Page 1

‫ریکالم‬

‫ریکالم‬

‫‪www.awene.com‬‬

‫ژماره‌ (‪)560‬‬ ‫سێشەممە ‪2017/1/10‬‬

‫‪Industry‬پیشه‌سازی‌‬ ‫سینۆما&بۆ بازرگانی‌‌و‬ ‫‪Sinoma‬‬ ‫‪Trade‬‬

‫رۆژنامه‌یه‌كی‌ سیاسیی‌ گشتییه‬ ‫کۆمپانیای ئاوێن ‌ه ده‌ریده‌کات‬

‫‪Scope of business:‬‬ ‫بواری‌ كاركردن‪:‬‬ ‫ ‪t4UFFM4USVDUVSF EFTJHO NBOVGBDUVSFBOEJOTUBMMBUJPO‬‬ ‫ی ( نه‌خشه‌دانان‪ ،‬درووستكردن‪ ،‬دامه‌زراندن)‬ ‫ی ئاسن ‌‬ ‫‪1‬ـ په‌یكه‌ر ‌‬ ‫ ‪t(FOFSBM5SBEJOH JNQPSUBOEFYQPSU‬‬ ‫‌كردن)‬ ‫ه‬ ‫‌نارد‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫‌و‬ ‫ن‬ ‫‌كرد‬ ‫ه‬ ‫هاورد‬ ‫(‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫گشت‬ ‫ی‬ ‫‪ 2‬ـ بازرگان ‌‬ ‫ "‪t-JHIUJOHT ."/5‬‬ ‫ ‬ ‫‪t-PHJTUJDT -$-)MANTA‬‬ ‫ی سوره‌یاو ڕووناكی‌ ( ماركه‌ی‬ ‫‪ - 3‬كار ‌‬ ‫‪5FM‬‬ ‫ی گواستنه‌وه‌و گیاندن (‪)LCL‬‬ ‫‪ 4‬ـ كار ‌‬ ‫‪4FFJUPO1BH‬‬

‫عیادەی شەوانە رۆژی پسپۆڕیی ئاشتی‬

‫نادیە كوردە‬ ‫یان ئێزدی‬ ‫یاخود مرۆڤ‬

‫بۆ نەخۆشییەکانی‪:‬‬ ‫نەشتەرگەری گشتی‬ ‫هەناوی و دڵ‬ ‫مندااڵن‬ ‫پێشت‬

‫‪18‬‬

‫‪Mob. 0770 961 6966 0772 157 8372‬‬

‫ی زیاتر ل ‌ه الپه‌ڕ ‌ه (‪ )16‬ببینه‌‬ ‫ڕوونكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ریکالم‬

‫ریکالم‬

‫ژنان و مناڵبون و نەزۆکی‬ ‫قورگ و لوت و گوێ‬ ‫البردنی موو بە لێزەر‬

‫گەڕەکی ئاشتی پشت شیرینی تابان‬

‫‪0770   771   1011‬‬

‫رێككه‌وتن ‌ی یه‌كێتی‌‌و گۆڕان له‌لێواری‌ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌دایه‌‬ ‫ێ له‌گه‌ ‌ڵ گۆڕان بكات‬ ‫ی نو ‌‬ ‫پارتی‌ ئاماده‌ی ‌ه رێككه‌وتنێك ‌‬ ‫به‌ش����ێكی به‌رچاو له‌هه‌ڵس����وڕاوانی‌‬ ‫داوا ‌‬ ‫ی‬ ‫گ����ۆڕان‬ ‫بزوتن����ه‌وه‌ی‌‬ ‫هه‌ڵوه‌ش����اندنه‌وه‌ یان جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫رێككه‌وتنام����ه‌ی‌ نێ����وان یه‌كێت����ی‌‌و‬ ‫ی یه‌كێتی‬ ‫گۆڕان ده‌كه‌ن‪ ،‬به‌رپرس����ێك ‌‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت وه‌كو بابه‌تێكی‌ ره‌سمی‌‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و یاداشته‌دا ناكه‌ن"‪،‬‬ ‫په‌رپرس����ێكی‌ پارتی����ش ئاماده‌ی����ی‌‬ ‫حزبه‌كه‌ی����ان ب����ۆ رێككه‌وتنێكی‌ نوێ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ گۆڕان ده‌رده‌بڕێت‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬س����لێمانی‌‪ :‬عه‌بدواڵی‌ مه‌ال‬ ‫نوری‌‪ ،‬په‌رله‌مانتاری‌ پێشوی‌ گۆڕان‌و‬

‫یه‌كێك له‌و هه‌ڵسوڕاوانه‌ی‌ پشتیوان ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌یاداشته‌كه‌ ده‌كات به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند‬ ‫یاداشته‌كه‌ گوزارشت له‌بۆچونی‌‪%99‬ی‌‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی‌ گ����ۆڕان ده‌كات‪ ،‬ئه‌و وتی‌‬ ‫"هه‌ستده‌كه‌ین گروپێك له‌ناو یه‌كێتیدا‬ ‫له‌به‌رئ����ه‌وه‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ پۆس����ت‌و‬ ‫پاره‌و ش����تی تایبه‌تیان هه‌یه‌‪ ،‬بونه‌ته‌‬ ‫رێگر له‌ب����ه‌رده‌م جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌و‬ ‫رێككه‌وتن����ه‌دا‪ ،‬بونه‌ته‌ سه‌رئێش����ه‌و‬ ‫كێشه‌ هه‌م بۆ یه‌كێتی‌ هه‌م بۆ گۆڕان‌و‬ ‫هه‌م بۆ خه‌ڵكی‌ كوردستان"‪.‬‬ ‫له‌به‌رانبه‌ردا‪ ،‬له‌تیف ش����ێخ عومه‌ر‬

‫بۆ ئه‌و‌ه ‌ی‬ ‫دزییه‌كه‌ ‌ی‬ ‫ئاشكرا نه‌بێت‬ ‫براکەی خۆی‌ له‌تانجه‌رۆدا خنكاند‬ ‫ی‬ ‫په‌كه‌كه‌‪ :‬یه‌لدرم شایسته‌ ‌‬ ‫ئه‌و پێشوازیی ‌ه گه‌رمه‌ نه‌بو‬

‫‪8‬‬

‫به‌رپرس����ی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ (‪)1‬ی یه‌كێتی‌‬ ‫نیش����تمانی‌ كوردس����تان به‌ئاوێنه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫راگه‌یاند كه‌ ئه‌وان رێككه‌وتنیان له‌گه‌ڵ‬ ‫گۆڕاندا هه‌یه‌و وه‌ك یاداشتێكی‌ ره‌سمی‌‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و یاداشته‌دا ناكه‌ن‪،‬‬ ‫ئه‌و وت����ی‌ "ئێمه‌ وه‌كو ح����زب ته‌نها‬ ‫مامه‌ڵه‌مان له‌گه‌ڵ الیه‌نێكی‌ ره‌س����میه‌‬ ‫له‌گۆڕاندا‪ ،‬پاشان لیژنه‌ی‌ هاوبه‌شمان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هه‌ر كاتێك بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‬ ‫به‌ڕه‌سمی‌ یاداش����تێكیان دا به‌ئێمه‌‪،‬‬ ‫ئ����ه‌وكات وه‌ك یه‌كێت����ی‌ نیش����تمانی‌‬ ‫وه‌اڵمیان ده‌ده‌ینه‌وه‌"‪.‬‬

‫ه����اوكات‪ ،‬به‌رپرس����ێكی‌ پارتی‌ ك ‌ه‬ ‫نه‌یویس����ت ن����اوی‌ ئاش����كرا بكرێت‬ ‫به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند حزبه‌كه‌یان ئاماده‌یه‌‬ ‫ێ له‌گ����ه‌ڵ‌ گۆڕان‬ ‫رێككه‌وتنێك����ی‌ نو ‌‬ ‫بكات‪ ،‬ئه‌و وتی‌ "ل����ه‌م هه‌لومه‌رجه‌دا‬ ‫ك����ه‌ یه‌كێتی‌ تێكه‌وت����وه‌ هیچ الیه‌ك‬ ‫ناتوانێ����ت گره‌و له‌س����ه‌ر رێككه‌وتن‌و‬ ‫پابه‌ندب����ون به‌هاوپه‌یمانیه‌تی‌ له‌گه‌ڵ‌‬ ‫یه‌كێتیدا بكات"‪.‬‬

‫‪3‬‬

‫ئه‌دهه‌م بارزانی‌ تكا له‌مامۆستایان ده‌كات‬ ‫خۆپیشاندان نه‌به‌نه‌ به‌رده‌م باره‌گاكانیان‬ ‫ئه‌ندامێك���ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ مامۆس���تایان ‌ی‬ ‫ناڕازی‌ له‌س���لێمانی‌ ئام���اژه‌ به‌وه‌ده‌كات‬ ‫له‌كۆبون���ه‌وه‌ی‌ دوێنێیان���دا له‌گ���ه‌ڵ‌‬ ‫ئه‌ده���ه‌م بارزانی‌ ت���كای‌ لێك���ردون كه‌‬ ‫خۆپیش���اندانه‌كانیان نه‌به‌ن���ه‌ ب���ه‌رده‌م‬ ‫باره‌گاكانی‌ پارتی‌‪ ،‬شێخ ئه‌دهه‌م به‌ڵێنی‌‬ ‫پێ���داون نه‌چن���ه‌ ب���ه‌رده‌م باره‌گاكانیان‬ ‫چاوپێكه‌وتنیان له‌گه‌ڵ‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‬ ‫بۆ رێكده‌خات‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬سلێمانی‌‪ :‬ئه‌ندامی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫مامۆستایانی‌ ناڕازی‌ له‌سلێمانی‌‪ ،‬هه‌ورامان‬ ‫نیعم���ه‌ت به‌ئاوێن���ه‌ی‌ راگه‌یان���د "دوێنێ‌‬ ‫دوشه‌ممه‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ پارتی‌‬ ‫له‌س���لێمانی‌ داوای‌ كۆبونه‌وه‌ی‌ لێكردین‌و‬

‫ئێم���ه‌ش س���ه‌ردانمان ك���ردن‪ ،‬دیارب���و دو س���اڵه‌ پێوه‌ی‌ ناس���راوین ناشكێنین‪،‬‬ ‫پارتی‌ ترس‌و س���ه‌رنجیان هه‌بو له‌س���ه‌ر چونكه‌ خه‌باتی‌ مامۆس���تایان خه‌باتێكی‌‬ ‫چونی‌ مامۆس���تایانی‌ ن���اڕازی‌ بۆ به‌رده‌م ئاش���تیانه‌ی‌ مه‌ده‌نیانه‌یه‌‪ .‬به‌رپرس���انی‌‬ ‫باره‌گاكانیان‪ ،‬شێخ ئه‌دهه‌م بارزانی‌ تكای پارتی���ش ته‌ئكیدی���ان ل���ه‌وه‌ ك���رده‌وه‌‬ ‫كرد ك���ه‌ خۆپیش���اندان نه‌به‌ینه‌ به‌رده‌م نایانه‌وێت چ خۆیان‌و چ خۆپیشانده‌رانیش‬ ‫باره‌گاكانیان بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌الیه‌ن كه‌س���ی‌ توشی‌ ناڕه‌حه‌تی‌‌و شتی‌ نه‌خوازراو ببن"‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ زانیارییه‌كان���ی‌ ئاوێن���ه‌‪،‬‬ ‫ت���ره‌وه‌ نه‌قۆزرێته‌وه‌ بۆ كاری‌ نه‌خوازراو‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئێمه‌ جه‌ختم���ان له‌وه‌كرده‌وه‌ كه‌ دوای‌ كۆبونه‌وه‌ك���ه‌ دوانی���وه‌ڕۆی‌‬ ‫خۆپیش���اندان بۆ به‌رده‌م هه‌مو حزبه‌كان دوێنێ���ی‌ مامۆس���تایانی‌ ن���اڕازی‌ له‌گ ‌هڵ‌‬ ‫ئه‌ده���ه‌م بارزان���ی‌‪ ،‬ئ���ه‌و مامۆس���تایانه‌‬ ‫ده‌به‌ین‌و ده‌چین"‪.‬‬ ‫هه‌ورام���ان وت���ی‌ "دڵنیاییم���ان پێدان ئاگاداركراونه‌ت���ه‌وه‌ كه‌ واده‌ی‌ ئه‌وه‌یان بۆ‬ ‫ئێم���ه‌ له‌به‌رده‌م ب���اره‌گای‌ هیچ حزبێكدا دیارك���راوه‌ رۆژی‌ پێنجش���ه‌ممه‌ له‌هه‌ولێر‬ ‫ئه‌ده‌بیات���ی‌ خۆپیش���اندان‌و گردبونه‌وه‌و چاویان به‌س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌ت "نێچیرڤان‬ ‫خه‌بات���ی‌ مه‌ده‌ن���ی‌ خۆمان ك���ه‌ ماوه‌ی‌ بارزانی‌" بكه‌وێت‪.‬‬

‫وه‌زاره‌تی‌ پێشمه‌رگه‌‪:‬‬

‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا‬ ‫موباره‌ك‪ :‬ئاماده‌ین‬ ‫چه‌ك هه‌ڵگرین‌و‬ ‫قاچاغیش بین‬

‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موب���اره‌ك‪ ،‬ئه‌ندام ‌‬ ‫ی‬ ‫جڤاتی‌ نیش���تمانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‌و‬ ‫به‌رپرس���ی‌ مه‌كۆی‌ چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬ئاماژه‌‬ ‫ب���ه‌وه‌ ده‌كات ك���ه‌ خه‌ڵ���ك دام���اوه‌‬ ‫هه‌ركه‌س پاڵپشتی‌ بێت به‌شان‌و باڵیا‬ ‫هه‌ڵ���ده‌ده‌ن‪ ،‬ئه‌و ده‌ڵێ���ت "ئاماده‌ین‬ ‫ل���ه‌دژی‌ گه‌نده‌ڵ���ی‌ چ���ه‌ك هه‌ڵگرین‌و‬ ‫بچینه‌و‌ه شاخ"‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬س���لێمانی‌‪ :‬عه‌بدواڵی‌ كوێخا‬ ‫موب���اره‌ك‪ ،‬له‌چاوپێكه‌وتنێكی‌ تایبه‌ت‬ ‫به‌ئاوێن���ه‌دا رایگه‌یان���د رێكه‌وتنامه‌ی‌‬ ‫نێوان گۆڕان‌و یه‌كێتی‌ وه‌س���تێنراوه‌و‬ ‫په‌كخ���راوه‌‪ ،‬ئه‌و وت���ی‌ "چه‌ند رۆژێك‬ ‫له‌مه‌وبه‌ر‪ ،‬له‌كۆبونه‌وه‌یه‌كی‌ نافه‌رمیدا‬ ‫كۆمه‌ڵێك براده‌ر‌و دۆست كۆبوینه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵێنمان داوه‌ كه‌ به‌هیچ ش���ێوه‌یه‌ك‬ ‫ته‌سلیمی‌ ئیراده‌ی‌ گه‌نده‌ڵكاران نابین‪،‬‬ ‫ب���ه‌رده‌وام ده‌بین له‌داكۆك���ی‌ له‌مافی‌‬ ‫خه‌ڵ���ك‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌گفتوگ���ۆ كرا ئه‌وه‌‬ ‫باش���ه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر ه���ه‌ر نه‌كرا ئه‌وه‌‬ ‫باڵویده‌كات���ه‌وه‌ له‌ب���اره‌ی‌ س���وربونیان ئاماده‌ین چه‌ك هه‌ڵگرین هه‌تا ئه‌وه‌ی‌‬ ‫له‌س���ه‌ر نه‌كشانه‌وه‌ له‌و ناوچانه‌ جۆرێكه‌ بڕۆینه‌ شاخیش‌و قاچاغیش بین"‪.‬‬ ‫ل‪5‬‬ ‫له‌ڕاگه‌یاندن‌و‌نمایشكردن ‌ی هێز‪ ،‬ئه‌و وتی‌‬ ‫"ره‌نگه‌ له‌پراكتیك���دا له‌ڕۆژانی‌ ئاینده‌دا‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك له‌ش���ێوه‌كان هه‌ڵوێسته‌كان‬ ‫گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ردا بێت"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "ئومێد ده‌كه‌م هیچ حاڵه‌تێكی‌‬ ‫نه‌خ���وازراو نه‌یه‌ته‌ پێش���ه‌وه‌‌و په‌كه‌كه‌‬ ‫له‌ڕاس���تیدا ده‌رك���ی‌ ئ���ه‌و سیاس���ه‌ته‌‬ ‫هه‌رێمایه‌تی‌‌و ناوخۆییه‌ی‌ عێراق بكات"‪.‬‬ ‫هاوكات‪ ،‬هه‌ڵۆ پێنجوێنی‌ به‌رپرس���ی‌‬ ‫مه‌ڵبه‌ندی‌ نه‌ینه‌وای‌ یه‌كێتی‌ نیش���تمانی‌‬ ‫كوردستان رایگه‌یاند "یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌‬ ‫كوردس���تان نه‌ به‌سیاس���ه‌ت نه‌ به‌هێز‬ ‫به‌شداری‌ هیچ شه‌ڕێكی‌ ناوخۆ ناكات"‪.‬‬

‫فه‌رمانمان پ ‌ێ بكرێت شه‌ڕ ‌ی په‌كه‌ك ‌ه ده‌كه‌ین‬

‫حه‌وت فه‌رمانگ ‌ه ‪ 35‬رۆژ‌ه‬ ‫مۆلیده‌كه‌یان له‌كاركه‌وتوه‌‬ ‫ ‬ ‫ناونیشان‪ :‬سلێامنی ته‌الری زارا ‪ -‬نهۆمی سێیه‌م ‪ -‬شوقه‌ی ژماره‌ ‪32‬‬

‫‪3‬‬

‫‪9‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری گشتی راگه‌یاندن‌و هۆشیاری پێش���مه‌رگه‌ "عه‌مید هه‌ڵگورد حیكمه‌ت"‬ ‫وه‌زاره‌ت���ی پێش���مه‌رگه‌ رایده‌گه‌یه‌نێت س���ه‌باره‌ت به‌ئه‌گه‌ری‌ به‌ش���داریكردنی‌‬ ‫"وه‌زاره‌ت���ی‌ پێش���مه‌رگه‌ الیه‌ن���ی‌ پێش���مه‌رگه‌ له‌شه‌ڕی‌ په‌كه‌كه‌ به‌ئاوێنه‌ی‌‬ ‫جێبه‌جێكاره‌‌و فه‌رمانمان پێبكرێت شه‌ڕی‌ راگه‌یاند "وه‌زاره‌تی‌ پێش���مه‌رگه‌ الیه‌نی‌‬ ‫په‌كه‌كه‌ ده‌كه‌ین"‪ ،‬به‌رپرس���ی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ جێبه‌جێ���كاره‌‌و پێش���مه‌رگه‌‌و س���ه‌رباز‬ ‫نه‌ین���ه‌وای‌ یه‌كێتیش ده‌ڵێت "یه‌كێتی‌ نه له‌ته‌واوی‌ دونیا الیه‌نی‌ جێبه‌جێكارن"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "پێشمه‌رگه‌ هه‌میشه‌ ملكه‌چی‌‬ ‫‌به‌سیاس���ه‌ت نه ‌به‌هێز به‌شداری‌ شه‌ڕی‌‬ ‫بڕیاره‌كان���ی‌ فه‌رمانده‌ی‌ گش���تی‌ هێزه‌‬ ‫په‌كه‌كه‌ ناكات"‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ ،‬هه‌ولێر‪ :‬له‌ب���اره‌ی‌ داواكاری‌ چه‌كداره‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و هیوای خواس���ت ك���ه‌ دۆخه‌كه‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم بۆ كشانه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانی‌‬ ‫په‌كه‌كه‌ له‌ش���ه‌نگال‌و لێدوانی‌ نێچیرڤان نه‌گاته‌ ئه‌و حاڵه‌ته‌ی‌ كه‌ بۆ پاشه‌كشه‌ی‌‬ ‫بارزانی‌ كه‌ رایگه‌یاندبو "پێویسته‌ په‌كه‌كه‌ هێزه‌كان���ی‌ په‌كه‌ك���ه‌ له‌ش���ه‌نگال هێز‬ ‫ش���ه‌نگال چ���ۆڵ‌ بكات‌و گه‌ر پێویس���ت به‌كاربهێنرێت‪.‬‬ ‫ئام���اژه‌ی‌ به‌وه‌ش���دا ك���ه‌ ئ���ه‌وه‌ی‌‬ ‫بكات هێ���ز به‌كاردێنی���ن"‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫په‌كه‌ك���ه‌‬ ‫گش���تی راگه‌یاندن‌و هۆشیاری وه‌زاره‌تی له‌راگه‌یه‌ناندنه‌كان���ه‌وه‌‬

‫ته‌له‌فۆن‪ 3202416 :‬‬

‫ ‬ ‫به‌شی ریکالم ‪07700600659 :‬‬

‫کۆمپانیای باڵڤ پەیک ئاوێنە دابەش دەکات نرخی ‪ 1000‬دینار‬

‫تیراژ‪4500 :‬‬


‫‌هه‌نوکه‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫یه‌كێتی‌‪ :‬ئێمه‌ له‌گه‌ڵ گۆڕان رێككه‌وتنمان هه‌یه‌و‬ ‫ئه‌و یاداشته‌ به‌ڕه‌سم ‌ی وه‌رناگرین‬

‫‪3‬‬

‫گۆڕان‪ :‬گروپێكی‌ یه‌كێتی‌ بونه‌ت ‌ه سه‌رئێشه‌‬

‫ ئا‪ :‬زانكۆ سه‌ردار‬ ‫چه‌ندان هه‌ڵسوڕاوی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌‬ ‫گۆڕان یاداشتێكیان ئاڕاسته‌ی‌ هه‌ردو‬ ‫جڤاتی‌ گشتی‌‌و جڤاتی‌ نیشتمانی‌‬ ‫حزبه‌كه‌یان كردوه‌‪ ،‬داوا ده‌كه‌ن‬ ‫چاره‌نوسی‌ رێككه‌وتنه‌كه‌یان له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان‬ ‫یه‌كالیی‌ بكرێته‌وه‌‪ ،‬به‌رپرسێكی‌‬ ‫یه‌كێتیش ده‌ڵێت "وه‌ك یاداشتی‌‬ ‫ره‌سمی‌ گۆڕان سه‌یری‌ ئه‌و یاداشته‌‬ ‫ناكه‌ین"‪.‬‬ ‫به‌ش����ێكی به‌رچاو له‌هه‌ڵسوڕاوانی‌‬ ‫گ����ۆڕان ك����ه‌ له‌زۆربه‌ی‌ ه����ه‌ره‌ زۆر ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌ندامان����ی‌ ه����ه‌ردو خولی‌ ئێس����تا‌و‬ ‫راب����ردوی‌ په‌رله‌مان����ی‌ كوردس����تان‌و‬ ‫عێ����راق‌و جڤات����ی‌ گش����تی‌‌و جڤاتی‌‬ ‫نیشتمانی‌‌و به‌رپرسی‌ ژورو به‌رپرسی‌‬

‫مه‌ك����ۆكان‌و راگه‌یاندنكاران����ی‌ گۆڕان‬ ‫پێكدێ����ن له‌یاداش����تێكدا نیگه‌ران���� ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆی����ان س����ه‌باره‌ت به‌چاره‌نوس����ی‌‬ ‫رێككه‌وتننام����ه‌ی‌ نێ����وان گ����ۆڕان‌و‬ ‫یه‌كێتی‌ راده‌گه‌یه‌نن‌و داواده‌كه‌ن یان‬ ‫هه‌ڵبوه‌ش����ێنرێته‌وه‌ یاخود جێبه‌جێ‌‬ ‫بكرێت‪.‬‬ ‫عه‌بدواڵی‌ مه‌ال نوری‌‪ ،‬په‌رله‌مانتاری‌‬ ‫پێش����وی‌ گ����ۆڕان‌و یه‌كێ����ك ل����ه‌و‬ ‫هه‌ڵسوڕاوانه‌ی‌ پشتیوانی‌ له‌یاداشته‌كه‌‬ ‫ده‌كات به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند "ئامانجی‌‬ ‫ئه‌و یاداشته‌ ئه‌وه‌یه‌ فشار له‌یه‌كێتی‌‌و‬ ‫گۆڕان بكه‌ین ئه‌و رێككه‌وته‌ جێبه‌جێ‌‬ ‫بك����ه‌ن یاخ����ود كۆتای����ی‌ پێبهێنن‪،‬‬ ‫بۆئه‌وه‌ی‌ ئه‌و بابه‌ته‌ به‌هه‌ڵواس����راوی‌‬ ‫نه‌مێنێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "ژماره‌كه‌ له‌زیادبونیشدایه‌‪،‬‬ ‫به‌جۆرێك كه‌ ده‌توان����م پێتبڵێم ئه‌و‬ ‫یاداش����ته‌ گوزارش����ت له‌بۆچونی‌‪%99‬‬

‫بزوتنه‌و‌هی‌ گۆڕان ده‌كات"‪.‬‬ ‫ناوب����راو ئاماژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات ك ‌ه‬ ‫یاداشته‌كه‌و بۆچونی‌ گۆڕان به‌ته‌واوی‌‬ ‫ی����ه‌ك ده‌گرنه‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ گۆڕان‬ ‫رێككه‌وتنی‌ له‌گ����ه‌ڵ یه‌كێتی‌ كردوه‌و‬ ‫ئه‌وانیش داوا ده‌ك����ه‌ن رێككه‌وتنه‌كه‌‬ ‫جێبه‌جێ‌ بكرێ����ت‪ ،‬ئه‌گه‌ر جێبه‌جێش‬ ‫ناكرێت باهه‌ڵبوه‌ش����ێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و وتی‌‬ ‫"ش����تێكی‌ خراپم����ان نه‌وت����وه‌ به‌اڵم‬ ‫هه‌س����ت ده‌كه‌ی����ن گروپێ����ك له‌ن����او‬ ‫یه‌كێتی����دا له‌به‌رئ����ه‌وه‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌‬ ‫پۆست‌و پاره‌و شتی تایبه‌تیان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫بونه‌ته‌ رێگر له‌به‌رده‌م جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫ئه‌و رێككه‌وتنه‌دا‪ ،‬بونه‌ته‌ سه‌رئێشه‌و‬ ‫كێشه‌ هه‌م بۆ یه‌كێتی‌ هه‌م بۆ گۆڕان‌و‬ ‫هه‌م بۆ خه‌ڵكی‌ كوردستان"‪.‬‬ ‫ئه‌و هه‌ڵس����وڕاوه‌ی‌ گۆڕان جه‌ختی‌‬ ‫له‌وه‌ش����كرده‌وه‌‪ ،‬له‌هه‌مو ئاسته‌كانی‌‬ ‫نێ����و بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان����دا‪ ،‬به‌گه‌رمی‌‬

‫پێشوازی‌ له‌یاداشته‌كه‌یان كراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م����ه‌ له‌كاتێكدای����ه‌ ك����ه‌ زۆرێك‬ ‫جێبه‌جێ‌ نه‌كردنی‌ ئه‌و رێككه‌وتنامه‌یه‌‬ ‫ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ دروسبونی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌‬ ‫تایبه‌ت����ی‌ له‌نێو یه‌كێتیدا كه‌ گروپێك‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییان تێكهه‌ڵكێش����ه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫پارتی����دا‌و خوازی����اری‌ جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫رێككه‌وتننامه‌كه‌ نین‪ ،‬هه‌روه‌ها دۆخی‌‬ ‫پڕ له‌ناكۆكی‌ ناو یه‌كێتی‌‌و ئیشكردنی‌‬ ‫پارتی‌ له‌س����ه‌ر ئاسته‌نگ دروستكردن‬ ‫ب����ۆ جێبه‌جێ‌ نه‌كردن����ی‌‪ ،‬به‌هۆكاری‌‬ ‫س����ه‌ره‌كی‌ پابه‌ندنه‌بون����ی‌ یه‌كێت����ی‌‬ ‫ده‌زانرێت به‌ڕێككه‌وتننامه‌كه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌به‌رانبه‌ر یاداشتی‌ ئه‌و هه‌ڵسوڕانه‌ی‌‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانیش����دا‪ ،‬له‌تیف شێخ‬ ‫عومه‌ر ئه‌ندامی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ (‪)1‬ی ئه‌و حزبه‌‬ ‫له‌سلێمانی‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌دات‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫رێككه‌وتنیان له‌گ����ه‌ڵ گۆڕاندا هه‌یه‌و‬

‫ی مامه‌ڵه‌‬ ‫وه‌ك یاداش����تێكی‌ ره‌س����م ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و یاداشته‌دا ناكه‌ن‪.‬‬ ‫ده‌ش����ڵێت "ئێمه‌ وه‌كو حزب ته‌نها‬ ‫مامه‌ڵه‌مان له‌گه‌ڵ الیه‌نێكی‌ ره‌س����میه‌‬ ‫له‌گۆڕاندا‪ ،‬پاشان لیژنه‌ی‌ هاوبه‌شمان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬هه‌ر كاتێك بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‬ ‫به‌ڕه‌سمی‌ یاداش����تێكیان دا به‌ئێمه‌‪،‬‬ ‫ئ����ه‌وكات وه‌ك یه‌كێت����ی‌ نیش����تمانی‌‬ ‫وه‌اڵمیان ده‌ده‌ینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و به‌رپرس���� ‌هی‌ یه‌كێتی‌ جه‌خت‬ ‫ل����ه‌وه‌ش ده‌كات����ه‌وه‌‪ ،‬ئ����ه‌وان وه‌كو‬ ‫بابه‌تێكی‌ ره‌سمی‌ مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫یاداشته‌دا ناكه‌ن‪.‬‬ ‫وابڕی����اره‌ له‌ڕۆژانی‌ ئاینده‌دا جڤاتی‌‬ ‫نیشتمانی‌‌و گشتی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌م یاداش����ته‌ كۆببنه‌وه‌و‬ ‫گۆڕان به‌ڕاشكاوی‌ ئه‌م باس‌و خواسه‌‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ‌ یه‌كێتی����دا ب����كات‌و یه‌كالیی‌‬ ‫بكاته‌وه‌‪.‬‬

‫هه‌ر كاتێك‬ ‫بزوتنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫گۆڕان به‌ڕه‌سم ‌ی‬ ‫یاداشتێكیان دا‬ ‫به‌ئێمه‌‪ ،‬ئه‌وكات وه‌ك‬ ‫یه‌كێتی‌ نیشتمان ‌ی‬ ‫وه‌اڵمیان ده‌ده‌ینه‌وه‬

‫به‌رهه‌م ساڵح رو له‌کوژانه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫ ئا‪ :‬وریا حسێن‬ ‫رۆڵی به‌رهه‌م ساڵح جێگری دوه‌می‬ ‫سكرتێری گشتی به‌ته‌واوی له‌ناو میدیاو‬ ‫كۆبونه‌وه‌ فه‌رمیه‌كانی یه‌كێتی الواز بوه‌‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه‌ ده‌نگۆیه‌ك هه‌یه‌ ئێستا‬ ‫سه‌رقاڵی بنیاتنانی پارتێكی سیاسی نوێیه‪.‬‬ ‫ب����ه‌رزان ئه‌حم����ه‌د ك����ورده‌ ئه‌ندام����ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان‬ ‫ئه‌وه‌ی بۆ ئاوێنه‌ ئاش����كراكرد ئێستا به‌رهه‌م‬ ‫ساڵح به‌سه‌فه‌رێك چوه‌ته‌ ئه‌مریكا‪ ،‬ئه‌و وتی‬ ‫"تائێستا پێگه‌ی دكتۆر به‌رهه‌م له‌ناو یه‌كێتی‬ ‫نیشتمانی هه‌ر جێگری سكرتێری گشتیه‌"‪.‬‬ ‫به‌گوێره‌ی زانیاری����ه‌كان دومانگ له‌مه‌و‌به‌ر‬ ‫که‌ ش����ااڵو عه‌لی عه‌س����كه‌ری وته‌بێژی باڵی‬ ‫ناوه‌ن����دی بڕیار ئام����اژه‌ی ب����ۆ راگه‌یاندنی‬ ‫س����وپرایزێك كرد‌ له‌ناو یه‌كێت����دا‪ ،‬بڕیاربوه‌‬ ‫که‌‌فراكس����یۆنێك له‌په‌رله‌مانی كوردس����تان‬ ‫جیابكه‌نه‌وه‌‪ ،‬به‌رهه‌م ساڵح زیاتر پشتگیری‬ ‫ک����ردوه‌‪ ،‬ب����ه‌اڵم كۆس����ره‌ت ره‌س����وڵ عه‌لی‬ ‫جێگری سكرتێری گشتی یه‌كێتی نیشتمانی‬ ‫رێگریكردوه‌‪ ،‬ئ����ه‌وه‌ش باڵه‌كه‌ی كردوه‌ به‌دو‬ ‫ئاڕاسته‌وه‌‪ ‌:‬به‌شێكیان باوه‌ڕیان وایه‌ مانه‌وه‌‬ ‫له‌ناو یه‌كێتی بێس����وده‌و وا پێویست ده‌کات‬ ‫جیاببنه‌وه‌ كه‌ دكتۆر به‌ره����ه‌م نوێنه‌رایه‌تی ‬ ‫ده‌كات‪ ،‬به‌شه‌كه‌ی تریشیان باوه‌ڕیان وایه‌‬ ‫پێوسته‌ ناوخۆی یه‌كێتی پارێزگاری لێبكرێت‪،‬‬ ‫نابێت یه‌كێتی بكرێت به‌دو که‌رته‌وه‌‌‪.‬‬

‫سه‌ركرده‌كه‌ی یه‌كێتی نیشتمانی كوردستان‬ ‫له‌ب����اره‌ی ئاینده‌ی به‌رهه‌م س����اڵحه‌وه‌ له‌ناو‬ ‫یه‌كێتی نیش����تمانی كوردستان دڵنیایی نه‌بو‬ ‫ئاینده‌ی چ����ۆن ده‌بێت‪ ،‬ب����ه‌اڵم ئه‌وه‌ی وت‬ ‫"له‌باره‌ی په‌راوێزخس����تنی دكتۆر به‌رهه‌مه‌وه‌‬ ‫هیچ شتێكم نه‌بیستوه‌"‪.‬‬ ‫هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د ئه‌ندامی مه‌كته‌بی‬ ‫سیاس����ی یه‌كێت����ی‌و كه‌س����ی یه‌كه‌می باڵی‬ ‫زۆرین����ه‌ی یه‌كێت����ی ئێس����تا هه‌وڵه‌كان����ی‬ ‫چڕكردوه‌ت����ه‌وه‌ بۆ ئ����ه‌وه‌ی یه‌كێت����ی به‌بێ‬ ‫به‌رهه‌م س����اڵح بنیاتبنێته‌وه‪ ،‬كۆبونه‌وه‌كانی‬ ‫ئ����ه‌م دوایی����ەی له‌گ����ه‌ڵ به‌رپرس����انی باڵی‬ ‫ناوه‌ندی بڕیار له‌ده‌باشان‌و سه‌ردانه‌كه‌ی ئه‌م‬ ‫دواییەی بۆ الی كۆس����ره‌ت ره‌سوڵ هه‌ر له‌و‬ ‫چوارچێوه‌یه‌دای����ه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌كاتێكدایه‌‌ ئه‌م‬ ‫بۆچونه‌ الی س����ه‌رکرده‌کانی باڵ����ی زۆرینه‌‬ ‫چه‌س����پاوه‌ که‌ رۆڵی به‌رهه‌م س����اڵح له‌ناو‬ ‫یه‌كێتی كۆتایی پێهاتوه‪.‬‬ ‫توانا ئه‌حمه‌د رۆژنامه‌نوسی نزیك له‌به‌رهه‌م‬ ‫ساڵح له‌باره‌ی ئامانجی سه‌فه‌ره‌كه‌ی به‌رهم‬ ‫ساڵح هیچی نه‌دركاند‪ ،‬به‌اڵم باسی ئه‌وه‌یكرد‬ ‫"رای دكت����ۆر به‌ره����ه‌م س����ه‌باره‌ت به‌دۆخی‬ ‫ناوخۆی یه‌كێت����ی‌و قه‌یرانه‌كان����ی ناوخۆی‬ ‫یه‌كێتی ئه‌وه‌یه‌ به‌ڕێكه‌وتنێكی جدی له‌س����ه‌ر‬ ‫س����یغه‌یه‌كی هاوبه‌ش كۆتایی به‌كێش����ه‌كانی‬ ‫یه‌كێتی بهێنرێت"‪.‬‬ ‫كاڵبونه‌وه‌ی رۆڵی به‌رهه‌م س����اڵح هاوكاته‌‬ ‫له‌گه‌ڵ گه‌وره‌بونی رۆڵی بافڵ تاڵه‌بانی کوڕ‌ه‬

‫ئه‌م بۆچون ‌ه الی‬ ‫سه‌رکرده‌کانی باڵی‬ ‫زۆرین ‌ه چه‌سپاو‌ه ک ‌ه‬ ‫رۆڵی به‌رهه‌م ساڵح ‬ ‫له‌ناو یه‌كێتی كۆتایی‬ ‫پێهاتوه‬ ‫گه‌وره‌ی تاڵه‌بانی سكرتێری گشتی یه‌كێتی‬ ‫كه‌ ئێس����تا رۆڵێكی یه‌كالیكه‌ره‌وه‌ ده‌گێڕێت‬ ‫بۆ چاره‌سه‌ری كێش����ه‌كانی ناوخۆی یه‌كێتی‬ ‫ته‌نانه‌ت باس����ی ئ����ه‌وه‌ ده‌كرێ����ت رۆڵی ئه‌و‬ ‫سه‌رنجی كۆس����ره‌ت ره‌سوڵ‌و به‌شێكی زۆری‬ ‫سه‌ركرده‌كانی یه‌كێتی به‌الی خۆیدا راكێشاوه‌و‬ ‫توانیویه‌ت����ی هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌دی دایكی‬ ‫له‌گه‌ڵ س����ه‌ركرده‌كانی ناوه‌ندی بڕیار بخاته‌‬ ‫س����ه‌ر یه‌ك مێ����زی گفتوگۆك����ردن له‌ڕێگه‌ی‬ ‫جموجۆڵ����ه‌ به‌رده‌وامه‌کانیی����ه‌وه‌‪ ،‬ئ����ه‌وه‌ش‬ ‫كاتێكب����وه‌ ل����ه‌و پ����ه‌ڕی لوتك����ه‌ی گ����رژی‬ ‫كێش����ه‌كانی ناوخۆی یه‌كێتی‪ ،‬ئه‌و پشتیوانی‬ ‫له‌هیچ الیه‌كیان نه‌ك����ردوه‌و رۆڵی بینیوه‌ بۆ‬

‫نزیككردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫مسته‌فا چاوڕه‌ش‪ ،‬ئه‌ندامی سه‌ر‌كردایه‌تی‬ ‫یه‌كێت����ی نیش����تمانی كوردس����تان له‌باره‌ی‬ ‫رۆڵی بافڵ تاڵه‌بانیه‌وه‌ كه‌ ئێس����تا به‌رپرسی‬ ‫ده‌زگای دژه‌ تی����رۆری یه‌كێتی����ه‌ ئه‌وه‌ی وت‬ ‫"رێكس����ختنه‌وه‌ی ناوماڵی یه‌كێتی ش����تێکی‬ ‫باشه‌و پشتیوانی ده‌كه‌ین‪ ،‬دیاره‌ بافڵ له‌گه‌ڵ‬ ‫جه‌نابی دایكی جوڵه‌ی هه‌یه‌‪ ،‬هه‌وڵه‌كه‌ش����ی‬ ‫خراپ نیه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی"هیودارین هه‌وڵه‌كانی بافڵ ده‌وری‬ ‫هه‌بێت‌و هه‌مومان له‌ده‌وری مێزه‌كه‌ی یه‌كێتی‬ ‫كۆببینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌ندامه‌ك����ه‌ی س����ه‌ركردایه‌تی یه‌كێت����ی‬ ‫نیش����تمانی كوردس����تان له‌ب����اره‌ی توانای‬ ‫بافڵه‌وه‌ ئه‌وه‌ی رونك����رده‌وه‌ "نیه‌ت‌و داهاتو‬ ‫ده‌یس����ه‌لمێنێت‪ ،‬له‌گ����ه‌ڵ ئ����ه‌وه‌ش هیوای‬ ‫س����ه‌ركه‌وتنی ب����ۆ ده‌خوازین‪ ،‬ك����وڕی مام‬ ‫جه‌الله‌"‪.‬‬ ‫ده‌ركه‌وتن����ی بافڵ‌و ده‌رنه‌كه‌وتنی به‌رهه‌م‬ ‫ساڵح‌و تیشك خستنه‌ سه‌ر كۆسره‌ت رەسوڵ‬ ‫وه‌كو كه‌س����ی یه‌كه‌می باڵی ناوه‌ندی بڕیار‪،‬‬ ‫ره‌نگ����ه‌ کوژان����ه‌وه‌و كۆتایی به‌رهه‌م س����اڵح‬ ‫بێت له‌ن����او یه‌كێت����ی نیش����تمانی‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫هاوكاته‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و زانیاریانه‌ی باس����ی ئه‌وه‌‬ ‫ده‌ك����ه‌ن به‌ره����ه‌م س����اڵح به‌ته‌واوه‌تی له‌ناو‬ ‫یه‌كێتی بێهیوا بوه‌و س����ه‌رقاڵی دروستكردنی‬ ‫پارتێكی سیاس����ی نوێیه‌‪ ،‬په‌یامه‌كه‌ی سه‌ری‬ ‫ساڵی ‪ 2017‬ش����ی ئاماژه‌یه‌كی رونبو بۆ ئه‌و‬ ‫كاره‌ كاتێ����ك باس����ی چاكس����ازیكرد له‌گه‌ڵ‬ ‫چاكسازیخوازان له‌هه‌رێمی كوردستان‪.‬‬

‫بەرهەم ساڵح‬

‫فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی په‌كه‌كه‌ له‌شه‌نگال‪:‬‬

‫یه‌لدرم شایسته‌ی‌ ئه‌و پێشوازیی ‌ه گه‌رمه‌ نه‌بو‬ ‫ ئا‪ :‬زانكۆ سه‌ردار‬ ‫ی‬ ‫فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی گه‌ریال ‌‬ ‫ی شه‌نگال‪ ،‬له‌به‌رانبه‌ر‬ ‫په‌كه‌كه‌ له‌قه‌زا ‌‬ ‫ی بیناڵی‌ یه‌ڵدرم سه‌رۆك‬ ‫هاتن ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌زیرانی‌ توركیا بۆ به‌غداو هه‌رێم ‌‬ ‫كوردستان ده‌ڵێت "ئه‌و پێشوازیی ‌ه‬ ‫گه‌رمه‌ی له‌باشوری‌ كوردستان‬ ‫لێی‌ كرا ده‌رفه‌تی‌ پێدا به‌رانبه‌ر‬ ‫هێزه‌ كوردیه‌كان وش ‌هی‌ تیرۆریست‬ ‫به‌كاربهێنێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫عه‌گی���د ك���ه‌الری‌‪ ،‬فه‌رمان���د‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌ریال له‌شه‌نگال به‌ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫هێزه‌كان ‌‬ ‫ی هاتبو‌ه‬ ‫ی یه‌ل���درم بۆ ‌‬ ‫راگه‌یاند ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫عێراق‌و كوردس���تان له‌رێككه‌وتنه‌ك ‌ه ‌‬ ‫حه‌ڵه‌ب���ه‌و‌ه س���ه‌رچاو‌ه ده‌گرێت‪ ،‬ك ‌ه‬

‫ی‬ ‫ی روسیا كرا بۆ كشانه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌سه‌رپه‌رشت ‌‬ ‫هێز‌ه ئۆپۆزس���یۆنه‌كان به‌ره‌و توركیا‪،‬‬ ‫ی ئه‌و رێكه‌وتنه‌ی ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌ش درێژه‌پێده‌ر ‌‬ ‫له‌نێوان روسیاو توركیاو سوریاو ئێران‬ ‫هه‌یه‌و عێراقیش به‌ره‌و ئه‌و رێككه‌وتن ‌ه‬ ‫راده‌كێشن‪ ،‬توركیا له‌و چوارچێوه‌یه‌دا‬ ‫كارده‌كات‪.‬‬ ‫ی یه‌ڵدرم بۆ‬ ‫ی بیناڵ ‌‬ ‫سه‌باره‌ت به‌هاتن ‌‬ ‫ی كوردستانیش ئاماژ‌ه به‌وه‌دات‬ ‫باشور ‌‬ ‫ی ئه‌و پێشوازیی ‌ه گه‌رم ‌ه نه‌بو‪،‬‬ ‫شایست ‌ه ‌‬ ‫ی "پێویس���ت نه‌بو بیبه‌ن ‌ه‬ ‫ی وت ‌‬ ‫كه‌الر ‌‬ ‫ی پێشمه‌رگه‌‪ ،‬ده‌یانویست‬ ‫سه‌نگه‌ره‌كان ‌‬ ‫وه‌ه���ا نیش���ان ب���ده‌ن ك��� ‌ه توركی���ا‬ ‫ی پێش���مه‌رگ ‌ه ده‌كات‌و‬ ‫ی هێز ‌‬ ‫پشتیوان ‌‬ ‫ی گه‌ریالی���ه‌‪،‬‬ ‫له‌هه‌مانكاتیش���دا ل���ه‌دژ ‌‬ ‫ی له‌وش���ێوه‌یه‌یان ده‌رخس���ت‬ ‫وێنه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی جوان نه‌بو‪،‬‬ ‫ك ‌ه له‌ڕاس���تیدا وێنه‌یه‌ك ‌‬

‫ی‬ ‫ی به‌و‌ه نه‌ده‌ك���رد حكومه‌ت ‌‬ ‫پێویس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌رۆك ‌‬ ‫هه‌رێم‌و مه‌س���عود بارزان ‌‬ ‫هه‌رێم ئه‌وكار‌ه بك���ه‌ن‪ ،‬النیكه‌م وه‌كو‬ ‫عه‌بادی‌ پێشوازی‌ لێبكرایه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی "ئه‌و پێش���وازیه‌ی باشور ‌‬ ‫وتیش ‌‬ ‫ی بۆ یه‌ڵدرم ره‌خساند‬ ‫كوردستان زه‌مین ‌ه ‌‬ ‫تاوه‌كو قس ‌ه به‌هێز‌ه كوردیه‌كان بڵێت‬ ‫ی كوردستان‪ ،‬ئه‌و‌ه وایان‬ ‫له‌س���ه‌ر خاك ‌‬ ‫ی‬ ‫نیش���ان ده‌دا ك��� ‌ه توركیا ه���اوكار ‌‬ ‫پێش���مه‌رگ ‌ه ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم له‌ڕاس���تیدا‬ ‫ی‬ ‫توركی���ا بۆ داگیركردن دێت ‌ه باش���ور ‌‬ ‫كوردس���تان‌و ده‌بێت ئه‌وه‌ش بزانین ك ‌ه‬ ‫ی دیكه‌ش‬ ‫له‌پشت ئه‌و پێشوازیه‌و‌ه شت ‌‬ ‫ده‌بینین"‪.‬‬ ‫ی په‌كه‌ك ‌ه جه‌خت‬ ‫ئه‌و فه‌رمانده‌ی��� ‌ه ‌‬ ‫له‌وه‌ش���ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬توركیا له‌به‌عشیق ‌ه‬ ‫ی ده‌ڵێ���ت‬ ‫ناكش���ێته‌و‌ه ئه‌گه‌رچ��� ‌‬

‫ی "له‌ڕاستیدا توركیا‬ ‫ده‌كشێمه‌وه‌‪ ،‬ئه‌و وت ‌‬ ‫ی هه‌رده‌مێنێت‪،‬‬ ‫ناكشێته‌وه‌و ئه‌و هێز‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ترداو به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫به‌اڵم له‌ژێر ناوێك ‌‬ ‫دیكه‌و له‌فۆڕمێكی‌ تردا"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌مانه‌وه‌یان له‌شه‌نگال‪،‬‬ ‫ی "ئێم ‌ه له‌ئام���ه‌د هه‌ین‪،‬‬ ‫ی وت��� ‌‬ ‫كه‌الر ‌‬ ‫له‌ئه‌نق���ه‌ره‌و ئه‌س���ته‌نبوڵ هه‌ی���ن‪،‬‬ ‫ی توركیادا‬ ‫له‌شه‌نگالیش هه‌ین‪ ،‬له‌خاك ‌‬ ‫ی ده‌كه‌ین لێره‌ش هه‌مان‬ ‫چۆن به‌رگ���ر ‌‬ ‫ی ده‌كه‌ی���ن‪ ،‬ئێم��� ‌ه له‌به‌رانبه‌ر‬ ‫به‌رگ���ر ‌‬ ‫ی گه‌ور‌ه‬ ‫توركیادا ده‌توانین به‌رخودانێك ‌‬ ‫ی توركیاین‌و‬ ‫بكه‌ین‪ ،‬ئێم ‌ه له‌ناوجه‌رگ ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و ئه‌گه‌ر نه‌توانێت ئێم ‌ه له‌ناوجه‌رگ ‌ه ‌‬ ‫ی ده‌ربكات‪ ،‬ئیتر چۆن‬ ‫ی خ���ۆ ‌‬ ‫واڵته‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌توانێت له‌شه‌نگال ئێمه‌ ده‌ربكات؟"‪.‬‬ ‫ی ده‌كه‌م���ه‌و‌ه ئێم ‌ه‬ ‫ی "دوپات ‌‬ ‫وتیش��� ‌‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ هه‌م���و الیه‌ن��� ‌ه كوردیه‌كاندا‬

‫ی كوردستانیش���ه‌و‌ه‬ ‫ی دیموكرات ‌‬ ‫به‌پارت ‌‬ ‫نێوانمان باش���ه‌و په‌یوه‌ندیمان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و په‌یوه‌ندیه‌ش���مان تاوه‌كو ئێس���تا‬ ‫به‌رده‌وام���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم بیرم���ان نه‌چێت‬ ‫ی هه‌ی ‌ه ده‌بێت‬ ‫شه‌نگال هه‌ندێك شوێن ‌‬ ‫ئازاد بكرێت‪ ،‬تاوه‌كو ئێس���تاش ‪%70‬‬ ‫ی شه‌نگال ئازاد نه‌بوه‌‪ ،‬هه‌ركاتێك‬ ‫خاك ‌‬ ‫ی ئێزیدی���ه‌كان ئازاد‬ ‫‪ %100‬ئ���ه‌و خاك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫كرا ئ���ه‌وكات ئێم ‌ه گفتوگ���ۆ له‌بار‌ه ‌‬ ‫مانه‌وه‌مان ده‌كه‌ین"‪.‬‬ ‫ی ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌كات‪،‬‬ ‫عه‌گید ك���ه‌الر ‌‬ ‫ئ���ه‌وان بۆچونیان وای ‌ه ك ‌ه پێویس���ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی پێشمه‌رگه‌دا هه‌ماهه‌نگ ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ هێز ‌‬ ‫بكه‌ن‌و ئ���ه‌و گوندانه‌ش ئازاد بكه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌المه‌ت ‌‬ ‫ده‌ڵێ���ت "ده‌بێت گره‌نت ‌‬ ‫خاك‌و خه‌ڵكی‌ ئێزدی‌ وه‌ربگرین"‪.‬‬

‫توركیا بۆ‬ ‫داگیركردن دێت ‌ه‬ ‫باشوری‌ كوردستان‬ ‫ی‬ ‫نه‌ك بۆ هاوكار ‌‬ ‫كردن‬


‫‪2‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫پیاوێك له‌داخی ژنه‌كه‌ی له‌شاخی گۆیژه‌وه‌ خۆی هه‌ڵده‌د‌اته‌ خواره‌وه‌‬ ‫ئا‪ :‬مه‌زهه‌ر كه‌ریم‬ ‫پیاوێكی‌ ته‌مه‌ن ‪ 42‬ساڵ‌‪ ،‬له‌داخی‌‬ ‫ژنه‌كه‌ی‌ له‌شاخی‌ گوێژه‌وه‌ خۆی‌‬ ‫هه‌ڵده‌داته‌ خواره‌وه‌و پاش ئه‌وه‌ی‌‬ ‫قاچێكی‌ ده‌شكێت‪ ،‬چه‌قۆیه‌كیش له‌ملی‌‬ ‫خۆی‌ ده‌دات‪.‬‬ ‫ئ����ارام جه‌الل����ی ته‌م����ه‌ن ‪ 42‬س����اڵ‪،‬‬ ‫نی����وه‌ڕۆی رۆژی دوش����ه‌ممه‌ ‪2017/1/9‬‬ ‫له‌دوای ئاگاداركردنه‌وه‌ی كه‌س����وكاره‌كه‌ی‬ ‫ده‌چێت����ه‌ س����ه‌ر چی����ای گۆی����ژه‌و خۆی‬ ‫هه‌ڵده‌داته‌ خواره‌وه‌‌‪ ،‬شێركۆ جه‌الل برای‬ ‫ئ����ارام ئاماژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات كاتژمێر‪1:30‬‬ ‫خوله‌كی نی����وه‌ڕۆ ته‌له‌فۆنی����ان بۆكردوه‌‬ ‫كه‌ براكه‌ی‌ له‌نه‌خۆش����خانه‌ی فریاكه‌وتنه‌‌و‬

‫توش����ی روداوێك ب����وه‌‌‪ ،‬ئه‌و وت����ی‌ "كه‌‬ ‫چومه‌ نه‌خۆش����خانه‌ سه‌یرمكرد چه‌قۆیه‌ك‬ ‫به‌رمل����ی كه‌وتوه‌‌و پزیش����كه‌كان له‌هه‌وڵی‬ ‫ده‌رمانكردنی برینه‌كه‌یدان‪ ،‬پرسیارم كرد‬ ‫ك����ێ وای لێكردویت؟ له‌وه‌اڵمدا وتی خۆم‬ ‫بڕیارم����داوه‌ خۆم بكوژم‌‪ ،‬س����ه‌ره‌تا خۆم‬ ‫هه‌ڵداوه‌ت����ه‌ خ����واره‌وه‌‌و دوات����ر كه‌ هیچم‬ ‫لێنه‌هاتوه‌ چه‌قۆكه‌م داوه‌ له‌خۆم"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌ "م����اوه‌ی دو مان����گ ده‌بێت‬ ‫ژنه‌كه‌ی رۆیش����تۆته‌وه‌ ب����ۆ ماڵی باوكی‌و‬ ‫نه‌یهێش����توه‌ كچه‌ تاقانه‌ دو س����ااڵنه‌كه‌ی‬ ‫ببینێ����ت‌و كه‌س����وكاری‌ هاوس����ه‌ره‌كه‌ی‬ ‫هاتون هه‌ڕه‌ش����ه‌یان لێكردوه‌‌‪ ،‬پێیانوتوه‌‬ ‫كه‌ له‌خوش����كه‌كه‌مانت داوه‌‌و ده‌رتكردوه‌‌و‬ ‫نایه‌ڵی����ن بێت����ه‌وه‌ ب����ۆالت‌و ده‌بێ����ت‬ ‫وازی لێبێنی����ت‪ .‬براك����ه‌م ئه‌م قس����انه‌ی‬

‫پێقه‌بوڵنه‌ك����راوه‌‌و بڕی����اری داوه‌ خ����ۆی‬ ‫بكوژێت"‪.‬‬ ‫ناوب����راو باس ل����ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ براكه‌ی‌‬ ‫ئه‌م قس����انه‌ی الی ئه‌وان باسنه‌كرده‌وه‌و‬ ‫رۆژی ش����ه‌ممه‌ كه‌ له‌ماڵی برا گه‌وره‌كه‌ی‌‬ ‫دانیش����تون ته‌له‌فون����ی بۆكردوه‌ قس����ه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ كه‌سوكاری هاوس����ه‌ره‌كه‌یدا بكه‌ن‬ ‫تاخێزانه‌ك����ه‌ی بچێته‌وه‌ بۆ الی‪ ،‬ش����ێركۆ‬ ‫وتی‌ "خێزانه‌كه‌ی به‌رده‌وام گله‌یی ئه‌وه‌ی‬ ‫لێده‌كات بۆی‌ باش نیه‌و خراپه‌و لێیده‌دات‌و‬ ‫ناتوانێ����ت له‌گه‌ڵی����دا بژی‌‪ ،‬كه‌ له‌س����اڵی‌‬ ‫‪2013‬ه‌وه‌ هاوسه‌رگیرییان پێكهێناوه‌"‪.‬‬ ‫وتیش����ی "براكه‌م ماڵی‌ جیایه‌و پیشه‌ی‬ ‫كارمه‌نده‌و خێزانه‌كه‌شی ژنی ماڵه‌وه‌یه‌"‪.‬‬ ‫له‌مباره‌ی����ه‌وه‌‪ ،‬وته‌بێ����ژی پۆلیس����ی‬ ‫پارێزگاری س����لێمانی به‌ئاوێنه‌ی ڕاگه‌یاند‬

‫"سه‌رله‌به‌یانی رۆژی دوشه‌ممه‌ ‪2017/1/9‬‬ ‫كه‌س����ێك به‌ناوی ئارام ج����ه‌الل ته‌مه‌نی‬ ‫‪ 42‬س����اڵه‌و خێزان����داره‌ ل����ه‌دوای ئه‌وه‌ی‬ ‫به‌ئۆتومبیلێك����ی جۆری م����ازدا ده‌چێته‌‬ ‫س����ه‌ر چیای گۆی����ژه‌و ته‌له‌ف����ۆن ده‌كات‬ ‫ب����ۆ كه‌س����وكاره‌كه‌ی‌و خ����ۆی هه‌ڵده‌داته‌‬ ‫خواره‌وه‌‌و دوات����ر به‌چه‌قۆیه‌ك ملی خۆی‬ ‫ده‌بڕێت"‪.‬‬ ‫وتیش����ی "هێزه‌كانم����ان گه‌یش����تونه‌ته‌‬ ‫شوێنی روداوه‌كه‌‌و ئه‌و كه‌سه‌یان ره‌وانه‌ی‬ ‫نه‌خۆشخانه‌ی فریاكه‌وتنی سلێمانی كردوه‌‬ ‫له‌د‌وای گه‌ڕان‌و پش����كنین ب����ۆ روداوه‌كه‌‬ ‫ده‌ركه‌وت����وه‌ دو نام����ه‌ی ل����ه‌دوای خۆی‬ ‫به‌جێهێش����توه‌ كه‌ ده‌ڵێت كێشه‌م له‌گه‌ڵ‬ ‫هاوس����ه‌ره‌كه‌م هه‌ب����وه‌‌و بڕیارمداوه‌ خۆم‬ ‫بكوژم ده‌ستی كه‌سی تێدانیه‌"‪.‬‬

‫چیای گۆیژە‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئاوێنە‬

‫ملمالنێ لەسەر پۆستی جێگری ئەنجومەنی پارێزگای سلێمانی بەردەوامە‬ ‫ئا‪ :‬زانكۆ سه‌ردار‬ ‫پاش رێككه‌وتنی‌ سیاسی‌ نێوان‬ ‫هه‌ریه‌كه‌ له‌بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‌و‬ ‫یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ سه‌باره‌ت‬ ‫به‌دابه‌شكردنی‌ پۆسته‌ ئیداریه‌كانی‌‬ ‫سلێمانی‌‌و هه‌ڵه‌بجه‌و ئیداره‌ی‌‬ ‫راپه‌ڕین‪ ،‬ئه‌كره‌م شه‌ریف كه‌‬ ‫پێش رێكه‌وتنه‌كه‌ جێگری‌‬ ‫سه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ ئه‌و پارێزگایه‌‬ ‫بو‪ ،‬به‌هۆی‌ رێككه‌وتنه‌كه‌وه‌‬ ‫له‌پۆسته‌كه‌ی‌ به‌خشرا‪ ،‬به‌و‬ ‫هۆیه‌شه‌وه‌ له‌دژی‌ بڕیاره‌كه‌ داوای‌‬ ‫یاسایی‌ له‌دادگای‌ كارگێڕی‌ تۆمار‬ ‫كردو دادگاكه‌ش له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ ئه‌و‬ ‫بڕیاریدا‪ ،‬به‌اڵم هه‌ریه‌كه‌ له‌سه‌رۆكی‌‬ ‫پێشوو ئێستای‌ ئه‌نجومه‌نه‌كه‌‬ ‫تانه‌یان له‌بڕیاره‌كه‌ داو ئێستا‬ ‫دۆسیه‌كه‌ له‌ئه‌نجومه‌نی‌ شورای‌‬ ‫هه‌رێمه‌ له‌چاوه‌ڕوانی‌ بڕیاری‌‬ ‫یه‌كالكه‌ره‌وه‌دا ماوه‌ته‌وه‌‪.‬‬

‫ئه‌ك����ره‌م ش����ه‌ریف كه‌ له‌ئێس����تادا‬ ‫به‌پێ����ی رێككه‌وتنی‌ سیاس����ی‌ نێوان‬ ‫هه‌ریه‌كه‌ له‌بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‌و یه‌كێتی‌‬ ‫نیش����تمانی‌‪ ،‬ئه‌ندام����ی‌ ئه‌نجومه‌ن����ی‌‬ ‫پارێزگای‌ سلێمانیه‌‪ ،‬به‌اڵم خۆی‌ وته‌نی‌‬ ‫به‌پێی‌ یاس����ا ئه‌و جێگری‌ ش����ه‌رعی‌‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌ن����ی‌ پارێزگای����ه‌‪،‬‬ ‫به‌ڕۆژنامه‌ی‌ ئاوێنه‌ی‌ وت "كه‌یسه‌كه‌ی‌‬ ‫من له‌دادگای‌ كارگێڕی‌ س����لێمانی‌ كه‌‬ ‫بڕی����اری‌ لێداوه‌و داواكاری‌ گش����تیش‬ ‫پشتڕاس����تی‌ كردۆته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و بڕیاره‌ی‌‬ ‫به‌ڕه‌س����می‌ هه‌ڵوه‌ش����اندۆته‌وه‌ ك����ه‌‬ ‫منی‌ پێ‌ البراوم له‌جێگری‌ س����ه‌رۆكی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن����ی‌ پارێ����زگا‪ ،‬به‌بڕیارێك����ی‌‬ ‫نایاسایی‌ زانیوه‌"‪.‬‬ ‫ده‌ش����ڵێت "س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫پێش����وی‌ پارێ����زگای‌ س����لێمانی‌‌و‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ ئێس����تای‌ ئه‌و ئه‌نجومه‌نه‌‬ ‫تانه‌یان له‌بڕیاره‌كه‌ داوه‌و ئاڕاس����ته‌ی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ ش����ورایان ك����ردوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌پێی‌ بڕی����اری‌ دادگای‌ كارگێڕی‌ من‬

‫ئێستا جێگری‌ س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫پارێزگای‌ س����لێمانیم‌و هاوكات بڕیار ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ شورا بڕیاری‌ یه‌كالكه‌ره‌وه‌‬ ‫ده‌بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌ك����ره‌م ش����ه‌ریف جه‌ختیش له‌وه‌‬ ‫ده‌كات����ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌نجومه‌نی‌ ش����ورا هه‌ر‬ ‫بڕیارێك بدات ئ����ه‌و پابه‌ندی‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫وتیش����ی‌ "من ئێس����تا وه‌ك جێگری‌‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌ن����ی‌ پارێ����زگای‌‬ ‫ی خۆم ده‌كه‌م‪،‬‬ ‫سلێمانی‌ ده‌وامی‌ ئاسای ‌‬ ‫به‌پێی‌ یاسای‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان‪،‬‬ ‫یاسای‌ ژماره‌ ‪3‬ی‌ تایبه‌ت به‌ده‌سه‌اڵت‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگا‬ ‫مه‌رج����ه‌ ك����ه‌ ئه‌نجومه‌ن����ی‌ پارێزگای‌‬ ‫س����لێمانی‌ یه‌ك جێگری‌ هه‌بێت‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫به‌پێ����ی‌ بڕی����اری‌ دادگای‌ كارگێ����ڕی‌‬ ‫جێگری‌ شه‌رعی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگای‌‬ ‫سلێمانی‌ ئێستا به‌نده‌یه‌"‪.‬‬ ‫له‌به‌رانبه‌ریش����دا ئه‌ن����وه‌ر تاهی����ر‬ ‫كه‌ له‌ئێس����تاداو به‌پێ����ی‌ هه‌مان ئه‌و‬ ‫رێككه‌وتن����ه‌ی‌ یه‌كێت����ی‌‌و گ����ۆڕان‪،‬‬

‫ریکالم‬

‫له‌پش����كی‌ گ����ۆڕان پۆس����تی‌ جێگری‌‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ پارێ����زگای‌ س����لێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌رگرت����وه‌‪ ،‬به‌ئاوێن����ه‌ی‌ وت "دوای‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ له‌‪ 2016/5/28‬قۆناغی‌ دوه‌می‌‬ ‫رێككه‌وتنی‌ سیاس����ی‌ نێ����وان گۆڕان‌و‬ ‫یه‌كێتیمان په‌سه‌ند كرد له‌ئه‌نجومه‌ن‪،‬‬ ‫دیاره‌ رێككه‌وتنه‌كه‌ دوساڵ به‌دوساڵ‬ ‫ب����و‪ ،‬ئه‌وه‌ب����و ك����ه‌ ئاڵوگۆڕه‌كه‌مان‬ ‫ك����رد‪ ،‬ب����رای‌ به‌ڕێ����زم كاك ئه‌كره‌م‬ ‫ش����ه‌ریف به‌خش����را له‌پۆس����ته‌كه‌ی‌‌و‬ ‫پۆس����ته‌كه‌ی‌ كه‌ پشكی‌ یه‌كێتی‌ بو‪،‬‬ ‫دواجار به‌ڕێزی����ان له‌دادگای‌ كارگێری‌‬ ‫تانه‌یان له‌و بڕی����اره‌دا‪ ،‬دیاره‌ دادگای‌‬ ‫كارگێڕیش بڕیاری‌ خۆیدا‪ ،‬له‌ئێس����تادا‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگای‌ سلێمانی‌ بڕیاری‌‬ ‫دادگای‌ كارگێ����ڕی‌ ته‌می����ز كردۆته‌وه‌‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌نی‌ شورا"‪.‬‬ ‫ئه‌نوه‌ر تاهی����ر ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌دا‪ ،‬كه‌‬ ‫بڕی����اری‌ دادگای‌ كارگێ����ڕی‌ جێبه‌جێ‌‬ ‫نابێ����ت تائه‌وكات����ه‌ی‌ بڕی����اری‌ ته‌میز‬ ‫كردنه‌ك����ه‌ نه‌گه‌ڕێت����ه‌وه‌‪ ،‬ده‌ش����ڵێت‬

‫"دوابڕیار الی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ شورایه‌ كه‌ رێگ����ه‌ ده‌دات ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگا دو‬ ‫ئای����ا بڕیاره‌كه‌ ل����ه‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ كاك جێگری‌ هه‌بێت‌و نه‌ قابیلی‌ قبوڵیشه‌‪،‬‬ ‫ئه‌ك����ره‌م په‌س����ه‌ند ده‌كات یاخود نا‪ ،‬ئه‌م بابه‌ته‌ بابه‌تێكی‌ یاساییه‌و منیش‬ ‫ئێس����تا هه‌مومان چاوه‌ڕوانی‌ ئه‌وانین بۆخۆم متمانه‌م له‌ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگا‬ ‫چونكه‌ بڕیاره‌كانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ ش����ورا وه‌رگرت����وه‌‪ ،‬بڕی����اری‌ وه‌رگرتنی‌ ئه‌و‬ ‫پۆسته‌ش����م س����ه‌رجه‌م ئه‌ركانه‌كانی‌‬ ‫باشه‌و شایه‌نی‌ تانه‌لێدان نیه‌"‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌وه‌ی‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕیاره‌ یاساكانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ تێدایه‌و به‌بڕیاری‌‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ ئه‌كره‌م ش����ه‌ریف درا‪ ،‬ژم����اره‌ ‪ 14‬ئه‌و پۆس����ته‌م وه‌رگرتوه‌‪،‬‬ ‫تاچه‌نده‌ ئه‌وان پابه‌ند ده‌بن پێوه‌ی‌؟ كه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگا ئه‌و پۆسته‌م‬ ‫ده‌ڵێت "وه‌ك خ����ۆم‌و وه‌ك بزوتنه‌وی‌ لێوه‌ربگرێ����ت به‌خۆش����حاڵیه‌وه‌ رێزی‌‬ ‫گۆڕان رێز له‌بڕیاری‌ دادگای‌ كارگێڕی‌‌و ده‌گرم‪ ،‬هه‌روه‌ها پۆسته‌كه‌شم پشكی‌‬ ‫بڕی����اری‌ ئه‌نجومه‌نی‌ ش����ورا ده‌گرین‪ ،‬بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانه‌"‪.‬‬ ‫ده‌شڵێت "ئه‌گه‌ر ئه‌نجومه‌نی‌ شورا هه‌ر‬ ‫ی یاسا‬ ‫له‌هه‌مو كه‌س زیاتر س����ه‌روه‌ر ‌‬ ‫بڕیارێكی‌ دا‪ ،‬ئه‌وا ئێمه‌ ده‌گه‌ڕێینه‌وه‌‬ ‫ده‌پارێزین"‪.‬‬ ‫ئام����اژه‌ ب����ه‌وه‌ش ده‌كات‪ ،‬ئه‌كره‌م بۆ رێككه‌وتنه‌ سیاس����یه‌كه‌مان له‌گه‌ڵ‬ ‫شه‌ریف ئێس����تا ئه‌ندامی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ یه‌كێتی‌ نیش����تمانی‌‌و ده‌بێ����ت ئه‌وان‬ ‫پارێزگای‌ سلێمانیه‌ تاوه‌كو ئه‌و كاته‌ی‌ چاره‌س����ه‌ری‌ بكه‌ن‪ ،‬چونكه‌ ئه‌وكات‬ ‫ی ئه‌نجومه‌نی‌ ش����ورا دێته‌وه‌‪ ،‬ناكرێت فراكسیۆنێك خاوه‌نی‌ زۆرینه‌ی‌‬ ‫بڕی����ار ‌‬ ‫ره‌تیشی‌ ده‌كاته‌وه‌ سه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ كورس����یه‌كان نه‌بێت‌و سه‌رۆك‌و جێگر‬ ‫پارێزگای‌ سلێمانی‌ له‌ئێستادا خاوه‌نی‌ الی‌ ئه‌و بن‪ ،‬ئه‌وكاته‌ فراكسیۆنه‌كانی‌‬ ‫دو جێگر بێت‪ ،‬ده‌ش����ڵێت "نه‌ یاس����ا تریش قبوڵی‌ ناكه‌ن"‪.‬‬

‫عیادەی شەوانە رۆژی پسپۆڕیی ئاشتی‬

‫دکتۆر سروە ئەرکان ساڵح‬ ‫پزیشکی پسپۆڕی نەخۆشییەکانی مندااڵن‬ ‫دکتۆرا (بۆرد) لەنەخۆشییەکانی‬ ‫مندااڵن‌و تازە لەدایکبوان‬ ‫‪M.B.Ch.B, F.I.B.M.S, ped.‬‬ ‫)‪(Baghdad‬‬

‫تەنها‬ ‫هەزار‬

‫سلێمانی گەڕەکی ئاشتی ـ پشت شیرینی‬ ‫تابان تەنیشت باخچەی ساوایانی هەنگ‬ ‫‪ 0770771011‬‬ ‫‪0533292900‬‬

‫ریکالم‬ ‫ریکالم‬


‫هەنوکە‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪:‬‬

‫‪5‬‬

‫ئاماده‌ین چه‌ك هه‌ڵگرین‌و بچینه‌و‌ه شاخ‬ ‫ئا‪ :‬گۆران لوقمان‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ ،‬ئه‌ندامی‌‬ ‫جڤاتی‌ نیشتمانی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‌و‬ ‫به‌رپرسی‌ مه‌كۆی‌ چه‌مچه‌ماڵ‪،‬‬ ‫كه‌ ته‌مه‌نی‌‪ 42‬ساڵه‌و ئیقامه‌ی‌‬ ‫درێژخایه‌نی‌ واڵتی‌ نه‌رویجی‌ هه‌یه‌ له‌م‬ ‫گفتوگۆیه‌ی‌ ئاوێنه‌دا ده‌ڵێت "خه‌ڵك‬ ‫داماوه‌ هه‌ركه‌س پاڵپشتی‌ بێت‬ ‫به‌شان‌و باڵیا هه‌ڵده‌ده‌ن"‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئێستا له‌سنوری‌ چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫خه‌ڵك كاره‌بای‌ نیش����تمانیان ناو ناو‌ه‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخا موب����اره‌ك‪ ،‬تۆ رات‬ ‫چییه‌ له‌سه‌رئه‌وه‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخ����ا موباره‌ك‪ :‬خه‌ڵك‬ ‫ی بێت‬ ‫دام����اوه‌‪ ،‬هه‌رك����ه‌س پاڵپش����ت ‌‬ ‫به‌ش����ان‌و باڵیا هه‌ڵده‌ده‌ن ئه‌گینا ئێمه‌‬ ‫شتێكی‌ واگرنگمان نه‌كردوه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬فش����اری‌ خه‌ڵ����ك چه‌ن����د‬ ‫كاریگه‌رب����و ب����ۆ باش����بونی‌ كاره‌بای‌‬ ‫س����نوره‌كه‌و هه‌ڕه‌ش����ه‌ به‌كارهێنرا بۆ‬ ‫باشكردنی‌ وه‌زعه‌كه‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬فش����اری‌‬ ‫خه‌ڵ����ك ئه‌مج����اره‌ هه‌مه‌الی����ه‌ن بوه‌و‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت ترسا‌و ده‌ترس����ێت له‌وه‌ی‌‬ ‫ناتوانێت ئ����ه‌و خۆپیش����اندانه‌ بچوك‬ ‫بكات����ه‌وه‌‌و بیكات به‌ه����ی‌ حزبێك یان‬ ‫گروپێك‪ ،‬بۆیه‌ سه‌ریگرت‪ .‬مه‌سه‌له‌كه‌‬ ‫هه‌ڕه‌شه‌ نه‌بو‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬به‌اڵم قائیمقام ئێس����تاش‬ ‫تۆ تۆمه‌تبار ده‌كات به‌وه‌ی‌ له‌پش����ت‬ ‫خۆپیشاندانه‌كانه‌وه‌ بویت؟‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخ����ا موب����اره‌ك‪ :‬من‬ ‫وه‌اڵم����ی‌ قائیقمام ناده‌مه‌وه‌‪ ،‬خۆ ئێمه‌‬ ‫كێش����ه‌مان نیه‌ له‌گه‌ڵی‌ ئیتر نازانم بۆ‬ ‫واده‌كات؟‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬ده‌وترێت به‌ نیازن س����كااڵ‬ ‫له‌س����ه‌ر وته‌كان����ی‌ قائیمق����ام تۆمار‬ ‫به‌كه‌ن؟‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخا موب����اره‌ك‪ :‬ئێمه‌‬ ‫تاقه‌تم����ان نیه‌ وه‌اڵمی‌ بده‌ینه‌وه‌‪ ،‬ئیتر‬ ‫سكااڵی‌ چۆن له‌سه‌ر تۆمار ده‌كه‌ین؟‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئه‌وه‌ی‌ تێبینی‌ ده‌كرێت له‌م‬ ‫چه‌ند رۆژه‌ی‌ دوای‌ خۆپیش����اندانه‌كان‬ ‫هه‌ڵس����وڕاوانی‌ دیاری‌ گۆڕان سه‌ردانت‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬ئایا ئه‌مه‌ بۆ ده‌ستخۆشییه‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موب����اره‌ك‪ :‬ئه‌وه‌‬ ‫دوای‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ گوایه‌ ئێمه‌ تێوه‌گالوین‬ ‫به‌و خۆپیشاندانه‌وه‌‪ ،‬كه‌ له‌حه‌قیقه‌تدا‬ ‫وانیه‌‪ ،‬ئه‌وانی����ش ئه‌وه‌ به‌غه‌در ده‌زانن‬

‫خه‌ڵك داماو‌ه‬ ‫هه‌ركه‌س‬ ‫ی بێت‬ ‫پاڵپشت ‌‬ ‫به‌شان‌و باڵیا‬ ‫هه‌ڵده‌ده‌ن‬

‫عەبدواڵی کوێخا موبارەک‬ ‫به‌رامبه‌رم����ان‌و پاڵپش����تیان بۆم����ان‬ ‫ده‌ربڕیوه‌ له‌چوارچێوه‌ی‌ یاسادا‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬قائمقام����ی‌ چه‌مچه‌ماڵ وتی‌‬ ‫غازی‌ چه‌مچه‌ماڵ فرۆشراوه‌‪ ،‬ئیتر داوای‌‬ ‫چی ده‌كه‌ن كه‌ خاوه‌نی‌ غاز نین؟‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬ئێمه‌ش‬ ‫ش����ینه‌كه‌مان بۆ ئه‌وه‌یه‌‪ ،‬ك����ه‌ غازی‌‬ ‫س����نوره‌كه‌مان فرۆش����راوه‌‪ ،‬باشتێك‬ ‫س����ودی‌ بۆ ئه‌م سنوره‌ بگه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫ده‌بێت كه‌مترین سود وه‌رگرین‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬ئه‌و غ����ازه‌ به‌رپرس����انی‌‬ ‫چه‌مچه‌م����اڵ گرێبه‌س����تیان له‌س����ه‌ر‬ ‫نه‌ك����ردوه‌‪ ،‬وه‌زاره‌ت����ی‌ س����امانه‌‬ ‫سروش����تییه‌كان كردویه‌ت����ی‌‪ ،‬بۆ ئێوه‌‬ ‫گله‌ییه‌كانتان هه‌رده‌م رو له‌به‌رپرسانی‌‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ‌و ناوچه‌كه‌یه‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬ئه‌س����ڵی‌‬ ‫بابه‌ته‌ك����ه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئ����ه‌و كۆمپانیایه‌ی‌‬ ‫غازه‌ك ‌ه ده‌رده‌هێنێ����ت‌و ئه‌و كارگانه‌ی‌‬ ‫كاره‌ب����ا به‌ره����ه‌م ده‌هێن����ن دی����ارن‌و‬

