Page 19

de schaal van tien een negen aangeeft, zal de ander zeggen ‘het is best uit te houden’. Het gaat er om wat iemand zélf vindt. Pijn is als de patiënt zegt dat die er is, en het is wat de patiënt zegt dat het is.” De arts kan voorstellen van palliatieve sedatie gebruik te maken, maar ook de cliënt of de familie kan er om vragen. “Dat bespreek je altijd samen. Iemand die dementeert, kan het niet zelf aangeven. Dan overleg je met een naaste die denkt in de geest van degene die ziek is. Maar het is de arts die uiteindelijk beslist of het kan worden toegepast.” Palliatieve sedatie wordt nooit zomaar toegepast. Er zijn richtlijnen waar artsen zich aan moeten houden. Zo moet de levensverwachting twee weken of minder zijn. “Als je eerder begint met palliatieve sedatie kan dat juist weer nieuwe klachten geven, die de patiënt geen goed doen en die je vervolgens moet behandelen, zoals decubitus (doorliggen). En dat wil je natuurlijk zoveel mogelijk voorkomen,” zegt Gereliza.

Maatwerk Palliatieve sedatie is maatwerk. “Je kunt het bewustzijn continu verlagen (diep sederen). Of iemand tijdelijk in slaap brengen. Bijvoorbeeld als time out. Iemand gaat dan vier uur slapen om even niet te hoeven piekeren over de klachten of even geen pijn te hebben bijvoorbeeld. Soms slaapt iemand twee keer per dag of drie keer per dag. Net wat bij de situatie past.”

Euthanasie Bij euthanasie wordt het leven actief beëindigd. Iemand vraagt daar nadrukkelijk zelf om. Naasten kunnen dat niet doen, zonder dat er een uitdrukkelijke wens is van de cliënt zelf. Alleen een arts kan euthanasie uitvoeren. Euthanasie is gebonden aan strenge regelgeving, vastgelegd in de wet. Zo moet sprake zijn van ondraaglijk en uitzichtloos lijden, moet het een weloverwogen wens zijn, mag er geen sprake zijn van stemmingsproblemen die de vraag beïnvloeden en moeten er geen acceptabele behandelingen meer mogelijk zijn. Een arts moet een tweede arts vragen om te overleggen en de euthanasievraag te beoordelen. AxionContinu staat open voor euthanasie als een cliënt dat wenst. Binnen de organisatie werken artsen die euthanasie uitvoeren, uiteraard binnen de kaders van de wet. Iedereen kan euthanasie bespreekbaar maken met een arts van AxionContinu.

Bij diep sederen slaapt iemand diep tot hij of zij sterft. Met name het besluit tot diepe sedatie wordt niet zomaar genomen. “Dat heeft onder meer te maken met afscheid nemen. Heeft de cliënt afscheid genomen? En de familie? Is men er aan toe? Er komt dan veel bij kijken waar je het met elkaar over moet hebben.” Volgens Gereliza mag palliatieve sedatie niet worden verward met euthanasie. “Zoals gezegd verlaag je bij palliatieve sedatie het bewustzijn zodat iemand geen last heeft van klachten. Je overlijdt er niet aan. Bij euthanasie beëindig je actief het leven. Dat zijn dus twee verschillende dingen.”

19

Profile for AxionContinu

Palliatieve zorg. Over kwaliteit van leven.  

Kwaliteit van leven. Daar gaat het om bij de zorg aan mensen die niet meer beter worden. Praten over de dood vinden veel mensen lastig. In d...

Palliatieve zorg. Over kwaliteit van leven.  

Kwaliteit van leven. Daar gaat het om bij de zorg aan mensen die niet meer beter worden. Praten over de dood vinden veel mensen lastig. In d...