ژمارە (554) ژمارەی نوێی ئاوێنە

Page 15

‫‪14‬‬

‫بیرورا‬

‫)‪ )554‬سێشه‌مم ‌ه ‪2016/11/29‬‬

‫الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسیه‌كان‬ ‫چی‌ بكه‌ن؟‬ ‫ئارام هادی‌‬ ‫‪20‬ی‌ ئ���ه‌م مانگه‌ له‌الیه‌ك س���ه‌رۆكی‌‬ ‫په‌رله‌مان���ی‌ كوردس���تان له‌كۆنگره‌یه‌ك ‌ی‬ ‫رۆژنامه‌نوس���یدا رایگه‌یان���د‪ ،‬كه‌ ده‌بێت‬ ‫له‌زوترین كاتدا حكومه‌ت هه‌ڵوه‌شێنرێته‌وه‌و‬ ‫حكومه‌تێك���ی‌ ش���ه‌راكه‌تی‌ نیش���تمانی‌‬ ‫راس���ته‌قینه‌ له‌په‌رله‌مان���ه‌وه‌ متمان���ه‌ی‌‬ ‫پێبدرێت‌و كاره‌كان تاهه‌ڵبژاردنی‌ ئاینده‌‬ ‫رای���ی‌ ب���كات‪ ،‬چیدی‌ ئ���ه‌م حكومه‌ته‌ی‌‬ ‫ئێس���تا كه‌ زیاتر بڕیاره‌كانی‌ به‌ده‌س���ت‬ ‫یه‌ك حزبه‌ نه‌مێنێت‪ ،‬له‌هه‌مان رۆژو چه‌ند‬ ‫كاتژمێرێك دوات���ر‪ ،‬بارزانی‌ له‌په‌یامێكی‌‬ ‫نوسراودا داوای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ ده‌سته‌یه‌كی‌‬ ‫نوێ���ی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ په‌رله‌مان���ی‌ كرد‪،‬‬ ‫له‌هه‌م���ان نوس���راودا داوایكرد حكومه‌ت‬ ‫هه‌ڵوه‌ش���ێته‌وه‌و ته‌نان���ه‌ت داوای‌‬ ‫له‌سیاس���یه‌كان كرد كه‌سێكیش ده‌ست‬ ‫نیش���انكه‌ن ب���ۆ جێگرتن���ه‌وه‌ی‌ خۆی‌‌و‬ ‫كاره‌كان رایی‌ بكات وه‌ك سه‌رۆكی‌ هه‌رێم‬ ‫تاهه‌ڵبژاردنی‌ ئاینده‌‪.‬‬ ‫په‌یامه‌ك���ه‌ی‌ بارزانی‌ كه‌ راس���ته‌وخۆ‬ ‫روی‌ له‌الیه‌نه‌ سیاس���یه‌كانه‌‪ ،‬تابێنه‌ الی‌‬ ‫ی ‌هك‌و كۆبنه‌وه‌ بۆچاره‌سه‌ركردن ‌ی قه‌یرانه‌‬ ‫كه‌ڵه‌كه‌بوه‌كان‪ ،‬الیه‌نه‌ سیاس���یه‌كانیش‬ ‫له‌راس���تیدا كه‌سیان ده‌س���تپێكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫گفتۆگۆكان���ی‌ ره‌تنه‌كردۆت���ه‌وه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫به‌ترس‌و گومانه‌وه‌ له‌په‌یامه‌كه‌ی‌ بارزانی‌‬ ‫نزیك ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬چونك���ه‌ گه‌ر له‌رابردودا‬ ‫خه‌ڵ���ك ب���ڕوای‌ به‌چاره‌س���ه‌ركردنی‌‬ ‫قه‌یرانه‌كان نه‌بوبێت له‌س���ه‌ر ده‌س���تی‌‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسیه‌كان‪ ،‬ئه‌وا ئێستا حزبه‌كان‬ ‫خۆیان هاتونه‌ته‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ كه‌ ئیمكان‬ ‫نی���ه‌ به‌ده‌س���تپێكردنه‌وه‌ی‌ گفتۆگۆكان‬ ‫قه‌یرانه‌كان چاره‌سه‌ر ببن‪.‬‬ ‫له‌دوای‌ دورخس���تنه‌وه‌ی‌ ترسی‌ داعش‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌منیه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‌و‬ ‫خه‌ڵكه‌ك���ه‌ی‌‪ ،‬به‌قوربانی���دان‌و خۆڕاگری‌‬ ‫هێ���زی‌ پێش���مه‌رگه‌ی‌ كوردس���تان‪،‬‬ ‫خه‌ڵك قۆناغێكی‌ ب���ڕی‌ له‌كه‌مكردنه‌وه‌و‬ ‫دواكه‌وتن���ی‌ موچ���ه‌‪ ،‬ئی���دی‌ كات���ی‌‬ ‫چاره‌سه‌ری‌ ریش���ه‌یی‌ هه‌یه‌ له‌سه‌رجه‌م‬ ‫س���ێكته‌ره‌كانی‌ حكومه‌ت���دا‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫بارزان���ی‌ له‌په‌یامه‌كه‌یدا زیات���ر ته‌ئكید‬ ‫له‌سه‌ر چاره‌سه‌ركردنی‌ قه‌یرانی‌ سیاسی‌‬ ‫نێوان الیه‌نه‌ سیاسیه‌كانی‌ هه‌رێم ده‌كات‪،‬‬ ‫ل���ه‌وه‌ تێده‌گه‌ین ك���ه‌ قه‌یران���ی‌ دارایی‌‬ ‫له‌هه‌رێمی‌ كوردس���تان بونی‌ نیه‌و ته‌نها‬ ‫ده‌رهاویشته‌ی‌ قه‌یرانه‌سیاسیه‌كه‌یه‌!‬ ‫پێویس���ته‌ الیه‌ن���ه‌ سیاس���یه‌كان‬ ‫به‌هه‌رنرخێ���ك بێ���ت له‌زوتری���ن كاتدا‬ ‫ده‌س���تپێكردنه‌وه‌ی‌ گفتۆگ���ۆكان بخه‌نه‌‬ ‫ب���واری‌ جێبه‌جێكردن���ه‌وه‌‪ ،‬گرن���گ‬ ‫ره‌تكردنه‌وه‌ی‌ گفتۆگ���ۆكان نیه‌‪ ،‬به‌قه‌د‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی‌ گرنگیه‌ك���ه‌ی‌ له‌وه‌دای���ه‌ ئ���ه‌م‬ ‫دانیشتنانه‌ كه‌ چیدی‌ وه‌ك رابردو ته‌نها‬ ‫دیش���له‌مه‌خواردن‌و قس���ه‌ی‌ باق‌و بریق‬ ‫نه‌بێ���ت‪ ،‬به‌ڵكو هه‌ریه‌ك���ه‌ الی‌ خۆیه‌وه‌‬ ‫به‌پڕۆژه‌و قس���ه‌ی‌ جددیه‌وه‌ موناقه‌شه‌ی‌‬ ‫دۆخی‌ چه‌قبه‌س���توی‌ هه‌رێم بكه‌ن وه‌ك‬ ‫س���ه‌ره‌تایه‌كیش له‌كاتێك���ی‌ زۆركورتدا‬ ‫هه‌وڵی‌ نه‌مان���ی‌ سیس���ته‌می‌ نیوموچه‌‬ ‫بده‌ن‌و له‌كات���ی‌ خۆیدا بیده‌ن‪ ،‬دواتر بیر‬ ‫له‌نه‌هێشتنی‌ قه‌یرانه‌كانیتر بكه‌نه‌وه‌‪ ،‬گه‌رنا‬ ‫دۆخی‌ شه‌قام له‌ئێستادا چوه‌ته‌ دۆخێكی‌‬ ‫مه‌ترس���یدار‪ ،‬گ���ه‌ر بیر له‌چاره‌س���ه‌ری‌‬ ‫نه‌كرێته‌وه‌‪ ،‬له‌وه‌یه‌ له‌ده‌ست ده‌رچێت‪.‬‬