‫له‌س����نوره‌كه‌ی‌ ئێم����ه‌ن‪ ،‬حكومه‌تیش‬ ‫بون����ی‌ نه‌م����اوه‌ تابڕۆیت����ه‌ الی‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫خه‌ڵ����ك ده‌چێته‌ به‌رده‌م به‌رپرس����ان‌و‬ ‫شوێنه‌كانی‌ ئێره‌‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬وه‌ك كه‌س����ایه‌تییه‌كی‌‬ ‫س����نوره‌كه‌ زو زو باس له‌وه‌س����تاندنی‌‬ ‫غازی‌ چه‌مچه‌ماڵ ده‌كه‌ن وه‌ك فش����ار‪،‬‬ ‫ده‌تانه‌وێت به‌مه‌ چی به‌ده‌ستبهێنن؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬س����اڵی‌‬ ‫پار كۆمه‌ڵێ����ك له‌خه‌ڵك هاتنه‌ المان‪،‬‬ ‫چونك����ه‌ وتی����ان بێئومێ����د بوی����ن له‌‬ ‫به‌رپرس����انی‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌‪ ،‬ئێمه‌ش‬ ‫ئ����ه‌و داوایه‌م����ان دا به‌دانه‌غازو الیه‌نه‌‬ ‫په‌یوه‌ندی����داره‌كان‪ ،‬به‌اڵم كه‌س گوێی‬ ‫رانه‌گ����رت‪ ،‬بۆیه‌ وتم����ان قوفڵی‌ بۆری‌‬ ‫غازه‌كه‌ ده‌گرینه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬به‌اڵم ئێوه‌ وتتان بۆرییه‌كه‌‬ ‫ده‌ته‌قێنینه‌وه‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخ����ا موباره‌ك‪ :‬نا‪ ،‬وام‬ ‫نه‌وت����وه‌‪ ،‬وتمان رایده‌گری����ن‪ ،‬راگرتن‬

‫به‌مان����ای‌ ته‌قاندن����ه‌وه‌ نیی����ه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫ویستی‌ منیش نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو به‌ناچاری‌‬ ‫كارتێكی‌ فش����اره‌ به‌رامبه‌ر به‌پارتی‌‪،‬‬ ‫چونكه‌ ده‌ستمان بۆ یاسا برد‪ ،‬پارتی‌‬ ‫یاسای‌ پێشێلكرد‪ ،‬باسی‌ مافی‌ مرۆڤ‌و‬ ‫خزمه‌تگوزاریمان كرد‪ ،‬پارتی‌ گوێ به‌و‬ ‫شتانه‌ نادا‪ ،‬ته‌نانه‌ت چاوه‌ڕوان بووین‬ ‫النیكه‌م پارتی‌ ویژدانی‌ به‌كار بهێنێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌ویش����ی‌ نه‌كرد‪ ،‬بۆی����ه‌ پارتی‌‬ ‫ناچار به‌هه‌ندێك كارمان ده‌كات‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌ ‪ :‬ده‌وترێ����ت تۆ ب����ه‌دوای‌‬ ‫پشكه‌وه‌یت بۆیه‌ ئه‌و كارانه‌ ده‌كه‌یت؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخ����ا موباره‌ك‪ :‬من‪16‬‬ ‫س����اڵه‌ یه‌ك موچ����ه‌م ن����ه‌ له‌هه‌رێمی‌‬ ‫كوردس����تان‌و نه‌ له‌هیچ حزبێك نییه‌‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت له‌بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕانیش‪ .‬هیچ‬ ‫پرۆژه‌یه‌كیش����م لێوه‌رنه‌گرتون‪ .‬ئه‌وه‌ی‌‬ ‫هه‌مه‌ پرۆژه‌یه‌كه‌ ته‌نده‌ره‌كه‌یم له‌به‌غدا‬ ‫وه‌رگرتوه‌‪ .‬نه‌خێر ئه‌وه‌ ئه‌سڵی‌ نییه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬خۆ له‌ناحیه‌ی‌ س����ه‌نگاویش‬

‫بیره‌ن����ه‌وت هه‌ی����ه‌و رۆژان����ه‌ به‌تانكه‌ر‬ ‫ده‌ڕوات‪ ،‬ك����ه‌ یه‌كێتی‌ سه‌رپه‌رش����ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم غ����ازی‌ كۆرمۆر ده‌ڕواته‌‬ ‫ژێر ده‌سه‌اڵتی‌ پارتی‌‪ ،‬بۆ ته‌نها هه‌وڵی‌‬ ‫رێگ����ری‌ ده‌ده‌ن ل����ه‌وه‌ی‌ ده‌ڕواته‌ ژێر‬ ‫ده‌سه‌اڵتی‌ پارتی‌؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬ئه‌وه‌ دو‬ ‫بابه‌تی‌ جیان‪ ،‬غ����ازی‌ كۆرمۆر به‌راورد‬ ‫ناكرێت به‌و نه‌وته‌ی‌ سه‌نگاو‪ ،‬جاراسته‌‬ ‫پێش����تر یه‌كێتی‌ دز بوه‌‪ ،‬گه‌نده‌ڵ بوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم بۆ ئێستا ده‌ڵێت ئه‌وه‌ داهاته‌كه‌و‬ ‫خاڵ����ه‌ گومرگیی����ه‌كان به‌ده‌س����ت‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی‌ گ����ۆڕان خۆتانه‌وه‌یه‌و لێی‬ ‫بكۆڵنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ سه‌نگاو تاڕاده‌یه‌ك‬ ‫به‌رچاوڕونی‌ هه‌یه‌‪ .‬رێژه‌كه‌یش����ی‌ كه‌مه‌‬ ‫كه‌ ‪ 150‬تانكه‌رێكه‌ رۆژانه‌‪ .‬به‌اڵم غازی‌‬ ‫كۆرمۆر‪ 24‬ئین����ج به‌بۆرییه‌كه‌دا ده‌ڕوا‪،‬‬ ‫كه‌ به‌حساب ‪ 8‬ئینج بۆ چه‌مچه‌ماڵ‌و‪8‬‬ ‫ئینج بۆ هه‌ولێ����رو ‪ 8‬ئینج بۆ دهۆك‪،‬‬ ‫به‌اڵم وێس����تگه‌ی‌ كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵ‬

‫ته‌نه����ا به‌گازوایل ئیش ئ����ه‌كات‌و ئه‌م‬ ‫غازه‌ش ال نادات ب����ۆی‌‪ ،‬ئه‌م غازه‌ بۆ‬ ‫ك����وێ ده‌ڕوا؟ ئێم����ه‌ داوای‌ لیژنه‌مان‬ ‫كردوه‌ بێن لێی بكۆڵنه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم كه‌س‬ ‫ئاماده‌نییه‌ نه‌ لیژنه‌ دروس����ت بكه‌ن نه‌‬ ‫لێشی‌ بكۆڵنه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م غازه‌ دوای‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ روس����یا بڕیاریدا غاز له‌توركیا‬ ‫بكڕێت‪ ،‬دڵنیام ئه‌م غ����ازه‌ بۆ توركیا‬ ‫ده‌ڕوات‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئێوه‌ قسه‌و تێبینیتان له‌سه‌ر‬ ‫رێكه‌وتننامه‌كه‌ی‌ نێوان گۆڕان‌و یه‌كێتی‌‬ ‫چییه‌؟‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخ����ا موب����اره‌ك‪:‬‬ ‫له‌ڕاس����تییدا رێكه‌وتنه‌كه‌ له‌زۆر روه‌وه‌‬ ‫وه‌ستێنراوه‌و په‌كخراوه‌‪ ،‬به‌اڵم خه‌ڵك‬ ‫به‌وردی‌ له‌شته‌كان ناڕوانێت‪ ،‬بۆ نمونه‌‬ ‫فراكسیۆنه‌كانمان له‌به‌غدا به‌هۆی‌ ئه‌و‬ ‫رێكه‌وتنه‌وه‌ب����و له‌گ����ه‌ڵ كۆمه‌ڵ هاوڕا‬ ‫ب����ون بۆ چه‌س����پاندنی‌ بڕگه‌ی‌ تایبه‌ت‬ ‫به‌مافی‌ هه‌رێم له‌بودجه‌ی‌ عێراق‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌وه‌ خه‌ڵك بۆ ئاستی‌ سلێمانی‌‌و‬ ‫ش����ته‌ بچوكه‌كان كه‌ رێگری‌ لێده‌كرێ‬ ‫یان كۆبون����ه‌وه‌ ناكرێ‪ ،‬ه����ه‌ر ئه‌وانه‌‬ ‫ده‌بینرێت‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬چه‌ند رۆژێك به‌ر له‌ئێس����تا‬ ‫له‌گه‌ڵ ژماره‌یه‌ك ئه‌ن����دام په‌رله‌مانی‌‬ ‫بزوتن����ه‌وه‌ی‌ گ����ۆڕان‌و ئه‌ندامی‌ جڤاتی‌‬ ‫نیشتمانی‌ بزوتنه‌وه‌كه‌ كۆبونه‌وه‌یه‌كتان‬ ‫كرد‪ ،‬به‌ئاشكرا باستان له‌به‌كارهێنانی‌‬ ‫چه‌ك ك����ردوه‌ وه‌ك خۆتان ده‌ڵێن بۆ‬ ‫روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ گه‌نده‌ڵی‌؟‬ ‫عه‌ب����دواڵی‌ كوێخا موب����اره‌ك‪ :‬ئه‌وه‌‬ ‫كۆبون����ه‌وه‌ی‌ فه‌رم����ی‌ نه‌ب����وو‪ ،‬وه‌ك‬ ‫براده‌ری‌‌و دۆست كۆبوینه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵێ‌ له‌وێ‬ ‫به‌ڵێنمان داوه‌ كه‌ به‌هیچ ش����ێوه‌یه‌ك‬ ‫ته‌سلیمی‌ ئیراده‌ی‌ گه‌نده‌ڵكاران نابین‪،‬‬ ‫ب����ه‌رده‌وام ده‌بین له‌داكۆك����ی‌ له‌مافی‌‬ ‫خه‌ڵ����ك‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌گفتوگۆ ك����را ئه‌وه‌‬ ‫باش����ه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر ه����ه‌ر نه‌كرا ئه‌وه‌‬ ‫ئاماده‌ین چه‌ك هه‌ڵگرین هه‌تا ئه‌وه‌ی‌‬ ‫بڕۆینه‌ شاخیش‌و قاچاغیش بین‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ته‌س����لیم به‌ئیراده‌ی‌ ئه‌و جۆره‌ عه‌قڵه‌‬ ‫نابین‪.‬‬ ‫ئاوێن����ه‌‪ :‬له‌و دانیش����تنه‌دا كه‌ وه‌ك‬ ‫خ����ۆت ده‌ڵێی‌ براده‌رانه‌بو‪ ،‬س����ه‌رۆكی‌‬ ‫په‌رله‌مانیش له‌وێ بو‪ ،‬ئه‌ویش باوه‌ڕی‌‬ ‫وه‌ك ئێوه‌ بو؟‬ ‫عه‌بدواڵی‌ كوێخا موباره‌ك‪ :‬سه‌رۆكی‌‬ ‫په‌رله‌مان له‌دانیشتنه‌كه‌دا نه‌بو‪ ،‬ته‌نها‬ ‫كاتی‌ نانخواردن له‌گه‌ڵمان بو‪ ،‬ئاگاداری‌‬ ‫بابه‌تی‌ باوه‌ڕبونمان به‌چه‌ك نه‌بو‪.‬‬

‫دو ئارپیجی‌‪ ،‬دو كاتژمێر كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵ ‌ی زیاد كرد‬ ‫دانیشتوانی‌ ناحیه‌كان‪ :‬ئه‌گه‌ر كاره‌بامان باش نه‌كرێت ئێمه‌ش خۆپیشاندان ده‌كه‌ین‬ ‫ئا‪ :‬گۆران لوقمان‬ ‫خۆپیشاندانه‌كانی‌ هه‌فته‌ی‌ رابردو ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌شێك له‌دانیشتوانی‌ سنوره‌كه‌ بۆ‬ ‫باشكردنی‌ ره‌وشی‌ كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵ‪،‬‬ ‫كاره‌بای‌ سنوره‌كه‌ی‌ دو كاتژمێر‬ ‫زیادكرد‪.‬‬ ‫سه‌رله‌به‌یانی‌ رۆژی‌‪ 2‬ی‌ كانونی‌ دوه‌م‬ ‫بۆ جارێك���ی‌ دیكه‌‪ ،‬فراوانتر له‌پێش���تر‬ ‫دانیش���توانی‌ چه‌مچه‌ماڵ له‌ن���او بازاڕی‌‬ ‫قه‌زاكه‌ ده‌س���تیان به‌گردبون���ه‌وه‌ كردو‬ ‫له‌وێ���وه‌ ب���ه‌ره‌و وێس���تگه‌ی‌ كاره‌بای‌‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ كه‌‪ 7‬ك���م دوره‌ له‌قه‌زاكه‌وه‌‬ ‫كه‌وتن���ه‌ڕێ‌‪ ،‬خۆپیش���انده‌ران ب���ه‌‬ ‫به‌رزركردن���ه‌وه‌ی‌ فانۆس ل���ه‌ ‪ 2017‬دا‬ ‫نیگه‌رانییان له‌ڕه‌وشی‌ كاره‌با ده‌ربڕی‌‪.‬‬ ‫دو ئارپیجی‌‬ ‫وێس���تگه‌ی‌ كاره‌بای‌ س���لێمانی‌ گاز ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ 1500‬مێگاواتی‌ له‌چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬له‌ئێستادا‬ ‫‪ 1200‬مێگاوات كاره‌با به‌رهه‌م ده‌هێنێت‪،‬‬ ‫كه‌ نزی���ك به‌نیوه‌ی‌ كاره‌ب���ای‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان ده‌كات‪ .‬هه‌رچه‌نده‌ قائیمقامی‌‬ ‫چه‌مچه‌م���اڵ به‌ئاوێن���ه‌ی راگه‌یان���د كه‌‬ ‫"ش���ه‌وی‌ ‪3‬ی‌ كانون���ی‌ دوه‌م له‌كاتژمێر‬ ‫‪10-9‬ی‌ شه‌و دو ئارپیجی‌ له‌دو ئاراسته‌ی‌‬ ‫جیاوه‌ نراون به‌وێستگه‌ی‌ به‌رهه‌مهێنانی‌‬

‫كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵی‌ سه‌ر به‌كۆمپانیا ‌‬ ‫ی‬ ‫ماس"‪ ،‬به‌اڵم به‌رپرسانی‌ ئه‌و وێستگه‌یه‌ش‬ ‫تائێستا هیچ رونكرده‌وه‌یه‌ك‌و لێدوانێكیان‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌ رانه‌گه‌یاندوه‌‪.‬‬ ‫بۆ زانیاری‌ زیاتر ئاوێنه‌ په‌یوه‌ندی‌ كرد‬ ‫به‌ژماره‌یه‌ك كارمه‌ندی‌ وێس���تگه‌كه‌ كه‌‬ ‫له‌كاته‌ جیاوازه‌كاندا له‌وێستگه‌كه‌ ده‌وام‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬ئه‌وانی���ش ته‌نها وتیان "ده‌ڵێن‬ ‫ئارپیجی‌ پێ���وه‌ نراوه‌"‪ .‬ئه‌و لێدوانانه‌ش‬ ‫له‌كاتێكدای���ه‌ تائێس���تا هی���چ فۆت���ۆو‬ ‫ڤیدیۆیه‌ك له‌ش���وێنه‌واری‌ ئارپیجیه‌كان‬ ‫ب���ۆ رای‌ گش���تی‌‌و ده‌زگا راگه‌یاندنه‌كان‬ ‫باڵونه‌كراوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫دوای‌ باڵوبون���ه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و ده‌نگۆیه‌‪،‬‬ ‫هه‌م���ان رۆژ نوێنه‌ری‌ خۆپیش���انده‌ران‌و‬ ‫به‌رپرس���انی‌ ئی���داری‌ قه‌زاك���ه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫لێپرسراوه‌ بااڵكانی‌ سلێمانیدا كۆبونه‌وه‌و‬ ‫بڕیاردرا به‌باشكردنی‌ كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫كه‌ شه‌وانه‌ له‌ ‪10‬ی‌ شه‌و تا ‪ 8‬ی‌ به‌یانی‌‬ ‫كاره‌با به‌س���نوره‌كه‌ بدرێت‌و دو كاتژمێر‬ ‫كاره‌با زیادكرا‪.‬‬ ‫به‌م پێیه‌ش ئێس���تا له‌ش���ه‌و‌وڕۆژێكدا‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ ‪ 10‬كاتژمێر كاره‌بای‌ بۆ دابین‬ ‫ده‌كرێ���ت‪ ،‬به‌بڕیاری‌ ئی���داره‌ی‌ قه‌زاكه‌‬ ‫ل���ه‌ڕۆژی‌‪5‬ی‌ ئه‌م مانگ���ه‌وه‌ بڕیاردراوه‌‬ ‫مۆلی���ده‌ی‌ گه‌ڕه‌كه‌كانی���ش نزیك���ه‌ی‌‪7‬‬ ‫كاتژمێ���ر كاره‌با بده‌ن به‌هاواڵتیان‌و به‌م‬ ‫پێیه‌ش دوای‌ فشاره‌كانی‌ خۆپیشانده‌ران‪،‬‬

‫له‌ڕۆژی‌‪5‬ی‌ ئه‌م‬ ‫مانگه‌وه‌ بڕیاردراوه‬ ‫چەمچەماڵ زیاتر ل ‌ه‬ ‫‪ 15‬كاتژمێر كاره‌با ‌ی‬ ‫پێبدرێت‪ ،‬پێشتر‬ ‫له‌شه‌و‌وڕۆژێكدا نزیكه‌ ‌ی‬ ‫‪ 6‬كاتژمێر كاره‌با ‌ی‬ ‫نیشتمانی‌ پێده‌درا‬ ‫قه‌زاك���ه‌ زیاتر ل���ه‌ ‪ 15‬كاتژمێر كاره‌بای‌ نزیكه‌ی‌ ‪ 6‬كاتژمێر كاره‌بای‌ نیش���تمانی‌‬ ‫پێده‌درا‪.‬‬ ‫پێده‌درێت‪.‬‬ ‫ئێستا ئه‌گه‌رچی‌ كاره‌بای‌ ناوه‌ندی‌ قه‌زای‌‬ ‫چه‌مچه‌م���اڵ ك���ه‌ خاوه‌نی‌ ش���وێن‌و‬ ‫س���ه‌رچاوه‌ی‌ به‌رهه‌مهێنان���ی‌ كاره‌بای‌ چه‌مچه‌ماڵ تاڕاده‌یه‌ك جێگیری‌ به‌خۆوه‌‬ ‫نزیك���ه‌ی‌ نیوه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تانه‌‪ ،‬بینی���وه‌‪ ،‬به‌اڵم هاواڵتیان���ی‌ ناحیه‌كانی‌‬ ‫ب���ه‌اڵم پێش بڕیاره‌كه‌ له‌ش���ه‌و‌وڕۆژێكدا س���نوره‌كه‌ گله‌ییان هه‌یه‌‪ ،‬چونكه‌ بڕی‌‬

‫خۆپیشاندەرێک لەچەمچەمال‬ ‫پێدان���ی‌ كاره‌ب���او ن���ۆره‌ی‌ كوژانه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫محاویله‌كان وه‌ك خۆی‌ ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئاكۆ‬ ‫كانه‌ب��� ‌ی هاواڵتیه‌كی‌ ناحی���ه‌ی‌ ته‌كیه‌ی‌‬ ‫س���ه‌ر به‌قه‌زای‌ چه‌مچه‌م���اڵ به‌ئاوێنه‌ی‌‬ ‫راگه‌یاند "ره‌وشی‌ كاره‌با له‌ناحیه‌كه‌مان‬ ‫خراپ���ه‌و هیچ جیاوازییه‌كی‌ نه‌بوه‌ له‌چاو‬

‫پێش خۆپیشاندانه‌كان"‪.‬‬ ‫ئه‌و وتی‌ "ئه‌گه‌ر كاره‌بای‌ ناحیه‌كه‌مان‬ ‫ه���ه‌ر ئ���اوا بمێنێت���ه‌وه‌ ئ���ه‌وا دوای‌‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ نۆره‌ی‌ ئێمه‌یه‌ خۆپیشاندان‬ ‫ده‌س���تپێبكه‌ین‪ ،‬ئه‌گه‌ر به‌ئاشتی‌ سودی‌‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬ئه‌وا فشار ده‌ستپێده‌كه‌ین"‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫هەنوکە‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫له‌دیزاینی نوێی ناوچه‌كه‌دا هه‌ولێر ده‌بێته‌ چه‌ق ‌ی‬ ‫چاره‌نوسی كورد نادیار‌ه جموجۆڵ ‌ه دیپلۆماسییه‌كان‬ ‫ئا‪ :‬وریا حسێن‬ ‫داڕشتنه‌وه‌ی نه‌خشه‌ی رۆژهه‌اڵتی‬ ‫ناوه‌ڕاست‌و گۆڕانكارییه‌كان دوای‬ ‫شه‌ڕی موسڵ بوه‌ته‌ شتێكی حه‌تمی‪،‬‬ ‫به‌اڵم هیچ دڵنیایه‌ك نیه‌ كورد دوای‬ ‫ئه‌م شه‌ڕانه‌ چی به‌رده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫مه‌حمود عوس���مان ده‌یان س���اڵی‬ ‫ته‌مه‌نی له‌خه‌باتی چه‌كداری‌و سیاسی‬ ‫ناو هۆڵ���ی په‌رله‌مان به‌س���ه‌ربردوه‪‌،‬‬ ‫ئ���ه‌و ئێس���تا به‌قوڵی ب���ۆ دۆزه‌كان‬ ‫ده‌ڕوانێ���ت‌و ش���یكردنه‌وه‌كانی زۆر‬ ‫به‌س���اده‌یی ده‌رده‌بڕێ���ت‪ ،‬ده‌ڵێ���ت‬ ‫"گرنت���ی س���ه‌ركه‌وتنی ك���ورد ل���ه‌م‬ ‫دۆخه‌دا ته‌نه���ا یه‌كگرتویی‌و‌ پێكه‌وه‌‬ ‫یه‌كهه‌ڵوێسته‌ییه‌تی"‪.‬‬ ‫‪19‬رۆژیتر دۆناڵد ترامپ س���ه‌رۆكی‬ ‫نوێی ئه‌مریكا ده‌چێته‌ س���ه‌ر كورسی‬ ‫ده‌سه‌اڵت‪ ،‬جیهان چاوه‌ڕوانی ئیداره‌ی‬ ‫نوێی ترامپ ده‌كات ك���ه‌ ئیداره‌یه‌كی‬ ‫تائێس���تاش ناڕون���ه‌‪ ،‬نازانرێت چۆن‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ دۆس���یه‌كان ده‌كات كه‌‬ ‫له‌نێویدا كورد دۆسییه‌كی دیاره‌‪.‬‬ ‫مه‌حمود عوس���مان زانی���اری زۆری‬ ‫له‌ب���اره‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان���ی ك���وردو‬ ‫ئه‌مریكاوه‌ هه‌یه‌ چونكه‌ خۆی شاهیدی‬ ‫به‌ش���ێك له‌وپه‌یوه‌ندیان���ه‌ له‌نێ���وان‬ ‫به‌رپرسانی كوردو ئیداره‌ جیاوازه‌كانی‬ ‫ئه‌مریكا هه‌بوه‌‪ ،‬ئ���ه‌و دوباره‌ جه‌خت‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ده‌كات���ه‌وه‌ "دونی���ای ده‌بینێت‌ هاتنی س���ه‌ركرده‌ دیاره‌كانی‬ ‫ده‌ره‌وه‌ به‌رژوه‌ن���دی خ���ۆی هه‌ی���ه‌‪ ،‬جیهان ب���ۆ هه‌ولێر ته‌نه���ا په‌یوه‌ندی‬ ‫به‌رژوه‌ندییه‌كان���ی خۆی���ان بۆ كورد به‌شه‌ڕی داعشه‌وه‌ هه‌یه‪ ‌،‬ئه‌وان هێزی‬ ‫فه‌رام���ۆش ناکەن‪ ،‬بۆی���ه‌ ترامپ بێت كوردس���تانی وه‌كو هێزێكی شه‌ڕكه‌ر‬ ‫یان هه‌ركه‌س���ێكی دیك���ه‌ كورد خۆی ته‌ماش���ا ده‌كه‌ن‌و ئه‌وه‌ بنه‌مایه‌ك نیه‌‬ ‫بۆ پشتیوانی سیاسی بۆ گه‌لی كورد‪،‬‬ ‫رێكنه‌خاته‌وه‌ ناتوانن سه‌ركه‌وتوبن"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م بۆچونه‌ی مه‌حمود عوس���مان وتیش���ی "هاتنی فرانس���وا ئۆالند بۆ‬ ‫له‌كاتێكدایه‌ له‌ماوه‌یه‌ك���ی زۆر كه‌مدا هه‌رێمی كوردستان جێگه‌ی دڵخۆشی‬ ‫به‌ش���ێكی گرنگ له‌واڵتان���ی ئه‌وروپا نیه‪ ‌،‬ك���ورد خۆی دڵخ���ۆش ده‌كات‪،‬‬ ‫وه‌زی���ری ده‌ره‌وه‌ی���ان ناردوه‌ت���ه‌وه‌ چونكه‌ ئۆاڵند بۆ خۆی س���تۆك بوه‌و‬ ‫هه‌ولێ���ر ته‌نانه‌ت گه‌وره‌ت���ر له‌وانیش له‌كۆتایی پۆسته‌كه‌یدایه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و چاودێره‌ سیاسیه‌ باوه‌ڕی وایه‌‪،‬‬ ‫هاتنی (فرانس���وا ئۆالندی س���ه‌رۆكی‬ ‫فه‌ره‌نس���ابو) بۆ هه‌رێمی كوردس���تان له‌بچوکبیركردنه‌وه‌ی به‌رپرس���ه‌كان‌و‬ ‫كه‌ سه‌رۆكی واڵتێكی زلهێزی جیهانه‌و ناهۆش���یاری تاكی كوردی هه‌ركاتێك‬ ‫ئه‌ندام��� ‌ه له‌ئه‌نجومه‌ن���ی ئاسایش���ی ش���تێكمان ده‌س���تكه‌وتبێت به‌رهه‌می‬ ‫یارییه‌ك���ی نێوده‌وڵه‌تی ب���وه‌ نه‌وەكو‬ ‫جیهان‪.‬‬ ‫ئاس���ۆ عه‌لی چاودێری سیاسی کە ده‌س���تكه‌وتی سیاس���ی‌و دوربین���ی‬ ‫پێش���تر سیاس���یه‌كی دیارب���وه‪ ،‬وای به‌رپرس���ه‌كان‪ ،‬وت���ی دڵخۆش���نیم‬

‫هه‌ركاتێك‬ ‫شتێكمان‬ ‫ده‌ستكه‌وتبێت‬ ‫به‌رهه‌می یارییه‌كی‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‬ ‫بوه‌ نه‌وەكو‬ ‫ده‌ستكه‌وتی‬ ‫سیاسی‌و دوربینی‬ ‫به‌رپرسه‌كان‬

‫به‌دۆخ���ی ك���ورد‪ ،‬مه‌گه‌ر له‌س���ایه‌ی‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی ئه‌وان كورد شتێكی‬ ‫ب���ۆ بكرێ���ت‪ ،‬هه‌روه‌ك���و پێچه‌وانه‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ش راس���ته‌ كورد ببێته‌ قوربانی‬ ‫به‌رژوه‌ندییه‌كانی ئه‌وان"‪.‬‬ ‫له‌سه‌رو خوێندنه‌وه‌كانی ئاسۆ عه‌لی‬ ‫كه‌ ره‌شبینیان پێوه‌ دیاره‌‪ ،‬رایه‌كیش‬ ‫هه‌یه‌ گه‌ش���بینه‌ ب���ه‌م دۆخه‌ له‌وێنه‌ی‬ ‫ئه‌بوبه‌ك���ر كاروان���ی یاری���ده‌ده‌ری‬ ‫ئه‌مینداری گشتی یه‌كگرتوی ئیسالمی‌و‬ ‫چاودێری سیاسی‪.‬‬ ‫كاروانی باوه‌ڕی وایه‌ ئێستا ئاینده‌ی‬ ‫ناوچه‌كه‌ شكڵی نه‌گرتوه‌و الی هه‌ندێك‬ ‫له‌واڵت���ه‌كان دۆخه‌ك���ه‌ ناڕونه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌شێك له‌واڵته‌كان گۆڕانكارییه‌كانیان‬ ‫الڕون���ه‌‪ ،‬وت���ی "ده‌بێت ك���ورد رۆڵی‬ ‫له‌بنیاتنانه‌وەی‌ ئ���ه‌م گۆڕانكارییانه‌دا‬ ‫هه‌بێ���ت‪ ،‬چونكه‌ ش���ه‌ڕه‌كان هه‌وێنی‬ ‫گۆڕانكارییه‌كان���ن‪ ،‬هونه‌ری كوردیش‬ ‫رۆڵی ده‌بێت له‌م گۆڕانكارییانه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌بوبه‌ك���ر كاروان���ی باوه‌ڕیوای���ه‌‬ ‫دۆخه‌ك���ه‌ بۆ كورد گونج���اوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌قۆناغ���ی یه‌كه‌میش���دا ش���ڵه‌قاوی‌و‬ ‫ش���ڵه‌ژان روبدات‪ ،‬كورد ئه‌گه‌ر خۆی‬ ‫هه‌بێت ئه‌وا دۆخه‌ك���ه‌ له‌قازانجی ئه‌و‬ ‫ده‌كه‌وێته‌وه‪ ‌،‬وتیش���ی "راس���ته‌ كورد‬ ‫له‌سه‌ر ئاس���تی كوردس���تانی باشور‬ ‫نه‌ده‌بو ئ���ه‌م دۆخه‌ هه‌بوای���ه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌ش نه‌ده‌بو س���تراتیژی په‌كه‌كه‌و‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌كان���ی له‌گ���ه‌ڵ پارتی به‌و‬ ‫جۆره‌ بوایه‌ ئه‌مان���ه‌ کاریگه‌رن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ش له‌كوردستانی باشور‬ ‫به‌دیفاكتۆ پارتی نوێنه‌رایه‌تی دۆخه‌كه‌‬ ‫ده‌كات‌و یه‌كێتی���ش هاوكاری ده‌كات‌و‬ ‫هێزه‌كانی تری���ش هاوكاری دۆخه‌كه‌ن‬ ‫بۆی���ه‌ به‌دیوێكی تردا كورد ئاماده‌یی‬ ‫بۆ قۆناغه‌كه‌ هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫هه‌م���و بۆچونه‌كان له‌گ���ه‌ڵ ئه‌وه‌ن‬ ‫كورد كێشه‌كانی چاره‌سه‌ربكات‌و به‌ره‌و‬ ‫گۆڕانكاریی���ه‌كان هه‌نگاو بنێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئێستا رایه‌ك هاتوه‌ته‌ ئاراوه‌ كه‌ باوه‌ڕی‬ ‫وایه‌ كێشه‌ ناوخۆییه‌كان بخرێته‌ پاش‬ ‫راگه‌یاندنی ئاماده‌كارییه‌كان بۆ مافی‬ ‫چاره‌نوس���ی كورد‪ ،‬مه‌حمود عوسمان‬ ‫پێچه‌وانه‌ی ئ���ه‌و رایه‌یه‌و باوه‌ڕی وایه‌‬ ‫"ده‌بێت كورد چاره‌س���ه‌ری كێش���ه‌ی‬ ‫ناوخۆی���ی بكات‌و پاش���ان هه‌نگاو بۆ‬ ‫مه‌سه‌له‌ی مافی چاره‌نوس بنێت"‪.‬‬

‫ئا‪ :‬نیاز محەمەد‬ ‫ماوەی دو ساڵە هەولێر وردە وردە‬ ‫خەریكە وەك پایتەختێكی نوێی‬ ‫جموجوڵی دیپلۆماتی‌و سیاسی‌و‬ ‫وەك ركابەرێكی بەغدا لەناو عێراقدا‬ ‫دەردەكەوێت‪ .‬پارتی دیموكراتی‬ ‫كوردستان پێشڕەوی ئەو جموجواڵنە‬ ‫دەكات‌و الیەنەكانی دیكەی هەرێم‬ ‫وەك تەماشاكەر دەردەكەون‪ .‬بەشێك‬ ‫لەچاودێرانی سیاسیش ئەو هەنگاوانەی‬ ‫پارتی بەقۆرخكردنی پەیوەندییەكان‬ ‫دەزانن بۆ بەرژەوەندییە حزبییەكان‪.‬‬ ‫س���ەردار عەزی���ز چاودێری سیاس���ی‪،‬‬ ‫پێ���ی وایە دیپلۆماس���ییەتێكی كوردی كە‬ ‫نوێنەرایەتی نەتەوەیەك یان دۆزێك بكات‬ ‫بون���ی نیی���ە‪ ،‬بەڵكو تیمێ���ك هەیە لەژێر‬ ‫ن���اوی هەرێم���دا چاالكە كە بەب���ڕوای ئەو‬ ‫"بەهیچ ش���ێوەیەك نوێنەرایەتی سەرجەم‬ ‫پێكهاتە سیاسییەكانی كوردستان ناكات"و‬ ‫دەشڵێت"ئەو دیپلۆماسیەتەی هەرێم هەمو‬ ‫پێگەو تواناو وزەی هەرێمەكە بەکاردەبات‬ ‫لەپێن���او ئامانجێکی تەس���کدا‪ ،‬کە خۆی‬ ‫لەحزبێ���ک ی���ان نوخبەیەک���ی تایبەت���دا‬ ‫دەبینێتەوە"‪.‬‬ ‫سەردار عەزیز پێی وایە ئەوەی وایكردوە‬ ‫پارتی ببێت���ە "خاوەنی دیپلۆماس���ییەتی‬ ‫كوردی بەبێ ركاب���ەر"‪ ،‬ئەوەیە كە پارتی‬ ‫قۆرغ���ی زۆربەی ئەو بواران���ەی کردوە کە‬ ‫کاری دیپلۆماس���یان ل���ە س���ەر دەکرێت‪.‬‬ ‫ه���ەروەك هێزەکانی تری���ش بەبڕوای ئەو‬ ‫خ���اوەن پێگەو دید نی���ن‌و دەڵێت"یەکێتی‬ ‫ئیفالس���ێکی ت���ەواوی ک���ردوە لەب���واری‬ ‫دیپلۆماس���یدا‪ ،‬لەبەر نەبونی روئیا‪ ،‬کادیر‪،‬‬ ‫هێز‪ .‬گۆڕان لەڕوی دیپلۆماس���یەوە خاوەن‬ ‫دیدێکی تەواو تەقلیدیە‪ .‬هێزە ئیسالمیەکان‬ ‫روئیایەکی س���نورداریان هەی���ە بۆ دونیاو‬ ‫کادیرەکانیان نامۆن بەدونیا"‪.‬‬ ‫چاودێرانی بیانی دپلۆماس���یەتی كوردی‬ ‫لەكوردس���تانی باش���ور بۆ چ���وار قۆناغ‬ ‫دابەش���دەكەن‪ .‬یەكەمیان‪ :‬لەس���اڵی‪1961‬‬ ‫ەوە دەستپێدەكات تاوەكو‪ 1991‬كە لەسەر‬ ‫ئاس���تی پەیوەندییەكانی بەدنیای دەرەوە‬ ‫لەوپ���ەڕی الوازیدایەو بەهیچ ش���ێوەیەك‬ ‫نەگەیش���تۆتە ئاس���تی رەس���می‪ .‬قۆناغی‬ ‫دوەم‪ :‬ل���ە‪ 1991‬ب���ۆ ‪ 2003‬كە ئەم قۆناغە‬ ‫بەپاڵپش���تیكردنی مرۆی���ی هەرێمەك���ەو‬

‫ئه‌ندامێك ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌‬ ‫یه‌كێتی‌‪:‬‬ ‫پەیوەندییە‬ ‫فەرمییەكانی‬ ‫كوردستان ‪ 10‬ساڵە‬ ‫لەدەست پارتیدایە‬ ‫كرانەوەی كوردان بەڕوی هەندێ دەوڵەتی‬ ‫دراوس���ێدا بەتایب���ەت ئێ���ران‌و توركی���او‬ ‫س���وریا‪ ،‬كورد ئەم قۆناغەیان قۆس���تەوە‬ ‫ب���ۆ دروس���تكردنی ناوچەیەك���ی دژەفڕین‬ ‫لەالی���ەن كۆمەڵگ���ەی نێودەوڵەتیی���ەوە‪.‬‬ ‫هەرچی قۆناغی سێیەمە لەنیسانی‪2003‬ەوە‬ ‫دەس���تپێدەكات تاوەك���و‪ 2014‬كە ئەمەش‬ ‫قۆناغ���ی پ���اش روخانی رژێمی بەعس���ە‬ ‫كە ل���ەم قۆناغەدا كوردەكان پش���تگیری‬ ‫گرنگ پێشكەش���ی ئەمریكییەكان لەعێراق‬ ‫دەك���ەن‌و لەبەرامبەریش���دا دەتوان���ن‬ ‫فیدراڵیەت بچەسپێنن‪ .‬قۆناغی چوارەمیش‬ ‫قۆناغ���ی پ���اش دەركەوتنی داعش���ە كە‬ ‫لەحوزەیران���ی‪2014‬ەوە توانی ناوچەیەكی‬ ‫بەرفراوان لەخاكی عێراق بخاتە ژێر كۆنترۆڵی‬ ‫خۆی‪ .‬لەمەشدا هەرێمی كوردستان توانی‬ ‫رۆڵی پێش���مەرگە بەكاربهێنێ���ت بۆ زیاتر‬ ‫دەركەوتن بەپێچەوانەی س���وپای عێراق‌و‬ ‫هێزە پاڵپشتكارەكانیەوە بەمەش كوردەكان‬ ‫خۆیان لەنێ���و هاوپەیمانی نێودەوڵەتی دژ‬ ‫بەداعش بینیەوە بەبێ ئەوەی هەوڵیاندابێ‬ ‫بچنە نێو ئەو هاوپەیمانییەتەوە‪.‬‬ ‫ئارێ���ز عەبدواڵ ئەندامی س���ەركردایەتی‬ ‫یەكێتی پێی وایە بونی هەولێر بەش���وێنی‬ ‫ئەو جموجۆڵە بەرچاوە بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە‬

‫ك���ە هەرێم���ی كوردس���تان لەڕێگ���ەی‬ ‫پێشمەرگەوە رۆڵێكی زۆر كاریگەری هەیە‪،‬‬ ‫لەالیەك���ی تری���ش‪ ،‬هەمو واڵت���ان دەزانن‬ ‫كە پەیوەندییەكانی نێ���وان هەرێم‌و بەغدا‬ ‫ئاس���ایی نین بۆیە كاتێك ش���اندێك دێتە‬ ‫بەغدا‪ ،‬سەردانی هەرێمیش دەكات‪.‬‬ ‫ئارێ���ز عەب���دواڵ پێش���یوایە زاڵبون���ی‬ ‫پارتی بەس���ەر پەیوەندییەكانی دەرەوەدا‬ ‫ب���ۆ ئ���ەوە دەگەڕێتەوە ك���ە پارتی هێزی‬ ‫یەكەم���ی نێ���و حكومەت���ی هەرێ���م بوەو‬ ‫دەڵێت "ئەوە پەراوێزخستنی یەكێتی نییە‬ ‫بەڵكو پەیوەندیی���ە فەرمییەكانی هەرێمی‬ ‫كوردس���تان نزیكەی‪ 10‬س���اڵە لەدەس���ت‬ ‫پارتیدای���ەو روی پەیوەندییە دەرەكییەكان‬ ‫پارتی بوە"‪.‬‬ ‫پێش���یوایە خەڵك ئەبێ لەبیری نەچێت‬ ‫كە ئەوان بە‪ 18‬كورس���ییەوە چونەتە نێو‬ ‫حكومەت���ەوە‪ ،‬پارتی هێ���زی یەكەم بوەو‬ ‫گۆڕان هێزی دوەم ب���وە‪ ،‬هەمو الیەنەكان‬ ‫لەمەدا بەرپرس���یارن‪ ،‬بەاڵم بەرپرسیارێتی‬ ‫یەك���ەم لەپەیوەندییەكانی دەرەوە بەباش‬ ‫یان بەخراپ پارتی لێی بەرپرسیارە‪.‬‬ ‫فازیل بەش���ارەتی بەرپرس���ی لقی‪12‬ی‬ ‫پارتی س���ەرەڕای ئەوەی ئەو پەیوەندیانە‬ ‫بەس���ەركەوتنی كوردس���تان دەبینێ���ت‌و‬ ‫دەش���ڵێت"ئەو وەفدانە لەئێستادا ناكرێت‬ ‫وەك ب���ەرەی كوردس���تانی پێش���وازییان‬ ‫لێبكرێت‪ ،‬بەڵكو وەكو حكومەت پێشوازیان‬ ‫لێدەكرێت‪ ،‬هەر برادەرێك س���ەیری خۆی‬ ‫بكات كە ئەو لەناو پێشوازییەكاندا یاخود‬ ‫ئ���ەو لەناو كارە دیپلۆماس���ییەكاندا نییە‪،‬‬ ‫ئەمە دو ش���ت دەگەیەنێت یان ئەوەیە ئەو‬ ‫لەناو دەسەاڵتی حكومەتدا نییە‪ ،‬یان خۆی‬ ‫بەوە نابینێت���ەوە كە ئەو دەس���تكەوتانە‬ ‫بەدەستكەوتی هەرێم بزانێت"‪.‬‬ ‫ئ���ەو رەتیدەكات���ەوە ئ���ەو پەیوەندیانە‬ ‫بەكارهێنراب���ن ب���ۆ بەرژەوەن���دی پارتی‌و‬ ‫دەڵێت"ئەو جۆرە بیركردنەوانە بەبڕوای من‬ ‫زۆر قێزەونەو هەق نیی���ە هەر گوێیان لێ‬ ‫بگیرێت"‪.‬‬ ‫فازی���ل بەش���ارەتی دەش���ڵێت"دیارە‬ ‫ب���ە ب���ەردەوام هەوڵێك���ی بێبایەخكردنی‬ ‫دەس���تكەوتە سیاس���ی‌و ئەمن���ی‌و‬ ‫دیپلۆماسییەكان لەناوخۆی هەرێمدا هەیە"‪.‬‬ ‫پێشی وایە هەركەس بەو جۆرە بیردەكاتەوە‬ ‫خ���ۆی بێب���ەری دەكات لەو دەس���تكەوتە‬ ‫گەورە سیاس���ی‌و دیپلۆماسیانەی هەرێمی‬ ‫كوردستان‪.‬‬

‫چاكسازی له‌خانه‌نشینان ‌ی نایاسای ‌ی ده‌كرێت!‬ ‫ئا‪ :‬شۆڕش محه‌مه‌د‬ ‫ده‌نگۆ ‌ی چاكسازیكردن له‌خانه‌نشینان ‌ی‬ ‫نایاسای ‌ی هه‌رێمدا هه‌یه‌‌و په‌رله‌مانتارێك ‌ی‬ ‫فراكسیۆن ‌ی گۆڕانیش رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫كه‌"یه‌كێتی‌‌و پارت ‌ی بوێر ‌ی ئه‌وه‌یان نیی ‌ه‬ ‫ده‌ست بۆ ئه‌م دۆسیه‌یه‌ به‌رن"‪.‬‬ ‫بێس���تون فای���ه‌ق ئه‌ندام��� ‌ی په‌رله‌مان ‌ی‬ ‫كوردستان له‌فراكس���یۆنی‌ گۆڕان به‌ئاوێنه‌ ‌ی‬ ‫راگه‌یاند "به‌پێ ‌ی داتاكان له‌هه‌رێم زیاتر له‌‪150‬‬ ‫هه‌زار خانه‌نش���ین ‌ی نایاس���ایی‌ هه‌یه‌ كه‌ ئه‌و‬ ‫وه‌زیفانه‌یان نه‌بینیو‌ه پێ ‌ی خانه‌نشین كراون‪،‬‬ ‫به‌نمونه‌ كه‌سانێك به‌پله‌ی‌ وه‌زیر خانه‌نشین‬ ‫كراون رۆژێك له‌رۆژان وه‌زیر نه‌بون"‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌ "ئه‌وان��� ‌ه پاره‌یه‌ك��� ‌ی زۆریان بۆ‬ ‫خه‌رج ده‌كرێت‌و بونه‌ته‌ بارگران ‌ی بۆ بودجه‌ ‌ی‬ ‫گش���تی‌‌و هه‌ر ئه‌مان��� ‌ه ببڕدرێ���ت‌و ئیراده‌‌و‬ ‫بوێرییه‌ك هه‌بێت بۆ بڕینی‌‪ ،‬به‌ش���ێك ‌ی زۆر ‌ی‬ ‫كێش ‌ه ‌ی موچ ‌ه چاره‌سه‌ر ده‌كرێت"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و جه‌غت ‌ی له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ ك���رده‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارت ‌ی بوێر ‌ی ئه‌وه‌یان نیی ‌ه ده‌ست‬ ‫بۆ ئه‌م دۆسیه‌ی ‌ه ببه‌ن‌و نایكه‌ن‌و وتی‌ "ئه‌وان ‌ه‬ ‫زۆربه‌یان كادر ‌ی یه‌كێتی‌‌و پارتین‌و كادره‌كان ‌ی‬ ‫مه‌ڵبه‌ند‌و كۆمیته‌‌و لقه‌كان به‌مجۆر‌ه خانه‌نشین‬ ‫كراون‌و ئه‌گه‌ر ئه‌وان ‌ه ببڕدرێت ئه‌وا مه‌ڵبه‌ند‌و‬ ‫كۆمیته‌‌و لقه‌كان ‌ی یه‌كێتی‌‌و پارت ‌ی كێش���ه‌یان‬ ‫بۆ دروست ده‌بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و ل���ه‌و بڕوایه‌دای ‌ه ك ‌ه به‌ش���ێك ‌ی زۆر ‌ی‬ ‫كادره‌كان���ی‌ یه‌كێت���ی‌‌و پارت���ی‌ له‌مه‌ڵبه‌ند‌و‬ ‫كۆمیت���ه‌كان‌و له‌س���ه‌ركردایه‌تی‌‌و مه‌كته‌ب ‌ی‬ ‫سیاس���یه‌كان‌و پل���ه‌دار‌ه جۆراوجۆره‌كانیان‬ ‫خزێنراونه‌ته‌ ن���او ئه‌م دۆس���یه‌یه‌‌و به‌پل ‌ه ‌ی‬ ‫جۆرا‌وجۆر خانه‌نشین كراون‪.‬‬

‫وتیش ‌ی "من بوێر ‌ی بڕین ‌ی ئه‌م خانه‌نشین ‌ه‬ ‫نایاساییان ‌ه نابینم"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و ره‌تیك���رده‌و‌ه بزوتن���ه‌وه‌ ‌ی گۆڕان‬ ‫پشكێك ‌ی زۆری‌ له‌و خانه‌نشین ‌ه نایاساییانه‌ ‌ی‬ ‫هه‌بێت‌و له‌وباره‌یه‌و‌ه وت ‌ی "گۆڕان ژماره‌یه‌ك ‌ی‬ ‫كه‌م��� ‌ی ئ���ه‌و خانه‌نش���ینانه‌ ‌ی به‌ركه‌وتوه‌‌و‬ ‫بزوتن���ه‌وه‌ ‌ی گ���ۆڕان له‌دوای‌ س���اڵ ‌ی ‪2009‬‬ ‫دروس���ت بوه‌‌و له‌دوا ‌ی ئه‌و ساڵ ‌ه كه‌س ‌ی بۆ‬ ‫خانه‌نشین نه‌كراوه‌"‪.‬‬ ‫جه‌غتی‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ش كرده‌و‌ه ك ‌ه بۆچون ‌ی‬ ‫بزوتنه‌وه‌ ‌ی گۆڕان ئه‌وه‌ی ‌ه هه‌ر خانه‌نشینێك ‌ی‬ ‫نایاس���ای ‌ی ك ‌ه هه‌ی ‌ه به‌وانه‌ ‌ی گۆڕانیش���ه‌و‌ه‬ ‫ببڕدرێ���ت‌و وت��� ‌ی "ئیراده‌یه‌ك هه‌ی��� ‌ه له‌ناو‬ ‫بزوتنه‌و‌ه ‌ی گۆڕان بۆ بڕین ‌ی ئه‌و خانه‌نشین ‌ه‬ ‫نایاساییانه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "به‌اڵم ئه‌و ئیراده‌ی ‌ه له‌ال ‌ی یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارت ‌ی نیی ‌ه بۆ ده‌ستبردن بۆ ئه‌و دۆسیه‌یه‌‌و‬ ‫راستگۆ نین له‌وباره‌یه‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا په‌رله‌مانتارێك ‌ی فراكس���یۆن ‌ی‬ ‫یه‌كێت���ی‌ ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌دات كه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫له‌راب���ردودا پاره‌ ‌ی خانه‌نش���ینی‌ له‌به‌غداو‌ه‬ ‫خه‌رج ده‌كرا بۆی ‌ه هه‌ر كه‌س���ێك له‌شۆڕش‌و‬ ‫حزب���ه‌و‌ه نزی���ك بوای���ه‌ پله‌یان پێ���داوه‌‌و‬ ‫له‌چوارچێوه‌یه‌كی‌ نایاس���ای ‌ی خانه‌نشین ‌ی بۆ‬ ‫بڕاوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫گۆران ئ���ازاد په‌رله‌مانتاری‌ فراكس���یۆن ‌ی‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌په‌رله‌مان ‌ی كوردستان راشیگه‌یاند‬ ‫"هه‌م���و ئ���ه‌و خانه‌نش���ین‌و پل��� ‌ه تایبه‌ت ‌ه‬ ‫س���ه‌ربازیی‌و حزبیانه‌ی‌ ك ‌ه كراوه‌ له‌ئاس���ت ‌ی‬ ‫شایست ‌هی‌ خۆیان زیاتر بوه‌"‪.‬‬ ‫له‌باره‌ ‌ی لێدوانێكی‌ س���ه‌رۆكی س���ه‌نته‌ری‬ ‫ستراتیژی‌و لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‬ ‫كه‌ تیایدا خانه‌نش���ینان ‌ی نایاس���ایی‌ به‌پێ ‌ی‬ ‫پشكی‌ حزبه‌كان پۆڵێن كردبو‪ ،‬گۆران ئازاد‬

‫یه‌كێتی‌‪:‬‬ ‫گۆڕان‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ی ماڵ ‌‬ ‫ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارت ‌‬ ‫له‌شوشه‌ی ‌ه‬ ‫بوێری‌ ئه‌وه‌یان‬ ‫نابێت به‌رد‬ ‫نییه‌ ده‌ست بۆ‬ ‫ئه‌م دۆسیه‌یه‌ به‌رن بگرێته‌ كه‌س‬ ‫وتی‌ "جیاكردنه‌وه‌ ‌ی خانه‌نشین ‌ه نایاساییه‌كان‬ ‫به‌پۆڵێن ‌ی حزبه‌كان بۆ ئه‌وه‌یه‌ ك ‌ه ده‌ستكار ‌ی‬ ‫سیستمی‌ خانه‌نیشینی‌ نه‌كرێت‪ ،‬چونك ‌ه ئێم ‌ه‬ ‫ده‌زانین خانه‌نشینی‌ له‌ئه‌نجام ‌ی مونافه‌سه‌ ‌ی‬ ‫حزب��� ‌ی كراوه‌‌و یه‌كێت��� ‌ی كردویه‌تی‌‌و پارتی‌‌و‬ ‫حزبه‌كانی‌ تر كردویانه‌"‪.‬‬ ‫جه‌غتیش���ی‌ له‌س���ه‌ر ئه‌و‌ه ك���رده‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ده‌بێت مه‌سه‌له‌ ‌ی پێداچونه‌وه‌ به‌خانه‌نشین ‌ی‬ ‫نایاسایی‌ به‌یه‌ك دۆسی ‌ه بێت‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و تێبینی‌ له‌بار‌ه ‌ی ئ���ه‌و ژمارانه‌و‌ه بو‬ ‫ك ‌ه به‌ناوی‌ خانه‌نش���ین ‌ی نایاسایی‌ حزبه‌كان‬ ‫باڵوكرای���ه‌وه‌‌و رایگه‌یاند كه‌ یه‌كێت ‌ی نزیكه‌ ‌ی‬ ‫‪ 36‬هه‌زار خانه‌نش���ین ‌ی هه‌ی ‌ه ك ‌ه پاره‌كه‌یان‬ ‫زۆره‌‌و ئه‌وان���ی‌ ت���ر خانه‌نش���ین ‌ی ‪ 60‬هه‌زار‬ ‫دینارین‪.‬‬ ‫وتیش��� ‌ی "پارت��� ‌ی ‪ 27‬ه���ه‌زار كه‌س��� ‌ی‬ ‫خانه‌نش���ین ‌ی شۆڕش��� ‌ی ئه‌یلول��� ‌ی هه‌ی ‌ه ك ‌ه‬ ‫مانگانه‌یان نزیك ‌ه ‌ی ‪ 250‬هه‌زار دیناره‌"‪.‬‬

‫ئاماژه‌ ‌ی به‌وه‌ش���دا ك ‌ه له‌سه‌ر ئه‌و بنه‌مای ‌ه‬ ‫به‌خانه‌نشینیدا بچینه‌و‌ه كه‌ چ خانه‌نشینێك‬ ‫نایاس���اییه‌و چ خانه‌نش���ینێك ناهه‌قی‌ تێدا‬ ‫كراوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و ره‌تیك���رده‌و‌ه كه‌ یه‌كێت��� ‌ی زۆرترین‬ ‫خانه‌نش���ین ‌ی هه‌بێت‌و وتی‌ "به‌هیچ جۆرێك‬ ‫یه‌كێتی‌ زۆرترین خانه‌نش���ین ‌ی نییه‌‌و یه‌كێت ‌ی‬ ‫به‌هه‌مو پێشمه‌رگه‌‌و كه‌مئه‌ندام‌و خانه‌نشین ‌ی‬ ‫موس���ته‌حه‌ق ‌ی پێش���مه‌رگه‌ ناگات��� ‌ه ‪36‬‬ ‫هه‌زار خانه‌نش���ین‌و پارتی‌ به‌ته‌نها به‌رێژه‌ ‌ی‬ ‫پێش���مه‌رگ ‌ه كۆنه‌كان ‌ی به‌ب ‌ێ شۆڕشی‌ ئه‌یلول‬ ‫‪ 61‬هه‌زار خانه‌نشینی‌ هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫وتیش��� ‌ی "ئه‌گه‌ر قس ‌ه له‌س���ه‌ر ئه‌و‌ه بێت‬ ‫ك ‌ه به‌رد له‌ماڵ���ی‌ یه‌كتر بگرین ئه‌وه‌ ‌ی ماڵ ‌ی‬ ‫له‌شوش��� ‌ه بێت هه‌ق نیی ‌ه به‌رد بگرێته‌ ماڵ ‌ی‬ ‫خه‌ڵكی‌"‪.‬‬ ‫جه‌غتیشی‌ له‌سه‌ر ئه‌و‌ه كرده‌و‌ه ك ‌ه هه‌مو‬ ‫پرسێكی‌ چاكسازی‌ له‌به‌رژه‌وه‌ند ‌ی كۆمه‌ڵێك‬

‫پارتی‌‪:‬‬ ‫ئه‌و مه‌سه‌له‌ی ‌ه‬ ‫ی وا‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌ك ‌‬ ‫ئاسان نییه‌‌و زۆر‬ ‫به‌ئازاره‌‬ ‫ك���ه‌س ده‌دات چ له‌ناو ح���زب چ له‌ده‌ره‌وه‌ ‌ی‬ ‫حزب‌و بێگومان ئه‌وانه‌ له‌گه‌ڵیدا نابن‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌ "پێموای ‌ه له‌ناو یه‌كێتیدا ك ‌ه كاك‬ ‫قوب���اد نوێنه‌رایه‌ت ‌ی یه‌كێت���ی‌ ده‌كات له‌ناو‬ ‫حكومه‌تدا له‌گه‌ڵ رێكخس���تنه‌وه‌ ‌ی مه‌سه‌له‌ ‌ی‬ ‫خانه‌نشینییه‌"‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا په‌رله‌مانتارێك ‌ی فراكس���یۆن ‌ی‬ ‫پارت ‌ی له‌و بڕوایه‌دایه‌ ك ‌ه ده‌بێت پێداچونه‌و‌ه‬ ‫به‌كۆ ‌ی سیستمی‌ وه‌زیفه‌ ‌ی گشتیدا بچینه‌و‌ه‬ ‫نه‌ك ته‌نها به‌شێك‪.‬‬ ‫فرسه‌ت سۆف ‌ی په‌رله‌مانتار ‌ی فراكسیۆن ‌ی‬ ‫پارت��� ‌ی له‌په‌رله‌مان���ی‌ كوردس���تان‪ ،‬وت��� ‌ی‬ ‫"زۆرترین پ���اره‌ وه‌ك موچه‌ له‌كوردس���تان‬ ‫ده‌درێت��� ‌ه س���ێكته‌ر ‌ی وه‌زیف���ه‌ ‌ی گش���تی‌‌و‬ ‫موچه‌خۆران��� ‌ی فه‌رمانب��� ‌هر‌و گرێبه‌س���ت‌و‬ ‫خانه‌نشین‌و ناو‌وناونیشانه‌كان ‌ی تر له‌نێو ئه‌م‬ ‫سێكته‌ره‌دان"‪.‬‬ ‫وتیش ‌ی "پێویست ‌ه به‌كۆ ‌ی ئه‌و سیستمه‌دا‬

‫بچین���ه‌وه‌‌و كار ‌ی له‌س���ه‌ر بكرێ���ت‌و ئ���ه‌و‬ ‫ناڕێكی‌‌و بێس���ه‌روبه‌ره‌ییه‌ی‌ ك ‌ه هه‌ی ‌ه چاك ‌ی‬ ‫بكه‌ینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و بۆ چاكس���ازیكردن له‌و دۆس���یه‌یه‌دا‬ ‫بون ‌ی ئیراده‌یه‌ك ‌ی سیاس ‌ی حزب ‌ی به‌پێویست‬ ‫زان ‌ی تاپش���تگیری‌ ل���ه‌و پڕۆس���ه‌ی ‌ه بكات‌و‬ ‫به‌پێویستیش���یزانی‌ ئی���ش له‌س���ه‌ر كۆ ‌ی‬ ‫سیستمه‌ك ‌ه بكرێت نه‌ك ته‌نها الیه‌نێكی‌‪.‬‬ ‫س���ۆف ‌ی له‌و بڕوایه‌دای ‌ه كه‌ خانه‌نش���ین ‌ی‬ ‫نایاس���ای ‌ی به‌ش���ێك ‌ه له‌و كێش���انه‌ ‌ی له‌ناو‬ ‫وه‌زیف���ه‌ ‌ی گش���تیدا هه‌ی���ه‌‌و وت��� ‌ی "ده‌بێت‬ ‫دور له‌تۆڵه‌س���ه‌ندنه‌و‌ه به‌ش���ێوه‌یه‌ك ‌ی باش‬ ‫چاره‌س���ه‌ربكرێت تادادپه‌روه‌ر ‌ی تیادا بێت‌و‬ ‫یاسا تیایدا سه‌روه‌ر بێت‌و به‌هه‌ده‌ردان ‌ی تێدا‬ ‫نه‌بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و جه‌غتی‌ له‌سه‌ر ئه‌و‌ه كرده‌وه‌ كه‌ وه‌كو‬ ‫فراكسیۆنی‌ پارت ‌ی پش���تگیر ‌ی له‌و‌ه ده‌كه‌ن‬ ‫له‌كۆی‌ ئه‌و سیستمه‌‌و له‌كۆی‌ سێكسته‌ره‌كاندا‬ ‫چاكساز ‌ی بكرێت‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌"ئێمه‌ له‌ب���ه‌رده‌م مه‌ترس���ییه‌ك ‌ی‬ ‫گه‌وره‌داین‌و ئه‌و واڵته‌ به‌م ش���ێوه‌ی ‌ه به‌ڕێو‌ه‬ ‫ناچێت‌و ده‌بێت بوێر ‌ی بنوێنین‌و ده‌س���ت پێ‬ ‫بكه‌ین‌و ئه‌گه‌ر نه‌یكه‌ین خراپ ده‌قه‌ومێت"‪.‬‬ ‫ئام���اژ‌ه ‌ی به‌وه‌ش���دا ك��� ‌ه پارت���ی‌ خۆ ‌ی‬ ‫ده‌ستپێش���خه‌ر ‌ی چاكس���ازییه‌كه‌یه‌‌و ده‌بێت‬ ‫الیه‌نه‌كان���ی‌ تر هاوكار ‌ی بن‌و وت ‌ی "من له‌ناو‬ ‫پرۆسه‌كه‌دام‌و پارت ‌ی به‌جددی‌ ده‌یه‌وێت ئه‌م‬ ‫وه‌زع ‌ه بگۆڕێت"‪.‬‬ ‫جه‌غتیش���ی‌ له‌س���ه‌ر ئه‌و‌ه ك���رده‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ئه‌نجامدان���ی‌ ئه‌و چاكس���ازییانه‌ بۆ هه‌ندێك‬ ‫به‌ئازاره‌‌و وت��� ‌ی "ده‌بێ���ت ئازاره‌ك ‌ه ‌ی قبوڵ‬ ‫بكه‌ی���ن‌و هه‌مومان قوربانی‌ ب���ۆ بده‌ین‌و ئه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌ مه‌سه‌له‌یه‌ك ‌ی وا ئاسان نییه‌‌و زۆر‬ ‫به‌ئازاره‌‌و خه‌ڵك‌و حزبه‌كان ئازار ده‌دات"‪.‬‬


‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫ ‬

‫هه‌مو شتێک له‌باره‌ی کوردستان‌و عێراقه‌وه‌‬

‫‪www.niqash.org‬‬

‫‪7‬‬

‫ئه‌م الپه‌ڕه‌یه‌ به‌سپۆنسه‌ری رێکخراوی‬ ‫راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌کادیمیای راگه‌یاندنی ئه‌ڵامنی‬

‫گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ بیست سه‌ده‌ له‌مه‌وبه‌ر‬

‫شانۆی‌ رۆمان ‌ی یه‌كێك له‌پرۆژ‌ه ناوازه‌كانی‌ سلێمانی‌‬

‫نقاش‪ ،‬هونەر حەمەرەشید‬

‫سلێمانی‌ به‌ده‌ستوری‌ بیست سه‌د‌ه له‌مه‌وبه‌ر‬ ‫پرۆژه‌ی‌ "شانۆی‌ رۆمانی‌" ده‌خات ‌ه سه‌رپێ‬ ‫كه‌ یه‌كێك ده‌بێت له‌گه‌وره‌ترین پرۆژ‌ه‬ ‫هونه‌ری‌‌و كه‌لتورییه‌كانی‌ عێراق‪.‬‬ ‫ده‌بێت كه‌متر له‌س���ێ‌ مانگی‌ تر كاره‌كان ‌ی‬ ‫پرۆژه‌ی‌ "ش���انۆی‌ رۆمانی‌" له‌سلێمانی‌ ته‌واو‬ ‫ببێ���ت‪ ،‬به‌رپرس���انی‌ پرۆژه‌ك���ه‌ ده‌یانه‌وێت‬ ‫جارێكی‌ تر ژیان���ی‌ پڕ له‌چاالكی‌‌و جموجۆڵ ‌ی‬ ‫رۆما ‌ی كۆن له‌پایته‌ختی‌ رۆشنبیری‌ هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردستان زیندوو بكه‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫پرۆژه‌ك ‌ه هه‌ر به‌ناوه‌كه‌یدا دیاره‌ كۆپییه‌ك ‌ی‬ ‫ش���انۆی‌ كۆلۆس���یۆم (‪)Colosseum‬‬ ‫ی‌ رۆمای���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌وی���ان له‌س���ه‌ره‌تا ‌ی‬ ‫س���ه‌ده‌ ‌ی یه‌كه‌م‌و له‌سه‌رده‌می‌ ئیمپراتۆریه‌ت ‌ی‬ ‫رۆمانیی���ه‌كان له‌رۆم���ا ‌ی پایته‌خت��� ‌ی ئیتاڵیا‬ ‫شكڵ‌و ش���ێوه‌ ‌ی وه‌رگرتووه‌‪ ،‬هه‌رچ ‌ی ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫سلێمانییه‌ ره‌نگ ‌ه بۆ به‌هار ‌ی ‪ 2017‬به‌یه‌كجار ‌ی‬ ‫ته‌واو ببێت‪.‬‬ ‫ئه‌و بینایه‌‪ ،‬به‌یه‌كێك له‌نموونه‌ زیندووه‌كانی‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت داده‌نرێت له‌مێژوودا‪ ،‬ك ‌ه به‌شێك‬ ‫له‌دادگایی‌و لێپرسینه‌وه‌كانی‌ رۆمانه‌كان له‌وێو‌ه‬ ‫ئه‌نجامدراوه‌و دواتر له‌سه‌رده‌مه‌ جیاوازه‌كان ‌ی‬ ‫تر بۆ چه‌ن���د بوارێك به‌كارهێن���راو‌ه له‌وان ‌ه‬ ‫زۆرانبازی‌‌و ش���انۆیی‪ ،‬به‌گه‌وره‌ترین شوێن ‌ی‬ ‫نمایشی‌ كراوه‌ داده‌نرێت له‌جیهان‌و ئێستاش‬ ‫یه‌كێك ‌ه له‌حه‌وت سه‌رسوڕهێنه‌ره‌كه‌ ‌ی دنیا‪.‬‬ ‫پرۆژه‌كه‌ی‌ سلێمانی‌ له‌ناو پارك ‌ی "هه‌وار ‌ی‬ ‫ش���ار" بنیادنراوه‌ له‌س���ه‌ر رووبه‌ر ‌ی ‪ 14‬دۆنم‬ ‫زه‌وی‌‌و تائێستا ‪ %60‬كاره‌كانی‌ ته‌واو بووه‌‪.‬‬ ‫به‌رهه‌م س���اڵح كه‌س���ایه‌تی‌ سیاسی‌ دیارو‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ پێش���وتری‌ حكومه‌ت��� ‌ی هه‌رێم‪،‬‬ ‫ئێس���تا س���ه‌رۆكی‌ بۆردی‌ پرۆژه‌ی‌ "هه‌وار ‌ی‬ ‫شار"ه‌‪ ،‬ش���انۆ رۆمانیه‌كه‌ دڵخوازترین به‌ش ‌ی‬ ‫ئ���ه‌و پرۆژه‌یه‌یه‌ بۆ ئه‌و ك ‌ه رۆژانه‌ س���ه‌ردان ‌ی‬ ‫ده‌كات‌و چاودێری‌ كاره‌كان ‌ی ده‌كات‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ ‌ی له‌داهاتوو "ده‌بێته‌ سیمایه‌ك ‌ی‬

‫به‌رهه‌م ساڵح‪ :‬كار‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین‬ ‫سااڵن ‌ه بۆ ناساندنی‌‬ ‫كه‌لتوری‌ هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردستان‌و شار ‌ی‬ ‫سلێمانی‌ فیستیڤاڵێك ‌ی‬ ‫نێوده‌وڵه‌ت ‌ی له‌و‬ ‫بینایه‌و‌ه سازبكه‌ین‬ ‫جیاواز ‌ی پاركه‌كه‌و شار ‌ی سلێمانی‌‌و هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردستانیش"‪.‬‬ ‫به‌رهه‌م س���اڵح له‌باره‌ی‌ ئ���ه‌و پرۆژه‌یه‌و‌ه‬ ‫به‌"نیق���اش"ی‌ وت "س���لێمان ‌ی پایته‌خت��� ‌ی‬ ‫رۆشنبیر ‌ی هه‌رێمی‌ كوردستانه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌بێت‬ ‫ژێرخانێك��� ‌ی به‌هێ���زی‌ رۆش���نبیری‌ له‌ڕوو ‌ی‬ ‫بیناوه‌ هه‌بێت‪ ،‬كه‌ ئه‌وه‌ هۆكارێك ده‌بێت بۆ‬ ‫به‌هێزبوونی‌ ژێرخانی‌ مه‌عنه‌وی‌ رۆش���نبیر ‌ی‬ ‫ش���اره‌كه‌‌و به‌درێژایی مێژووی‌ دروس���تبوون ‌ی‬ ‫به‌رده‌وامبووه‌"‪.‬‬ ‫وتیش��� ‌ی "له‌كاره‌كان���ی ئ���ه‌م پرۆژه‌ی��� ‌ه‬ ‫به‌رده‌وامین‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌زوویی ته‌واو بببێت‌و‬ ‫كاریش بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ین سااڵن ‌ه بۆ ناساندن ‌ی‬ ‫كه‌لتور ‌ی هه‌رێمی‌ كوردستان‌و شاری‌ سلێمان ‌ی‬

‫فیس���تیڤاڵێكی‌ نێوده‌وڵه‌ت���ی‌ ل���ه‌و بینایه‌و‌ه‬ ‫سازبكه‌ین"‪.‬‬ ‫ش���انۆیی رۆمان���ی‌ له‌س���لێمانی‌ خاوه‌ن ‌ی‬ ‫كۆمه‌ڵێ���ك تایبه‌تمه‌ندیی���ه‌و نزیك���ه‌ ‌ی ‪5000‬‬ ‫پێنج ه���ه‌زار كه‌س ده‌گرێ���ت‪ ،‬له‌گه‌ڵ بوون ‌ی‬ ‫پشتێنه‌یه‌كی‌ س���ه‌وزایی له‌ده‌وری‌ بیناك ‌ه ك ‌ه‬ ‫ژماره‌یه‌ك ئه‌ندازیاری‌ ش���اره‌وانی‌ س���لێمان ‌ی‬ ‫سه‌رپه‌رشتی‌ دروستكردنی‌ ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫رێبی���ن جه‌می���ل محه‌م���ه‌د ئه‌ندازی���ار ‌ی‬ ‫سه‌رپه‌رشتیار له‌پرۆژه‌ ‌ی "هه‌واری‌ شار"‪ ،‬له‌و‬ ‫باره‌و‌ه به‌"نیقاش"ی‌ وت "بۆ دروس���تكردن ‌ی‬ ‫بین���ای‌ ش���انۆیی رۆمانی‌ س���وود له‌دیزاین‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندییه‌كان���ی‌ بین���ا مێژووییه‌ك��� ‌ه‬

‫وه‌رگی���راوه‌‪ ،‬چ ل���ه‌ڕوو ‌ی لێكچوونی‌ دیزاین‌و‬ ‫چ ل���ه‌ڕووی‌ هه‌ڵكه‌وت���ه‌ ‌ی ش���وێنه‌كه‌ی‌ ك ‌ه‬ ‫ناوچه‌یه‌ك ‌ی شاخاوییه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و ئه‌ندازیار‌ه باسی‌ له‌تایبه‌تمه‌ندییه‌كان ‌ی‬ ‫كردو وتیش��� ‌ی "ئه‌وه‌ یه‌ك���ه‌م هۆڵی‌ كراوه‌ ‌ی‬ ‫ش���انۆییه‌ له‌عێراقدا ئ���ه‌و رێژه‌ی���ه‌ له‌بینه‌ر‬ ‫بگرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌شێوه‌یه‌ك دیزاینكراوه‌ ك ‌ه‬ ‫پێویستی‌ به‌سیس���ته‌م ‌ی ده‌نگ ‌ی ئه‌لیكترۆن ‌ی‬ ‫نه‌بێت‌و كه‌سێك له‌سه‌ر سته‌یج ‌ی شانۆییه‌ك ‌ه‬ ‫قس��� ‌ه ب���كات‪ ،‬له‌كۆت���ا ریزه‌كانی‌ ش���وێن ‌ی‬ ‫بینه‌رانه‌وه‌ به‌ئاسان ‌ی گوێبیست ‌ی ده‌بن"‪.‬‬ ‫ئه‌م پرۆژه‌یه‌ به‌هه‌نگاوێكی‌ گرنگ داده‌نرێت‬ ‫بۆ بوار ‌ی شانۆیی‌و نمایش له‌شاری‌ سلێمانی‌‪،‬‬ ‫ك��� ‌ه به‌قس���ه‌ی‌ ئامان���ج ئیبراهی���م محه‌مه‌د‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ر ‌ی به‌ش ‌ی ش���انۆ له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت ‌ی‬ ‫رۆش���نبیر ‌ی س���لێمانی‌ "ئه‌و بین���ا ناوازه‌ی ‌ه‬ ‫به‌ردێكی‌ تر ده‌بێت له‌سه‌ر بینای‌ رۆشنبیری‌‌و‬ ‫شانۆیی سلێمانی‌ داده‌نرێت"‪.‬‬ ‫ئامان���ج ئیبراهی���م محه‌مه‌د ب���ۆ "نیقاش"‬ ‫وتی‌ "س���لێمان ‌ی خاوه‌نی‌ جموجۆڵێكی‌ زۆر ‌ی‬ ‫نمایش���ی‌ هونه‌ری‌‌و ش���انۆییه‌‪ ،‬به‌ش���ێوه‌ك‬ ‫له‌ماوه‌ ‌ی ئه‌م دوو ساڵه‌ ك ‌ه قه‌یرانێكی‌ قورس‬ ‫رووی‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردس���تان كردووه‌‪ ،‬كار ‌ی‬ ‫شانۆیی نه‌وه‌ستاوه‌‪ ،‬ئه‌م پرۆژه‌یه‌ش واده‌كات‬ ‫له‌داهات���وودا كاری‌ ش���انۆیی له‌پایته‌خت���ی‌‬ ‫رۆشنبیری‌ زیاتر بكات"‪.‬‬ ‫ئه‌م شانۆی ‌ه به‌شێك ‌ه له‌پرۆژه‌یه‌ك ‌ی گه‌وره‌تر‬ ‫به‌ناو ‌ی "هه‌واری‌ شار" ك ‌ه ده‌كه‌وێته‌ باكووری‬ ‫رۆژئاوای شاری سلێمانی له‌سه‌ر رووبه‌ری ‪4400‬‬ ‫دۆنم زه‌وی دروس���تكراوه‌‪ ،‬سه‌رپه‌رشتیاران ‌ی‬ ‫ده‌ڵێن به‌یه‌كه‌م گه‌وره‌ترین پارك له‌رۆژهه‌اڵت ‌ی‬ ‫ناوه‌ڕاست داده‌نرێت‌و به‌بیست‌و سێیه‌مینیش‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی‌ جیهان ك ‌ه له‌ئێستادا زیاتر ل ‌ه‬ ‫‪ 3000‬جۆر نه‌مام‌و گوڵی تێدا چێنراوه‌‪.‬‬ ‫پرۆژه‌ك ‌ه له‌ساڵی ‪ 2004‬ده‌ست به‌كاركردن‬ ‫تێدا كرا كه‌ ئه‌وكات به‌رهه‌م ساڵح‪ ،‬سه‌رۆكی‬ ‫حكومه‌ت���ی هه‌رێمی كوردس���تان (كابینه‌ی‬ ‫سلێمانی) بوو‪ ،‬له‌دوای ‪ 12‬ساڵ كاركردن تێدا‬ ‫رۆژی ‪22‬ی‌ ئای���اری‌ رابردوو ده‌رگای پاركه‌ك ‌ه‬ ‫به‌ڕووی دانیشتوانی‌ س���لێمانی‌‌و ده‌وروبه‌ر ‌ی‬ ‫كرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌و پێیه‌ی‌ پرۆژه‌ ‌ی "هه‌واری‌ شار" هێشتا‬ ‫یه‌ك له‌س���ه‌ر چواری‌ به‌ش��� ‌ی گه‌ش���تیاری‌‌و‬ ‫ژینگه‌ییه‌ك���ه‌ی‌ ته‌واوكراوه‌‪ ،‬كاركردن له‌چه‌ند‬ ‫بوارێك���ی‌ ت���ری‌ پرۆژه‌كه‌ له‌وان���ه‌ هۆتێلی ‪5‬‬ ‫ئه‌ستێره‌و میوانخانه‌و س���ینه‌ماو ریستۆرانت‬ ‫به‌رده‌وامه‌‪.‬‬ ‫به‌ره���ه‌م س���اڵح‪ ،‬خاوه‌ن���ی‌ بیرۆك���ه‌ ‌ی‬ ‫دروس���تكردن ‌ی پرۆژه‌ك ‌ه ده‌ڵێ���ت "خه‌ونێك ‌ی‬ ‫له‌مێژینه‌م هه‌بووه‌و ئێس���تا كه‌وتووه‌ت ‌ه سه‌ر‬ ‫پێ‌و كارك���ردن تێیدا به‌رده‌وام���ه‌‪ ،‬له‌هه‌وڵ ‌ی‬ ‫به‌رده‌وامیشدام بۆ ئه‌وه‌ی‌ پرۆژه‌ك ‌ه بگه‌یه‌نم ‌ه‬ ‫ئه‌و ئاسته‌ ‌ی خۆم مه‌به‌ستمه‌"‪.‬‬

