Issuu on Google+

SEVDA VE ZULÜM ÖYKÜLERİ BEŞ KADIN KARAKTERİN KARŞILAŞTIRILMASI AYŞENAZ AKBAY ECE TOPRAK ECENUR ETİLER PINAR OLGUN L10-10

http://fwmail.net/img/i/2011/04/ferhat_ile_sirin_02_th.jpg


Ferhat ile Şirin

Ferhat ile Şirin, Amasya’da geçen, İran-Türk ortak yapımı bir divan edebiyatı ürünüdür. Bu yüzden yabancı tarihi kaynaklarda “Hüsrev ile Şirin” olarak da bilinir. Bu efsane için Türklerin Romeo ve Juliet’i demek çok uygun olur; burada da ölümsüz bir aşk hikayesi görürüz. Efsaneye göre, Ferhat çok ünlü bir nakkaştır. Şirin ise Amasya Sultanı Mehmene Hatunun kardeşidir. Mehmene Hatun, kardeşine hediye edeceği köşk için bir nakkaş arar ve Ferhat’ın methini duyduktan sonra, onu saraya çağırır. Bir gün, Şirin köşkünün durumunu görmek için orayı ziyaret eder ve Ferhat’ı görür. İki genç ilk görüşte birbirlerine aşık olurlar. Ferhat derhal Şirin’i ister ama Mehmene Hatun’un kızı Ferhat’a vermeye niyeti yoktur. Bu yüzden Ferhat’a çok zor hatta yapılması imkânsız bir görev verir. Ferhat, Şahinkayası denen çok uzak bir yerden şehre su getirmek zorundadır. Mehmene Hatun Ferhat’ın pes edeceğinden çok emindir fakat Ferhat dağları delip suyu şehre getirince yanıldığını anlar. Mehmene Hatun’un aklına son çare olarak haince bir plan gelir. Bir büyücü tutar, bu kadın Ferhat’ın nerde olduğunu suların sesini dinleyerek bulur ve Ferhat’a Şirin’in öldüğü yalanını söyler. Bunu duyan Ferhat, elindeki külüngü havaya fırlatır. Bu külüng zavallı gencin kafasına düşer ve ölümüne sebep olur. Şirin, Ferhat’ın öldüğünü duyunca, soluğu gencin cansız bedeninin yanında alır. Aşkını kaybetmenin acısına dayanamaz ve kendini kayalıklardan aşağı bırakır. Efsanede Ferhat ile Şirin kavuşamaz belki ama hala Amasya’da aşkları dillere destandır ve Ferhat Dağlarından hala şehre su taşınır. http://img28.imageshack.us/img28/7997/ferhat11.jpg


Şirin’in Özellikleri

-Sadık, aşkına bağlıdır. -Elindeki olanaklara ve maddi duruma aldırış etmemiştir. -Güzeldir -Ailesel bir sorunla karşılaşmamıştır.

Azer ile Yadigar Çok güzel saz çalan Azer bir oba beyinin tek oğludur. Günlerden bir gün Azer “ Beni gurbet tuttu.” diyerek sazını da yanına alarak yollara düşer. Gittiği her yerde sazını çalar ve bu şekilde insanları etkiler. Bir gün Yadigârın bulunduğu obaya yolu düşer. Yâdigar oba beyi olan Deli Türkmen’in kızıdır. Annesi olan Sırma Hatun Yâdigar’ın doğumundan önce rüyasında bir ermiş görmüştür. Ermişin “Dile benden ya bir kör oğlan, ya bir dilsiz kız.” demesinin üzerine dilsiz bir kız sahibi olmayı seçer Sırma Hatun. Yedi yıl sonra Ermiş Kişi “ Bu kutlu kızın beşiği danışıksız kesilmiştir. Buna bir bedel gerektir. Ödenecektir.” der. Bunun üzerine yedi yaşında bir peçe takılır Yâdigarın yüzüne. “Ne zaman ki bir kutlu olay olur; Yâdigar’ın peçesi kendinden havalanır.” der Ermiş Kişi. Bir gün Yâdigar ile Azer ormanda karşılaşırlar. Azer ona sazını çalar ve herkes gibi Yâdigar da çok etkilenir bundan. Birden Yâdigar’ın peçesi düşer, dili çözülür. Oba beyi bunu mümkün kılan Azer’e ne istediğini sorar fakat Azer’in gözü parada değildir. Yâdigar’ı istediğini söyleyince Deli Türkmen gerçekten deliye döner. Babasından izin alamayan Yâdigar Azer ile kaçma kararı alır. Atlarıyla dolaşıp dururlar fakat Azer’in sazından izleri sürülür. Kaçış olmadığını anlayan Yâdigar Deliyar isimli uçuruma gelir. Bu uçurumdan birbirlerinin isimlerini haykırarak atlarlar. O günden beri uçurumun başına giden herkes onların seslerinin yankısını duyar.