‫پێویسته‌ الیه‌ن ‌ه‬ ‫سیاسیه‌كان‬ ‫به‌هه‌رنرخێك بێت‬ ‫له‌زوترین كاتدا‬ ‫ده‌ستپێكردنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫گفتۆگۆكان‬ ‫بخه‌نه‌ بوار ‌ی‬ ‫جێبه‌جێكردنه‌وه‬

‫جەنگی گوتارەكان‬ ‫نەجات نوری‬ ‫ئێستا لەكوردستاندا گوتاری ستەمكارەكان‌و‬ ‫گوتاری كۆمەڵگایەكی توڕه‌و برسی روبەڕوی‬ ‫یەكتری بونەتەوە‬ ‫پێدەچێت ئەو ئاماژەیە دروست‌و لەجێگەی‬ ‫خۆیدابێت‪ ،‬كە دواجار بەگوتاردانی كەس���ێك‬ ‫داڕوخان���ی كۆمەڵ���گا دەس���تپێدەكات‪ ،‬یان‬ ‫ئیتر روخساری راس���تەقینەی گوتاردەرەكە‬ ‫بۆ كۆمەڵ���گا دەردەكەوێ���ت‪ ،‬گرنگ نیە ئەو‬ ‫كەس���ە كێیە كە دەرگای توڕەبونی كۆمەڵگا‬ ‫دەخات���ە س���ەر پش���ت‪ ،‬ئ���ەم دەركەوتنە‬ ‫ئەگەرچ���ی درەنگی���ش بێت ب���ەاڵم دەبێتە‬ ‫هۆكارێك���ی گرنگ ب���ۆ بەخۆداچونەوەی ئەو‬ ‫عەقاڵنەی كە تائەو ساتەوەختانە كەوتونەتە‬ ‫ژێر كاریگەری روخس���اری گوتاردەرەكانەوە‬ ‫بەچەپ‌و راس���تیانەوە تاسااڵنێكی زۆر‪ .‬ئەمە‬ ‫ئەو هۆكارەیە ك���ە داڕوخان بەرهەم دێنێت‪،‬‬ ‫مرۆڤ���ەكان دەكاتەوە بەمرۆڤ���ی بیركەرەوە‪،‬‬ ‫هەڵخەڵەت���اوەكان لەناو كۆمەڵگادا دەكاتەوە‬ ‫بەو كەسانەی كەمێك بتوانن رەخنە لەدەنگ‌و‬ ‫بیری خۆیان بگرن‌و ئ���ەو هەاڵنەی كردویانە‬ ‫ئیتر لەس���ەری رابوەس���تن‌و زیاتری نەكەن‌و‬ ‫لەگوتاردەرە ستەمكارەكان بێنە دەنگ‪ .‬ئەوە‬ ‫گرنگە كە لەدواس���اتاكاندا لەن���او كۆمەڵگا‌و‬ ‫لەالی رۆش���نبیرەكانی بەگوتاری كەس���ێكی‬ ‫فریشتەئاسا‪ ،‬یان شۆڕش���گێڕێكی فریودەر‪،‬‬ ‫فری���و نەخ���ۆن‪ ،‬ئەگەرچی بۆ فریش���تەكە‌و‬ ‫شۆڕش���گێڕەكە گوتارەك���ە گرنگ���ە‌و جۆرە‬ ‫وەاڵمێكە بۆ نەیارەكانیان‌و دژەكانیان‪ ،‬بەاڵم‬ ‫لەوە گرنگتر تێگەیش���تن‌و خوێندنەوەی ئەو‬ ‫ج���ۆرە گوتارانەیە لەالی���ەن هاواڵتیانەوە كە‬ ‫دەبێت���ە هەڵماڵین���ی روخس���ارە ونبوەكان‌و‬