‫به‌رهه‌م ساڵح‪ ،‬وتیش���ی‌ "پرۆژه‌ ‌ی هه‌وار ‌ی‬ ‫ش���ار ته‌نی���ا پرۆژه‌یه‌ك ‌ی گه‌ش���تیاری‌ نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو پرۆژه‌یه‌ك��� ‌ی ژینگه‌یی‌و وه‌به‌رهێنانی‌‌و‬ ‫كه‌لتوری‌‌و رۆشنبیری‌‌و چه‌ند بوارێكی‌ تره‌"‪.‬‬ ‫پرۆژه‌ك ‌ه له‌ناوچه‌یه‌ك له‌سلێمانی‌ بونیادنراو‌ه‬ ‫كه‌ پێش���تر پێ ‌ی ده‌وت���را "دوڵه‌ رووت" وه‌ك‬ ‫هێمای���ه‌ك بۆ ئه‌وه‌ ‌ی دارو دره‌خت ‌ی تیا نییه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئێس���تا ئه‌و ناوچه‌ی ‌ه یه‌ك پارچ ‌ه بوو‌ه‬ ‫به‌سه‌وزایی‌و به‌قسه‌ ‌ی رێبین جه‌میل محه‌مه‌د‬ ‫ئه‌ندازیار ‌ی سه‌رپه‌رشتیار له‌پرۆژه‌ی‌ "هه‌وار ‌ی‬ ‫ش���ار" به‌رێژه‌ ‌ی ‪ %5‬س���ه‌وزایی بۆ ش���اری‌‬ ‫سلێمانی‌ زیادكردووه‌‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ ئ���ه‌و داتایان���ه‌ی‌ "نیق���اش"‬ ‫له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت��� ‌ی باخچه‌كان���ی‌ س���لێمان ‌ی‬ ‫ده‌ستیكه‌وتووه‌‪ ،‬رێژه‌ی‌ سه‌وزایی له‌ناو شار ‌ی‬ ‫سلێمانی‌ له‌ئێستادا ‪ %14‬به‌ب ‌ێ سه‌وزاییه‌كان ‌ی‬ ‫پارك ‌ی "هه‌واری‌ ش���ار"‪ ،‬كه‌ ب���ه‌و رێژه‌یه‌و‌ه‬ ‫ده‌كاته‌ ‪.%19‬‬ ‫رێبی���ن جه‌میل ئاشكراش���یكرد به‌نیازن‬ ‫وه‌به‌رهێنان له‌پرۆژه‌ك���ه‌دا له‌چه‌ند بوارێك‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬بۆ نموونه‌ ئێس���تا رووبه‌رێك ‌ی ‪400‬‬ ‫دۆنم ‌ی له‌ن���او پرۆژه‌ك��� ‌ه ته‌رخانكراوه‌ بۆ‬ ‫باخچه‌ی‌ ئ���اژه‌اڵن كه‌ جگ���ه‌ له‌باخچه‌كه‌‪،‬‬ ‫گۆڕه‌پانی‌ ئه‌سپسواری‌‌و چه‌ند گۆڕه‌پانێك ‌ی‬ ‫تری‌ وه‌رزشیشی‌ تێدا دروستده‌كرێت‪.‬‬ ‫ئێس���تا له‌رۆژه‌كان���ی‌ پش���وودا رۆژان ‌ه‬ ‫نزیكه‌ ‌ی ‪ 10‬هه‌زار كه‌س سه‌ردانی‌ پاركه‌ك ‌ه‬ ‫ده‌ك���ه‌ن‌و سه‌رپه‌رش���تیاران ‌ی وا مه‌زه‌ند‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵ ته‌واوبوونیدا بۆ چه‌ند هێند‌ه‬ ‫به‌رز ببێته‌وه‌‪.‬‬ ‫راس���ت ‌ه سه‌رپه‌رش���تیارانی‌ پرۆژه‌ك��� ‌ه‬ ‫ده‌ستیان به‌هه‌موو به‌شه‌كانی‌ پاركه‌كه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم هیچ ش���تێك وه‌ك شانۆ رۆمانییه‌ك ‌ه‬ ‫دڵخۆش���ی‌ نه‌كردوون‌و ده‌یهێننه‌ به‌رچاو ‌ی‬ ‫خۆیان كه‌ چه‌ند مانگێك ‌ی تر ئه‌وێ‌ جمه‌ ‌ی‬ ‫د ‌ێ له‌و خه‌ڵكه‌ ‌ی بۆ بینینی‌ ش���انۆگه‌ری‌‌و‬ ‫فیلمی‌ سینه‌مایی‌‌و چاالكی‌ جۆراوجۆر بۆ ‌ی‬ ‫ده‌چ���ن‪ ،‬به‌وه‌ش گوڕێكی‌ گ���ه‌وره‌ ده‌ده‌ن ‌ه‬ ‫ره‌وت ‌ی هونه‌ری‌‌و رۆشنبیری‌ سلێمانی‌‪.‬‬

‫مالیكی له‌به‌رامبه‌ر سه‌در‪ ..‬ناكۆك ‌ی خۆ به‌خۆی‌ شیع ‌ه له‌كواڵندایه‌‬ ‫نقاش‪ ،‬موسته‌فا حه‌بیب‬ ‫جموجۆڵێكی سیاسی له‌نێو شیعه‌دا‬ ‫له‌پشتی په‌رده‌وه‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێت بۆ‬ ‫گۆڕینی ئه‌نجومه‌نی پارێزگاكان به‌ده‌ر‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردن‪ ،‬چونكه‌ سه‌رله‌نوێ ملمالنێی‬ ‫كۆن‌و نوێی نێوان مالیكی‌و سه‌در له‌ئاسۆدا‬ ‫ده‌ركه‌وتووه‌ته‌وه‌‪.‬‬

‫مانگ����ی راب����ردوو نوری مالیكی س����ه‌رۆك‬ ‫وه‌زیران����ی پێش����وو س����ه‌ردانی پارێزگاكانی‬ ‫باش����ووری عێراق (میسان‪ ،‬به‌سره‌‪ ،‬ناسریه‌)‬ ‫ی كرد‪ ،‬به‌اڵم شتێكی چاوه‌ڕواننه‌كراو بوو كه‌‬ ‫بینی هه‌زاران كه‌س له‌الیه‌نگرانی سه‌ركرده‌ی‬ ‫ش����یعی موقته‌دا سه‌در خۆپیش����اندانی له‌دژ‬ ‫ده‌كه‌ن‌و ده‌یانیان هه‌ڵیانكوتای ‌ه سه‌ر یه‌كێك‬ ‫له‌و هۆاڵن����ه‌ی مالیكی به‌نیاز ب����وو وته‌كه‌ی‬ ‫تێدا پێش����كه‌ش بكات‪ ،‬هێزه‌ ئه‌منیه‌كانیش‬ ‫ناچار بوون رێوڕه‌س����مه‌كه‌ هه‌ڵبوه‌شێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫دوای ئه‌وه‌ش مالیكی هه‌ڕه‌شه‌ی ئه‌نجامدانی‬ ‫ئۆپراسیۆنێكی س����ه‌ربازی له‌دژی الیه‌نگرانی‬ ‫موقته‌دا سه‌در كرد بۆ ته‌مبێكردنیان‪.‬‬ ‫ناكۆك����ی نوێ����ی نێوان ئ����ه‌م دوو ركابه‌ره‌‬ ‫ره‌نگدانه‌وه‌ی ملمالنێیه‌كی سیاسی شاراوه‌یه‌‬ ‫له‌س����ه‌ر ئه‌نجومه‌نی ئ����ه‌و ن����ۆ پارێزگایه‌ی‬ ‫له‌س����اڵی ‪2013‬دا دام����ه‌زران له‌میانی یه‌كه‌م‬ ‫دابه‌ش����بوونی ره‌س����می ش����یعه‌ له‌پرۆسه‌ی‬ ‫سیاسی له‌دوای س����اڵی ‪2003‬وه‌‪ ،‬بۆیه‌ حزبه‌‬ ‫س����ه‌ره‌كییه‌كانی شیعه‌ دابه‌ش ببوون به‌سه‌ر‬ ‫دوو الیه‌ندا‪ ،‬یه‌كه‌میان هاوپه‌یمانی ده‌وڵه‌تی‌‬ ‫یاسای به‌سه‌ركردایه‌تی مالیكی له‌خۆگرتبوو‪،‬‬ ‫دووه‌میشیان هه‌ردوو سه‌ركرده‌ی الو عه‌ممار‬ ‫حه‌كی����م‌و موقته‌دا س����ه‌دری له‌خۆگرتبوو كه‌‬ ‫نوێنه‌رایه‌تی نه‌وه‌ی نوێی ئیس��ل�امی سیاسی‬ ‫شیعه‌ ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫له‌یه‌كه‌م كاردانه‌وه‌ی مالیكیش����دا به‌رامبه‌ر‬

‫به‌سه‌در به‌هۆی ئه‌و س����ووكایه‌تیه‌ی له‌الیه‌ن‬ ‫خۆپیشانده‌رانه‌وه‌ له‌باشووری واڵت دووچاری‬ ‫هات‪ ،‬فه‌رمان����ی دایه‌ ئه‌ندامان����ی حزبه‌كه‌ی‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌نی پارێزگای به‌غدا كه‌ لێپرسینه‌وه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ عه‌ل����ی ته‌میمی پارێ����زگارو ئه‌ندامی‬ ‫دیاری ره‌وتی س����ه‌در بك����ه‌ن‪ ،‬دوای ئه‌وه‌ش‬ ‫هه‌ڵمه‌تێ����ك ب����ۆ ناوزڕاندنی عه‌ل����ی ده‌وای‬ ‫پارێزگاری میس����ان س����ه‌ریهه‌ڵدا كه‌ ئه‌ویش‬ ‫ئه‌ندامێكی دیاری ره‌وتی سه‌دره‌‪.‬‬ ‫فازڵ شوێلی ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای‬ ‫به‌غدا كه‌ سه‌ر به‌ ره‌وتی سه‌دره‌ به‌ "نیقاش"ی‬ ‫وت "لێپرس����ینه‌وه‌ی پارێ����زگاری به‌غدا له‌م‬ ‫كاته‌دا سیاس����یه‌و پیش����ه‌ییانه‌ نیه‌‪ ،‬ئه‌وانه‌‬ ‫له‌كوێ بوون له‌چه‌ند مانگی رابردوودا؟ بۆچی‬ ‫له‌م كاته‌دا ده‌یانه‌وێت لێپرسینه‌وه‌ له‌پارێزگار‬ ‫بكه‌ن؟"‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها وت����ی "هاوپه‌یمانی نێوان ره‌وتی‬ ‫س����ه‌درو كوتله‌كانی دیكه‌ هێش����تا به‌هێزه‌و‬ ‫زۆرین����ه‌ی له‌ن����او ئه‌نجومه‌ن����ی پارێ����زگادا‬ ‫هه‌یه‌و ده‌وڵه‌تی یاس����ا ناتوانێ����ت پارێزگار‬ ‫له‌پۆسته‌كه‌ی الببات"‪.‬‬ ‫به‌اڵم س����ه‌عد مه‌تڵه‌بی ئه‌ندامی ده‌وڵه‌تی‬ ‫یاس����ا كه‌ پرۆسه‌ی لێپرس����ینه‌وه‌ی پارێزگار‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌بات بۆ "نیق����اش"ی دووپاتكرده‌وه‌‬ ‫"پرۆس����ه‌ی لێپرس����ینه‌وه‌ی به‌رپرس����ان‬ ‫ده‌ستووری‌و یاس����اییه‌و ئه‌گه‌ر ره‌وتی سه‌در‬ ‫دڵنیایه‌ له‌پیش����ه‌ییبوونی پارێ����زگار‪ ،‬كه‌واته‌‬ ‫بۆچی له‌لێپرسینه‌وه‌ ده‌ترسێت؟"‪.‬‬ ‫لێپرس����ینه‌وه‌كه‌ پش����ت به‌چه‌ند تۆمه‌تێك‬ ‫له‌دژی پارێزگار ده‌به‌س����تێت له‌وانه‌ گه‌نده‌ڵی‬ ‫كارگێڕی‌و دارای����ی له‌چه‌ند پرۆژه‌یه‌كدا وه‌ك‬ ‫پ����رۆژه‌ی بنیاتنان����ی سیس����تمێكی ئه‌منی‬ ‫ب����ۆ چاودێ����ری جموجوڵ����ی ئۆتۆمبێله‌كان‬ ‫له‌پایته‌خ����ت‪ ،‬ب����ه‌اڵم پرۆژه‌ك����ه‌ ل����ه‌دوای‬ ‫كۆكردنه‌وه‌ی پ����اره‌ له‌دانیش����تووانی به‌غدا‬ ‫له‌كار وه‌ستا‪.‬‬

‫ئه‌م هه‌فته‌یه‌ له‌‬ ‫بۆ خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م راپۆرتانه‌و چه‌ندین راپۆرتی سه‌رنجراکێشی تر‬ ‫به‌زمانه‌کانی کوردی‌و عه‌ره‌بی‌و ئینگلیزی‪ ،‬سه‌ردانی نیقاش بکه‌ ‪www.niqash.org‬‬

‫ده‌وڵه‌تی یاس����ا ‪ 20‬ئه‌ندام����ی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫پارێزگای له‌كۆی ‪ 58‬ئه‌ندام كۆكردووه‌ته‌وه‌و‬ ‫پێویستی به‌به‌ده‌ستهێنانی نیوه‌ی ئه‌ندامانی‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌ك����ه‌ هه‌ی����ه‌ بۆ البردن����ی پارێزگار‬ ‫له‌پۆسته‌كه‌ی‪.‬‬ ‫چه‌ند رۆژێك دوای ئ����ه‌وه‌ش عه‌لی ده‌وای‬ ‫پارێزگاری میس����ان رووبه‌ڕووی هه‌ڵمه‌تێكی‬ ‫ناوزڕاندن له‌الیه‌ن ئه‌ندامانی ده‌وڵه‌تی یاساوه‌‬ ‫بووه‌وه‌و ب����ه‌وه‌ تۆمه‌تباریان كرد كه‌ له‌كاتی‬ ‫سه‌ردانه‌كه‌ی مالیكی بۆ شاره‌كه‌ له‌سه‌ره‌تای‬ ‫مانگ����ی راب����ردوودا خۆپیش����اندانی له‌دژی‬ ‫رێكخس����تووه‌و رێگه‌ی پێنه‌دراوه‌ كۆنگره‌یه‌ك‬ ‫بۆ شێخانی عه‌شیره‌ته‌كانی الیه‌نگری ده‌وڵه‌تی‬ ‫یاس����ا رێكبخات‪ ،‬به‌اڵم عه‌لی ده‌وای پارێزگار‬ ‫ئه‌و تۆمه‌تانه‌ی ره‌تكرده‌وه‌و رایگه‌یاند له‌دادگا‬ ‫داوا له‌دژی چه‌ند ئه‌ندامێكی ده‌وڵه‌تی‌ یاس����ا‬ ‫تۆمارده‌كات‪.‬‬ ‫ملمالن����ێ سیاس����یه‌كه‌ گوێزرای����ه‌وه‌ ب����ۆ‬ ‫پارێزگای به‌سره‌ كه‌ ماجد نه‌سراوی پارێزگار‬ ‫رێبه‌رایه‌تی ده‌كات‌و سه‌ر به‌ئه‌نجومه‌نی بااڵی‬ ‫ئیس��ل�امییه‌ به‌س����ه‌رۆكایه‌تی عه‌مار حه‌كیم‬ ‫هاوپه‌یمانی س����ه‌ره‌كی ره‌وتی سه‌در له‌دژی‬ ‫مالیكی‪ ،‬ئه‌وی����ش كاتێك ئه‌حمه‌د س����لێتی‬ ‫سه‌رۆكی لیژنه‌ی دارایی ئه‌نجومه‌نی پارێزگا‌و‬ ‫ئه‌ندامی ده‌وڵه‌تی‌ یاس����ایه‌ داوای له‌نه‌سراوی‬ ‫كرد ئه‌و گرێبه‌سته‌ داراییانه‌ ئاشكرا بكات كه‌‬ ‫پارێزگا ئیمزای كردوون‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ریش����دا ره‌وتی س����ه‌در به‌هه‌مان‬ ‫ش����ێوه‌ وه‌اڵمی هه‌وڵه‌كانی ده‌وڵه‌تی‌ یاسای‬ ‫دای����ه‌وه‌‪ ،‬كاتێ����ك چه‌ن����د ئه‌ندامێكی ره‌وتی‬ ‫سه‌در ئاماده‌كاریان بۆ لێپرسینه‌وه‌ له‌عه‌قیل‬ ‫ترێح����ی پارێزگاری كه‌ربه‌ال ده‌س����تپێكرد كه‌‬ ‫سه‌ر به‌ده‌وڵه‌تی‌ یاسایه‌و له‌كه‌سه‌ نزیكه‌كانی‬ ‫مالیكیه‌‪.‬‬ ‫له‌وباره‌یه‌ش����ه‌وه‌ ماجد مالیك����ی ئه‌ندامی‬ ‫ئه‌نجومه‌نی پارێزگای كه‌ربه‌ال له‌ده‌وڵه‌تی‌ یاسا‬

‫‌وێت لێپرسینه‌وه‌‬ ‫موقتەداده‌یه‬ ‫‌وتی س����ه‌در‬ ‫ده‌ڵێت "ره‬ ‫سەدر‬ ‫الیەنگرانی‬ ‫له‌پارێ����زگار ب����كات وه‌ك وه‌اڵمدانه‌وه‌ی����ه‌ك‬ ‫بۆ پرۆس����ه‌ی لێپرس����ینه‌وه‌ی عه‌لی ته‌میمی‬ ‫پارێ����زگاری به‌غدا"‪ .‬هه‌روه‌ه����ا وتی "ره‌وتی‬ ‫سه‌در شكست ده‌هێنێت له‌البردنی پارێزگای‬ ‫كه‌رب����ه‌ال له‌پۆس����ته‌كه‌ی‪ ،‬چونك����ه‌ ده‌نگی‬ ‫پێویستی له‌ناو ئه‌نجومه‌نی پارێزگادا نیه‌"‪.‬‬ ‫به‌گه‌ڕان����ه‌وه‌ بۆ كه‌مێ����ك دواوه‌‪ ،‬ئه‌وا ئه‌و‬ ‫حزبه‌ شیعانه‌ی له‌دوای ساڵی ‪2003‬وه‌ چوونه‌‬ ‫نێو هاوپه‌یمانێتیه‌كی یه‌كگرتوو بۆ زامنكردنی‬ ‫گرتنه‌ده‌ستی ده‌سه‌اڵت‪ ،‬له‌دوای هه‌ڵبژاردنی‬ ‫خۆجێیی ساڵی ‪ 2013‬وه‌ ئه‌و هاوپه‌یمانێتیه‌‬ ‫به‌ره‌و هه‌ره‌سهێنان چوو‪ ،‬ئه‌نجومه‌نی هه‌ر نۆ‬ ‫پارێزگا شیعه‌كه‌ی ناوه‌ڕاست‌و باشووری واڵت‬ ‫(به‌سره‌‪ ،‬میسان‪ ،‬ناسریه‌‪ ،‬موسه‌نا‪ ،‬كه‌ربه‌ال‪،‬‬ ‫نه‌جه‌ف‪ ،‬واس����ت‪ ،‬قادس����یه‌‪ ،‬بابل) له‌نێوان‬ ‫ه����ه‌ردوو به‌ره‌ ركابه‌ره‌كه‌دا پێكهاتن‪ ،‬مالیكی‬ ‫له‌الیه‌ك‌و سه‌درو حه‌كیمیش له‌الیه‌كی دیكه‌‪.‬‬ ‫س����اڵی دواتری����ش ناكۆكییه‌كان����ی نێوان‬ ‫ه����ه‌ردوو به‌ره‌كه‌ له‌هه‌ڵبژاردن����ی په‌رله‌مانی‬ ‫س����اڵی ‪2014‬دا س����ه‌ریان هه‌ڵدایه‌وه‌ كاتێك‬

‫ساڵی‌ ناڕه‌حه‌تی‌ تێپه‌ڕی‌‬

‫ساڵی‌ ‪ 2017‬چی‌ پێیه‌ بۆ‬ ‫خەڵکی كوردستان؟‬

‫س����ه‌در هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ حه‌كی����م‌و حزبه‌‬ ‫سوننه‌كاندا به‌س����ت له‌دژی مالكی‌و توانیان‬ ‫له‌ده‌س����ه‌اڵت دووری بخه‌نه‌وه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫حه‌یده‌ر عه‌بادی س����ه‌رۆك وه‌زیرانی ئێستاو‬ ‫هاوكاری خۆی له‌حزبدا‪.‬‬ ‫ئێس����تاش نێوه‌نده‌ سیاس����ی‌و ناوخۆیی‌و‬ ‫نێوده‌وڵه‌تیی����ه‌كان س����ه‌رقاڵی وه‌اڵمدانه‌وه‌ی‬ ‫پرس����یاره‌ مه‌ترس����یداره‌كه‌ن‪ ،‬ك����ه‌ ئاینده‌ی‬ ‫ملمالنێی نێو ماڵی شیعه‌ له‌ پاش كۆتاییهاتنی‬ ‫داعش چی ده‌بێت؟‬ ‫ش����ه‌ڕی دژ به‌داعش به‌درێژایی دوو ساڵی‬ ‫رابردوو یارمه‌تیده‌ر بوو بۆ یه‌كخستنی گروپه‌‬ ‫ش����یعه‌كان‪ ،‬به‌اڵم نزیكبوونه‌وه‌ی ئه‌و شه‌ڕه‌‬ ‫له‌كۆتاییه‌كه‌ی مایه‌ی نیگه‌رانیه‌ س����ه‌باره‌ت‬ ‫به‌چاره‌نووس����ی س����ه‌دان هه‌زار جه‌نگاوه‌ری‬ ‫ش����یعه‌ پاش گه‌ڕانه‌وه‌یان بۆ ش����اره‌كانیان‬ ‫له‌باشووری واڵت كه‌ هه‌موویان سه‌ر به‌حزبی‬ ‫ركابه‌ره‌كانی سه‌ر گۆڕه‌پانی سیاسین‪.‬‬ ‫له‌ماوه‌ی سااڵنی رابردووش����دا هه‌ڵبژاردن‬ ‫یارمه‌تیده‌رب����وو ب����ۆ گه‌مارۆدان����ی ملمالنێی‬ ‫نێوان حزبه‌ ش����یعه‌كان له‌ڕێی سندوقه‌كانی‬ ‫ده‌نگدان����ه‌وه‌‪ ،‬به‌پێی ده‌س����تووری عێراقیش‬ ‫ده‌بێت هه‌ڵبژاردن����ی خۆجێیی داهاتوو دوای‬ ‫چ����وار مانگ����ی دیك���� ‌ه ئه‌نجام بدرێ����ت واته‌‬ ‫له‌مانگی نیسانی ‪2017‬دا‪ ،‬به‌اڵم كۆمیسیۆنی‬ ‫هه‌ڵبژاردن رایگه‌یاند كه‌ ناتوانێت هه‌ڵبژاردنی‬ ‫داهاتوو به‌ڕێوه‌بب����ات له‌به‌ر چه‌ند هۆكارێكی‬ ‫لۆجستی‌و سیاسی‪.‬‬ ‫س���ێ س���ه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی عێراقی���ش‬ ‫(سه‌رۆكایه‌تی كۆمار‪ ،‬حكومه‌ت‪ ،‬په‌رله‌مان)‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ رێككه‌وتن ك���ه‌ هه‌ڵبژاردن بۆ‬ ‫س���اڵی ‪ 2018‬دوابخرێت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی داعش‬ ‫ده‌ستی به‌سه‌ر چه‌ند ش���ارێكدا گرتووه‌ كه‌‬ ‫دانیشتووانه‌كه‌یان ناتوانن به‌شداری ده‌نگدان‬ ‫بك���ه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌ جگ���ه‌ له‌ئاواره‌بوونی ملیۆنان‬ ‫ك���ه‌س له‌ش���اره‌كان كه‌ ناتوانن به‌ش���داری‬

‫هه‌ڵب���ژاردن بكه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ها س���ه‌رقاڵبوونی‬ ‫حكومه‌ت به‌شه‌ڕی دژ به‌توندڕه‌وان‪.‬‬ ‫به‌اڵم ره‌نگه‌ دواخس���تنی هه‌ڵبژاردن ببێته‌‬ ‫مای���ه‌ی ملمالنێ���ی تون���دو ئه‌م جاره‌ش���یان‬ ‫به‌ئامرازی نا دیموكراتی‌و ره‌نگه‌ بگاته‌ ئاستی‬ ‫به‌كارهێنان���ی توندوتیژی���ش‪ ،‬هاوپه‌یمان���ی‬ ‫ده‌وڵه‌تی‌ یاس���ای نزیك له‌هێزه‌كانی حه‌شدی‬ ‫شه‌عبییش هه‌وڵی گۆڕینی ئه‌نجومه‌نی ئێستای‬ ‫پارێزگاكان ده‌دات به‌ر له‌هه‌ڵبژاردن‪ ،‬له‌كاتێكدا‬ ‫ره‌وتی س���ه‌درو ئه‌نجومه‌نی بااڵی ئیس�ل�امی‬ ‫هه‌وڵ���ده‌ده‌ن پارێزگاری له‌بارودۆخی ئێس���تا‬ ‫بكه‌ن‌و ئه‌وانیش هه‌زاران جه‌نگاوه‌ریان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫پێش���هاتی نوێش له‌سه‌ر ئاس���تی شیعه‌‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و گروپه‌ چه‌كدارانه‌ی له‌دوای ساڵی‬ ‫‪ 2014‬بۆ بنبڕكردنی داعش پێكهێنران‌و شه‌ڕی‬ ‫سه‌ختیان كردووه‌و به‌ سه‌دان جه‌نگاوه‌ریان‬ ‫له‌ده‌س���تداوه‌و توانیویانه‌ چه‌ندین شار ئازاد‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬ئێس���تا هه‌ژموونێك���ی جه‌ماوه‌ری‌و‬ ‫خواستی سیاسیان هه‌یه‌و بوونه‌ته‌ ركابه‌ری‬ ‫ئه‌و حزب���ه‌ ش���یعیه‌ ته‌قلیدیانه‌ی ئاس���تی‬ ‫جه‌ماوه‌ریان پاشه‌كه‌ش���ه‌ی زۆری كردووه‌‪،‬‬ ‫چونكه‌ ده‌نگده‌رانی ش���یعه‌ به‌رپرس���یارێتی‬ ‫ه���ه‌ژاری‌و بێ���كاری له‌ش���اره‌كانیان له‌دوای‬ ‫‪2003‬وه‌ ده‌خه‌نه‌ ئه‌ستۆی ئه‌و حزبانه‌‪.‬‬ ‫ته‌نیا شتی دڵنیاش ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ڵبژاردنی‬ ‫داهات���وو گرنگتری���ن‌و مه‌ترس���یدارترینیش‬ ‫ده‌بێ���ت له‌س���اڵی ‪2003‬وه‌‪ ،‬چونكه‌ یه‌كه‌م‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ه‌ ل���ه‌دوای داع���ش‪ ،‬ه���ه‌روه‌ك‬ ‫ركاب���ه‌ری له‌س���ه‌ر كورس���ی ئه‌نجومه‌ن���ی‬ ‫پارێ���زگاكان قورس���تر ده‌بێ���ت له‌ركابه‌ری‬ ‫له‌س���ه‌ر كورس���یه‌كانی په‌رله‌م���ان‪ ،‬چونكه‌‬ ‫عێراق به‌ره‌و سیستمێكی المه‌ركه‌زی ده‌چێت‬ ‫له‌ڕێی یاس���ای پارێزگاكانه‌وه‌ كه‌ ده‌سه‌اڵتی‬ ‫ئه‌منی‌و سیاسی‌و كارگێڕی‌و ئابووری فراوانتر‬ ‫له‌حكومه‌تی به‌غدا به‌ده‌سه‌اڵتدارانی خۆجێیی‬ ‫ده‌به‌خشێت‪.‬‬ ‫كوبه‌ی بڕوێش‌و عروق ئه‌لفڕن‌و سامقیه‌‬

‫خواردنه‌ موساڵویه‌كان سفره‌ی‬ ‫واستیه‌كان ده‌ڕازێننه‌وه‌‬


‫‪6‬‬

‫ئابوری‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫ئه‌م الپه‌ره‌یه‌ به‌سپۆنسه‌ری کۆمپانیای پیت ئۆیڵ‌‬

‫ئه‌و پیاوه‌ی ئاشتی هه‌ورامی پێشنیاری فرۆشتنی‬ ‫كێڵگه‌ نه‌وتیه‌كانی هه‌رێمی بۆكرد‪ ،‬هاته‌ هه‌ولێر‬ ‫ئا‪ :‬وریا حسێن‬ ‫له‌ناو ئه‌و وه‌زیرانه‌ی حكومه‌تی‬ ‫توركیا كه‌ هاتن بۆ كۆبونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌رۆكایه‌تی حكومه‌ت‌و مه‌سعود‬ ‫بارزانی‪ ،‬به‌رات ئه‌لبایراك وه‌زیری وزه‌ی‬ ‫توركیا هه‌بو كه‌ كلیلی په‌یوه‌ندیه‌‬ ‫نه‌وتیه‌كانی نێوان هه‌رێم‌و توركیایه‌‪،‬‬ ‫پێشتر ئاشتی هه‌ورامی‌و نێچیرڤان‬ ‫بارزانی پێشنیاری فرۆشتنی كێڵگه‌‬ ‫نه‌وتیه‌كانی هه‌رێمیان بۆ كردبو‪.‬‬ ‫به‌رات ئه‌لبایراك له‌ته‌مه‌نی ‪ 39‬ساڵیدایەو‬ ‫ئێستا وه‌زیری وزه‌ی توركیایه‪ ،‬ئه‌و پێشتر‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری گروپی كۆمپانیی (چالیك)ی‬ ‫توركی بوه‪ ‌،‬پاش����ان بوه‌ته‌ په‌رله‌مانتاری‬ ‫دادوگه‌ش����ه‌پێدان له‌په‌رله‌مان����ی توركی����ا‬ ‫‌ساڵی ‪ ،2105‬هه‌ردوای ئه‌وه‌ش له‌و ساڵه‌دا‬ ‫پۆس����تی وه‌زی����ری وزه‌ی توركیای دوای‬ ‫تانه‌ر یه‌ڵدز وه‌رگ����رت‪ ،‬بایكراك هاوكات‬ ‫زاوای ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغانی س����ه‌رۆك‬ ‫كۆماری توركیایه‌ یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سانه‌ی كه‌‬ ‫ئێستا له‌توركیا به‌ (پیاوی كاروسیاسه‌ت)‬ ‫ناوبانگ����ی ده‌رك����ردوه‌‪ ،‬به‌تایب����ه‌ت دوای‬ ‫ئه‌وه‌ی بوه‌ زاوای سه‌رۆككۆمار‪.‬‬

‫وتیش���ی "هه‌مو عه‌قڵێكی س���ه‌لیم پێمان‬ ‫ده‌ڵێت پ���ه‌ره‌ به‌په‌یوه‌ندیی���ه‌ نه‌وتیه‌كانی‬ ‫هه‌رێم‌و توركیا بدرێت"‪.‬‬ ‫ه���اوكات بڕی���ارده‌ری لیژن���ه‌ی دارایی‬ ‫په‌رله‌مان���ی عێراق ب���اوه‌ڕی وای���ه بونی‬ ‫ئ���ه‌و وه‌زیرانه‌ له‌پێكهاته‌ك���ه‌ی وه‌فده‌كه‌ی‬ ‫سه‌رۆكوه‌زیرانی توركیا له‌بنه‌ڕەتدا بۆ ئه‌وه‌یه‌‬ ‫كه‌ ڕێكکه‌وتنی نه‌وت���ی‌و ئابوری گرێبده‌ن‬ ‫وتی "یه‌كێك له‌خاڵه‌كانی ئاش���تبونه‌وه‌ی‬ ‫عێ���راق له‌گه‌ڵ توركیا بۆ ئه‌وه‌یه‌ ئاس���تی‬ ‫هه‌نارده‌ی نه‌وتی هه‌رێم س���نوردار بكرێت‪،‬‬ ‫چونكه‌ عێراق ئیلتزامی ئه‌خالقی‌و ئه‌ده‌بی‬ ‫له‌الیه‌ن ئۆپیكه‌وه‌ له‌سه‌رە"‪.‬‬

‫نێچیرڤان یه‌كه‌م‬ ‫وه‌زیری توركیا‬ ‫ماچیكرد‪" ،‬به‌رات‬ ‫ئه‌لبایراك" بو‬ ‫به‌رات ئه‌لبایراك‪ ،‬لەکاتی تەماشاکردنی چەند کێڵگەیەکی نەوتی‬ ‫ئه‌ندامه‌كه‌ی لیژنه‌ی سامانه‌ سروشتیه‌كان‬ ‫له‌په‌رله‌مانی كوردستان باسی ئه‌وه‌ده‌كات‬ ‫ئێم���ه‌ش وه‌ك���و میدی���اكاران ده‌زانی���ن‬ ‫ناوه‌ڕۆك���ی رێكه‌وتنی ‪ 50‬س���اڵه‌ی نێوان‬ ‫توركیاو هه‌رێم چیه‌‪ ،‬وتیش���ی "هیچ شتێك‬ ‫نازانین له‌ب���اره‌ی ئ���ه‌و رێكکه‌وتنه‌وه‌ كێ‬ ‫واژوی كردوه‌‪ ،‬ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی چۆنه‪ ،‬به‌رات‬ ‫ئه‌لبایک���راك په‌یوه‌ندی چی���ه‌ به‌ناوه‌ڕۆكی‬ ‫رێكه‌وتنه‌كه‌وه‌‌"‪.‬‬

‫به‌اڵم به‌گوێ����ره‌ی زانیاریه‌كان توركیا ئه‌و نه‌وتیه‌ی هه‌ی���ه‌ له‌نێوان هه‌رێ���م‌و توركیا‬ ‫پێشنیاره‌ی پێكه‌مبوه‌و خواستی زۆر له‌وه‌ ناڕونه‌‪ ،‬نازانرێت چۆن گرێدراوه‌"‪.‬‬ ‫به‌پێی دواهه‌می����ن به‌ڵگه‌نامه‌ی ویكلس زیاتره‌"‪.‬‬ ‫بێت‪ ،‬بایكراك سه‌رپه‌رش����تی راسته‌وخۆی‬ ‫ب���ه‌رات ئه‌لبایراك وه‌ك���و وه‌زیری وزه‌ی‬ ‫مه‌له‌ف����ی نه‌وت����ی هه‌رێمی����ش ده‌كات‪،‬‬ ‫فایه‌ق مس���ته‌فا ئه‌ندامی لیژنه‌ی سامانه‌ توركیا ئێس���تا زۆر باس���ی ئه‌وه‌ ده‌كرێت‬ ‫به‌وپێی����ه‌ی ئاش����تی هه‌ورام����ی وه‌زیری سروش���تیه‌كان له‌په‌رله‌مانی كوردس���تان‪ ،‬كه‌ چاودێ���ری چۆنیه‌ت���ی جێبه‌جێكردنی‬ ‫سامانه‌ سروشتیه‌كان له‌ڕێگه‌ی ئیمه‌یله‌وه‌ س���ێبه‌ری بایكراك به‌س���ه‌ر كه‌رتی نه‌وتی رێكه‌وتنی نه‌وتی نێوان هه‌رێمی كوردستان‌و‬ ‫پێش����نیاری ئ����ه‌وه‌ی بۆكرد "ك����ه‌ توركیا هه‌رێمی كوردس���تانه‌وه‌ ناشارێته‌وەو‌ ئه‌وه‌ توركیا ده‌كات‪ ،‬كه‌ كاته‌كه‌ی بۆ ‪ 50‬ساڵه‌و‬ ‫له‌پێن����او پێدان����ی قه‌رزێك����ی ‪ 5‬ملیاری باس���ده‌كات پێش���تر زانیاری ئه‌وه‌ وتراوه‌ تائێستا جگه‌ له‌چه‌ند كه‌سێكی كه‌می نێو‬ ‫پش����كه‌كانی هه‌رێمی كوردستان له‌كێڵگ ‌ه له‌ڕێگ���ه‌ی به‌رات ئه‌لبایراك���ه‌وه‌ بنه‌ماڵه‌ی ده‌س���ه‌اڵتدارانی هه‌رێم به‌تایب���ه‌ت پارتی‬ ‫به‌رات ئه‌لبای���راك كاتێك له‌گه‌ڵ بینالی‬ ‫گرنگه‌كان بفرۆش����ێت به‌توركیا كه‌ رێژه‌ی ئه‌ردۆغان پشكیان له‌داهاتی نه‌وتی هه‌رێم نه‌بێت كه‌س نازانێت ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی چیه‌‪.‬‬ ‫یه‌ڵدرم هاته‌ هه‌ولێر له‌ناو هه‌مو وه‌زیره‌كان‬ ‫پش����كه‌كان ‪ %6‬بۆ ‪ %100‬ده‌س����پێده‌كات‪ ،‬بۆ رۆیش���توە‪ ،‬وتیش���ی "ئه‌و په‌یوه‌ندییه‌‬

‫یه‌كه‌م كه‌س���بو نێچیرڤان بارزانی سه‌رۆكی‬ ‫حكوم���ه‌ت ماچیكرد‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ش ره‌نگه‌ بۆ‬ ‫ئه‌و په‌یوه‌ندی���ه‌ توندوتۆڵه‌ بگه‌ڕێته‌وه‌ کە‬ ‫له‌نێ���وان نێچیرڤان‌و بایكراك���دا هه‌یه‌ كه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر بنه‌م���ای رێكکه‌وتن���ی نه‌وتی ‪50‬‬ ‫ساڵه‌ی نێوان هه‌رێم‌و توركیا گرێدراوه‌‪.‬‬ ‫د‪.‬قه‌یوان سیوه‌یلی شاره‌زای بواری وزه‌‬ ‫باسی ئاینده‌ی په‌یوه‌ندیه‌ نه‌وتیه‌كانی نێوان‬ ‫هه‌رێ���م‌و توركیا ده‌كات‌و جه‌خت له‌س���ه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ده‌كاته‌وه‌ توركیا تاكه‌ رێگه‌یه‌ له‌به‌رده‌م‬ ‫هه‌رێمدا ب���ۆ هه‌نارده‌ی نه‌وت‪ ،‬بۆیه‌ گرنگه‌‬ ‫ب���ۆ هه‌رێم پ���ه‌ره‌به‌په‌یوه‌ندیه‌كانی بدات‪،‬‬

‫بڕی���ارده‌ری لیژنه‌ی دارای���ی په‌رله‌مانی‬ ‫عێراق له‌ب���اره‌ی بونی ب���ه‌رات ئه‌لبایراك‬ ‫وه‌زی���ری وزه‌ی توركیا له‌نێ���و پێكهاته‌ی‬ ‫وه‌فده‌كه‌ی یه‌ڵدرم جه‌ختی له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫ك���رده‌وه‌ پێكهات���ه‌ی وه‌فده‌ك���ه‌ ئابوریه‌‬ ‫بون���ی وزه‌یری وه‌زی توركی���اش هه‌ر له‌و‬ ‫چوارچێوه‌یه‌دای���ه‌‪ ،‬ئه‌و وتیش���ی "توركیا‬ ‫دۆخ���ی ئاب���وری خراپه‌و ده‌یه‌وێ���ت بازاڕ‬ ‫به‌ڕوی خۆیدا بكاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫‌‬ ‫بون���ی به‌رات ئه‌لبای���راك وه‌زیری وزه‌ی‬ ‫توركیاو زاوای ره‌ج���ه‌ب ته‌یب ئه‌رۆدۆغان‬ ‫له‌پێكهات���ه‌ی وه‌فده‌كه‌ی توركیا بۆ هه‌ولێر‬ ‫ره‌نگه‌ قسه‌كردنی له‌س���ه‌ر پێشنیاره‌كه‌ی‬ ‫ئاش���تی هه‌ورام���ی‌و نێچیرڤ���ان بارزان���ی‬ ‫تۆخكردبێت���ه‌وه‌‪ ،‬كه‌ ئێس���تا ئ���ه‌و كاره‌‬ ‫له‌ئاستی شه‌قامی كوردی به‌كارێكی خراپ‬ ‫وه‌س���فده‌كرێت‌و هه‌وڵێكی په‌رله‌مانتارانی‬ ‫عێ���راق هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌دادگا‌س���كااڵ‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و كه‌س���انه‌ تۆماربكەن کە گالون‬ ‫له‌م دۆسیه‌یه‌وه‌‪.‬‬

‫بیناڵی یه‌ڵدرم چاوی له‌بازاڕی هه‌رێمی كوردستانه‌‬

‫"مه‌ترسی هه‌یه‌ توركیا به‌ناوی هاوكاریه‌وه‌‪ ،‬كۆتوبه‌ندی سیاسی‌و ئابوری هه‌رێم بكات"‬ ‫ئا‪ :‬وریا‬ ‫توركیا بۆ فراوانكردنی بازاڕی خۆی‬ ‫رو له‌هه‌رێمی كوردستان ده‌كات‪،‬‬ ‫به‌ڕای شاره‌زایانی ئابوریش "مه‌ترسی‬ ‫هه‌یه‌ ئابوری هه‌رێمی كوردستان دوای‬ ‫جڵه‌وگیرکردنی له‌الیه‌ن توركیاوه‌‬ ‫كۆتوبه‌ندیش بكرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌م‬ ‫سه‌ردانەی وه‌فدی بااڵی توركیا بۆ هه‌رێمی‬ ‫كوردستان به‌ته‌واوی ره‌نگی داوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫بێوار خونسی راوێژكاری ئاسایشی هه‌رێم‬ ‫ب����ۆ كاروباری وزه‌ له‌باره‌ی س����ه‌ردانه‌كه‌ی‬ ‫بینال����ی یه‌ڵدرم س����ه‌رۆكوه‌زیرانی توركیاو‬ ‫وه‌زیره‌كان����ی باس����ی ئه‌وه‌یك����رد توركی����ا‬ ‫پێویس����تی به‌بازرگانی هه‌یه‌ چاوی له‌سه‌ر‬ ‫كه‌رتی نه‌وت‌و غازی سروش����تیه‌‪ ،‬وتیش����ی‬ ‫"پێش����تر س����ه‌رۆكی حكوم����ه‌ت له‌گ����ه‌ڵ‬ ‫حكومه‌تی توركی����ا پڕۆگرامێكیان هه‌بو بۆ‬ ‫زیادیكردنی بواری بازرگانی له‌نێوان هه‌رێم‌و‬ ‫توركیا به‌كردنه‌وه‌ی چه‌ند خاڵێكی سنوری‬ ‫نوێ‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌گه‌ری هه‌یه‌ له‌م قۆناغه‌دا كار‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و بابه‌ته‌ بكرێت"‪.‬‬

‫مەسعود بارزانی‌و بینالی یەڵدرم لەچیای زەرتک‬

‫(كیپكۆ)یه‌ بفرۆش����ێت به‌حكومه‌تی توركیا‬ ‫ن����ه‌وزاد غه‌فور جێگری س����ه‌رۆكی ژوری‬ ‫كه‌ مافی خۆیه‌تی"‪.‬‬ ‫بازرگانی س����لێمانی ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ده‌كات‬ ‫بینالی به‌ڵدرم س����ه‌رۆكوه‌زیرانی توركیا‬ ‫قه‌ب����ارەی ئاڵوگ����ۆڕی بازرگانی له‌نێوان قه‌ب����اره‌ی ئاڵوگ����ۆڕی بازرگان����ی له‌نێوان‬ ‫سه‌رۆكایه‌تی وه‌فدێكی ده‌كرد كه‌ پێكهاتبو‬ ‫له‌وه‌زی����ره‌ گرنگه‌كان����ی (وزه‌‪ ،‬ئاب����وری‪ ،‬توركی����او هه‌رێم����ی كوردس����تان پێكهاتوه‌ هه‌رێمی كوردس����تان‌و توركیا ‪ %30‬بۆ ‪%40‬‬ ‫خاڵه‌س����نوریه‌كان‪ ،‬پ����ه‌روه‌رده‌) چه‌ن����د له‌ب����ڕی ‪ %70‬ی كۆی قه‌ب����اره‌ی ئاڵوگۆڕی كه‌میكردوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌به‌ر هیچ هۆكارێكی‬ ‫بازرگانی نێوان عێراق‌و توركیا كه‌ سااڵنە سیاس����ی نیه‌ به‌ڵكو له‌به‌ر ئه‌م قه‌یرانه‌یه‌‪،‬‬ ‫كه‌سایه‌تیەكی دیكه‌ی حكومه‌تی توركیا‪.‬‬ ‫‪ 10‬ملیار دۆالره‌‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا ئه‌م قه‌باره‌یه‌ وتیش����ی "هیچ رێگرییه‌كی سیاسی نیه‌ بۆ‬ ‫راوێژكاره‌ك����ه‌ی ئاسایش����ی هه‌رێم����ی كه‌میك����ردوه‌ ئه‌وه‌ش مه‌ترس����ی له‌س����ه‌ر خراپبون����ی په‌یوه‌ندیه‌كان����ی نێوان هه‌رێم‌و‬ ‫كوردس����تان باس����ی ئه‌وه‌ش����ده‌كات‪ ،‬دوره‌ توركیا دورستكردوه‌ بۆیه‌ یه‌كێك له‌بابه‌ته‌ توركیا‪ ،‬توركیا باری ئابوری‌و دارایی خۆی‬ ‫له‌ڕاس����تیه‌وه‌ حكومه‌ت����ی هه‌رێ����م هی����چ س����ه‌ره‌كییه‌كانی هاتنی وه‌فدی توركیا بۆ زۆر به‌الوه‌ گرنگه‌ بۆ ئه‌وه‌ی گه‌وره‌ترین بڕی‬ ‫كێڵگه‌یه‌كی فرۆش����تبێت به‌توركیا‪ ،‬وتیشی هه‌رێم گه‌ش����ه‌كردنی ئ����ه‌و ئاڵوگۆڕه‌ی ‌ه كه‌ هاورده‌ بنێردرێته‌ ده‌ره‌وه‌"‪.‬‬ ‫"ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ بەشێک له‌و كێڵگانه‌ی پشكی س����اڵی‪ 2016‬رێكۆردێكی خراپی تۆماركردو‬ ‫جێگری سه‌رۆكی ژوری بازرگانی سلێمانی‬ ‫كۆمپانیا به‌رهه‌مێنانی نه‌وتی كوردس����تان توركیا زیانی لێكرد‪.‬‬

‫ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ده‌كات توركیا له‌هه‌ولێر بازاڕی‬ ‫كۆنترۆڵكردوه‌و له‌سلێمانی له‌ڕكاربه‌رییه‌كی‬ ‫س����ه‌ختدایه‌ له‌گه‌ڵ كااڵی ئێرانی به‌جۆرێك‬ ‫زۆج����ار له‌بازاڕی س����لێمانیدا كااڵی توركی‬ ‫زۆرتره‌ تائێرانی‪ ،‬وتیش����ی "به‌پله‌ی یه‌كه‌م‬ ‫خ����ۆراك‪ ،‬به‌پله‌ی دوه‌م جلوبه‌رگ‌و به‌پله‌ی‬ ‫سێهه‌میش كه‌ره‌س����ته‌ی بیناسازی توركی‬ ‫له‌بازاڕه‌كانی هه‌رێم بونیان هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫بینالی یه‌ڵدرم له‌كۆنگره‌ رۆژنامه‌وانیه‌كه‌ی‬ ‫هه‌ولێر ئه‌وه‌ی ئاشكراكرد لیژنەیەكی ئابووری‬ ‫لەنێوان هەولێرو ئەنق����ەرە پێكدەهێنرێت‪،‬‬ ‫ه����ه‌ر ئه‌م مانگه‌ش كۆده‌بن����ه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫پش����تیوانی ئابوری له‌هه‌رێمی كوردس����تان‬ ‫بكه‌ن ك����ه‌ به‌دۆخێكی س����ه‌ختی ئابوریدا‬

‫هه‌رێم زۆرترین كااڵی‬ ‫توركی بۆ دێت‪ ،‬ئه‌م‬ ‫سه‌ردانه‌ی وه‌فدی‬ ‫توركیا ده‌رگای زیاتر‬ ‫ده‌كاته‌و‌ه بۆ هاتنی‬ ‫كااڵی توركی بۆ‬ ‫هه‌رێمی كوردستان‬ ‫تێدەپەڕێت‪ ،‬به‌اڵم ئابوریناس����ان ترس����یان‬ ‫هه‌ی����ه‌ ئ����ه‌م ش����یرینیه‌ی توركی����ا ژه‌هری‬ ‫پێوه‌بێت بۆ كوش����تنی سیاس����ی‌و ئابوری‬ ‫هه‌رێمی كوردستان‪.‬‬ ‫د‪.‬یونس عه‌لی مامۆستای به‌شی ئابوری‬ ‫زانك����ۆی س����لێمانی له‌مباره‌ی����ه‌وه‌ ئ����ه‌وه‌‬ ‫باس����ده‌كات به‌ه����ۆی بارگرژیه‌ سیاس����ی‌و‬ ‫ئابوریه‌كان����ه‌وه‌ توركی����ا له‌بارێكی ئابوری‬ ‫خراپدایه‌‪ ،‬له‌م كاته‌دا كه ‌یارمه‌تی هه‌رێمی‬ ‫كوردس����تان ده‌دات‪ ،‬ئ����ه‌ی ك����ێ یارمه‌تی‬ ‫خۆی بدات! ئه‌و وتیش����ی "م����ن پێم وانیه‌‬ ‫توركی����ا بیه‌وێت قه‌یران����ی دارایی‌و ئابوری‬ ‫له‌س����ه‌ر هه‌رێمی كوردستان س����وكبكات‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌رژوه‌ندی ئابوری‌و سیاس����ی له‌مه‌‬

‫گه‌وره‌تری نه‌بێت"‪.‬‬ ‫وتیش����ی "خه‌م����ی ئێم����ه‌ له‌وه‌دایه‌ ئه‌م‬ ‫یارمه‌تی����ه‌ بمانب����ات بۆ پاش����كۆیه‌تیه‌كی‬ ‫گه‌وره‌ت����ر‪ ،‬چونكه‌ ئێس����تا نه‌وت����ی هه‌رێم‬ ‫له‌توركیاوه‌ ده‌ڕوات‪ ،‬مه‌ترسی هه‌یه‌ توركیا‬ ‫قه‌رز بدات به‌هه‌رێم به‌س����ودی قورس����ه‌وه‌‬ ‫بۆ ئ����ه‌وه‌ی مه‌رجه‌كانی به‌س����ه‌ر هه‌رێمدا‬ ‫بس����ه‌پێنێت‪ ،‬ئه‌وه‌ش دوای جڵه‌وگیرکردنی‬ ‫ئابوریه‌ك����ەی‪ ،‬كۆتوبه‌ندیش����ی ب����كات‌و‬ ‫له‌جوڵه‌ی بخات"‪.‬‬ ‫ماجید بازرگان سه‌رۆكی لیژنه‌ی‌ بازرگانی‌‌و‬ ‫پاراستنی‌ مافه‌كانی‌ به‌كاربه‌ر له‌په‌رله‌مانی‬ ‫كوردستان ئه‌وه‌ ناشارێته‌وه‌ هه‌رێم زۆرترین‬ ‫كااڵی توركی بۆ دێت‪ ،‬ئه‌م سه‌ردانه‌ی وه‌فدی‬ ‫توركی����ا ده‌رگای زیاتر ده‌كاته‌وه‌ بۆ هاتنی‬ ‫كااڵی توركی بۆ هه‌رێمی كوردس����تان‪ ،‬وتی‬ ‫"هه‌رێمی كوردستان گه‌وره‌ترین په‌یوه‌ندی‬ ‫نه‌وتی له‌گه‌ڵ توركیا هه‌یه‌‪ ،‬پاش����ان كااڵی‬ ‫تر"‪.‬‬ ‫س����ه‌رۆكی لیژنه‌ی‌ بازرگانی‌‌و پاراستن ‌ی‬ ‫مافه‌كانی‌ به‌كاربه‌ر له‌په‌رله‌مانی كوردستان‬ ‫باس����ی ئه‌وه‌ش����ده‌كات ئه‌وان س����ه‌ردانی‬ ‫توركیایان كرد‌وەو‌ له‌و س����ه‌ردانه‌ ئه‌وه‌یان‬ ‫به‌دیكردوه‌ ك����ورد له‌عێراقدا زۆرترین كااڵی‬ ‫توركی ده‌هێنن‪ ،‬وتیشی "ئه‌م دۆخه‌ ئابوریه‌‬ ‫كاریگه‌ری له‌سه‌ر ئاڵوگۆڕی بازرگانی كردوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر توركیا هاوكاری هه‌رێمی كوردستان‬ ‫بێت ئه‌وا ئابوریمان گه‌شه‌ ده‌كات"‪.‬‬ ‫ره‌نگ����ه‌ هاوكارییه‌كه‌ی بینال����ی یه‌ڵدرم‬ ‫ئاسانكاریه‌كی گه‌وره‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی كااڵی‬ ‫تورك����ی له‌بازاڕه‌كانی هه‌رێمی كوردس����تان‬ ‫زیاتربێت‪ ،‬ئه‌وه‌ش ره‌نگه‌ راس����تكردنه‌وه‌ی‬ ‫باری الری حكومه‌تی توركی بێت له‌س����ه‌ر‬ ‫گیرفانی هاواڵتیانی هه‌رێمی كوردستان‪.‬‬

‫کوردستانێکی ئاوەدانت دەوێت‪ ،‬بەرهەمی خۆماڵی بەکاربهێنە‬

‫کوالێتی‬ ‫تەندروستی‬ ‫باشتر‬


‫تایبەت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫‪9‬‬

‫حه‌وت فه‌رمانگه‌ ماوه‌ی ‪ 35‬رۆژه‌ مۆلیده‌كه‌یان له‌كاركه‌وتوه‌‬

‫ی سه‌روه‌ری‌ له‌چاوه‌ڕوانی كاره‌بای حكومیدا هاواڵتیان ده‌نێرنه‌و‌ه ماڵه‌وه‌‬ ‫بانك ‌‬ ‫ئا‪ :‬مه‌زهه‌ر كه‌ریم‬ ‫به‌ئه‌لیكترۆنی كردنی‌ موچه‌ی فه‌رمانبه‌ران‌و‬ ‫نه‌بونی كاره‌بای ئه‌هلی‌و حكومی له‌بانكی‬ ‫سه‌روه‌ری‪ ،‬هاواڵتیان چه‌ندین كاتژمێر‬ ‫له‌چاوه‌ڕوانیدا راده‌گرێت‪" ،‬به‌ڕێوه‌به‌ری‬ ‫خانوبه‌ره‌ی میری" كه‌ سه‌رپه‌رشتی بیناكه‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ده‌ڵێت "حه‌وت فه‌رمانگه‌ ماوه‌ی‬ ‫بیست رۆژه‌ مۆلیده‌كه‌مان له‌كاركه‌وتوه‌ كه‌‬ ‫بانكی سه‌روه‌ری یه‌كێكه‌ له‌و فه‌رمانگانه‌‪،‬‬ ‫نازانین چی بكه‌ین"‪.‬‬ ‫هێشتا ده‌رگای‌ بانكی‌ سه‌روه‌ری‌ له‌سلێمان ‌ی‬ ‫نه‌كراوه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ك���ه‌ هاواڵتی���ان له‌ب���ه‌رده‌م‬ ‫ده‌رگاكه‌یدا كۆده‌بنه‌وه‌ تا زو ئیشوكاره‌كانیان‬ ‫رای���ی‌ بكرێ���ت‪ ،‬ك���ه‌ به‌ش���ێكیان خه‌ڵكی‌‬ ‫به‌ته‌مه‌نن‪ ،‬ب���ه‌اڵم هه‌ر كه‌ ده‌چن���ه‌ ژوره‌وه‌‬ ‫كارمه‌ندێ���ك په‌ڕاوه‌كانی���ان لێوه‌رده‌گرێت‌و‬ ‫له‌س���ه‌ر یه‌ك دایانده‌نێت‌و به‌زمانێكی‌ ناجۆر‬ ‫پێیانده‌ڵێ���ت كاره‌ب���ا نییه‌ بڕۆن���ه‌ ده‌ره‌وه‌و‬ ‫كاتژمێ���ر ‪ 10‬وه‌رن���ه‌وه‌‪ .‬ئیت���ر كارمه‌ندانی‌‬ ‫پۆلیس���ی بانكه‌ك���ه‌ش ب���ۆ جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫فه‌رمانه‌ك���ه‌ ده‌كه‌ونه‌ خۆیان‌و س���ه‌ردانكاران‬ ‫ئ���اگادار ده‌كه‌ن���ه‌وه‌ له‌ناو بانكه‌ك���ه‌دا "كه‌‬ ‫به‌ش���ێكی‌ دیوارو شوشه‌كانی‌ به‌ریكالم كردن‬ ‫بۆ كۆمپانیاكان رازێنراوه‌ته‌وه‌" نه‌وه‌س���تن‌و‬ ‫بچنه‌ ده‌ره‌وه‌!‬ ‫محه‌مه‌د غه‌ریب‪ ،‬ك���ه‌ هاواڵتییه‌كی‌ ته‌مه‌ن‬ ‫‪ 59‬س���اڵه‌‪ ،‬گله‌یی‌‌و گازن���ده‌ی‌ ئه‌وه‌ ده‌كات‬ ‫له‌كاتژمێر هه‌شتی‌ به‌یانییه‌وه‌ هاتوه‌ تاپاره‌ی‌‬ ‫ب���اج‌و زه‌ریبه‌ ب���دات به‌حكوم���ه‌ت‪ ،‬كه‌چی‌‬ ‫مامه‌ڵه‌ی‌ نه‌ش���یاوی‌ له‌گه‌ڵ‌ ده‌كه‌ن‪ ،‬ئه‌و وتی‌‬ ‫"شیاو نییه‌ دوای‌ چاوه‌ڕوانییه‌كی‌ زۆر هێشتا‬ ‫پێتبڵێن بڕۆ ده‌ره‌وه‌ زیاتر چاوه‌ڕوان به‌"‪.‬‬ ‫به‌اڵم الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كانیش دیس���ان‬ ‫ل���ه‌م دۆخه‌ ناڕازین‌و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن گه‌ر‬ ‫كاره‌ب���ای حكومی نه‌بێت‪ ،‬ده‌بێت دانیش���ن‪،‬‬ ‫ئه‌وان ده‌ڵێن پێش���تریش به‌دو مانگ‌و س���ێ‌‬ ‫مانگ چاوه‌ڕوان بون تاگازی مولیده‌كه‌یان بۆ‬ ‫دابین كراوه‌‪.‬‬ ‫به‌هادی���ن حه‌مه‌عه‌زی���ز به‌ڕێوه‌ب���ه‌ری‬ ‫خانوبه‌ره‌ی می���ری له‌س���لێمانی به‌ئاوێنه‌ی‬

‫فۆتۆ‪ :‬مەزهەر‬

‫چه‌ند جارێك‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری بانكی‬ ‫سه‌روه‌ریمان‬ ‫ئاگاداركردۆته‌وه‌ به‌ده‌ر‬ ‫له‌نه‌بونی كاره‌با هیچ‬ ‫خزمه‌تگوزاریه‌كی‬ ‫سه‌ره‌تایی تێدانیه‌ ده‌بێت‬ ‫خۆمان ده‌ستمان هه‌بێت‬ ‫له‌چاككردن‌و ئه‌نجامدانی‬ ‫خزمه‌تگوزاریه‌كانی‬ ‫بیناكه‬

‫كاره‌بای حكومی نه‌بێت ده‌بێت چاوه‌ڕوانبین‪،‬‬ ‫تاگازی مۆلیده‌مان بۆ دابینبكه‌ن"‪.‬‬ ‫وتیش���ی "به‌ده‌ر له‌كێشه‌ی بیناكه‌ كێشه‌ی دوێنی به‌یانی له‌هه‌ش���ت‌و نی���وی به‌یانیه‌و‌ه‬ ‫نه‌بونی خزمه‌تگوزاریمان هه‌یه‌ له‌ساڵی ‪ 2013‬هاواڵتی‌و فه‌رمانبه‌ره‌كانم���ان له‌چاوه‌ڕوانیدا‬ ‫كۆمپانیایه‌ك كاری پاككردنه‌وه‌ی بۆ ده‌كردین بوی���ن تایان���زه‌ی نیوه‌ڕۆ كاره‌ب���ای حكومی‬ ‫به‌نۆ ملیۆن دینار به‌اڵم من ئه‌وكات داوامكرد هاتۆته‌وه‌ ئه‌م بینایه‌ هیچ كاره‌بایه‌كی دیكه‌ی‬ ‫كاری كۆمپانیاك���ه‌ رابگیرێت ئه‌و بڕه‌ پاره‌یه‌ نیه‌و ناتوانی���ن كاره‌بای دیكه‌ به‌كار بهێنین‪،‬‬ ‫ئێج���گار زۆربو داوامكرد چه‌ن���د هاواڵتیه‌كی به‌تایب���ه‌ت مۆلی���ده‌ی بچوك كه‌ كێش���ه‌ بۆ‬ ‫ش���اری س���لێمانی به‌نرخێكی زۆر له‌و نرخه‌ كۆمپوته‌ره‌كانمان دروس���ت ده‌كات‪ ،‬چه‌ندین‬ ‫كه‌مت���ر كاری پاككه‌ره‌وه‌مان بۆبكه‌ن ئه‌وه‌بو ج���ار داوام���ان له‌سه‌رپه‌رش���تیاری بیناكه‌‬ ‫ماوه‌یه‌ك كاریان كرد به‌اڵم هاتنی ئه‌م قه‌یرانه‌و كردوه‌ نایه‌ت به‌الماندا‌و ناپرس���ێته‌وه‌ چه‌ند‬ ‫پێنه‌دان���ی موچه‌كانی���ان ب���ێ‌ خزمه‌تگوزار جارێك به‌ڕێوه‌ب���ه‌ری بانكی س���ه‌روه‌ریمان‬ ‫ماوینه‌ت���ه‌وه‌ له‌الی���ه‌ن فه‌رمانبه‌ران���ه‌وه‌ ئاگاداركردۆت���ه‌وه‌ ب���ه‌ده‌ر له‌نه‌بونی كاره‌با‬ ‫هی���چ خزمه‌تگوزاریه‌كی س���ه‌ره‌تایی تێدانیه‌‬ ‫حه‌مله‌ده‌كرێت بۆ پاككردنه‌وه‌ی بیناكه‌"‪.‬‬ ‫ره‌نج كه‌ریم رێخه‌ری بانكی س���ه‌روه‌ری بۆ ده‌بێت خۆمان ده‌ستمان هه‌بێت له‌چاككردن‌و‬ ‫سیسته‌می بایۆمه‌تری‌و به‌ئه‌لیكترۆنی كردنی ئه‌نجامدان���ی خزمه‌تگوزاریه‌كان���ی بیناك���ه‌‪،‬‬ ‫موچ���ه‌ی فه‌رمانب���ه‌ران‪ ،‬هه‌روه‌ها وتی "گه‌ر الیه‌ن���ی به‌رپرس له‌هه‌وڵی چاره‌س���ه‌ركردنی‬

‫كێشه‌كاندان چه‌ند جارێك به‌ڵێنیان پێداوین‌و‬ ‫له‌چاوه‌ڕوانیداین چاره‌سه‌ری گرفته‌كانمان بۆ‬ ‫بكرێت"‪.‬‬ ‫عوسمان عه‌لی كه‌ یه‌كێكه‌ له‌و هاواڵتیانه‌ی‬ ‫چه‌نی���ن رۆژو كاتژمێ���ر له‌چاوه‌ڕوانی���دا‬ ‫ده‌مێنێت���ه‌وه‌‌ تاموچه‌ك���ه‌ی ب���ۆ بكرێ���ت‬ ‫به‌سیسته‌می ئه‌لیكترۆنی كه‌ له‌نێو ئاپۆره‌ی‬ ‫فه‌رمانبه‌ران���ی دیكه‌ی هاوڕێیدا وه‌س���تابو‪،‬‬ ‫بۆ ئێمه‌ وت���ی "چه‌ند رۆژێك پێش ئێس���تا‬ ‫س���ه‌ردانی بانكی سه‌روه‌ریم كرد كاره‌با نه‌بو‬ ‫ده‌بو چ���اوه‌ڕێ بكه‌ین تاكاره‌ب���ای حكومی‬ ‫بێت���ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌و رۆژه‌ تاكاتژمێ���ر ده‌ چاوڕێم‬ ‫كرد كاره‌با نه‌بو ب���ه‌اڵم دواتر بڕیارمدا بڕۆم‬ ‫ئه‌مڕۆ هاتومه‌ت���ه‌وه‌ كه‌ ته‌نه���ا په‌نجه‌مۆرو‬ ‫فه‌حسی چاوو نوس���خه‌ی هه‌ویه‌‌و پشتگیری‬ ‫فه‌رمانگه‌مان لێوه‌رده‌گیرێت"‪.‬‬

‫بانکی سەروەری‬ ‫راگه‌یاند "له‌ساڵی ‪2012‬دا داوایان له‌سه‌رجه‌م‬ ‫به‌رێوه‌ب���ه‌ری حه‌وت فه‌رمانگه‌كه‌ كرد ده‌بێت‬ ‫ئ���ه‌و بینای���ه‌ وه‌ربگرین كه‌ ئێس���تا تێیدان‪،‬‬ ‫لیژنه‌یه‌كیان پێكهێنا ك���ه‌ ئه‌وكات پێمانوتن‬ ‫ئ���ه‌م بینایه‌ كه‌موكوڕی زۆری تێدایه‌ هه‌رچی‬ ‫شتی كۆنه‌یه‌ له‌م بینایه‌دا به‌كارهاتوه‌‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫قس���ه‌مان له‌گه‌ڵ لیژنه‌ی سه‌رپه‌رش���تیاری‬ ‫وه‌رگرتنی بیاكه‌ ك���رد له‌وه‌اڵمدا پێیان وتین‬ ‫وه‌رمانگرتوه‌و ته‌واو"‪.‬‬ ‫وتیش���ی "له‌م بینایه‌دا ح���ه‌وت فه‌رمانگه‌‬ ‫به‌كرداری كاری خۆی���ان ده‌كه‌ن به‌ناوه‌كانی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی كۆمپانیاكان‌و به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی‬ ‫خانوب���ه‌ره‌ی میری‌و بانكی س���ه‌روه‌ری دوو‬ ‫زه‌ریبه‌ی ده‌خل‌و دو زه‌ریبه‌ی عه‌قار"‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ش���ی ب���ۆ ئه‌وه‌كرد سه‌رپه‌رش���تی‬ ‫به‌ش���ی هونه‌ری بیناكه‌ له‌ئه‌ستۆی ئه‌واندایه‌‬

‫ئ���ه‌و وت���ی "م���اوه‌ی چ���وار س���اڵ ده‌بێت‬ ‫هاتوینه‌ته‌ ناوی‪ ،‬ئاووئاوه‌ڕۆیمان چاككردوه‌‌و‬ ‫ده‌رگاو په‌نجه‌ره‌كانم���ان گۆڕی���وه‌‌و ب���ه‌ده‌ر‬ ‫له‌چاره‌سه‌ركردنی كێشه‌ی ته‌ئسیسی كاره‌با‌و‬ ‫گۆڕینی مه‌س���عه‌د‌و چه‌ندین كێش���ه‌ی دیكه‌‌و‬ ‫هه‌وڵ���دان ب���ۆ دابینكردن���ی مۆلیده‌یه‌ك بۆ‬ ‫كاره‌بای به‌رده‌وام له‌بیناكه‌دا كه‌ ماوه‌ی بیست‬ ‫ڕۆژێك ده‌بێت مولیده‌كه‌م���ان له‌كاركه‌وتوه‌‌و‬ ‫ته‌نها كاره‌ب���ای حكومیمان هه‌یه‌‪ ،‬هه‌ركاتێك‬ ‫كاره‌با ببڕێت ده‌بێت سه‌رجه‌م فه‌رمانبه‌ران‌و‬ ‫هاواڵتی���ان له‌چاوه‌ڕوانیدابن ئه‌وه‌ی له‌توانای‬ ‫ئێمه‌دا بێت كردومانه‌ الیه‌نی په‌یوه‌ندیدارمان‬ ‫ئاگاداركردۆته‌وه‌ هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ له‌ده‌س���ه‌اڵتی‬ ‫ئێمه‌دای���ه‌ توان���ای مادیمان نی���ه‌ تاخۆمان‬ ‫مۆلیده‌یه‌ك���ی دیك���ه‌ بكڕی���ن‌و پێش���تریش‬ ‫دومانگ‌و س���ێ‌ مانگ له‌چاوه‌ڕوانیدا ده‌بوین‬

‫دوەم شەڕڤانی بەریتانی لەناو یەپەگە گیانی لەدەست دا‬ ‫ئا‪ :‬بەریتانیا‪ ،‬کاوە ڕەش‬ ‫چاالکوانە کوردەکان لەسوریاوە بەتۆڕی‬ ‫هەواڵی بی بی سی یان راگەیاندوە‪،‬‬ ‫پیاوێکی بەریتانی کە هاوشانی هێزەکانی‬ ‫یەپەگە لەڕۆژئاوای کوردستان‪ ،‬دژی‬ ‫داعش دەجەنگا کوژراوە‪.‬‬ ‫رایەن لۆکس تەمەن ‪٢٠‬ساڵ‪ ،‬دانیشتوی‬ ‫چێستەر لەخۆرئاوای سوسێکسی بەریتانیا‪،‬‬ ‫لەمانگی ئابەوە سەفەری کردوەو چۆتە پاڵ‬ ‫هێزە کوردیەکان کە ناسراون بەیەپەگە‪.‬‬ ‫خێزانی رایان جگ���ە لەوەی کوڕەکەیان‬ ‫بەکەس���ێکی خۆشەویس���ت‌و دڵخ���ۆش‬ ‫وەسفکردوە‪ ،‬دەڵێن ئەو هیچ شارەزایییەکی‬ ‫لەبواری س���ەربازیدا نەب���وە‪ ،‬بەڵکو تەنها‬ ‫کاری چێشتەلێنەری کردوە‪.‬‬ ‫لەنوس���راوێکدا کە لەالیەن بی بی سی‬ ‫یەوە بین���دراوە‪ ،‬یەپەگە رایگەیاندوە‪ ،‬ئەو‬ ‫شەڕڤانەیان لە‪ ٢١‬کانونی یەکەم‪ ،‬لەگوندی‬ ‫(جابەر) نزیک بەش���اری ڕەقەی س���وریا‬ ‫لەدرێژەی ئۆپراس���یۆنی رزگارکردنی ئەو‬ ‫ش���ارە گیانی لەدەس���تداوە‪ .‬نوسراوەکە‬ ‫وەک سەرەخۆشی ئاڕاس���تەی بنەمەڵەی‬ ‫رایان ک���ردوە تێدا دەڵێ‪ ،‬بەڕێزان خێزانی‬ ‫رایان جۆن لۆکس‪ ،‬کوڕەکەتان کە لەڕیزی‬ ‫هێزەکانی یەپەگەدا لەڕۆژئاوای کوردستان‪،‬‬ ‫نازناوی بەرخودان گیڤارای پێبەخشرابوو‪.‬‬ ‫لەجەنگ���ی دژ بەڕێکخ���راوی تیرۆرس���تی‬ ‫داعش‌و ئازادی بۆ مرۆڤایەتی گیانی خۆی‬ ‫بەخت کرد‪ .‬رۆیش���تنی ئەو بەقوڵی کاری‬ ‫لەئێمە کردوە‪ .‬هەرلەپرسەنامەکەدا هاتوە‪،‬‬ ‫ئەو دوای مەشق‌و راهێنان لە‪٤‬ی ئەیلولەوە‬ ‫بەش���داری چاالکی���ی‌و ئۆپراس���یۆنەکانی‬ ‫لەس���وریادا ک���ردوە‪ .‬لەگ���ەڵ ئ���ەوەش‬ ‫نازناوی(بەرخ���ودان گیڤ���ارا) ی لەالیەن‬ ‫یەپەگەوە پێبەخش���راوە‪ ،‬رایان نەک وەک‬ ‫تەنه���ا جەنگاوەرێ���ک‪ ،‬بەڵکو کەس���ێکی‬ ‫نمونەیی‌و زیرەک‌و لێهاتو بوە بۆ شەڕڤانە‬ ‫گەنجەکانی دیکەی نێو هێزەکوردییەکان‪.‬‬ ‫لەسەرەخۆشی نامەکەدا کە بەرواری‪٢٣‬ی‬

‫خەمی گەورەی‬ ‫خێزانی ئەو‬ ‫شەڕڤانە‪ ،‬گەڕانەوەی‬ ‫تەرمی کوڕەکەیانە‬ ‫بۆ بەریتانیا‪.‬‬ ‫یەپەگەش بڕیاری‬ ‫داوە‪ ،‬ئەوەی‬ ‫لەتوانایاندا هەیە‬ ‫بیکەن بۆ گەڕانەوەی‬ ‫تەرمەکەی‬ ‫کانوونی یەکەمی لەسەرە دەڵێ‪ ،‬بەرخودان‬ ‫گیڤارا هاوش���انی چوار ش���ەڕڤانی دیکە‬ ‫لەچاالکیەکدا گیانی بەختکردوە‪ ،‬راس���تە‬ ‫ئێوە کەسێکی خۆشەویستتان لەدەستچوە‪،‬‬ ‫ئێمەش وەک یەپەگە‪ ،‬جەنگاوەرێکی ئازاو‬ ‫بوێرمان لەدەستداوە‪.‬‬ ‫لەلێدوانێک���دا ج���ۆن لۆکس���ی باوکی‬ ‫بەرخ���ودان دەڵ���ێ‪ ،‬کوڕەکەم کەس���ێکی‬ ‫خۆشەویس���ت‌و بەئاگا بو‪ ،‬هەمیشە خەمی‬ ‫کەس���انی دیکەی ب���و‪ ،‬دەویس���ت هەمو‬ ‫ش���تێک بکات بۆ هاوکاری ئەو کەسانەی‬ ‫پێویس���تیان بەهاناوە هاتنە‪ .‬ئەو دڵێکی‬ ‫زێڕینی هەبو‪ ،‬وا لەخێزانەکەمان دەکات بۆ‬ ‫هەمیشە خەفەتباری بین‪.‬‬ ‫م���ارک کامب���ەڵ‪ ،‬ک���ە لەگروپیێک���ی‬

‫رایەن لۆکس لەکوردستان‬ ‫چاالکوان���ی ک���وردی کاردەکات‪ ،‬لەگ���ەڵ‬ ‫گروپەکە س���ەردانی خێزان���ی بەرخودان‬ ‫گیڤارایان ک���ردوە‪ ،‬دەڵ���ێ خێزانەکەیان‬ ‫لەخ���ەم‌و ئازارێک���ی زۆر قوڵ���دان‪ .‬ئەوان‬ ‫دەڵێ���ن کوڕەکەی���ان گوتویەتی بۆپش���و‬ ‫دەچێ���ت بۆ تورکیا‪ ،‬بەاڵم دواتر لەس���ەر‬ ‫هەژماری کەس���ی فەیسبوک‪ ،‬لەپەیامێکدا‬ ‫ئاماژەی بەبونی لەس���وریا داوە کە لەدژی‬ ‫داعش‪ ،‬هاوشانی یەپەگە دەجەنگێ‪.‬‬ ‫چاالکوانەک���ە دەڵێ‪ ،‬خەم���ی گەورەی‬ ‫خێزانی ئەو ش���ەڕڤانە‪ ،‬گەڕانەوەی تەرمی‬ ‫کوڕەکەیانە بۆ بەریتانیا‪ .‬یەپەگەش بڕیاری‬ ‫داوە‪ ،‬ئ���ەوەی لەتوانایاندا هەیە بیکەن بۆ‬ ‫گەڕانەوەی تەرمەکەی‪ .‬چاالکوانانی گروپی‬ ‫کوردی دەڵێن‪ ،‬ئێمە هیواخوازین حوکمەتی‬

‫بەریتانیا‪ ،‬توانای دیبلۆماسی بەکاربهێنێت‬ ‫بۆ گەڕاندنەوەی تەرمی رایان تالەبەریتانیا‬ ‫بەخ���اک بس���پێردرێت‪ .‬هەرەه���ا کامبەڵ‬ ‫دەڵێ‪ ،‬لەئێس���تادا زۆرێک لەبەریتانیەکان‪،‬‬ ‫لەڕێگای کوردس���تانەوە خۆیان دەگەیەننە‬ ‫س���وریاو دەچنە پاڵ یەپەگ���ە‪ ،‬لەوێ دژ‬ ‫بەداعش شەڕ دەکەن‪.‬‬ ‫پیاوێکی دیک���ەی بەریتانی بەناوی تیم‬ ‫لوک دەڵێ‪ ،‬لەمانگی دوی‪ ٢٠١٥‬س���ەردانی‬ ‫کوردس���تانی عێراق���ی کردوە‪ ،‬پاش���ان‬ ‫توانیویەت���ی لەڕێ���گای سۆش���یاڵمێدیاو‬ ‫گوگڵەوە پەیوەن���دی بەیەپەگەوە بکات‪.‬‬ ‫ئەو دەڵ���ێ‪ ،‬هۆکاری گرین���گ کە وایکرد‬ ‫دژ بەداع���ش ش���ەڕبکات‪ ،‬دیتنی ڕاپۆرتی‬ ‫ئاوارەبوون���ی هەزاران کەس���ی یەزیدی بو‬

‫لەس���اڵی ‪ ،٢٠١٤‬بۆس���ەر چیای شنگال‌و‬ ‫دەس���درێژی‌و کوش���تنی ئەوان وایکردوە‬ ‫بڵێ‪ ،‬ئیدی بەس���ە بۆیە هاتم���ە دەرەوە‬ ‫تاهاوکاریان بکەم‪.‬‬ ‫تی���م دەڵێ‪ ،‬لەوکات���ەدا لەکۆمپانیایەک‬ ‫کارم دەکرد‪ ،‬بەاڵم کارەکەم بەجێهێش���ت‪،‬‬ ‫تابتوان���م دژ بەداعش بجەنگم‪ .‬ئەو دەڵێ‪،‬‬ ‫یەپەگ���ە هیچ کەس���ێک پێ���ش راهێنان‌و‬ ‫ئامادەک���ردن نانێرێتە هێڵی پێش���ەوەی‬ ‫شەڕ‪ ،‬تاڕاهێنانی س���نوردار تەواو نەکات‪.‬‬ ‫لەوەاڵمی پرس���یارێکدا دەربارەی ژمارەی‬ ‫بەریتانیەکان‪ ،‬لەڕی���زی هێزە کوردیەکاندا‬ ‫دەڵ���ێ‪ ،‬ئاس���ان نیە بەت���ەواوی ژمارەکە‬ ‫بزانی‪ ،‬بەاڵم ژمارەیەک���ی زۆر لەنەتەوەی‬ ‫جیاواز لەهەمو الیەکەوە هاوشانی یەپەگە‬

‫دەجەنگ���ن‪ .‬دواجار دەڵ���ێ‪ ،‬هیوا خوازم‬ ‫خزمەتێکی بچوکی ئەو کەیس���ە گەورەیەم‬ ‫کردبێ‪.‬‬ ‫باوک���ی یەکەم گیان بەختک���ردوی نێو‬ ‫یەپەگە ‪Konstandinos Erik Scurfield‬‬ ‫سەردانی خێزانی رایان لۆکسی بۆدڵنەوایی‬ ‫ک���ردوە‪ ،‬دەڵێ‪ ،‬بەخەم‌و پ���ەژارەی خۆم‬ ‫هاوبەشی هەست‌و س���ۆزی ئەوان دەکەم‪،‬‬ ‫لەقواڵیی دڵەوە لەگەڵ ئەواندام‪ ،‬وەک بی‬ ‫بی سی ئاماژەی پێداوە‪.‬‬ ‫قسەکەری وەزارەتی دەرەوەی بەریتانیا‪،‬‬ ‫رێنمایی هەموو سەردانکەرانی کردوە‪ ،‬کە‬ ‫بەهیچ هۆکاریک س���ەردانی سوریا نەکەن‪،‬‬ ‫هەرکەس���ێکیش بچێتە ئەو ناوچەیە ژیانی‬ ‫خۆی دەخاتە مەترسیەوە‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫کۆمه‌اڵیه‌تی‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫بۆ ئه‌وه‌ی‌ دزییه‌كه‌ ‌ی ئاشكرا نه‌بێت‬

‫برا ته‌مه‌ن ته‌مه‌ن ‪ 13‬سااڵنه‌كه‌ی‌ خۆ ‌ی له‌تانجه‌رۆدا خنكاند‬ ‫ئا‪ :‬مه‌زهه‌ر كه‌ریم‬