Yâdigar’ın Özellikleri

- Yâdigar çok güzel fakat dilsizdir ve bu yüzden duygularını dokuduğu kilimlere yansıtır. - Cesur bir karakterdir. Babasına karşı çıkar ve Azer ile evlenmek istediğini söyler. - Yakalanacaklarını bildiği halde Azer saz çalmadan mutlu olamadığından saz çalmasına izin verir. Sevdiğinin mutluluğu için yakalanmayı göze alır. - Son sözleri “Her daim sevdanın töresi, zulmün töresine yenik düşmez elbet. Sevdanın töresi her daim ölüme yenik düşmez. Gün gelir… Gün gelir boyundurluğundan kurtulur sevda, zincirlerinden kurtulur.” olmuştur. Aşkı için kendini uçurumdan atar.

Leyla ile Mecnun Leyla ile Mecnun, Arap efsanesine dayanan klasik bir aşk hikâyesidir. 1535 yılında Fuzuli kaleme almıştır. Efsanede Leyla ile Kars ilkokul yıllarında aynı okula giden, ve birbirlerine âşık olan iki gençtir. İkisinin bu büyük aşkı kısa zamanda herkese yayılır ve böylelikle Leyla’nın annesi de aşklarından haberdar olur. Bu aşkı duyan annesi de Leyla’yı okuldan alır. Kays Leyla’nın gidişine dayanamaz ve ayrılık acısı çekmeye başlar. Bu nedenle Mecnun(Arapça deli) diye anılmaya başlar. Sevdasına dayanamayan Mecnun, aşkı için çöllere düşer. Pek çok kişi ona Leyla’yı unutmasını söylese de o bunu yapamaz ve kâinat Mecnun için sadece Leyla’dan ibaret olur ve artık onun için Leyla’nın aşkından başka bir şey yoktur. Dedesi onu bu aşktan kurtarmak için Kâbe’ye götürür, fakat Kabe’de Mecnun’un duası onun aşkına daha da çok bağlar ve çöllerde daha da fazla vakit geçirmesine neden olur. “Ya Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ beni Bir dem belâ-yı aşktan etme cüdâ beni.” Leyla’nında Mecnun’da durumları gün geçtikçe kötüleşmektedir. Leyla’nın ailesinin zoru ile İbn-i Selam ile evlendirilmesi ise her şeyi daha da kötüye sürükler. Leyla nikâhtan sonra bir perinin kendisini sevdiğini ve İbn-i Selam’ın ona dokunmasının bile bir felakete neden olacağını bildiğini söyleyerek kocasını kendinden uzak tutar. Bu olayı çölde öğrenen Mecnun Leyla’ya sitem dolu bir mektup gönderir, Leyla ise Mecnun’a kendisini hiç anlamadığını belirten bir mektup ile karşılık verir. Belli bir


süre sonra Mecnun’un ahı tutar ve İbn-i Selam ölür. Bütün bu olaylardan sonra dünya ile

bağlantısı kesilen Mecnun, sadece ruhuyla yaşar hale gelir, çölde ahular, ceylanlar ve kuşlar ile arkadaşlık etmeye başlar. Artık mecazi değil ruhani bir aşka sahip olmaktadır. Leyla ise vücudu dahil bütün maddi varlıklarla ilişkisini kaybeder. Bir gün Leyla çölde Mecnunu bulur ama Mecnun onu tanımaz ve “Leyla benim içimdedir, sen kimsin?” der. Leyla, Mecnunun ulaştığı mertebeyi anlar ve evine geri döner, kısa bir zaman sonrada hayata gözlerini yumar...

http://www.askmesaji.net/leyla-ile-mecnunun-gercek-ask-hikayesi.html

Leyla’nın ölümü üzerine Mecnun Leyla’nın mezarına gider, ağlayarak, dualar okuyarak Leyla’nın mezarını kucaklar ve orada hayatını kaybeder. Bir müddet sonra Mecnûn' un arkadaşı Zeyd Rüyasında, Cennet bahçelerinde birbiriyle buluşmuş iki mesut sevgili görür. Bunlar kimdir? diye meleklere sorunca, derler ki: "Bunlar Mecnûn ile onun vefalı sevgilisi Leylâ' dır. Aşk yoluna girip temiz öldükleri, aşklarını dünya hevesleriyle kirletmedikleri için burada buluştular." derler.