‫فریودەرەكان بۆ س���ات‌و كاتی خۆی‪ ،‬دەبێتە‬ ‫جەنگی گوت���ارەكان‪ ،‬جەنگێك كە مرۆڤ بۆ‬ ‫بونی راستەقینەی خۆی دەگێڕێتەوە‪.‬‬ ‫ب���ۆ نمونە ئێم���ە بینیمان كە (مەس���عود‬ ‫بارزان���ی) لەگوتارێكی���دا هەندێك وش���ە كە‬ ‫پێدەچێت راوێ���ژكارە سیاس���یەكانی بۆیان‬ ‫نوسیبێتەوە‌و خستبێتیانە سەر ئەو باوەڕەی‬ ‫كە ئەم وشانە بۆ ئەو جێگەی خۆی دەگرێت‪،‬‬ ‫ك���ە بەپێچەوان���ەوە ئەمە زۆر خ���راپ بۆی‬ ‫كەوتەوەو هەمو گوتارەكانی تری (مەس���عود‬ ‫بارزانی) بەجۆرێك���ی تر لەناو خەڵكدا خاڵی‬ ‫كردەوە‪ .‬گوتنی دەس���تەواژەكانی (بنوسن‌و‬ ‫هەڵبپەڕن‪)...‬ی بەكارهێنا‪ ،‬كە ئەمەشی زیاتر‬ ‫وەاڵمێك بو بۆ هاواڵتیانی ش���اری س���لێمانی‬ ‫ك���ە ماوەیەكی زۆرە بەڕێپێ���وان داوای مافە‬ ‫خوراوەكانی خۆیان دەك���ەن‪ .‬دواتر بینیمان‬ ‫لەرۆژی‪ 2016-11-19‬لەڕێپێوانێكدا هاواڵتیانی‬ ‫ش���اری س���لێمانی كە بەژمارە زۆر زۆربون‪،‬‬ ‫چۆنچۆنی وەاڵمی دەس���تەواژەی (هەڵپەڕین)‬ ‫یان دای���ەوە‌و بەگوتاردەرەكەیان وت ئێمەش‬ ‫دەس���تەواژەی ترمان بۆت هەی���ە‪ ،‬ئەمە بو‬ ‫بەجەنگ���ی دو گوتار‪ ،‬ك���ە یەكەمیان وەكو‬ ‫(مەسعود بارزانی)بەكارهێنەری بو‪ ،‬دوەمیان‬ ‫هاواڵتی���ان بون كە دەس���تەواژەكەیان كردە‬ ‫وەاڵمێكی توندتر‌و بێدەنگ نەبون‪ ...‬كردیانە‬ ‫ج���ۆرە وەاڵمێ���ك ك���ە بەش���یعرو بەنوكتەو‬ ‫بەدەیان ش���ێوازی تر دەوترایەوە‪ ،‬بەدەنگی‬ ‫بەرز دەستەواژەی (هەڵپەڕین) لەالیەن پیر‌و‬ ‫گەنج‌و مامۆس���تاو كاس���بكارو منداڵ‌و ژنەوە‬ ‫دەوترایەوە‪ ،‬ئەمەش ئاماژە بو بۆ كەس���ێك‬ ‫كە دەیویس���ت هەم���و هەوڵەكانی خەڵك بۆ‬ ‫داواكاریەكانیان بەكەم تەماش���ابكات‌و پێیان‬ ‫بڵێت ئێم���ەی بەرپرس بەدەنگتانەوە نایەین‪.‬‬ ‫پێدەچێت لەماوەی بیست‌و پێنج ساڵی رابردودا‬

‫هاواڵتیانی ش���اری سلێمانی بۆ هیچ گوتارێك‬ ‫ئاوا پەرچەكرداری توڕەیان بۆ دەس���تەواژەی‬ ‫هەڵپەڕین نەبوبێت‪ ،‬هەمومان دەزانین خەڵكی‬ ‫س���لێمانی ب���ۆ هەندێك دەس���تەواژەو گوتار‬ ‫هەمیشە وەاڵمی توندیان هەبو‪ ،‬الیشیان گرنگ‬ ‫نەبوە كە گوتاردەرەكە كێیەو هاتونەتە دەنگ‬ ‫كە دواجار گوتاردەرەكان زۆر زو لەقسەكانی‬ ‫خۆیان پەش���یمان بونەتەوە‪ ...‬دوای ئەوەی‬ ‫ك���ە (مەس���عود بارزان���ی) لەگوتارەكەی���دا‬ ‫دەس���تەواژەی (هەڵبپەڕن)ی ب���ەكار هێنا‪،‬‬ ‫بینیم���ان كە چۆن چۆنی هاواڵتیان لەزۆربەی‬ ‫كەناڵەكانەوە بۆ ئ���ەو ناوە هاتنە دەنگ‪ ،‬كە‬ ‫ئەمە بۆخۆی گرنگ‌و جێگەی تێڕامانە‪ ،‬ئەوە‬ ‫دەردەخات كە تۆ چەند خۆت بەشۆڕش���گێڕ‬ ‫بزانی���ت ب���ەاڵم هەڵەت ك���ردەوەو هاواڵتیان‬ ‫وەاڵمیان بۆت هەیە لەهەرچ پلەو پۆس���تێكدا‬ ‫بیت‪.‬‬ ‫ئەوەی بینیمان دوای گوتارەكەی مەسعود‬ ‫بارزان���ی‪ ،‬دەنگی هاواڵتی���ان بو‪ ،‬دەنگی ئەو‬ ‫كەس���انە بو كە ب���ۆ داخوازیەكان���ی خۆیان‬ ‫دەتوان���ن وەاڵمی ج���دی‌و توندیان بۆ وەاڵمە‬ ‫گاڵتەئامێزەكان���ی كەس���ە بااڵدەس���تەكان‬ ‫هەبێ���ت‪ ،‬ئ���ەم وەاڵم‌و وێنانە ه���ەر چیەك‬ ‫بێت دەكات���ە زیندوبونی رۆحی كەس���انێك‬ ‫كە بوێرانە لەس���ەر ش���ەقام‌و شاش���ەی تی‬ ‫ڤی‌و س���ایت‌و رۆژنامەكان���ەوە دێنە دەنگ‌و‬ ‫وەاڵم���ی دەس���تەواژە گاڵتەئامێزەكان���ی‬ ‫كەس���ە بااڵدەس���تەكان دەدەنەوە‪ ...‬لێرەوە‬ ‫جەنگ���ی گوتارەكان ك���ە دەبێت���ە جەنگی‬ ‫هاواڵتی���ان‌و كەس���ێك كە خۆی بەس���ەرۆك‬ ‫یان رۆش���نبیر یان هەرچ شتێكی تر دەزانێت‬ ‫دەس���تپێدەكات‪ ،‬ئەم ج���ۆرە جەنگە بەتەنیا‬ ‫جەنگ���ی هاواڵتیانی ئێمە نەبو لەئێس���تادا‪،‬‬ ‫بەڵكو لەمێژودا جەنگی زۆر لەهاواڵتیانی ئەو‬

‫ئەوانەی كە ناخوازن‬ ‫دەستبەرداری پۆست‌و‬ ‫دەسەاڵتەكانیان‬ ‫ببن توشیان دەبێت‬ ‫بەتوشی جەنگی‬ ‫هاواڵتیانەوە‪ ،‬ئەو‬ ‫جەنگەی كە ئەگەرچی‬ ‫سەختیش بێت دواجار‬ ‫هەر هاواڵتیان تێیدا‬ ‫سەردەكەون‬ ‫واڵتانە بوە كە س���ەرۆكەكانیان بۆ داخوازیە‬ ‫رەواكانی���ان بەدەس���تەواژەی س���اردو گاڵتە‬ ‫ئامێزەوە دێنە دەن���گ‌و وەاڵمیان دەدەنەوە‪،‬‬ ‫كە بۆ خۆی ئەم جۆرە جەنگانەش بەرهەمی‬ ‫ملمالنێیەكی س���ەختی لێدەكەوێـتەوە‪ ،‬وەكو‬ ‫بینیومانە لەزۆر واڵتدا س���ەرئەنجامی گوتاری‬ ‫س���ەرۆكەكان بۆ هاواڵتی���ان‌و وەاڵمدانەوەی‬ ‫هاواڵتیان بۆ ئەو ج���ۆرە وەاڵمانە چ جەنگ‌و‬