‫منداڵێكی‌ ته‌مه‌ن‪ 13‬ساڵ‌ ده‌یه‌وێت‬ ‫دزیكردنی‌ برایه‌كی‌‌و هاوڕێیه‌كی‌ براكه‌ ‌ی‬ ‫له‌الی‌ بدركێنێت‪ ،‬به‌رله‌وه‌ به‌هه‌ردوكیان‬ ‫منداڵه‌كه‌ ده‌به‌ن له‌ڕوباری‌ تانجه‌رۆدا‬ ‫ده‌یخنكێنن‪.‬‬ ‫كاتژمێ����ر‪ 3:30‬خوله‌ك����ی‌ ئێ����واره‌ی‌‬ ‫‪ 2016/12/30‬منداڵێكی‌ ته‌مه‌ن س����یانز‌ه‬ ‫س����اڵ‪ ،‬به‌ناوی‌ گۆڤه‌ند س����ه‌اڵح له‌الیه‌ن‬ ‫برایه‌ك����ی‌‌و هاوڕێیه‌كی‌ براك����ه‌ی‌ له‌ڕوباری‌‬ ‫تانج����ه‌ڕۆ ده‌خنكێنرێت‪ .‬كه‌س����وكاره‌كه‌ی‌‬ ‫ئه‌و ئێواره‌یه‌ تادره‌نگانێكی‌ شه‌و ده‌گه‌ڕێن‬ ‫به‌دوایی����دا نایدۆزنه‌وه‌‪ ،‬ب����ۆ دوانیوه‌ڕۆی‌‬ ‫رۆژی‌ داهات����و كۆیاری‌ برای‌ چه‌ند جارێك‬ ‫داوایان لێده‌كات ب����ۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ براكه‌ی‌‬ ‫ئه‌مبه‌رو ئه‌وبه‌ری‌ روب����اری‌ تانجه‌ڕۆی‌ بۆ‬ ‫بگه‌ڕێ����ن‪ ،‬له‌گه‌ڵ چونیان ه����اوار ده‌كات‬ ‫"ئه‌وه‌ كوژاوێكه‌ له‌نزی����ك ئاوه‌كه‌ وه‌رن"!‬ ‫كه‌چه‌ن����د پ����وش‌و پ����ه‌اڵش‌و بلۆكێكیان‬ ‫خستبوه‌ سه‌رالشه‌كه‌ی‌‌و به‌ده‌مدا كه‌توبو‬ ‫له‌سه‌ر زه‌ویه‌كه‌‌و قاچه‌كانی‌ نوشتانبونه‌وه‌‌و‬ ‫ده‌سته‌كانی‌ بۆ دواوه‌ ڕاكشابون له‌ته‌نیشت‬ ‫روباره‌كه‌‪.‬‬ ‫گۆڤه‌ند كوڕه‌ بچۆله‌ی‌ ماڵ بو‪ ،‬خوێندكاری‌‬ ‫حه‌وتی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ بو‪ ،‬كه‌سوكاره‌كه‌ی‌ باس‬ ‫له‌وه‌ ده‌كه‌ن به‌رده‌وام خه‌ریكی‌ كتیبه‌كانی‌‬ ‫ده‌بو‪ ،‬یه‌كێك له‌ئاره‌زوه‌ په‌سه‌ندكراوه‌كانی‌‬ ‫ژیانی‌ ته‌واو كردنی‌ خوێندنه‌كه‌ی‌ بو‪ ،‬رۆژانه‌‬ ‫ده‌چوه‌ قوتابخانه‌و ده‌هاته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌و‬ ‫هیچ كارێكی‌ دیكه‌ی‌ نه‌ده‌كرد‌و كه‌س����ێكی‌‬ ‫زۆر بێده‌ن����گ‌و له‌س����ه‌رخۆبو‪ ،‬هاوڕێیه‌تی‌‬ ‫كه‌سی‌ نه‌ده‌كرد‪.‬‬ ‫س����ه‌الح ره‌ئوف كه‌ باوك����ی‌ گۆڤه‌ندی‌‬ ‫ته‌مه‌ن سیانزه‌ ساڵی‌ كوژراوو کوڕە گەورە‬ ‫تۆمەتبارە‌ ته‌مه‌ن حه‌ڤده‌ سااڵنه‌‪ ،‬به‌ئاوێنه‌ی‌‬

‫گۆڤەند‬ ‫راگه‌یان����د "كاتێ����ك كوڕه‌ك����ه‌م دۆزیه‌وه‌‬ ‫كاتژمێ����ر چواری‌ ئێواره‌ بو‪ ،‬ته‌رمه‌كه‌یمان‬ ‫ره‌وانه‌ی‌ نه‌خۆشخانه‌ی‌ هه‌ڵه‌بجه‌ كرد به‌اڵم‬ ‫دواتر به‌ئۆتۆمبیلی‌ فریاكه‌وتن الش����ه‌كه‌ی‌‬ ‫ره‌وانه‌ی‌ نه‌خۆشخانه‌ی‌ پزیشكی‌ دادوه‌ری‌‬ ‫س����لێمانی‌ كرا بۆ توێكاری‌‌و پزیشكه‌كان‬ ‫پێیانڕاگه‌یاندی����ن ل����ه‌دوای‌ لێدانێكی‌ زۆر‌و‬ ‫ش����ینبونه‌وه‌ی‌ جه‌س����ته‌ی‌ كه‌ جێده‌ست‬ ‫به‌ش����ان‌و مل‌و قوڕگیه‌وه‌ دیاره‌‪ ،‬سیه‌كانی‌‬

‫پڕبون له‌ئاو‪ ،‬سه‌ره‌تا تاساوه‌و بوراوه‌ته‌وه‌‬ ‫گه‌ر ده‌ستبه‌جێ‌ بگه‌یه‌نرایه‌ته‌ نه‌خۆشخان ‌ه‬ ‫نه‌ده‌مرد‪.‬‬ ‫س����ه‌اڵحی‌ باوكی‌ ك����وژراو و بكوژه‌كه‌‬ ‫بیرل����ه‌وه‌ ده‌كات����ه‌وه‌ ك����ه‌ چ����ۆن كوڕه‌‬ ‫گه‌وره‌ك����ه‌ی‌ ده‌س����تی‌ چوه‌ت����ه‌ ئەوەی‬ ‫براكه‌ی‌ بیكوژێت كه‌ زۆری‌ خۆشده‌ویست‌و‬ ‫به‌رده‌وام پێكه‌وه‌ب����ون له‌یه‌ك ماڵدا‌و هیچ‬ ‫كاتێ����ك ده‌نگه‌ده‌نگیان نه‌ب����وه‌و هه‌رگیز‬

‫كه‌ ده‌چنه‌ س����ه‌رچه‌می‌ تانجه‌رۆو ماس����ی‌‬ ‫راوده‌ك ‌هن‌و نان����ی‌ ئێواره‌ ده‌خۆن‌و دێنه‌و‌ه‬ ‫بۆ ماڵه‌وه‌ دواتر نانیان خواردوه‌و ئه‌وكات‬ ‫به‌هه‌ردوكیان لێیانداوه‌‌و ده‌ستیان خستۆته‌‬ ‫گه‌ردنی‌‌و خس����تویانه‌ته‌ ئاوه‌كه‌وه‌ تاگیانی‌‬ ‫ده‌رنه‌چ����وه‌ وازیان نه‌هێناوه‌‌و پاش����انیش‬ ‫دوات����ر له‌ته‌نیش����ت روباره‌ك����ه‌ به‌چه‌ن����د‬ ‫پوش‌و پ����ه‌اڵش‌و بلۆكێكیان خس����توه‌ته‌‬ ‫سه‌رالشه‌كه‌ی‌ كه‌ به‌ده‌مدا كه‌وتوه‌ له‌سه‌ر‬ ‫زه‌ویه‌ك����ه‌‌و قاچه‌كان����ی‌ نوش����تاونه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫ده‌س����ته‌كانی‌ بۆ دواوه‌ ڕاكشابون له‌قه‌راغ‬ ‫ڕوباره‌كه‌ ئ����ه‌وكات به‌جێیان هێش����توه‌و‬ ‫گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌"‪.‬‬ ‫سه‌اڵح وتیش����ی‌ "ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵێك‬ ‫ده‌بێت کوڕە گەورەکەم هاوڕێیه‌كی‌ ناسیوه‌‬ ‫به‌ناوی‌ (س‪.‬ع) كه‌ ته‌مه‌نی‌ بیس����ت‌و سێ‌‬ ‫س����اڵه‌‌و پێنج س����اڵ له‌خۆی‌ گه‌وره‌تره‌و‬ ‫چه‌ندین جار ئاگاداری‌ كوڕه‌كه‌مم كردۆته‌وه‌‬ ‫هاوڕێیه‌تی‌ نه‌كات كه‌ له‌ته‌مه‌نی‌ ئه‌ودا نیه‌‬ ‫ب����ه‌اڵم ئه‌و كوڕه‌ ده‌هات بۆالم پێی‌ ده‌وتم‬ ‫ب����ۆ حه‌ز ناكه‌ی����ت براده‌رایه‌تی‌ كوڕه‌كه‌ت‬ ‫بك����ه‌م خۆ هیچ زه‌ره‌رێ����ك‌و خراپه‌م نیه‌‌و‬ ‫ئێمه‌ هاوڕێیه‌ك����ی‌ گیانی‌به‌گیانی‌ یه‌كترین‬ ‫ك����ه‌ تاوانی‌ س����ه‌ره‌كی‌ كوژرانی‌ كوڕه‌كه‌م‬ ‫ده‌س����تی‌ ئه‌وی‌ تێدابوه‌ كه‌ ئه‌و به‌ته‌مه‌ن‬ ‫له‌كوڕه‌ك����ه‌م گه‌وره‌تره‌ گ����ه‌ر هاوڕێیه‌تی‌‬ ‫كوڕه‌كه‌می‌ نه‌كردایه‌ ئه‌و روداوه‌ روینه‌ده‌دا‬ ‫كه‌ چه‌ند رۆژێك پێش ئێس����تا گۆڤه‌ندی‌‬ ‫له‌وباوه‌ڕه‌دا نه‌بوین كارێكی‌ له‌وجۆره‌بكات كوڕم پێیان ده‌زانێت به‌هۆی‌ ته‌له‌فۆنه‌كانی‌‬ ‫سه‌رقاڵی‌ كاری‌ خۆی‌ بو كه‌ كار ‌ی شاگردی‌ نێوانیان دزییان له‌خزمێكی‌ نزیكی‌ سه‌الم‬ ‫ته‌نه‌كه‌چی‌ ئۆتۆمبیلی‌ ده‌كرد‌و ژیانیان زۆر ك����ردوه‌ به‌بڕی‌ ‪ 25000‬هه‌زار دۆالر و چه‌ند‬ ‫مانگێگ پێش ئێس����تاش کوڕە گەورەکەم‬ ‫خۆشبو‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و وت����ی‌" ئ����ه‌و ئێواره‌ی����ه‌ گۆڤه‌ند به‌ه����اوكاری‌ (س) ‪ 2300‬دۆالری‌ مامێكی‌‬ ‫له‌به‌رده‌رگاب����و پرس����یان به‌م����ن نه‌كرد‌و بردوه‌ كه‌ پێیان ده‌ڵێت شكاتتان لێده‌كه‌م‬ ‫ب����ه‌دزی‌ ئێم����ه‌وه‌ به‌بیانوی‌ راوه‌ماس����ی‌‌و ئێ����وه‌ دزیتانكردوه‌ چه‌ند رۆژێك له‌هه‌وڵی‌‬ ‫گۆشت برژاندن له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كی‌ به‌ناوی‌ ئه‌وه‌دا ده‌ب����ن تاگۆڤه‌ن����د بێده‌نگ بكه‌ن‬ ‫(س‪.‬ع) بردویان ‌ه له‌گه‌ڵ خۆیان پێیانوته‌وه‌ به‌اڵم ئ����ه‌و رازی‌ نابێت ده‌ڵێ����ت به‌باوكم‬

‫سه‌اڵحی‌ باوك ‌ی‬ ‫كوژراو و بكوژه‌كه‌‬ ‫بیرله‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌‬ ‫كه‌ چۆن كوڕه‌‬ ‫گه‌وره‌كه‌ی‌ ده‌ستی‌‬ ‫چوه‌ته‌ ئەوەی‬ ‫براكه‌ی‌ بیكوژێت كه‌‬ ‫زۆری‌ خۆشده‌ویست‌و‬ ‫به‌رده‌وام پێكه‌وه‌بون‬ ‫له‌یه‌ك ماڵدا‌‬

‫ده‌ڵێم ئه‌وانیش بڕیارده‌ده‌ن به‌هه‌ردوكیان‬ ‫بیكوژن چه‌ند جارێك هه‌وڵیانداوه‌ بیبه‌ن ‌ه‬ ‫چاڤی‌ الندو چه‌ند ش����وێنێكی‌ دورله‌ماڵی‌‬ ‫خۆمان تابیكوژن"‪.‬‬ ‫س����ه‌اڵح ئاماژه‌ش����ی‌ به‌وه‌ك����رد له‌دوای‌‬ ‫كوش����تنی‌ كوڕه‌كه‌ی‌ كه‌س����وكاری‌ (س)‬ ‫چه‌ن����د جارێ����ك س����ه‌ردانی‌ پرس����ه‌ی‌‬ ‫كوڕه‌كه‌یانكرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌و وتی‌ "پێیان وتوم‬ ‫هه‌رچی‌ ئێوه‌ بڵێن ئاماده‌ین ئێمه‌ چاوه‌ڕێی‬ ‫بڕی����اری‌ دادگاین چاوه‌ڕێ����ی هیچ نین كه‌‬ ‫ده‌بێ����ت هه‌ردو تاوانباره‌ك����ه‌ هه‌ریه‌كه‌یان‬ ‫به‌پێی ته‌مه‌نی����ان به‌تاوانی‌ خۆیان بگه‌ن‬ ‫كه‌ دانی����ان به‌تاوانه‌كه‌یاندا ناوه‌ له‌س����ه‌ر‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی‌ كه‌ م����اوه‌ی‌ دوس����اڵێك ده‌بێت‬ ‫چه‌ندی����ن موبایلو پاره‌و ش����تی‌ دیكه‌یان‬ ‫دزیوه‌‌و له‌دوای‌ لێكۆڵین����ه‌وه‌ دانیان ناوه‌‬ ‫به‌تاوانه‌كه‌یاندا كه‌ ئه‌وان بون گۆڤه‌ندیان‬ ‫كوشتوه‌"‪.‬‬ ‫لەمبارەی����ەوە‪ ،‬وتەبێ����ژی پۆلیس����ی‬ ‫ق����ەزاو ناحیەكانی پارێزگاری س����لێمانی‬ ‫"نەقی����ب س����ایب س����ەالم" بەئاوێن����ەی‬ ‫راگەیان����د "كاتژمێ����ر‪ 3:30‬خولەكی رۆژی‬ ‫هەینی‪ 2016/12/30‬لەسەر روباری تانجەرۆ‬ ‫كوڕێكی تەمەن‪ 13‬س����اڵ بەناوی گۆڤەند‬ ‫س����ەاڵح لەالیەن برایەك����ی و هاوڕێیەكی‬ ‫بەن����اوی (س‪.‬ع) لەماڵ‌ دەبرێتە دەرەوەو‬ ‫دوای ئازاردانێك����ی زۆر لەئاوی تانجەرۆدا‬ ‫دەیخنكێن‌و تەرمەكەی‌ دەشارنەوە"‪.‬‬ ‫وتیش����ی "په‌ڕاوی یاسایی بۆ روداوەكە‬ ‫كراوەتەوە ئ����ەو دو كەس����ە دانیان ناوە‬ ‫بەتاوانەكەیان����دا ك����ە ب����ڕی‪ 25000‬هەزار‬ ‫دۆالری����ان لەخزمێك����ی نزیك����ی س����ەالم‬ ‫بردەوە‌و گۆڤەند پێیزانیون‌و هەڕەش����ەی‬ ‫ئەوەی لێكردون الی كەس����وكاری باس����ی‬ ‫بكات لەبەرئەوەی نەیاندۆزنەوە‌و كەش����ف‬ ‫نەبن بەهه‌ردوكی����ان بڕیاریانداوە گۆڤەند‬ ‫بكوژن"‪.‬‬

‫هەرێم بەحەوت فیشەك كوژرا‬ ‫نه‌ئاسایش‌و نە سەرۆك عەشیرەتەكەیان نەیانتوانی چارەسەری كێشەکەی بكەن‬ ‫ئا‪ :‬مه‌زهه‌ر‬ ‫هەرێم له‌کاتی ده‌وامی فه‌رمیدا‬ ‫له‌ئاسایش‪ ،‬تەلەفونێكی بۆ‬ ‫دێت‌و دێتە دەرەوە لەژورەكەی‪،‬‬ ‫هەرئەوكات چەند كەسێك‬ ‫لەئۆتومبیلێكەوە بەوێدا تێپەڕدەبن‌و‬ ‫ده‌ستڕێژی لێدەكەن‌و ده‌یکوژن‪.‬‬ ‫خولەك����ی‬ ‫كاتژمێ����ر‪11:30‬‬ ‫س����ەرلەبەیانی رۆژی پێنجش����ەممە‬ ‫لەكات����ی دەوام����دا لەبەردەقارەمان‬ ‫س����ەربەقەزای بازی����ان‪ ،‬هەرێ����م‬ ‫لەالی����ەن چەن����د چەكدارێك����ەوە‬ ‫لەناو ئۆتۆمبیلێكی جۆری نیس����ان‬ ‫پاتڕۆڵ����ەوە تەق����ەی لێدەكرێ����ت‌و‬ ‫بەح����ەوت فیش����ەك دەكوژرێت كە‬ ‫ب����ەر ش����انی‌و كەلەك����ەی كەوتوەو‬ ‫دەس����تبەجێ گیانی لەدەس����تداوە‪،‬‬ ‫كەسوكارەكەشی دەڵێن كوڕەكەمان‬ ‫ئاس����ایش ب����وە لەكات����ی دەوامدا‬ ‫كوژراوە پێش ئ����ەوەی كوڕی ئێمە‬ ‫بێت كوڕی ئاسایشە‪ ،‬دەبێت ئەوان‬ ‫بكوژی كوڕەكەمان بدۆزنەوە‪".‬‬ ‫هەرێ����م لەس����اڵی ‪ 2005‬كارگێڕی‬ ‫كاری لەپەیمان����گای تەكنیك����ی‬ ‫تەواو دەكات‌و دواتر لەس����اڵی‪2007‬‬ ‫دەبێت����ە كارمەن����دی ئاس����ایش‬ ‫لەپارێزگای س����لێمانی‌و لەس����اڵی‬ ‫‪ 2012‬كارەك����ەی دەگوازرێت����ەوە‬ ‫ش����اروچكەی چەمچەم����اڵ‪ ،‬چەند‬ ‫مانگێگ پێ����ش گیانلەدەس����تدانی‬ ‫كارەك����ەی دەگوازرێت����ەوە بازگەی‬ ‫بەردەقارەمانی سەربەش����ارۆچكەی‬ ‫بازیان‪.‬‬ ‫هێم����ن نەس����رەدین ب����را بچوكی‬ ‫هەرێم كە لەپرس����ەی سەرەخۆشی‬ ‫براكەیدا راوەس����تابو بەئاوێنەی وت‬ ‫"كاتژمێر ‪ 11:55‬خولەكی نیوەڕۆ بو‬ ‫هاوڕێیەكی هەرێم تەلەفونی بۆكردم‬

‫پێی وتم كە پێكەوە دەوام دەكەن‌و‬ ‫وەرە بۆ پزیش����كی دادوەری براكەم‬ ‫ش����ەهیدبوە‪ ،‬هەرئ����ەوكات چوم����ە‬ ‫پزیشكی دادوەری بۆ وەرگرتنەوەی‬ ‫تەرمەك����ەی كە دەمێ����ك بو گیانی‬ ‫لەدەستدابو سێ‌ فیشەك بەر شانی‬ ‫كەوتبو‪ ،‬چوارفیشەك بەر كەلەكەی‬ ‫راس����تی‌و دەس����تبەجێ گیان����ی‬ ‫لەدەستدابو"‪.‬‬ ‫هێمنی برای بیرل����ەوە دەكاتەوە‬ ‫ئەوكات����ەی براك����ەی دەكوژرێ����ت‬ ‫تەلەفۆنێكی ب����ۆ دێت‌و دێتەدەرەوە‬ ‫لەژورەك����ەی‪ ،‬هەرئ����ەوكات چەند‬ ‫كەس����ێك لەئۆتومبیلێكەوە بەوێدا‬ ‫تێپەڕدەبن تەق����ە دەكەن‌و ئەوكات‬ ‫چەن����د هاوڕێیەكی ك����ە لەبەردەم‬ ‫بازگەك����ەدان هی����چ ڕێگ����ری‌و‬ ‫كاردانەوەیەكیان بۆ ئەو هێرەش����ە‬ ‫نابێت كە دەكرێتە س����ەر بازگەكەو‬ ‫براكەیان كە ئەو جێگەیە ش����وێنی‬ ‫ئەمنی����ە پێویس����تی بەپارێزگاریە‌و‬ ‫چاودێری ورد هەیە‪.‬‬ ‫دڵگران����ن‬ ‫كەس����وكارەكەی‬ ‫بەچارەس����ەرنەكردنی كێش����ەیەك‬ ‫كە براكەیان����ی گەیاندوە بەو رۆژە‪،‬‬ ‫ئ����ەو وتی "براك����ەم دو مانگ پێش‬ ‫ئێستا ئامرمەفرەزەی ئاسایش بوە‬ ‫لەباینجان هەواڵی����ان پێدەگات كە‬ ‫چەند داعشێك لەشاخێكی نزیك ئەو‬ ‫قەزای����ە هەیەو تەلەفون دەكرێت بۆ‬ ‫ئاسایشی سلێمانی‌و دواتر تەلەفۆن‬ ‫دەكرێت بۆ بەڕێوەبەری ئاسایش����ی‬ ‫باینجان‌و فەرمان دەدرێت بەبراكەم‬ ‫ک����ە داعش ل����ەو ناوچەی����ە هەیە‌و‬ ‫كاتژمێر یەكی شەو مەفرەزەكانیان‬ ‫دەچێتە ئەو ش����اخەی ئەوكەسانەی‬ ‫لێبینراوەو گومانلێكراون ئۆتۆمبیلی‬ ‫جۆری ئۆپڵیان پێبوە‪ ،‬ئاسایشەكان‬ ‫هاواری����ان لێدەك����ەن‪ ،‬ئەوانی����ش‬ ‫یەكێكی����ان ه����اواردەكات كە جوانە‬

‫گایەكی����ان لێونبوە‪ ،‬ئاسایش����ەكان‬ ‫هاواردەكەن بێنە خ����وارەوە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دواتر یەكێك لەوكەسانە تەقە دەكات‬ ‫لەئاسایش����ەكان‌و لەوەاڵم����دا تەقە‬ ‫دروست دەبێت‌و یەكێك لەوكەسانە‬ ‫لەئەنجام����ی تەقەی ئاسایش����ەكان‬ ‫دەكوژرێت ت����ا ئەوكاتەی هێزەكانی‬ ‫پۆلی����س ب����ۆ هێنانەخ����وارەوەی‬ ‫تەرمەك����ە‌و لێكۆڵینەوە‌و پش����كنین‬ ‫وادەزانرێ����ت داعش����ە دوات����ر‬ ‫بەه����ۆی دۆزینەوەی ناس����نامەكەی‬ ‫پێش����مەرگەی‬ ‫دەردەکەوێ����ت‬ ‫زێرەڤانیە‪ ،‬بەهەڵە تەقەی لێكراوە‌و‬ ‫كوژراوە‪ ،‬ك����ە نازانرێت كێ تەقەی‬ ‫لێكردوە‪ ،‬تەنها براكەم ئامرمەفرەزە‬ ‫بوە لەئاسایشی سلێمانی كە دەستی‬ ‫بۆ دەمانچەكەی نەبردوە‪ ،‬ئەو ئاگای‬ ‫لەتەقەكان نیە‌و ئەو نەیكوش����توە‪،‬‬ ‫ئەوەش كێش����ەی ئاسایشە ئەبوایە‬ ‫چارەسەری بكردایە‪ ،‬براكەم لەكاتی‬ ‫دەوامدا بوە‌و كێشەی لەگەڵ كەس‬ ‫نەب����وە‪ ،‬ئەو ماڵەش ناناس����ێت كە‬ ‫پێویستە بكوژی براكەم بدۆزنەوە‪،‬‬ ‫چونک����ه‌ تەنها ك����وڕی ئێمە نەبوە‌و‬ ‫كوڕی ئاسایش����یش بوە پێویس����تە‬ ‫لێكۆڵینەوەی ورد بكەن"‪.‬‬ ‫هێمن وتیش����ی "بۆ دواجار چوار‬ ‫رۆژ پێش كوش����تنی لەبازاڕ پێكەوە‬ ‫بوین ئەو باسی هیچی نەكرد تەنها‬ ‫لەخەم����ی ئەوەدابو ئەو كێش����ەیە‬ ‫چارەس����ەربكرێت زۆر بێتاق����ەت بو‬ ‫دەیوت ئینشااڵ باشدەبێت‌و ئەوماڵە‬ ‫هیچیان نیە لەسەرئێمە چاوەڕوانی‬ ‫ئاسایش����ی س����لێمانین تادۆسیەكە‬ ‫بخات بەالیەكداو لەگەڵ ئەو ماڵه‌دا‬ ‫قسەبكات‪ ،‬بەاڵم بەداخەوە مەرگی‬ ‫براكەمم بیس����ت‪ ،‬براكەم رۆیش����ت‌و‬ ‫ب����وە قوربانی وداوێك كە ئەو تێیدا‬ ‫بێتاوان بو"‪.‬‬ ‫رەئوف عەزیز مامی هاوسەرەكەی‬

‫هەرێم كە لەهەوڵی چارەسەركردنی‬ ‫لەگ����ەڵ‬ ‫كێش����ەدابو‬ ‫ئ����ەو‬ ‫كەس����وكارەكەی‌و ئاسایش تالەگەڵ‬ ‫كەسوكاری پێشمەرگە کوژراوەكەدا‬ ‫قسەبكەن‪ ،‬ئەو دەڵێت "كەسوكاری‬ ‫كوژراوەكە چەن����د جارێك لەڕێگەی‬ ‫تەلەفون����ەوە تەلەفونیان كردوە بۆ‬ ‫هەرێم تاچاویان پێی بكەوێت بەاڵم‬ ‫ئ����ەو رەتیكردۆتەوەو پێی وتون كە‬ ‫چاوەڕوانی ئاسایش����ی س����لێمانین‬ ‫بەكتابێك����ی رەس����می رونكردنەوە‬ ‫ب����دات‌و خ����ەزوری چەن����د جارێك‬ ‫س����ەردانی س����ەرۆك عەش����یرەتی‬ ‫كوژراوەكەی كردوە‌و بەمەبەس����تی‬ ‫چارەسەركردنی ئەو كێشەیە بەڵێنی‬ ‫پێداوە چارەسەرێك بۆ ئەو كێشەیە‬ ‫بدۆزن����ەوە‌و لەگ����ەڵ كەس����وكاری‬ ‫كوژراوەكەدا قسەبكەن"‪.‬‬ ‫دەش����ڵێت "زۆربەی كات قس����ەم‬ ‫لەگەڵ هەرێم دەكرد‌و بەردەوام پێی‬ ‫دەوتم بەناوی هەموو ئاسایشەكانەوە‬ ‫باسی چارەس����ەركردنی ئەوكێشەیە‬ ‫بكەن منی����ش یەكێکم ل����ەو پانزە‬ ‫كەس����ە‪ ،‬چوار رۆژ پێ����ش روداوی‬ ‫كوشتنەكەی جارێكی دیكە سەرۆك‬ ‫عەشیرەتی كوژراوەكەمان بینی وتی‬ ‫لەهەوڵی چارەسەركردنیداین‪ ،‬بەاڵم‬ ‫بەداخەوە دواجار نه‌ئاس����ایش‌و نە‬ ‫سەرۆك عەشیرەتەكەیان نەیانتوانی‬ ‫چارەسەری ئەو كێشەیە بكەن"‪.‬‬ ‫ه����ەر س����ەبارەت بەكوژران����ی‬ ‫كارمەندێكی ئاسایش بەناوی هەرێم‬ ‫نەسرەدین لەبازگەی بەردەقارەمان‬ ‫بەڕێوەب����ەری ئاسایش����ی رۆژئاوای‬ ‫س����لێمانی عەمی����د ئەحم����ەد نادر‬ ‫بەئاوێن����ەی راگەیان����د "دەزگای‬ ‫ئاسایش����ی هەرێم رێگەی پێنەداوین‬ ‫لێدوان بدەین پێی����ان وتوین ئەوان‬ ‫خۆیان بەیاننامەیەك باڵودەكەنەوە‬ ‫لەسەر ئەو روداوە"‪.‬‬

‫هەرێم بەردەوام پێی دەوتم بەناوی‬ ‫هەموو ئاسایشەكانەوە باسی‬ ‫چارەسەركردنی ئەوكێشەیە بكەن منیش‬ ‫یەكێکم لەو پانزە كەسە‬

‫هەرێم‌و مناڵەکەی‬


‫‌ره‌نگاڵه‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫رۆژین شه‌ریفی‌‪:‬‬

‫كاری‌ گه‌وره‌‬

‫ه‌ به‌پیاوانی‌‬ ‫ی‌ كوردیش‬

‫مان له‌هه‌مو‬ ‫وێنده‌ستیان‬

‫ه‌ ش����انازی‌‬ ‫وتی‌ "جاران‬ ‫زۆر ش����وێن‬ ‫تا ش����انازی‬

‫ن ده‌سه‌اڵتی‌‬

‫و نه‌ته‌وه‌كان‬ ‫و كوردبونی‌‬ ‫ان بزانن كه‌‬ ‫ن ده‌سه‌اڵتی‌‬

‫ه‌كه‌م‌و وه‌ك‬ ‫ی واڵته‌كه‌م‬ ‫هه‌ڵكه‌وتون‌و‬ ‫ن" زینه‌یده‌‬

‫ژنبون بۆخۆی لێره‌ كێشه‌یه‌‬ ‫ئا‪ :‬ئازاد بایز‬ ‫‪‎‬خانمه‌ ئه‌كته‌رو سینه‌ماكاری كورد رۆژین‬ ‫شه‌ریفی له‌دیدارێكی تایبه‌ت به‌ئاوێنه‌دا‬ ‫تیشكده‌خاته‌ سه‌ر چه‌ند الیه‌نێكی‬ ‫ژیانی خۆی‌و هه‌ڵوه‌سته‌ی له‌سه‌ر چه‌ند‬ ‫به‌رسڤێكی هونه‌ری‌و دنیای كۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫خۆی كرد‪.‬‬ ‫‪‎‬ئه‌و له‌دایكبوی ساڵی‪1991‬ی‌ شاری‌ سنه‌ ‌ی‬ ‫رۆژهه‌اڵت���ی‌ كوردستانه‌‪،‬پاش���ان له‌ته‌مه‌نی‬ ‫‪14‬س���اڵیدا رۆژهه‌اڵتی كوردستان جێدێڵێ‌و‬ ‫له‌شاری سلێمانی نیشته‌جێ ده‌بێ‪.‬‬ ‫" له‌ته‌مه‌نی ‪ 21‬ساڵیمه‌وه‌ ده‌ستم به‌كاری‬ ‫نواندن كرد"‬ ‫له‌باره‌ی‌ ده‌ركه‌وتنی‌ خولیای‌ هونه‌رییه‌وه‌‪،‬‬ ‫رۆژی���ن ش���ه‌ریفی‌ وتی‌"له‌ته‌مه‌ن���ی ‪17‬‬ ‫س���اڵیمه‌وه‌ به‌دنیای راگه‌یاندن ئاشنا بوم‌و‬ ‫هه‌ر له‌ته‌مه‌نی ‪ 21‬ساڵیمه‌وه‌ ده‌ستم به‌كاری‬ ‫نواندن كرد"‪.‬‬ ‫له‌به‌ش���ێكی تری قس���ه‌كانیدا ش���ه‌ریفی‬ ‫ه���ۆكاری هاتن���ی یه‌كجاره‌كی بۆ ش���اری‬ ‫سلێمانی‌و نیشته‌جێبونی له‌و شاره‌دا‪ ،‬وتی‌‬ ‫"له‌ڕاس���تیدا ه���ۆكاری هاتنمان بۆ ش���اری‬ ‫س���لێمانی ئه‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كێشه‌ی سیاسی‬ ‫بنه‌ماڵه‌ك���ه‌م‌و ژی���ان له‌س���لێمانی ل���ه‌زۆر‬ ‫الیه‌ن���ه‌وه‌ هه‌م ب���ۆ بنه‌ماڵه‌ك���ه‌م‌و هه‌م بۆ‬ ‫منیش له‌شاره‌كانی تر گونجاوتر بو"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌یه‌كه‌می���ن ئه‌زمونی كاری‬ ‫درامایی خۆیه‌وه‌ كه‌ درامای (دوپش���ك) بو‬ ‫كه‌ به‌بۆچونی به‌شێك له‌ڕه‌خنه‌گرانی دنیای‬ ‫دراما هه‌ڵ���ه‌ی سیناریس���ت‌و الوازی رۆڵی‬ ‫ئه‌كته‌ری به‌ش���ێوه‌یه‌كی به‌رچاو تیا به‌دی‬ ‫ده‌كرا‪ ،‬رۆژین شه‌ریفی‌ وتی‌ "منیش پێموایه‌‬ ‫بێ كه‌موكوڕی نه‌بوه‌‪ ،‬من ته‌نها ده‌توانم له‌و‬ ‫درامایه‌دا له‌سه‌ر نواندنی خۆم قسه‌ بكه‌م"‪.‬‬

‫" درامای دوپشك یه‌كه‌م ئه‌زمونی نواندنم‬ ‫بوه‌"‬ ‫وتیشی‌"وه‌كو نواندنی خۆم ته‌نها ده‌توانم‬ ‫بڵێ���م درامای دوپش���ك یه‌ك���ه‌م ئه‌زمونی‬ ‫نواندنم ب���وه‌و له‌كاره‌كانی دواترم هه‌وڵمداو‌ه‬ ‫قه‌ره‌بوی ئ���ه‌و كه‌موكوڕیان��� ‌ه بكه‌مه‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندی به‌منه‌وه‌ هه‌بوه‌"‪ .‬وێس���تگه‌یه‌كی‬ ‫تری ژیانی رۆژین شه‌ریف ‌ی دنیای سینه‌مایه‌‪،‬‬ ‫له‌باره‌ی هاتنی بۆ ناو ئه‌و بواره‌ هونه‌رمه‌ند‪،‬‬ ‫وتی"من هه‌ر دوای ته‌مه‌نی‪ 17‬ساڵیم ده‌ستم‬ ‫به‌كاری راگه‌یاندن كرد‪ ،‬هه‌ر ئه‌و ئاش���نیایی ‌ه‬ ‫زۆرت���ر رێگه‌ی بۆ خۆش���كردم به‌ره‌و حه‌زی‬ ‫منداڵ���ی خۆم وات���ا نواندن ب���ڕۆم به‌دنیای‬ ‫سینه‌ماشه‌وه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "ئه‌مه‌وێ ئه‌وه‌ش بڵێم له‌ساڵی‪2012‬‬ ‫كه‌ س���ه‌ره‌تای كاستینگی دوپشك بو پێیان‬ ‫وتم ك���ه‌ س���تافی دراماكه‌ پێویس���تیان ب ‌ه‬ ‫ئه‌كته‌ره‌ منیش تێس���ت كرام‌و خۆشبه‌ختان ‌ه‬ ‫هه‌ر ئه‌و رۆژ‌ه وه‌رگیرام"‪.‬‬ ‫"مافی ماندوبونی خۆیشمان وه‌رناگرین"‬ ‫له‌به‌ش���ێكی تری قس���ه‌كانیدا ش���ه‌ریفی‬ ‫له‌باره‌ی به‌بیزنس���بونی كاری سینه‌ماییه‌و‌ه‬ ‫له‌كوردستان‪ ،‬وتی‌ "ئه‌ش���ێ بۆ ده‌سته‌كانی‬ ‫پش���ت په‌رده‌ بیزنس بێت‪ ،‬ب���ه‌اڵم پێموای ‌ه‬ ‫بۆ هونه‌رمه‌ندانی‌ كوردس���تان به‌گشتی نه‌ك‬ ‫بیزنس نییه‌ به‌ڵكو مافی ماندوبونی خۆشیان‬ ‫وه‌رناگرن"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "هه‌رچه‌نده‌ به‌شێكی دیاری سینه‌ما‬ ‫بیزنسه‌و واش نه‌بێت زۆر كار ناكرێت"‪.‬‬ ‫"ناكرێت هونه‌رمه‌ند بیت‌و به‌ش���ێكی زۆری‬ ‫كاته‌ك���ه‌ت بۆ هونه‌ره‌ك���ه‌ت ته‌رخان بكه‌ی‌و‬ ‫خه‌می ئه‌وه‌ت بێت خێزانه‌كه‌ت به‌چی‌و چۆن‬ ‫بژێنی���ت‪ ،‬كه‌ به‌داخه‌وه‌ له‌كوردس���تان ئه‌م ‌ه‬ ‫دۆخ���ی زۆرێ���ك له‌هونه‌رمه‌نده‌كانه‌" رۆژین‬ ‫شه‌ریفی‌ وا ‌ی وت‪.‬‬ ‫ئام���اژه‌ ‌ی به‌وه‌ش���دا "س���ه‌ره‌ڕای هه‌م���و‬

‫‪»æêīµ»ËĠňĥŎð‬‬ ‫ئا‪ :‬شۆڕش محه‌مه‌د‬ ‫فیلمی‌ (په‌ڕینه‌وه‌ له‌غوبار)‬

‫ئاس���ته‌نگه‌كان هونه‌رمه‌ندی باش���مان هه‌ی ‌ه‬ ‫ك ‌ه تواناكانیان له‌ئاستێكی نێوده‌وڵه‌تیدایه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم پێویس���تیان به‌پش���تگیری زیاتر‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی زیات���ر ده‌ركه‌ون‌و خۆی���ان به‌دنیای‬ ‫ده‌ره‌و‌ه بناسێنن"‪.‬‬ ‫‪"‎‬ده‌نگۆی‌ بونه‌ پارتیم دوره‌ له‌ڕاستییه‌وه‌"‬ ‫له‌ماوه‌ی رابردودا ده‌نگۆی ئه‌وه‌ باڵوكرایه‌و‌ه‬ ‫ك����ه‌ گوایه‌ رۆژین ش����ه‌ریفی بۆچون����ی نزیكه‌‬ ‫له‌بۆچونی پارتی دیموكراتی كوردس����تانه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌م باره‌یه‌وه‌ شه‌ریفی‪ ،‬وتی‌ "به‌هیچ شێوه‌یه‌ك‬ ‫ئه‌و پڕوپاگه‌نده‌یه‌ راست نییه‌‌و ئه‌و ده‌نگۆیه‌ش‬ ‫سه‌رچاوه‌كه‌ی چه‌ند الپه‌ڕه‌یه‌كی فه‌یسبوكن كه‌‬ ‫به‌ناوی منه‌وه‌ دان����راون‌و هیچ په‌یوه‌ندیه‌كیان‬ ‫به‌منه‌وه‌ نییه‌"‪.‬‬ ‫‪‎‬سه‌باره‌ت به‌ئاواره‌بونی‌‌و به‌جێهێشتنی‌ واڵتی‌‬ ‫ئێرانیش‪ ،‬رۆژین ش����ه‌ریفی‌ وت����ی‌ "ئامانجمان‬ ‫پیش����اندانی ئه‌وه‌ی كه‌ ناتوانن بمانوه‌ستێنن‬ ‫له‌به‌ده‌ستهێنانی ئامانجه‌كانمان‪ ،‬وه‌كو كوردێك‬ ‫له‌ڕێگه‌ی هونه‌ره‌كه‌مه‌وه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "له‌وانه‌یه‌ بتوانن بمانچه‌وسێننه‌وه‌و‬ ‫زیندانم����ان بك����ه‌ن یاخود له‌خاك����ی خۆمان‬ ‫ده‌رمان بك����ه‌ن به‌اڵم ناتوان����ن خه‌ونه‌كانمان‬ ‫لێبسێننه‌وه‌"‪.‬‬ ‫"قوربانی‌ ژنبونم ده‌ده‌م"‬ ‫له‌ب����اره‌ی جوانی فه‌یس����ی خ����ۆی‌و كاری‬ ‫هونه‌ری خ����ۆی‌و تاچه‌ند ئه‌م هۆكارانه‌ گرفتی‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تیان بۆ دروستكردوه‌‪ ،‬رۆژین شه‌ریفی‌‬ ‫وت����ی‌ "ژنبون خ����ۆی روب����ه‌ڕوی زۆر گرفتت‬ ‫ده‌كات ل����ه‌م واڵته‌‪ .‬من بۆخۆم زۆر هه‌وڵمداوه‌‬ ‫روب����ه‌ڕوی ئه‌و گرفتانه‌ ببم����ه‌وه‌و رێگه‌ نه‌ده‌م‬ ‫ببنه‌ به‌ربه‌ست بۆم"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "بۆ نه‌مانی ئه‌م دۆخه‌ش بۆ نه‌وه‌كانی‬ ‫داهاتو یه‌كه‌م جار وه‌كو ژنێك دواتریش وه‌كو‬ ‫هونه‌رمه‌ندێك به‌ئه‌ركی خۆمی ده‌زانم روبه‌ڕوی‬ ‫ئه‌و گرفتانه‌ ببمه‌وه‌و قوربانیشی بۆ بده‌م"‪.‬‬

‫ك‬ ‫چێ‬ ‫ك‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫چ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫م‬ ‫چ‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫م‬ ‫اڵ‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫و‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫را‬ ‫هێنه‌ر‬ ‫ك‬ ‫چ‬ ‫ان‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫سن‬ ‫ور‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ف‬ ‫ێر‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫كارات ‌‬ ‫ی ده‌كات‬

‫ی ئاهه‌نگ‬ ‫ازده‌كه‌م"‪.‬‬ ‫شێوه‌یه‌ك‬ ‫ت گۆرانی‬

‫ئا‪ :‬گۆران لوقمان‬

‫ژاڵ ‌ه كچێكی‌ ته‌مه‌ن ‪ 24‬ساڵه‌‪ ،‬هه‌مو‬ ‫ی یاری‌ كارتێی‌ بڕیوه‌و‬ ‫قۆناغه‌كان ‌‬ ‫ی كاراتێی‬ ‫ئێستا یاریزانی‌ به‌ش ‌‬ ‫ی چه‌مچه‌ماڵه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫یان ‌هی‌ وه‌رزش ‌‬ ‫خه‌ونی‌ گه‌وره‌ی‌ هه‌یه‌و ده‌یه‌وێت‬ ‫ی كاراتێ بۆ‬ ‫بۆ له‌مه‌ودوا خول ‌‬ ‫ی شاره‌كه‌ی‌ بكاته‌وه‌‪،‬‬ ‫كچان ‌‬ ‫تائه‌و وه‌رزشه‌ به‌زیندویی‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪.‬‬

‫��ه‌ری ئه‌و‬ ‫��ه‌ به‌ندی‬ ‫جۆره‌ كاره‌‬

‫ه‌شی‬ ‫وه‌"‬ ‫مه‌ن����دا‌ن‌و‬ ‫ڕه‌ش وتی‬ ‫سه‌ندیكای‬ ‫خزمخزمێنه‌‬ ‫خه‌ڵكێك‬ ‫��تا پاره‌ی‬ ‫چاوه‌ڕوانی‬ ‫به‌داخه‌وه‌‬

‫ژاڵ��� ‌ه جیه���اد محه‌مه‌د‬ ‫له‌دایكبوی‌ ساڵی‌‪1993‬یه‌و‬ ‫له‌چه‌مچه‌ماڵ نیشته‌جێیه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫وه‌رزشكارێكی‌ به‌توانا ‌‬ ‫یاریی��� ‌ه‬ ‫ی‬ ‫زۆرب��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌رزشیه‌كانه‌‪ ،‬خۆ ‌‬ ‫وته‌ن���ی‌ "هه‌میش��� ‌ه‬ ‫ئه‌نجامه‌كان���م زۆر‬ ‫ی‬ ‫باش بون‌و یاریزان ‌‬ ‫سه‌ره‌كی‌ بوم"‪.‬‬

‫ته‌كنه‌لۆژیا‬ ‫ژماره‌یه‌ك‬ ‫ایه‌تیكردن‬ ‫‪.‬‬ ‫وان له‌گه‌ڵ‬ ‫����وكایه‌تی‬ ‫"به‌داخه‌وه‌‬ ‫ئه‌و كارانه‌‬ ‫نه‌رمه‌ندان‬

‫"باشترین یاریزانی‌ چه‌مچه‌ماڵ بوم"‬ ‫ده‌ستپێكی‌ ژیانی‌ وه‌رزشی ئه‌م كچه‌ له‌یاری‌‬ ‫كارات����ێ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ ب����ۆ قۆناغی‌ ناوه‌ندی‌‬ ‫قوتابخان����ه‌‪ ،‬ژاڵ����ه‌ له‌چاوپێكه‌وتنێك����دا بۆ‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬ده‌ڵێت "له‌‪2007‬ه‌وه‌ یاری‌ ده‌كه‌م بۆ‬ ‫په‌روه‌رده‌ی‌ قه‌زاكه‌م له‌قۆناغی‌ ناوه‌ندییه‌وه‌‪،‬‬ ‫وه‌ك باش����ترین یاریزان����ی‌ چه‌مچه‌م����اڵ‬ ‫هه‌ڵبژێردرام بۆ یاری‌ په‌روه‌رده‌كان"‪.‬‬ ‫ژاڵه‌ تاكه‌ كچ نیی����ه‌ له‌قه‌زای‌ چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫یاریزانی‌ كاراتێ‌ بێت‪ ،‬ب����ه‌اڵم ئه‌وانی‌ دیكه‌‬ ‫وه‌ك ژاڵه‌ درێژه‌ی����ان به‌كاره‌كه‌یان نه‌داوه‌‪،‬‬ ‫ژاڵه‌ ئێس����تا پشتێنی‌ ره‌ش����ی له‌و یارییه‌دا‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬س����اڵی‌ ‪ 2009‬هه‌ش����ت ك����چ پێكه‌وه‌‬ ‫ده‌چنه‌ به‌شی‌ كاراتێی كچانی‌ یانه‌ی‌ وه‌رزشی‌‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬به‌اڵم ئێستا هاوڕێكانی‌ ئه‌وكاتی‌‬ ‫ژاڵه‌ وازیان هێناوه‌و ته‌نها ئه‌م به‌رده‌وامه‌‪.‬‬ ‫له‌و باره‌یه‌وه‌ ژاڵه‌ گله‌یی له‌كۆمه‌ڵگه‌كه‌ی‌‬ ‫ده‌كات ك����ه‌ پێی ده‌ڵێن"چۆن ده‌بێت كچێك‬ ‫له‌كۆمه‌ڵگ����ه‌ وه‌رزش بكات؟ ده‌ڵێن وه‌رزش‬ ‫ئیشی‌ كوڕه‌ به‌ تایبه‌ت كاراتی‌"‪.‬‬ ‫رێگریی����ه‌كان ژاڵه‌ی����ان نه‌وه‌س����تاندوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌و له‌ئاس����تی‌ عێ����راق‌و نێوده‌وڵه‌تی‌ بوه‌ته‌‬ ‫پاڵه‌وان‪.‬‬ ‫"گه‌ر خوێندن بهێڵێت ئه‌نجامی‌ زیاتر‬ ‫به‌ده‌ستده‌هێنێت"‬ ‫له‌یه‌ك����ه‌م پاڵه‌وانێت����ی‌ ناوخۆیی����دا ك����ه‌‬ ‫له‌دهۆك به‌ش����داری‌ كردوه‌ س����اڵی‌ ‪،2009‬‬ ‫توانی‌ پله‌ی‌ س����ێهه‌م به‌ده‌ست بهێنێت و دو‬

‫ته‌‌رازو‬ ‫پێویس���تە دەرونت هێور بکەیتەوەو‬ ‫کارەکان بەش���ێوەیەکی‌ ئاس���ایی‌‌و‬ ‫دانایی‌ وەرگ���رە‪ .‬كاتێك���ی‌ زیاترت‬ ‫پێویسته‌ بۆئه‌وه‌ی‌ تۆ ده‌ته‌وێت‪.‬‬

‫دوپشک‬ ‫بەرەو پێشچونێکی‌ زۆر لەپیشەکەتدا‬ ‫بەدیدەکرێ���ت ئ���ەوەش بەه���ۆی‌‬ ‫پاڵپش���تیت بۆ پڕۆژەیەک���ی‌ جۆری‌‬ ‫تایبەت ک���ە گەرەنت���ی‌ داهاتویەکی‌‬ ‫گەشاوەت بۆ دەکات‪.‬‬

‫که‌‌وان‬ ‫گۆڕانی‌ خێرا لەپیش���ەکەتدا دەبێتە‬ ‫هۆی‌ زیاتر ئارامبونت لەباری‌ دارایی‌‌و‬ ‫خێزانییەوە‪ ،‬خۆشەویستەكەت هەوڵی‌‬ ‫زانینی‌ پڕۆژەکانی داهاتوت دەدات‪.‬‬

‫‪11‬‬

‫جاریش بوه‌ته‌ پاڵه‌وان����ی‌ كاراتێی‌ عێراقی‌‪،‬‬ ‫له‌س����اڵه‌كانی‌ ‪ 2014‬له‌شاری‌ هه‌ولێ و ‪2015‬‬ ‫له‌شاری‌ كه‌ركوك كه‌ تیایاندا پله‌ی‌ یه‌كه‌می‬ ‫به‌ده‌ستهێناوه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌ناوخۆدا ئه‌و كچه‌ یاریزانه‌ی‌ كاراتێ‌‬ ‫ئه‌نجام����ی‌ ب����ه‌رزی‌ نه‌بوه‌‪ ،‬به‌ڵك����و له‌واڵتی‌‬ ‫ئێرانیش ل����ه‌دو پاڵه‌وانێتی‌ له‌ئه‌س����فه‌هان‬ ‫به‌فه‌ردی‌ به‌ش����داری كردوه‌و پله‌ی‌ سێهه‌می‌‬ ‫به‌ده‌س����تهێنا وه‌و دوات����ر له‌كرماش����ان‬ ‫به‌گ����روپ به‌ش����دار بون‌و پل����ه‌ی‌ یه‌كه‌میان‬ ‫مسۆگه‌ركردوه‌‪.‬‬ ‫ساڵح نه‌سره‌دین راهێنه‌ری‌ ئه‌م یاریزانه‌‪،‬‬ ‫له‌باره‌ی‌ ژاڵه‌وه‌ وتی‌ "ژاڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‌ كچ‬ ‫بوه‌ هاوش����انی‌ كوڕان چاالك بوه‌و ئه‌نجامی‌‬ ‫باشی‌ مسۆگه‌ركردوه‌"‪.‬‬ ‫ناوب����راو ب����اوه‌ڕی‌ واب����و ژاڵ����ه‌ خوێندن‬ ‫س����ه‌رقاڵی‌ كردوه‌‪ ،‬ئه‌گینا كاری‌ گه‌وره‌ترو‬ ‫ئه‌نجامی‌ زیاتری‌ به‌ده‌ستده‌هێنا‪.‬‬ ‫ژاڵه‌ ده‌ڵێت "به‌رده‌وام ده‌بم‪ ،‬ده‌مه‌وێت بۆ‬ ‫له‌م����ه‌ودوا وه‌ك راهێنه‌ر كچانی‌ ئاره‌زمه‌ندی‌‬ ‫س����نوره‌كه‌ فێری‌ یاری‌ كاراتی‌ بكه‌م"‪ .‬وه‌ك‬ ‫هه‌نگاوی‌ سه‌ره‌تاش ئێستا مامۆستای‌ هۆڵی‌‬ ‫له‌شجوانیه‌ له‌چه‌مچه‌ماڵ بۆ خانمانی‌ قه‌زاكه‌‪.‬‬ ‫ناوبراو جگه‌ له‌مه‌دالیاو كاس����ی‌ سه‌ركه‌وتن‪،‬‬ ‫خاوه‌نی‌ ‪ 13‬بڕوانامه‌ی‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌‪.‬‬ ‫ژاڵ����ه‌ له‌ئێس����تادا خوێن����دكاری‌ كۆلێژی‌‬ ‫په‌روه‌رده‌ی‌ وه‌رزشی س����لێمانیه‌ له‌قۆناغی‌‬ ‫چوار‌و له‌باره‌ی‌ كاراتێوه‌ وتی‌ "كاراتێ متمانه‌‬ ‫به‌خۆبونی‌ ته‌واوی‌ به‌من به‌خشیوه‌"‪.‬‬

‫گیسک‬ ‫راس���تگۆیی‌‌و راش���کاوی‌ لەگ���ەڵ‬ ‫هاوژینەکەت کەمێک قورس���ە بەاڵم‬ ‫لەوانەی���ە سروش���تی‌ پەیوەندیت���ان‬ ‫دیاریبکات بۆ رۆژانی‌ داهاتو‪.‬‬

‫سه‌‌تڵ‬ ‫ئەنجامدان���ی‌ هەندێ���ک وەرزش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫پیاس���ەکردن رۆژانە رێگری‌ دەکات‬ ‫ل���ەو توڕەبونەت ک���ە دەبێتە هۆی‌‬ ‫هەڵچونت‪ .‬شه‌ممه‌ به‌ختی‌ تۆیه‌‪.‬‬

‫سیناریۆو ده‌رهێنان‪ :‬ش����ه‌وكه‌ت ئه‌مین‬ ‫كوركی‌‬ ‫وێنه‌گرتن‪ :‬توره‌ج ئه‌ساڵنی‌‬ ‫مۆسیقا‪ :‬محه‌مه‌د ره‌زا ده‌روێشی‌‬ ‫مۆنتاژ‪ :‬ئیبراهیم سه‌عیدی‌‬ ‫به‌رهه‌مهێن����ان‪ :‬ناری����ن فیلم‪-‬هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردستان ‪2006‬‬ ‫نواندن‪ :‬ع����ادل عه‌بدولڕه‌حم����ان‪ ،‬ئه‌یام‬ ‫ئه‌كره‌م‪ ،‬حسێن حه‌سه‌ن‪ ،‬ئه‌حالم نه‌جات‪،‬‬ ‫عه‌به‌ڕه‌ش‪ ،‬رزگار سدیق‪.‬‬ ‫پرۆدیس����ه‌ر‪ :‬حه‌س����ه‌ن عه‌لی‌‪ ،‬شه‌وكه‌ت‬ ‫ئه‌مین كوركی‌‪ ،‬مه‌نسور تورال‬ ‫روداوه‌كان����ی‌ فیلمه‌ك����ه‌ باس له‌س����اڵی‌‬ ‫‪‌2002‬و كاتی‌ پرۆس����ه‌ی‌ ئازادكردنی‌ عێراق‬ ‫ده‌كات له‌الیه‌ن ئه‌مریكییه‌كانه‌وه‌‌و چیرۆكی‌‬ ‫منداڵێكی‌ پێنج سااڵن ده‌گێڕێته‌وه‌ به‌ناوی‌‬ ‫سه‌دام‪.‬‬ ‫ئه‌م منداڵه‌ رێگه‌ی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ بۆ ماڵه‌وه‌‬ ‫ونك����ردوه‌‌و دو پێش����مه‌رگه‌ ده‌یدۆزن����ه‌وه‌‌و‬ ‫ده‌یانه‌وێت بیگه‌ڕێننه‌وه‌ بۆ ماڵه‌كه‌ی‌‌و الی‌‬ ‫كه‌سوكاره‌كه‌ی‌‪.‬‬ ‫ئه‌و دو پێشمه‌رگه‌ یه‌كێكیان ناوی‌ ئازاده‌‌و‬ ‫ده‌یه‌وێ����ت منداڵه‌ك����ه‌ بگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ الی‌‬ ‫كه‌سوكاره‌كه‌ی‌‪ ،‬هه‌رچی‌ پێشمه‌رگه‌كه‌ی‌ تره‌‬ ‫به‌ناوی‌ ره‌شید به‌هۆی‌ ناوه‌كه‌یه‌وه‌ هاوسۆز‬ ‫نیی����ه‌ له‌گ����ه‌ڵ منداڵه‌ك����ه‌‌و له‌كاتێكدا ئه‌و‬ ‫دوانه‌ مش����تومڕیان له‌باره‌ی‌ گه‌ڕان به‌شوێن‬ ‫كه‌س����وكاری‌ منداڵه‌كه‌ یان گواس����تنه‌وه‌ی‌‬ ‫خۆراكه‌‪ ،‬منداڵه‌كه‌ له‌گه‌ڵ خۆیان ده‌هێنن‌و‬ ‫ده‌یبه‌ن به‌بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌س بیناسێته‌وه‌‪.‬‬ ‫دواج����ار منداڵه‌ك����ه‌ ده‌به‌نه‌ ب����اره‌گای‌‬ ‫هێزه‌كان����ی‌ ئه‌مری����كا‌و ئه‌وانی����ش نایگرنه‌‬ ‫خۆی����ان‌و دوات����ر ده‌یبه‌ن ب����ۆ الی‌ ئیمامی‌‬ ‫یه‌كێ����ك له‌مزگه‌وته‌كان‌و به‌هه‌مان ش����ێوه‌‬ ‫ئه‌ویش نایگرێته‌ خۆی‌‪.‬‬ ‫له‌و س����ه‌فه‌ره‌دا ره‌شید به‌توندی‌ مامه‌ڵه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ سه‌دامی‌ گچكه‌دا ده‌كات‌و له‌والشه‌وه‌‬ ‫دایك‌و باوكی‌ بێهوده‌ به‌شوێن منداڵه‌كه‌یاندا‬ ‫ده‌گه‌ڕێن له‌هه‌مو شوێنێك‪.‬‬ ‫له‌وكاته‌ش����دا ره‌ش����ید‌و ئ����ازاد له‌ماڵی‌‬ ‫منداڵه‌ك����ه‌ نزی����ك ده‌بن����ه‌وه‌ ده‌كه‌ون����ه‌‬ ‫بۆسه‌یه‌ك‌و ئازاد ده‌كوژرێت‪.‬‬ ‫فیلمه‌ك����ه‌ له‌الیه‌ن كۆمپانی����ای‌ نارین بۆ‬ ‫به‌رهه‌مهێنانی‌ هونه‌ری‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫به‌هاوكاری‌ وه‌زاره‌تی‌ رۆش����نبیری‌ هه‌رێم‌و‬ ‫كوردستان تیڤی‌ هاتۆته‌ به‌رهه‌م‪.‬‬ ‫شه‌وكه‌ت ئه‌مین كوركی‌ له‌دایكبوی‌ ساڵی‌‬ ‫‪1973‬ی‌ شاری‌ زاخۆی‌ هه‌رێمی‌ كوردستانه‌‪،‬‬ ‫س����اڵی‌ ‪ 1975‬به‌هۆی‌ دۆخی‌ سیاس����ییه‌وه‌‬ ‫خانه‌واده‌كه‌ی‌ ناچاربون هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫جێبهێڵ����ن‌و روبكه‌نه‌ واڵتی‌ ئێ����ران‌و هه‌تا‬ ‫س����اڵی‌‪ 1999‬له‌و واڵته‌ مانه‌وه‌‌و شه‌وكه‌وت‬ ‫ئه‌مین كوركی‌ هونه‌ری‌ سینه‌مای‌ له‌و واڵته‌‬ ‫به‌شێوه‌ی‌ ئه‌كادیمیانه‌ خوێند‪.‬‬ ‫له‌خولێكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ س����ینه‌مای‌ الوانی‌‬ ‫ئێران له‌س����اڵی‌ ‪ 1995‬به‌ش����داری‌ كردوه‌‪،‬‬ ‫له‌واڵت����ی‌ ئێ����ران‌و هه‌رێم����ی‌ كوردس����تان‬ ‫له‌شانۆ‌و ته‌له‌فزیۆن‌و سینه‌ما كاری‌ كردوه‌‌و‬ ‫خێزانداره‌‌و سێ‌ منداڵی‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫فیلم����ی‌ (په‌ڕینه‌وه‌ له‌غوب����ار) یه‌كه‌مین‬ ‫به‌رهه‌می‌ ریوایی‌ درێژی‌ ش����ه‌وكه‌ت ئه‌مین‬ ‫كوركییه‌‪.‬‬

‫نه‌‌هه‌‌نگ‬ ‫ئەگەر ئامادەییت هەیە بۆ پاڵنەرێک‬ ‫ئەوا دودڵ مەبە لەڕاشکاویی لەگەڵ‬ ‫خێزات‪ ،‬دورکەوتن���ەوە لەتوڕەبون‬ ‫باشترین رێگەیە‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫‌ره‌نگاڵه‬

‫س‬ ‫ی‬ ‫ح‬ ‫ر‬ ‫ی ئازه‌ربایجان‌‪:‬‬ ‫"زینه‌یده‌" ژن ‌ه كورد ‌‬ ‫ی‬ ‫ج‬ ‫و‬ ‫ا‬ ‫ن‬ ‫ئه‌و هه‌اڵن ‌هی‌ كه‌ ده‌رباره‌ی‌‬ ‫ی خۆمان شه‌رمامن ده‌كرد‬ ‫ی له‌كوردبون ‌‬ ‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫ی مو ده‌وترێت‬ ‫له‌یزه‌ر ‌‬

‫ئا‪ :‬زانا حه‌مه‌ غه‌ریب‬ ‫كورده‌كانی قه‌وقاز كه‌ ئێستا دابه‌شبون به‌سه‌ر‬ ‫(ئازه‌ربایجان‌و جۆرجیاو ئه‌رمینیاو كازاخستان‌و‬ ‫چیچان‌و روسیا)و كاتێك كه‌سێك ده‌بینن‌و ده‌زانن‬ ‫كه‌ كورده‌ زۆر خۆشحاڵ ده‌بن‌و ده‌كه‌ونه‌ گێڕانه‌وه‌ی‬ ‫سه‌رگوزشته‌و ژیانی كورد له‌رابردوو ئێستای ئه‌و‬ ‫واڵتانه‌‪.‬‬ ‫زینه‌یده‌ ژنێكی‌ كوردی‌ ته‌مه‌ن ‪ 67‬ساڵه‌‪ ،‬له‌یه‌كێك‬ ‫له‌شه‌قامه‌كانی‌ رۆس���تاڤیلی‌ خه‌ریكی‌ فرۆشتنی‌ چه‌ند‬ ‫كه‌لوپه‌لێكه‌ كه‌ به‌ده‌س���تی‌ خۆی‌ دروس���تی‌ كردبون‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ سه‌رنجراكێش���ه‌ ئه‌م خاتونه‌ له‌گه‌ڵ فرۆشیاری‌‬ ‫به‌رده‌وام خه‌ریكی‌ خوێندنه‌وه‌ی‌ رۆژنامه‌و گۆڤاره‌كانه‌‪.‬‬

‫هه‌ندێ����ك هه‌ڵ����ه‌ ده‌رب����اره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌ی����زه‌ری‌ مو ب����اوه‌ له‌ناو خه‌ڵكدا‬ ‫ك����ه‌ زیانبه‌خش����ه‌و گرف����ت بۆئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ دروست ده‌كات كه‌ به‌كاری‌‬ ‫ئه‌هێن����ن‪ .‬زۆرێك له‌و كه‌س����انه‌ی‌‬ ‫س����ه‌ردانمان ده‌ك����ه‌ن ده‌ڵێن ئایا‬ ‫راس����ته‌ كه‌ له‌ی����زه‌ر ئه‌بێته‌ هۆی‌‬ ‫نه‌زۆك����ی‌ بۆهه‌ردو ره‌گ����ه‌ز یاخود‬ ‫ئه‌بێت����ه‌ ه����ۆی‌ زیادكردن����ی‌ موه‌‬ ‫نه‌رم����ه‌كان ی����ان له‌بارچ����ون یان‬

‫هه‌ندێ‌ ك����ه‌س ده‌ڵێن ئه‌بێته‌ هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫چونه‌ ن����اوه‌وه‌ی‌ مو‪ .‬له‌ڕاس����تیدا‬ ‫ئه‌مانه‌ هیچیان راست نین چونكه‌‬ ‫له‌یزه‌ر به‌هیچ ش����ێوه‌یه‌ك ناچێته‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی‌ پێست‌و ئه‌و ته‌نها ئیش‬ ‫له‌س����ه‌ر پێس����ته‌كه‌ ئه‌كات‪ .‬به‌اڵم‬ ‫ئێم����ه‌ بۆئه‌و كه‌س����انه‌ی‌ دوگیانن‬ ‫پێیان ده‌ڵێین باشتروایه‌ دوای‌ سێ‌‬ ‫مانگ بكرێت‪ ،‬هه‌روه‌ها س����ه‌باره‌ت‬ ‫به‌وه‌ی‌ كه‌ ئایا موه‌ نه‌رمه‌كان زیاد‬

‫ناونیش���ان‪ :‬به‌ختیاری‌‪ -‬شه‌قامی‌ س���ه‌ره‌كی‌ به‌رامبه‌ری‌‬ ‫سالۆن ئه‌سته‌مبوڵ‬

‫ده‌كات ئه‌مه‌ش راس����ت نیه‌ ته‌نها‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ ك����ه‌ موه‌ ره‌ق����ه‌كان زوتر‬ ‫له‌ناو ده‌ب����ات‌و ئه‌مانی‌ تر دره‌نگ‬ ‫تر‪ .‬هه‌میشه‌ الیه‌نی‌ باشی‌و خراپی‌‬ ‫هه‌ر كارێك توێژینه‌وه‌ ده‌ریده‌خات‪،‬‬ ‫هه‌تا ئێس����تا هیچ توێژینه‌وه‌یه‌ك‬ ‫ئاماژه‌ی‌ ب����ه‌وه‌ نه‌كردوه‌ كه‌ زیانی‌‬ ‫هه‌ی����ه‌و كێش����ه‌ دروس����ت ده‌كات‬ ‫به‌ڵكو له‌ئێستادا به‌باشترین رێگه‌‬ ‫داده‌نرێت بۆله‌ناوبردنی‌ مو‪.‬‬

‫ژماره‌ ته‌له‌فۆنی‌ ‪0533183536 - 07706581971‬‬ ‫فه‌یسبوك‪medicalclinicsuly :‬‬

‫" له‌خانه‌واده‌یه‌ك���ی‌ ك���وردی‌ ناوچ���ه‌ی‌ قوبادلی���م‬ ‫له‌ئازه‌ربایجان"‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌ژیان���ی‌‌و كاركردن���ی‌‪ ،‬له‌لێدوانێكی‌ بۆ‬ ‫ئاوێنه‌ وتی‌"من كوردم له‌خانه‌واده‌یه‌كی‌ كوردی‌ ناوچه‌ی‌‬ ‫قوبادلی���م له‌ئازه‌ربایجان‪ ،‬به‌داخ���ه‌وه‌ له‌دوای‌ روخانی‌‬ ‫كوردستانی‌ س���ور ناوچه‌كه‌مان كه‌وته‌ ژێر ده‌سه‌اڵتی‌‬ ‫ئه‌رمینیاوه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "كورده‌كان زیاتر له‌‪ %75‬دانیشتوانی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستانی‌ سوریان پێكده‌هێنا"‪.‬‬ ‫ئه‌و ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌ش���دا "هه‌رێمه‌كه‌ له‌س���اڵی ‪1923‬‬ ‫كورده‌كان دروستیان كرد كه‌ پایته‌خته‌كه‌ی‌ الجین بو‪،‬‬ ‫به‌اڵم سیاسه‌تی‌ خراپی‌ س���تالین‌و توركه‌كان وایانكرد‬ ‫ك���ورد په‌رته‌وازه‌ ببێ���ت‌و له‌س���اڵی‌ ‪ 1929‬هه‌رێمه‌كه‌‬ ‫له‌ناوچ���و "تاجییه‌ف "ی ئازه‌ری فه‌رمانره‌وایی‌ كردوه‌و‬ ‫هه‌وڵی تواندنه‌وه‌و له‌ناوبردنی كوردو هه‌رێمی‌ س���وری‌‬ ‫داوه‌"‪.‬‬ ‫زینه‌یده‌ جه‌غت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ كورده‌كان‬ ‫له‌الیه‌ن تورك‌و ئازه‌رییه‌كانه‌وه‌ به‌چاوی‌ سه‌یر ته‌ماشا‬ ‫ده‌كرێن‌و له‌و باره‌یه‌وه‌ وتی‌ "به‌سیاس���ه‌تی‌ ش���كاندنی‬ ‫كوردو ناوهێنانیان به‌دواكه‌وتوو نه‌خوێنده‌وارو چیایی‬ ‫واده‌كات كورده‌كانی ئازه‌ربایجان ش���ه‌رم له‌كوردبونی‬ ‫خۆیان بكه‌ن‌و له‌الیه‌ن تورك‌و ئازه‌رییه‌كانیش به‌چاوی‬ ‫كه‌م سه‌یربكرێن‪ ،‬هه‌میش ‌ه سیاسه‌تێك هه‌بوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫نه‌خوێنن‌و به‌خه‌ڵكی‌ نه‌خوێنده‌وار ناوببرێن"‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌ "ئه‌و سیاس���ه‌تانه‌ وای‌ كردب���و كه‌ دایكم‬ ‫ئه‌گه‌رچی‌ نه‌خوێنده‌وار بو به‌اڵم هه‌میشه‌ هانمان بدات‬

‫بخوێنین‌و خۆمان پێش بخه‌ین"‪.‬‬ ‫"له‌ڕێگه‌ی‌ فرۆشتنی‌ ئه‌م كااڵیانه‌وه‌ به‌رده‌وامی‌ به‌ژیانم‬ ‫ده‌ده‌م"‬ ‫ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شدا "من باوكم به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ سه‌ربازبو‬ ‫له‌شه‌ڕدا شه‌هیدكراو ئه‌مه‌ش وایكرد نه‌توانین بخوێنین‌و‬ ‫سه‌رقاڵی‌ كاری‌ كشتوكاڵ‌و ئاژه‌ڵداری‌ ببین‪ ،‬به‌اڵم هاندان‌و‬ ‫وه‌س����یه‌تی‌ دایكم بۆ من گرنگ ب����و كه‌ به‌نه‌خوێنده‌واری‌‬ ‫نه‌مێنمه‌وه‌ له‌ژیاندا"‪.‬‬ ‫جه‌غتیش له‌س����ه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ ك����ه‌ "دوای‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ژیانی‌ هاوس����ه‌ریم پێكهێنا چومه‌ ب����ه‌ر خوێندن‌و له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌ش ئه‌ب����و دایكایه‌تیم بكردای����ه‌و ماڵداریم بكردایه‌و‬ ‫هاوكاری‌ هاوسه‌ره‌كه‌شم بكردایه‌ چونكه‌ نه‌خۆش بو"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌"خوێندنم ته‌واوك����ردو له‌ته‌مه‌نی‌ ‪ 47‬س����اڵی‌‬ ‫به‌شی‌ په‌رس����تاریم ته‌واو كردو ئێستاش له‌نه‌خۆشخانه‌‬ ‫كارده‌ك����ه‌م‌و منداڵه‌كان����م خوێندنی����ان ت����ه‌واو كردوه‌و‬ ‫ئه‌ندازیارو مامۆستاو پزیشكن"‪.‬‬ ‫ئه‌و خۆش����حاڵی‌ خۆی‌ ده‌ربڕی‌ ب����ه‌وه‌ی‌ كه‌ ده‌توانێت‬ ‫خزمه‌تی‌ نه‌خۆش����ه‌كان بكات‌و چاره‌سه‌ریان بكات‌و وتی‌‬ ‫"له‌م ش����ه‌قامه‌ش له‌رێگه‌ی‌ فرۆش����تنی‌ ئ����ه‌و كااڵیانه‌ی‌‬ ‫به‌ده‌سته‌كانی‌ خۆم دروستیان ده‌كه‌م ده‌توانم به‌رده‌وامی‌‬ ‫به‌ژیان بده‌م"‪.‬‬ ‫" ژن ئه‌توانێت گۆڕانكاری‌ گه‌وره‌ دروست بكات"‬ ‫وتیش����ی‌ "به‌بڕوای‌ من ده‌بێت ژن كاربكات‌و بخوێنێت‌و‬

‫سیاس����ه‌ت بكات چونكه‌ ژن ئه‌توانێت گۆڕانك‬ ‫له‌ژیانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ دروست بكات"‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌ش����دا "له‌رابردو له‌م ناوچه‌یه‌‬ ‫كورد ده‌وترا نه‌خوێن����ده‌وارو دواكه‌وتوو ژنانی‬ ‫به‌كه‌م سه‌یركراون"‪.‬‬ ‫وتیشی‌"به‌اڵم ئێستا پێچه‌وانه‌یه‌‪ ،‬پیاوه‌كانم‬ ‫كایه‌كاندا خزمه‌ت ده‌كه‌ن‌و ژنانی كوردیش شو‬ ‫دیاره‌"‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و جه‌غت له‌س����ه‌ر ئ����ه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌‬ ‫به‌كوردبونی‌ خۆیان ده‌ك����ه‌ن‌و له‌وباره‌یه‌وه‌ و‬ ‫له‌كوردبون����ی‌ خۆمان ش����ه‌رممان ده‌كردو له‌ز‬ ‫نه‌مانده‌وێ����را بڵێی����ن كوردین‪ ،‬به‌اڵم ئێس����ت‬ ‫به‌كوردبونی‌ خۆمانه‌وه‌ ده‌كه‌ین"‪.‬‬

‫"گه‌ر نه‌چه‌وسێنراینایه‌ته‌وه‌ ئێستا گه‌وره‌ترین‬ ‫ناوچه‌كه‌ ده‌بوین"‬ ‫وتیش����ی‌"من رۆژانه‌ له‌م ش����ه‌قامه‌ له‌هه‌مو‬ ‫ده‌بینم‌و ب����ۆ زۆربه‌یان چیرۆك����ی‌ نه‌هامه‌تی‌‌و‬ ‫خۆم ده‌گێڕم����ه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌ئازاره‌كانم����ا‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌چه‌وسانراینه‌ته‌وه‌ ئێستا گه‌وره‌ترین‬ ‫ناوچه‌كه‌ ئه‌بوین"‪.‬‬ ‫"ش����انازی ده‌كه‌م وه‌ك ژنێكی كورد كارد‌ه‬ ‫ژنێ����ك ده‌خوێنم����ه‌وه‌و وه‌ك ژنێك خزمه‌ت����ی‬ ‫ده‌كه‌م‌و خۆشحاڵم له‌نێوكوردا ژنانی مه‌زن ه‬ ‫ئێستاش ژنانی‌ كورد به‌ته‌واوه‌تی پێشكه‌وتون‬ ‫وای‌ وت‪.‬‬

‫ره‌زا چاوڕه‌ش‪ :‬به‌ندبێژی ناكه‌م‌و‬

‫نامه‌وێت گۆرانی به‌سه‌ر كه‌سدا هه‌ڵبده‌م‬ ‫ئا‪ :‬مه‌زهه‌ر كه‌ریم‬ ‫هونه‌رمه‌ند ره‌زا چاوڕه‌ش له‌كۆتا رۆژه‌كانی‬ ‫ساڵی ‪ 2016‬نوێترین به‌رهه‌می به‌ناوی چۆن‬ ‫شێت نه‌بم باڵوكرده‌وه‌‌و سه‌رقاڵی كارێكی‬ ‫نوێشه‌ به‌ناوی شێخ فه‌تاح‌و شێخ محێدین‪.‬‬

‫خورماڵیه‌‌و ئاریان جه‌الل موزیكی دابه‌شكردوه‌‌و‬ ‫وێنه‌گرتن‌و ده‌رهێنان ئیبراهیم فه‌تاحه‌"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌"گۆرانیه‌كی دیك����ه‌م به‌ناوی چۆن‬ ‫ش����ێت نه‌بم باڵوكرده‌وه‌ كه‌ ئاوازو مۆس����یقاو‬ ‫دابه‌ش����كردنی كارزان كامی����ل‌و هۆن����راوه‌ی‬ ‫ئیس����ماعیل خورماڵیی����ه‌و وێنه‌گرتن����ی دیار‬ ‫مه‌هدی‪-‬یه‌"‪.‬‬

‫له‌ب����اره‌ی‌ گۆرانیوتن����ه‌وه‌‪ ،‬ره‌زا چ����اوڕه‌ش‬ ‫"ئه‌وه‌ی له‌كاری ڕۆژانه‌دا په‌یدای ده‌كه‌م‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنێكی‌ له‌گ����ه‌ڵ ئاوێنه‌ وتی‌ "هه‌تا‬ ‫له‌گۆرانی وتندا سه‌رفی ده‌كه‌م"‬ ‫مردن ب����ه‌رده‌وام ده‌بم له‌گۆرانی وتن‪ ،‬هه‌رچیم‬ ‫"ئه‌وه‌ی له‌كاری ڕۆژانه‌دا په‌یدای ده‌كه‌م كه‌‬ ‫ده‌ستده‌كه‌وێت ده‌یده‌مه‌ كاره‌ هونه‌رییه‌كانم"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌ "نوێتری����ن كاری هونه‌ریم به‌ناوی كاری چێش����تخانه‌یه‌ له‌گۆرانی وتندا س����ه‌رفی‬ ‫ش����ێخ فه‌تاح‌و شێخ محێدینه‌و‌ه باڵوده‌كه‌مه‌وه‌ ده‌كه‌م" ره‌زا چاوشین وای‌ وت‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌ "ئه‌وه‌ هیوایه‌تێكی ژیانمه‌ ناتوانم‬ ‫كه‌ كارێكی كۆنی هونه‌رمه‌ند میدیا حسێنه‌"‪.‬‬ ‫ده‌س����تبه‌ردانی كاری هونه‌ری ببم‌و ئه‌وه‌ وه‌ك‬ ‫خوێن وایه‌ بۆ ژیانم"‪.‬‬ ‫"هونه‌ر ده‌ریایه‌و من له‌لێواریدام"‬ ‫ئام����اژه‌ی‌ به‌وه‌ش����دا "نامه‌وێ����ت هه‌رگی����ز‬ ‫ره‌زا له‌تیف ناسراو به‌ڕه‌زا چاوڕه‌ش له‌ساڵی‬ ‫‪ 1974‬له‌گه‌ڕه‌كی كانیئاسكانی شاری سلێمانی منداڵه‌كانم بب����ن به‌هونه‌رمه‌ند كه‌ خاوه‌نی دو‬ ‫له‌دای����ك بوه‌‪ ،‬له‌س����اڵی ‪1992‬یه‌كه‌م گۆرانی كوڕو كچێك����م‪ ،‬هونه‌رمه‌ندو هونه‌ر له‌م واڵته‌دا‬ ‫تۆماركردوه‌‌و س����ه‌ره‌تا به‌گۆرانی شاد ده‌ستی بۆ هه‌ندێ����ك كه‌س زۆر باش بوه‌‌و بۆ هه‌ندێك‬ ‫به‌كاری هونه‌ری كرده‌وه‌‌و دواتر گۆرانی ریتمی كه‌سیش ته‌نها قوربانیدان بوه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "ئێمه‌ له‌كاتی قه‌یرانه‌كاندا نه‌مانتوانی‬ ‫خاوی تۆماركردوه‌‌و بڕوای وایه‌ به‌كاری هونه‌ری‬ ‫خاو زیاتر ناسراوه‌‌و خاوه‌نی چه‌ندین به‌رهه‌می به‌رهه‌م����ی ن����وێ‌ باڵوبكه‌ین����ه‌وه‌‌و دواكه‌وتین‬ ‫كلیپكراوی خۆیه‌تی‪ ،‬له‌باره‌ی‌ به‌رهه‌مه‌كانیه‌وه‌ له‌گۆرانی وتن ده‌بێت ئێستا قه‌ره‌بوی بكه‌ینه‌وه‌‬ ‫وتی"هونه‌ر ده‌ریایه‌و م����ن له‌لێواریدام ده‌بێت ساڵی پار دو به‌رهه‌مم باڵوكردۆته‌وه‌"‪.‬‬ ‫به‌رده‌وام بم تابه‌جێ نه‌مێنم‪ .‬له‌س����اڵی ‪2015‬‬ ‫"له‌گه‌ڵ فه‌وزای‌ سیاسی‌ فه‌وزای‌ هونه‌ریش‬ ‫به‌رهه‌مێكم به‌ن����اوی كیژی الدێ باڵوكردۆته‌وه‌‬ ‫په‌یدا بوه‌"‬ ‫له‌گه‌ڵ تیپ����ی مۆس����یقای فۆلكل����ۆری كورد‬ ‫ره‌زا چ����اوڕه‌ش پێیوایه‌ زۆربه‌ی كه‌ناڵه‌كانی‬ ‫تۆمارمكردوه‌‌و له‌س����اڵی ‪ 2016‬كارێكی دیكه‌م‬ ‫به‌ناوی بانه‌مه‌ڕ تۆماركردوه‌ ئاوازی هونه‌رمه‌ند راگه‌یاندن خزمه‌ت����ی هونه‌رمه‌ندان ناكه‌ن‌و بۆ‬ ‫كه‌م����ال محه‌م����ه‌د‌و هۆن����راوه‌ی ئیس����ماعیل مه‌رامی چه‌ند كه‌س����ێك دانراون‌و له‌وباره‌یه‌وه‌‬

