌ پێشككنیارییه‌ ‌‬ ‫ڵسهنگاندنی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫بهستی‌‬ ‫مه ‌‬ ‫‌‬ ‫كاوهدێریی‌‬ ‫لهژێككر چك ‌‬ ‫ئهوتۆدا بن‪ ،‬سكرتێری‌ گشككتی‌ ‌‬ ‫گهڵ‌ پێكهاتنی‌ كۆنفرانسێكی‌ ‌‬ ‫له ‌‬ ‫ئهندام ‌‬ ‫وڵهتی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫كی ‌‬ ‫یه ‌‬ ‫‌‬ ‫زۆرایهتیی‬ ‫‌‬ ‫لیهن‬ ‫‌‬ ‫سكاریو گۆڕانێك كه‌ له‌‬ ‫‌‬ ‫ههر ده‌‬ ‫‌‬ ‫پێكدێنێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫یهكگرتووه‌كاندا‪ ،‬كۆنفرانسێك‬ ‫وه ‌‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رێكخراوی‌ ‌‬ ‫ردهم‬ ‫به ‌‬ ‫دهخككرێته‌ ‌‬ ‫پهسككندكران‪‌ ،‬‬ ‫پهسككند كككرا‪ ،‬بككۆ ‌‬ ‫نگككدهری‌ نێككو كۆنفرانسككه‌كه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵهتككانی‌ ئامككاده‌بوو و ‌‬ ‫ده‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكان‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫ڵهی‌ گشتیی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫كۆمه ‌‬ ‫‌‬ ‫كتیی رێكخككراوی‌‬ ‫‌‬ ‫ڵهی‌ گشك‬ ‫لیهن كككۆمه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫بهڕێككوه‌ بككبرێن كه‌ له‌‬ ‫ئهوكككاته‌ پێویسككته‌ ‌‬ ‫گۆڕانهكككان ‌‬ ‫‌‬ ‫دهسكككاری‌و‬ ‫‪‌ -2‬‬ ‫رهوتی‌‬ ‫گكوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ئهنككدام‪ ،‬به‌‬ ‫وڵهتكانی‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫كێی ‌‬ ‫زۆرایهتیی‌ دوو له‌ سك ‌‬ ‫‌‬ ‫پهسككند كككرابن‌و‬ ‫وه ‌‬ ‫كگرتووهكانه‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫قانووندانانی‌ خۆیان‪ ،‬قه‌بوڵیان كردبن‪.‬‬ ‫ئهو تاقمه‌ ‌‬ ‫له‬ ‫سهر ‌‬ ‫‌‬ ‫بهڕێوه‌بردنیان ‌‬ ‫له‬ ‫سكارییهكان ده‌ستی‌ پێ‌كرد‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫گۆڕانو ده‌‬ ‫‌‬ ‫بردنی‬ ‫‌‬ ‫بهڕێوه‌‬ ‫ههركه‌ كاتی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫‪-3‬‬ ‫ئهركی‌‬ ‫ئهنكككدامیش ‌‬ ‫دیكهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫وڵهتكككانی‌‬ ‫بێ به‌ شكككتێكی‌ پێویسكككت‪ .‬ده‌ ‌‬ ‫وڵهتكككان كه‌ قبوڵیكككان ككككردوون ده‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬ ‫ككردووه‪،‬‬ ‫‌‬ ‫دهسككاری‌و گۆڕانێككك كه‌ پێشكتر قبوڵیكان‬ ‫شنه ‌‬ ‫‌‬ ‫ههرچه‌‬ ‫‌‬ ‫یمانهو‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫سهرشانیانه‌ رێوشوێنه‌كانی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫ڕێوهببه‌ن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫به‬ ‫ماددهی‌ ‪:52‬‬ ‫‌‬ ‫بهنككدی‌ ‪5‬ی‌ مكادده‌ی‌ ‪ 48‬ده‌درێككن‪ ،‬سككرتێری‌ گشككتیی‌ رێكخككراوی‌‬ ‫گوێرهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یهندراوانه‌ی‌ به‌‬ ‫راگه ‌‬ ‫‌‬ ‫لهو‬ ‫بێجگه‌ ‌‬ ‫ئهم‬ ‫ههمككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫ههمككان مككادده‌دا‪ ،‬له‌‬ ‫‌‬ ‫كدی ‪1‬ی‌‬ ‫بهنك ‌‬ ‫وڵهتككانی‌ ئامككاژه‌پێكراو له‌ ‌‬ ‫ده ‌‬ ‫ههمككوو ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫‌‬ ‫وه‪:‬‬ ‫دهكاته‌ ‌‬ ‫تییانه ئاگادار ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫تایبه‬ ‫نگاوه‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫هه‬ ‫ماددهی‌ ‪48‬‬ ‫‌‬ ‫یوهستبوونه‌كان به‌ گوێره‌‬ ‫په ‌‬ ‫پێوه ‌‬ ‫‌‬ ‫كانو‬ ‫پهسندكراوه‌ ‌‬ ‫ئهلف‪ -‬مۆركردنه‌كان‪‌ ،‬‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫سككتپێكردنی‬ ‫مككاددهی‌ ‪‌48‬و‪ ،‬كككاتی‌ ‌‬ ‫ده‬ ‫‌‬ ‫گككوێرهی‌‬ ‫‌‬ ‫پهیمككانه‌ به‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫بردنی ‌‬ ‫‌‬ ‫بهڕێككوه‌‬ ‫ب‪ -‬كككاتی‌ ده‌سككتپێكردنی‌ ‌‬ ‫بهپێی‌ مادده‌ی‌ ‪.51‬‬ ‫گۆڕانهكان ‌‬ ‫‌‬ ‫سكاریو‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ده‬ ‫ماددهی‌ ‪: 53‬‬ ‫‌‬ ‫یهو‬ ‫هه ‌‬ ‫‌‬ ‫یهكیككان‬ ‫وهك ‌‬ ‫پهیمانه‌ ئیعتبككاری‌ ‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫رووسیو ئیسپانیی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫یی‪،‬‬ ‫ڕانسه ‌‬ ‫‌‬ ‫‪1‬ك ده‌قی‌ چینی‌‪ ،‬ئینگلیزی‌‪ ،‬فه‌‬ ‫كگرتووهكان ده‌سپێردرێن‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫به‌ ئارشیفی‌ رێكخراوی‌ ‌‬ ‫ههمككوو‬ ‫‌‬ ‫یمككانه بككۆ‬ ‫‌‬ ‫ئهم ‌‬ ‫په‬ ‫دهقككاوده‌قی‌ ‌‬ ‫وێنهی‌ ‌‬ ‫‌‬ ‫كگرتووهكككان‬ ‫‌‬ ‫وه ‌‬ ‫یه‬ ‫ته ‌‬ ‫نه ‌‬ ‫رێكخككراوی ‌‬ ‫‌‬ ‫‪2‬ككك سكككرتێری‌ گشككتیی‌‬ ‫نێرێ‪.‬‬ ‫‌‬ ‫ماددهی‌ ‪48‬دا ده‌‬ ‫‌‬ ‫ئاماژهپێكراو له‌‬ ‫‌‬ ‫وڵهتانی‌‬ ‫ده ‌‬ ‫‌‬


‫كهم له‌ مككاڵپه‌ڕی‌ "عصككر نككو"‬ ‫دهقه‌ فارسككییه‌ ‌‬ ‫فارسیو‪ ،‬من ‌‬ ‫‌‬ ‫یه‪ ،‬ن‪.‬نووریزاده‌ كردوویه‌ به‌‬ ‫وتننامه ‌‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫رێككه‬ ‫ئهم‬ ‫* ‌‬ ‫رگرتووه‪.‬‬ ‫‌‬ ‫وه‬ ‫‌‬

رێككه‌وتننامه‌ی‌ نێونه‌ته‌وه‌یی‌ مافه‌ مه‌ده‌نی‌‌و سیاسییه‌كان  

نووسینی عەلی ڕەزا نووری زادە وەرگێڕانی لە فارسییەوە: قادر وریا

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you