‫خوێنڕش���تنێكی لێكەوتۆتەوە‪ .‬هەمیش���ەش‬ ‫واب���وە س���ەرەتا س���ەرۆكەكان ب���ەم جۆرە‬ ‫گوتارانە ویس���تویانە هاواڵتیان چاوترسێن‌و‬ ‫دەمكوت بك���ەن‪ ،‬كە زانیبتێی���ان هاواڵتیان‬ ‫وەاڵمی���ان بۆیان هەیەو بێدەن���گ نابن‪ ،‬ئیتر‬ ‫باروت‌و هێز كراوەتە وەاڵمی س���ەركوتكردنی‬ ‫خەڵك‌و بێدەنگكردنیان‪ ،‬لەمێژویشدا جەنگی‬ ‫خوێنڕش���تنی خەڵك سەرەتا بەگوتاری میرو‬ ‫شا‌و سەرۆكەكان دەستی پێ كردوە‪.‬‬ ‫ئ���ەوەی ئێم���ە دواج���ار لەگوتارەك���ەی‬ ‫(مەسعود بارزانی)‌و وەاڵم دانەوەی هاواڵتیاندا‬ ‫بینیمان‪ ،‬سەرەتای ئەو جەنگەیە كە كەوتۆتە‬ ‫نێوان كەس���ە بااڵدەس���تەكانی ئەم هەرێمەو‬ ‫هاواڵتیەكانیەوە‪ ،‬ك���ە بەهیواین ئەم جەنگە‬ ‫بەتەنی���ا جەنگ���ی گوتارەكان بێ���ت‌و ببێتە‬ ‫لێكتێگەیشتن‌و جێبەجێكردنی داخوازیەكانی‬ ‫هاواڵتیان‪ ...‬بەهیواین لەئەنجامی سەركێشی‬ ‫دەسەاڵتداراندا بۆ پلەو مادە جەنگی باروت‌و‬ ‫خوێن نەكەوێـتە نێوان سەرۆك‌و خەڵكەوە‪...‬‬ ‫چونكە هەمو ئاماژەكان لێرە بونەتە جێگەی‬ ‫ترس‌و دەس���ەاڵتێكی س���تەمكار كە نایەوێت‬ ‫داخوازیەكان���ی كۆمەڵ���گا جێبەج���ێ بكات‪،‬‬ ‫وەك���و بینیم���ان هاواڵتی���ان چۆنچۆنی دژی‬ ‫دەستەواژەی هەڵپەڕین وەاڵمی توندیان هەبو‪،‬‬ ‫خ���ۆ ئەگەر ئەم دو جۆرە گوتارە كە هێجگار‬ ‫دژ بەیەك���ن‪ ،‬ئاوا بەردەوام���ی هەبێت‪ ،‬ئەوا‬ ‫ئیتر كە دەس���ەاڵتداران ه���ەر خۆیان بەتەنیا‬ ‫دەمێنن���ەوە‪ ،‬هاواڵتیانیش ناچارن بۆ خۆیان‬ ‫لەمە زیاتر بێنە دەنگ‌و چارەس���ەر بۆ ژیانی‬ ‫خۆیان بدۆزن���ەوە‪ ،‬ئەوا ئەوانەی كە ناخوازن‬ ‫دەستبەرداری پۆس���ت‌و دەسەاڵتەكانیان ببن‬ ‫توشیان دەبێت بەتوشی جەنگی هاواڵتیانەوە‪،‬‬ ‫ئەو جەنگەی كە ئەگەرچی س���ەختیش بێت‬ ‫دواجار هەر هاواڵتیان تێیدا سەردەكەون‪.‬‬