‫کاوڕ‬ ‫بەوتن���ی‌ راس���تییەکان روبەڕو ‌‬ ‫ی‬ ‫هاوژینەک���ەت ب���ەرەوە چونکە تۆ‬ ‫ناتوانی���ت لێ���ی‌ دورکەویت���ەوە‪،‬‬ ‫لێکتێگەیش���تنتان لەگ���ەڵ یەکتردا‬ ‫زۆرە‪.‬‬

‫گا‬

‫دوانه‌‬

‫هەندێک کەس هەوڵ���ی‌ زڕاندنی‌ ناوت ئەگەر بەدوای‌ باش���ترین رێگەچارەدا‬ ‫دەدەن لەپیش���ەکەتدا بۆی���ە وریابە‪ ،‬دەگەڕێی���ت ب���ۆ بەهێزکردنی‌ پێگە ‌‬ ‫ی‬ ‫لەگەڵ ئەوەشدا دەرئەنجامی‌ کارەکانت کارکردن���ت ئ���ەوا کۆمەڵێ���ک ب���وار‬ ‫لەبەردەمتدا بەدیدەکەیت‪.‬‬ ‫بەم زووانە دەرناکەون‪.‬‬

‫قرژاڵ‬

‫هاتنی ئامێری دیج����ه‌ی بۆ هۆڵه‌كانی‬ ‫گێڕان ته‌نها كاری شه‌وه‌ ئاهه‌نگ سا‬ ‫ئه‌و ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌"به‌هیچ‬ ‫كاری به‌ندبێژی ئه‌نجام نادات‌و نایه‌وێت‬ ‫به‌سه‌ر كه‌سدا هه‌ڵبدات"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌ "ده‌توان����م له‌ته‌وقی س���‬ ‫كه‌س����ه‌وه‌ تا ب����ه‌ری پێی ئه‌و كه‌س���‬ ‫به‌س����ه‌ردا بڵێم به‌اڵم حه‌زم ل����ه‌و ج‬ ‫نه‌بوه‌‌و نامه‌وێت"‪.‬‬

‫وتی "كه‌ناڵه‌كانی راگه‌یاندن فیلته‌ریان نه‌ماوه‌‬ ‫بۆ كاره‌ هونه‌رییه‌كان‌و ئه‌وه‌ی خۆیان بیانه‌وێت‬ ‫ئ����ه‌وه‌ باڵوده‌كه‌نه‌وه‌‌و چه‌ندین جار به‌رهه‌ممان‬ ‫ب����ردوه‌ بۆ كه‌ناڵ����ه‌كان به‌بێ‌ هی����چ تێبینی‌‌و‬ ‫سه‌رنجێك وه‌النراوه‌‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "س����ااڵنی هه‌ش����تاكان‌و نه‌وه‌ته‌كان‬ ‫زۆر له‌ئێس����تا باش����تربو كه‌ ته‌نها دو كه‌ناڵی‬ ‫ته‌له‌فزیۆنی هه‌بو"‪.‬‬ ‫ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌شدا كه‌ ئه‌و كات به‌رهه‌مه‌كانیان‬ ‫زیات����ر باڵوده‌بوه‌وه‌‌و له‌وباره‌ی����ه‌وه‌ وتی‌ "هه‌ر‬ ‫" ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌م پێشكه‌‬ ‫كاتێك به‌رهه‌مێكی نوێت ده‌برد چه‌ند به‌ڕێزێك‬ ‫سه‌ندیكای هونه‌رمه‌ندان كردو‬ ‫هه‌ڵسه‌نگاندنیان بۆ كاره‌كانمان ده‌كرد‌و پێیان‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌س����ه‌ندیكای هونه‌رم‬ ‫ده‌وتین‪ ،‬به‌اڵم له‌ئێستادا چۆن فه‌وزای سیاسی‬ ‫دروس����تبوه‌ به‌هه‌مان شێوه‌ فه‌وزای هونه‌ریش خزمه‌ت����ی هونه‌ره‌كه‌ی����ان‪ ،‬ره‌زا چاوڕ‬ ‫"ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌م پێشكه‌شی س‬ ‫په‌یدابوه‌"‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ندان كردوه‌ ئه‌ویش بوه‌ به‌خ‬ ‫" هونه‌رو گۆرانی وه‌ك سااڵنی ڕابردو تام‌و من كاتێك خزمه‌ت����ی هونه‌رمكردوه‌‬ ‫هه‌بوه‌ له‌دایك نه‌بوه‌ به‌اڵم ئه‌و ئێس���‬ ‫چێژی نه‌ماوه‌"‬ ‫ره‌زا چ����اوڕه‌ش گله‌ی����ی‌ ل����ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ بۆ س����ه‌رفده‌كرێت منیش ده‌بێت له‌چ‬ ‫هون����ه‌ری‌ ره‌س����ه‌نی‌ ك����وردی‌ په‌راوێزخراوه‌‌و س����ه‌ندیكای هونه‌رمه‌نداندابم ك����ه‌‬ ‫له‌وباره‌یه‌وه‌ وتی "ئه‌وه‌ی كاری له‌سه‌ر ناكرێت هیچیان بۆ هونه‌رمه‌ندان نه‌كردوه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی "له‌مڕۆدا دنیای زانیاری‌‌و ت‬ ‫ئاوازی ره‌سه‌نی كوردی‌و خزمه‌تكردنی هونه‌ری‬ ‫كوردییه‌ هه‌ربۆیه‌ هونه‌رو گۆرانی وه‌ك سااڵنی زۆرترین ف����ه‌وزای دروس����تكردوه‌‌و‬ ‫ڕاب����ردو تام‌و چێ����ژی نه‌ماوه‌ له‌م����اوه‌ی هه‌ر فه‌یسبوك‌و په‌یج دروستبوه‌ بۆ سوكا‬ ‫رۆژێكدا گۆرانیه‌كت بۆ باڵوده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ ئه‌وه‌ به‌هونه‌رمه‌ندانی ره‌سه‌ن‌و كۆچكردو"‪.‬‬ ‫ئه‌و ئام����اژه‌ی‌ ب����ه‌وه‌دا كه‌ ئ����ه‌و‬ ‫یه‌كێكه‌ له‌فه‌وزاكانی هونه‌ری كوردی"‪.‬‬ ‫وتیشی "له‌سه‌ره‌تادا به‌گۆرانی شاد ده‌ستم ئ����ه‌وه‌دان ره‌خن���� ‌ه هه‌بێت نه‌ك س�‬ ‫پێك����رد كه‌ هی����چ كه‌س����ێك هان����ده‌رم نه‌بو به‌هونه‌رمه‌ن����دان‌و له‌وباره‌یه‌وه‌ وتی‌ "‬ ‫هه‌رله‌منداڵی����ه‌وه‌ ح����ه‌زم به‌گۆران����ی وتن بو نازانین ئه‌و كه‌س����انه‌ كێن‌و بۆچی ئ‬ ‫زۆركاری هونه‌ریم تۆماركردوه‌ له‌ئاهه‌نگه‌كاندا ده‌كه‌ن كه‌ ته‌ش����هیر به‌زۆرب����ه‌ی هون‬ ‫به‌اڵم به‌داخه‌وه‌ له‌دوای وه‌النانی هونه‌رمه‌ندان‌و ده‌كات‌و حكومه‌ت لێی‌ بێده‌نگه‌"‪.‬‬

‫شێر‬

‫کەسی‌ دڵسۆزو بەوەفای‌ وەک تۆ نابێت لەهەڵس���وکەوتەکانی‌ هاوژینەک���ەت‬ ‫بەو ئاس���انییە خۆی‌ بدات بەدەستەوە تێبگە‪ ،‬چونکە ئەو لەبەر تۆ پێداگری‌‬ ‫بۆ راستی‌ کارەکان‪ ،‬چونکە تۆ توانای‌ لەزۆر شت کرد‪.‬‬ ‫هەستانەوەو دوبارە هەنگاونانت هەیە‪.‬‬

‫فه‌‌ریک‬ ‫کات���ی‌ خۆش ب���ەرەو روی‌ تۆ دێت‌و‬ ‫نیش���انەکانی‌ ل���ەدوای‌ چەند رۆژێک‬ ‫دەردەک���ەون بەتایبەت دوای‌ ئەوەی‌‬ ‫نیازە پاکەکان بەو ئاڕاستەیەن‪.‬‬


‫بیروڕا‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫‪birura. awene@gmail. com‬‬

‫بایكۆت‌و چۆنیه‌ت ‌ی وه‌به‌رهێنان ‌ی ده‌رئه‌نجامه‌كانی‌‬

‫موحسین ئه‌دیب‬ ‫ی مه‌ده‌ن����ی‌ ك����ه‌ی‌ خ����ۆی‌‬ ‫ خه‌بات���� ‌‬‫ده‌سه‌پێنێت؟‬ ‫ ده‌رئه‌نجامه‌كان����ی‌ بایك����ۆت‌و‬‫خۆپیشاندانه‌كان چی بون؟‬ ‫ ده‌رئه‌نجامه‌كان����ی‌ بایك����ۆت‌و‬‫وه‌به‌رهێنانی‌‬ ‫ یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌نجامی‌ مه‌عنه‌وی‌‬‫ ده‌رئه‌نجام����ه‌ ده‌ره‌كییه‌كانی‌ بایكۆت‬‫كامانه‌ن؟‬ ‫ ئه‌نجامه‌ سمبولییه‌كان‬‫ ده‌ره‌نجامه‌ به‌رجه‌سته‌كان‬‫ وه‌به‌رهێنانی‌ ئه‌م ده‌رئه‌نجامانه‌‬‫ی بایكۆت‬ ‫ الیه‌نه‌ سلبیه‌كان ‌‬‫ دوا وته‌‬‫ی خۆی‌‬ ‫خه‌باتی‌ مه‌ده‌نی‌ كه‌ ‌‬ ‫ده‌سه‌پێنێت؟‬ ‫ئه‌گه‌ر بونی‌ سته‌م‌و نادادی‌ ئاسایی نه‌بێت‪،‬‬ ‫ئه‌وا به‌دڵنیایی����ه‌وه‌ زۆر چاوه‌ڕوانكراوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ی‌ ئاسایی نییه‌‌و چاوه‌ڕوانكراو‬ ‫نییه‌ (له‌كۆمه‌ڵگایه‌كی‌ زیندودا) بریتییه‌‬ ‫له‌نه‌بون����ی‌ هیچ ج����ۆره‌ ناڕه‌زایه‌تییه‌ك‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر ئ����ه‌و س����ت ‌هم‌و نادادیانه‌دا‪.‬‬ ‫لێ����ره‌وه‌ خه‌باتی‌ مه‌ده‌نی‌ وه‌ك جۆرێكی‌‬ ‫نمونه‌ی����ی‌‌و ب����ااڵ له‌خه‌ب����ات‪ ،‬خ����ۆی‌‬ ‫ده‌سه‌پێنێت‪.‬‬ ‫له‌م س����ۆنگه‌یه‌وه‌ مامۆستایان‌و خه‌ڵكی‌‬ ‫شاروش����ارۆچه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫ل����ه‌‪ 3‬مانگ����ی‌ راب����ردودا وه‌ك جۆرێك‬ ‫له‌هه‌ڵوێس����ت‪ ،‬خه‌بات����ی‌ مه‌ده‌نی����ان‬ ‫ده‌سپێكرد‪ ،‬له‌مڕوه‌شه‌وه‌ دو میكانیزمیان‬ ‫گرته‌ به‌ر‪ ،‬یه‌ك����ه‌م بایكۆتی‌ هۆڵه‌كانی‌‬ ‫خوێندن‌و به‌ته‌نیشتییشه‌وه‌ گردبونه‌وه‌‌و‬ ‫خۆپیشاندان‪.‬‬ ‫بۆیه‌ لێره‌دا گرنگه‌ جۆره‌ هه‌ڵسه‌نگاندێك‬ ‫بۆ ئه‌و‪ 3‬مانگه‌ له‌خه‌بات بكه‌ین‌و بزانین‬ ‫ئایا هیچ ئه‌نجامێكی‌ پێكاوه‌؟‬ ‫ی بایكۆت‌و‬ ‫ده‌رئه‌نجامه‌كان ‌‬ ‫خۆپیشاندانه‌كان چی بون؟‬ ‫بێگوم����ان هی����چ خه‌باتێ����ك‌و هی����چ‬ ‫میكانیزمێ����ك ره‌نگ����ه‌ نه‌توانێت ئه‌وه‌ی‌‬ ‫خه‌بات����كاری‌ مه‌ده‌نی‌ ده‌یه‌وێت س����ه‌د‬ ‫له‌سه‌د به‌ده‌س����تی‌ بێنێت‪ ،‬له‌مڕوه‌شه‌وه‌‬ ‫بایكۆتی‌ خوێندن كه‌ ئامانجی‌ سه‌ره‌كی‌‬ ‫هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی‌ سیستمی‌ پاشه‌كه‌وتی‌‬

‫ده‌سه‌اڵت ‌ی بێده‌سه‌اڵت‬ ‫كرد‪ :‬ده‌سه‌اڵت له‌‪3‬‬ ‫مانگی‌ رابردودا زۆر‬ ‫به‌زه‌ق ‌ی ئه‌و مه‌سیجه‌ ‌ی‬ ‫پێگه‌یشت ك ‌ه ئه‌و‬ ‫به‌س قاوغی‌ ماوه‬ ‫موچه‌بو‪ ،‬نه‌هاته‌ دی‌‪ ،‬بێگومان ئه‌مه‌ش‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌كی‌ چاوه‌ڕوانكراوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫له‌ژێر سایه‌ی‌ ده‌سه‌اڵتێكدا كه‌ نه‌ گوێی‌‬ ‫هه‌یه‌ بۆ بیس����تن‌و نه‌ چ����اوی‌ هه‌یه‌ بۆ‬ ‫بینین‪ ،‬تائه‌وپه‌ڕی‌ س����نوری‌ بێباكییش‪،‬‬ ‫بێباكه‌‪.‬‬ ‫ب����ه‌اڵم ئه‌مه‌ به‌و مانای����ه‌ نییه‌‪ ،‬كه‌ ئه‌م‬ ‫بایكۆت����ه‌‪ ،‬وه‌ك میكانیزمێكی‌ خه‌باتی‌‬ ‫مه‌ده‌ن����ی‌ ب����ێ ئه‌نجام بوبێ����ت‪ .‬به‌ڵكو‬ ‫چه‌ندی����ن ئه‌نجامی‌ گرنگ����ی‌ هه‌بون‪ ،‬كه‌‬ ‫ئه‌شێت بیانكه‌ین به‌دو جۆر له‌ئه‌نجام‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬ئه‌نجامی‌ مه‌عنه‌وی‌‪:‬‬ ‫گرنگتری����ن ئه‌نج����ام ب����ۆ خه‌بات����كار ‌‬ ‫ی‬ ‫مه‌ده‌نی‌ راسته‌قینه‌‪ ،‬بریتییه‌ له‌ئه‌نجامی‌‬ ‫مه‌عنه‌وی‌‪ ،‬كه‌ خۆی‌ له‌ئاسوده‌یی‌ ویژداندا‬ ‫ده‌بینێته‌وه‌‪ ،‬وات����ه‌ خه‌باتكاری‌ مه‌ده‌نی‌‬ ‫هه‌ر به‌وه‌ی‌ كه‌ نه‌خێرێكی‌ وتوه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫نادادییه‌كان هه‌ست به‌ئاسوده‌یی‌ ویژدان‬

‫ده‌كات‪ ،‬بێگومان ویژدان ئاس����وده‌ییش‬ ‫به‌ب����ێ‌ هی����چ ئه‌نجامێك����ی‌ ده‌ره‌كیش‪،‬‬ ‫ئه‌نجامێك����ی‌ ناخه‌ك����ی‌ زۆر بااڵیه‌‪ ،‬واته‌‬ ‫خه‌باتكاری‌ مه‌ده‌نی‌ به‌ر له‌وه‌ی‌ حساب‬ ‫بۆ س����ه‌ركه‌وتنه‌ ده‌ره‌كیی����ه‌كان بكات‌و‬ ‫س����ه‌ركه‌وتنی‌ ده‌ره‌كی‌ پێناس����ه‌بكات‪،‬‬ ‫ب����ه‌وه‌ ئاس����وده‌ ده‌بێت ك����ه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ناشیرینییه‌كان بێده‌نگ نه‌بێت‌و جوانی‌‬ ‫خ����ۆی‌ پیش����انبدات به‌وه‌ی‌ كه‌ س����ته‌م‬ ‫ئاس����ایی وه‌رناگرێت‪ ،‬به‌ڵكو مه‌ده‌نیانه‌‬ ‫دژی‌ ده‌وه‌ستێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ده‌رئه‌نجامه‌ ده‌ره‌كییه‌كانی‌‬ ‫بایكۆت كامانه‌ن؟‬ ‫بێگوم����ان بایكۆت كۆمه‌ڵێ����ك ئامانجی‌‬ ‫گ����ه‌وره‌ی‌ پێ����كاوه‌‪ ،‬ك����ه‌ هه‌ندێكی����ان‬ ‫س����مبوڵین‌و هه‌ندێكیشان مادین‪ :‬له‌وانه‌‬ ‫به‌نمونه‌‪:‬‬ ‫ئه‌نجامه‌ سمبولییه‌كان‪:‬‬ ‫‪ .1‬ئازایه‌ت����ی‌‪ ،‬ئ����ازادی‌ دێنێته‌دی‌‪ :‬زۆر‬ ‫به‌ڕونی‌ ئه‌و حه‌قیقه‌ته‌ سه‌لمێنرا‪ ،‬كه‌ له‌و‬ ‫ده‌ڤه‌ره‌ش كه‌ ره‌نگی‌ زه‌رد نییه‌‪ ،‬ئازادی‌‬ ‫نییه‌‪ ،‬به‌اڵم ئازایه‌ت����ی‌ هه‌یه‌(به‌تایبه‌ت‬ ‫ل����ه‌‪ 2016-12-1‬زۆر به‌ڕون����ی‌ ئه‌م����ه‌‬ ‫س����ه‌لمێنرا‪ ،‬به‌تایب����ه‌ت ك����ه‌ زۆرینه‌ی‌‬ ‫هێزه‌ سه‌ربازی‌‌و ئه‌منییه‌كانی‌ سلێمانی‌‬ ‫له‌به‌رده‌م په‌روه‌رده‌ی‌ رۆژئاوادا ویستیان‬ ‫رێگ����ه‌ له‌گردبونه‌وه‌یه‌ك بگ����رن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫خه‌ڵك‌و مامۆستایان به‌هه‌رجۆرێك بێت‬ ‫گردبون����ه‌وه‌ی‌ خۆیان ئه‌نجامدا‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫وانه‌یه‌كی‌ باش����ی‌ ئه‌و هێزان����ه‌ی‌ دادا‪،‬‬ ‫ك����ه‌ جارێكی‌ دی‌ زات����ی‌ هه‌نگاونانێكی‌‬ ‫وای����ان نه‌بێت)‪ .‬بێگومان بونی‌ ئازایه‌تی‌‬ ‫مه‌س����ه‌له‌یه‌كی‌ زۆر گرنگ����ه‌‪ ،‬چونك����ه‌‬ ‫گه‌وره‌ترین وزه‌یه‌ كه‌ بۆ سنورداركردنی‌‬ ‫بێدادی‌‪ ،‬خه‌ڵكی‌ ئ����ه‌م ده‌ڤه‌ره‌ ده‌توانن‬ ‫له‌ئاینده‌دا وه‌به‌رهێنانی‌ تێدابكه‌ن‪.‬‬ ‫‪ .2‬خه‌باتێك����ی‌ نمونه‌یی‌ ناتوندوتیژ‪3 :‬‬ ‫مانگ����ه‌ بایكۆته‌‪ ،‬خه‌ڵك‌و مامۆس����تایان‬ ‫له‌چه‌ندی����ن شاروش����ارۆچكه‌ ده‌ی����ان‬ ‫گردبون����ه‌وه‌‌و خۆپیش����اندانی‌ گه‌وره‌یان‬ ‫ئه‌نجام����داوه‌‪ ،‬به‌ب����ێ‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ گ����ه‌اڵی‌‬ ‫دارێ����ك زیان����ی‌ پێب����گات‪ ،‬شوش����ه‌ی‌‬ ‫په‌نجه‌ره‌یه‌ك بڕوش����ێت‪ ،‬كه‌س له‌الیه‌ن‬ ‫خوپیش����انده‌رانه‌وه‌ ئه‌زی����ه‌ت بدرێ����ت‪.‬‬ ‫دیس����انه‌وه‌ ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌ی‌ سه‌لماند كه‌‬ ‫خه‌ڵكی‌ ئه‌م ده‌ڤه‌ره‌ جوانن‌و شایسته‌ی‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتێكی‌ ناش����یرینی‌ له‌مجۆره‌ نین‪،‬‬ ‫بێگوم����ان ئه‌مه‌ش دیس����انه‌وه‌ ده‌كرێت‬ ‫له‌ئاین����ده‌دا وه‌به‌رهێنان����ی‌ گرنگ����ی‌‬ ‫تێدابكرێت بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ س����ت ‌هم‌و‬ ‫نادادی‌‪.‬‬ ‫‪ .3‬شه‌قام‌و حیزبی‌ لێكجیاكرده‌وه‌‪ :‬ره‌نگه‌‬ ‫ده‌ردێكی‌ زۆركوش����نده‌ ك����ه‌ كۆمه‌ڵگای‌‬ ‫ك����وردی‌ پێ����وه‌ی‌ ده‌ناڵێنێ����ت بریتیی‌‬ ‫بێت له‌حزبس����االری‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م خه‌باته‌‬ ‫س����ه‌لماندی‌ كه‌ مه‌رج نیی����ه‌ حزبیه‌كان‬ ‫هه‌مو ئه‌كتێكی‌ حزبه‌كه‌یان قه‌بوڵبێت‪،‬‬ ‫بۆی����ه‌ دژی‌ ده‌وه‌س����تنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گ����ه‌ر‬ ‫تێبین����ی‌ بكه‌ین‪ ،‬له‌خۆپیش����اندانه‌كاندا‬ ‫هه‌م����و چی����ن‌و توێ����ژه‌كان‪ ،‬ژن‪ ،‬پیاو‪،‬‬ ‫مامۆس����تا‪ ،‬فه‌رمانب����ه‌ر‪ ،‬فێرخ����واز‪..‬‬ ‫له‌خه‌ڵك����ی‌ بێالیه‌ن‌و الیه‌ن����دار بونیان‬ ‫هه‌بو‪ .‬له‌كاتێكدا هی����چ حزبێك ته‌به‌نی‌‬ ‫ئه‌م خه‌بات����ه‌ی‌ نه‌ك����رد به‌پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫زۆربه‌ی����ان كاری‌ جۆراجۆری����ان ده‌كرد‬ ‫بۆ شكس����پێهێنانی‌‪ .‬به‌اڵم وێڕای‌ هه‌مو‬ ‫فشاره‌كانیش هێشتا شكستی‌ به‌زۆربه‌ی‌‬ ‫سیناریۆكانی‌ ده‌سه‌اڵت هێنا‪.‬‬ ‫‪ .4‬ده‌سه‌اڵتی‌ بێده‌سه‌اڵت كرد‪ :‬ده‌سه‌اڵت‬ ‫ل����ه‌‪ 3‬مانگی‌ راب����ردودا زۆر به‌زه‌قی‌ ئه‌و‬ ‫مه‌س����یجه‌ی‌ پێگه‌یش����ت كه‌ ئه‌و به‌س‬ ‫قاوغ����ی‌ ماوه‌(كه‌منیی����ه‌ خه‌بات����كاری‌‬ ‫مه‌ده‌نی‌ زۆر ئاشتیانه‌ بتوانێت نزیكه‌ی‌ ‪3‬‬ ‫مانگ زۆرێك له‌دامه‌زراوه‌كان په‌كبخات‌و‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت نه‌توانێ����ت نه‌ ب����ه‌زۆر‌و نه‌‬ ‫به‌خواهیش����ت خه‌ڵ����ك بێده‌نگ بكات)‌و‬ ‫ن����ادادی‌‌و گه‌نده‌ڵییه‌كان����ی‌ ده‌س����ه‌اڵته‌‬ ‫راسته‌قینه‌كه‌ی‌ پێدۆڕاندوه‌‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌خۆیدا نه‌چێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا زیانێكی‌ گه‌وره‌‬ ‫ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ .5‬ستۆپكردن‌و خاوكردنه‌وه‌ی‌ نادادی‌‌و‬ ‫س����ته‌م‪ :‬ئه‌گه‌ر ل����ه‌‪ 3‬مانگ����ی‌ رابردودا‬ ‫نه‌توانرابێت مافه‌ زه‌وتكراوه‌كانی‌ رابردو‬ ‫وه‌رگیرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا خه‌باتكاری‌ مه‌ده‌نی‌‬ ‫توان����ی‌ النیكه‌م س����تۆپ به‌ده‌س����ه‌اڵت‬ ‫بكات له‌وه‌ی‌ ن����ادادی‌ زیاتر له‌ئاینده‌دا‬ ‫په‌یڕه‌و بكات‪ ،‬ئه‌گه‌ر په‌یڕه‌ویشی‌ بكات‬ ‫ئه‌وا به‌ئه‌ندازه‌ی‌ پێش����و نابێت‌و زیانی‌‬ ‫گه‌وره‌تریشی‌ لێده‌كات(وه‌ك براده‌رێك‬ ‫وت����ی‌ ئه‌گ����ه‌ر بایكۆت نه‌بایه‌‪ ،‬ئێس����تا‬ ‫موچه‌كه‌مان بوبوه‌‪ 100‬هه‌زار دینار)‪.‬‬ ‫‪ .6‬رێگه‌گرتن له‌خه‌بات����ی‌ توندوتیژی‌‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئ����ه‌م خه‌باته‌ مه‌ده‌نییه‌ نمونه‌ییه‌‬ ‫نه‌بوایه‌‪ ،‬ئه‌وا ره‌نگبو خه‌ڵك په‌نا بباته‌‬ ‫ب����ه‌ر خه‌باتی‌ توندوتی����ژی‌‪ ،‬كه‌ئه‌مه‌ش‬

‫ده‌ردێكی‌ زۆركوشند‌ه‬ ‫كه‌ كۆمه‌ڵگا ‌ی‬ ‫كورد ‌ی پێوه‌ ‌ی‬ ‫ده‌ناڵێنێت بریتی ‌ی‬ ‫بێت له‌حزبساالری‬ ‫به‌اڵم ئه‌م خه‌بات ‌ه‬ ‫سه‌لماندی‌ ك ‌ه مه‌رج‬ ‫نییه‌ حزبیه‌كان هه‌مو‬ ‫ئه‌كتێك ‌ی حزبه‌كه‌یان‬ ‫قه‌بوڵبێت‪ ،‬بۆیه‌ دژ ‌ی‬ ‫ده‌وه‌ستنه‌وه‌‬ ‫به‌زیانی‌ ئاشته‌وایی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و هه‌موان‬ ‫كۆتایی‌ ده‌هات‪.‬‬ ‫ده‌ره‌نجامه‌ به‌رجه‌سته‌كان‪:‬‬ ‫وێڕای‌ ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ س����مبوڵیانه‌ ك ‌ه‬ ‫زۆر گرنگن‪ ،‬له‌هه‌م����ان كاتدا كۆمه‌ڵێك‬ ‫ئه‌نجامی‌ مادیش هه‌ن‪ ،‬له‌وانه‌‪:‬‬ ‫‪ .1‬هاندان‪:‬‬ ‫• وه‌زی����ری‌ پ����ه‌روه‌رده‌ ناچاركرا زیاتر‬ ‫له‌‪ 45‬كۆبون����ه‌وه‌ له‌گه‌ڵ مامۆس����تایان‬ ‫ئه‌نجامب����دات‪ ،‬دواج����ار به‌جۆرێ����ك‬ ‫له‌جۆره‌كان بڕی‌‪ 100‬بۆ ‪150‬هه‌زار دینار‬ ‫هاندانی‌ بۆ مامۆستایان به‌ڕه‌وا ببێنێت‪.‬‬ ‫• به‌هه‌مان شێوه‌ش وه‌زاره‌تی‌ خوێندنی‌‬ ‫ب����ااڵ ناچارك����را‪ ،‬كه‌ ب����ڕی‌ ‪ 100‬بۆ ‪200‬‬ ‫هه‌زار دینار بۆ مامۆستایان وه‌ك هاندان‬ ‫به‌ڕه‌وا ببینێت‪.‬‬ ‫• ه���اوكات بڕه‌ پاره‌ ‌ی وانه‌بێژانی‌ زانكۆ‌و‬ ‫په‌یمان���گاكان وه‌ك پێ���ش سیس���تم ‌ی‬ ‫پاشه‌كه‌وت ‌ی موچه‌ی‌ لێكرایه‌وه‌‌و زیادكرا‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ سه‌باره‌ت به‌مده‌سكه‌وتان ‌ه گرنگ ‌ه‬ ‫ب���ڕه‌كان نی���ن‪ ،‬گرنگ ئه‌وه‌ی��� ‌ه بایكۆت‬ ‫ئه‌نجام���ی‌ هه‌بوه‌ ئه‌گ���ه‌ر كه‌میش بێت‪،‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ش ده‌الله‌تێكی‌ ره‌م���ز ‌ی پڕبه‌ها ‌ی‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬جێكردن���ه‌وه‌ ‌ی موچه‌ ‌ی موچه‌خۆران ‌ی‬ ‫هه‌رێم له‌یاسا ‌ی بودجه‌ ‌ی ‪ 2017‬عێراقدا‪:‬‬ ‫ئه‌گه‌رچی‌ ده‌س���ه‌اڵت (به‌تایبه‌ت پارتی‌)‬ ‫ده‌یانه‌وێ���ت له‌به‌ه���ای‌ ئ���ه‌م یاس���ایه‌‬ ‫كه‌مبكاته‌وه‌‪ ،‬به‌وه‌ی‌ كه‌ جێبه‌جێناكرێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم لێره‌دا دو خاڵ گرنگ ‌ه یه‌كه‌م‪ :‬له‌ژێر‬ ‫فش���اری‌ بایكۆتدا چوار فراكس���یۆنه‌ك ‌ه‬ ‫ئه‌و كاره‌یان كرد‪ .‬دوه‌م‪ :‬هه‌ر ده‌ش���ێت‬ ‫له‌ژێر فشاری‌ خه‌ڵكیشدا جێبه‌جێبكرێت‪.‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ جگه‌ ل���ه‌وه‌ی‌ ل���ه‌ڕوی‌ میدیایی‌‌و‬ ‫سیاسیش���ه‌وه‌ ده‌نگدانه‌وه‌ ‌ی باش ‌ی هه‌بو‬ ‫به‌زیانی‌ سیاسی‌ س���ه‌به‌بكاری‌ سه‌ره‌ك ‌ی‬ ‫ئه‌م قه‌یرانه‌ كه‌وته‌وه‌ كه‌ پارتی‌ دیموكرات ‌ی‬ ‫كوردستانه‌‪.‬‬ ‫‪ .3‬ئه‌گ���ه‌ر بایكۆت‌و خه‌بات���ی‌ مه‌ده‌ن ‌ی‬ ‫نه‌بوایه‌ ئه‌وا وه‌ك پار ساڵ‪ ،‬نیو‌ه موچه‌ ‌ی‬ ‫مانگ ‌ی ‪‌ 10‬ی ‪ 2016‬نه‌ده‌درا‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مساڵ‬ ‫درا‌و ره‌نگ���ه‌ موچ���ه‌ ‌ی مانگ��� ‌ی ‪11‬و‪12‬‬ ‫بدرێت‪.‬‬ ‫وه‌به‌رهێنانی‌ ئه‌م ده‌رئه‌نجامانه‌‪:‬‬ ‫ئێس���تا ئ���ه‌وه‌ی‌ گرنگ���ه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی���ه‌ ك ‌ه‬ ‫ئ���ه‌م ده‌س���كه‌وتانه‌ ل���ه‌ڕوی‌ میدیایی‌‌و‬ ‫سیاس���ییه‌وه‌ وه‌به‌رهێنانی���ان تێ���دا‬ ‫بكرێ���ت‌و زه‌قبكرێنه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌پێناو‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئه‌و بانگه‌ش���ه‌یه‌ی‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫پوچه‌ڵبكاته‌وه‌ ك��� ‌ه ده‌یه‌وێت به‌خه‌ڵكی‌‬ ‫بس���ه‌لمێنێت ك���ه‌ خه‌بات���ی‌ مه‌ده‌ن���ی‌‬ ‫ئه‌نجامی‌ نی���ه‌‌و ئه‌نجامی‌ نابێت‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕوایه‌ الی‌ خه‌ڵك جێبگرێت‪،‬‬ ‫ك���ه‌ خه‌باتی‌ مه‌ده‌ن���ی‌ نه‌تیجه‌ی‌ نییه‌‌و‬ ‫نایبێ���ت‪ ،‬ئ���ه‌وا ئه‌مه‌ زۆر له‌و س���ت ‌هم‌و‬ ‫نادادیانه‌ مه‌ترس���یدارتره‌ ك���ه‌ چه‌ندین‬ ‫س���اڵه‌ ده‌س���ه‌اڵت په‌یڕه‌ویان لێده‌كات‪.‬‬ ‫چونكه‌ ئه‌گه‌ر خه‌ڵك له‌خه‌باتی‌ مه‌ده‌نی‌‬ ‫بێهی���وا بكرێت‪ ،‬ئ���ه‌وا دو س���یناریۆی‌‬ ‫زۆر مه‌ترس���یدار چاوه‌ڕێمان ده‌كات كه‌‬ ‫سێهه‌می‌ نییه‌‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬به‌كۆیله‌بونی‌ زۆرینه‌ی‌ كۆمه‌ڵگا‬ ‫ب���ۆ كه‌مینه‌ی‌ ده‌س���ه‌اڵتدار‌و پیاوه‌كانی‌‬ ‫ده‌ربار‌و سیخوڕه‌كانیان‪.‬‬ ‫دوه‌م‪ :‬خه‌ڵ���ك‪ ،‬دره‌نگ ی���ان زو‪ ،‬ناچار‬ ‫ده‌كرێت په‌نا بباته‌ به‌ر توندوتیژی‌‪.‬‬

‫الیه‌ن ‌ه سلبیه‌كان ‌ی بایكۆت‪:‬‬ ‫بێگوم���ان بایك���ۆت زیانی‌ به‌پڕۆس���ه‌ ‌ی‬ ‫فێرك���ردن‌و په‌روه‌رده‌ گه‌یان���دوه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌مڕوه‌وه‌ ئه‌بێت چه‌ن���د خاڵێك به‌هه‌ند‬ ‫وه‌رگرین‪:‬‬ ‫‪ .1‬ئه‌گ���ه‌ر بایكۆت نه‌كرای���ه‌‪ ،‬ئه‌وا ئه‌و‬ ‫ئه‌نجامان��� ‌ه به‌ته‌نه���ا به‌خۆپیش���اندان‬ ‫نه‌ده‌هاته‌دی‌‪.‬‬ ‫‪ .2‬ئه‌و زیان ‌ه له‌ئه‌س���تۆ ‌ی ده‌سه‌اڵته‌ نه‌ك‬ ‫مامۆستایان‪.‬‬ ‫‪ .3‬ب���ۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ س���ته‌م‌و ناداد ‌ی‬ ‫هه‌میشه‌ جۆرێك له‌قوربانی‌ پێویسته‌‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ده‌بێ���ت بایك���ۆت له‌س���نورێكدا‬ ‫بوه‌س���تێنرێت‌و ده‌ست به‌ده‌وام بكرێته‌و‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش بۆ پێكانی‌ سێ ئه‌نجام ‌ی گرنگ‪:‬‬ ‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬خه‌بات���ی‌ مه‌ده‌نی‌ پێویس���ت ‌ی‬ ‫به‌دۆس���ت ‌ی زیاتر هه‌یه‌‪ .‬دور نیی ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫س���اڵێكی‌ خوێندن ‌ی فێرخوازان بفه‌وتێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ جۆرێ���ك له‌لێكت���رازان‌و دردۆنگ ‌ی‬ ‫له‌نێوان خه‌بات���كار ‌ی مه‌ده‌نی‌ له‌الیه‌ك‌و‬ ‫فێرخوازان‌و كه‌س���وكاریان له‌الیه‌كی‌ د ‌ی‬ ‫دروس���ت ببێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش دواجار به‌زیان ‌ی‬ ‫خه‌بات ‌ی مه‌ده‌نی‌‌و قازانجی‌ ده‌سه‌اڵتداران‬ ‫ته‌واو ده‌بێ���ت‪ .‬ئه‌مه‌ش زۆر خه‌ته‌رناكه‌‌و‬ ‫پێویس���ته‌ به‌وردی‌‌و ناڕاس���ته‌وخۆ ئه‌م ‌ه‬ ‫له‌گوتاری‌ میدیایدا ره‌نگبداته‌وه‌‪.‬‬ ‫دوه‌م‪ :‬بچوكردنه‌وه‌ی‌ كێشه‌كه‌ له‌توێژێكدا‪:‬‬ ‫وه‌ك ده‌ر ئه‌نجام��� ‌ی خاڵ ‌ی یه‌كه‌م‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌رده‌وام���ی بدرێ���ت به‌بایك���ۆت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫كێش���ه‌كه‌ به‌ته‌نها له‌توێژی‌ مامۆستایاندا‬ ‫كورت ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬له‌مه‌ش���دا ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫قازان���ج ده‌كا ب���ه‌وه‌ی‌ كێش���ه‌ی‌ ك���ۆ ‌ی‬ ‫موچه‌خۆران له‌كێش���ه‌ی‌ مامۆس���تایاندا‬ ‫كورتبێته‌وه‌‌و فێرخوازانیش بكاته‌ دوژمن ‌ی‬ ‫مامۆستایان‪.‬‬ ‫س���ێهه‌م‪ :‬بچوككردن���ه‌وه‌ی‌ كێش���ه‌كان‬ ‫له‌موچه‌دا‪ :‬ره‌نگ��� ‌ه به‌دوێكیدا به‌رده‌وام ‌ی‬ ‫بایك���ۆت له‌به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫بكه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ل���ه‌و روه‌وه‌ به‌ته‌نها فۆكه‌س‬ ‫له‌س���ه‌ر موچه‌ بێـت‪ ،‬له‌كاتێك���دا له‌ژێر‬ ‫س���ایه‌ی‌ ئ���ه‌م ده‌س���ه‌اڵته‌دا كۆمه‌ڵگا ‌ی‬ ‫ك���ورد ‌ی سه‌رش���اره‌ له‌كێش���ه‌‌و گرفت ‌ی‬ ‫قوڵی‌ سیاس���ی‌‌و ئاب���وری‌‌و كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و‬ ‫خزمه‌تگوزاری‌‌و مرۆیی‌‪.‬‬ ‫دوا وت���ه‌‪ :‬ئێس���تا كات���ی‌ ئه‌وه‌ی���ه‌ هه‌ر‬ ‫خه‌باتكارێكی‌ مه‌ده‌ن���ی‌ خوێندنه‌وه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫ن���وێ‌ بۆ بایكۆت‌و بۆ دۆخه‌كه‌ بكات‪ ،‬كار‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ بكات فێرخ���وازان‌و باوك‌و‬ ‫دایكیان‌و كۆی‌ چی���ن‌و توێژه‌كانی‌ تریش‬ ‫بێنێته‌ س���ه‌ر خه‌ت ‌ی خه‌بات��� ‌ی مه‌ده‌نی‌‪،‬‬ ‫تێی���ان بگه‌یه‌نێت كه‌ نابێت كێش���ه‌كان‬ ‫له‌كه‌م���ی‌ موچ���ه‌‌و به‌تایب���ه‌ت موچه‌ ‌ی‬ ‫مامۆستادا سنورداربكات‪ .‬چونك ‌ه دواجار‬ ‫خه‌باتكاری‌ مه‌ده‌نی‌ راس���ته‌قینه‌ خه‌ون ‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ نییه‌ خۆ ‌ی ببێته‌ پاڵه‌وان‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ده‌خوازێت خه‌ڵك پاڵه‌وان بێت‌و خه‌بات ‌ی‬ ‫مه‌ده‌ن ‌ی به‌نمونه‌ی ‌ی بهێڵێته‌وه‌‌و دۆس���ت ‌ی‬ ‫زۆر له‌ده‌ور ‌ی كۆبكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش له‌خه‌بات���كاری‌ مه‌ده‌نی‌ چاوه‌ڕ ‌ێ‬ ‫ده‌كرێ���ت چونك ‌ه یه‌كه‌می���ن‌و گرنگرترین‬ ‫سیفه‌تی‌ ئه‌و‪ ،‬ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌پێناو خه‌ڵكدا‬ ‫ده‌ژی‌‌و خه‌ب���ات بۆ خه‌ڵك ده‌كات‪ ،‬بڕوا ‌ی‬ ‫ت���ه‌واوی‌ ب���ه‌وه‌ هه‌ی��� ‌ه كه‌به‌خت���ه‌وه‌ر ‌ی‬ ‫راس���ته‌قینه‌ ئه‌و كاته‌ به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت‬ ‫كه‌ بۆ خه‌ڵك‌و له‌پێن���او خه‌ڵكدا خه‌بات‬ ‫بكه‌یت‌و بژیت‪.‬‬

‫خه‌باتكار ‌ی مه‌ده‌ن ‌ی‬ ‫راسته‌قین ‌ه خه‌ون ‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ نیی ‌ه خۆ ‌ی‬ ‫ببێته‌ پاڵه‌وان‪،‬‬ ‫به‌ڵكو ده‌خوازێت‬ ‫خه‌ڵك پاڵه‌وان بێت‌و‬ ‫خه‌بات ‌ی مه‌ده‌ن ‌ی‬ ‫به‌نمونه‌ی ‌ی بهێڵێته‌وه‌‌و‬ ‫دۆستی‌ زۆر له‌ده‌ور ‌ی‬ ‫كۆبكاته‌وه‬

‫‪13‬‬

‫ساڵێکی پڕ لەقەیران‌و‬ ‫ئایندەیەکی نادیار‬ ‫رێبین هەردی‬ ‫لەدوای ساڵەکانی شەڕی ناوخۆوە رەنگە‬ ‫‪ ٢٠١٦‬ناخۆش����ترین ئەو س����ااڵنە بوبێت کە‬ ‫هەرێمی کوردس����تان بردوێتیە سەر‪ .‬ساڵێک‬ ‫ک����ە پ����ڕە لەپاشەکش����ێ‌و پەردەهەڵماڵین‬ ‫لەدرۆی زۆر گەورەو ئاشکرابونی گەندەڵی بێ‬ ‫سنور‪ ،‬تااڵنکردنی واڵت‌و هەرزانفرۆشکردنی‬ ‫سامانەکەی بۆ بەدەستهێنانی دەستکەوتی‬ ‫یەکج����ار بچوکی حزبی‌و خێزانی‪ .‬س����اڵێکە‬ ‫هەم����و ئەو درۆو م����ژدە هەڵخەڵەتێنەرانەی‬ ‫تیا دەرکەوتن کە باس����یان لەبەدوبەیکردنی‬ ‫کوردس����تان‌و س����ەربەخۆیی ئاب����وری‌و‬ ‫س����ەربەخۆیی سیاس����ی دەکرد‪ ،‬س����اڵێک‬ ‫بو پ����ەردەی ل����ەڕوی هەمو ئەو سیاس����یە‬ ‫بازرگانان����ە هەڵدا کە بەن����اوی واقعیبونەوە‬ ‫ئەیانەوێت درێژە بەحکومڕانی‌و سیستەمێکی‬ ‫سیاسی بدەن کە تەنیا شانۆیەکی گەورەیە‬ ‫بۆ بەتااڵنبردن����ی واڵت لەالیەن نوخبەیەکی‬ ‫بچوکەوە کە هەم����و واڵتیان بەبارمتە لەالی‬ ‫خۆیان گرتوە‪.‬‬ ‫س����اڵێک کە چ لەڕوی سیاس����ی‌و چ لەڕوی‬ ‫ئابوری‌و چ ل����ەڕوی کۆمەاڵیەتیەوە روبەڕوی‬ ‫چەندان قەیران‌و شکست‌و نائومێدی گەورە‬ ‫بوینەوە‪.‬‬ ‫ل����ەڕوی سیاس����یەوە س����اڵێکە ک����ە تیایدا‬ ‫س����ەرکردەی حزبێ����ک ک����ە هی����چ مافێکی‬ ‫یاس����ایی‌و بۆ مانەوە لەس����ەر کورسییەکەی‬ ‫نەماوە‪ ،‬لەپێن����اوی مان����ەوەی خۆیدا هەم‬ ‫پەرلەمانی کوردس����تانی پەکخس����ت‌و هەم‬ ‫حکومەتی هەرێمیش����ی ئیفلیج کرد‪ .‬ساڵێکە‬ ‫کە کەمینەیەکی سیاسی ناو پەرلەمان تەنیا‬ ‫لەبەرئەوەی چەک‌و پارەو س����ەربازی هەیە‪،‬‬ ‫زۆرین����ەی پەرلەمان����ی لەدەس����تکاریکردنی‬ ‫یاس����ایەک قەدەغەکردو زۆر بەئاسانی‌و بێ‬ ‫هیچ ش����ەرمێک رێگەی لەسەرۆک پەرلەمان‬ ‫گرت بچێتە ناو شاری هەولێرو بگرە یەکالیەنە‬ ‫رایگەیان����د چیدی س����ەرۆکی پەرلەمان نیە‪.‬‬ ‫بەکورتی بەرگری لەس����ەرۆکیک کرا کە هیچ‬ ‫شەرعیەتێکی بەیاسایەک نەماوە کە خۆیان‬ ‫دایانڕش����توەو سەرۆكێکیش����یان یەکالیەنە‬ ‫لەکارالب����رد کە ش����ەرعیەتی م����اوەو بەهیچ‬ ‫ش����ێوەیەک مافی البردنی����ان نیە‪ .‬دۆخێکی‬ ‫سیاس����ی واتەنگژەو پڕ قەیران هاتە پێشێ‬ ‫کە تەنانەت کاریگەری لەس����ەر یەکپارچەیی‬ ‫هەرێ����م لەبەغدا کردو بۆ یەکەمجار لەمێژوی‬ ‫سیاسی هەریمی کوردستاندا‪ ،‬ئەو یەکڕیزی‌و‬ ‫یەکدەنگیە نەما ک����ە تاماوەیەک یەکێک بو‬ ‫لەخاڵە بەهێزەکانی فراکسیۆنە کوردییەکان‪.‬‬ ‫لەڕاستیشدا ئەم یەکڕیزیە دەبو لەناوبچێت‪،‬‬ ‫چونکە بەرەو ئەوە دەڕۆیشت لەبری یەکڕیزی‬ ‫بـڕیاری تاکالیەن����ی حزبێک بێت کە ئەبێت‬ ‫ئەوانیدی بێ سێ‌و دو دوای بکەون‪ .‬دواشت‬ ‫لەن����او فراکس����یۆنە کوردیەکان����دا هەبێت‪،‬‬ ‫بیرکردن����ەوەی پێکەوەیی‌و نەخش����ەڕێگەی‬ ‫هاوبەشە‪.‬‬ ‫ل����ەڕوی ئابوری����ەوە بەڵینی س����ەربەخۆیی‬ ‫کوردس����تان‌و بەدوبەیکردنی شارەکانی گوڕا‬ ‫ب����ۆ قەیرانێکی ئاب����وری تاقەتپڕوکێنەر کە‬ ‫گەیشتە ئەوەی نەک حکومەتی هەرێم توانای‬ ‫جێبەجێکردنی هیچ پرۆژەیەکی گرنگی نیە‪،‬‬ ‫بەڵکو ناتوانێ����ت تەنانەت چارەکە موچەش‬ ‫لەکات����ی خۆیدا بۆ موچەخۆرانی دابینبکات‪.‬‬ ‫هەرێم خراوەتە ژیر باری قەرزێکی گەورەوە‬ ‫کە کەس نازانێت ئەم قەرزە چۆن‌و بۆچییە؟‬ ‫ئەم����ە جگە ل����ەوەی رۆژان����ە دەرئەکەوێت‬ ‫وەزارەت����ی س����امانە سروش����تیەکان چۆن‬ ‫سامانی کوردستانی هەرزانفرۆش کردوە بەم‬ ‫واڵت‌و ئ����ەو واڵت‪ .‬بگرە زۆر بێ ش����ەرمانەو‬ ‫ب����ێ گەڕانەوە بۆ هیچ دەزگایەکی ش����ەرعی‬ ‫لەپەرلەمان‌و دەزگا حکومیەکان‪ ،‬پێشنیاری‬ ‫فرۆشتن‌و بەخشینی نەک بیرەنەوت‪ ،‬بەڵکو‬ ‫فرۆشتنی کێڵگەی نەوتی بۆ تورکیا دەکات‪.‬‬ ‫هەمو ئەمان����ەش بەبێ هیچ لێپرس����ینەوەو‬ ‫چاودێری����ەک‌و بەبێ هی����چ کاردانەوەیەکی‬ ‫کاریگ����ەر کە توانای رێگری لەهیچ ش����تێک‬ ‫هەبێت‪ .‬وێنەکە وادەرئەکەوێت نوخبەیەکی‬ ‫سیاس����ی بچوک لەدو حزبە بااڵدەستەکەی‬ ‫کوردس����تان کە چ����ەک‌و پارەو لەش����کری‬ ‫تایبەتی خۆیان هەی����ە‪ ،‬رێکەوتنێکی نهێنی‬ ‫ژێربەژێری����ان هەبێ����ت ک����ە س����امانی واڵت‬ ‫بەئارەزوی خۆیان ئەبەن‌و بۆ یەکیش هەمو‬ ‫ئەو شتانە ئەپۆشن کە پێویستە بپۆشرێت‪.‬‬ ‫ل����ەڕوی کۆمەاڵیەتی����ەوە کۆمەڵگای کوردی‬ ‫بەڕادەیەک لەیەک دابڕاوو پڕکینەو ڕقە لەیەک‬ ‫کە هیچ الیەنی کەمی رێزو هاودەردی لەگەڵ‬ ‫یەکدا نی����ە‪ ،‬بەڵکو وەکو دوژمن‌و ناحەزێکی‬ ‫سەرس����ەخت تەماش����ای ی����ەک ئەکەن‪ .‬بێ‬ ‫بڕوایی‌و گومانکردن لەی����ەک‌و بەکارهێنانی‬ ‫زمانێک����ی یەکج����ار زبرو دڵرەقان����ە لەگەڵ‬ ‫یەک‪ ،‬یەکێکە لەو س����یما دیارانەی لە‪٢٠١٦‬‬ ‫دا بەئاشکرا خۆی دەرئەخات‪ .‬ئەو خەڵکەی‬ ‫ک����ە داوای روبەڕوبون����ەوەی خراپیەکان����ی‬ ‫دەس����ەاڵتدارنی کوردس����تان ئ����ەکات‪ ،‬بەم‬ ‫بێبڕوایی‌و زمانە رەق����ە لەگەڵ یەک‪ ،‬هەمو‬ ‫ئەگەرێکی یەکانگیری‌و هاودەردی بەجۆرێک‬ ‫لەنێوان خەڵکدا کوشتوە کە زەحمەتە بتوانن‬ ‫لەئایندەیەکی نزیکدا هێزێکی واپێکبهێنن کە‬ ‫دەسەاڵتداران ناچار بەگۆڕانکاری‌و چاکسازی‬

‫پـێئەچێت‬ ‫بەشێکی زۆری ئەم‬ ‫خۆپیشاندانانە وەک‬ ‫هەندێک هاوڕێ زۆر‬ ‫بەئومێدەوە تەماشایان‬ ‫دەکرد زۆرتر بۆ‬ ‫ئەوە بێت هۆکاری‬ ‫نەهامەتیەکان بخاتە‬ ‫ئەستۆی گۆڕان‌و‬ ‫بەهۆکاری سەرەکی‬ ‫کێشەکانی بزانێت‬ ‫ب����کات‪ .‬گروپێکی توندڕەو ک����ە زۆر هاواری‬ ‫گۆڕانکاری رادیکاڵ‌و سازش نەکردن لەگەڵ‬ ‫هیچ الیەنێک ئەکات‪ ،‬بێ ئەوەی ئاگای لێبێت‪،‬‬ ‫کلتورێکی واپڕ رق و کینەی دروستکردوە کە‬ ‫کۆمەڵگای بەسەر دوژمن‌و دۆستدا بەجۆرێک‬ ‫دابەشکردوە‪ ،‬کە چاوەڕی ناکرێت لەئایندەی‬ ‫نزیکدا بتوانن هیچ جوڵەیەکی راس����تەقینەو‬ ‫کاریگەر ئەنجام بدەن‪ .‬واتە بەناوی دژایەتی‬ ‫دەس����ەاڵت‌و رێگری لەس����تەمکاریەوە‪ ،‬ئەو‬ ‫کۆمەڵگاو گروپە کۆمەاڵیەتیانەیان لەناوەوە‬ ‫دابەش����کردوە کە بڕیارە هێ����زی کاریگەری‬ ‫گۆڕانکاری بێت‪.‬‬ ‫لەکۆتاییەکانی ساڵیشدا خۆپیشاندانی بڕێک‬ ‫لەمامۆستایان دژ سیس���تەمی پاشەکەوت‪،‬‬ ‫لەب���ری روبەڕوبون���ەوەی دەس���ەاڵتدارە‬ ‫راس���تەقینەکانی کوردس���تان ک���ە هۆکاری‬ ‫س���ەرەکی ئ���ەم دۆخ���ە ئابوری���ەن‪ ،‬رویان‬ ‫لەهێزێک���ی وەک گ���ۆڕان ک���رد ک���ە خۆی‬ ‫لەبەر ئەو هەڵوێس���تە سیاسیانەی هەیبوە‪،‬‬ ‫لەپەرلەمان‌و حکومەت کراوەتە دەرێ‌و باجی‬ ‫ئەو هەڵوێستە سیاسیانە ئەدات کە سازشی‬ ‫لەس���ەر نەک���ردوە‪ .‬پـێئەچێت بەش���ێکی‬ ‫زۆری ئەم خۆپیش���اندانانە (وەک هەندێک‬ ‫هاوڕێ زۆر بەئومێدەوە تەماش���ایان دەکردو‬ ‫وەک س���ەرەتای راپەڕینێکی جەماوەری دژ‬ ‫بەدەسەاڵت تەماشایان ئەکرد) زۆرتر بۆ ئەوە‬ ‫بێت هۆکاری نەهامەتیەکان بخاتە ئەستۆی‬ ‫گ���ۆڕان‌و بەهۆکاری س���ەرەکی کێش���ەکانی‬ ‫بزانێت‪ .‬واتە وێنەکە لەبری ئەوەی سەرەتای‬ ‫راپەڕین بێت دژی دەسەاڵت‪ ،‬ئەبێت بەڕاپەڕین‬ ‫دژی یەکێ���ک لەدەنگ���ە راس���تەقینەکانی‬ ‫بەڕەن���گاری ک���ە تاهەنوکە لەکوردس���تاندا‬ ‫ماوە‪ .‬یەکێک لەئەندامانی دەستەی ناڕەزایی‬ ‫مامۆستایان لەئاوێنەدا لێدوانێکی پڕ مانای‬ ‫دابو کە ئاسۆی بیرکردنەوەو تەماعی بڕێکی‬ ‫دیاری ئەم گروپە دەستنیش���ان ئەکات‪ .‬ئەو‬ ‫ئەندامە گوتبوی‪ :‬ئێمە بۆ موچە خۆپیشاندان‬ ‫ئەکەی���ن‌و هیچ کارم���ان ب���ەوەوە نیە کێ‬ ‫س���ەرۆکی هەرێمە یان ن���ا‪ .‬گوتوبوی هیچ‬ ‫کارمان بەملمالنێی سیاسی حزبەکانەوە نیەو‬ ‫گەر ئێس���تا موچەمان بدەنێ‪ ،‬ئەگەڕێینەوە‬ ‫ب���ۆ هۆڵەکان���ی خوێندن‪ .‬دی���ارە هەر ئەم‬ ‫بۆچونەش وای لەزۆرێک لەم خۆپیشاندەرانە‬ ‫کردوە روبکەنە گۆڕان‌و سازش���نەکردنی ئەم‬ ‫هێزەو تەس���لیمنەبونی بەئی���رادەی پارتی‪،‬‬ ‫بەهۆکاری س���ەرەکی ئەم قەیرانەی هەنوکە‬ ‫بزانن‪.‬‬ ‫ب���ەم دۆخ���ە سیاس���ی‌و ئاب���وری‌و‬ ‫کۆمەاڵیەتیەوە‪ ،‬پێئەخەینە ناو س���اڵیکی‬ ‫ت���ازەوە‪ .‬ب���ەم پێدراوانەش���ەوە ئەوەی‬ ‫لەئایندەی نزیک���دا روئەدات بەپێچەوانەی‬ ‫ئەو هاوڕێیانەی چاوەڕێی دۆخێکی رادیکال‌و‬ ‫روبەڕوبونەوەی تون���د ئەکەن‪ ،‬قۆناغێکی‬ ‫تەسلیمبون‌و بێدەنگی دەست پێئەکات کە‬ ‫فشاری گەورەی لەسەر ئەو هێزانە ئەبێت‬ ‫کە خەون‌و ئومێدیان بەدنیایەیکی باشترو‬ ‫دادپەروەرانەت���رەوە لەدەس���ت ن���ەداوە‪.‬‬ ‫لێرەوە هەس���تئەکەم ئەوەی ئەبێت خۆی‬ ‫بۆ ئەم قۆناغە لەتەس���لیمبون‌و بێدەنگی‌و‬ ‫بێئێرادەییە ئامادە بکات‪ ،‬دەس���ەاڵتداران‬ ‫نین‪ ،‬بەڵکو ئەو هێزو گروپانەن کە ئەبێت‬ ‫بەس���وربون‌و خۆڕاگریەوە درێژە بەخەونی‬ ‫گۆڕانکاری بدەن‌و لەبەردەم ئەو ش���ەپۆلە‬ ‫لەتەس���لیمبون‌و بێ ئیرادەیی‌و رازیبونەدا‬ ‫رابوەس���تن کە بەڕێوەیە‪ .‬هەس���تئەکەم‬ ‫س���اڵی‪ ٢٠١٧‬س���اڵی دۆزین���ەوەی بیانو‬ ‫ئەبێت بۆ تەسلمیبون‌و ملکەچی هێزگەل‌و‬ ‫خەڵکێکی بێ خەون‌و ئیرادە کە بەدڵڕەقی‌و‬ ‫توندیش���ەوە روبەڕوی ئەو هێزانە ئەبنەوە‬ ‫کە ئامادە نین خەونی نەوەکانی کوردستان‬ ‫بەئایندەیەکی باشترەوە لەدەستبدەن‪.‬‬


‫‪12‬‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫یه‌كێتی‬ ‫له‌قه‌یرانی‬ ‫كوردبوندا‬ ‫دروستبو نه‌ك‬ ‫قه‌یرانی دارایی‬

‫رێزان شێخ دلێر‬ ‫هه‌موان به‌وه‌ هۆشیارین كه‌ ته‌وازونی هێز بۆ‬ ‫گه‌شه‌كردنی پرۆسه‌ی دیمۆكراسی له‌كوردستان‬ ‫كاتێك دروست ده‌بێت‪ ،‬كه‌ یه‌كێتی نیشتیمانی‬ ‫كوردستان بتوانێت موماره‌سه‌ی پێگه‌ مێژویی‌و‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌كه‌ی خۆی بكات‪ .‬وه‌ك چۆن هه‌موان‬ ‫له‌وه‌ دڵنیای����ن یه‌كێتی ناتوانێت پێگه‌ مێژویی‌و‬ ‫جه‌ماوه‌رییه‌كه‌ی خۆی به‌ ده‌س����ت بهێنێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گ����ه‌ر نه‌توانی����ن یه‌كێتییه‌ك����ی نیش����تیمانی‬ ‫كوردستانی‌و س����ه‌نتراڵ بخه‌ینه‌وه‌ سه‌ر شاڕێگا‬ ‫مێژوییه‌ك����ه‌ی خ����ۆی كه‌ هه‌مو كورد ش����انازی‬ ‫پێ����وه‌ده‌كات‪ .‬ئ����ه‌وه‌ی پێیده‌وترێت گه‌ش����ه‌ی‬ ‫دیمۆكراسی‌و ملمالنێی سیاسی بۆ رازی كردنی‬ ‫زۆرینه‌ی هاونیش����تیمانیان‌و كۆبونه‌وه‌ له‌ده‌وری‬ ‫پ����ڕۆژه‌و پالن‌و كارنامه‌ سیاس����ی‌و دیپلۆماتی‌و‬ ‫خزمه‌تگوزاریه‌كان كاتێك دروس����ت ده‌بێت كه‌‬ ‫به‌ڕاستی هێزه‌ سیاسیه‌كان له‌كێبڕكێی به‌رابه‌رو‬ ‫یه‌كس����اندابن‪ .‬ئاش����كرایه‌ ئه‌مڕۆ له‌كوردستان‬ ‫ته‌وازون����ی هێ����ز تێكچوه‌و ملمالنێی سیاس����ی‬ ‫به‌ئاقارێكی نابه‌رابه‌ردا تێده‌په‌ڕێت‪ ،‬به‌هێزترین‬ ‫فاكته‌ری تاك����ڕه‌وی هێز له‌كوردس����تان بریتیه‌‬ ‫له‌كێش����ه‌ ناوخۆییه‌كان����ی یه‌كێت����ی‌و نه‌بون����ی‬ ‫كارنامه‌یه‌كی س����ه‌نتراڵ كه‌ ته‌واوی یه‌كێتیه‌كان‬ ‫له‌ده‌وری خ����ۆی كۆكاته‌وه‌‪ .‬فه‌رم����ون با پێگه‌‬ ‫جه‌ماوه‌ری‌و مێژوییه‌كه‌ی یه‌كێتی‌و س����ه‌رده‌می‬ ‫جه‌ناب����ی م����ام ج����ه‌الل بگێڕین����ه‌وه‌‪ .‬باله‌بری‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی خه‌ی����اڵ‌و یۆتۆبیا بكه‌ین����ه‌ بنچینه‌ی‬ ‫دروس����تكردنه‌وه‌ی یه‌كێتیه‌ك����ی نۆس����تالژی‌و‬ ‫لۆكاڵی‪ ،‬هه‌وڵبده‌ین له‌پرۆس����ه‌یه‌كی راسیۆنیل‌و‬ ‫مه‌نتیقی����دا ئه‌و یه‌كێتیه‌ مۆدێرنه‌ نیش����تیمانیه‌‬ ‫دروست بكه‌ینه‌وه‌ كه‌ له‌سه‌ره‌تای دامه‌زراندیه‌وه‌‬ ‫بانگه‌ش����ه‌ی بۆ كردوه‌و هه‌وڵی ب����ۆ داوه‌‪ .‬هیچ‬ ‫كوردێ����ك‌و یه‌كێتی����ه‌ك نابینین ب����ه‌م دۆخه‌ی‬ ‫ئێستای كوردستان‌و یه‌كێتی خاوه‌نی زه‌ڕه‌یه‌ك‬ ‫ئومێ����د بێ����ت‪ ..‬ئه‌وه‌ راس����ته‌ ك����ه‌ یه‌كێتی له‌‬ ‫سه‌رده‌می نائومێدیدا دروس����تبو‪ ،‬له‌سه‌رده‌می‬ ‫قه‌یرانی كوردبوندا هات����ه‌ مه‌یدان نه‌ك دارایی‪.‬‬ ‫له‌زه‌مان����ی له‌ناوچونی مێژوو زم����ان و كلتوری‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییدا بو وه‌ك شاخ هه‌ستایه‌ سه‌رپێ نه‌ك‬ ‫س����ه‌رده‌می قه‌یرانی بودجه‌و موچه‌‪ .‬گیانبازی‬ ‫یه‌كێتی����ه‌كان كاتێك بو خوێ����ن‌و گیانی كورد‬ ‫بون له‌لێواری هه‌ڵدێرداب����و‪ .‬ئه‌مڕۆ گه‌لی كورد‬ ‫ئه‌و یه‌كێتیه‌ی����ان ده‌وێت‪ .‬هیچ ت����اك‌و گروپ‌و‬ ‫الیه‌نێكی ناو یه‌كێت����ی ناتوانن به‌ته‌نها یه‌كێتی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رن‪ ،‬یه‌كێتی خۆی نه‌بێت‪ .‬له‌سیاسه‌تدا‬ ‫شتێك نیه‌ به‌ناوی كینه‌وڕق‪ ،‬ملمالنێ‌و ركابه‌ری‬ ‫سیاس����ی ترۆپكی حیزبایه‌تی مۆدێرنه‌ له‌دونیا‬ ‫ن����ه‌ك بوغزو كین����ه‌‪ .‬ئه‌و به‌هاو پێگ����ه‌و نیمچه‌‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌ لۆكاڵیه‌ی ئه‌مڕۆ هه‌ندێك سیاسی ناو‬ ‫یه‌كێتی به‌ده‌س����تیانه‌وه‌یه‌ ماڵی یه‌كێتیه‌‪ ،‬نه‌ك‬ ‫خودی خۆیان‪ .‬هه‌ندێك كه‌سایه‌تی سیاسی كه‌‬ ‫له‌كاروباری حیزبایه‌تی دوركه‌وتنه‌وه‌ ئه‌مڕۆ هیچ‬ ‫پێگه‌یه‌ك����ی جه‌ماوه‌ریان به‌ده‌س����ته‌وه‌ نه‌ماوه‌‪.‬‬ ‫یه‌كێتی نیش����تیمانی به‌رپرس����ه‌ له‌كۆی قه‌یرانه‌‬ ‫سیاسی‌و ئیداری‌و كۆمه‌اڵیه‌تیه‌كان له‌به‌رئه‌وه‌ی‬ ‫موماره‌سه‌ی پێگه‌ مێژویی جه‌ماوه‌ریه‌كه‌ی خۆی‬ ‫ن����اكات‪ .‬ئه‌وه‌ی گه‌لی ك����ورد چاوه‌ڕێی ده‌كات‬ ‫هه‌س����تانه‌وه‌ی یه‌كێتیه‌كی نیشتیمانی مۆدێرنه‌‬ ‫كه‌ بتوانێت له‌خه‌ون‌و خولیای تاكێك‌و گروپێكی‬ ‫دیاریكراو گه‌وره‌تربێ����ت‪ .‬هێزێك له‌توانایدابێت‬ ‫ته‌وازونی هێز له‌كوردستان راستكاته‌وه‌و ببێته‌وه‌‬ ‫به‌ئومێد له‌سه‌رده‌می قه‌یرانی نائومێدی‌و ترس‌و‬ ‫دڵه‌ڕاوكێدا‪.‬‬

‫یه‌كێتی نیشتیمانی‬ ‫به‌رپرسه‌ له‌كۆی قه‌یران ‌ه‬ ‫سیاسی‌و ئیداری‌و‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تیه‌كان‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی موماره‌سه‌ی‬ ‫پێگه‌ مێژویی‬ ‫جه‌ماوه‌ریه‌كه‌ی خۆی‬ ‫ناكات‬

‫‪birura. awene@gmail. com‬‬

‫بیروڕا‬

‫بایكۆت‌و خۆپیشاندانه‌كان‬ ‫له‌خوێندنه‌وه‌یه‌ك ‌ی گه‌شبینانه‌دا‬ ‫د‪.‬یه‌حیا عومه‌ر رێشاوی‬ ‫به‌كۆتاهاتن����ی (رێژه‌ی����ی) بایكۆت‌و‬ ‫خۆپیش����اندانه‌كانی‬ ‫ناڕه‌زای����ی‌و‬ ‫مامۆس����تایان‌و فه‌رمانب����ه‌ران‪ ،‬نابێ����ت‬ ‫ئ����ه‌و تێڕوانینه‌مان الدروس����ت ببێت كه‌‬ ‫پرۆسه‌كه‌ شكس����تیهێناوه‌‪ ،‬یاخود وابیر‬ ‫بكه‌ینه‌و‌ه كه‌ ئه‌م شێوازه‌ له‌كاردانه‌وه‌ی‬ ‫به‌شێك له‌هاواڵتیانی هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫ده‌رنجامێكی‌ ئه‌وت����ۆی‌ لێنه‌كه‌وتۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫پرۆس����ه‌ی‌ ده‌ربڕین����ی‌ ناڕه‌زای����ی‌و‬ ‫ده‌نگهه‌ڵبڕی����ن به‌رامب����ه‌ر به‌س����ته‌م‌و‬ ‫نادادگه‌ریی له‌هه‌رێمی‌ كوردستاندا ئه‌م‬ ‫ده‌ره‌نجامانه‌ی‌ لێكه‌وتۆته‌وه‌‪:‬‬ ‫یه‌ك‪ :‬به‌گریمانه‌یی هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫بهێنه‌ به‌رچاوی‌ خۆت بێ ئه‌م دیمه‌نانه‌ی‌‬ ‫ك����ه‌ له‌ش����اره‌ جیاجیاكان����ی هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستاندا تۆماركرا‪ ،‬موچه‌ نیه‌‌و كه‌س‬ ‫ده‌ن����گ ناكات‪ ،‬گه‌نده‌ڵ����ی‌ هه‌یه‌‌و كه‌س‬ ‫ورته‌ی‌ لێوه‌نایه‌ت‪ ،‬خزمه‌تگوزاری سفر‌و‬ ‫هاواڵتانیش وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ له‌ئه‌ستێره‌یه‌كی‌‬ ‫دیكه‌بن كڕوكاس! ناكرێ����ت له‌‌واڵتێكدا‬ ‫كه‌ ئیددیع����ای دیموكراس����یه‌ت بكات‌و‬ ‫له‌والش����ه‌وه‌ قه‌ی����ران خنكاندبێت����ی‪،‬‬ ‫كه‌چی‌ شه‌قام نه‌ جوڵه‌ی‌ لێوه‌دێت‪ ،‬نه‌‬ ‫هاوارێكی‌ لێبه‌رز ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬نه‌ ده‌نگێك‬ ‫ده‌بیستیت بڵێت (نا)!‬

‫دو‪ :‬هه‌مو گه‌لێك پێویستی‌ به‌ڕاهاتن ‌ه‬ ‫له‌سه‌ر شێوازه‌كانی ره‌خنه‌‌و داواكردنی‬ ‫مافه‌كان����ی‌و بێده‌ن����گ نه‌ب����ون‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫هاواڵتی����ان له‌هه‌رێم����ی‌ كوردس����تاندا‬ ‫دوانزه‌ مانگه‌ خه‌ریك����ی‌ ژیان‌و رۆتینی‌‬ ‫رۆژان����ه‌ی خۆی����ان ب����ن‌و له‌والش����ه‌وه‌‬ ‫به‌ئاشكرا س����ته‌م هه‌بێت‌و راپۆرته‌كانی‬ ‫چاودێ����ری‌ ره‌وش����ی‌ مافه‌كانی مرۆڤ‌و‬ ‫ژی����ان‌و گوزه‌رانی هاواڵتیان به‌ئاش����كرا‬ ‫پێمانبڵێ����ن وه‌زعه‌ك����ه‌ ب����ه‌ره‌و لێواری‌‬ ‫هه‌ڵدێر ده‌ڕوات‪ ،‬كه‌چی‌ نه‌ فه‌رمانبه‌ران‌و‬ ‫ن����ه‌ رۆش����نبیران‌و ن����ه‌ په‌رله‌مانتاران‌و‬ ‫ن����ه‌ حزبه‌كان‌و ن����ه‌ جه‌ماوه‌ریش نایه‌نه‌‬ ‫ده‌ن����گ؟! ئی����دی‌ ئه‌وس����اته‌ كه‌یه‌ كه‌‬ ‫هاواڵت����ی "وه‌ك له‌ده‌س����تور‌و بنه‌م����ا‌و‬ ‫رێسا‌و یاس����ا نێو ده‌وڵه‌تیه‌كاندا باسی‬ ‫لێوه‌ده‌كرێ����ت‌و وه‌ك ماف تۆمار كراوه‌"‬ ‫ته‌عبیر له‌ خ����ۆی‌ ده‌كات‌و ئ����ه‌م مافه‌‬ ‫سروشتیه‌ی خۆی‌ موماره‌سه‌ ده‌كات؟!‬ ‫یان به‌ئاش����كرا ئیعالنێكه‌ ك����ه‌ واڵته‌كه‌‬ ‫واڵتێكی‌ بنه‌ماڵه‌ی����ی‌و تاكحیزبی‌و تاك‬ ‫سه‌ركرده‌ییه‌‌و هه‌ڵبژاردن‌و خۆپیشاندان‌و‬ ‫مانگرتن له‌فه‌رهه‌نگی سیاس����یدا بونی‬ ‫نیه‌‪ ،‬یاخود ئه‌لفوبێی‌ دیموكراس����یه‌ت‌و‬ ‫س����یما دیاره‌كه‌ی‌ ئه‌مج����ۆره‌ چاالكی‌و‬ ‫خۆپیشاندان‌و ناڕه‌زایه‌تیانه‌یه‌‪.‬‬ ‫سێ‪ :‬كاتێك له‌ش����ه‌قامدا هاواڵتیه‌ك‬ ‫بێ توندوتی����ژی‌ ته‌عبی����ر له‌موعانات‌و‬

‫كێشه‌كانی خۆی‌ ده‌كات‌و ده‌یه‌وێت ئه‌م‬ ‫په‌یامه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ یاسایی بگه‌یه‌نێته‌‬ ‫گوێ‌و چاو‌ویژدانی ده‌سه‌اڵتی سیاسی‪،‬‬ ‫له‌والشه‌وه‌ ده‌سه‌اڵتی سیاسی رێوشوێنی‌‬ ‫یاسایی‌و پێویست ده‌گرێته‌به‌ر بۆ شێوازی‌‬ ‫ئه‌م ته‌عبی����ر له‌خۆكردن����ه‌‪ ،‬هاوزه‌مان‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌م ژینگه‌یه‌دا رۆژنامه‌نوس����ان‌و‬ ‫ده‌زگا میدیایی����ه‌كان به‌خۆیان‌و كامێرا‌و‬ ‫س����تافه‌ میدیاییه‌كانیانه‌وه‌ روماڵی‌ ئه‌م‬ ‫جموج����وڵ‌و چاالكیه‌ مه‌ده‌نیانه‌ ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫هه‌مو ئه‌مان����ه‌ به‌راورد بك����ه‌ به‌دیمه‌نه‌‬ ‫پێچه‌وانه‌ بێ س����ره‌وت‌و كش����وماته‌كه‌‌و‬ ‫ئه‌وكات خۆت حه‌كه‌مبه‌!‬ ‫چوار‪ :‬كاتێك ده‌س����ه‌اڵتی سیاس����ی‬ ‫ده‌رك ب����ه‌وه‌ ب����كات ك����ه‌ له‌به‌رامب����ه‌ر‬ ‫بڕیاره‌كانیدا ده‌نگێك نیه‌ بڵێت نه‌خێر‌و‬ ‫كه‌سێك نیه‌ گڵۆپی سوری‌ بۆ هه‌ڵكات‌و‬ ‫جارجاره‌ پێیبڵێت (ستۆپ)‪ ،‬ده‌سه‌اڵتی‬ ‫سیاسی كاتێك ده‌گاته‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی‌‬ ‫هاواڵتیانی‌ له‌گشت بارێكدا‌و به‌هه‌مو شت‬ ‫رازین‌و (نا)یه‌ك نابیس����تێت‌و بێده‌نگی‬ ‫ده‌بێت����ه‌ س����یمای‌ كۆمه‌ڵگ����ه‌‪ ،‬ئه‌وكات‬ ‫ئیشتیهای س����ته‌مكردن‌و داپڵۆساندن‌و‬ ‫چه‌وس����اندنه‌وه‌ی‌ زیاتر‌و زیاتر ده‌بێت‌و‬ ‫لێی ده‌بێته‌ كارێكی‌ ئاس����ایی‌و رۆتین‪،‬‬ ‫له‌م هه‌لومه‌رجه‌دا ئه‌رك����ی‌ ئه‌خالقیانه‌‬ ‫ئ����ه‌وه‌ ده‌خوازێت كه‌ رێگ����ه‌ به‌م ژینگه‌‬ ‫مه‌ترسیداره‌ نه‌درێت‌و به‌شداریكردن له‌م‬