Leyla’nın özellikleri: -Leyla ailesinden baskı gören bir karakterdir. -Mecnun’a aşkı onun için her şeyden önemlidir, aşkı için zorla evlendirildiği kişiye bile uydurma hikâye söyler. -Mecnun için çölleri aşan bir kızdır, cesurdur ve aşkı için zorluklara katlanır. -Aşkı için ölür bu da tabii ki Mecnun ile aşkının ne kadar büyük olduğunu tekrardan gösterir. -Leyla bu efsanede zor bir durumdadır, aşkından uzak tutulur, başkası ile evlendirilir ama yine de Mecnun’dan vazgeçmemesi ile bize duygularındaki kararlılığını gösterir.

Muradhan ile Selvihan Billur Köşk’te oturan bir beyin tek kızı olan Selvihan çok güzel ve yetenekli bir kızdır. Babası bu tek kızının evlenmesini, onu birine vermeyi istemez. Bir çok kişiyi geri çevirir. Muradhan ise iyi bir semahdır. Selvihan bir gün semaha gittiğinde Muradhan’ı görür ve büyülenir. Muradhan’a ve onun semahına aşık olur. Muradhan onun aşkına karşılık verir vermesine fakat laldir. Lal olmasına rağmen Selvihan onun hissettiklerini anlar. Asıl problem ise Muradhan’ın bir oba uşağı Selvihan’ın ise bir bey kızı olmasıdır. Aralarındaki bu fark onların birlikteliğini imkansız hale getirir. Muradhan’ın köşkte çalışmaya başlamasını birbirlerini görmek için bir çözüm yolu olarak görürler. Ancah Selvihan’ın başka bir beyin oğluyla evlenmesine karar verilir. Düğünün kırkıncı gecesi Muradhan kendini hançerler, Selvihan ise zehir içer. İkisi de aşkları uğruna canlarını verirler.


Kerem ile Aslı Kerem, Isfahan padişahının oğludur. Şahın hazinedarlığını yapan Ermeni Keşiş’in kızı Aslı’yı sever. Şah, Keşiş’in kızını oğluna ister. Keşiş, Müslüman’a kız vermek istemezse de, şahın dileğini açıkça reddedemez. Böylece karısını ve kızını alıp memleketten gizlice kaçar. Bunun üzerine Kerem de, Aslı’nın peşinden yollara düşer. Kuzeybatı İran’ın, Kafkasya’nın ve Doğu, Orta ve Güneydoğu Anadolu’nun birçok şehir, dağ ve yaylalarını böylece dolaşır. Yanında en yakın arkadaşı Sofu vardır. Elinde sazıyla, diyar diyar dolaşan bir âşık olmuştur. Her gittiği yerde rastladığı kimselere, dağlara, taşlara, ırmaklara, dağlardaki hayvanlara saz çalar, onlardan Aslı’nın izini sorar. Yıllarca süren bu gurbet sayesinde olgunlaşır ve “halk âşığı” olur. Tanrı onun her dileğini yerine getirir, önüne çıkan engeller kalkar. Kerem, Aslı’yı yıllarca kovaladıktan sonra Kayseri’de Aslı’yı bulur. İlk görüşmesinde kızdan yüz bulamaz. Kendi sevgisinin üçte birini Aslı’ya vermesini Tanrı’dan diler ve duası kabul olur, Aslı da Kerem’e âşık olur. Bir gece gizlice kaçmak isterlerse de buluşamazlar. Keşiş’in arkadaşı olan Kayseri Beyi’nin adamları Kerem ‘i yakalarlar; Kerem “Halk aşığı” olduğunu kanıtlayınca, Bey, Keşiş’e kızı Kerem’e vermesini emreder. Keşiş ve Aslı, Kayseri’den kaçar, Kerem yine peşlerine düşer. Sonunda, Halep’te onlara yetişir. Kerem, Halep Paşası’na kendini sevdirir. Paşa Keşiş’i zorlayarak, kızı Kerem’e vermeye razı eder. İki sevgilinin nikâhları kıyılır. Kızını Kerem’e yâr etmemeyi kafasına koymuş olan Keşiş; Aslı’ya, son düğmesine kadar çözüldükten sonra tekrar kendiliğinden iliklenen sihirli bir gömlek giydirir. Kerem, Aslı’nın düğmelerini bir türlü çözemez, ateşli bir ah çeker, yanıp kül olur. Aslı dağılan külleri saçıyla toplarken bir kıvılcım da onu tutuşturur. Böylece, iki sevgilinin ancak külleri birbirine kavuşur.