‫موسڵ جه‌مسه‌ری‌ ملمالنێ‌ بو له‌نێوان ده‌وڵه‌تان‌و هێزو الیه‌نه‌كانی‌ ناوخۆدا‬ ‫ئه‌حمه‌د هه‌ورامی‌‬ ‫له‌سااڵنی‌ شه‌ڕی‌ جیهانی‌ یه‌كه‌مدا سوپای‌‬ ‫به‌ریتانی����ا عێراق����ی‌ داگیرك����ردو ل����ه‌ڕۆژ ‌ی‬ ‫‪/20‬تش����رینی‌ یه‌كه‌م����ی‌ س����اڵی‌ ‪ 1918‬دا‬ ‫توركه‌كان‌و نوێن����ه‌ری‌ هاوپه‌یمانان هودنه‌ی‌‬ ‫(مه‌نده‌رۆس)ی����ان واژۆك����رد‪ ،‬له‌وكات����ه‌دا‬ ‫س����وپای‌ به‌ریتانی����ا(‪ )12‬می����ل له‌ش����اری‌‬ ‫موسڵه‌وه‌ دوربو‪ .‬له‌ڕۆژی‌ ‪/2‬تشرینی‌ دوه‌می‌‬ ‫ساڵی‌ ‪( 1918‬كۆنوڵێل لچمان) فه‌رمانده‌ی‌‬ ‫س����وپای‌ به‌ریتانیا گه‌یش����ته‌ شاری‌ موسڵ‌و‬ ‫داوای‌ ك����رد له‌جه‌ن����ه‌ڕاڵ (عه‌لی‌ ئیحس����ان‬ ‫پاش����ا) سه‌ركرده‌ی‌ س����وپای‌ توركه‌كان كه‌‬ ‫له‌موس����ڵ بكش����ێته‌وه‌ ئه‌وی����ش داواك����ه‌ی‌‬ ‫ره‌تكرده‌وه‌ له‌به‌رئ����ه‌وه‌ (كۆڵۆنێڵ لچمان)‬ ‫فه‌رمان����ی‌ دا به‌داگرتنی‌ ئااڵی‌ عوس����مانی‌‌و‬ ‫دانانی‌ ئااڵی‌ به‌ریتانیا له‌شوێنیداو فه‌رمانی‌‬ ‫دا به‌س����وپای‌ به‌ریتانی����ا به‌داگیركردن����ی‌‬ ‫موس����ڵ‌و داوای‌ كرد له‌والی‌ موس����ڵ كه‌ ئه‌و‬ ‫ش����اره‌ به‌جێبهێڵت ئه‌ویش له‌‪/13‬تش����رینی‌‬ ‫دوه‌می‌ ساڵی‌‪ 1918‬موس����ڵی‌ به‌جێهێشت‌و‬ ‫له‌ش����وێنی‌ والیه‌كی‌ سه‌ربه‌ به‌ریتانیای‌ دانا‪.‬‬ ‫به‌وشێوه‌یه‌ ده‌سه‌اڵتی‌ عوسمانی‌ له‌موسڵدا‬ ‫كۆتایی‌ هات‪.‬‬ ‫له‌وكات����ه‌وه‌ تورك����ه‌كان ناڕه‌زایی‌ خۆیان‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌داگیركردنی‌ موسڵ ده‌ربڕی‌‌و‬ ‫به‌كارێك����ی‌ ن����اڕه‌واو س����ه‌رپێچی‌ ك����ردن‬ ‫له‌هودنه‌كه‌ دائه‌نێن‪.‬‬ ‫مامه‌ڵ����ه‌ی‌ هاوپه‌یمان����ان دوای‌ ش����ه‌ڕی‌‬ ‫جیهان����ی‌ یه‌ك����ه‌م ده‌رباره‌ی‌ عێ����راق بریتی‌‬ ‫بو له‌دابه‌ش����كردنی‌ نه‌وتی‌ عێراق به‌س����ه‌ر‬ ‫به‌ریتانیاو فه‌ڕه‌نساداو سه‌پاندنی‌ ئینتیدابی‌‬ ‫به‌ریتانیا به‌سه‌ر عێراقدا‪.‬‬ ‫به‌پێ����ی‌ په‌یمانی‌ لۆزان توركیا ده‌س����تی‌‬ ‫له‌هه‌م����و مافه‌كان����ی‌ له‌ویالیه‌ت����ی‌ موس����ڵ‬ ‫هه‌ڵگرتوه‌‪ ،‬به‌اڵم كێشه‌ی‌ موسڵ له‌ئه‌نجدامی‌‬ ‫شكس����تی‌ ئیمپڕاتوریه‌ت����ی‌ عوس����مانی‌‌و‬ ‫دروستبونی‌ ده‌وڵه‌تی‌ عێراق له‌ژێر چاودێری‌‬ ‫به‌ریتانیا سه‌رپه‌رش����تی‌ ده‌ك����را‪ ،‬تابه‌پێی‌‬ ‫بڕی����اری‌ ئه‌نجومه‌نی‌ كۆمه‌ڵ����ه‌ی‌ نه‌ته‌وه‌كان‬ ‫له‌‪/16‬كانونی‌ یه‌كه‌می‌ ساڵی‌ ‪ 1925‬ویالیه‌ت‬ ‫موسڵ درایه‌ عێراق‪ .‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا توركیا‬ ‫تائێس����تاش هه‌وڵی‌ نوێكردنه‌وه‌ی‌ پڕۆژه‌ی‌‬ ‫ویالیه‌تی‌ موسڵ ئه‌دات‪.‬‬ ‫له‌وكات����ه‌وه‌ تائێس����تا ب����ه‌رده‌وام رودا‌وو‬ ‫كاره‌س����ات به‌رۆكی‌ ئ����ه‌م ش����اره‌ی‌ گرتوه‌‬ ‫له‌وانه‌ تیرۆركردنی‌ ژه‌نه‌ڕاڵ (به‌كر س����دقی‌)‬ ‫له‌فڕۆكه‌خانه‌ی‌ موسڵ ساڵی‌‪‌1936‬و پیالنی‌‬ ‫ئه‌فس����ه‌ره‌ نه‌ته‌وه‌په‌رس����ته‌كانی‌ ع����ه‌ره‌ب‬ ‫به‌سه‌ركردایه‌تی‌ (عبدالوهاب شواف) له‌‪/8‬‬ ‫ئازاری‌ س����اڵی‌ ‪ 1959‬دا‌و چه‌نده‌ها روداوی‌‬ ‫تر‪.‬‬ ‫تاداگیركردنی‌ له‌الیه‌ن هێزه‌ تیرۆرسته‌كانی‌‬ ‫داعش����ه‌وه‌ له‌‪ 2014/6/10‬دا كه‌ ده‌س����تیان‬ ‫به‌سه‌ر چه‌ك‌و ته‌قه‌مه‌نی‌ دو فیرقه‌ی‌ سوپای‌‬