‫جۆره‌ چاالكیانه‌ ده‌بێته‌ به‌رپرسیارێتیه‌كی‌‬ ‫مێژویی بۆ هه‌موان‪.‬‬ ‫پێنج‌و كۆتا‪ :‬ئه‌وان����ه‌ی‌ پێیانوایه‌ كه‌‬ ‫بایك����ۆت‌و خۆپش����اندانه‌كانی ده‌ڤه‌ری‌‬ ‫(س����لێمانی‪-‬هه‌ڵه‌بجه‌) بێ ئ����اكام بو‪،‬‬ ‫پێموابێ خوێندنه‌وه‌یه‌كی‌ كورتبینانه‌یان‬ ‫بۆ ك����ۆی‌ دیمه‌نه‌كه‌ ك����ردوه‌ له‌به‌ر دو‬ ‫خاڵ‪:‬‬ ‫ واقیع����ی ده‌وامك����ردن‌و پرۆس����ه‌ی‌‬‫په‌روه‌رده‌‌و فێركردن له‌ده‌ڤه‌ری‌ (هه‌ولێر‪-‬‬ ‫ده����ۆك) وه‌نه‌بێ����ت زۆر حاڵی‌ باش����تر‬ ‫بێت‌و روبعه‌ موچ����ه‌‌و قه‌یرانه‌ داراییه‌كه‌‬ ‫به‌دڵنیایی����ه‌وه‌ كاریگ����ه‌ری زۆر خراپی‬ ‫له‌سه‌ر كۆی‌ پرۆسه‌كه‌ دروستكردوه‌‪.‬‬ ‫هه‌ندێ����ك ل����ه‌و بڕیاران����ه‌ی‌‬ ‫ ‬‫ك����ه‌ حكومه‌ت����ی هه‌رێ����م له‌به‌رژوه‌ندی‬ ‫فه‌رامانبه‌ران‌و مامۆس����تایان ده‌ریكرد‪،‬‬ ‫ب����ۆ ئ����ه‌و فش����ارانه‌ ده‌گه‌ڕێت����ه‌وه‌ كه‌‬ ‫مامۆس����تایان‌و‬ ‫خۆپیش����انده‌ران‌و‬ ‫فه‌رمانبه‌رانی (ناڕازی‌) دروستیان كرد‪.‬‬ ‫هه‌ربۆی����ه‌ ئه‌م جموج����وڵ‌و چاالكی‌و‬ ‫ته‌عبی����ر له‌خۆكردن����ه‌ خۆڕس����كانه‌ی‌‬ ‫هاواڵتی����ان‌و فه‌رمانب����ه‌ران دواج����ار‬ ‫به‌ش����ێوه‌یه‌ك له‌ش����ێوه‌كان ده‌ڕژێت����ه‌‬ ‫خانه‌ی‌ جوانكردنی دیمه‌ن‌و پرۆس����ه‌ی‌‬ ‫خه‌بات����ی مه‌ده‌ن����ی‌و دیموكراس����یه‌ت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر رێبده‌ن ش����تێك بمێنێت به‌ناوی‌‬ ‫(دیموكراسیه‌ت)!‬

‫ئه‌وانه‌ی‌ پێیانوایه‌‬ ‫كه‌ بایكۆت‌و‬ ‫خۆپشاندانه‌كانی‬ ‫ده‌ڤه‌ری‌ (سلێمانی‪-‬‬ ‫هه‌ڵه‌بجه‌) بێ‬ ‫ئاكام بو‪ ،‬پێموابێ‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌كی‌‬ ‫كورتبینانه‌یان بۆ‬ ‫كۆی‌ دیمه‌نه‌كه‌‬ ‫كردوه‬

‫سوڵتاننشین یان پیاوه‌ نه‌خۆشه‌كه‌!‬ ‫محه‌مه‌د عه‌بدوڵاڵ‬ ‫م���ارك ئالمۆن���د‪ ،‬مێژون���وس‌و‬ ‫مامۆس���تای زانك���ۆی ئۆكس���فۆرد‬ ‫له‌وتارێكیدا ك���ه‌ له‌ده‌یلی ته‌له‌گرافی‬ ‫له‌نده‌نیدا باڵویكردبوه‌وه‌‪ ،‬پرسیارێك‬ ‫ده‌وروژێنێت‌و ده‌پرسێت‪( :‬ئایا توركیا‬ ‫ده‌بێت���ه‌و‌ه به‌پی���اوه‌ نه‌خۆش���ه‌كه‌ی‬ ‫ئه‌وروپا؟)‬ ‫له‌ئه‌نجام���ی له‌به‌ریه‌كهه‌ڵوه‌ش���انی‬ ‫ده‌وڵه‌تی عوسمانلی‪ ،‬رێكه‌وتننامه‌ی‬ ‫س���ایكس پیكۆ ناوچه‌ك���ه‌ی له‌نێوان‬ ‫فه‌ڕه‌نس���او به‌ریتانی���او روس���یا‬ ‫دابه‌ش���كرد‪ ،‬دوات���ر له‌س���اڵی‪1920‬‬ ‫له‌س���یڤه‌ر رێكه‌وتننام���ه‌ی ئاش���تی‬ ‫به‌س���ه‌ر توركیادا س���ه‌پێنرا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كاتێك له‌ساڵی ‪1923‬دا ناسیونالیست ‌ه‬ ‫تورك���ه‌كان به‌س���ه‌رۆكایه‌تی كه‌مال‬ ‫ئه‌تاتورك ده‌سه‌اڵتیان وه‌رگرت‪ ،‬به‌م‬ ‫رێكکه‌وتن ‌ه رازینه‌بون‪ ،‬بۆی ‌ه ده‌وڵه‌ت ‌ه‬ ‫براوه‌ زلهێ���زه‌كان ناچاربون له‌هه‌مان‬ ‫س���اڵدا له‌لۆزان رێكکه‌وتنێكی دیك ‌ه‬ ‫ئیمزا بك���ه‌ن‪ ،‬ئ���ه‌م رێكکه‌وتنه‌ بو‌ه‬ ‫هه‌وێنی دروستبونی كۆماری توركیای‬ ‫نوێ‪.‬‬ ‫له‌وس���اكه‌وه‌و م���اوه‌ی س���ه‌د‬ ‫س���اڵه‌ ت���وركان رێكه‌وتننام���ه‌ی‬ ‫ل���ۆزان به‌ده‌س���تكه‌وت ده‌زان���ن‌و ب ‌ه‬ ‫به‌ڵگه‌نام���ه‌ی دروس���تبونی كۆماری‬ ‫توركی���ای ناوده‌ب���ه‌ن‪ .‬هه‌ر ئه‌وس���ا‬ ‫ئه‌تاتورك دروش���م ‌ه به‌ناوبانگه‌كه‌ی‬ ‫(ئاشتی له‌ناوخۆ‪ ،‬ئاشتی له‌ده‌ره‌وه‌)‬ ‫ی به‌رزكرده‌وه‌و گفتی دروس���تبونی‬ ‫ده‌وڵه‌تێكی تۆكمه‌ی دا‪ ،‬راستییه‌كه‌شی‬ ‫هه‌روابو‪ .‬ب���ه‌اڵم ماوه‌یه‌كه‌ ئه‌ردۆغان‬ ‫له‌چه‌ند ش���وێنێك باس له‌و‌ه ده‌كات‬ ‫كه‌ له‌لۆزان غه‌دری گه‌وره‌یان لێكراوه‌و‬ ‫ئێستاش له‌سه‌روبه‌ندی شه‌ڕی ره‌ققە‌و‬ ‫موسڵدا لۆزانێكی نوێ به‌ڕێوه‌یه‌و دژ‬ ‫ب ‌ه به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی توركیایه‌‪.‬‬ ‫ئاكه‌پ���ه‌ دوای چه‌ن���د س���اڵێك‬ ‫له‌حوكمڕان���ی‪ ،‬چه‌ند جارێك باس���ی‬ ‫له‌پ���رۆژه‌ی توركی���ای‪ 2023‬ده‌كردو‬ ‫ده‌یگوت له‌و ماوانه‌دا توركیا ده‌بێت ‌ه‬ ‫یه‌كێ���ك له‌زلهێزه‌كان���ی جیه���ان‪.‬‬ ‫به‌دڵنیایی���ه‌وه‌ ل���ه‌دوای ئه‌تاتورك‪،‬‬ ‫ئه‌ردۆغان به‌هێزترین سه‌رۆكه‌ توركیا‬ ‫به‌خۆیه‌و‌ه بینیبێت‌و ئێس���تا به‌ڕونی‬ ‫ده‌رده‌كه‌وێت كه‌ خوازیاره‌ ش���وێنی‬ ‫ئه‌تات���ورك له‌زاكی���ره‌ی توركان���دا‬ ‫بگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌ردۆغ���ان ب���اش ده‌زانێت به‌هۆی‬ ‫پارچه‌بونی ده‌وڵه‌تی عوس���مانیه‌وه‌‪،‬‬ ‫دابه‌شكاریی سایكس پیكۆ هاته‌گۆڕێ‪،‬‬

‫ئەردۆغان‬ ‫ئێس���تاش ئه‌گ���ه‌ر س���ایكس پیكۆ‬ ‫هه‌ڵوه‌شێته‌وه‌ بڕوای ته‌واوی هه‌یه‌ ك ‌ه‬ ‫ده‌بێت ده‌رهاویشته‌كانی رێكه‌وتنه‌ك ‌ه‬ ‫بگه‌ڕێنرێنه‌وه‌ ش���وێنی خۆیان‪ ،‬یان‬ ‫ده‌بێت ده‌وڵه‌تی عوس���مانی دروست‬ ‫بێته‌وه‌‪ ،‬یانیش چۆن ئه‌تاتورك توانی‬ ‫خۆی بسه‌پێنێت‌و زلهێزه‌كانی ناچار‬ ‫كرد س���یڤه‌ر بگۆڕن به‌ل���ۆزان‪ ،‬ئاوا‬ ‫ئه‌می���ش ده‌بێت خۆی بس���ه‌پێنێت‪،‬‬ ‫به‌وه‌ش���دا كه‌ باس���ی لۆزانێكی نوێ‬ ‫ده‌كات دی���ار‌ه ده‌زانێ���ت خه‌ون���ی‬ ‫دروس���تبونه‌وه‌ی ده‌وڵه‌تی عوسمانی‬ ‫ی���ان ئه‌ردۆغانی له‌باربراوه‌و ئێس���تا‬ ‫كاری ئه‌م ئه‌وه‌یه‌ غه‌دره‌كانی لۆزانی‬ ‫كۆن له‌سه‌ر تورك البه‌رێت‪.‬‬ ‫به‌پێی رێكه‌وتنامه‌ی سیڤه‌ر ده‌وڵه‌تی‬ ‫عوس���مانی زۆرب���ه‌ی ویالیه‌ته‌كان���ی‬ ‫باكورو باش���وری واڵته‌كه‌ی له‌ده‌ست‬ ‫دا‪ ،‬زۆربه‌ی زه‌ویه‌كان���ی له‌ئه‌وروپاو‬ ‫ده‌وروب���ه‌ری ئیجه‌ی له‌ده‌س���ت دا‪.‬‬ ‫زۆربه‌ی جوگرافیای واڵته‌ك ‌ه دابه‌شبو‬ ‫ك ‌ه ئه‌وس���ا به‌‪ %٨٠‬مه‌زه‌ند‌ه ده‌كرا‪،‬‬ ‫ئه‌تاتورك ك���ردی به‌ه���ه‌اڵو لۆزانی‬ ‫به‌س���ه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌ له‌قه‌ڵه‌م دا‪،‬‬ ‫به‌اڵم هه‌م���و ش���ه‌ڕی ئه‌تاتورك بۆ‬ ‫ئه‌وه‌بو ك ‌ه به‌ر به‌و ئۆتۆنۆمییه‌ بگرێت‬

‫ك ‌ه بۆ ناوچه‌ كوردییه‌كان گفتی درابو‪،‬‬ ‫سه‌ركه‌وتنه‌كه‌ش���ی هه‌ر ئه‌وه‌ند‌ه بو‬ ‫چونك���ه‌ زۆربه‌ی ه���ه‌ره‌ی زۆری ئه‌و‬ ‫ناوچان���ه‌ی له‌س���یڤه‌ر لێس���ه‌ندرابو‬ ‫له‌لۆزانیش بڕیاری لێدرایه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئێس���تاش دور ل���ه‌و هه‌اڵی���ه‌ی‬ ‫ئه‌ردۆغ���ان ده‌ینێت���ه‌وه‌‪ ،‬ده‌بێ���ت‬ ‫چی بوێت؟ له‌س���ه‌ره‌تای شۆڕش���ی‬ ‫س���وریادا به‌هێ���زه‌وه‌ خۆی خس���ت ‌ه‬ ‫ن���او روداوه‌كانه‌وه‌‪ ،‬پاش���ان ئه‌وه‌ی‬ ‫ده‌یویس���ت به‌ناچاری���ی له‌حه‌ڵ���ه‌ب‬ ‫كۆیك���رده‌وه‌‪ ،‬كار گه‌یش���ت ‌ه ئه‌وه‌ی‬ ‫ته‌نان���ه‌ت هێزی س���ه‌ربازی به‌قاچاخ‬ ‫برده‌ ئه‌و ده‌ڤه‌ره‌و ش���ه‌ڕی ئه‌سه‌دی‬ ‫پێده‌كرد‪ ،‬ده‌س���تی له‌گه‌ڵ ڕێكخراو‌ه‬ ‫تیرۆرس���تییه‌كان تێكه‌ڵ كرد‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دواتر ش���ته‌كان به‌جۆرێك كه‌وته‌و‌ه‬ ‫حه‌ڵه‌بیشی له‌ده‌س���ت دا‪ .‬بۆی ‌ه ئه‌و‬ ‫خه‌ونه‌ی هه‌یبو بۆ ده‌ستبه‌سه‌راگرتنی‬ ‫باك���وری س���وریا له‌بارچو‪ ،‬ئێس���تا‬ ‫تاكه‌شتێك كه‌ مابێت‌و له‌سه‌ره‌تاشه‌و‌ه‬ ‫هه‌ر ئه‌و‌ه مه‌به‌س���تی ب���وه‌ ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫به‌ر به‌هه‌ر كیانێك���ی كوردی بگرێت‬ ‫له‌ڕۆژئاوای كوردستان‪.‬‬ ‫ئه‌ردۆغ���ان له‌ناوخۆدا حكومه‌تێكی‬ ‫تاكالیه‌ن���ه‌ی دروس���تكردوه‌و ته‌واو‬

‫ده‌س���تی به‌س���ه‌ر س���وپادا گرتوه‌‪.‬‬ ‫ته‌نیا ماوه‌ته‌وه‌ بڵێت ئه‌و هیوایانه‌ی‬ ‫ئه‌تات���ورك نه‌یتوان���ی به‌ئه‌نجام���ی‬ ‫بگه‌یه‌نێت من ده‌س���ته‌به‌ری ده‌كه‌م‪.‬‬ ‫ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی س���نوریش هه‌رێم���ی‬ ‫كوردس���تانی كردوه‌ت���ه‌ هاوپه‌یمانی‬ ‫س���تراتیجی تاله‌هه‌م���و ئه‌گه‌رێك���دا‬ ‫به‌شێك له‌كورد پشتگیریی بكات‪.‬‬ ‫ئه‌تات���ورك كه‌س���ێكی به‌هێز بو‪،‬‬ ‫توان���ی له‌ناوه‌وه‌ خ���ۆی كۆبكاته‌وه‌و‬ ‫ناوكی ده‌وڵه‌تێكی به‌هێز پێكبهێنێت‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئه‌ردۆغ���ان له‌ناوخ���ۆدا زۆر‬ ‫ش���پرزه‌یه‌و واچاوه‌ڕوانده‌كرێ���ت له‌م‬ ‫ساڵدا كاره‌ساتی قورس بۆ حكومه‌تی‬ ‫توركیا له‌ناوخۆیداو له‌سه‌رده‌س���تیی‬ ‫كورد دروست ببێت‪ .‬ئه‌مه‌ش ده‌بێت ‌ه‬ ‫خاڵی وشككردنی ئه‌ردۆغان‪.‬‬ ‫به‌ڵێ توركیا ئه‌مجاره‌ش ده‌بێته‌و‌ه‬ ‫به‌پیاو‌ه نه‌خۆشه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌خۆشیی‬ ‫ئه‌مجاره‌ جیاوازت���ر ده‌بێت‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر توركیا س���ه‌ركه‌وتوش بێت‬ ‫ئه‌مجاره‌ هیچ ناباته‌وه‌‪ ،‬ڕه‌نگه‌ بتوانێت‬ ‫هاوپه‌یمانان ناچار بكات رێ له‌بونی‬ ‫پێگه‌ی كورد بگرن ل���ه‌ڕۆژاوا‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئەسته‌م ‌ه بتوانێت ناوخۆی واڵته‌كه‌ی‬ ‫خۆی نه‌دۆڕێنێت‪.‬‬

‫توركیا ئه‌مجاره‌ش‬ ‫ده‌بێته‌وه‌ به‌پیاوه‌‬ ‫نه‌خۆشه‌كه‌‬ ‫به‌اڵم نه‌خۆشیی‬ ‫ئه‌مجاره‌ جیاوازتر‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر توركیا‬ ‫سه‌ركه‌وتوش بێت‬ ‫ئه‌مجاره‌ هیچ‬ ‫ناباته‌وه‬


‫ته‌ندروستی ‪tandrusti. sul@gmail. com‬‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫‪15‬‬

‫الپەڕەی تەندروستی‪ ،‬بەسپۆنسەری بەڕێوبەرایەتی تەندروستیی سلێمانی‬

‫نوێترین لێكۆڵینه‌و‌ه‬ ‫له‌سه‌ر رۆیشتن‬ ‫د‪ .‬هه‌ڵگورد ساڵح جاف‪ .‬پزیشكی‌ ددان‌و رۆژنامه‌نوسی‌ زانستی‌‌و پێشكه‌شكاری‌ ته‌له‌فیزۆنی‌‬

‫ی‬ ‫به‌پێ‌ نوێترین لێكۆڵینه‌وه‌ی زانست ‌‬ ‫رێكردن به‌پێ‌ بۆم���او‌هی‌ پێنج خوله‌ك‬ ‫ی كارك���ردن ئه‌بێت ‌ه‬ ‫بۆه���ه‌ر كاتژمێرێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌ش‌و كه‌مكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫هۆی‌ چاالككردن ‌‬ ‫ی مه‌زاج‪.‬‬ ‫ئاره‌زوی‌ خواردن‌و باش���كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌پێ���ی لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ ك��� ‌ه رۆژنامه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب�ڵ�او ‌‬ ‫ی مه‌یل���ی‌ به‌ریتان��� ‌‬ ‫ده‌یل��� ‌‬ ‫كردۆته‌وه‌‪ ،‬وه‌رگرتنی‌ پش���ویه‌ك وه‌ك‬ ‫وه‌س���تان به‌پێ���وه‌و رێك���ردن بۆچه‌ند‬ ‫ی‬ ‫ی ب���اش كردن ‌‬ ‫خوله‌كێ���ك ئه‌بێت ‌ه هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫م���ه‌زاج‌و چاالككردن���ی‌ كۆئه‌ندام��� ‌‬ ‫به‌رگری‌‌و س���وڕی‌ خوێن‪ .‬توێژینه‌وه‌ك ‌ه‬ ‫ی ب���ه‌وه‌ش كردوه‌ به‌پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ی كارو نه‌جواڵن‬ ‫زۆر دانیش���تن له‌شوێن ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆماوه‌یه‌ك���ی‌ زۆر چه‌ن���د نه‌خۆش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫دروست ده‌كات وه‌ك شه‌كره‌و په‌ستان ‌‬ ‫خوێن‌و سستبونی‌ گورچیله‌و قه‌ڵه‌وی‌‪.‬‬

‫به‌م رێنامییان ‌ه ددانی‬ ‫له‌رێنمایه‌كان منداڵه‌كه‌ت بپارێزه‌‬ ‫ی‌ رێبه‌ری‌ حك‬ ‫ومه‌تی‌ به‌ریتانیا‬

‫ی ده‌رده‌كات تاوه‌كو ده‌گاته‌‪ 3‬ساڵ ئه‌م رێنماییان ‌ه‬ ‫ی منداڵه‌كه‌ت ددان ‌‬ ‫له‌وكاته‌وه‌ ‌‬ ‫ره‌چاو بكه‌‪:‬‬ ‫ی مه‌مكی‌ دایك باشترین خواردن بۆمنداڵ دابین ده‌كات‪.‬‬ ‫‪ -1‬شیر ‌‬ ‫‪ -2‬له‌ته‌مه‌نی‌ ش���ه‌ش مانگیه‌و‌ه هه‌وڵبد‌ه به‌كوپ ش���یر بده‌یت به‌منداڵه‌كه‌ت‌و‬ ‫ێ‬ ‫ی مه‌مكه‌شوش ‌ه فڕ ‌‬ ‫ی یه‌ك ساڵیه‌وه‌ به‌ته‌واوه‌ت ‌‬ ‫ش���اره‌زای‌ كوپ ببێت‪ ،‬له‌ته‌مه‌ن ‌‬ ‫بده‌‪.‬‬ ‫‪ -3‬نابێت ش���ه‌كر بكریته‌ ئ���ه‌و خواردنانه‌ی‌ كه‌ له‌م���اوه‌ی‌ لێبڕینه‌و‌ه ده‌درێت‬ ‫ی‬ ‫به‌منداڵ (واتا كاتێك ده‌ست ده‌كه‌یت به‌پێدانی‌ خواردن به‌منداڵه‌كه‌ت له‌دوا ‌‬ ‫‪ 4‬بۆ‪ 6‬مانگی‌ هه‌وڵبد‌ه ئه‌و خواردنانه‌ی‌ پێده‌ده‌یت شه‌كری‌ تێدانه‌بێت)‪.‬‬ ‫ی منداڵه‌كانیان بشۆن‪.‬‬ ‫‪ -4‬پێویسته‌ باوان ددان ‌‬ ‫‪ -5‬ته‌نیا چینێكی‌ بچوك له‌هه‌ویری‌ ددان(معجون) به‌كار بێن ‌ه‬ ‫ك ‌ه ‪ ppm 1000‬فلۆرایدی‌ تێدابێت‪.‬‬ ‫ی شیری منداڵه‌كه‌ته‌و‌ه رۆژان ‌ه‬ ‫‪ -6‬له‌پاش ده‌رچونی‌ یه‌كه‌م ددان ‌‬ ‫دوجار بۆی بشۆ‪.‬‬ ‫ی بكرێت‌و‬ ‫‪ -7‬پێویست ‌ه بڕو جاری‌ پێدانی‌ خواردن ‌ه شه‌كراوییه‌كان دیار ‌‬ ‫كه‌م بكرێته‌وه‌و كاتی‌ به‌كارهێنانه‌كانیش پابه‌ند بكرێت به‌ژه‌مه‌كانه‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -8‬پێویسته‌ له‌كاتی‌ ده‌رمان خواردن ئه‌و شروبان ‌ه‬ ‫بدرێت به‌منداڵ ك ‌ه شه‌كریان تێدا نیه‌‪.‬‬ ‫ناونیشان‪ .‬ته‌الری‌ ئه‌رخه‌وان شه‌قامی‌ ئیبراهیم پاشا‬

‫چۆن چاره‌سه‌ری‬ ‫ئازاری پشت ده‌كه‌یت؟‬ ‫ی سروشتی‌‬ ‫ئا‪ :‬چاره‌سه‌ركار ‌‬ ‫سۆران معروف قه‌ره‌داخی‬

‫رێنماییه‌كان‪:‬‬

‫‪ .1‬به‌هێزكردنی‌ ماسولكه‌كانی‌ پشت‬ ‫له‌ڕێی‌ (رۆیش���تن به‌پ���ێ‌‌و مه‌له‌كردن‌و‬ ‫وه‌رزش)‪.‬‬ ‫ی رێك له‌سه‌ر‬ ‫‪ .2‬دانیشتن به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یان كاركردن به‌پێو‌ه بۆ ماوه‌ ‌‬ ‫كورس ‌‬ ‫(‪ )10‬خوله‌ك له‌هه‌ر كاتژمێرێكدا‪.‬‬ ‫ی كێشدا پێویست ‌ه‬ ‫ی هه‌ڵگرتن ‌‬ ‫‪ .3‬له‌كات ‌‬ ‫ی بكه‌یت���ه‌وه‌و قاچه‌كانت‬ ‫نزیك خۆت��� ‌‬ ‫هاوكاربن‪.‬‬ ‫ی یان گه‌شتكردندا‬ ‫ی شۆفێر ‌‬ ‫‪ .4‬له‌كات ‌‬ ‫گۆشه‌ بخه‌ره‌پشته‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ .5‬خواردنی‌ میوه‌و پرۆتین‌و سه‌وز‌ه‬ ‫به‌زۆری‌‪.‬‬

‫بڕبره‌ی‌ پشتی مرۆڤ (العمو‌د الفقري)‬ ‫پێكدێت له‌ (‪ )33‬بڕبڕه‌و زۆرترین جوڵ ‌ه‬ ‫ده‌كه‌وێت���ه‌ پش���ت كه‌پێكهاتوه‌ له‌(‪)5‬‬ ‫بڕبڕه‌و مل پێكهاتوه‌ له‌(‪ )7‬بڕبڕه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ش ‌‬ ‫ی ئازار ‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی‌ گش���ت ‌‬ ‫ی پش���ت له‌ته‌مه‌ن���ی‌ (‪30‬‬ ‫خ���واره‌وه‌ ‌‬ ‫ب���ۆ ‪ )60‬س���اڵیدا به‌دی���ار ده‌كه‌وێ‌‪.‬‬ ‫ی ئ���ه‌و ئازاره‌ش چه‌ن���د هۆكارێك ‌ه‬ ‫بون ‌‬ ‫له‌وانه‌(الوازبونی‌ ماس���ولكه‌كانی‌ پشت‬ ‫ی‬ ‫ی بڕبڕه‌ی‌ پشت یاخود گرژبون ‌‬ ‫یان خزان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رۆژان ‌ه به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫له‌ئه‌نجامی‌ كارێك ‌‬ ‫خێرا یاخ���ود هه‌ڵگرتنی‌ كێش���ه‌وه‌)‪،‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌ئازاری‌ پش���ت له‌س���ه‌رو چاره‌سه‌ره‌كانی‌‪:‬‬ ‫ته‌مه‌نی‌(‪ )60‬ساڵیه‌وه‌ ده‌گه‌رێته‌وه‌ بۆ‬ ‫ی زیانه‌كان���ی‌‌و‬ ‫رێ���ژ‌هی‌ به‌ركه‌وتن��� ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ی پشت‌و كه‌مبونه‌وه‌‬ ‫ی بڕبڕه‌ ‌‬ ‫پێكهاته‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی چاره‌س���ه‌ره‌كه‌ ‌‬ ‫ی جۆر ‌‬ ‫نیش���انه‌كان ‌‬ ‫‌كان‪.‬‬ ‫ه‬ ‫ماسولك‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫بێهێز‬ ‫تواناو‬ ‫ده‌گۆڕێت‪:‬‬ ‫ی سروش���تی‌‪ :‬ب��� ‌ه‬ ‫‪ -1‬چاره‌س���ه‌ر ‌‬ ‫ی پشت‬ ‫ی ئازار ‌‬ ‫ناسینه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رێنمای���ی‌ له‌الیه‌ن كه‌س���ان ‌‬ ‫پێدان��� ‌‬ ‫‌‪:‬‬ ‫ه‬ ‫ك‬ ‫‌وێت‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫به‌وه‌ ده‌رد‬ ‫ی‬ ‫شاره‌زا به‌بواری‌ چاره‌سه‌ری‌ سروشت ‌‬ ‫بۆ‬ ‫پش���تت‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫جوڵ���‬ ‫‌م‬ ‫ه‬ ‫‌ئاس���ت‬ ‫‪ .1‬به‬ ‫ی‬ ‫(عی�ل�اج ته‌بیعی‌) و راس���تكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫رۆیشتندا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌كات‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫‌تایب‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌كرێت‬ ‫ده‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵه‌كان���ی‌ رۆژانه‌و پێدانی‌ وه‌رزش��� ‌‬ ‫‌ندێك‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫سمت‬ ‫‌و‬ ‫ت‬ ‫‌پش���‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫ئازار‬ ‫‪.2‬‬ ‫ی‬ ‫تایبه‌ت‌و چاره‌سه‌ركردنی‌ له‌ڕێی‌ ئامێر ‌‬ ‫جار له‌به‌ش���ی‌ س���ه‌ره‌و‌هی‌ پشت ‌‬ ‫ی ران تایبه‌ته‌وه‌‪ .‬به‌رده‌وام بون له‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫یاخود له‌ئانیشكدا ده‌رده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫رێنماییان ‌هی‌ ك ‌ه پێتده‌درێت تاكو رێگر‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫‌ش���ێو‬ ‫‪ .3‬ئازاره‌ك���ه‌ی‌ زۆر به‬ ‫بێت له‌ته‌ش���ه‌نه‌ كردنی‌‌و به‌رده‌وامبون‬ ‫توندو به‌هێز ده‌بێت‪.‬‬ ‫له‌سه‌ری‌‪.‬‬ ‫پش���ت‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌كان‬ ‫ه‬ ‫ماس���ولك‬ ‫‪ .4‬ره‌قبونی‌‬ ‫‪ -2‬نه‌شته‌رگه‌ری‌‪ :‬دواین هه‌ڵبژارده‌ی ‌ه‬ ‫‌ندێك‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫قاچ‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫الی‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫سڕبون‬ ‫(تشنج)و‬ ‫ی‬ ‫ی له‌الیه‌ن پزیش���ك ‌‬ ‫ئه‌ویش پاش ئه‌وه‌ ‌‬ ‫‌دات‪.‬‬ ‫ه‬ ‫جار رود‬ ‫پس���پۆڕه‌وه‌ بڕیاری‌ له‌سه‌رده‌درێت ك ‌ه‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫بۆماو‬ ‫دانیشتن‬ ‫یان‬ ‫‌ستان‬ ‫‪ .5‬وه‬ ‫ی هه‌ی ‌ه یاخود هه‌س���ت‬ ‫به‌رده‌وام ئازار ‌‬ ‫‌ڕۆیشتن‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫ئازار‪،‬‬ ‫‌و‬ ‫ن‬ ‫سڕبو‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫هۆ‬ ‫ده‌بێت ‌ه‬ ‫ی خواره‌وه‌ی‌ په‌له‌كان‬ ‫ی به‌ش��� ‌‬ ‫به‌سڕبون ‌‬ ‫‌یت‪.‬‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫‌باشبون‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫هه‌ست‬ ‫بكرێت‪.‬‬

‫سەنتەری ساڤا‬ ‫بۆ چارەسەری سروشتی (هیندی ـ کوردستانی)‬ ‫سۆران مەعروف قەرەداغی‬ ‫لەگەڵ پسپۆری چارەسەرکاری سروشتی هیندی‬ ‫خاوەنی بڕوانامەی ماستەر لەهیندستان‬

‫ناونیشانی وێبسایتی بەڕێوبەرایەتی گشتی تەندروستی سلێمانی‬

‫د‪ .‬حەیدەر فاضل عباس‬ ‫(پسپۆری ئێسک‌و شکاوی)‬

‫‪07706196331‬‬ ‫‪07501564954‬‬ ‫‪07480612743‬‬ ‫ناونیشان‪ :‬سلێامنی‪ ،‬شەقامی ئۆرزدی شاری پزیشکان ـ پشت نەخۆشخانەی‬ ‫شیرەکە تەنیشت نەخۆشخانەی کێو ـ نهۆمی زەمینی (‪ )1‬شوقەی (‪)8‬‬

‫‪http://www. dohsuli. com‬‬

‫فەیسبوك‪https://www. facebook. com/tandroostyt :‬‬


‫‪14‬‬

‫بیرورا‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫واقیعی تەندروستی لەکوردستان‌و هێڵەکانی چارەسەر‬

‫د‪ .‬بێستون پێشڕۆ‬ ‫نەخۆشخانەی رزگاری فێرکاری‪ ،‬هەولێر‬ ‫ئ���ەم نوس���ینە ب���اس لەواقیع���ی‬ ‫تەندروستی‌و سیس���تەمی تەندروستی‬ ‫ئێس���تای هەرێمی کوردستان دەکات‪.‬‬ ‫چوارچێوەیەکیش بۆ چارەسەر پێشنیار‬ ‫دەکات‪.‬‬ ‫دەمێک���ە بااڵترین کاربەدەس���تانی‬ ‫حکومەت دانیان بەوەدا ناوە سیستەمی‬ ‫تەندروستی کوردس���تان سیستەمێکی‬ ‫کۆنی بەسەرچوە بەاڵم یەکەمجارە‪ ،‬بەالی‬ ‫کەمی من گوێم لێ بێت‪ ،‬ئەم بەرپرسە‬ ‫بااڵیانە هەوڵ ب���دەن هۆکارەکانی ئەم‬ ‫بەسەرچون‌و گرفتەکانی ئەم سیستەمە‬ ‫بەس���ەرچوە دەستنیش���ان بک���ەن‪.‬‬ ‫بەڕێز س���ەرۆکی حکومەت ئەم ماوەیە‬ ‫لەمیانی کۆنفرانس���ێکی تەندروس���تیدا‬ ‫رای خ���ۆی خس���تەڕو‪ .‬ب���ەڕای ئەوان‬ ‫گرفتی سیستەمی تەندروستی ئەوەیە‬ ‫کە سیس���تەمێکی سۆسیالیس���تییە؛‬ ‫بەرپرسیارییەتییەک دەخاتە ئەستۆی‬ ‫حکوم���ەت کە ب���ۆی هەڵناگیرێت‪ .‬بۆ‬ ‫چارەسەرەکەشی پێیانوایە کە دەبێت‬ ‫پشت بەکەرتی تایبەت ببەسترێت‪.‬‬ ‫سیس���تەمی کوردس���تان هەم���ان‬ ‫سیستەمی عێراقە‪ .‬لەعێراق خوێندن‌و‬ ‫تەندروس���تی بەخۆڕایی بون‪ .‬ئەمەش‬ ‫لەس���ایەی بڕوابون���ی حکومەتەکان���ی‬ ‫پێش���وی عێ���راق بەسۆس���یالیزم‪.‬‬ ‫حکومەتەکان���ی ئێس���تای عێ���راق‌و‬ ‫کوردس���تان هیچ لێدوانێ���ک نادەن کە‬ ‫ئایا هێش���تا باوەڕیان بەسۆس���یالیزم‬ ‫ماوە یان نا بەاڵم ئەم دو سیس���تەمەی‬ ‫خوێندن‌و تەندروس���تی تاکو ئێستاش‬ ‫بەڕەسمی کاری پێ دەکرێت؛ هەرچەند‬ ‫لەواقیع���دا دوچاری فەرامۆش���کردن‌و‬ ‫بایەخ پێنەدانێکی گەورە بونەتەوە‪.‬‬

‫کەرت���ی گش���تی (حکوم���ی) بریتییە‬ ‫لەدەستڕاگەیشتنی سەرجەم هاواڵتیان‬ ‫پێی (‪ )Accessibility‬بەبێ جیاوازی‪.‬‬ ‫ه���ەژارو دەوڵەمەند وەک یەک دەتوانن‬ ‫س���ود لەو سیس���تەمە ببینن‪ .‬ئاستی‬ ‫خزمەتگوزارییەکانیش بۆ هەموان وەک‬ ‫یەکەو ستاندەردە‪ .‬ئەمەش یەکسانی‌و‬ ‫دادپەروەرییەکی گەورەی رەخساندوە‪.‬‬ ‫بەخۆڕایی بونی خزمەتگوزارییەکان ئەم‬ ‫خاڵە بەهێزەی بەسیس���تەمی گش���تی‬ ‫بەخشیوە‪ .‬لەهەمان کات ئەم بەخۆڕایی‬ ‫بونە خاڵێکی الوازیشی بۆ سیستەمەکە‬ ‫دروست کردوە‪ .‬تێچوی ئەو سیستەمە‬ ‫خۆڕاییە لەس���ەر حکومەتە؛ حکومەت‬ ‫تەوەجوهێک���ی س���ەرمایەداری روتی‬ ‫هەیەو ئەوانەی حکومەت بەڕێوەدەبەن‬ ‫بزنسمانەکانی واڵتن‌و ئامادەنین تاسەر‬ ‫ئ���ەو تێچونانە لەئەس���تۆ بگرن‪ .‬بۆیە‬ ‫س���ااڵنە حکومەت لەبوجەدا رێژەیەکی‬ ‫زۆر کەمت���ر لەس���تانداردی جیهان���ی‬ ‫بۆ کەرتی تەندروس���تی گش���تی دابین‬ ‫دەکات‪.‬‬ ‫بەخۆڕایی بون���ی خزمەتگوزارییەکان‬ ‫بۆت���ە هۆی خ���راپ بەکارهێنانیش���ی‬ ‫لەالیەن خەڵک���ەوە‪ .‬لەالیەک هاواڵتی‬ ‫(نەخۆش)‌و لەالیەکەی دی پزیشکان‌و‬ ‫کارمەن���دان‌و کارگێڕانی تەندروس���تی‪.‬‬ ‫کارمەن���دی تەندروس���تی (پزیش���ک‪،‬‬ ‫دەرمانس���از‪ ،‬پەرس���تار‪ ،‬کارگ���وزاری‬ ‫دیکە) هەیە بەعەالگە دەرمان دەباتەوە‬ ‫ب���ۆ خ���ۆی‌و کەس���وکاری‪ .‬نەخ���ۆش‬ ‫هەی���ە لەهەفتەیەک���دا چەندین بنکەی‬ ‫تەندروس���تی‌و نەخۆش���خانەی کردوەو‬ ‫بەعەالگ���ە دەرمان���ی وەرگرتوە بەبێ‬ ‫ئەوەی بەکاری بهێنێت‪.‬‬ ‫لەسیستەمی کەرتی تایبەتی (ئەهلی)‬ ‫کوردس���تان هەم���و ش���تێک بەپارەی‬ ‫کاش���ە‪ .‬ئەمە خاڵێک���ی الوازە چونکە‬ ‫نەک تەنها خەڵکی هەژار بەڵکو زۆربەی‬ ‫خەڵک توانای تێچوەکانی تەندروستی‬ ‫نیی���ە لەگیرفانی خ���ۆی‪ .‬ئەمەش واتە‬ ‫دەستڕاگەیش���تن (‪)Accessibility‬‬ ‫بەم سیس���تەمە تەنها بۆ دەوڵەمەندو‬ ‫پارەدارەکان���ە‪ .‬خزمەتگوزارییەکانیش‬ ‫س���تاندەرد نی���ن بەڵک���و بەگوێرەی‬ ‫پارەکەتە‪ .‬بۆ دەوڵەمەندەکان ژوری ڤی‬ ‫ئای پی‌و دەرمان���ی براندە گەورەکان‌و‬ ‫پزیش���کی پس���پۆڕ دێتە ماڵ���ەوە‪ ،‬بۆ‬ ‫کەمدەرامەتی���ش قاوش���ی بەکۆمەڵ‌و‬ ‫دەرمان‌و کەرەس���تەی هیندی‌و چینی‪.‬‬ ‫ب���ۆ هەژارانیش هیچ مەگ���ەر لەڕێگەی‬ ‫دەرۆزەک���ردن‌و پاڕان���ەوەو خێرخوازی‬ ‫دەس���تیان بەش���تێکی کەرتی تایبەت‬ ‫رابگات‪ .‬ئەمەش یەکسانی‌و دادپەروەری‬ ‫تێدا نییە‪.‬‬ ‫لەهەمان کات ئەمە خاڵێکی بەهێزیشە‬ ‫چونک���ە ل���ەو سیس���تەمەدا نەخۆش‬ ‫ناتوانێت بەعەالگە دەرمان وەربگرێت‌و‬ ‫بەکاری نەهێنێت یاخ���ود کارمەندانی‬ ‫نەخۆش���خانە ناتوان���ن خێروخێ���رات‬ ‫بەدەرمان‌و ماڵی نەخۆشخانە بکەن‪.‬‬

‫لێپرس���راوە گەورەکان���ی ئێس���تای‬ ‫واڵت خەریکی بزن���س‌و کەڵەکەکردنی‬ ‫س���ەرمایەی گەورەن‪ ،‬بۆیە گرنگ نییە‬ ‫بەزارەک���ی دانی پێ���دا بنێن یان نا کە‬ ‫ئایا چ ج���ۆرە سیس���تەمێکیان لەکن‬ ‫پەسەندە‪ :‬سیس���تەمی سۆسیالیستی‬ ‫یان س���ەرمایەداری؟ ئەم سەرمایەدارو‬ ‫بزنس���مانە گەوران���ە ناکرێ���ت جگ���ە‬ ‫لەس���ەرمایەداری لەگەڵ سیستەمێکی‬ ‫دیکە بن‪.‬‬ ‫کەرت���ی تایب���ەت بەموبارەکەی ئەم‬ ‫لێپرسراوانەی واڵت سیستەمێکی تایبەتی‬ ‫هاوتەریب (پارالێل)ی گەورەی لەهەردو‬ ‫خاڵێکی الوازی دیکەی سیس���تەمی‬ ‫کەرتی تەندروس���تی‌و خوێندن دروست کەرتی گشتی (حکومی) لەکوردستان‬ ‫کردوە‪ .‬س���ەرجەم خزمەتگوزارییەکانی بریتیی���ە لەبێخاوەنی سیس���تەمەکە‪.‬‬ ‫ئ���ەم سیس���تەمە تایبەت���ە بەپارەیەو هاواڵتی عێراقی‌و کوردستانی کەمترین‬ ‫راس���تەوخۆ بەکاش لەبەکاربەرەکانی هەستی خاوەندارێتی بۆ موڵکی گشتی‬ ‫وەردەگیرێت‪ .‬س���ەرەڕای ئەوە‪ ،‬کەرتی هەی���ە‪ .‬تەنان���ەت بەش���ێکی بەرچاو‬ ‫تایب���ەت کێبڕکێیەک���ی جدیش لەگەڵ لەخەڵک هەستێکی دوژمنکارانەیان بۆ‬ ‫کەرتی گشتی دەکات لەکاتێکدا ئەوەی موڵکی گش���تی هەیەو بەماڵی دوژمنی‬ ‫دوەمیان بەخۆڕاییە!‬ ‫دەزانن‪ .‬کاتێک دەرمان‌و پێداویس���تی‬ ‫ئێکس���پایەر‬ ‫لەنەخۆش���خانەکاندا‬ ‫سیستەمی کەرتی گشتی (حکومی) دەبن کەس���ێک نیی���ە ب���ۆ بابەتەکە‬ ‫بەخۆڕایی هێواش هێواش جێپێ چۆڵ ب���ەداخ بێت‌و خەمی ل���ێ بخوات وەک‬ ‫دەکات لەب���ەر دو ه���ۆکار‪ :‬کێبڕکێ���ی ماڵ���ی خۆی‪ .‬ش���تومەک بەش���ێوەی‬ ‫کەرت���ی تایب���ەت لەگەڵ���ی‌و هەوڵ���ی مەرکەزی دەکڕدرێ���ت‌و دەنێردرێت بۆ‬ ‫خۆدزین���ەوەی بێدەنگان���ەی حکومەت نەخۆش���خانەکان بەبێ ئەوەی داوایان‬ ‫لەم بەرپرسیاریەتییە‪.‬‬ ‫کردبێت لەکاتێکدا نەخۆش���خانە هەیە‬ ‫خەڵک بەگشتی متمانەی بەسیستەمی داوای ش���تومەکێکی ک���ردوە‪ ،‬پ���اش‬ ‫گشتی (کەرتی حکومی) نەماوە‪ .‬ئەگەر چەندین ساڵ هێشتا نەکڕدراوە‪ .‬کاتێک‬ ‫یەکێ���ک پ���ارەی هەبێ���ت منداڵەکەی خۆت ش���تێک دەکڕیت هەوڵ دەدەیت‬ ‫دەنێرێتە قوتابخانەیەکی ئەهلی‪ ،‬ئەگەر باش���ترین – هەرزانترین (باش���ترین‬ ‫نەخۆش کەوت‪ ،‬دەچێتە نەخۆشخانەو مامەڵە) بکڕیت‪ .‬لەحکومەت شتومەک‬ ‫نۆڕینگە تایبەتەکان نەک نەخۆشخانە کڕین لەالی���ەن خەڵکانێکەوەیە ئەگەر‬ ‫حکومی‌و بنکە تەندروستییەکان‪.‬‬ ‫هەر خۆی���ان فرۆش���یارەکە نەبن ئەوا‬ ‫لەڕۆژانی راوێژکاری‪ ،‬س���ەرنج دەدەم بەدڵنیاییەوە لەفرۆش���یارەکە نزیکترن‬ ‫نەخۆش���خانە حکومیی���ەکان بونەت���ە وەک لەحکومەت‪.‬‬ ‫جێگەی ه���ەژاران‌و ئەوانیش لەناچاری‬ ‫سیستەمی کەرتی تایبەت (ئەهلی)‬ ‫دێن؛ ئەگەر نا‪ ،‬متمانەیان بەسیستەمی ی کوردس���تان خاوەنی راس���تەوخۆی‬ ‫کەرتی گشتی (حکومی) نەماوە‪.‬‬ ‫خۆی هەی���ەو خەمی لێ دەخوات‪ .‬ئەو‬ ‫بۆ قازانج ئیش دەکات؛ ئەوپەڕی هەوڵ‬ ‫ئ���ەم دو سیس���تەمەی ئێس���تا دەدات هیچی لێ ئێکس���پایەر نەبێت‌و‬ ‫لەکوردستان شانبەش���انن تاڕادەیەکی ش���تی زیادە ناکڕێت‌و پارە بەخۆڕایی‬ ‫زۆر دژبەیەک���ن‪ .‬خاڵ���ە بەهێزەکان���ی خ���ەرج ناکات‪ .‬ناچێت بەفرۆش���یارێک‬ ‫ئەمیان خاڵە الوازەکانی ئەوی دیکەیانە؛ بڵێت لەگەڵ وەسڵەکەی خۆت‪ ،‬دو سێ‬ ‫خاڵە الوازەکانیش���ی خاڵە بەهێزەکانی وەس���ڵی دیکەی فرۆش���یاری دیکەشم‬ ‫سیستەمەکەی دیکەیە‪.‬‬ ‫ب���ۆ بێنە ک���ە لەهی خ���ۆت هەرزانتر‬ ‫خاڵێکی هەرە بەهێزی سیس���تەمی پڕکرابێت���ەوە ب���ۆ رۆتین���ی کڕینەکە!‬

‫نەخۆشخانەیەک لەکوردستان‬ ‫لەکەرت���ی تایبەت تەنه���ا بەپێی ئەو‬ ‫بەرهەم‌و کارانە ک���ە دەیکات یان ئەو‬ ‫خزمەتگوزاری‌و کااڵیانەی دەیانفرۆشێت‬ ‫پارە قازان���ج دەکات‪ .‬هەر بۆیە هەمان‬ ‫کەس لەسیستمی حکومی بەدڕدۆنگی‬ ‫دەوام دەکات‌و ناچ���اری نەکەی���ت‬ ‫لەجێگەی خۆی نابزوێت‌و خواخوایەتی‬ ‫رۆژێک زیاتر پشوی فەرمی بێت کەچی‬ ‫بەڕاکردن ب���ەرەو دەوامە ئەهلییەکەی‬ ‫دەڕوات‪ ،‬لەخودا دەپاڕێتەوە نەخۆشێک‬ ‫زیاتری بۆ بنێرێت‌و زۆریشی لێ بکەیت‬ ‫ئامادە نییە رۆژێک پشو وەرگرێت‪.‬‬

‫لەکەرت���ی تایبەت هیچ رێوش���وێنێکی‬ ‫کارگێ���ڕی‌و ژمێریاری ک���ە ئامانج لێی‬ ‫گەرەنت���ی کردنی کڕینێکی ش���ەفاف‌و‬ ‫باش���ترین مامەڵە (‪Transparency‬‬ ‫‪ )& Best deal‬نابێت���ە رۆتینێک���ی‬ ‫بێماناو س���اختە یان سەرقاپ بۆ دزی‌و‬ ‫گەندەڵی گەورە‪.‬‬ ‫ئەم دو سیس���تەمە دژبەیەکە ئێستا‬ ‫لەکوردس���تان پێکەوە دەژین‪ .‬هەردو‬ ‫سیس���تەمەکە خاڵێک���ی هاوبەش���ی‬ ‫ستراتیژیشیان هەیە‪ .‬هەردو سیستەم‬ ‫بەهەمان دەس���تی کار کاردەکەن؛ واتە‬ ‫ئەو کارمەند (پزیش���ک‪ ،‬دەرمانس���از‪،‬‬ ‫دو ساڵ بەر لەئێستا باس‌و خواسێکی‬ ‫پەرستار) انەی لەسیس���تەمی کەرتی‬ ‫گش���تی کاردەک���ەن‌و فەرمانب���ەری زۆر هەبو لەوەزارەتی تەندروستی گوایە‬ ‫حکومەت���ن ه���ەر هەم���ان کارمەندن هەوڵی جیاکردنەوەی کەرتی گش���تی‌و‬ ‫لەکەرت���ی تایبەت���ی تەندروس���تی‌و کەرت���ی تایبەت دەدرێ���ت؛ لەم روەوە‬ ‫نەخۆش���خانە ئەهلییەکان کاردەکەن‪ .‬لیژنەیەک س���ەردانی نەخۆشخانەکانی‬ ‫تەنان���ەت پاس���ەوان‪ ،‬خزمەتگ���وزارو دەکردو راپرس���ییەک لەناو کارمەندانی‬ ‫تەندروس���تیدا ئەنج���ام درا‪ .‬لەبیرمە‬ ‫کارەباچیشیان تێکەڵە‪.‬‬ ‫ئەمەش خاڵێکی دیکەی هەرە الوازی پزیش���کان‌و پەرس���تارانی بەش���داربو‬ ‫سیستەمە گشتییە بەخۆڕاییەکەیە کە لەنەخۆش���خانەی رزگاری فێ���رکاری‬ ‫هیچ کارمەندێکی لەموچەو پاداشتەکانی هەولێ���ر بەتێک���ڕای دەن���گ پێی���ان‬ ‫رازی نیی���ەو ناچارە ل���ەدەرەوەی ئەو باش ب���و دو کەرتەک���ە جیابکرێنەوە‪،‬‬ ‫سیس���تەمە کاری دیکەش ب���کات بۆ تەنه���ا دەرمانس���ازان بەتێکڕای دەنگ‬ ‫لەگ���ەڵ جیانەکردنەوەی بون! ئەوکات‬ ‫دەستکەوتنی داهاتێکی زیادە‪.‬‬ ‫لەکەرت���ی حکوم���ی‪ ،‬پزیش���کان‌و تێک���ەاڵوی کەرت���ی حکوم���ی‌و ئەهلی‬ ‫کارمەندانی دیکەی تەندروستی لەسەر واوێن���ا دەک���را ک���ە کرۆک���ی گرفت‌و‬ ‫کێش���ەکانی سیس���تەمی تەندروستی‬ ‫بێت‪ .‬ب���ەاڵم وەک رونم ک���ردەوە ئەم‬ ‫تێکەاڵوییە یەکێکە لەخاڵەکان‌و الیەن‌و‬ ‫ب���واری دیک���ەش زۆرن کە پێویس���تە‬ ‫خۆی���ان لەق���ەرە بدرێ���ت‪ .‬تەنان���ەت‬ ‫ئەگەر کەرتی گشتی‌و تایبەتیش جودا‬ ‫بکەین���ەوە بەاڵم موچ���ەی کارمەندان‬ ‫هەر بەهەمان ش���ێوازی پێشو بدرێت‪،‬‬ ‫بەالی کەمی بەش���ێکی نەخرێتە سەر‬ ‫بنەمای شایس���تەیی بەپێی رێکوپێکی‬ ‫دەوام‪ ،‬بەرهەم‌و چاالکی مانگانە‪ ،‬ئەوا‬ ‫جیاوازییەک���ی ئەوتۆ دروس���ت ناکات‬ ‫لەخوێنگەرمی کارمەندان بۆ کارکردن‪.‬‬ ‫بەپێچەوانەش���ەوە ئەگ���ەر کەرت���ی‬ ‫حکوم���ی‌و تایبەت جی���اش نەکرێنەوە‬ ‫ب���ەاڵم موچ���ەی کەرت���ی گش���تیش‬ ‫بەهەم���ان ش���ێوەی کەرت���ی تایبەت‬ ‫بخرێتە سەر بنەمای بەگوێرەی چاالکی‬ ‫(‪ ،)per activity‬ئەوکات کارمەندان بۆ‬ ‫خۆیان بەهەمان شێوەی کەرتی تایبەت‬ ‫لەکەرتی گش���تیش چ���االک دەبن یان‬ ‫خۆیان الیەک هەڵدەبژێرن‌و واز لەوەی‬ ‫دی دەهێن���ن‪ .‬بەمەش جیابونەوەیەکی‬ ‫لەخۆوە بەاڵم س���ەالمەتترو ئاسانتری‬ ‫هەردو کەرتەکە رودەدات وەک لەوەی‬ ‫بەزۆر ی���ان بەتێچونێک���ی زۆر هەوڵی‬ ‫جیاکردنەوەیان بدرێت‪.‬‬

‫خەڵک بەگشتی‬ ‫متمانەی بەسیستەمی‬ ‫گشتی (کەرتی‬ ‫حکومی) نەماوە ئەگەر‬ ‫یەکێک پارەی هەبێت‬ ‫منداڵەکەی دەنێرێتە‬ ‫قوتابخانەیەکی ئەهلی‬ ‫ئەگەر نەخۆش کەوت‬ ‫دەچێتە نەخۆشخانەو‬ ‫نۆڕینگە تایبەتەکان‬ ‫نەک نەخۆشخانە‬ ‫حکومی‌و بنکە‬ ‫تەندروستییەکان‬

‫بنەم���ای دەوامکردن موچە وەردەگرن‌و‬ ‫هی���چ هاندانێک نییە ب���ۆ کاری زیاترو‬ ‫بەرهەمی باش���تر‪ .‬ک���ە دەوامی خۆت‬ ‫ک���رد‪ ،‬هی���چ نەخۆش���ێکیش نەبینیت‬ ‫یان هیچ نەش���تەرگەرییەکیش ئەنجام‬ ‫نەدەی���ت لەگ���ەڵ ئ���ەوەی ه���ەزاران‬ ‫نەخۆش ببینیت‌و سەدان نەشتەرگەری‬ ‫ئەنج���ام بدەیت هەر هەم���ان مانگانە‬ ‫وەردەگریت‪ .‬لەکاتێک���دا هەمان کەس‬

‫کەواتە لەس���ەرجەم ئەم قس���انەوە‬ ‫دەگەمە ئەو ئەنجامەی لەکوردستان یەک‬ ‫سیستەم لەئارادا نییە تاکو بەتاوانباری‬ ‫واقیعی خراپی تەندروستی‌و کەموکوڕی‬ ‫خزمەتگوزاریی���ە تەندروس���تییەکانی‬ ‫بزانین بەڵکو دو سیس���تەمی پارالێلی‬ ‫دژبەیەک���ی تێک���ەڵ بەی���ەک هەی���ە‪:‬‬ ‫سیس���تەمی کەرتی گشتی (حکومی)‬ ‫بەخۆڕایی‌و سیستەمی کەرتی تایبەتی‬ ‫(ئەهل���ی) بەپ���ارەی کاش‪ .‬واقیعەکە‬ ‫پێکەوە پێویس���تی بەپێداچونەوەیەو‬ ‫پەیک���ەری ه���ەردو سیس���تەمەکە‬ ‫پێویس���تی بەدیزای���ن کردنەوەی���ە‪:‬‬ ‫پەیک���ەری سیس���تەمە گش���تییەکە‬ ‫بەرهەمی شێوازێکی تێگەیشتنی کۆنە‬ ‫لەسۆس���یالیزم‪ .‬پەیکەری سیس���تەمە‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئاوێنە‬

‫سیستەمی کەرتی‬ ‫گشتی (حکومی)‬ ‫بەخۆڕایی هێواش‬ ‫هێواش جێپێ چۆڵ‬ ‫دەکات لەبەر دو‬ ‫هۆکار‪ :‬کێبڕکێی‬ ‫کەرتی تایبەت لەگەڵی‌و‬ ‫هەوڵی خۆدزینەوەی‬ ‫بێدەنگانەی حکومەت‬ ‫لەم بەرپرسیاریەتییە‬

‫تایبەتەکەش هەڵتۆقیوێكی بێبەرنامەی‬ ‫ئەم چەند ساڵەی رابردوە کە پارەیەکی‬ ‫زۆری نەوتمان رێشت‌و بەهەدەر دا‪.‬‬ ‫پێویس���تە بەعەقڵییەتی سۆسیالیزم‬ ‫ی���ان س���ەرمایەداری مامەڵ���ە لەگەڵ‬ ‫تەندروس���تی‌و خوێن���دن نەکرێ���ت‪.‬‬ ‫بەڵکو بەعەقڵییەتێکی مرۆڤدۆس���تانە‪،‬‬ ‫تەندروس���تی‬ ‫‪   .٨‬وەزارەت���ی‬ ‫مرۆڤناس���انەو واقیعبینان���ە دور سیس���تەمێکی هەواڵەکردنی نەخۆش‬ ‫لەئایدۆلۆژی���او بازرگانی مامەڵە لەگەڵ دادەنێ���ت واتە ش���ێوازی جوڵەکردنی‬ ‫ئەم دو کەرتە بکرێت‪.‬‬ ‫نەخۆش لەنێوان بنکە تەندروستییەکان‌و‬ ‫نەخۆش���خانەکان‌و لەنێوان پزیشکانی‬ ‫دەکرێ���ت کار لەس���ەر ئ���ەم بوارانە گشتی (خێزان)و پزیشکانی پسپۆڕ‪.‬‬ ‫بکرێت‪:‬‬ ‫‪ .١‬مەرجە خزمەتگوزاری خۆپاراستن‌و‬ ‫‪ .٩‬هیچ���ی دیک���ە م���ەرج نیی���ە‬ ‫فریاگوزاری (& ‪ Preventive Care‬حکومەت بەشێوازی ناوەندی پزیشک‌و‬ ‫‪ )Emergency Care‬بەخۆڕای���ی کارمەن���دی پزیش���کی دابمەزرێنێت‪،‬‬ ‫بمێنێتەوە‪ .‬هەمو کەس بەبێ جیاوازی بەڵکو بەگرێبەس���ت (ماوە دیاریکراو‬ ‫دەس���تی پ���ێ راب���گات‌و کەس���یش ی���ان دیارینەکراو)‪ .‬نەخۆش���خانەکان‬ ‫نەتوانێ���ت خ���راپ ب���ەکاری بهێنێت‪ .‬س���ەربەخۆیی دارایی‌و بەڕێوەبردنیان‬ ‫حکوم���ەت تەنان���ەت دەتوانێ���ت ئەم پێ دەبەخشرێت‌و خۆش���یان کارمەند‬ ‫خزمەتگوزارییان���ەش بداتە دەس���تی دادەمەزرێنن‪ .‬حکومەت تەنها پابەندە‬ ‫نەخۆش���خانەو دەزگای تەندروس���تی بەدابینکردن���ی موچ���ەی پزیش���کان‌و‬ ‫س���ەربەخۆی جێبەجێ���کارو حکومەت کارمەندان���ی پزیش���کی لەم���اوەی‬ ‫تێچونەکانی���ان بدات���ەوە بەمەرج���ی پلەبەندی‌و خوێندنی پسپۆڕی‪.‬‬ ‫دابینکردنی خزمەتگوزارییەکی کوالیتی‬ ‫‪ .١٠‬پلەبەندی‌و خوێندنی پس���پۆڕی‬ ‫کراوو ن���رخ دیاریکراوو س���تاندارد بۆ‬ ‫پیش���ە پزیش���کییەکان‪ :‬لەگ���ەڵ‬ ‫هەمو کەسێک‪.‬‬ ‫دەس���تکردن بەپ���ڕۆژەی چاکس���ازی‬ ‫‪ .٢‬خزمەتگوزارییەکان���ی دیک���ە لەواقیع���ی تەندروس���تی پێویس���تە‬ ‫(دوەمی‌و س���ێیەمی‌و رێککاری) جگە پلەبەندی‌و خوێندنی پس���پۆڕی پیشە‬ ‫لەجوان���کاری‌و ت���ەواوکاری بەپ���ارە پزیش���کییەکانیش چاکس���ازی تێ���دا‬ ‫بێ���ت بەاڵم زۆرب���ەی پارەکە لەڕێگەی بکرێت چونکە ئەویش سیس���تەمێکی‬ ‫سیس���تەمی بیمەوە بێت‌و بەش���ێکی کۆنی ئینگلیزییە ب���ەاڵم ئێمە چونکە‬ ‫لەس���ەر نەخۆش بمێنێت���ەوە تاوەکو هیچ چاکس���ازییەکمان تێدا نەکردوەو‬ ‫رێگ���ەی لێ بگیرێت زیاد لەپێویس���تی ئینگلی���زەکان ب���ەردەوام چاکس���ازی‬ ‫خۆی سیس���تەمەکە بەکاربهێنێت یان دەکەن‌و خۆی���ان لەگ���ەڵ چاخەکاندا‬ ‫دەگونجێنن‪ ،‬ئێس���تا ئێمەو ئەوان زۆر‬ ‫خراپ بەکاری بهێنێت‪.‬‬ ‫لەیەک دور کەوتوینەتەوە‪.‬‬ ‫‪ .٣‬خزمەتگ���وزاری جوان���کاری‌و‬ ‫ب���ەم ش���ێوەیە رۆڵ���ی حکوم���ەت‬ ‫ت���ەواوکاری بەپارە بێت‌و سیس���تەمی‬ ‫بیمە نەیگرێتەوە مەگەر بیمەی تایبەتی دەگۆڕێ���ت ب���ۆ رۆڵێک���ی رێکخ���ەرو‬ ‫بەرنامەداڕێ���ژو پش���تگیرو لەو رۆڵەی‬ ‫سەرڕا‪.‬‬ ‫‪ .٤‬خزمەتگ���وزاری لوک���س‌و تایبەت ئێستا نەجاتی دەبێت کە خۆی کردوە‬ ‫لەڕێگ���ەی کەرت���ی تایب���ەت رێگەی بەلێپرسراوی دابینکردن‌و بەڕێوەبردنی‬ ‫پێبدرێ���ت ب���ەاڵم سیس���تەمی بیمەی خزمەتگوزارییەک���ی هەس���تیار ک���ە‬ ‫گش���تی نەیگرێت���ەوە مەگ���ەر بیمەی لەتوانایدا نییە‪ .‬کەرتی گش���تی ناچار‬ ‫دەبێت بکەوێت���ە جموجۆڵ و کێبڕکێ‬ ‫تایبەتی سەرڕا‪.‬‬ ‫لەگ���ەڵ کەرت���ی تایب���ەت‪ .‬کەرت���ی‬ ‫‪ .٥‬حکوم���ەت پش���تگیری دارای���ی تایبەت هەلی گەورەی بۆ دەڕەخسێت‬ ‫ستراتیژی نەخۆش���خانە حکومییەکان لەرێگ���ەی س���ود وەرگرت���ن لەبیمە‪.‬‬ ‫ب���کات ب���ۆ ماوەیەکی دیاریک���راو بۆ خزمەتگوزارییەک���ی کوالێت���ی ک���راو‬ ‫نمونە دابینکردنی سوتەمەنی‌و کارەباو بەردەست دەبێت بۆ سەرجەم هاواڵتیان‬ ‫موچەیەک���ی بناغەیی بۆ کارمەندان بۆ بەبێ جی���اوازی‌و پارەدانەکەی نابێتە‬ ‫ماوەی چەند س���اڵێک ت���ا ئەوکاتەی قورس���اییەکی گەورە لەسەر شانیان‪.‬‬ ‫دادپەروەری‌و یەکس���انیش ناکەونە ژێر‬ ‫سیستەمی بیمە دەکەوێتە سەرپێ‪.‬‬ ‫پێی سەرمایەدارو بزنسمانەکان‪.‬‬ ‫‪ .٦‬دوات���ر نەخۆش���خانە حکوم���ی‌و‬ ‫‪ 25‬کانونی یەکەم‏‪2016 ،‬‬ ‫ئەهلییەکان لەڕێگ���ەی وەرگرتنی پارە ‏یەکشەممە‏‪ ،‬‏‬ ‫بەرانبەر دابینکردنی خزمەتگوزاری بۆ‬ ‫نەخۆش پارە پەیدا دەکەن‌و پێویستە‬ ‫تێبینی‪ :‬واقیعی تەندروستی‌و خوێندن‬ ‫سەرجەم تێچوەکانی خۆیان‌و قازانجیش‬ ‫لەو رێگەیەوە بەدەس���ت بێنن‪ .‬پارەکە (پەروەردە) لەم روانەی باسمکرد زۆر‬ ‫بەشێکی کەمی لەنەخۆش وەردەگیرێت‌و لەیەک دەچن؛ بەهەمان مێژودا رۆیشتون‬ ‫لەم سااڵنەدا‪ .‬سیستەمی کەرتی گشتی‌و‬ ‫بەشەکەی دیکەی لەدەزگای بیمە‪.‬‬ ‫کەرتی تایبەت���ی هەردوکیان لەهەمان‬ ‫‪ .٧‬دەزگای بیم���ە مەرجەکانی خۆی بارودۆخدای���ە‪ .‬دەتوانم بڵێم لەزۆربەی‬ ‫بەسەر نەخۆشخانەکاندا بەبێ جیاوازی قس���ەکانی س���ەرەوە تەنها لەجیاتی‬ ‫(حکومی‌و ئەهلی) دەسەپێنێت‌و ئەوەی وشەی تەندروس���تی وشەی پەروەردە‬ ‫هەمو مەرج���ەکان جێبەج���ێ نەکات یان خوێندن دانێیت راست دەردەچێت‪.‬‬ ‫ناخرێتە لیس���تی ئەو نەخۆشخانانەی تەنان���ەت هێڵەکان���ی چارەسەریش���ی‬ ‫بیم���ە دەیانگرێتەوە‪ .‬گرنگترین مەرجە بەس���ەردا دەگونجێت دوای گونجاندن‬ ‫بنەڕەتیی���ەکان بریتین لە‪ :‬پابەندبونی لەگەڵ سێکتەری پەروەردە‪.‬‬ ‫نەخۆش���خانە بەنرخ���ی س���تاندارد‬ ‫ک���ە دەزگای بیم���ە دی���اری دەکات‌و‬ ‫بەدەس���تهێنانی بڕوانامەی پش���کنین‌و‬ ‫کوالێت���ی کۆنت���رۆڵ لەالی���ەن الیەنی‬ ‫سێیەمی سەربەخۆو باوەڕپێکراو‪.‬‬


‫کتێب‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫كورد له‌دیدی عه‌ره‌به‌وه‌‬ ‫ئا‪ :‬به‌ڕێز عه‌باس‬ ‫بابه‌تی"مێ���ژو" له‌زانس���ت‌و بابه‌ت���ه‌‬ ‫ئاڵ���ۆزو هه‌س���تیاره‌كانه‌‪ ،‬هه‌ندێ���ك‬ ‫وه‌ك درۆ پێناس���ه‌ی ده‌كه‌ن‌و له‌هه‌مو‬ ‫گرنگیی���ه‌ك دایده‌ماڵ���ن‪ ،‬هه‌ندێكیش‬ ‫ته‌نانه‌ت پێیانوایه‌"مێژو" زانست نییه‌و‬ ‫جێگای نابێته‌وه‌ له‌ناو زانس���ته‌كاندا!‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌ش���ه‌وه‌ الیه‌نگرانی‬ ‫"مێ���ژو" مێ���ژو به‌زانس���تێكی گرنگ‌و‬ ‫پڕبایه‌خ وه‌س���ف ده‌ك ‌هن‌و پێناس���ه‌ی‬ ‫ده‌ك���ه‌ن به‌زانس���تی زانس���ته‌كان!‬ ‫كتێبی"وێنه‌ی ك���ورد له‌زانینی مێژویی‬ ‫ئیسالمیدا" ده‌خوێنیته‌وه‌ زیاتر ئه‌وه‌ت‬ ‫بۆ رون ده‌بێته‌وه‌ خوێندنه‌وه‌و شیكاری‌و‬ ‫راڤه‌كردن���ی مێژو چه‌ند پرۆس���ه‌یه‌كی‬ ‫قورسه‌و ئاس���ان نییه‌! كتێبی"وێنه‌ی‬ ‫ك���ورد له‌زانینی مێژویی ئیس�ل�امیدا"‬ ‫له‌بنه‌م���ادا نامه‌یه‌ك���ی ماس���ته‌ره‌و‬ ‫به‌زمان���ی عه‌ره‌ب���ی نوس���راوه‌‪ ،‬دواتر‬ ‫وه‌كو كتێب باڵوكراوه‌ته‌وه‌و له‌الیه‌ن"د‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د تاتانی"ه‌وه‌ وه‌رگێڕدراوه‌ته‌وه‌‬ ‫س���ه‌ر زمانی كوردی‌و له‌س���اڵی‪2009‬‬ ‫له‌الی���ه‌ن "مه‌ڵبه‌ن���دی كوردۆلۆج���ی"‬ ‫له‌س���لێمانی چ���اپ‌و باڵوكراوه‌ت���ه‌وه‌‬ ‫به‌قه‌باره‌ی ‪ 364‬الپ���ه‌ڕه‌‪ ،‬لێكۆڵه‌ر بۆ‬ ‫نوس���ینی توێژینه‌وه‌كه‌ی چوارس���ه‌د‬ ‫س���ه‌رچاوه‌ی جی���اوازی به‌كارهێناوه‌‬ ‫به‌زمانه‌كان���ی ك���وردی‌و عه‌ره‌ب���ی‌و‬ ‫فارسی‌و ئینگلیزی‪ ،‬ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌‬ ‫جی���اوازه‌ له‌گه‌ڵ به‌ش���ێكی زۆری ئه‌و‬ ‫لێكۆڵینه‌وانه‌ی ده‌رباره‌ی مێژو ئه‌نجام‬ ‫ده‌ده‌رێت‌و ده‌نوسرێت‪ ،‬به‌هۆی ئه‌وه‌ی‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌كه‌ قس���ه‌ له‌س���ه‌ر رابردوو‬ ‫روداوه‌ مێژوییه‌كان ناكات‪ ،‬به‌ڵكو قسه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌و مێژونوس���انه‌ ده‌كات كه‌‬ ‫روداوه‌كانیان گێڕاوه‌ته‌وه‌و نوس���یوه‌و‬ ‫ئه‌م���ه‌ش پێی ده‌وترێ���ت مێژوی مێژو‬ ‫كه‌ له‌دونی���ای ئێم���ه‌دا لێكۆڵینه‌وه‌ی‬ ‫له‌م شێوازه‌ ده‌گمه‌ن‌و زۆر كه‌مه‌‪ .‬ئه‌م‬ ‫كتێبه‌ به‌دوای یان ده‌یه‌وێت وه‌اڵمی ئه‌م‬ ‫پرسیارانه‌ بداته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی وایكردوه‌‬ ‫ناسنامه‌ یان پێناسه‌ی كورده‌كان بكات‬ ‫له‌الیه‌ن مێژونوسه‌ عه‌ره‌به‌كانه‌وه‌ چی‬ ‫بوه‌؟ ئایا باسكردنیان له‌كورد زانستی‌و‬ ‫بابه‌تییه‌ یاخود ئامانجدارو نازانستییه‌؟‬ ‫ئه‌و وێنه‌یه‌ی بۆ كورد دروستیان كردوه‌‬ ‫وێنه‌ی ك���ورده‌ وه‌ك خۆی یان نه‌خێر‬ ‫وێنه‌یه‌ك���ی له‌بنه‌مادا دروس���تكراوه‌و‬ ‫وێنه‌ی راسته‌قینه‌ی كورد نییه‌؟‬ ‫سه‌ره‌تای ده‌ركه‌وتنی زاراوه‌ی "مێژو"‬ ‫و گرنگی پێدانی له‌دونیای ئیسالمیدا‬ ‫"گوزاره‌ی (مێژوـ التاریخ) چ عه‌ره‌بی‬ ‫بێت‪ ،‬یان فارس���ی‌و له‌وش���ه‌ی (ماه‬ ‫روز) وه‌رگیرابێت‌و كرابێت به‌عه‌ره‌بی‪،‬‬ ‫له‌ئه‌ده‌بیاتی عه‌ره‌بی پێش ئیس�ل�امدا‬ ‫نه‌ب���وه‌و له‌قورئ���ان‌و فه‌رموده‌كان���ی‬ ‫پێغه‌مبه‌ریش���دا نه‌هاتوه‌‪ ،‬مێژونوس���ه‌‬ ‫كۆنه‌كان له‌سه‌ر ئه‌وه‌ هاوڕان‪ ،‬كه‌ ئه‌م‬ ‫وشه‌یه‌ یه‌كه‌م جار له‌سه‌رده‌می عومه‌ری‬ ‫ك���وڕی خه‌تابب���دا(‪23-13‬ك‪-634 /‬‬ ‫‪644‬ز) به‌كارهاتوه‌‪ ،‬ئه‌ویش ئه‌وكاته‌ی‬ ‫كۆچ���ی پێغه‌مب���ه‌ری له‌مه‌ككه‌وه‌ بۆ‬ ‫مه‌دینه‌ وه‌ك سه‌ره‌تای مێژوی ئیسالمی‬ ‫دیاری ك���رد‪ ،‬له‌وكاته‌دا مێ���ژو ته‌نها‬ ‫وات���ای دیاریكردنی كات���ی ده‌گه‌یاند‪،‬‬ ‫به‌م جۆره‌ له‌ئاس���تی زمانه‌وانیدا مێژو‬ ‫به‌سترا به‌كاته‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ مێژو بریتی بو‬ ‫له‌باس���كردنی كات"‪ .‬پاڵنه‌ری ئایینی‬ ‫سیاس���یی‌و فتوحات���ه‌كان‌و هه‌روه‌ها‬ ‫پاڵنه‌ری ئی���داری‌و ئابوری‌و به‌تابیه‌ت‬ ‫"په‌ره‌س���ه‌ندن‌و روداوه‌ سیاسییه‌كانی‬ ‫كای���ه‌ی ئیس�ل�امیش‪ -‬له‌قۆناغی دوای‬ ‫كۆچی دوایی پێغه‌مب���ه‌ره‌وه‌‪ -‬رۆڵێكی‬ ‫گه‌وره‌یان هه‌ب���و له‌گرنگیداندا به‌مێژو‪،‬‬ ‫چونكه‌ مه‌سه‌له‌ی خه‌الفه‌ت‌و ملمالنێی‬ ‫الیه‌نه‌كانی‌ له‌س���ه‌ری‌و كێشه‌ی ئه‌وه‌ی‬ ‫كێ ل���ه‌دوای پێغه‌مب���ه‌ر فه‌مانڕه‌وایی‬ ‫ده‌گرێته‌ ده‌س���ت‪ ،‬وای���ان له‌زۆر كه‌س‬ ‫ك���رد بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ مێ���ژو بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫كۆمه‌ڵێ���ك به‌ڵگ���ه‌ به‌ده‌س���تبهێنن‌و‬ ‫بیانكه‌نه‌ پاڵپشتییه‌ك بۆ گۆشه‌نیگای‬ ‫هه‌ر یه‌ك له‌الیه‌نه‌كانی ئه‌و ملمالنێیه‌‪.‬‬ ‫هه‌رالیه‌نێ���ك به‌تایبه‌ت���ی هه‌ری���ه‌ك‬ ‫له‌شیعه‌و سوننه‌‪ ،‬هه‌وڵی ده‌دا مێژوییه‌ك‬ ‫بۆخۆی بدۆزێته‌وه‌ تاله‌ئێستادا پێگه‌و‬ ‫بونی شه‌رعیی خۆی پێ بسه‌لمێنێت‌و‬ ‫له‌ملمالنێكانی���دا له‌گ���ه‌ڵ الیه‌نه‌كانی‬ ‫تردا ب���ه‌كاری بهێنێ���ت‌و له‌ناوه‌وه‌ش‬ ‫الیه‌نگرانی خۆی پێ ئ���ارام بكاته‌وه‌و‬ ‫یه‌كیان بخات"‪.‬‬ ‫قوتابخانه‌ مێژوییه‌كان‬ ‫"زانین���ی مێژویی هه‌ر له‌س���ه‌ره‌تای‬ ‫سه‌رهه‌ڵدانیه‌وه‌ دو ئاڕاسته‌ی سه‌ره‌كیی‬ ‫گرته‌ب���ه‌ر‪ ،‬هه‌ریه‌ك له‌و ئاراس���تانه‌ش‬ ‫به‌ناوی ئه‌و شوێنه‌وه‌ ناسران‪ ،‬كه‌ تیایدا‬ ‫س���ه‌ریان هه‌ڵداب���و‪ ،‬لێكۆڵه‌ره‌كانیش‬