Yadigâr Selvihan Karşılaştırması Lal Masalların ilk iki hikâyesinin kadın karakterleri Yâdigar ve Selvihandır. Bu karakterlerin babaları önemli kişilerdir. İki hikâyede de kadın karakterler ilk görüşte âşık olurlar. Selvihan Muradhan’ı semah tutartken görüp âşık olur Yâdigar ise Azer’in saz çalışını duyunca… İkisi de sevdiğine aileleri yüzünden kavuşamaz fakat ne Yâdigar ne Selvihan ailesine boyun eğer. Ailelerine meydan okuyarak sevdikleriyle kaçan bu kadın karakterlerin sonları da birbirlerine çok benzer. Sevdiklerine kavuşamayacaklarını anlayınca aşkları uğruna kendilerine öldürürler.

Tüm Karakterlerin Ortak Özellikleri -Tüm karakterler aşkları uğruna birçok zorlukla karşı karşıya gelmiştir. - Ailelerini karşılarına almışlardır. -Hepsi varlıklı ve saygın ailelerden gelmelerine rağmen bunu önemsememişlerdir. -Sevdikleriyle birlikte olmak için her şeyi yapmayı göze almışlardır -Her hikâyede doğaya kaçış vardır. -Sonunda bu dünyada beraber olamayacaklarını anladıklarında ise intihar etmişlerdir.


Karakterlerin Sevdiklerine Kavuşamama Nedenleri: Yadigâr Yâdigar’ın babası Azer’i sevmesine

Selvihan

Aslı

Selvihan köşkte yaşayan varlıklı ve

evlenmesini istemez. saygın bir ailenin kızı iken Muradhan Evlenmek için bir yol

rağmen sözünün eri bir adamdır. Daha önceden vermiş olduğu sözden dönmemek için

Keşiş kızı Aslı’nın Kerem ile

ise bir oba uşağıdır. Aralarındaki bu

bulduklarında ise ona düğmeleri açılmayan bir

fark sebebiyle babası Selvihan’ı başka gömlek verir ve bu onların ölümüne neden olur. Diğer bir beyin oğluyla evlendirmek ister. öykülerden farklı olarak Kerem ile Aslı’da din faktörü

Yâdigar’ın Azer’le

de rol almıştır.

evlenmesine izin vermez.

Şirin

Leyla

Mehmene Hatun Şirin’in Ferhat ile

Leyla’nın annesi Leyla ile Kays’ın

evlenmesini istemediği için Farhat’a

aşkından haberdar olunca görüşmelerini

zorlu görevler verir. Haince planı

yasaklar. Bu aşka izin vermez.

sonunda Ferhat kendini öldürür. Ardından da Şirin intihar eder.


Kaynakça "Sanal Fotoğraf » Ferhat İle Şirin Anıtı Ve Harşena Dağı." Sanal Fotoğraf » Ferhat İle Şirin Anıtı Ve Harşena Dağı. N.p., n.d. Web. 31 Oct. 2013. "Leyla & Mecnun | Ferhat & Şirin | Tahir & Zühre Gerçek Hikayesi." Leyla & Mecnun | Ferhat & Şirin | Tahir & Zühre Gerçek Hikayesi. N.p., n.d. Web. 31 Oct. 2013. "Efsaneler." Kerem Ile Aslı Efsanesi. N.p., n.d. Web. 31 Oct. 2013. "Efsaneler." Leyla Ile Mecnun Efsanesi. N.p., n.d. Web. 31 Oct. 2013.


Sevda ve Zulüm Öyküleri Kadın Karakterler