‫عێراق����دا گرت كه‌ نرخه‌ك����ه‌ی‌ به‌ (‪)8‬ملیار‬ ‫دۆالر مه‌زه‌نده‌ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫دوای‌ ئ����ه‌وه‌ داعش ده‌وڵه‌ت����ی‌ خه‌الفه‌تی‌‬ ‫ئیس��ل�امی‌ راگه‌یاند ك����ه‌ روبه‌رێكی‌ فراوانی‌‬ ‫عێراق‌و س����وریایان خس����ته‌ ژێر ده‌سه‌اڵتی‌‬ ‫ئه‌وده‌وڵه‌ته‌ ئیسالمیه‌وه‌‪.‬‬ ‫پێكهاته‌ی‌ داعش‌و چاره‌نوسی‌ دوای‌‬ ‫كۆنتڕوڵكردنی‌ موسڵ‬ ‫رێكخراوی‌ داعش ب����ه‌رده‌وام هه‌وڵی‌ داوه‌‬ ‫خ����ۆی‌ وه‌كو رێخراوێكی‌ خ����اوه‌ن پله‌به‌ندی‌‬ ‫جیهانی‌ پێناسه‌ بكات‪.‬‬ ‫ئه‌م رێكخراوه‌ كه‌ به‌ده‌وڵه‌تی‌ ئیس��ل�امی‌‬ ‫ناس����راوه‌ له‌به‌ش����ێكی‌ فراوان����ی‌ عێ����راق‌و‬ ‫س����وریادا جێگیرب����ون‌و ناوچه‌یه‌كی‌ زۆریان‬ ‫له‌ژێر كۆنتڕۆڵدایه‌و چه‌ك����داری‌ به‌ئه‌زمونی‌‬ ‫رێخراوه‌ك����ه‌ له‌خۆده‌گ����رێ‌‌و به‌گرنگتری����ن‬ ‫به‌شی‌ پالنداڕێژه‌ری‌ رێكخراوه‌كه‌ دائه‌نرێت‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تی‌ هێرش����ه‌كانی‌ پاریس‌و بڕۆكسل‌و‬ ‫ئه‌س����ته‌نبوڵ له‌الی����ه‌ن ئ����ه‌م به‌ش����ه‌وه‌‬ ‫سه‌رپه‌رش����تی‌ كراوه‌ به‌ش����ه‌كه‌ی‌ تری‌ ئه‌م‬ ‫چه‌كدارانه‌ ئه‌وان����ه‌ ده‌گرێته‌وه‌ كه‌ هاتونه‌ته‌‬ ‫پ����اڵ داعش یان په‌یمانیان به‌خه‌الفه‌ت داوه‌‬ ‫له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ سنوری‌ ناوچه‌ی‌ خه‌الفه‌تن وه‌كو‬ ‫بۆكۆ ح����ه‌رام له‌نێجیری����او ویالیه‌تی‌ به‌رقه‌‬ ‫له‌لیبیاو ویالیه‌تی‌ سۆدان‪.....‬هتد‪.‬‬ ‫ئه‌وبه‌ش����ه‌ی‌ تری‌ له‌خه‌ڵكانی‌ ئه‌و واڵتانه‌‬ ‫پێكدێن كه‌ په‌یوه‌ندیان به‌داعش����ه‌وه‌ هه‌یه‌و‬ ‫چاوه‌ڕوان����ی‌ په‌یامی‌ س����ه‌ركردایه‌تی‌ داعش‬ ‫ده‌كه‌ن بۆ ئه‌نجامدانی‌ هێرش����ی‌ خۆكوژی‌‌و‬ ‫ته‌قاندنه‌وه‌‪.‬‬ ‫دره‌نگ بێت یان زو ده‌وڵه‌تی‌ ئیس��ل�امی‌‬ ‫موس����ڵ‌و ناوچه‌ س����ه‌ره‌كیه‌كانی‌ تری‌ وه‌كو‬ ‫ره‌قه‌و دابق عانه‌ له‌ده‌س����ت ده‌دات‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫كاریگه‌ری‌ له‌س����ه‌ر ئه‌م به‌شانه‌ی‌ رێكخراوی‌‬ ‫داعش ده‌بێت‪.‬‬ ‫ره‌نگه‌ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی‌ موس����ڵ ئاسان‬ ‫نه‌بێ����ت چونك����ه‌ داعش به‌قه‌اڵی‌ س����ه‌ختی‌‬ ‫خ����ۆی‌ دایئه‌نێت‪ ،‬له‌كاتێك����دا ئه‌گه‌ر داعش‬ ‫رێگ����ه‌ی‌ چون����ه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ نه‌بێت له‌موس����ڵ‬ ‫سه‌رس����ه‌ختانه‌ ش����ه‌ڕی‌ به‌رگ����ری‌ ده‌كات‪،‬‬ ‫ئه‌وكات����ه‌ ره‌نگ����ه‌ هێزه‌كان����ی‌ هاوپه‌یمانان‬ ‫ناچاربن بۆردومانی‌ ش����اره‌كه‌ بكه‌ن ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌بێته‌ هۆی‌ قوربانیدانی‌ خه‌ڵكی‌ س����ڤیلی‌‬ ‫ش����اره‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ده‌س����تدانی‌ شارو ناوچه‌‬ ‫س����ه‌ره‌كیه‌كان بوه‌ت����ه‌ ه����ۆی‌ له‌ناوچونی‌‬ ‫كه‌ره‌سته‌ی‌ س����ه‌رچاوه‌ هێڵه‌كانی‌ گه‌یاندن‌و‬ ‫ه����اوكاری‌‌و په‌یوه‌ن����د ‌ی له‌ده‌س����ت ده‌دات‌و‬ ‫زۆرتری����ن ئه‌ندامی‌ رێكخراوه‌كه‌ له‌ناو ئه‌چن‪،‬‬ ‫كۆنتڕۆڵكردن����ه‌وه‌ی‌ ئ����ه‌م ناوچانه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫هێزه‌كانی‌ دژی‌ داعش����ه‌وه‌ به‌ش����ێكی‌ زۆری‌‬ ‫ده‌ستكه‌وته‌كانی‌ له‌ده‌ست ده‌دات‪ .‬كوشتنی‌‬ ‫ژماره‌ی����ه‌ك له‌فه‌رمان����ده‌ بااڵكان����ی‌ داعش‬ ‫گورزێكی‌ دیكه‌یه‌ له‌م رێكخراوه‌ بدرێ‌‪.‬‬ ‫داعش دوای‌ شكس����تی‌ له‌موس����ڵ ره‌نگه‌‬ ‫چاالكی‌ ژێرزه‌مینی‌‌و تیرۆریس����تی‌ ده‌س����ت‬

‫قۆناغی‌ دوای‌ داعش‬ ‫بۆ موسڵ ئه‌سته‌متر‌ه‬ ‫له‌قۆناغی‌ به‌رهاتنی‌‬ ‫ئێستا ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫له‌دۆخی‌ ئاڵۆزی‌ دوا ‌ی‬ ‫رزگاركردن ‌ی موسڵ‬ ‫ده‌خوێنرێته‌وه‌ ته‌نها‬ ‫یه‌ك ئاڕاسته‌ی‌ سیاسی‌‌و‬ ‫سه‌ربازی‌ نین‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ئه‌وكێشانه‌ی‌ له‌دوا ‌ی‬ ‫كۆنتڕۆڵی‌ راسته‌وخۆ ‌ی‬ ‫موسڵ به‌دوای‌ یه‌كدا‬ ‫تێده‌په‌ڕێن‪ ،‬به‌شێك ‌ی‬ ‫زۆری‌ بۆ هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردستان ده‌بێت‬ ‫پێب����كات روبكاته‌ ئه‌وناوچان ‌ه كه‌ الیه‌نگران ‌ی‬ ‫هه‌بێ‌ بۆ ئه‌نجامدانی‌ كاری‌ تیرۆرستی‌‪ ،‬یان‬ ‫گه‌ڕاندن����ه‌وه‌ی‌ ئه‌ندامانی‌ ب����ۆ ئه‌و واڵتانه‌ی‌‬ ‫لێوه‌ی‌ هاتون ببنه‌ گروپی‌ تیرۆریس����تی‌ بۆ‬ ‫تێكدانی‌ ئارامی‌ واڵته‌كانیان‪.‬‬ ‫كه‌واته‌ له‌ئه‌نجامدا داعش له‌ڕوی‌ ئه‌منیه‌وه‌‬ ‫ته‌واو نابێت‪ ،‬راسته‌ شاره‌كان له‌ده‌ست ئه‌دات‬ ‫به‌اڵم مه‌ترس����یه‌كانی‌ هه‌رده‌مێنێ‌‌و شێوازی‌‬ ‫ش����ه‌ڕه‌كه‌ ده‌گۆڕێت بۆ ش����ه‌ڕی‌ پارتیزانی‌‌و‬ ‫خۆته‌قاندنه‌وه‌و كاری‌ تێكده‌رانه‌‪.‬‬ ‫هه‌ڵوێستی‌ واڵتان بۆ قۆناغی‌ دوای‌ شه‌ڕی‌‬ ‫داعش‬ ‫سوریاو عێراق به‌هه‌رێمی‌ كوردستانیشه‌وه‌‬ ‫ئێستا له‌ئاڵۆزترین دۆخی‌ ناوخۆی‌ سیاسی‌‌و‬ ‫ئابوری‌‌و سه‌ربازیدان‪ ،‬كێشه‌كه‌ ئه‌وه‌نیه‌ ته‌نها‬ ‫داعش چه‌ند ناوچه‌یه‌ك ‌ی كاریگه‌ری‌ ئه‌م دو‬ ‫واڵته‌ی‌ داگیر كردوه‌‪ ،‬به‌ڵكو ده‌ستتێوه‌ردانی‌‬