‫ئ���ه‌م ئاراس���ته‌ جیاوازانه‌ی���ان ناونا‬ ‫قوتابخانه‌‪ ،‬هه‌ریه‌ك له‌م قوتابخانانه‌ش‬ ‫له‌نوسینه‌وه‌ی مێژودا میتۆدو كۆمه‌ڵه‌‬ ‫ناوه‌ڕۆكێك���ی تایب���ه‌ت به‌خۆی هه‌بو‪،‬‬ ‫به‌ناوبانگترین قوتابخانه‌ش له‌م بواره‌دا‬ ‫بریتی���ی بون له‌قوتابخان���ه‌ی مه‌دینه‌و‬ ‫قوتابخانه‌ی عێراق‪ .‬زۆربه‌ی كه‌سه‌كانی‬ ‫س���ه‌ر به‌قوتابخان���ه‌ی مه‌دینه‌ ئه‌هلی‬ ‫فه‌موده‌ بون‌و به‌پله‌ی یه‌كه‌م بایه‌خیان‬ ‫به‌مێ���ژوی ئاین���ی ده‌دا‪ ،‬به‌تایبه‌ت���ی‬ ‫ئه‌وه‌ی په‌یوه‌ست بو به‌پێغه‌مبه‌ره‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌گێڕانه‌وه‌ی ژیاننامه‌كه‌ی‌و جه‌نگه‌كانی‌و‬ ‫سوننه‌ته‌كانی‌و ‪ ...‬هتد‪ ،‬مێژونوسه‌كانی‬ ‫ئه‌م قوتابخانه‌یه‌ له‌تۆماركردنی مێژودا‬ ‫په‌یڕه‌وی میتۆدی زانایانی فه‌رموده‌یان‬ ‫ده‌ك���رد‪ ،‬ئ���ه‌و میت���ۆده‌ش به‌ڕه‌خنه‌و‬ ‫راس���تكردنه‌وه‌ (الجرح‌والتعدی���ل)‬ ‫ی گێڕان���ه‌وه‌كان ناس���راوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ب���ه‌وه‌ ده‌بێت ره‌خن���ه‌ له‌گێڕه‌ره‌وه‌كه‌‬ ‫ده‌گیرێت‌و گێڕان���ه‌وه‌كان بژارده‌كرێت‬ ‫به‌مه‌به‌س���تی زانی���ن‌و جیاكردنه‌وه‌ی‬ ‫ئ���ه‌و فه‌رمودانه‌ی راس���تن‌و ئه‌وانه‌ی‬ ‫هه‌ڵبه‌س���تراون‪ .‬مێژونوس���ه‌كانیش‬ ‫به‌كاریگه‌ری���ی ئ���ه‌م میتۆده‌ باس���ی‬ ‫زنجیره‌ی دانه‌پاڵه‌كان(سلسلة‌االسناد)‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬واته‌ گێڕان���ه‌وه‌كان ده‌ده‌نه‌وه‌‬ ‫پاڵ گێڕه‌ره‌وه‌كان���ی تاده‌یگه‌یه‌ننه‌وه‌‬ ‫سه‌ر گێڕه‌ره‌وه‌ی یه‌كه‌م یان سه‌ر ئه‌و‬ ‫كه‌سه‌ی به‌چاوی خۆی به‌سه‌رهاته‌كه‌ی‬ ‫بینی���وه‌‪ .‬ب���ه‌اڵم قوتابخان���ه‌ی عێراق‬ ‫رێره‌وێكی تری گرتب���وه‌ به‌ر‪ ،‬چونكه‌‬ ‫تۆماركه‌رانی هه‌واڵ له‌م قوتابخانه‌یه‌دا‬ ‫س���ه‌ر به‌فه‌زا كۆمه‌اڵیه‌تییه‌ خێڵه‌كییه‌ زۆربه‌یان به‌یه‌كێك له‌پاش���ا كۆنه‌كانی‬ ‫باوه‌كه‌ی عێراق بون به‌تایبه‌تی به‌سره‌و فارسی داده‌نێن‌و له‌باسكردنی هه‌ندێك‬ ‫كوف���ه‌‪ ،‬كه‌ نیش���تیمانی رێوڕه‌س���می الیه‌نی حیكایه‌تی ئه‌فسانه‌یی زوحاكدا‬ ‫خێڵه‌كین‪ ،‬بۆیه‌ جه‌ختیان ده‌كرده‌سه‌ر جیاوازیان هه‌یه‌‪ ،‬وادیاره‌ ئه‌م حیكایه‌ته‌‬ ‫مێ���ژوی ش���كۆمه‌ندی‌و ره‌چه‌ڵه‌ك‌و‪ ...‬له‌ن���او مێژونوس���ه‌كاندا به‌ڕاده‌ی���ه‌ك‬ ‫هتد"‪.‬‬ ‫باوب���وه‌ ك���ه‌م كتێبی مێژوی���ی هه‌یه‌‬ ‫باس���ی نه‌كردبێت‪ ،‬وه‌ك ده‌گێڕرێته‌وه‌‬ ‫زوح���اك پاش���ایه‌كی زۆردار بوه‌و دو‬ ‫كورده‌كان كورد نین!‬ ‫به‌درێژای���ی مێژو به‌ش���ێكی گرنگی زیاده‌ ئێس���ك‪ ،‬وتراویشه‌ دومار له‌سه‌ر‬ ‫نوسه‌رو مێژونوسه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی كورد ش���انی ده‌رهاتون‪ ،‬خواردنیان مێشكی‬ ‫له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دابون چۆن كورد له‌ڕیشه‌ی مرۆڤ بوه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌بو رۆژانه‌ دو كه‌س‬ ‫س���ه‌ره‌كی خۆی دابماڵن‌و ریشه‌یه‌كی بكوژن‪ ،‬بۆئه‌وه‌ی مێشكیان ده‌رخواردی‬ ‫تری بۆ بدۆزنه‌وه‌و بێگه‌ڕێننه‌وه‌ س���ه‌ر ماره‌كان بدرێت‪ ،‬به‌اڵم چێشتلێنه‌ره‌كه‌ی‬ ‫ئه‌ویترو ك���ورد له‌خ���ۆی نامۆ بكه‌ن! ی���ان ئ���ه‌و وه‌زیره‌ی ئ���ه‌م كاره‌ی پێ‬ ‫بۆیه‌ ده‌بینین"به‌ش���ێوه‌یه‌كی گش���تی س���پێررابو‪ ،‬هه‌ندێ له‌كه‌سه‌كانی ئازاد‬ ‫له‌زانینی ئیس�ل�امیدا سێ چوارچێوه‌ی ده‌ك���ردو به‌دزییه‌وه‌ ده‌یناردن بۆ چیاو‬ ‫گش���تی هه‌ی���ه‌ بۆ ریش���ه‌ی ك���ورد‪ ،‬شوێنه‌ دوره‌ده‌سته‌كانی واڵت‌و له‌گوندو‬ ‫چوارچێوه‌ی یه‌كه‌م له‌ڕیشه‌ی سه‌راپای ئاوه‌دانی نزیك نه‌ده‌بونه‌وه‌ ئیتر له‌وێ‬ ‫كورددا خۆی ده‌نوێنێ���ت‪ ،‬ده‌توانرێت بون���ه‌ كێ���وی منداڵیان ب���و زیادیان‬ ‫به‌ڕیش���ه‌ی ئیس���رائیلی ناوببرێ���ت‪ ،‬ك���رد‪ ،‬ئه‌مان���ه‌ بونه‌ ریش���ه‌ی كورد‪.‬‬ ‫چونكه‌ مێژونوسه‌كان له‌داڕشتنی ئه‌م هاوكات له‌گه‌ڵ ئ���ه‌م جه‌ختكردنه‌وه‌یه‌‬ ‫ریشه‌یه‌دا پشتیان به‌ڕاڤه‌كانی ته‌ورات‌و له‌فارس���یبونی كورد‪ ،‬جه‌ختكردنێكی‬ ‫گێڕانه‌وه‌ ئیس���رائیلییه‌كان به‌س���توه‌" به‌هێزتر هه‌یه‌ له‌وه‌ی ره‌چه‌ڵه‌كی كورد‬ ‫به‌پێی گێڕانه‌وه‌كه‌ كورد ده‌گه‌ڕێننه‌وه‌ عه‌ره‌بییه‌‪ .‬ل���ه‌م چوارچێوه‌یه‌دا كورد‬ ‫س���ه‌ر ئه‌و كه‌نیزه‌كانه‌ی س���وله‌یمان له‌خێڵ���ه‌ عه‌ره‌بیی���ه‌ عه‌دنانییه‌كانن‪،‬‬ ‫به‌ه���ۆی ملمالنێی له‌گ���ه‌ڵ خێڵه‌كانی‬ ‫دی یان بۆ په‌یداكردنی له‌وه‌ڕگاو ئاو‪،‬‬ ‫ناچاربون به‌ره‌و شاخه‌كان كۆچ بكه‌ن‪،‬‬ ‫ده‌ش���وترێت له‌خێڵ���ه‌ قه‌حتانییه‌كانی‬ ‫یه‌مه‌ن���ن‌و دوای تێكش���كانی به‌نداوی‬ ‫مه‌ئره‌ب یه‌مه‌نیان جێهێش���توه‌و به‌ره‌و‬ ‫چی���اكان چ���ون‪ ،‬له‌ه���ه‌ردو باره‌كه‌دا‬ ‫چیا بوه‌ته‌ نش���ینگه‌یان‌و به‌تێپه‌ڕبونی‬ ‫كات زمانی عه‌ره‌بی���ان بیرچوه‌ته‌وه‌و‬ ‫زمانه‌كه‌ی���ان ب���وه‌ به‌عه‌جه‌م���ی"‪،‬‬ ‫فه‌یله‌سوف‌و مێژونوسێكی به‌ناوبانگی‬ ‫وه‌ك"ئیبن خه‌لدون س���ه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی‬ ‫ریش���ه‌یه‌كی فارسی‪ -‬عه‌جه‌می به‌كورد‬ ‫ده‌دات‪ ،‬كه‌چ���ی ده‌ڵێ���ت گێڕانه‌وه‌ی‬ ‫ره‌چه‌ڵه‌كی كورد بۆ عه‌ره‌ب قسه‌یه‌كی‬ ‫په‌سه‌ند بوه‌"‪.‬‬

‫به‌درێژایی مێژو‬ ‫به‌شێكی گرنگی‬ ‫نوسه‌رو مێژونوسه‌كانی‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی كورد‬ ‫له‌هه‌وڵی ئه‌وه‌دابون‬ ‫چۆن كورد له‌ڕیشه‌ی‬ ‫سه‌ره‌كی خۆی‬ ‫دابماڵن‌و ریشه‌یه‌كی‬ ‫تری بۆ بدۆزنه‌وه‌و‬ ‫بێگه‌ڕێننه‌و‌ه سه‌ر‬ ‫ئه‌ویترو كورد له‌خۆی‬ ‫نامۆ بكه‌ن!‬ ‫پێغه‌مب���ه‌ر‪ ،‬ك���ه‌ ش���ه‌یتان به‌نهێنی‬ ‫له‌گه‌ڵیان جوت بون‪ ،‬كه‌نیزه‌كه‌كانیش‬ ‫منداڵیان بو‪ ،‬سوله‌یمان گوتی ده‌ریان‬ ‫كه‌ن (اكردوهن) بۆ چیاو دۆاڵن‪ ،‬له‌وێ‬ ‫دایكه‌كانی���ان به‌خێویان كردن به‌مه‌ش‬ ‫ره‌س���ه‌نی ك���وردان ده‌س���تی پێكرد‪.‬‬ ‫چوارچێ���وه‌ی دوه‌م چوارچێوه‌یه‌ك���ی‬ ‫فارس���ییه‌‪ ،‬له‌م چوارچێوه‌ فارسییه‌دا‬ ‫مێژونوسه‌كان ڕیشه‌ی كورد ده‌به‌ستنه‌وه‌‬ ‫به‌چیرۆكی ئه‌فسانه‌یی زوحاكه‌وه‌‪ ،‬كه‌‬

‫كورده‌كان ده‌ڵێن عه‌ره‌بین!‬ ‫ئه‌وه‌ی س���ه‌یره‌و جێگه‌ی پرس���یار‌ه‬ ‫ته‌نه���ا مێژونوس‌و نوس���ه‌ره‌ عه‌ره‌ب‌و‬ ‫فارس���ه‌كان بێ مه‌به‌ست یان به‌مه‌ست‬ ‫كوردی���ان نه‌بردۆته‌وه‌ س���ه‌ر ئه‌ویتر‪،‬‬ ‫به‌ڵكو كورده‌كان خۆشیان به‌شێكیان‬ ‫له‌مێ���ژودا پێیان واب���وه‌ ره‌چه‌ڵه‌كیان‬ ‫ده‌گه‌ڕێت���ه‌وه‌ س���ه‌ر ع���ه‌ره‌ب‌و كورد‬ ‫نی���ن! ب���ۆ نمونه‌ "حوس���ه‌ینی كوڕی‬ ‫داودی فێنكی" كه‌ شاعیرێكی كورده‌و‬ ‫له‌سه‌رده‌می میر(باد كوڕی دۆسته‌ك)‬ ‫ی دامه‌زرێنه‌ری میرنشینی دۆسته‌كی‪-‬‬ ‫مه‌روان���ی كوردی���دا(‪983‬؟‪1096-‬ز)‬ ‫ژیاوه‌و به‌ش���یعر پیایدا هه‌ڵداوه‌‪ ،‬دوای‬ ‫پیاهه‌ڵدانی بادو یه‌كێك له‌ش���ه‌ڕه‌كانی‬ ‫ش���انازی ب���ه‌وه‌وه‌ده‌كات ره‌چه‌ڵه‌كی‬ ‫ك���ورد ده‌چێته‌وه‌ س���ه‌ر ع���ه‌ره‌ب"‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها "هه‌ندێك له‌میرو كه‌سایه‌تییه‌‬ ‫هه‌كاریه‌كان���ی ك���ورد الف���ی ئه‌وه‌یان‬ ‫لێ���ده‌دا ك���ه‌ له‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك���ی عه‌ره‌بن‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت هه‌ندێ���ك له‌هه‌كاریه‌كان الفی‬ ‫ره‌چه‌ڵه‌كی���ان لێ���ده‌دا زۆر ئاینی بو‬ ‫ده‌یانوت له‌ن���ه‌وه‌ی عه‌لی كوڕی ئه‌بی‬ ‫تالیبن"‪،‬و"هه‌ندێك له‌نه‌وه‌ی بنه‌ماڵه‌ی‬ ‫ئه‌یوبیی���ه‌كان الف���ی ره‌چه‌ڵه‌ك���ی‬

‫وشه‌ی"كوردستان"‬ ‫به‌ده‌گمه‌ن له‌كتێب ‌ه‬ ‫مێژوییه‌ عه‌ره‌بییه‌كاندا‬ ‫به‌رچاو ده‌كه‌وێت بۆ‬ ‫یه‌كه‌مجار گه‌ڕیده‌ی‬ ‫به‌ناوبانگی ئیتاڵی‬ ‫"ماركۆپۆلۆ" له‌سه‌ده‌ی‬ ‫سێزده‌ی زایینیدا‬ ‫سه‌ردانی كوردستانی‬ ‫كردوه‌و له‌كتێبه‌كه‌یدا‬ ‫به‌كاری هێناوه‌‬ ‫به‌شاره‌زوردا تێپه‌ڕ ده‌بێت‪ ،‬به‌ڕاشكاوی‬ ‫عه‌ره‌بییان لێده‌داو نكۆڵیان له‌وه‌ ده‌كرد گوزارش���ت له‌م جه‌وه���ه‌ره‌ نه‌گۆڕه‌ی‬ ‫ره‌چه‌ڵه‌كیان كورد بێت‪ ،‬پاساویشیان كورد ده‌كات‌و ده‌ڵێت‪":‬كورد له‌چیاكانی‬ ‫ئه‌وه‌ب���و ده‌یانگوت‪ :‬ئێم���ه‌ عه‌ره‌بین‪ ،‬ئه‌م ناوچانه‌دا له‌س���ه‌ر نه‌ریتی خۆیان‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ هه‌ی���ه‌ المانداوه‌ته‌ الی كوردو به‌رده‌وام���ن‪ ،‬كه‌ ترس���اندنی خه‌ڵك‌و‬ ‫ژنمان لێهێناون"‪ ،‬ته‌نانه‌ت "به‌ش���ێك پاره‌وه‌رگرتن‌و دزییه‌" پاشان هۆكاری‬ ‫له‌كورده‌كان تائه‌م سه‌رده‌مانه‌ی دواییش ئه‌م���ه‌ ب���اس ده‌كات‌و ده‌ڵێت‪":‬ئه‌م���ه‌‬ ‫ده‌س���تیان به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك���ه‌ عه‌ره‌بیی���ه‌ سروش���تی ك���ورده‌و پێی ناس���راون‌و‬ ‫هه‌ڵبه‌س���تراوه‌وه‌ گرتبو له‌تۆماركردنی وه‌ك مۆرێك���ه‌ به‌ناوچاوانیانه‌وه‌"‪ ،‬هه‌ر‬ ‫مێ���ژوی خۆیان���دا جه‌ختی���ان ل���ه‌وه‌ ئ���ه‌م رێگرییه‌ وای له‌هه‌ندێك ش���اعیر‬ ‫ده‌كرده‌وه‌ ك���ه‌ به‌ڕه‌چه‌ڵه‌ك ده‌چنه‌و‌ه كردوه‌ ش���یعری داشۆرین له‌سه‌ر كورد‬ ‫بڵێن‌و به‌كه‌سانی ناپاك ناویان به‌رن‪،‬‬ ‫سه‌ر عه‌ ره‌ب"‪.‬‬ ‫یان به‌كه‌سانێكیان دابنێن‪ ،‬كه‌ كاریان‬ ‫ناپاكی كردنه‌‪.‬‬ ‫بۆ یه‌كه‌مجار وشه‌ی"كوردستان"‬ ‫كه‌ی به‌كارهێنرا؟‬ ‫كورده‌كان ئازاترین گه‌لی ئیسالمن‬ ‫وشه‌ی"كوردس���تان" به‌ده‌گم���ه‌ن‬ ‫له‌ناو ئه‌و مێژونوس‌و فه‌یله‌سوفانه‌ی‬ ‫له‌كتێبه‌ مێژوییه‌ عه‌ره‌بییه‌كاندا به‌رچاو‬ ‫ده‌كه‌وێ���ت ب���ۆ یه‌كه‌مج���ار گه‌ڕیده‌ی مێژوی عه‌ره‌بی ئیسالمی كه‌ به‌نه‌رێنی‬ ‫به‌ناوبانگ���ی ئیتاڵ���ی "ماركۆپۆل���ۆ" له‌س���ه‌ر ك���ورد دواون‌و روداوێك یان‬ ‫له‌سه‌ده‌ی سێزده‌ی زایینیدا سه‌ردانی كه‌س���ایه‌تییه‌كی كوردی���ان كردۆت���ه‌‬ ‫كوردس���تانی ك���ردوه‌و له‌كتێبه‌كه‌یدا پێوه‌ر بۆ ئه‌وه‌ی حوكمی خراپ به‌سه‌ر‬ ‫ب���ه‌كاری هێن���اوه‌‪ ،‬دوای ئه‌میش ئه‌و هه‌م���و كورددا ب���ده‌ن‌و ك���ورد ته‌نها‬ ‫نوس���ه‌رو مێژون���وس و واڵتناس���انه‌ له‌وێنه‌یه‌كدا كورت بكه‌نه‌وه‌‪ ،‬هه‌ندێكی‬ ‫به‌كاری���ان هێن���اوه‌‪ ،‬ك���ه‌ به‌زمان���ی تر له‌مێژونوس‌و فه‌یله‌س���وف هه‌ن كه‌‬ ‫فارسی ده‌یاننوسی‌و به‌ناوبانگترینیان ئه‌ودیوی وێنه‌كه‌ی كورد ده‌بینن‌و باسی‬ ‫حه‌م���دواڵی موس���ته‌وفیی قه‌زوینیه‌‪ ،‬الیه‌نه‌ ئه‌رێنییه‌كانی كورد ده‌كه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ب���ه‌اڵم به‌پێی زانی���اری ئێمه‌ له‌زانینی رێژه‌یه‌ك���ی كه‌مت���رن‌و وه‌به‌داخه‌وه‌ش‬ ‫مێژویی ئیسالمی عه‌ره‌بیدا زۆر دره‌نگ وێن���ه‌ی نه‌رێن���ی كورد ك���ه‌ له‌مێژودا‬ ‫به‌كارهات���وه‌و بۆ یه‌كه‌مجار "غه یاپی‌" مێژونوسه‌كان باس���یان لێوه‌ كردوه‌‪،‬‬ ‫مێژون���وس له‌كۆتاییه‌كانی س���ه‌ده‌ی بوه‌ به‌هۆشیاری الی عه‌ره‌به‌كان‌و كورد‬ ‫له‌و روانگه‌یه‌وه‌ ده‌ناس���ێنن‌و پێناسه‌ی‬ ‫پازده‌ی زاینییدا به‌كاری هێناوه‌"‪.‬‬ ‫ده‌كه‌ن! نوسه‌ر له‌كتێبه‌كه‌یدا نمونه‌ی‬ ‫"مه‌سعودی" مێژونوسی به‌ناوبانگی‬ ‫چه‌ند مێژونوسێكی به‌نمونه‌ هێناوه‌ته‌وه‌‬ ‫عه‌ره‌ب چی له‌باره‌ی كورده‌وه‌‬ ‫ك���ه‌ وه‌س���فی كوردی���ان ك���وردوه‌و‬ ‫ده‌ڵێت؟‬ ‫ده‌نوس���ێت‪":‬زۆربه‌ی ج���ار ئازایه‌تی‬ ‫"زۆربه‌ی ئه‌و ناوچ���ه‌و هه‌رێمانه‌ی بزوێنه‌ری سه‌ره‌كیی ئه‌و روداوانه‌یه‌ كورد‬ ‫كوردی به‌س���ه‌ردا دابه‌ش بوه‌و تیایدا ئه‌نجامی���ان ده‌ده‌ن‪ ،‬به‌تایبه‌تی دوای‬ ‫نیش���ته‌جێبوه‌ چیای به‌رزو س���ه‌ختی ئه‌وه‌ی له‌كاتی شه‌ڕی خاچپه‌رسته‌كاندا‬ ‫لێیه‌"بۆیه‌ چیاكان بونه‌ته‌ ژینگه‌ی كوردو بون���ی مێژویی ك���ورد ده‌بێته‌ بونێكی‬ ‫تیایاندا كۆبونه‌ته‌وه‌‪ ،‬هه‌ندێ مێژونوس جیهادی‪ ،‬ئازایه‌ت���ی ده‌بێته‌ مۆركێك‌و‬ ‫بایه‌خ به‌كاریگه‌ری ئه‌م مۆركه‌ چیاییه‌ ك���وردی پێده‌ناس���رێته‌وه‌‪ ،‬له‌و كاته‌دا‬ ‫ده‌ده‌ن له‌س���ه‌ر پێكهاته‌ی جه‌سته‌یی‌و مێژونوس���ه‌كان له‌ده‌رخستنی سیفه‌تی‬ ‫ده‌رونیی میلله‌ته‌ك���ه‌‪ ،‬كه‌ بوه‌ته‌ هۆی ئازایه‌تی���ی ك���ورددا راش���كاو بون‌و‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی مرۆڤی كورد زۆر دڵڕه‌ق بێت‪ ،‬ئازایه‌تی بوبوه‌ ش���ۆره‌ت‌و ناونیشانی‬ ‫چونكه‌ وه‌ك مه‌سعودی ده‌ڵێت به‌هۆی كورد‪ ،‬ئه‌وه‌تا"فوزلوڵاڵی ئه‌لعومه‌ری"‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی واڵته‌كه‌ی���ان پێكهاته‌یه‌ك���ی به‌ك���ورددا هه‌ڵده‌دات‌و ده‌ڵێت‪ ":‬ئه‌گه‌ر‬ ‫سه‌ختی هه‌یه‌ جه‌س���ته‌ی مرۆڤ زبرو دوبه‌ره‌ك���ی له‌نێوانیان���دا نه‌بوایه‌‪...‬‬ ‫به‌هێز ده‌كات‪ ،‬تێگه‌یشتن الواز ده‌كات‌و ده‌ستیان به‌سه‌ر واڵتدا ده‌گرت‌و ده‌بونه‌‬ ‫نایهێڵێت‌و خ���ه‌ون‌و هیواو ئاوات له‌ناو خاوه‌نی" كاره‌ك���ه‌ ده‌گاته‌ ئه‌وه‌ی ئه‌م‬ ‫ده‌ب���ات‪ ،‬ره‌وش���تی ك���وردو خه‌ڵكی مێژونوس���ه‌ مه‌وس���وعیه‌ بڵێت كورد‬ ‫چیاكان به‌گش���تی له‌گه‌ڵ ناوچه‌كانیان ئازاترین گه‌لی ئیسالمن‌و ده‌وترێت له‌ناو‬ ‫ته‌بایه‌‪ ،‬كه‌ به‌رزو نزمیی تێدایه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ موس���ڵماندا كوردو له‌ناو مه‌سیحیشدا‬ ‫به‌وه‌ ده‌ناس���رێنه‌وه‌ ره‌فتاریان وشكه‌و گورجه‌كان ئازاتری���ن گه‌لن"‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫توندوتیژن‪ .‬ئه‌م مێژونوسه‌ وایده‌بینێت "ئیب���ن روش���د" ك���ه‌ له‌به‌ناوبانگترین‬ ‫كوردو دانیش���توانی چیاكان‪ ،‬به‌هۆی فه‌یله‌س���وفه‌ موس���ڵمانه‌كانه‌ رایه‌كی‬ ‫كاریگه‌ریی ژینگه‌كه‌یانه‌وه‌‪ ،‬كۆچه‌رین‌و هه‌یه‌ له‌س���ه‌ر ك���وردو له‌ن���او كتێبه‌‬ ‫زۆر له‌عه‌ره‌ب وشكترو توندوتیژترن"‪ .‬فه‌لسه‌فییه‌كانیدا باسی كوردی كردوه‌‪،‬‬ ‫پێی وایه‌ كورد به‌سروش���ت ئاماده‌یی‬ ‫"یاقوت حه‌مه‌وی"واڵتناس‌و‬ ‫فه‌زیله‌ی ئازایه‌تییان تیایه‌"‪.‬‬ ‫جوگرافیناسی عه‌ره‌ب‪ :‬كورده‌كان‬ ‫گرفتی سه‌نترالیزمی مێژویی‌و بینینی‬ ‫رێگرن!‬ ‫كورد وه‌ك مه‌وجودێكی نامێژویی‬ ‫"رێگری وه‌ك ره‌فتارێكی كۆمه‌اڵیه‌تی‬ ‫"له‌زۆرب���ه‌ی قۆناغه‌كان���ی مێ���ژوی‬ ‫ك���ورد‪ ،‬س���ه‌رنجی زانینه‌ ئیس�ل�امیه‌‬ ‫جیاوازه‌كان���ی راكێش���اوه‌و لێی���ان ئیسالمیدا‪ ،‬خه‌لیفه‌ یان میر یان سوڵتان‬ ‫كۆڵیوه‌ته‌وه‌و لێكدان���ه‌وه‌ی جیاوازیان ده‌س���ه‌اڵتیان به‌س���ه‌ر مێژونوس���اندا‬ ‫هه‌ب���وه‌ ب���ۆی‪.‬الی هه‌ندێك نوس���ه‌ر هه‌بوه‌و ئه‌گه‌ر مێژونوس راسته‌وخۆش‬ ‫رێگری بوه‌ به‌په‌ندێكی باو وه‌ك نمونه‌ سه‌ر به‌ده‌رباری سوڵتان نه‌بوبێت‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ده‌هێنرایه‌وه‌‪" ،‬یاقوت حه‌مه‌وی" كاتێك ناراس���ته‌وخۆو به‌بێئه‌وه‌ی هه‌ستبكات‬

‫‪17‬‬

‫ئینتیم���ای ب���ۆ س���وڵتان هه‌ب���وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م ئینتیمایه‌ش���ی له‌س���ه‌ر ئاس���تی‬ ‫ش���ێوه‌گیربونی زه‌ینیدای���ه‌‪ ،‬چونك���ه‌‬ ‫مێژونوس كاتێك مێژو ده‌نوس���ێته‌وه‌‪،‬‬ ‫س���ه‌نترالیزمی ئه‌و سوڵتانه‌ مێژوییه‌ی‬ ‫مامه‌ڵ���ه‌ی له‌گه‌ڵ���دا ده‌كات به‌هه‌ن���د‬ ‫ده‌گرێ���ت‌و ئه‌وله‌وی���ه‌ت ده‌دات‬ ‫به‌ده‌سه‌اڵتی ئه‌و سوڵتانه‌"‪ ،‬ئه‌وه‌ی له‌م‬ ‫مێژوه‌ وردبێته‌وه‌‪ ،‬ده‌بینێت مێژوییه‌كه‌‬ ‫گوزارش���ت له‌گۆش���ه‌نیگای رزگاره‌‬ ‫س���ه‌ركه‌وتوه‌كه‌‪ ،‬له‌س���ه‌ركرده‌كانی‪،‬‬ ‫له‌ش���ه‌ڕه‌كانی‪ ،‬له‌س���ه‌ركه‌وتنه‌كانی‬ ‫به‌س���ه‌ر كوردو گه‌النی ت���ردا ده‌كات‪.‬‬ ‫(س���ه‌نترالیزمی مێژوی���ی) ب���ه‌ر ئه‌م‬ ‫س���ه‌ركه‌وتوه‌ كه‌وتوه‌‪ ،‬ك���ه‌ جیهادی‬ ‫ك���ردوه‌و دژی كورده‌(به‌رگریكاره‌كان)‬ ‫جه‌نگاوه‌و‪ ،‬پاشان له‌زۆر شوێندا شه‌ڕی‬ ‫ئه‌و كوردانه‌شی كردوه‌ كه‌(یاخی بون)‪.‬‬ ‫ئه‌م(رزگاركه‌ران���ه‌) بزوێنه‌ری مێژون‌و‬ ‫واڵتی(ئه‌ویت���ر)ی دوژمن���ی خۆیان و‬ ‫عه‌قیده‌یان ده‌گرن‪.‬ئه‌م س���ه‌نترالیزمه‌‬ ‫له‌بینین���ی روداوه‌كاندا‪ ،‬به‌ئه‌ندازه‌یه‌ك‬ ‫ته‌حه‌كوم���ی به‌مێژون���وس ده‌ك���رد‪،‬‬ ‫ئاس���اییه‌ كتێبێكی تایب���ه‌ت به‌گرتنی‬ ‫واڵتی ك���وردان ببینین به‌هیچ جۆرێك‬ ‫باس���ی كوردو ته‌نان���ه‌ت ناوی كوردی‬ ‫تێدا نه‌هاتبێ���ت‪ ،‬وه‌ك الی "واقیدی"و‬ ‫له‌كتێبه‌كه‌یدا له‌باره‌ی گرتنی جه‌زیره‌و‬ ‫ناوچه‌ كوردییه‌كان ئه‌مه‌ ده‌بینین‪.‬‬ ‫گرفتی مێژونوسین‬ ‫له‌مێژوی عه‌ره‌بی ئیسالمیدا‬ ‫"ئایا مێژونوس‪ ،‬كاتێك هه‌واڵه‌كانی‬ ‫ك���ورد ده‌گێڕێت���ه‌وه‌‪ ،‬كه‌س���ێتییه‌كی‬ ‫سه‌ربه‌خۆی هه‌یه‌؟ زۆر قورسه‌ بتوانین‬ ‫ئه‌مه‌ بسه‌لمێنین‪ ،‬مێژونوس ئه‌وه‌نده‌ی‬ ‫نوێنه‌رایه‌تی���ی كۆمه‌ڵێك چوارچێوه‌ی‬ ‫بابه‌تی(وات���ه‌ ناخ���ودی) ده‌كات‪ ،‬كه‌‬ ‫له‌الیه‌ن فه‌زای كۆمه‌اڵیه‌تی ـ عه‌قیده‌یی‬ ‫ـ سیاسیی سه‌رده‌مه‌كه‌یه‌وه‌ به‌سه‌ریدا‬ ‫س���ه‌پێنراون‪ ،‬ئه‌وه‌ن���ده‌ نوێنه‌رایه‌تیی‬ ‫خ���ودی خ���ۆی ن���اكات‪ ،‬مێژون���وس‬ ‫به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ غه‌یری خۆیدایه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫كاتێك له‌ب���اره‌ی واتاكانی ناو زانینی‬ ‫مێژویی���ه‌وه‌ بۆچونه‌كانی ده‌رده‌بڕێت‪،‬‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ ده‌ق���ی قورئانیدای���ه‌‪ ،‬كاتێك‬ ‫باس���ی ره‌گوڕیش���ه‌ی ك���ورد ده‌كات‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ عه‌ره‌ب یان فارس���دایه‌‪ ،‬كاتێك‬ ‫باس���ی سروش���تی كۆمه‌اڵیه‌ت���ی ـ‬ ‫ره‌وش���تیی كورد ده‌كات‪ ،‬له‌گه‌ڵ چینه‌‬ ‫تایبه‌ته‌كه‌دای���ه‌‪ ،‬كاتێ���ك له‌كوردێكی‬ ‫به‌رهه‌ڵستكار ـ یاخی ده‌ڕوانێت‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتی ناوه‌ندایه‌‪ ،‬كه‌ پاس���او بۆ‬ ‫ره‌وایه‌تیی بونی مێژویی میرێكی كورد‬ ‫ده‌هێنێته‌وه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ فه‌قیهدایه‌‪ ،‬كاتێك‬ ‫ك���ورد له‌پێناو(ئومم���ه‌ت ـ ده‌وڵه‌ت)‬ ‫ی ئیس�ل�امیدا جیهاد ده‌كه‌ن‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫كورددای���ه‌‪ ،‬كاتێكیش باس���یی كارایی‬ ‫مێژویی نه‌ته‌وه‌و تاكه‌كان ده‌كات‪ ،‬له‌گه‌ڵ‬ ‫نه‌ت���ه‌وه‌ی شارس���تانی‌و تاكه‌كاراكانی‬ ‫كورددای���ه‌و‪ ....‬هتد‪،".‬ه���ه‌ر بۆی���ه‌‬ ‫"هه‌ندێك له‌مێژونوس���ه‌ چاوكراوه‌كانی‬ ‫پێشوش‪ ،‬هه‌ستیان به‌نه‌بونی بابه‌تێتی‬ ‫ك���ردوه‌ له‌گێڕان���ه‌وه‌ی هه‌واڵه‌كان���دا‪،‬‬ ‫یه‌كێ���ك له‌مێژونوس���ه‌كان پێیوای���ه‌‪،‬‬ ‫زۆر هۆكار هه‌ن كه‌س���ه‌كان له‌ئاس���ت‬ ‫راس���تیدا كوێر ده‌كه‌ن‪ ،‬وه‌ك(نه‌ریتی‬ ‫ب���او‪ ،‬ده‌مارگی���ری‪ ،‬خۆده‌رخس���تن‪،‬‬ ‫كه‌وتنه‌ ش���وێن ئاره‌زو‪ ،‬به‌ده‌ستهێنانی‬ ‫ده‌سه‌اڵت‌و شتی له‌م بابه‌ته‌"‪.‬‬

‫"ئیبن روشد" ك ‌ه‬ ‫له‌به‌ناوبانگترین‬ ‫فه‌یله‌سوف ‌ه‬ ‫موسڵمانه‌كان ‌ه‬ ‫رایه‌كی هه‌ی ‌ه له‌سه‌ر‬ ‫كوردو له‌ناو كتێب ‌ه‬ ‫فه‌لسه‌فییه‌كانیدا باسی‬ ‫كوردی كردوه‌‪ ،‬پێی‬ ‫وایه‌ كورد به‌سروشت‬ ‫ئاماده‌یی فه‌زیله‌ی‬ ‫ئازایه‌تییان تیایه‌‬


‫‪16‬‬

‫تایبەت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫ده‌ستله‌كار كێشانه‌وه‌ی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان‪ ،‬مۆدێلێكی‌ نوێ ‌ی ناڕه‌زایه‌ت ‌ی بێ‌ ئه‌نجام بو‬

‫نه‌بونی‌ كۆده‌نگی‌ خه‌ونی‌ گه‌یشتن به‌ئامانجی‌ مامۆستایانی‌ له‌بار برد‬ ‫ئا‌‪ :‬زانكۆ سه‌ردار‬ ‫له‌ماوه‌ی‌ رابردودا له‌و ناوچانه‌ی‌‬ ‫بایكۆتی‌ تێدایه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستان‪،‬‬ ‫ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی‌ به‌كۆمه‌ڵی‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری‌ قوتابخانه‌كان بوه‌ مۆدێلێكی‌‬ ‫نوێی‌ ده‌ربڕینی‌ ناڕه‌زایه‌تی‌ مامۆستایان‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌كو یه‌كێك له‌و به‌ڕێوه‌به‌رانه‌ی‌‬ ‫ده‌ستیله‌كار كێشایه‌وه‌‪ ،‬ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات‬ ‫مامۆستایانی‌ سه‌ره‌تایی‌ به‌هۆی‌ بونی‌‬ ‫فۆڕمێكه‌وه‌ ئامانجه‌كانی‌ ئه‌وانیان له‌بار‬ ‫بردوه‌‪.‬‬ ‫مامۆس����تا س����ۆران عه‌بدولكه‌ریم ئه‌حمه‌د‬ ‫یه‌كێك ب����و له‌و ‪ 12‬به‌ڕێوه‌به‌ره‌ی‌ س����نوری‌‬ ‫ده‌ربه‌ندیخان ك����ه‌ وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت ئه‌وان‬ ‫كاره‌كانیان هه‌ڵپه‌س����اردوه‌و ده‌ستیان له‌كار‬ ‫نه‌كێش����اوه‌ته‌وه‌‪ ،‬س����ۆران عه‌بدولكه‌ری����م‬ ‫به‌ڕۆژنامه‌ی‌ ئاوێنه‌ی‌ وت "ئێمه‌ ده‌س����تمان‬ ‫ل����ه‌كار نه‌كێش����ایه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵك����و كاره‌كان����ی‌‬ ‫ئیداری‌ نێو قوتابخانه‌كانمان هه‌ڵپه‌س����اردو‬ ‫كلیله‌كانم����ان دایه‌وه‌ ده‌س����ت پ����ه‌روه‌رده‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش به‌خاتری‌ ئه‌وه‌بو كه‌ نه‌مانده‌ویس����ت‬ ‫فشار له‌مامۆس����تایان بكه‌ین بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌‬ ‫نێو هۆڵه‌كانی‌ خوێندن‪ ،‬ئێمه‌ ‪ 12‬به‌ڕێوه‌به‌ر‬ ‫بوین"‪.‬‬ ‫ئه‌و وتی‌ "نه‌مانده‌ویست فشار له‌مامۆستایان‬ ‫بكه‌ی����ن‪ ،‬یاخ����ود ئ����ه‌و كارانه‌ بكه‌ی����ن كه‌‬ ‫وه‌زاره‌تی‌ په‌روه‌رده‌ ده‌یه‌وێت بیس����ه‌پێنێت‬ ‫به‌سه‌ر مامۆستایاندا‪ ،‬پاش پێشكه‌شكردنی‌‬ ‫یاداشته‌كه‌مان یه‌كه‌ی‌ سه‌رپه‌رشتیاری‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری‌ په‌روه‌رده‌ بۆخۆی‌ چه‌ند رۆژێك‬ ‫پاش هه‌ڵپه‌س����اردنی‌ كاره‌كانم����ان بانگیان‬ ‫كردینه‌وه‌و كۆبونه‌وه‌یه‌كی‌ چه‌ند كاتژمێریمان‬ ‫ك����رد‪ ،‬پاش ئ����ه‌و كۆبونه‌وه‌یه‌ش ئێمه‌ هه‌ر‬ ‫ئام����اده‌ نه‌بوین بچینه‌وه‌ ژێ����ر باری‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫كلیله‌كان وه‌ربگرین����ه‌وه‌‪ ،‬وتمان هه‌تاوه‌كو‬ ‫ئه‌وكاته‌ی‌ چاره‌نوس����ی‌ بایك����ۆت ده‌زانرێت‬ ‫وه‌ریناگرینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫س����ۆران عه‌بدولكه‌ریم ئه‌حم����ه‌د ئاماژه‌‬ ‫به‌وه‌ده‌كات‪ ،‬له‌ئێس����تادا سه‌رجه‌می‌ ئه‌و ‪12‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ره‌ گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ س����ه‌ركاره‌كانیان‪،‬‬

‫نه‌مانده‌ویست فشار‬ ‫له‌مامۆستایان بكه‌ین‬ ‫یاخود ئه‌و كاران ‌ه‬ ‫بكه‌ین كه‌ وه‌زاره‌ت ‌ی‬ ‫په‌روه‌رده‌ ده‌یه‌وێت‬ ‫بیسه‌پێنێت به‌سه‌ر‬ ‫مامۆستایاندا‬ ‫خۆپیشاندانی مامۆستایان‬ ‫ده‌شڵێت " كاتێك گه‌ڕاینه‌و‌ه سه‌ركاره‌كانمان‬ ‫كه‌ شكاندنی‌ بایكۆت یه‌كالیی‌ بۆته‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌به‌رانبه‌ریشدا‪ ،‬مامۆستا سیروان شه‌ریف‬ ‫محه‌مه‌د ئه‌مین‪ ،‬كه‌ لێپرسراوی‌ لقی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫مامۆس����تایانه‌ ل����ه‌ ق����ه‌زای‌ دوكان‌و هاوكات‬ ‫یه‌كێ����ك بوه‌ له‌و ‪ 20‬به‌ڕێوه‌ب����ه‌ره‌ی‌ قه‌زاكه‌‬ ‫كه‌ به‌كۆمه‌ڵ ده‌س����تیان له‌كار كێشاوه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب����ۆ ئاوێن����ه‌ ده‌ڵێ����ت "‪ 20‬به‌ڕێوه‌ب����ه‌ر و‬ ‫جێگ����ری‌ به‌ڕێوه‌ب����ه‌ر به‌مه‌به‌س����تی‌ فش����ار‬ ‫دروستكردن بۆس����ه‌ر حكومه‌ت یاداشتێكی‌‬ ‫ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌مان ئاڕاسته‌ی‌ په‌روه‌رده‌‬ ‫ك����رد ئه‌وه‌بو ره‌زامه‌ن����دی‌ له‌س����ه‌ر نه‌درا‪،‬‬ ‫هۆكاری‌ س����ه‌ره‌كیش ته‌نها ئه‌وفشاره‌ بو بۆ‬ ‫سه‌ر ئه‌و ده‌سه‌اڵت‌و حكومه‌ته‌ی‌ كه‌ موچه‌ی‌‬ ‫مامۆس����تایانیان بڕیب����و‪ ،‬ب����ه‌اڵم به‌داخه‌وه‌‬ ‫هه‌وڵه‌كه‌مان س����ه‌ری‌ نه‌گرت‌و وه‌ك ته‌واوی‌‬

‫ناوچه‌كانی‌ دیك����ه‌ به‌جۆرێ����ك له‌جۆره‌كان‬ ‫بایكۆت شكێنرا"‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و مامۆس����تایه‌ ه����ۆكاری‌ ش����كاندنی‌‬ ‫بایكۆتیش����ی‌ گه‌ڕان����ده‌وه‌ بۆ ئ����ه‌و فۆڕمه‌ی‌‬ ‫به‌مامۆس����تایانی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ (سه‌ره‌تایی‌) پڕ‬ ‫ده‌كرای����ه‌وه‌‪ ،‬له‌و باره‌یه‌ش����ه‌وه‌ وتی‌ "له‌به‌ر‬ ‫فۆڕمێكی‌ زۆر بێ‌ س����ه‌روبه‌ره‌ی‌ بێناونیشان‬ ‫ئه‌و مامۆستایانه‌ بایكۆتیان شكاندو ئێمه‌ش‬ ‫له‌و نێوه‌نده‌دا ماینه‌وه‌"‪.‬‬ ‫وتیشی‌ "به‌داخه‌وه‌ هاتینه‌وه‌ سه‌ر هه‌مان‬ ‫كێشه‌كانی‌ پێشو كه‌ ببونه‌ هۆكاری‌ بایكۆت‪ ،‬نه‌‬ ‫ره‌زامه‌ندی‌ له‌سه‌ر ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌كه‌مان‬ ‫درا‪ ،‬نه‌ هیچ ئه‌نجامێكیشمان هه‌بو‪ ،‬به‌ڕاستی‌‬ ‫كه‌وتینه‌ نێوان دو به‌رداشه‌وه‌‪ ،‬به‌رداشێكیان‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم كه‌ زۆر بێباكه‌و بێ‌ مۆڕاڵه‌‬ ‫له‌ئاس����ت داواكانم����ان‪ ،‬بۆیه‌ ئێم����ه‌ش كه‌‬

‫ریکالم‬

‫‪Sinoma Industry & Trade‬‬

‫‬

‫ ‪+ ,, ,#&    -  ,‬ه‌رهه‌مهێنان ‌ی‬ ‫‪ -1‬توانا ‌ی سااڵنه‌ی‌ به‌كاربردنی‌ (‪ ) 15000‬ته‌ن په‌یكه‌ری‌ ئاسنی جۆراوجۆره‌‪ ،‬وه‌ دروستكردن‌و ب‬ ‫ جێگیركردن ‌ی‬ ‫  و‌هدانان‌و‬ ‫دروستكردن‪،‬‬ ‫‌ندازیاری‌ ‪،‬‬ ‫ ه‌ ‌ی ئه‬ ‫جوانترین نه‌خش‬ ‫بەباشتری‬ ‫  ئاسنی‌‌و پۆاڵ‬ ‫كاری‌ په‌یكه‌ر ‌ی‬ ‫ ‪ -‬‬ ‫ ‬ ‫ن‌و‪./‬‬ ‫‬ ‫   ‬ ‫ ‪      0  -       -‬ه‌كو پڕۆژه‌ ‌ی‬ ‫به‌رهه‌مه‌ك���ه‌‌و هه‌مو خزمه‌تێك دوای‌ فرۆش���تنی‌ بۆ هه‌مو كارێكی‌ پیشه‌س���ازی‌‌و پ���ڕۆژه‌ی‌ و‬ ‫بیناو پڕۆژه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫ جۆره‌‬ ‫‪.‬هه‌مو‬ ‫ه‌نتۆ‪ ،‬وه‌‬ ‫‪ ,‬ی‌ چیم‬ ‫ه‌وت‪ ،‬كارگه‌‬ ‫ پااڵوگه‌ ‌ی ن‬ ‫‌با ‪،‬‬ ‫ ‪ -‬كاره‬ ‫ 

 ‪2‬وزه‌ی‌‬ ‫‌رهه‌مهێنان ‌ی‬ ‫(كارگه‌ ‌ی به‬ ‫‪1‬‬ ‫ ‬ ‫ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ ‌ی مه‌ده‌ن ‌ی ‪.‬‬ ‫*   ‬ ‫     ‪ 

 3  2  2‬‬

‫ ه‌رزكردنه‌وه‌‪،‬‬ ‫‌كو‪ :‬ئامێر ‌ی ب‬ ‫ ‪4‬چینی‌‪ ،‬وه‬ ‫‌نێدێك لەبه‌رهه‌م ‌ی‬ ‫ هه‬ ‫‌كردنی‌‬ ‫هاورده‬ ‫‌كردن‌و‬ ‫‌‪:‬كاری‌ هه‌نارده‬ ‫‪ -2‬بازرگان ‌ی گشت‬ ‫   ‬ ‫ ‬ ‫ ‬ ‫  ‬ ‫ 

 ‬ ‫ ی‬ ‫‬ ‫خه‌بات ‌ه ‪ ،‬وه‌ هه‌روه‌ها هه‌ر شتێك كه‌ داوابكرێت لەالیه‌ن بازرگانان‌و كڕیارانه‌وه‌‪.‬‬ ‫ ‪    3.-      , , 2‬‬

‫    ‬ ‫‪   3‬هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ه‌ولێر لقمان‬ ‫سلێمانی‌‌و ه‬ ‫  ‪ : )MANTA(2‬لەهه‌ردو شار ‌ی‬ ‫ بۆ ماركه‌ ‌ی‬ ‫ سوره‌یا‬ ‫‪ -3‬كار ‌یڕوناكی‌‌و‬ ‫*‪, ,-,‬‬

‫‪ -4‬كاری‌ گواس���تنه‌وه‌و لۆجس���تیك بەش���ێواز ‌ی ( ‪ : ) LCL‬كاری‌ گواس���تنه‌وه‌ ‌ی كه‌لوپه‌ل هه‌مو مانگێك‬ ‫بەهاوبه‌شی‌ له‌گه‌ڵ چه‌ند كه‌سێكدا لەواڵت ‌ی چینه‌وه‌ بۆ ته‌واو ‌ی كوردستان‪.‬‬

‫‬

‫‬

‫‬

‫س����ه‌یرمان ده‌كرد س����اڵێكی‌ خوێندن نابێت‬ ‫بفه‌وتێت‪ ،‬بۆیه‌ ناومان نا ساڵی‌ (رزگار كردنی‌‬ ‫خوێندن)و وتمان هه‌رچیم����ان كردوه‌ له‌به‌ر‬ ‫قوتابیان‌و خوێن����دكاران بچینه‌وه‌ هۆڵه‌كانی‌‬ ‫خوێندن‪ ،‬ئه‌گه‌ر نا هیچ به‌ڵێنێكمان پێنه‌درا‬ ‫كه‌ ببێته‌ هۆی‌ چاره‌سه‌ری‌ كێشه‌كانمان‪ ،‬هیچ‬ ‫هیوایه‌ك نه‌ ئێس����تا هه‌یه‌و نه‌ له‌داهاتوشدا‬ ‫ده‌بێ����ت‪ ،‬هه‌تاوه‌كو ئێمه‌ خاوه‌نی‌ ئه‌م جۆره‌‬ ‫بیركردنه‌وه‌ی����ه‌ بین له‌سیس����تمی‌ حكومڕانی‌‬ ‫به‌ڕاس����تی‌ هیچ ش����تێكی‌ وه‌ها نابینرێت كه‌‬ ‫شایه‌نی‌ دڵخۆشی‌ بێت بۆ مامۆستا"‪.‬‬ ‫سیروان ش����ه‌ریف محه‌مه‌د ئه‌مین جه‌خت‬ ‫ل����ه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ نه‌بون����ی‌ كۆده‌نگیه‌ك‌و‬ ‫فشارێكی‌ بێش����وماری‌ ده‌سه‌اڵت‌و حزبه‌كان‬ ‫وه‌های‌ ك����رد كه‌ ئ����ه‌م بایكۆته‌ بش����كێت‌و‬ ‫ئه‌نجامی‌ نه‌بێت‪ ،‬وتیش����ی‌ "من به‌شبه‌حاڵی‌‬

‫خۆم ئاماده‌ نه‌بوم بایكۆت بش����كێت‌و ئه‌گه‌ر به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان بایكۆت ش����كێنرا ئه‌و‬ ‫س����اڵێكی‌ خوێندنی‌ منداڵه‌كه‌ش����م بفه‌وتایه‌ ‪ 41‬كه‌س����ه‌ به‌ش����ێكیان پاش����گه‌ز بونه‌وه‌و‬ ‫(م����ن خۆم كچه‌ك����ه‌م ل����ه‌ دوی‌ بنه‌ڕه‌تیه‌) ئ����ه‌وه‌ی‌ مای����ه‌وه‌ له‌ئێس����تادا بوینه‌ته‌ ‪22‬‬ ‫بۆئ����ه‌وه‌ی‌ وه‌ه����ا له‌حكوم����ه‌ت بكه‌ی����ن كه‌ كه‌س‪ ،‬له‌ئێس����تادا ئه‌و ‪ 22‬كه‌س����ه‌ فه‌رمانی‌‬ ‫داواكاریه‌كانم����ان جێبه‌ج����ێ‌ بكرێت‪ ،‬به‌اڵم ده‌ستله‌كاركێش����انه‌وه‌یان بۆ ده‌رچوه‌ به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌وه‌ مامۆستایان نه‌یانتوانی‌ ئه‌وه‌بكه‌ن به‌ڕێوه‌به‌رێتی‌ گش����تی‌ په‌روه‌رده‌ رایگرتوه‌و‬ ‫ده‌ڵێت ب����اكاری‌ پێنه‌كرێت چونكه‌ چاوه‌ڕێی‌‬ ‫كه‌ ده‌یانویست"‪.‬‬ ‫هاوكات مامۆس����تا لوقمان محه‌مه‌د قادر ده‌رئه‌نجامه‌ك����ه‌ ده‌ك���� ‌هن‌و به‌ڕێوه‌ب����ه‌ری‌‬ ‫له‌سنوری‌ په‌روه‌ده‌ی‌ ش����اره‌زور به‌ئاوێنه‌ی‌ په‌روه‌رده‌ی‌ ش����اره‌زوریش خۆی‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫وت "ئێمه‌ له‌سه‌ره‌تای‌ بایكۆته‌وه‌ له‌سه‌ره‌تای‌ ده‌ستله‌كار كێشانه‌وه‌یه‌ نیه‌"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌‬ ‫لوقم����ان‬ ‫مامۆس����تا‬ ‫مانگ����ی‌ (‪ )10‬ئه‌گه‌ر حس����ابی‌ بكه‌ین‪ ،‬ئه‌و‬ ‫كات وه‌ك����و فش����ارێك مامۆس����تایان وتیان "ده‌ستله‌كاركێش����انه‌وه‌ی‌ ئ����ه‌و ژماره‌ی����ه‌‬ ‫ئه‌گ����ه‌ر فش����اره‌كانمان ئه‌نجامێك����ی‌ نه‌بێت له‌به‌ڕێوب����ه‌ر كاریگه‌ری‌ له‌س����ه‌ر پرۆس����ه‌ی‌‬ ‫ئ����ه‌وا ده‌ستله‌كارده‌كێش����ینه‌وه‌‪ ،‬ئیم����زای‌ خوێن����دن ده‌بێت له‌ناوچه‌ك����ه‌دا‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ره‌كان وه‌رگیرا ‪ 41‬به‌ڕێوه‌به‌ر بوین‪ ،‬تاوه‌ك����و ئێس����تا وه‌ك����و به‌ڕێوه‌ب����ه‌ر ئێمه‌‬ ‫به‌اڵم كاتێك دۆخه‌ك ‌ه له‌ئێستا نزیك بوه‌وه‌و نه‌گه‌ڕاوینه‌ته‌وه‌ سه‌ر كاره‌كانمان"‪.‬‬

‫ریکالم‬


‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫‪19‬‬ ‫ریکالم‬

‫‪Invitation for Tender Application‬‬ ‫‪Open Tender‬‬

‫خۆی����دا س����ەرەدەر ن����ەكات‌و بوێ����ری‬ ‫كەمتەرخەم����ی‌و‬ ‫دەرزیئاژنكردن����ی‬ ‫بێباك����ی‌و خۆش����باوەڕییەكانی خ����ۆی‬ ‫نەبێت‪ .‬ئەگەر دان بەهۆكارو س����ەرچاوە‬ ‫راستەقینەكانی ژێردەستەیی‌و دواكەوتن‌و‬ ‫نەهامەتییەكان����ی خۆی����دا نەنێ‪ .‬ئەگەر‬ ‫خۆی لەب����ەردەم ئاوێن����ەی حەقیقەتدا‬ ‫روت نەكات����ەوەو بوێری ئ����ەوەی نەبێ‬ ‫خاڵ‌و خەوش����ە كولتوری‌و كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫نەریتگەراییەكان����ی ناو ژیان����ی رۆژانەو‬ ‫پەیوەندییە كۆمەاڵیەتییە س����واوەكانی‬ ‫خۆی نەبینێ‪ ،‬ئەگەر ویس����ت‌و ئیرادەی‬ ‫ئ����ەوەی نەبێ����ت ش����انی خ����ۆی لەژێر‬ ‫جەبری ئەو پ����ەروەردە ئایینییە دۆگم‌و‬ ‫ئەو پاش����خانە نەریتیی����ە كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫كولتورییە پیاوس����االرانە دەرباز بكات‪،‬‬ ‫دەبێ لەوە ئەرخەیان بێت كە نە دەتوانێ‬ ‫وەك ك����ورد خۆی ش����وناس بكاتەوەو‬ ‫خۆی بەرهەم بێنێتەوە‪ ،‬نە دەش����توانێ‬ ‫بەئاسانی بێتەوە ناو مێژو‪.‬‬ ‫(‪)3‬‬ ‫نادیە وەك مرۆڤ‪ ،‬نادیە وەك كورد!‬ ‫بەرچاوڕونیێك بۆ خوێنەری هێژا‪..‬‬

‫جێی نیگەرانیێكی‬ ‫قوڵە كە لەم‬ ‫كارەساتەدا‬ ‫(نادیەكان) تەنها‬ ‫نەبونەتە ئامانجی‬ ‫تانەوتەشەری ئەو‬ ‫گوتارە ساختەیەی‬ ‫كوردایەتی‪،‬‬ ‫بەڵكو بەدیوەكەی‬ ‫تریشدا كەم‌و‬ ‫زۆر‪ ،‬راستەوخۆو‬ ‫ناڕاستەوخۆ‪ ،‬بونە‬ ‫ئامانجی توانج‌و‬ ‫لۆمەی كۆمەڵگاش‬

‫كاتێ لەتوێی بەشەكانی ئەم نوسینەدا‬ ‫بەب����اری نێگەتیڤ قس����ەمان لەس����ەر‬ ‫(كوردایەت����ی) كردوە‪ ،‬ی����ان دەیكەین‪،‬‬ ‫مەبەس����ت كوردایەتییە رەسەنە ژیان‌و‬ ‫مرۆڤدۆستە ئازادیخوازەكە نییە‪ ،‬بەڵكو‬ ‫ئەو دەمامكە خەڵەتێنەرەیە كە هێزگەلی‬ ‫سیاس����یی ك����وردی بەدرێژای����ی مێژوی‬ ‫بزوتنەوەی سیاس����یی كوردی (ئەوەی‬ ‫ناویان لێناوە بزوتنەوەی رزگاریخوازی‪،‬‬ ‫یان شۆڕش) ناشیرینییەكانی خۆیانیان زیات����ر دی����وە ناچی����زەو فریودەرەكانی‬ ‫پێ داپۆش����یوە‪ ..‬ئەو ماسكەیە كە ئەو دونیابین����ی س����ەقەتی (كوردایەتی����ی‬ ‫هێزگەلە لەپش����تییەوە هەرچی خەوش‌و ساختە)ی بۆ ئاشكرا دەبن‪ ،‬كە پێموانییە‬ ‫تەڵخی خۆیان هەیە‪ ،‬حەشاریان داوە‪ ..‬ئێرە ش����وێنی گفتوگۆو شەنوكەوی ئەو‬ ‫ئەو ئامرازەیە ك����ە كردویانەتە قەڵغانی ئەدەبیاتەو رەهەندەكانی بێت‪.‬‬ ‫بەهەرح����اڵ‪ ،‬ئای����ا كات����ێ (نادی����ە)‬ ‫خۆپاراس����تنیان لەه����ەر تیرێكی رەخنە‬ ‫كە ئاراستەی چەوتی‌و چەوێڵییەكانیان بەپایتەخەتەكان����ی دونی����ادا دەگەڕێ‌و‬ ‫دەكرێت‪ ..‬ئ����ەو قەاڵیەی ك����ە لەناویدا لەسەر سەكۆ نێودەوڵەتییەكاندا دەنگ‌و‬ ‫خۆیان ش����اردوەتەوە ب����ۆ ئەوەی كەس هاواری خۆی‪ ،‬وەك مرۆڤ‌و دواجار وەك‬ ‫مێینەیەك بەرز دەكاتەوە‪ ،‬ئەمە لەبەهای‬ ‫زەفەر بەچەواشەكارییەكانیان نەبات‪.‬‬ ‫ئەگینا وەكو تر ئێمە بڕوایەكی پتەوو كورد كەم دەكاتەوە؟ یان راستتر‪ ،‬ئایا‬ ‫نەگۆڕمان بەوە هەیە كە ش����انازی كردن بێب����ەری كردنی خۆیەت����ی لەكوردبون؟‬ ‫بەكوردبون وەك دۆخێكی سروش����تی‌و ئاخۆ كوردایەتیێك بون‌و بەهاو ش����كۆی‬ ‫كوردایەت����ی وەك پڕۆژەیەكی سیاس����ی مرۆییانەی هاونیشتمانییەكانی لەبەرچاو‬ ‫لەپەیوەس����ت بەزەرورەتی پاراس����تنی نەگ����رێ‪ ،‬مافی ئ����ەوەی هەی����ە خۆی‬ ‫تایبەتمەندییەكان����ی ئ����ەو دۆخ����ە بەداكۆكی����كاری بەهاكان����ی كوردبون‌و‬ ‫سروشتییەو بەرگری لێكردنی‪ ،‬هەورەها بنەم����ا راس����تەقینەكانی كوردایەت����ی‌و‬ ‫كوردەواری وەك دۆخ����ی كۆمەاڵیەتی‌و واڵتپارێ����زی بزانێ؟ ئ����ەو كوردایەتییە‬ ‫كولتوری‪ .‬پرەنس����یپگەلێكن كە ناكرێ لەس����ەر چ بنەمایەك‌و ب����ەچ پێوەرێك‬ ‫دەس����تبەرداریان بین‪ .‬ب����ەو پێیەی ئەم رەوایی ئەوە بەخۆی دەدات‪ ،‬مافی ئەوە‬ ‫پرەنس����یپانە تایبەتمەندی‌و خەسڵەتی لە(نادیەكان) بستێنێتەوە كە بگەڕێنەوە‬ ‫جیاكەرەوەی ئێمەن لەوانی دیكەو بون‌و بۆ دۆخی مرۆیی خۆیان‌و داكۆكی لەبون‌و‬ ‫شوناس����ی ئێمە لەخۆیاندا بەرجەس����تە بەهای مێینەیەتیی خۆیان بكەن؟‬ ‫كاتێك (نادی����ە) بوێران����ە روبەڕوی‬ ‫دەكەن‌و لەمیانیاندا دەتوانین بەردەوام‬ ‫خۆمان بەرهەم بێنین����ەوەو بەرمەبنای پایتەختەكان����ی دونی����او كۆمەڵ����گای‬ ‫ئ����ەوەش روەو ئاس����ۆیەكی رون����اك‌و مرۆڤایەت����ی دەبێت����ەوەو وەك مرۆڤێك‬ ‫گوزارشت لەژان‌و ئازارو سوێی برینەكانی‬ ‫ئاییندەیەكی گەش هەنگاوبنێین‪.‬‬ ‫ئ����ەو چەمك����ی كوردایەتیی����ەی كە دەكات كە بە بەرچاوی هەموانەوە خرانە‬ ‫ئێم����ە لێرەدا داومانەتە‪ ،‬ی����ان دەیدەنە جەس����تەو رۆح‌و دەرونی ئەوو دەس����تە‬ ‫ب����ەر نەش����تەری رەخنەو س����ەركۆنەو خوش����كەكانی‪ .‬ئ����ەوە دادگاییكردن����ی‬ ‫ش����ەرمەزاركردن‪ ،‬ئ����ەو كوردایەتیی����ە ویژدان����ی خەوت����وی هەموان����ە كە رێگا‬ ‫س����اختەیەیە ك����ە ه����ەر كەس����ێك دەدات ب����ە بەرچاویانەوە رۆژ دوای رۆژ‬ ‫ئینتیمای بۆ بازن����ە ئایدیۆلۆژییە كوێرو س����وكایەتیی بەمرۆڤ‌و بون‌و بەهاكەی‬ ‫بەرچاوتەنگەك����ەی نەبێ����ت‪ ،‬دەیخات����ە بكرێ‪ .‬دونیای����ەك تائەوێ مرۆڤ لەالی‬ ‫دەرەوەی گرنگی پێ����دان‌و لێ بەخاوەن ئەو بایەخ‌و بەهای هەیە كە ترس دەگاتە‬ ‫دەركەوت����ن‪ .‬تەنانەت لەهەن����دێ باردا س����ەرگیان‌و بەرژەوەندییەكانی خۆی‪..‬‬ ‫تەخوینیش����ی دەكات‪ .‬كاتێكی����ش ئەو دونیایەك وەك كااڵ دەڕوانێتە مرۆڤ بۆ‬ ‫گوتارە س����اختەیە دێت‌و خۆیمان وەك برەوپێدانی رەواجی بازاڕی س����ەرمایەو‬ ‫میراتگ����ری راس����تەقینەی كوردب����ون‌و پڕۆژە م����رۆڤ‌و ژیان‌و ژینگەكوژەكانی‪..‬‬ ‫كوردایەت����ی‌و ك����وردەواری ب����ۆ نمایش دونیایەك بە(ڤیتۆ)ێك دەتوانێ تاوانبار‬ ‫دەكات‌و مرۆڤێكی قوربانی وەك (نادیە‪ /‬بكاتە بێتاوان‌و ستەملێكراو بەستەمكار‬ ‫وەك س����یمبوڵی ك����ۆی كارەس����اتەكە) نمایش بكات‌و جەل��ل�اد بكاتە قوربانی‌و‬ ‫دەخات����ە دەرەوەی س����نوری ئەو دۆخ‌و قوربانی����ش بكاتە دڕن����دە‪ ..‬دونیایەك‬ ‫بون����ە سروش����تییە‪ .‬لەدرۆی����ەك زیاتر‪ ،‬ئ����ازارو نەهامەتییەكان����ی مرۆڤایەت����ی‬ ‫هیچی دیكە ناڵێ����ت‌و لەدوفاقیێك زیاتر ب����ەراورد بەخەون����ە تەماعگیرییەكانی‬ ‫بەوالوە‪ ،‬شتێك ناكات‪ .‬هەمو ئەو درۆو هیچ نین‪ ،‬جگە لەئام����ڕازی دۆزینەوەی‬ ‫دوفاقییەیشی لەپێناو درێژەدانە بەگوتاری ب����ازاڕی زیاتر بۆ فراوانكردنی س����نوری‬ ‫پاوانخوازی����ی خ����ۆی‌و درێژكردن����ەوەی دەس����تمایەو بازنەی قۆرخكارییەكانی‪..‬‬ ‫دونیای����ەك لەئاس����ت تیرۆریس����تێكی‬ ‫تەمەنی ساختەچیێتییەكانی‪.‬‬ ‫كاتێك مرڤ بۆ ئەدەبیاتی (كاژیك ‪ -‬ئیسالمی پاڵەوان‌و لەئاست توندڕۆیێكی‬ ‫كۆمه‌ڵه‌ی ئازادی‌و ژیانه‌وه‌و یه‌كێتی كورد‪ -‬بودی‪ ،‬سەركزە‪.‬‬ ‫(نادیە)‪ ،‬یان هەر كچ‌و ژنێكی دیكە‪،‬‬ ‫كاژی����ك)‪ ،‬دوای ئەویش ب����ۆ ئەدەبیاتی‬ ‫(پارتی سه‌ربه‌خۆیی كورد –پاسۆك)و لەدۆخێكی وادا مەحكومە بەوەی بچێتە‬ ‫پڕۆژە كوردایەتییە دیموكراتخوازەكەی‌و ژێر باری داكۆكیك����ردن لەبون‌و بەهای‬ ‫بنەم����ا پێش����كەوتوخوازو بەه����ا ژیان‌و مرۆڤبون����ی خۆی‪ ،‬ئینج����ا بەرگریكردن‬ ‫مرۆڤدۆس����تانەكانی دەگەڕێت����ەوە و لەشوناس����ە رەگەزییەكەی (مێینەیی)‪.‬‬ ‫لەوێشەوە لەچەمكی (لەخۆوەكردبون ‪ -‬چونكە ئ����ەو قوربان����ی دڕندەیی بەناو‬ ‫كە ئەگەر هەڵە نەبم داهێنانی مامۆستا م����رۆڤ‌و دواتریش قوربانی����ی غەریزەی‬ ‫جەمال نەبەزە) ورد دەبێتەوە‪ ،‬ئەوكات چڵێس����ی‌و ئاڵوش����ی نێرینەی����ە‪ .‬ئ����ەو‬

‫دڕندەیەی ژیان بەمرۆڤەكان رەوا نابینێ‌و‬ ‫باوەڕی كۆنكرێتیش����ی وایە كە (مێینە)‬ ‫تەنیاو تەنیا بۆ تێركردنی ش����ەهوەتیی‬ ‫ئاژەڵیی ئەو ئەفرێندراوە‪.‬‬ ‫كاتێك ئەمی����رو چەتەكانی دەوڵەتی‬ ‫ئیس��ل�امی دەس����تدرێژی دەكەنە سەر‬ ‫(نادی����ەكان)و دەس����تی دەس����تی‌و‬ ‫بازرگانی‌و كڕین‌و فرۆشتنیان پێدەكەن‪،‬‬ ‫وەك غەنیمەی ش����ەڕو كۆیلەو ئەندامی‬ ‫كۆمەڵ����ی گوم����ڕا س����ەیر دەكرێن‪ .‬ئەو‬ ‫چەتانەی پاشخانی ئایینی‌و كولتورییان‬ ‫رێگەیان پێداون وەك حەاڵڵ‌و موباحێكی‬ ‫ئایینی ئەو كچ‌و ژنانە بەكەنیزەك‌و كۆیلە‬ ‫ببەن‌و بەسەبییان بكەن‌و وەك بوكەڵەو‬ ‫كااڵیەك����ی هەرزان مامەڵەی����ان لەتەكدا‬ ‫بك����ەن‪ .‬لەبەرامبەریش����دا‪ ،‬كاتێ����ك كە‬ ‫(نادییەكان) لەسای كولتورو پەیوەندییە‬ ‫كۆمەاڵیەتییە نەریتگەراو نێرساالرییانەی‬ ‫كۆمەڵگاك����ەی خۆی����ان (بەجیاوازی����ی‬ ‫ئینتیمای ئایین����ی‌و مەزهەبییان) تەنیا‬ ‫وەك ئابڕوو ناموسی كۆمەڵگاو پیاوانیان‬ ‫س����ەیر بكرێن‪ ،‬بەوەی ئاساییە قوربانی‬ ‫بەگیانی خۆیان ب����دەن‌و بكوژرێن‪ ،‬یان‬ ‫خۆیان بكوژن‪ ،‬تەنیا كچێنی‌و پاكیزەییان‬ ‫نەدۆڕێنن‌و رێگا نەدەن ئابڕویان ببردێ‪،‬‬ ‫ئی����دی كوردایەت����ی‌و داكۆكیكردن����ی‬ ‫مێینەكان لەكوردبونی خۆیان‪ ،‬دەكەوێتە‬ ‫كوێی لۆژی����ك؟ دەی ئ����ەدی دەبێ بۆ‬ ‫ك����چ‌و ژنێك����ی كریس����تیان چ بڵێین كە‬ ‫ئەگەر س����بەی دەرفەتێكی هاوشێوەی‬ ‫نادیەی بۆ رەخس����او نەك تەنیا كورد‪،‬‬ ‫تەنانەت ش����انازی بەكوردس����تانیبون‌و‬ ‫هاونیش����تمانێتی خۆیشی بۆ ئەو خاكە‬ ‫نەكرد؟‬ ‫جێ����ی نیگەرانیێك����ی قوڵ����ە كە لەم‬ ‫كارەس����اتەدا (نادی����ەكان) تەنه����ا‬ ‫نەبونەت����ە ئامانج����ی تانەوتەش����ەری‬ ‫ئەو گوت����ارە س����اختەیەی كوردایەتی‪،‬‬ ‫بەڵكو بەدیوەكەی تریش����دا كەم‌و زۆر‪،‬‬ ‫راستەوخۆو ناڕاستەوخۆ‪ ،‬بونە ئامانجی‬ ‫توانج‌و لۆمەی كۆمەڵگاش‪ .‬ئەم سەرچیخ‬ ‫چونەی كۆمەڵگاو خلیس����كانی بەدوای‬ ‫گوتاری ئ����ەو كوردایەتییە فریودەرەوە‪،‬‬ ‫كە دەزانێ لەكوێدا یاری بەژێی هەستی‬ ‫مێگەلەك����ەی دەكات‪ ،‬یادەوەریم����ان‬ ‫دەباتەوە س����ەر پارادۆكس����ێكی دیكەی‬ ‫كوش����ندەو ترس����ناك لەپەیوەس����ت‬ ‫بەمامەڵەكردن لەگەڵ پرسەكانی كوشتن‬ ‫لەس����ەر ش����ەڕەف‌و كڕینەوەی ناموس‬ ‫لەكوردستان‪ .‬روداوی كوشتنی دڕندانەی‬ ‫(دوعا) نزیكتری����ن نمونەی دوفاقی ئەو‬ ‫كۆمەڵگایەیە‪ ،‬بەتایبەتی ئیسالمییەكەی‪.‬‬ ‫رەنگ����ە زۆربەمان بیرم����ان بێت لەكاتی‬ ‫كوش����تنی ئەو كچە ئێزدییەدا بەشێكی‬ ‫دیارو بەرچ����اوی نێوەندی كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫ئایینی‌و تەنانەت كەم‌و زۆر بەناو نێوەندی‬ ‫رۆشنبیریش‪ ،‬چۆن (بانێكەو دو هەوا‪/‬‬ ‫بۆ خۆم عادەت‌و ب����ۆ خەڵك عیبرەت!)‬ ‫سەرەدەریان لەگەڵ كوشتنی ئەو مرۆڤە‬ ‫بێ پش����ت‌و پەنایەدا كرد‪ .‬لەكاتێكدا كە‬ ‫رۆژ نەبوەو نییەو (لەداهاتوشدا نابێ!)‬ ‫لەكۆمەڵگای كوردی موس����ڵمان دەیان‬ ‫كچ‌و ژن بەناوی ناموسپارێزی‌و كڕینەوەی‬ ‫شەڕەف‌و پاراس����تنی ئەبڕو نەكوژرێن‪،‬‬ ‫كەچ����ی (دوعا) كرایە كەرەس����تەیەكی‬ ‫باشی ئەو نێوەندە كۆمەاڵیەتی‌و ئایینی‌و‬ ‫رۆشنبیرییە بۆ سەركۆنەكردن‌و تەنانەت‬ ‫سوكایەتی كردن بەئێزدییەكان‪ ،‬تائاستی‬ ‫پەالماردانی گەنجە كرێكارە سەرگەردان‌و‬ ‫بەش����مەینەتەكانیان لەهەن����دێ ش����ارو‬ ‫شارۆچكەی باشوری كوردستان‪ .‬كەچی‬ ‫پێچەوان����ەی ئەو هۆڤێتیی����ەی بەرامبەر‬ ‫(نادیەكان) كرا‪ ،‬ئەو گوتارە كوردایەتییە‬ ‫س����اختەچییە نە وەك مرۆڤ‪ ،‬نە وەك‬ ‫ژن‪ ،‬ن����ە وەك كورد (ئ����ێ ئەگەر نادیە‬ ‫كوردە‪ ،‬دوعاش كورد بو!) بەم چەشنە‬ ‫هەڵچون‌و بەم هەڵمەتە سیستەماتیكە‪،‬‬ ‫خۆی لەتاوانەكە نەكردە خاوەن‪.‬‬ ‫لەو كەیس‌و سكانداڵەدا‪ ،‬تەواوی ماف‌و‬ ‫رەوایەت����ی ب����ەالی (نادیەكان)دایە كە‬ ‫فرمێسك بۆ شكۆی شكاوی مرۆییانەیان‬ ‫بڕێژن‪ ،‬كە لەسای درۆی دونیای مافەكانی‬ ‫مرۆڤ‌و ئاشتی‌و بەیەكەوەژیاندا‪ ،‬مرۆڤ‬ ‫هەرچ����ی بەهایەكە نەیماوە‪ ..‬هەناس����ە‬ ‫ب����ۆ مێینەیی بێنازیان هەڵكێش����ن‪ ،‬كە‬ ‫لەپەراوێزی رێككەوتننامەكانی جیاوازیی‬ ‫جێن����دەری‌و بەڵێنەكان����ی نەهێش����تنی‬ ‫توندوتی����ژی دژی ژناندا‪ ،‬رۆژ دوای رۆژ‬ ‫بێڕێزی‌و س����وكایەتییان پێدەكرێ‪ .‬واتە‬ ‫یەك����ەم‌و دوا ئەرك‌و بەرپرس����یارێتییان‬ ‫لەن����او ئەو پرۆس����ەی بەقوربانیكردنەدا‬ ‫ئەوەیە كە تەنی����او تەنیا‪ ،‬خۆیان وەك‬ ‫مرۆڤ‌و مێینە شوناس بكەنەوە‪.‬‬

‫‪Mercy Corps is an international non-profit NGO implementing programs in Iraq since 2003.‬‬ ‫‪Subject to the tender:‬‬ ‫‪The subject of this tender is to solicit financial and technical bids from interested service providers‬‬ ‫‪(construction companies) for construction of classrooms for Anfalakan primary School per the‬‬ ‫‪following details:‬‬ ‫‪1. Constructing 6 classroom primary school with cabinets for Asuda quarter (Anfalakan)-Chamchamal.‬‬ ‫‪2. Install 380m2 metal sheet for shade of corridor of the cabinets.‬‬ ‫‪3. Construct 600m2 fences along the land using BRC with 2m height.‬‬ ‫‪4. Constructing a playground 23.70m*7.60m with reinforced concrete for the ground and block wall‬‬ ‫‪with windows around it.‬‬ ‫‪5. Plus another 9 different size of cabinets (refer to scope of work) as of offices and other purpose,‬‬ ‫‪6. Construct two permanent rooms based on design,‬‬ ‫‪7. Complete the water network and sewerage system connection inside school and to municipality system.‬‬ ‫‪8. Complete electrical connection to outside and inside school based on scope of work and BoQ‬‬ ‫‪General Information: Mercy Corps invites potential applicants to bid in sealed envelopes for the‬‬ ‫‪above project.‬‬ ‫‪Tender Documents: Tender documents with all details on the condition of works and specifications‬‬ ‫‪may be requested by e-mail from: iq-tendering@mercycorps.org only.‬‬ ‫‪Pre-Tender Meeting/Site Visit (Mandatory):‬‬ ‫‪Mercy Corps will be holding a question/answer session during a site visit on 15 January 2017.‬‬ ‫‪Companies are invited to come at 10:00am in Chamchamal -Anfalakan (3000 quarter) to proceed for‬‬ ‫‪the site visit that will be led by Mercy Corps team. The purpose of this site visit is to see locations and‬‬ ‫‪get clarity on the tender in detail and clarify all requirements. Contractors are required to attend the‬‬ ‫‪pre-tender meeting/site visit otherwise they will be disqualified.‬‬ ‫‪Questions/ Comments:‬‬ ‫‪Specific questions about this tender and application may be submitted to Mercy Corps at iq‬‬‫‪tendering@mercycorps.org. Final date for questions is 48 hours prior to the submission. Answers to‬‬ ‫‪individual questions may be directed to all tenderers. No questions will be answered over the phone‬‬ ‫‪or verbally in person.‬‬ ‫‪Bid Delivery:‬‬ ‫‪Offers must be submitted in a sealed envelope indicating name of the applicant and reference of bid.‬‬ ‫‪Offers should be submitted in a sealed envelope, hardcopy to respective offices as indicated below‬‬ ‫‪by January 22, 2017 at 16:00. Offers received after this time will not be accepted. Incomplete offers‬‬ ‫‪will be rejected.‬‬ ‫‪Tender Opening:‬‬ ‫‪Opening of the offers will occur on January 23, 2017 at 13:00. Tender openings will take place in‬‬ ‫‪Mercy Corps office in Suleymaniah, Iraq. Any bidder representative may attend bid opening. The‬‬ ‫‪final decision will NOT be announced at this bid opening.‬‬ ‫‪NOTE: No fee or payment is required to submit this bid. Vendor selection is performed separately from‬‬ ‫‪the collection of bids. Please report any request for fee or similar to iq-complaint@mercycorps.org.‬‬ ‫‪Mercy Corps Office Addresses:‬‬ ‫‪Suleymaniah: Salim Street, Musherawa 406, District 5, House Number 5, Suleymaniah, Iraq‬‬ ‫‪Erbil: 32 Park Street, Sarbesty Area, Erbil, Iraq‬‬ ‫ی رزگار ‌ی‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫كارگێری‌ و خۆیه‌ت ‌ی‬