‫زلهێزی‌ وه‌كو ئه‌مه‌ریكاو روسیا كێشه‌كانیان چاره‌نوسی‌ كورد چی‌ ده‌بێ؟‬ ‫له‌دوای‌ روخاندنی‌ رژێمی‌ به‌عس له‌عێراق‬ ‫به‌ته‌واوی‌ ئاڵۆزتر كردوه‌ كه‌ ئاسۆی‌ ئاینده‌ی‌‬ ‫ناوچه‌كه‌ی‌ نادیار كردوه‌‪ ،‬ئێس����تا وه‌ك دو له‌ساڵی‌ ‪ 2003‬دا ناوچه‌دابڕاوه‌كانی‌ سنوری‌‬ ‫زلهێز ده‌یانه‌وێ‌ پش����كی‌ خۆیان زیادبكه‌ن‪ .‬نه‌ینه‌وا كرۆك����ی‌ ناكۆكی‌ بو له‌نێوان كوردو‬ ‫ئێران‌و توركی����اش له‌گه‌ڵ یه‌كدا چاو له‌یه‌ك عه‌ره‌ب‌و سونه‌كاندا س����ه‌ره‌ڕای‌ به‌شداریان‬ ‫س����ور ده‌كه‌نه‌وه‌و كێبڕكێی‌ به‌ده‌ستهێنانی‌ له‌ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاو ئیداره‌ی‌ خۆجێیه‌تی‌‬ ‫ئه‌م شاره‌‪.‬‬ ‫پشكیان ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫قوربانی‌ هێزه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌ له‌پرۆسه‌ی‌‬ ‫له‌م سۆنگه‌یه‌شه‌وه‌ یه‌كێك له‌سیناریۆكان‬ ‫بریتیه‌ له‌سه‌رهه‌ڵدانی‌ ملمالنێیه‌كی‌ ئیقلیمی‌ ئازادكردنه‌وه‌ی‌ موسڵ بێ‌ ئامانج نیه‌‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫نێوان توركیاو ئێران له‌س����ه‌ر دابه‌شكردنی‌ ده‌یانه‌وێت بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ئه‌و سنوره‌ی‌ پێش‬ ‫زۆن����ی‌ ده‌س����ه‌اڵت له‌قۆناغی‌ دوای‌ ش����ه‌ڕی‌ هاتنی‌ داعش له‌مانگ����ی‌ حوزه‌یرانی‌‪ 2014‬دا‬ ‫داعش����دا‪ ،‬یه‌كێ����ك ل����ه‌و س����یناریۆیه‌ش كه‌ ده‌س����ه‌اڵتی‌ ئه‌منی‌‌و سیاسی‌‌و ئیداریان‬ ‫بریتیی����ه‌ له‌دۆزینه‌وه‌ی‌ هێ����زی‌ لۆكاڵی‌ بۆ تێدا هه‌بوه‌ له‌س����نوری‌ پارێزگای‌ نه‌ینه‌وادا‪.‬‬ ‫كردن����ی‌ هه‌رێمی‌ كوردس����تان به‌ به‌ش����ێك سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌وه‌ی‌ قۆناغێكی‌ متمانه‌ له‌نێوان‬ ‫له‌نوێكردنه‌وه‌ی‌ پڕۆژه‌ی‌ ویالیه‌تی‌ موس����ڵ ناوه‌ندو هه‌رێمدا له‌س����ه‌ر موس����ڵ دروست‬ ‫له‌الیه‌ن توركیاوه‌‪ .‬ئه‌مڕۆ ملمالنێكان له‌نێوان بوه‌ به‌اڵم دورنیه‌ ب����ۆ قۆناغی‌ دوای‌ داعش‬ ‫توركیاو ئێران له‌باكورو باش����ورو رۆژئاوای‌ ناكۆكی‌ له‌سه‌ر به‌رپرسیارێتی‌ ئه‌منی‌ ناوچه‌‬ ‫كوردس����تان له‌پێن����او به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی����ان رزگاركراوه‌كان دروست بێت‪.‬‬ ‫قۆناغ����ی‌ دوای‌ داع����ش ب����ۆ موس����ڵ‬ ‫په‌ره‌ ده‌س����ێنێت‪ ،‬ئه‌نكه‌ره‌ هاوكاری‌ الیه‌نی‌‬ ‫دۆس����ته‌كانی‌ خۆی‌ له‌ناوچه‌ك����ه‌ ده‌كات بۆ ئه‌س����ته‌متره‌ له‌قۆناغ����ی‌ به‌رهاتنی‌ ئێس����تا‬ ‫دروست كردنی‌ ده‌وڵه‌تێكی‌ مه‌زهه‌بی‌ سونه‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌دۆخی‌ ئاڵ����ۆزی‌ دوای‌ رزگاركردنی‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر پڕۆژه‌ی‌ هیاللی‌ ش����یعی‌ ئێرانی‌ موسڵ ده‌خوێنرێته‌وه‌ ته‌نها یه‌ك ئاڕاسته‌ی‌‬ ‫سیاسی‌‌و سه‌ربازی‌ نین‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌وكێشانه‌ی‌‬ ‫له‌ناوچه‌كه‌دا‪.