‫عدد‪24 :‬‬ ‫به‌روار‪2017/1/3 :‬‬

‫ئاگاداری‌‬

‫ی (صمود)‬ ‫ی رزگار ‌‬ ‫ی (‪ )1989-1987‬زه‌ویان له‌ناحییه‌ ‌‬ ‫ی هه‌موو ئه‌و هاواڵتیان ‌ه ده‌كاته‌وه‌ ك ‌ه سااڵن ‌‬ ‫ی رزگاری‌ ئاگادار ‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دروستكردن ‌‬ ‫ی ڕێگا پێدانی‌ كردوه‌ ب ‌ه مه‌به‌ست ‌‬ ‫ی ژماره‌ هه‌وائی‌ (‪ )11177‬داوا ‌‬ ‫وه‌رگرتوه‌ كه‌ هاواڵتی‌ (حمدی ‌ه عبدالقادر خزر) خاوه‌ن زه‌و ‌‬ ‫ی‬ ‫خانوو هه‌ر هاواڵتییه‌ك گلدانه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ر ئه‌و پارچ ‌ه زه‌وییه‌ هه‌یه‌ له‌ماو‌هی‌ (‪ )30‬ڕۆژدا ل ‌ه دوای‌ باڵوكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌م ئاگادارییه‌‪،‬ئاگادار ‌‬ ‫ی شاره‌وانیمان بكاته‌وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌و‌ه شاره‌وانیمان كاری‌ یاسایی‌ بۆ ناوبراو ده‌كات‪.‬‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫اراز محمد محمود‬ ‫ی رزگاری‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫ی رزگار ‌ی‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫كارگێری‌ و خۆیه‌ت ‌ی‬

‫عدد‪23 :‬‬ ‫به‌روار‪2017/1/3 :‬‬

‫ئاگاداری‌‬

‫ی (صمود)‬ ‫ی رزگار ‌‬ ‫ی (‪ )1989-1987‬زه‌ویان له‌ناحییه‌ ‌‬ ‫ی هه‌موو ئه‌و هاواڵتیان ‌ه ده‌كاته‌وه‌ ك ‌ه سااڵن ‌‬ ‫ی رزگاری‌ ئاگادار ‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫ی خانوو‬ ‫ی دروستكردن ‌‬ ‫ی ڕێگا پێدانی‌ كردوه‌ ب ‌ه مه‌به‌ست ‌‬ ‫ی (‪ )6134‬داوا ‌‬ ‫ی ژماره‌ هه‌وائ ‌‬ ‫وه‌رگرتوه‌ كه‌ هاواڵتی‌ (محمود صاڵح رسوڵ) خاوه‌ن زه‌و ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫ی (‪ )30‬ڕۆژدا ل ‌ه دوای‌ باڵوكردنه‌و‌هی‌ ئه‌م ئاگادارییه‌‪،‬ئاگادار ‌‬ ‫هه‌ر هاواڵتییه‌ك گلدانه‌و‌هی‌ له‌سه‌ر ئه‌و پارچ ‌ه زه‌وییه‌ هه‌یه‌ له‌ماوه‌ ‌‬ ‫شاره‌وانیمان بكاته‌وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌و‌ه شاره‌وانیمان كاری‌ یاسایی‌ بۆ ناوبراو ده‌كات‪.‬‬ ‫اراز محمد محمود‬ ‫ی رزگاری‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫هەرێمی کوردستانی عێراق‬ ‫ئەنجومەنی دادوەری‬ ‫دادگای باری کەسێتی لە سلێمانی‬ ‫ژمارە‪/٤٧٥٦ :‬ش‪٢٠١٦/‬‬

‫بەروار‪٢٠١٦/١٢/٢١ :‬‬

‫ئاگاداری‬

‫داواکار‪ :‬نیاز محمد مصطفی‬ ‫داواکراو‪ :‬حسن عباس حسین‬ ‫داواکار (نیاز محمد مصطفی) داوایەکی بە ژمارە(‪/٤٧٥٦‬ش‪ )٢٠١٦/‬لەم دادگایە تۆمارکردوە لەسەرت‪ ،‬لەم داوایەدا هاتوە کە تیایدا داواکار داوای‬ ‫جیابونەوە دەکات بەهۆی هجوەوە وە لەبەر نادیاری ش���وێنی نیش���تەجێبونت‪ ،‬دادگا بڕیریدا بە ئاگادارکردنەوەت بەهۆی دوو رۆژنامەی ناوخۆی‬ ‫رۆژانەوە بۆ ئامادەبونتان لەبەردەم دادگا لە ڕۆژی دادبینی کە دەکەوێتە بەرواری (‪ )٢٠١٧/٢/١٤‬کاتژمێر (‪)١٠‬ی س���ەرلەبەیانی‪ ،‬بە پێچەوانەوە‬ ‫ئامادە نەبن خۆتان یان بریکارێکاتن نەنێرن ئەوا دادگا داواکە دەبینێت بە پێێ یاسا‪.‬‬ ‫دادوەر‬ ‫سەرکەوت عونی عمر‬

‫ونبون‬

‫* پێناسی زانکۆ بەشی زانستی خۆراک بەناوی (لیزان نوزاد حمە طاهر) ونبوە‪ ،‬هەرکەس دۆزییەوە بیگەڕێنێتەوە بۆ پرسگەی ئاوێنە‪.‬‬ ‫* ناسنامەی ژوری بازرگانی سلێمانی بەناوی (علی عبداللە امین) ونبوە‪ ،‬هەرکەس دۆزییەوە بیگەڕێنێتەوە بۆ پرسگەی ئاوێنە‪.‬‬ ‫* ناسنامەی ژوری بازرگانی سلێمانی بەناوی (هیمن محمود رسول) ونبوە‪ ،‬هەرکەس دۆزییەوە بیگەڕێنێتەوە بۆ پرسگەی ئاوێنە‪.‬‬ ‫ی رزگار ‌ی‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫هونه‌ر ‌ی‬

‫عدد‪57 :‬‬ ‫به‌روار‪2017/1/9:‬‬

‫بابه‌ت‪ /‬بانگه‌واز‬ ‫ی ‪ 1993‬كارپێكراو‪:‬‬ ‫ی ژماره‌ (‪ )6‬ساڵ ‌‬ ‫پشت به‌ستن به‌ ئه‌حكامی‌ یاسای ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ :2017/1/8‬ئاماژه‌ ب ‌ه نوسراوی‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت ‌‬ ‫ی شاره‌وانییه‌كانی‌ گه‌رمیان ژماره‌ (‪ )32‬له‌به‌روار ‌‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫ئاماژه‌ به‌ نوسراوی‌ به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت ‌‬ ‫ی سازدا‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی رزگاری‌ كۆبوونه‌و‌هی‌ ئاسای ‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫ی ‪ :2016/12/21‬ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫نه‌خشه‌دانان و ئاوه‌دانی‌ گه‌رمیان ژمار‌ه (‪ )422‬له‌به‌روار ‌‬ ‫ی (‪ )102‬كه‌الر‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫ی ژمار‌ه (‪ )7/7143‬كه‌رت ‌‬ ‫ی موڵك ‌‬ ‫ی ڕووبه‌ر ‌‬ ‫ی ڕاستكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی (‪ )2016/11/29‬به‌مه‌به‌ست ‌‬ ‫ی ژمار‌ه (‪ )31‬له‌به‌روار ‌‬ ‫به‌بڕیار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تۆمار (‪)240‬م‪ 2‬و نه‌خشه‌ی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ بریتیه‌ ل ‌ه (‪ )240‬م‪ 2‬به‌اڵم ل ‌ه واقعدا ڕووبه‌ره‌ك ‌هی‌ بریتیه‌ له‌ (‪)250‬م‪ .2‬به‌ پێ ‌‬ ‫ڕووبه‌ره‌ك ‌هی‌ به‌پێی‌ وێنه‌ ‌‬ ‫واقع حاڵی‌ ئه‌و موڵك ‌ه (‪ )10‬م زیادی‌ كردووه‌‪ .‬بۆ ئه‌و مه‌به‌ست ‌ه هاواڵتیان و گشت الیه‌نێك ئاگادارده‌كه‌ینه‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه ڕه‌خنه‌و پێشنیاریان هه‌ی ‌ه‬ ‫ی (‪ )30‬ڕۆژدا له‌ یه‌كه‌م رۆژی‌ باڵوبوونه‌وه‌ی‌ ئه‌م بانگه‌وازه‌ وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ له‌پاش‬ ‫ی بكات له‌ماوه‌ ‌‬ ‫ی رزگار ‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫ی سه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫باسه‌ردان ‌‬ ‫ێ ده‌كه‌ین‪.‬‬ ‫ی بۆ جێ‌ به‌ج ‌‬ ‫تێپه‌ڕبوونی‌ ئه‌و ماوه‌ی ‌ه كاری‌ یاسای ‌‬ ‫اراز محمد محمود‬ ‫ی رزگاری‌‬ ‫ی شاره‌وان ‌‬ ‫سه‌رۆك ‌‬


‫‪18‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )560‬سێشه‌مم ‌ه ‪2017/1/10‬‬

‫بەبۆنەی وەرگرتنی خەاڵتی ساخارۆف‬

‫ئایا (نادیە موراد) كوردە‪ ،‬یان ئێزدی‪ ،‬یاخود مرۆڤ؟‬ ‫نوری بێخاڵی‬ ‫به‌شی یه‌که‌م‬ ‫" مرۆڤ یان ئەوەتا خزمەتی تەواوی‬ ‫مرۆڤ دەكات وەك گش����ت‪ ،‬یان ئەوەتا‬ ‫لەبنەڕەتدا خزمەتی ناكات‪ .‬ئەگەر مرۆڤ‬ ‫پێویس����تی بەنان‌و دادپەروەرییە‪ ،‬ئەوا‬ ‫ئەوەی پێویس����تە بیكەین‪ ،‬دابینكردنی‬ ‫هەردوكیانە‪ .‬چونكە مرۆڤ پێویس����تی‬ ‫بەالیەنە ڕۆحییەكانی جوانیش هەیە كە‬ ‫نانی دڵییەتی‪ .‬بەكورتی مرۆڤ دو شتە‪:‬‬ ‫ئازایەتی‌و بوێ����ری لەژیانیداو زیرەكی و‬ ‫بەخش����ندەیی لەكارەكەی����دا – ئەلبێر‬ ‫كامۆ"‬ ‫(‪)1‬‬ ‫نادیەو بەرچاوتەنگی نەتەوەیی!‬ ‫بەخشینی خەاڵتی (ساخارۆف) بەهەر‬ ‫دو كچە ئێزدییە سەركەش����ەكە (نادیە‬ ‫مورادو لەمیا حاجی)‪ ،‬دەرفەتێكی دیكە‬ ‫بو تابەهۆیەوە خەڵكێكی ئایدیۆلۆژیستی‬ ‫بەرچاوتەن����گ‌و كورتبین����ی سیاس����ی‌و‬ ‫كۆنەپارێ����ز‪ ،‬بۆ كەمكردنەوە لەگەورەیی‬ ‫هەڵوێستەكانی (نادیە)‪ ،‬دەست بەلێدانی‬ ‫قەوانی س����واوی كوردایەت����ی بكەنەوە‪،‬‬ ‫ب����ەوەی م����ادام (نادیە) لەڕاب����ردودا‪،‬‬ ‫لەگەڕانەكان����ی بەن����او پایتەختەكان����ی‬ ‫دونی����او س����ەكۆ نێودەوڵەتییەكان����دا‪،‬‬ ‫لەگێڕان����ەوەی چیڕۆك����ی نەهامەتی����ی‌و‬ ‫س����ەرگەردانی‌و تەنیای����ی ئێزدییەكان‪،‬‬ ‫سەربوردەی شااڵوی ئافاتی چەتەكانی‬ ‫دەوڵەتی ئیسالمی‌و هاوارو نزاو نزولەی‬ ‫كپك����راوی پاكیزەكانی (مەلەك تاوس)‬ ‫لەن����او تونێل����ە تاری����ك‌و نوتەكەكانی‬ ‫دەوڵەتی خەالفەتی درێژكراوەی میراتی‬ ‫بەسەبی كردنی ئەشكەوت‌و بیابانەكان‪،‬‬ ‫باسی لەكوردبونی خۆی نەكردوە‪ ،‬ئیدی‬ ‫كورد نابێت وەك قوربانیی خۆی سەیری‬ ‫ئەو كچانە بكات‌و ناكرێ ش����انازی بەم‬ ‫خەاڵتەوە بكات!‬ ‫بەهەرحاڵ‪ ،‬مرۆڤ كە ئەم عەقڵیەتە‬ ‫نەخۆشە‪ ،‬ئەم دونیابینییە بەرچاوتەنگە‪،‬‬ ‫ئەم دی����دگا كوێ����رەو ئ����ەم تێڕوانینە‬ ‫سەقەتە دەبینێ‪ ،‬بەوەی لەگۆشەنیگای‬ ‫بەهای نزمتر لەمرۆڤبون‪ ،‬حوكم بەسەر‬ ‫رەوایی‌و ناڕەوایی دۆزێك دەدات‌و سەیری‬ ‫ئازارو نەهامەتییەكانی كەسێك دەكات‪،‬‬ ‫بەدەست خۆی نییە هێڵنج دەدات‌و قێز‬ ‫لەهەرچی شتە دەكاتەوە‪.‬‬ ‫ئەگەر لەباری سایكۆلۆژی‌و لەڕوانگەی‬ ‫دەرونش����یكارییەوە لەم عەقڵییەتە ورد‬ ‫ببین����ەوە‪ ،‬ئ����ەوا جگە لەوەی هەس����ت‬ ‫بەناهاوس����ەنگی‌و ناجێگی����ری دۆخ����ی‬ ‫دەرونی����ی هەڵگران����ی دەكەین‪ .‬هاوكات‬ ‫ل����ەوەش حاڵ����ی دەبی����ن كە ه����ۆكارو‬ ‫سەرچاوەی ئەم عەقڵییەتە دۆگمە‪ ،‬ئەم‬ ‫روانگە لینگەوقوچەیە‪ ..‬ئەم دونیابینییە‬ ‫پەتادارە‪ ،‬چەند شتێكە‪:‬‬ ‫یەكەم‪ :‬ئاماژەیەكی رونە بۆ بێئاگایی‬ ‫هەڵگرانی ئەو عەقڵییەتە لەو راس����تییە‬ ‫مێژویی����ەی كە ئەگەر بڕی����ار بێت كورد‬ ‫شانازی بەئایینێكەوە بكات كە هەڵگری‬ ‫مۆركی رەس����انەیەتیی خۆی بێت‪ .‬ئەوا‬ ‫جیا لەزەردەشتی‪ ،‬ئاینیی ئێزدی بەشی‬ ‫شێری لەم ش����انازیكردنە بەردەكەوێ‪.‬‬ ‫چونك����ە تەنیا ئایینێكە ك����ە دەقەكانی‬ ‫بەكوردی نوس����روانەتەوەو نەوە لەدوای‬ ‫ن����ەوە لەیەكت����ری وەری دەگرن����ەوە‪.‬‬ ‫ئایینێك قەول‌و بەیت‌و نزاو پاڕانەوەكانی‬ ‫كە دەق����ی نوس����راون‌و لەڕێوڕەس����م‌و‬ ‫س����روتە ئایینییەكان����دا بەدەنگی بەرز‬ ‫دەگوترێنەوە‪ ،‬هەموی كوردیین‪ ،‬كوردیی‬ ‫رەوان‌و پاراو‪.‬‬ ‫دوەم‪ :‬هەوڵێك����ی ناچی����زەی ئ����ەم‬ ‫تێڕوانینە دۆگمەیە بۆ شێواندنی راستیی‬ ‫ه����ۆكاری چەوس����اندنەوەی ئێزدییەكان‬ ‫بەدرێژای����ی مێ����ژو‪ .‬رونت����ر بڵێی����ن‪،‬‬ ‫هەمو ئ����ەو (فەرمان)ان����ەی بەدرێژایی‬ ‫مێ����ژو كراونەت����ە س����ەر ئێزدیی����ەكان‬ ‫(بەفەرمانەكەی پاش����ای گەورەشەوە!)‬ ‫كە لەڕێگەیان����ەوە ئێزدی س����ەركوت‌و‬ ‫كۆمەڵكوژو دەرب����ەدەر كراون‪ ،‬بەپلەی‬ ‫یەكەم هۆكارەكەی ئینتیماو شوناس����ە‬ ‫ئایینییەكەی����ان ب����وە‪ ،‬تانەتەوەییەكە‪.‬‬ ‫وات����ە ئێزدیی����ەكان بەدرێژایی مێژو كە‬ ‫كراون‌و دەكرێنە ئامانج‪ ،‬بەپلەی یەكەم‬ ‫باجی شوناس����ە ئایینییەكەیان دەدەن‪،‬‬ ‫ئینجا نەتەوەییەكە‪ .‬كاتێ دوا فەرمانی‬ ‫چەتەكان����ی دەوڵەتی ئیس��ل�امی (كە‬ ‫جیهان����ی وەك گەمەی زم����ان‌و جیهانی‬ ‫ئیسالمی‌و لەناویشیاندا كورد بۆ ‪ -‬غایە‬ ‫فی نفس یعقوب ‪ -‬خۆی����ان لەناوبردنی‬

‫ناوە راستەقینەكەی دەپارێزن‌و دەیانەوێ‬ ‫تەنیا بەناوە كورتكراوەكەی شوكرانەبژێر‬ ‫بین!) وەك دڕندەترین فەرمانی سەردەم‬ ‫دەكرێتە س����ەر ئێزدییەكان‪ .‬س����ەرەتاو‬ ‫كۆت����ا‪ ،‬ئ����ەوان وەك ئامان����ج‌و نێچیری‬ ‫ئایینی سەیر دەكرێن‌و مامەڵەیان لەگەڵ‬ ‫دەكرێ‪ ،‬نەك وەك شوناسی نەتەوەیی‪.‬‬ ‫س����ێیەم‪ :‬ئەم دونیابینییە نەخۆش����ە‬ ‫بەبەرچاوتەنگی����ی نەتەوەی����ی‌و ش����ك‬ ‫ئالودەی����ە‪ .‬دونیابینیێ����ك لەپەنجەرەی‬ ‫جۆرێك لەڕەگەزپەرس����تییەوە سەرەدەر‬ ‫لەگەڵ كەیسی (نادیە)و قوربانییەكانی‬ ‫دیكەدا دەكات‪ .‬رونتر بڵێین‪ ،‬گوتارێكە‬ ‫بارگاوی بەهەناس����ەی رەگەزپەرستی‪،‬‬ ‫یان ئەوەی پێی دەگوترێ ش����ۆڤێنیزم‪،‬‬ ‫تائەوەی وەك گوتارێكی ناسیونالیستی‬ ‫دیموكراس‌و ژیا‌ن‌و مرۆڤدۆستەوە مامەڵە‬ ‫لەگەڵ پرس����ەكەدا ب����كات‪ .‬واتە بۆ ئەو‬ ‫گرنگ����ە (نادی����ە ‪ -‬وەك نمونەی كۆی‬ ‫قوربانیی����ەكان) وەك قوربانیی نەتەوە‬ ‫خۆی‌و ئازارەكانی نمایش بكات‪ .‬ئەگینا‬ ‫لەدەرەوەی ئەوە‪ ،‬نەك وەك قوربانیێكی‬ ‫ئایین����ی‪ ،‬تەنان����ەت وەك مرۆڤێكی����ش‬ ‫شایستە بەهاوسۆزی‌و هاوپشتی نییە‪.‬‬ ‫چوارەم‪ :‬ئەم دیدگا كوێرە‪ ،‬نیشتمان‬ ‫لەنەت����ەوەدا ك����ورت دەكات����ەوە‪ .‬واتە‬ ‫روانگ����ەی ئەو ب����ۆ ب����ون‌و ئامادەیی‌و‬ ‫پەیوەندیی هاوبەشی مرۆڤەكانی ئێرەو‬ ‫بەردەوامی����ی پێكەوەییان پەیوەس����ت‬ ‫دەكات بەپەیوەندیێك����ی ئیتن����ی روت‪،‬‬ ‫تاپەیوەندی خاك‌و ژینگەی كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫كولتوری‌و خاڵە هاوبەش����ە مێژوییەكان‪.‬‬ ‫لەكاتێك����دا خ����ودی ئ����ەم تێڕوانین����ە‬ ‫گەورەترین مەترسییە بۆسەر ئاییندەی‬ ‫بەیەكەوەژیان‌و چارەنوسی پێكەوەییمان‬ ‫لەس����ەر ئەم جوگرافیایەی پێی دەڵێن‬ ‫كوردستان‌و گوایە شانازی بەوە دەكەین‬ ‫كە واڵتەكەمان بەدرێژایی مێژو‪ ،‬النكەی‬ ‫بەیەكەوەژیان����ی جیاوازییە ئیتنییەكان‌و‬ ‫موزایكێك����ی رەنگاوڕەنگ����ی هاڕمۆنیی‬ ‫ئایینەكان بوە‪.‬‬ ‫ل����ەم گۆش����ەنیگایەوە‪ ،‬گریم����ان‬ ‫ئێزدییەكان كورد نین (كە گریمانەیەكی‬ ‫پوچ‌و قسەی قۆڕیشە)‪ .‬دەی باشە ئەگەر‬ ‫كوردیش نەبن‪ ،‬ئایا وەك بون‌و ئامادەییی‬ ‫مێژوییان لەس����ەر ئەم خاكە‪ ،‬تەنانەت‬ ‫وەك ه����ەر مرۆڤێكی دیكە‪ ،‬شایس����تە‬ ‫بەهاوپش����تی‌و هاس����ۆزی‌و هاوخەم����ی‬ ‫نین؟ ئایا هەر هەڕەش����ەیەك بۆ س����ەر‬ ‫ئێزدییەكان‪ ،‬وەك بەشێك لەكۆمەڵگای‬ ‫كوردستان‪ ،‬لەبنەڕەتدا هەڕەشە نییە بۆ‬ ‫س����ەر لەباربردنی ئەو مێژوە هاوبەشە؟‬ ‫مەترسی نییە بۆ سەر شێواندنی سیمای‬ ‫جوانی بەیەكەوەژیان؟‬ ‫پێنج����ەم‪ :‬رەگ����ی یادەوەری����ی ئەم‬ ‫عەقڵییەت����ە پەت����ادارە‪ ،‬لەقواڵیی ئەو‬ ‫پەیوەندیی����ە كۆمەاڵیەت����ی‌و ئاینیی����ە‬ ‫ش����ەرمهێنە نەریتگ����ەراو باوەڕس����االرو‬ ‫خێڵەكیی����ەدا رۆچ����وە‪ ،‬ك����ە ترس����ی‬ ‫لەتكانی ئاب����ڕوی پیاوانەی خۆی هەیە‪،‬‬ ‫لەوەی مێین����ە قوربانییەكانی‪ ،‬باس����ی‬ ‫ئ����ەو تاوان����ە جەس����تەییانە بكەن كە‬ ‫دەرهەقی����ان ئەنج����ام دراوە‪ .‬بۆیە‪ ،‬بۆ‬ ‫خۆدزینەوە لەو ش����ەرمهێنییە‪ ،‬پاساوی‬ ‫ئەوەی (نادیەو دەستەخوش����كەكانی)‬ ‫ب����اس لەكوردبون����ی خۆی����ان ناك����ەن‪،‬‬ ‫دەكات����ە دەمامك����ی ش����اردنەوەی ئەو‬ ‫ب����ارە س����ایكۆلۆژییەی خ����ۆی‪ .‬ئاخ����ر‬ ‫بەدرێژای����ی مێ����ژوی قوربانیدانی كورد‪،‬‬ ‫هیچ مێینەیەكی وەك (نادیەی روسور)‬ ‫و كچە روسورە ئێزدییەكانی دیكە‪ ،‬ئەو‬ ‫بوێرییەی����ان نەداوەت����ە بەرخۆیان‪ ،‬كە‬ ‫چۆن دەس����تدرێژی سێكسی دڕندانەیان‬ ‫كراوەتە س����ەر‪ ..‬چەند دەستاودەستیان‬ ‫پێكراوە‪ ..‬چۆن وەكو كااڵیەكی هەرزان‬ ‫فرۆش����راون‪ ..‬چۆن بەكەنیزەك براون‌و‬ ‫بەس����ەبی كراون (بەكەنی����زەك بردن‌و‬ ‫بەس����ەبی كردن وەك میراتێكی ئایینی‌و‬ ‫كولتوری����ی بەدەق نوس����راو بەپراكتیك‬ ‫بەرجەس����تەكراو!)‪ ،‬تەنانەت نەمانبینی‬ ‫هیچ كچ‌و ژنێكی باش����وری كوردس����تان‬ ‫كە قوربانیی پرۆس����ەكانی راگواس����تنی‬ ‫زۆرەمل����ێ‌و ئەنفال‌و جینۆس����اید بون‪،‬‬ ‫بوێری ئەوەیان هەبوبێت‌و هەبێت‪ ،‬تەنیا‬ ‫یەك تاوانی دەستدرێژیی سێكسی بكەنە‬ ‫كەیسێكی یاسایی‌و سكانداڵێكی جیهانی‬ ‫لەدادگاییكردن����ی س����ەددام‌و س����ەرانی‬ ‫بەعس‌و جەلالدەكانی����ان‪ .‬ئەمەش روی‬ ‫راستەقینەی ئەو عەقڵییەتە پیاوساالرییە‬ ‫نەریتگەرایەم����ان ب����ۆ دەردەخ����ا ك����ە‬ ‫س����كااڵی خوێنی رژاوی خ����ۆی بەالوە‬ ‫ئاس����اییە‪ ،‬بەاڵم داكۆكیكردن لەبەهای‬

‫نادیەو لەمیا لەپەرلەمانی ئەوروپا‬

‫گریمان ئێزدییەكان‬ ‫كورد نین (كە‬ ‫گریمانەیەكی پوچ‌و‬ ‫قسەی قۆڕیشە)‪.‬‬ ‫دەی باشە ئەگەر‬ ‫كوردیش نەبن‪،‬‬ ‫ئایا وەك بون‌و‬ ‫ئامادەییی مێژوییان‬ ‫لەسەر ئەم خاكە‪،‬‬ ‫تەنانەت وەك ھەر‬ ‫مرۆڤێكی دیكە‪،‬‬ ‫شایستە بەھاوپشتی‌و‬ ‫ھاسۆزی‌و ھاوخەمی‬ ‫نین؟‬ ‫مرۆیی مێینەكانی‌و كردنی بەس����كانداڵ‬ ‫بەش����ورەیی‌و ئابڕوتكان‌و شەرمئاوەری‬ ‫دەزانێ‌و دور نییە ئەگەر هەر مێینەیەكی‬ ‫خۆیش����ی ك����ە قوربانیی هاوش����ێوەی‬ ‫(نادی����ەو لەمیا)یە‪ ،‬بوێ����ری ئەوە بداتە‬ ‫بەرخ����ۆی‪ ،‬باس لەو تاوانە سێكس����ییە‬ ‫وەحش����یگەرانە بكات كە جەلالدەكانی‬ ‫بەع����س لەزیندانەكان����دا‪ ،‬لەناو ئۆردوگا‬ ‫زۆرەملێكانی راگوێزراواندا‪ ،‬لەتاریكایی‌و‬ ‫تەنیایی بیابانەكانی سەرەنگون كردندا‪،‬‬ ‫ئ����ەوا مەحكوم بەبێدەنگك����ردن‪ ،‬رەنگە‬ ‫بەكوشتنیشی بكات!‬ ‫شەش����ەم‪ :‬خاڵێكی سەرنجڕاكێش لەو‬ ‫كارەساتەی بەس����ەر كچ‌و ژنانی ئێزدی‬ ‫هێنرا‪ ،‬هەڵوێس����تی جوامێرانەی پیاوە‬ ‫ئایینییەكانی����ان‪ ،‬گەنج����ە خێرلەخ����ۆ‬ ‫نەدیوەكانی����ان ب����و لەبەرانب����ەر دایك‌و‬ ‫خوش����ك‌و كچ����ە قوربانییەكانیان‪ .‬ئەم‬ ‫هەڵوێس����تەی پیاوان����ی پەرس����تگای‬ ‫اللش‌و گەنجانی ش����كۆمەندی ئێزدی بۆ‬ ‫ئەو عەقڵییەتە نەزۆك����ەی لەخاڵەكانی‬ ‫پێشوماندا ئاماژەمان پێی كرد‪ ،‬چاوەڕوان‬ ‫نەكراوو مایەی شۆك‌و دۆشدامان بو‪.‬‬ ‫رەنگە ئەگ����ەر هەمان ئ����ەو دۆخەی‬ ‫بەس����ەر (نادیە)و هاوشێوەكانیدا هات‪،‬‬ ‫روبەڕوی كچ‌و ژنی كوردی موس����ڵمانی‬ ‫خۆمان ببوایەتەوە‪ ،‬ئەوا پیاوانی ئایینی‬ ‫خۆمان‪ ،‬ئەگەر راس����تەوخۆ هەڵوێستی‬ ‫پێچەوان����ەو دژیش����یان نەبوای����ە‪ ،‬ئەوا‬ ‫ناڕاس����تەوخۆ خۆیان لەبەرپرسیارێتیی‬ ‫گەڕاندنەوەی بەهاو ش����كۆ بۆ كچەكان‬ ‫لەچوارچێ����وەی تەفس����یری دۆگم����ی‬ ‫ئایینیی����ەوە دەدزیی����ەوە‪ ،‬یان بەالیەنی‬ ‫كەمەوە هەڵوێس����تێكی ش����ەرمنانەیان‬

‫دەنواند لەكڕینەوەو بەخاوەن دەركەوتن‬ ‫لەپاكیزەی����ی تكێن����دراوی كچەكانمان‪.‬‬ ‫ئ����ەوە هیچ ك����ە گەنج����ی ك����ورد بەو‬ ‫پەروەردە كۆمەاڵیەتییە ناموس����پارێزە‬ ‫دۆگم‌و پاشخانە كولتورییە نەریتگەرایەو‬ ‫ئەتمۆسفیرە ئایینییە كۆنزەرڤاتیڤەوە‪،‬‬ ‫نەك هەر روی خۆیان لەكچانی قوربانی‬ ‫وەردەگێڕا‪ ،‬بەڵكو تانەوتەشەریش����یان‬ ‫ت����ێ دەگرتن‪ .‬ئاخر ك����ەم نین ژمارەی‬ ‫ئەو بێوەژنە گەنجە روسورانەی خەونی‬ ‫ژیان‌و بەردەوامییان ماوەو لەچاوەڕوانی‬ ‫باوەش����ێكی میهرەبان����ی‌و س����ایەیەكی‬ ‫خۆشەویس����تی دان‪ ،‬كەچ����ی ك����وڕە‬ ‫گەنجێك لەترس����ی لۆمەو س����ەركۆنەی‬ ‫خێزان‌و تانەوتەش����ەری كۆمەڵگاكەی‪،‬‬ ‫ئەگەر یەكێكیشیانی خۆش بوێ‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ناوێرێ هاوس����ەرگیری لەگ����ەڵ بكات‌و‬ ‫بەئاسودەییەوە ماڵێك بەیەكەوە بنێن‪.‬‬ ‫ل����ەو نەهامەتیی����ەی بەس����ەر كچانی‬ ‫ئێزدیدا هێندرا‪ ،‬لەدەستدرێژی سێكسی‪،‬‬ ‫بۆ بەكەنیزەك بردن‌و بەسەبی كردنەیان‪،‬‬ ‫ت����ا كڕی����ن‌و فرۆش����تن پێ����وە كردنیان‬ ‫لەبازاڕەكانی موس����ڵ‌و رەققە‪ ،‬پیاوانی‬ ‫ئایینی����ی ئێزدی باوەش����ی میهرەبانیان‬ ‫ب����ۆ (مەریەم)ەكانی خۆی����ان كردەوەو‬ ‫بونە ئامێ����زی دڵنەوای����ی بۆیان‪ .‬نەك‬ ‫هەر خۆیان لێ ب����ەری نەكردن‪ ،‬بەڵكو‬ ‫وەك س����ینبولی پاكیزەییش پێشوازیان‬ ‫لێكردن‌و داڵدەیان دان‪ .‬لەبەرامبەریشدا‬ ‫چەندی����ن گەنج����ی ئێزدی‪ ،‬س����ەربەرزو‬ ‫شكۆمەندانە هاوسەرگیرییان لەگەڵ ئەو‬ ‫كچە دەرباز بو‪ ،‬یان ئازادكراوانەدا كرد‪،‬‬ ‫كە قوربانی س����ەبیكردن‌و دەستدرێژی‬ ‫سێكسیی چەتەو ئەمیرەكانی دەوڵەتی‬ ‫ئیسالمی بون‌و دەرگای ژیانێكی نوێیان‬ ‫بەڕودا كردنەوە‪.‬‬ ‫لەم روانگەیەوە‪ ،‬سەركۆنەكردنی ئەو‬ ‫عەقڵییەت����ە بۆ (نادی����ە) بەوەی ددانی‬ ‫بەكوردبون����ی خۆیدا نەن����اوە‪ ،‬هێندەی‬ ‫پەیوەن����دی بەو دی����دگا بەرچاوتەنگییە‬ ‫نەتەوەیی����ە پەڕگی����رەوە هەی����ە ك����ە‬ ‫لەخاڵەكانی پێش����تر باسمان كرد‪ ،‬لەوە‬ ‫زیاتری����ش گەمەیەك����ی زۆاڵنەی دیكەی‬ ‫هەم����ان عەقڵییەتە بەپێ����وەری (ناڵ‌و‬ ‫بزمار!)‪ ،‬بۆ ئەوەی بەناڕاستەوخۆ پێمان‬ ‫بڵێ‪ :‬باش����تر‪ ،‬ئەو ئابڕوچونە بەمێژویی‬ ‫نەتەوەییمان����ەوە نالك����ێ‪ ،‬چاكتر‪ ،‬ئەو‬ ‫شورەیی‌و ش����ەرمئاوەرییە بەشێك نییە‬ ‫لەبنەماو بەه����ا كولتوری‌و كۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫نەریتییەكانی نەتەوەكەمان!‬ ‫(‪)2‬‬ ‫نادیە‪ ،‬قوربانیی ئایین‌و كولتور!‬ ‫نادیدەگرت����ن‌و بەك����ەم س����ەیركردنی‬ ‫بوێریی (نادیە‪ ،‬وەك س����یمبوڵی كۆی‬ ‫مێین����ە ئێزدییەكان) لەدانن����ان بەدیوە‬ ‫ش����اراوەكانی دەس����تدرێژییە سێكسییە‬ ‫دڕندەكانی چەتەكانی دەوڵەتی ئیسالمی‬ ‫بۆ س����ەر كچان‌و ژن����ان وەك میراتێكی‬ ‫كولت����وری‌و ئایینی����ی‪ .‬ئ����ەو میراتەی‬ ‫پاڵپشت بەدەقە ئایینییەكان‌و كولتوری‬ ‫بیاباننش����ین‌و ئەزمون����ە كردەنییەكانی‬ ‫ناو مێژوی دەس����ەاڵتدارێتیی ئیسالمی‬ ‫لەپرۆس����ەكانی داگیركاری (فتوحات!)‬ ‫دا رەوایەتی بەپرۆس����ەی بەش����ینەوەی‬ ‫غەنیم����ەو بەكەنیزەكبردن‌و بەس����ەبی‬ ‫كردن����ی كچان����ی ناموس����ڵمان دەدات‪،‬‬ ‫تەنیا پەیوەس����ت نییە ب����ەو تێڕوانینە‬

‫ژەنگاویی����ەی بەرچاوتەنگ����ی نەتەوەیی‬ ‫كە لەكوردس����تان‌و لەمیان����ی كاردانەوە‬ ‫بەرامب����ەر ئەو كارەس����اتەی بەس����ەر‬ ‫ك����چ‌و ژنانی ئێ����زدی هێن����درا بینیمان‌و‬ ‫دەیبینین‪ ،‬بەڵكو بەشێكیشی پەیوەستە‬ ‫بەو ئەتمۆس����فیرە كولتوری‌و پەروەردە‬ ‫ئایینیی����ەی وای لەهەڵگران����ی ئ����ەم‬ ‫دونیابینییە نەخۆشە كردوە‪ ،‬بەپاساوی‬ ‫ئەوەی هەر كەسێكی قوربانی‪ ،‬كوردبونی‬ ‫خۆی (وەك درۆیەكی زلی كوردایەتیی‬ ‫س����ەقەتی نەژادپەرست!) نەخاتە پێش‬ ‫بون‌و بەها مرۆییەكەی‪ ،‬ئیدی شایستەی‬ ‫ئەوەیە نەك هەر فەرامۆش بكرێ‪ ،‬بگرە‬ ‫س����ەركۆنەش بك����رێ‪ .‬لەتێڕوانینی ئەم‬ ‫دونیابینییە دۆزەخیی����ەدا‪ ،‬قوربانیدانی‬ ‫م����رۆڤ‪ ،‬یان راس����تتر‪ ،‬بەقوربانیكردنی‬ ‫م����رۆڤ‌و هەمو ئ����ەو ئ����ازارە دەرونی‌و‬ ‫ئەشكەنجە جەس����تەیی‌و ژانە رۆحییەی‬ ‫لەمیان����ی پرۆس����ەی بەقوربانیكردن����دا‬ ‫دەیكێش����ێ‪ ،‬ئەگەر دواجار هەڵوێست‌و‬ ‫پەرچەك����ردارو بەرگریك����ردن لەماف����ی‬ ‫تاكێت����ی قوربان����ی‪ ،‬بەپل����ەی ئیمتیاز‬ ‫بەقازانجی شوناسێكی ساختەی (ئیتنی‬ ‫بەرچاوتەنگ) نزمتر لەش����وناس‌و بون‌و‬ ‫بەهای مرۆیی نەش����كێتەوە‪ ،‬ئەوا نابێتە‬ ‫بەشێك لەئیرادەی بەڕەنگاری‌و ناچێتە‬ ‫ناو مێژوی سەروەرییەكانی نەتەوەوە‪.‬‬ ‫(نادی����ەو ه����ەر نادیەیەك����ی دیكەی‬ ‫ئێزدی) لەم پرۆسەی شكۆشكاندنەیاندا‪،‬‬ ‫بۆ ئ����ەوەی لەب����ون‌و ش����كۆی خۆیان‬ ‫بەخاوەن دەركەونەوە‪ ،‬تەنیا مەحكومن‬ ‫ب����ەوەی ك����ە س����ەرەتاو كۆت����ای هەر‬ ‫هەنگاوێكیان بیر لەبون‌و بەهاو ش����كۆی‬ ‫مرۆیی‌و مێینەیی خۆیان بكەنەوە‪ .‬ئاخر‬ ‫ئەوان وەك م����رۆڤ‪ ،‬دواتر وەك مێینە‬ ‫قوربانین‪ ،‬دواجاریش لەكۆی پرۆسەكەدا‬ ‫وەك ئێزدی‌و ئینجا وەك كورد كراونەتە‬ ‫ئامانج‪.‬‬ ‫لەڕاس����تیدا پاكی����زە روس����ورەكانی‬ ‫ئێزدی وەك مێینە‪ ،‬ئامانجی س����ەرەكی‬ ‫چەتەگەریی ئایینی‌و كولتوری نێرساالریی‬ ‫چاوبرسین كە یەكێكیان بەدەق ڕەوایی‬ ‫بەپیاو دەدات لەیەك كاتدا لەباوەش����ی‬ ‫زیاتر لەمێینەیەكدا ئاڵوشی ئاژەڵییانەی‬ ‫خ����ۆی بەت����اڵ بكات����ەوەو دامركێنێ‪،‬‬ ‫ئەوەی تریش بەرمەبنای ئەو پاش����خانە‬ ‫كولتوری‌و پەروەردە كۆمەاڵیەتییەی كە‬ ‫ش����ەرەف‌و شكۆ لەناو (گەڵ)ی مێینەدا‬ ‫دەبینێتەوە‪ ،‬پەالماری كچ‌و ژنەكان دەدا‪،‬‬ ‫بۆ ئەوەی پیاوەكانی����ان (نێرەكانیان!)‬ ‫سەركزو چاوشكێن بكات!‬ ‫ئەوەی چەتەكانی دەوڵەتی خەالفەت‬ ‫بەرامبەر كچ‌و ژنە ئێزدییەكان‌و لەهەندێ‬ ‫شوێنیشدا دژی كچ‌و ژنە كریستییانەكان‬ ‫(وەك ئەهلی زیممە!)كردویانەو دەیكەن‪،‬‬ ‫نە ش����تێكی نامۆیەو نە ن����وێ‪ .‬بەڵكو‬ ‫درێژك����راوەی هەمان ئ����ەو ئەزمونانەی‬ ‫ناو مێ����ژوی چەتەگەری����ی ئایینییە كە‬ ‫بەدرێژای����ی زیات����ر لەهەزار س����اڵ لەم‬ ‫جوگرافیا بەاڵلێدراوەدا‪ ،‬لەش����وێنكاتی‬ ‫جیاوازو لەس����ای هەلومەرجی جیاوازدا‬ ‫پەی����ڕەو كراوەو ئەم����ڕۆش لەدیمەنێكی‬ ‫دڕندانەت����ردا دوبارە دەبێت����ەوەو كاژی‬ ‫مێژو لەس����ەر خۆی فڕێ دەدات‌و خۆی‬ ‫بەرهەم دێنێتەوە‪.‬‬ ‫لەم گۆش����ەنیگایەوە‪ ،‬لەدۆخێكی وادا‬ ‫(نادی����ە) وەك قوربان����ی‪ ،‬تەنیاو تەنیا‬ ‫لەبەردەم پرسیاری مرۆڤ‌و مێینەبونە‪،‬‬

‫تاكوردب����ون‪ .‬ئەو وەك مرۆڤ ش����كۆی‬ ‫ش����كێندراوەو وەك مێینەیەك����ی دیلی‬ ‫دەس����تی گوت����اری ئایینی‌و چڵێس����ی‬ ‫نێرساالری‪ ،‬دەستدرێژی كراوەتە سەر‪.‬‬ ‫ئاخ����ر چەتەیەكی دەوڵەتی ئیس��ل�امی‬ ‫(داعش!)‪ ،‬یان ئەمیرێكی ئەو خەالفەتی‬ ‫خوێ����ن‌و كوش����تن‌و وێرانی‌و ئاڵۆش����ە‪،‬‬ ‫لەنائاگایی����ەوە ئ����ەم هەن����گاوە نانێن‪،‬‬ ‫لەناهۆش����یارییەوە ئ����ەو كارە ناكەن‪..‬‬ ‫وەك جۆرێ����ك لەكاڵفام����ی‌و گەمژەیی‬ ‫دەس����ت بۆ ئەو تاوانە ناب����ەن‪ .‬بەڵكو‬ ‫لەپشتییانەوە گوتارێكی ئایینیی خاوەن‬ ‫حەقیقەتێكی رەها‪ ،‬نەریتێكی خێڵەكی‪،‬‬ ‫كولتورێكی نێرس����االری‪ ،‬ئەزمونگەلێكی‬ ‫دەوڵەمەن����د هەن‪ ،‬دەیانكەن����ە پەیژەو‬ ‫پردو پاس����اوی ئەو تاوانە دڕندانەیان‌و‬ ‫رەوای����ی ئایینی‌و دونیای����ی پێ دەدەن‪.‬‬ ‫بۆیە هەر خۆبواردنێك لەو راس����تییانەو‬ ‫خۆدزینەوە لەبەرپرس����یارێتیی مۆڕاڵی‌و‬ ‫ویژدانی����ی بەرامبەر بەخاوەن دەركەوتن‬ ‫ل����ەو قوربانییانە‪ ،‬بەوەی م����ادام باس‬ ‫لەكوردبون����ی خۆیان ناك����ەن‪ ،‬دیوێكی‬ ‫دیكەی بەش����داریكردنی ناڕاستەوخۆیە‬ ‫لەو تاوان����ەو جۆرێكە لەڕەوایەتیدان بەو‬ ‫تاوانەی دەرهەقیان كراوە‪.‬‬ ‫(نادی����ە)و هەموم����ان‪ ،‬بەجیاوازی����ی‬ ‫پێكهاتە بایۆلۆژییەكانمان (كە سروشت‬ ‫ك����ردن‌و ئ����ەو جیاوازییان����ەش فەزلی‬ ‫كەس����مان بەس����ەر ئەوی دیكەدا زیاتر‬ ‫ن����اكات) وەك م����رۆڤ هاتوینەتە ژیان‪،‬‬ ‫بەاڵم كاتێ ئایین‌و كولتورێك رەوایی بەو‬ ‫جیاكارییە جێندەرییە دەدەن‌و ئەو مافە‬ ‫بە(نێر) دەدەن بۆ ئەوەی ئەوی دیكەی‬ ‫(مێ) وەك كااڵو كۆیلەی بەردەس����تی‬ ‫خۆی مامەڵ����ەی لەگەڵدا ب����كات‪ ،‬ئەوا‬ ‫دەب����ێ دەرزیئاژنی ئ����ەم بیركردنەوە و‬ ‫دونیابینیی����ە بكەی����ن‌و ل����ەڕەگ‌و مێخە‬ ‫باوەڕس����االرییەكانی‪ ،‬لەقواڵی����ی ژینگە‬ ‫كۆمەاڵیەتی‌و كولتورییەكەی‪ ،‬لەپرۆس����ە‬ ‫ئەزمونكراوەكانی ناو مێژوە رەشەكەیدا‬ ‫بۆی بگەڕێین‪.‬‬ ‫لەم روانگەی����ەوە‪ ،‬پ����ڕۆژەو گوتاری‬ ‫كوردبون (كە مێژویەك����ی درێژە لەناو‬ ‫ماس����كی كوردایەتییەك����ی س����اختەداو‬ ‫تائەم����ڕۆ خ����ۆی دەجوێت����ەوە!) ئەگەر‬ ‫بناغ����ەو كۆڵەگەكان����ی خۆی لەس����ەر‬ ‫گەڕاندن����ەوەی ب����ون‌و بەهاو ش����كۆ بۆ‬ ‫مرۆڤەكانی خۆی دانەڕێژێت‪ .‬ئەگەر خۆی‬ ‫لەو ترس‌و دڕدۆنگی‌و شەرمە دانەشۆرێ‬ ‫كە گوتاری ئایینی‌و پاش����ماوەی نەریتە‬ ‫كۆمەاڵیەتییەكان دەس����ت‌و دەمبەستی‬ ‫ك����ردوەو توان����ای جوڵەك����ردن‌و وزەی‬ ‫خۆڕاپس����كانی لێكوش����توە‪ .‬ئەگ����ەر‬ ‫راس����تگۆیانە لەگەڵ ئەزمونە تاڵەكانی‬ ‫ن����او مێ����ژوی كۆمەاڵیەتی‌و سیاس����یی‬

‫لەڕاستیدا پاكیزە‬ ‫روسورەكانی‬ ‫ئێزدی وەك مێینە‪،‬‬ ‫ئامانجی سەرەكی‬ ‫چەتەگەریی ئایینی‌و‬ ‫كولتوری نێرساالریی‬ ‫چاوبرسین كە‬ ‫یەكێكیان بەدەق‬ ‫ڕەوایی بەپیاو‬ ‫دەدات لەیەك كاتدا‬ ‫لەباوەشی زیاتر‬ ‫لەمێینەیەكدا ئاڵوشی‬ ‫ئاژەڵییانەی خۆی‬ ‫بەتاڵ بكاتەوەو‬ ‫دامركێنێ‬


‫‪Awene‬‬

‫خاوه‌نی ئیمتیاز‪ :‬کۆمپانیای ئاوێنه‌‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‪ :‬سه‌ردار محه‌مه‌د‬

‫توركه‌كان‪ ،‬سه‌ردان یان‬ ‫به‌سه‌ركردنه‌وه‌؟‬

‫کوا لێکۆڵینەوەی یاسایی لەخوێنی کاوه‌گه‌رمیانی‪ ،‬سەردەشت عوسمان‪ ،‬سۆرانی مامە حەمە‪ ،‬عەبدولستار تاھیرو ویدات حسێن؟‬ ‫مه‌رگ���ی‌‬ ‫ره‌فس���ه‌نجانی‌ به‌دوه‌م‬ ‫مه‌رگی‌ كاراكته‌ره‌ سه‌ره‌كیه‌كانی‌‬ ‫كۆماری‌ ئیسالمی‌ داده‌نرێت له‌دوای‌‬ ‫مه‌رگ���ی‌ خومه‌ینییه‌وه‌‪ ،‬پێش���بینی‌‬ ‫ده‌كرێت كاریگه‌ریی‌ گه‌وره‌ی‌ له‌سه‌ر‬ ‫هاوكێش���ه‌ی‌ سیاس���ی‌ ئێ���ران‬ ‫به‌جێبهێڵێت‬

‫عه‌زیز ره‌ئوف‬

‫س���ه‌ردانی سه‌رۆك وه‌زیرانی توركیا بینالی‌ یه‌ڵدرم بۆ هه‌ولێری پایته‌خت‪،‬‬ ‫له‌س���ه‌ردانی به‌رپرس���ی واڵتێك ده‌چو بۆ ش���ارێك له‌ش���اره‌كان‪ ،‬یان رونتر‬ ‫به‌رپرس���ی س���ه‌ربازێك بۆ س���ه‌نگه‌ری هه‌مان هێزو هه‌مان س���وپا‪ .‬ئه‌وه‌ی‬ ‫له‌ودیوی دانیشتنه‌كاندا به‌نهێنی چی وتراوه‌ رون نیه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی له‌كۆنگره‌‬ ‫رۆژنامه‌نوسیه‌كه‌ی یه‌ڵدرم‌و بارزانیدا بینیمان هیچ نه‌بو جگه‌ له‌پاشاگه‌ردانیه‌ك‬ ‫كه‌ ئه‌وه‌نده‌ی تر به‌تاڵی نوخبه‌ی سیاسی كوردیمان بۆ ئاشكرا ده‌كات‪.‬‬ ‫سه‌ردانی سه‌رۆك وه‌زیرانی توركیاو راخستنی فه‌رشی سور بۆ به‌رپرسێك‬ ‫كه‌ به‌زاریدا نه‌هات بڵێ هه‌رێمی كوردستان! به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی هێزێكی سیاسی‬ ‫كوردی بو‪ ،‬كه‌ له‌پێش���وازی‌و دانیشتنه‌كانیش���دا ته‌نها یه‌ك حزب‌و بنه‌ماڵه‌‬ ‫به‌دیده‌ك���را‪ ،‬وێن���ه‌ی رێككه‌وتنی ژێربه‌ژێرو پرۆتۆكۆڵی نه‌وتی‌و س���ه‌ربازی‌و‬ ‫ئه‌منی توركان له‌گه‌ڵ هێزێكی كوردیدا‪ ،‬پالنی ترو ماڵوێرانی تری به‌دواوه‌یه‌و‬ ‫هیچ ئاسۆیه‌ك به‌دی ناكرێ كه‌ توركان كۆمه‌ك به‌م ئه‌زمونه‌ بكه‌ن جگه‌ له‌دو‬ ‫سودی گه‌وره‌ی هه‌رێمی كوردستان بۆ توركیا ئه‌ویش مه‌سه‌له‌ی به‌تااڵنبردنی‬ ‫نه‌وت‌و شه‌ڕی ئۆپۆزسیۆنی كوردیه‌ له‌باكور‪.‬‬ ‫له‌ئاس���تی ئابوری���دا پارت���ی په‌یوه‌ندیه‌كی پته‌وی به‌توركیاوه‌ به‌س���توه‌و‬ ‫رێككه‌وتن���ی درێژخایه‌ن���ی نه‌وتی واژۆ ك���ردوه‌ له‌كاتێكدا هه‌رێ���م له‌ناوه‌وه‌‬ ‫گیرۆده‌ی چه‌ندین قه‌یرانی ئابوری گه‌وره‌ بۆته‌وه‌‪ ،‬به‌تااڵنبردنی نه‌وتی هه‌رێم‬ ‫له‌الیه‌ن توركانه‌وه‌ به‌چاوساخی پارتێكی سیاسی له‌باشور‪ ،‬ئه‌و راستیه‌ رون‬ ‫ده‌كاته‌وه‌ توركان‌و پارتی له‌ده‌ره‌وه‌ی هێزه‌كانی تر‪ ،‬زیاد له‌هه‌نگاوێك ده‌نێن‬ ‫بۆ پاراس���تنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی یه‌كترو ئه‌مه‌ش به‌ڕونی له‌وته‌كانی سه‌رۆك‬ ‫وه‌زیرانی توركیاو بارزانیدا به‌دی ده‌كرا‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و ته‌وه‌ره‌ ش���ه‌رمهێنه‌ی له‌م به‌س���ه‌ركردنه‌وه‌یه‌دا بینیمان مه‌س���ه‌له‌ی‬ ‫به‌تیرۆرس���ت ناس���اندنی پارتێكی گه‌وره‌ی كوردس���تانی باكور (په‌كه‌كه‌)‬ ‫ب���و‪ ،‬وته‌كانی س���ه‌رۆك وه‌زیرانی توركیاو ناس���اندنی په‌كه‌كه‌ وه‌ك هێزێكی‬ ‫تیرۆریس���ت له‌ناوچه‌كه‌داو بێده‌نگی بارزانی نیش���انی ئه‌وه‌ ده‌دات‪ ،‬ش���ه‌ڕی‬ ‫كورد به‌كوردكردن له‌الیه‌ن توركانه‌وه‌ له‌ئارادایه‌‪ .‬ده‌رخه‌ری ئه‌و راستیه‌یه‌ كه‌‬ ‫ئه‌گه‌ری په‌یوه‌ندی نێوان پارتی‌و توركیا ش���ه‌ڕێكی ترو ماڵوێرانیه‌كی تر بۆ‬ ‫هه‌رێم دروست بكات‌و جارێكی تر شه‌ڕی كورد به‌كورد ببینین‪.‬‬ ‫هه‌رێمی كوردس���تان له‌به‌رده‌م پارچه‌پارچه‌بونێكی سیاس���ی‌و جوگرافی‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت كۆمه‌اڵیه‌تی قوڵدایه‌‪ ،‬كۆنه‌بونه‌وه‌ی هێزه‌ كوردیه‌كان‌و په‌رتپه‌رتبونی‬ ‫كۆی گوتاری كوردی‌و سه‌ردانی زۆرێك له‌سه‌ركرده‌كان بۆ هه‌ولێرو پێشوازیان‬ ‫له‌الی���ه‌ن ی���ه‌ك ح���زب‌و بنه‌ماڵه‌یه‌كی دیاریك���راوه‌وه‌‪ ،‬ئاس���ۆیه‌كی تاریك‌و‬ ‫سیس���ته‌مێكی حوكمڕانی س���وڵتانی دور له‌لێپرس���ینه‌وه‌ی پارله‌مانی‌و دور‬ ‫له‌هه‌ر هه‌وڵێك بۆ دابه‌شكردنی ده‌سه‌اڵت ده‌بینین‪ .‬ئاشتبونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ كۆی‬ ‫س���ه‌ركرده‌و هێزه‌ ده‌ره‌كیه‌كان‌و مانه‌وه‌ی هه‌رێم له‌دۆخێكی ته‌واو قه‌یراناوی‌و‬ ‫پڕ له‌كێش���ه‌و ملمالنێ‪ ،‬ده‌رخه‌ری ئه‌م گوتاره‌ ناسیۆنالیستیه‌ كوردییه‌یه‌ كه‌‬ ‫داماوه‌ له‌ ئاس���ت كۆی كێشه‌ ناوخۆییه‌كان‌و رازیبوه‌ به‌كۆی گوتارو داخوازیه‌‬ ‫ئابوری‌و سیاسیه‌كانی واڵتانی بێگانه‌‪.‬‬ ‫هاتنی یه‌ڵدرم بۆ كوردستان پێیوتین‪ ،‬نوخبه‌ی سیاسی كوردی چه‌ند دوره‌‬ ‫له‌یه‌كتر‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ش نزیكه‌ له‌خه‌ون‌و ئه‌جێنداو پالنه‌كانی دوژمن‪.‬‬

‫ئه‌كبه‌ر مرد‬

‫ی ره‌فس���نجانی‌‪،‬‬ ‫ی هاش���م ‌‬ ‫ی ئه‌كبه‌ر ‌‬ ‫عه‌ل��� ‌‬ ‫ی ‪ 82‬ساڵیدا‬ ‫ی رابردو له‌ته‌مه‌ن ‌‬ ‫یه‌كش���ه‌مم ‌ه ‌‬ ‫دڵی‌ له‌لێدان كه‌وت‬

‫هه‌رچه‌نده‌‬ ‫ی ش���ادا‬ ‫له‌س���ه‌رده‌م ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌الیه‌ن س���اواكه‌و‌ه روبه‌ڕو ‌‬ ‫زین���دان‌و ئه‌ش���كه‌نجه‌دان ببۆوه‌‪،‬‬ ‫ی لێده‌گیرێت‬ ‫ی ئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ب���ه‌اڵم ره‌خن ‌ه ‌‬ ‫ی سه‌رۆك‬ ‫ی له‌س���ه‌رده‌م ‌‬ ‫ره‌فس���ه‌نجان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی "ئیتیالعات" ‌‬ ‫كۆماریی���دا ده‌س���ت ‌‬ ‫ی هه‌مو‬ ‫كراو‌ه كرد بۆ سه‌ركوت كردن ‌‬ ‫ده‌نگ ‌ه ناڕازیی���ه‌كان‌و ته‌نانه‌ت‬ ‫تیرۆركردنیشیان‬

‫ره‌فس���ه‌نجان ‌ی یه‌كێك بو له‌پێنج كه‌س��� ‌ی متمانه‌پێكراو ‌ی ئایه‌تواڵ‬ ‫خومه‌ینی‌‪ ،‬له‌دامه‌زراندن ‌ی كۆمار ‌ی ئیس�ل�امی‌‪ ،‬جامع ‌ه روحانیان ‌ی‬ ‫خه‌باتكار‪ ،‬شورا ‌ی بااڵ ‌ی شۆڕش‪ ،‬حیزب ‌ی جمهور ‌ی ئیسالمی‌‪،‬‬ ‫جه‌نگ ‌ی ئێران‌و عێراق‪ ،‬سه‌رۆكایه‌ت ‌ی ده‌وڵه‌ت‌و په‌رله‌مان‪،‬‬ ‫ره‌فسه‌نجانی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌ی ش���اره‌زایان‌و كۆمه‌ڵه‌ ‌ی دیاریكردن ‌ی‬ ‫له ‌یه ‌ككا ت���د ا‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان��� ‌ی رژێمدا رۆڵ ‌ی كاراو‬ ‫ی‬ ‫ی پراگمات��� ‌‬ ‫كاراكته‌رێك��� ‌‬ ‫بنه‌ڕه‌تی‌ هه‌بو‬ ‫محاف���زه‌كارو میانه‌ڕه‌وی���ش‬

‫لێكۆڵین���ه‌وه‌كان‬ ‫ده‌ریانخستوه‌ ره‌فسه‌نجان ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌كێ���ك ب���وه‌ له‌پالنداڕێژه‌ران���ی‌‬ ‫تیرۆركردن���ی‌ دكتۆر قاس���ملو له‌ڤێنا‪،‬‬ ‫دادگای‌ ئه‌ڵمانیاش تۆمه‌تباری‌ كرد به‌وه‌ی‌‬ ‫رۆڵی‌ هه‌بوه‌ له‌كوش���تاری‌ میكۆنۆس���دا كه‌‬ ‫تیرۆركردن���ی‌ ش���ه‌ره‌فكه‌ندی‌‌و هاوه‌ڵه‌كانی‌‬ ‫لێكه‌وته‌وه‌‪ ،‬دادگای‌ ئه‌رژه‌نتینیش تۆمه‌تی‌‬ ‫پالنداڕش���تنی‌ ته‌قینه‌وه‌ی‌ س���ه‌نته‌ری‌‬ ‫جوله‌كه‌كان���ی‌ له‌بۆینس���ئایرس‬ ‫ده‌خاته‌ پاڵ‌‬

‫ره‌فسه‌نجانی‌‬ ‫ی‬ ‫بو‪ ،‬ئه‌و ك ‌ه هه‌میش��� ‌ه به‌پیاو ‌‬ ‫ك ‌ه باوباپیران ‌ی موڵكدار ‌ی‬ ‫ی‬ ‫دوه‌م ناوده‌برا‪ ،‬یه‌كه‌م سه‌رۆك ‌‬ ‫گه‌وره‌ ‌ی ناوچه‌ ‌ی ره‌فس���ه‌نجان‬ ‫ی ئیسالمی‌‌و‬ ‫ی شورا ‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫بون‪ ،‬به‌"م���ه‌ال ‌ی ملیاردێر" ناوده‌برا‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چواره‌م سه‌رۆك كۆمار ‌‬ ‫ئه‌و پش���تیوان ‌ی دارای��� ‌ی له‌هه‌واداران ‌ی‬ ‫ئێران بو‬ ‫ئایه‌تواڵ خومه‌ین ‌ی ده‌كرد له‌دژ ‌ی رژێم ‌ی‬ ‫په‌هله‌وی‌‪ ،‬به‌پێ��� ‌ی گۆڤار ‌ی فۆربس‬ ‫ئه‌و یه‌كێك بو له‌ملیاردێره‌كان ‌ی‬ ‫ره‌فسه‌نجانی‌‬ ‫جیهان‬ ‫له ‌یه ‌ككا ت���د ا‬

‫ره‌فسه‌نجانی‌‬ ‫له ‌یه ‌ككا ت���د ا‬ ‫ی‬ ‫ی پراگمات��� ‌‬ ‫كاراكته‌رێك��� ‌‬ ‫محاف���زه‌كارو میانه‌ڕه‌ویش بو‪،‬‬ ‫ی دوه‌م‬ ‫ئه‌و ك ‌ه هه‌میش��� ‌ه به‌پیاو ‌‬ ‫ی‬ ‫ناوده‌ب���را‪ ،‬یه‌ك���ه‌م س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی ئیسالمی‌‌و‬ ‫ی شورا ‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫چواره‌م سه‌رۆك كۆمار ‌‬ ‫ئێران بو‬

‫ی‬ ‫ی پراگمات��� ‌‬ ‫كاراكته‌رێك��� ‌‬ ‫محاف���زه‌كارو میانه‌ڕه‌ویش بو‪،‬‬ ‫ی دوه‌م‬ ‫ئه‌و ك ‌ه هه‌میش��� ‌ه به‌پیاو ‌‬ ‫پ���ا ش‬ ‫ی‬ ‫ناوده‌ب���را‪ ،‬یه‌ك���ه‌م س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی خومه‌ین���ی‌‪،‬‬ ‫مه‌رگ��� ‌‬ ‫ی ئیسالمی‌‌و‬ ‫ی شورا ‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌نجان‬ ‫ه‬ ‫‌فس���‬ ‫ه‬ ‫ر‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫گێڕانه‌وه‌یه‌ك‬ ‫ی‬ ‫چواره‌م سه‌رۆك كۆمار ‌‬ ‫ی خامه‌نه‌ئی‌‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌عه‌ل ‌‬ ‫ئێران بو‬ ‫ی‬ ‫ی وتویه‌ت ‌‬ ‫ی به‌ر له‌مردن ‌‬ ‫گوای ‌ه خومه‌ین ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رابه‌ری��� ‌‬ ‫ی به‌كه‌ڵك��� ‌‬ ‫"خامه‌نه‌ئ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ب���و له‌دیاریكردن ‌‬ ‫دێت"‪ ،‬رۆڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كۆمار ‌‬ ‫خامه‌نئییدا به‌ڕابه‌ر ‌‬ ‫ئیسالمی‌ ئێران‬

‫ی‬ ‫ی په‌یوه‌ندییه‌ك ‌‬ ‫ی ره‌فس���ه‌نجان ‌‬ ‫ئه‌گه‌رچ ‌‬ ‫ی له‌گ���ه‌ ‌ڵ‬ ‫ی دۆس���تان ‌ه ‌‬ ‫توندوتۆڵ��� ‌‬ ‫ی هه‌بو‪ ،‬به‌اڵم له‌الیه‌ن حزب ‌ه‬ ‫تاڵه‌بان ‌‬ ‫ی رۆژهه‌اڵته‌و‌ه تۆمه‌تبار‬ ‫كوردییه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌س���ه‌رده‌م ‌‬ ‫ده‌كرێت ب���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ره‌فسه‌نجانیدا‪،‬‬ ‫سه‌رۆك كۆماری ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیتیالعات زیات���ر له‌‪ 350‬ئه‌ندام ‌‬ ‫ی كوردس���تاندا لێ تیرۆر‬ ‫له‌هه‌رێم ‌‬ ‫كردون‬

‫‪ 3‬ی‌ ئابی‪ 2014‬ئه‌و رۆژ‌ه بو ك ‌ه داعش هێرش����ی كرد‌ه س����ه‌ر ئێزیدییه‌كان ‌ی دانیش����توانی ره‌سه‌نی‬ ‫شه‌نگال‪ .‬به‌شێوه‌یه‌كی دڕندان ‌ه ‪ 300000‬هه‌زار ئێزیدی ناچاركران زێدی خۆیان جێبهێڵن‪ .‬نزیكه‌ی ‪15000‬‬ ‫ئێزیدی ك ‌ه نه‌یانتوانی هه‌ڵبێن كوژران یاخود ده‌ستبه‌س����ه‌ركران له‌الیه‌ن داعشه‌وه‌‪ .‬هه‌زاران ژن‪ ،‬كچ‌و‬ ‫منداڵ وه‌ك كه‌نیزه‌ك هه‌ڵسوكه‌وتیان له‌گه‌ڵ كراو جینۆساید به‌رامبه‌ر به‌ئێزدییه‌كان ئه‌نجامدرا‬ ‫له‌‪7‬ی ئاب س����ه‌رۆكی ئه‌مه‌ریكا باراك ئۆباما بۆ یه‌كه‌مجار رێگه‌ی دا ئه‌مه‌ریكا ئۆپه‌راس����یۆن له‌عێراق‬ ‫ئه‌نجامبدات له‌دوای كشانه‌وه‌ی له‌ساڵی ‪2010‬دا‬ ‫له‌‪21‬ی كانونی یه‌كه‌می ‪ ،2014‬گه‌مارۆی شاخی شه‌نگال شكێندرا‬ ‫ل ‌ه ‪13‬ی ترشینی دوه‌می ‪ ،2015‬شه‌نگال ئازاد كرا‬ ‫ناوچ ‌ه كێش��ه‌ له‌س��ه‌ره‌كان‪ :‬ئ����ه‌و ناوچانه‌ن ك ‌ه هه‌رێمی‬ ‫كوردس����تان به‌ناوچ����ه‌ی كوردس����تانی ده‌زانێ����ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫حكومه‌تی عێراقی ده‌یه‌وێت له‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌س����ه‌اڵتی كوردا‬ ‫بێت‪ ،‬پێش����نیار كرا ناوچ ‌ه كێش���� ‌ه له‌س����ه‌ره‌كان له‌ڕێگه‌ی‬ ‫ماده‌ی‪140‬ی ده‌ستوری عێراقی چاره‌سه‌ر بكرێت به‌په‌نابردن ‌ه‬ ‫به‌ر ریفراندۆم‌و س����ه‌رژمێری دانیش����توان‪ .‬شه‌نگال یه‌كێك ‌ه‬ ‫له‌ناوچ ‌ه كێش ‌ه له‌سه‌ره‌كان‬

‫دوای كش����انه‌وه‌ی هێزه‌كانی پارتی دیموكراتی كوردس����تان‬ ‫له‌ش����ه‌نگال له‌ئاب����ی ‪ ،2014‬چه‌كدارانی په‌كه‌ك����ه‌و یه‌په‌گ ‌ه‬ ‫راڕه‌وێكی����ان كرده‌و‌ه له‌نێوان عێراق‌و س����وریا به‌مه‌به‌س����تی‬ ‫ئازادكردنی ئێزیدیه‌كان ك ‌ه له‌ش����اخی شنگال گه‌مارۆدرابون‪.‬‬ ‫په‌كه‌ك���� ‌ه هه‌س����تا به‌جێگیركردن����ی ‪" YBS‬یه‌كینه‌كان����ی‬ ‫به‌رخودانی ش����ه‌نگال"و ‪"YJS‬یه‌كینه‌كانی ژنانی شه‌نگال"‪.‬‬ ‫به‌ش����ێك له‌ئیزیدییه‌كانی ‪YBS‬له‌الیه‌ن ‪YPG‬ه‌و‌ه له‌ش����اری‬ ‫حه‌سه‌ك ‌ه مه‌ش����قیان پێكراوه‌‪ .‬له‌نیسانی‪2016‬دا په‌كه‌ك ‌ه‬ ‫رایگه‌یاند به‌شێك له‌هێزه‌كانی ‪" HPG‬هێزی پاراستنی‬ ‫گه‌ل" له‌شه‌نگال كشاوه‌ته‌وه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئێزیدیه‌كان‬ ‫ده‌توانن به‌رگری له‌خۆیان بكه‌ن‬

‫كه‌مین��ه‌ ئایین��ی‌و ئیتنیی��ه‌كان ك���� ‌ه ده‌كه‌ون ‌ه پارێزگای‬ ‫نه‌ینه‌واوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تی ئێزیدیه‌كان‌و ئاشورییه‌كان داوا ده‌كه‌ن‬ ‫گۆڕان����كاری بكرێت له‌ئیداره‌دانی ناوچه‌كه‌‪ ،‬به‌ش����ێوه‌یه‌كی‬ ‫گش����تی ده‌یانه‌وێت هه‌رێمێك ‌ی س����ه‌ربه‌خۆ دروس����ت بكه‌ن‬ ‫بۆ پاراس����تنی خۆیان‪ .‬ئێزیدیه‌كان هێرشی ‪ 2014‬بۆ ئه‌و‌ه‬ ‫ده‌گه‌ڕێنن����ه‌و‌ه ك ‌ه ل����ه‌ڕوی ئابوری‌و س����ه‌ربازییه‌و‌ه توانای‬ ‫دۆستێكی ناحه‌ز‬ ‫بڕیاردانیان نیی ‌ه‬ ‫توركیا پش����تگیری به‌غداو پێش����مه‌رگه‌ی (‪)PDK‬‬ ‫پارتی دیموكراتی كوردس����تان ده‌كات‪ ،‬به‌مه‌به‌ستی‬ ‫سنورداركردنی تواناو هه‌ژمونی په‌كه‌كه‌ له‌ناوچه‌ ‌ی‬ ‫شه‌نگالدا‪ ،‬له‌نوێترین پێش����هاتدا یه‌لدرم ‌ی سه‌رۆك‬ ‫وه‌زیران���� ‌ی ئ����ه‌و واڵت ‌ه گه‌یش����ت ‌ه به‌غ����داو هه‌ولێر‌و‬ ‫وابڕیار‌ه له‌به‌رامبه‌ر ده‌ركردن ‌ی په‌كه‌ك ‌ه له‌ش����ه‌نگالدا‬ ‫هێزه‌كانیان له‌باشیك بكشێننه‌وه‌‬ ‫قاسم شەشۆ‬ ‫مەسعود بارزانی‬ ‫ئەندامی پارتی دیموکراتی کوردستان‌و‬ ‫سەرۆکی پارتی دیموکراتی‬ ‫کوردستان‌و هەرێمی کوردستان فەرماندەی هێزی پێشمەرگەی شەنگال‬

‫‪ HPE‬دەیەوێ���ت هەماهەنگی لەگەڵ‬ ‫‪ YBS‬هەبێت ئەگەر ‪ YBS‬هەوڵیدا‬ ‫لەپەکەکە جیاببێتەوە‬

‫شه‌نگال‬ ‫بۆمبێكی‌‬ ‫چێرناو‬

‫له‌دوای ‪1992‬‬ ‫پارتی‌و یه‌كێتی‬ ‫هه‌رێمی كوردستانیان‬ ‫دابه‌ش كردو‌ه بۆ دو زۆن؛‬ ‫زۆنی زه‌رد ك ‌ه پارێ����زگای هه‌ولێرو‬ ‫دهۆك له‌خۆده‌گرێت‌و زۆنی س����ه‌وز‬ ‫ك ‌ه پارێزگای سلێمانیه‌‬

‫پارتی دیموكراتی كوردس����تان به‌رپرسیاری یه‌كه‌م‬ ‫بو‌ه له‌ناوچه‌ی ش����ه‌نگال‪ ،‬ب����ه‌اڵم دوای ئه‌نجامدانی‬ ‫جینۆسایده‌ك ‌ه له‌الیه‌ن داعشه‌و‌ه پێگه‌ی پارتی له‌ناو‬ ‫ئێزیدی����ەکان الواز بوه‌‪ .‬له‌به‌رامب����ه‌ردا پارتی رۆڵی‬ ‫زیاتری داو‌ه به‌"قاس����م شه‌ش����ۆ" بۆ به‌ڕێوه‌به‌ردنی‬ ‫ناوچه‌كه‌و ببێ به‌كه‌سی یه‌كه‌م‬

‫ئەسیل نوجێفی‬ ‫پارێزگاری پێشوی نەینەواو‬ ‫فەرماندەی حەشدی نیشتمانی‬

‫ئه‌و كاته‌ی ئه‌س����یل نوجێفی پارێزگاری نه‌ینه‌وا بو‪ ،‬داعش‬ ‫هاوپه‌یمانی له‌گه‌ڵ سه‌ركرد‌ه سوننه‌كانی موسڵ دروستكرد‪.‬‬ ‫گه‌یش����تن ‌ه ترۆپك‌و له‌حوزه‌یرانی‪ 2014‬شكستیان به‌سوپای‬ ‫عێراق هێنا له‌موس����ڵ‪ .‬ئێستا ئه‌سیل نوجه‌یفی فه‌رمانده‌ی‬ ‫گاردی نه‌ینه‌وای ‌ه ك ‌ه ناس����راو‌ه به‌حه‌شدی نیشتمانی‪ ،‬ئه‌م‬ ‫هێز‌ه له‌الیه‌ن سوپای توركیاو‌ه پڕچه‌ك‌و مه‌شقیان پێكراوه‌‪.‬‬ ‫عه‌بادی ئه‌م ‌ه به‌ده‌ستوه‌ردان داده‌نێت‪ .‬ئه‌سیل هاوپه‌یمانی‬ ‫پارت����ی دیموكرات����ی كوردس����تانه‌و له‌گه‌ڵ دابه‌ش����كردنی‬ ‫موس����ڵ ‌ه بۆ چه‌ند هه‌رێمێك ‌ی ئۆتۆنۆمی‪ .‬له‌‪20‬ی تش����رینی‬ ‫یه‌كه‌م����ی ‪2016‬دا دادگای فیدراڵی عێراقی تۆمه‌تباری كرد‬ ‫به‌سیخوڕیكردن‬

‫مەزلوم شەنگال‬ ‫فەرماندەی گشتی‬

‫‪YBS‬‬

‫راپەڕین ئینگزیک‬ ‫فەرماندەی گشتی ‪YJS‬‬

‫دوای كش����انه‌وه‌ی هێزه‌كانی پارت����ی دیموكراتی‬ ‫كوردستان له‌ش����ه‌نگال له‌ئابی ‪ ،2014‬چه‌كدارانی‬ ‫په‌كه‌ك����ه‌و یه‌په‌گ ‌ه راڕه‌وێكیان ك����رده‌و‌ه له‌نێوان‬ ‫عێ����راق‌و س����وریا به‌مه‌به‌س����تی ئازادكردن����ی‬ ‫ئێزیدیه‌كان ك ‌ه له‌ش����اخی شنگال گه‌مارۆدرابون‪.‬‬ ‫په‌كه‌ك ‌ه هه‌ستا به‌جێگیركردنی ‪" YBS‬یه‌كینه‌كانی‬ ‫به‌رخودانی ش����ه‌نگال"و ‪"YJS‬یه‌كینه‌كانی ژنانی‬ ‫شه‌نگال"‪ .‬به‌ش����ێك له‌ئیزیدییه‌كانی ‪YBS‬له‌الیه‌ن ‬ ‫‪YPG‬ه‌وه‌ له‌شاری حه‌سه‌ك ‌ه مه‌ش����قیان پێكراوه‌‪.‬‬ ‫له‌نیس����انی‪2016‬دا په‌كه‌ك���� ‌ه رایگه‌یاند به‌ش����ێك‬ ‫له‌هێزه‌كان����ی ‪" HPG‬هێ����زی پاراس����تنی گ����ه‌ل"‬ ‫له‌ش����ه‌نگال كش����اوه‌ته‌وه‌‪ ،‬چونك���� ‌ه ئێزیدیه‌كان‬ ‫ده‌توانن به‌رگری له‌خۆیان بكه‌ن‬

‫پارتی کرێکارانی کوردستان‬

‫ئاسایشی ئێزیدیان‬ ‫(هیزی پۆلیش)‬

‫هێزی سوریای دیموکرات‬

‫هێزی سوریای دیموکرات‪:‬‬ ‫عەرەب‪ ،‬ئاشورییەکانی سوریا‪،‬‬ ‫کوردو تورکمان‬

‫هۆزی شەمه‌ر‬ ‫نه‌وادر ئه‌لشەمه‌ر‪ ،‬له‌ڕێگه‌ی عه‌بدولڕه‌حیم شمه‌ری‪،‬‬ ‫هه‌وڵده‌دات سه‌رله‌نوێ ده‌سه‌اڵت بگرێته‌و‌ه ده‌ست‬ ‫له‌ژێر ركێفی س���ه‌رۆك وه‌زیران‌و ببێت به‌نوێنه‌ری‬ ‫هه‌رێمی نه‌ینه‌وا‪ .‬ئه‌م هۆز‌ه له‌ڕه‌بیع ‌ه جێنشینن‬ ‫ك ‌ه نزیك ‌ه له‌سنوری سوریاوه‌‪ ،‬له‌سوریا هێزی‬ ‫ئه‌لس���ه‌نادید ك ‌ه زۆربه‌یان شه‌مه‌رن هاوكار‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ‪ YPG‬و به‌شێكن له‌هێزه‌كانی سوریای‬ ‫دیموكرات‬ ‫حەیدەر عەبادی‬ ‫سەرۆک وەزیرانی عێراق سه‌رۆك عه‌ش���ره‌ته‌كان ‌ی ش���ه‌مه‌ر له‌گه‌ڵ پارتی‬ ‫دیموكرات���ی كوردس���تان رێكن‌و هێزی ش���ه‌مه‌ر‬ ‫له‌الی���ه‌ن وه‌زی���ری پێش���مه‌رگه‌ی كوردس���تان‬ ‫دروستكراوه‌‬

‫ئێزیدیه‌كان ك ‌ه به‌زاراوه‌ی كرمانجی ده‌دوێن‪،‬‬ ‫ی باوه‌ڕێكی ئایینی تایبه‌ت به‌خۆیانن‪،‬‬ ‫خاوه‌ن ‌‬ ‫ك ‌ه ره‌گوڕیشه‌ی ده‌چێته‌و‌ه سه‌ر "ته‌سه‌وفی‬ ‫ئیس�ل�امی‪ ،‬زه‌رده‌ش���تی‪ ،‬عیرفانی‌و‪،" ..‬‬ ‫ی ئایینیانه‌و‌ه‬ ‫به‌هۆی بیروباوه‌ڕی ش���اراو‌ه ‌‬ ‫چه‌ندین س���ه‌ده‌ی ‌ه له‌الیه‌ن مسوڵمانانه‌و‌ه‬ ‫ده‌چه‌وسێنرێنه‌و‌ه‬ ‫زێدی ئێزیدیەکان‬

ژمارە (560) ژمارەی نوێی ئاوێنە  

10/1/2017

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you