‬‬ ‫ئێس����تا ئێران ن����ه‌ك ڕۆڵك����ی‌ میحوه‌ری‌ ل����ه‌دوای‌ كۆنتڕۆڵی‌ راس����ته‌وخۆی‌ موس����ڵ‬ ‫ده‌بینێ����ت بگ����ره‌ له‌ناوچه‌ك����ه‌دا به‌ته‌واوی‌ به‌دوای‌ یه‌كدا تێده‌په‌ڕێن‪ ،‬به‌ش����ێكی‌ زۆری‌‬ ‫كاریگه‌ره‌ به‌تایبه‌تی‌ كه‌ روس����یا پشتگیری‌ بۆ هه‌رێمی‌ كوردس����تان ده‌بێ����ت‪( .‬عوقره‌‬ ‫لێ����ده‌كات ئه‌م����ه‌ش زه‌مانه‌تێك ب����ۆ ئێران بینجو) توێژه‌ری‌ سه‌نته‌ری‌ (موشی‌ دایان)‬ ‫مس����ۆگه‌ر ده‌كات كه‌ ئه‌مڕۆ له‌س����ه‌رخاكی‌ له‌ئیس����رائیل ئام����اژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات (كه‌‬ ‫به‌درێژایی‌ مێژو كورد قوربانی‌ بوه‌و یارمه‌تی‌‬ ‫عێراق زیاتر له‌ئه‌مه‌ریكا بااڵده‌ستتر بێت‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كی‌ ت����ره‌وه‌ ئ����ۆردۆگان به‌ره‌یه‌كی‌ هه‌موالیه‌ك����ی‌ داوه‌‪ ،‬ب����ه‌اڵم له‌هه‌ڵوێس����تی‌‬ ‫ش����ه‌ڕی‌ ریشه‌كێش����كردنی‌ كوردی‌ باكوری‌ چاره‌نوسس����ازدا له‌ڕوی‌ سیاس����یه‌وه‌ كه‌س‬ ‫كوردس����تان به‌رپاك����ردوه‌ له‌ڕێگ����ه‌ی‌ ه����اوكاری‌ نه‌ك����ردوه‌ بۆیه‌ ده‌ك����رێ‌ بڵێین‬ ‫ده‌زگاكانی‌ میته‌وه‌ چه‌ندین كۆمه‌ڵكوژی‌ دژ "كورد ش����ه‌ڕی‌ به‌وه‌كاله‌ت ده‌كات")‪ .‬ئه‌مڕۆ‬ ‫به‌كورده‌كان ئه‌نجامداوه‌و چه‌نده‌ها ده‌زگای‌ ده‌پرس����ین ئایا ك����ورد بكه‌رێكی‌ سیاس����ی‌‬ ‫راگه‌یاندن‌و رۆژنامه‌ی‌ داخستوه‌و ژماره‌یه‌ك ناوجه‌نگی‌ تیرۆره‌ یان بكه‌رێك ‌ی جه‌نگاوه‌ری‌‬ ‫له‌ڕۆژنامه‌نوس����ی‌ راپێچی‌ زیندانه‌كان كردوه‌ شه‌ڕێكی‌ گه‌وره‌ی جیۆسیاس����ی‌ پاراستنی‌‬ ‫ب����ۆ كپكردنه‌وه‌ی‌ ده‌نگی‌ ن����اڕازی‌ خه‌ڵكی‌‪ ،‬هه‌یمه‌ن����ه‌و به‌رژه‌وه‌ندی‌ ئاب����وری‌‌و تایه‌فی‌‬ ‫هاوس����ه‌رۆكان‌و په‌رله‌مانتاران‌و راوێژكارانی‌ ناكۆكه‌كانه‌ له‌ناوچه‌كه‌دا؟‬ ‫ده‌بێت بگه‌ینه‌ ئه‌و ئه‌نجامه‌ مه‌ترس����یداره‌‬ ‫هه‌ده‌په‌ی‌ ده‌س����تگیركردوه‌ ك����ه‌ نوێنه‌ری‌‬ ‫راس����ته‌قینه‌ی‌ گه‌ل����ی‌ ك����وردن له‌باك����وری‌ ك����ه‌ گه‌مه‌ك����ه‌ره‌ س����ه‌ره‌كیه‌كان ته‌نه����ا‬ ‫كوردستان‪ .‬ئه‌مه‌ش سیاسه‌تێكی‌ فاشیانه‌یه‌ مه‌به‌س����تیان ئه‌وه‌یه‌ كورد بكه‌نه‌ بكه‌رێكی‌‬ ‫كه‌ س����ه‌رده‌مێكه‌ مودێلی‌ به‌س����ه‌رچوه‌ كه‌ سیاسی‌ بۆ پڕكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و بۆشاییه‌ی كه‌‬ ‫له‌دوای‌ كۆنتڕۆڵكردنه‌وه‌ی‌ موس����ڵ دروست‬ ‫ئه‌ردۆگان په‌یڕه‌وی‌ ده‌كات‪.‬‬ ‫ئ����ۆردۆگان س����ه‌ركه‌وتو نابێ����ت ل����ه‌م ده‌بێت‪ ،‬ئه‌مه‌یان ئه‌گه‌ر به‌ش����ێكی‌ ئیراده‌ی‌‬ ‫سیاسه‌ته‌ی‌ به‌رامبه‌ر كوردو ناوچه‌كه‌ چونكه‌ ده‌ره‌كی‌ به‌س����ه‌ریدا بس����ه‌پێت به‌شه‌كه‌ی‌‬ ‫روسیاو ئه‌مه‌ریكاو ئێران له‌گۆڕه‌پانه‌كه‌دان‌و تری‌ له‌ناوخۆدا به‌ده‌س����تی‌ خۆی‌ كام بژارده‌‬ ‫له‌نێ����وان ئه‌م هێزانه‌دا ئاس����ان نیه‌ توركیا هه‌ڵده‌بژێرێت؟ بۆیه‌ پێویسته‌ پێش كۆتایی‌‬ ‫شه‌ڕی‌ موس����ڵ ناوماڵی‌ كورد رێكبخه‌ینه‌وه‌‬ ‫بتوانێت ئاره‌زوه‌كانی‌ بێنێته‌دی‌‪.‬‬ ‫جه‌نگی‌ موسڵ له‌سه‌رئاستی‌ نێوده‌وڵه‌تیش ئه‌وه‌ش مه‌ترسیه‌كان ده‌گۆڕێت بۆ ده‌رفه‌ت‬ ‫كاریگ����ه‌ری‌ خ����ۆی‌ ده‌بێ����ت له‌چوارچێوه‌ی‌ له‌پێناو ته‌بایی‌ سیاسی‌‌و بڕیاری‌ نیشتمانی‌‬ ‫هاوپه‌یمانی‌ دژی‌ داعش‪ ،‬ئه‌وجه‌نگه‌ گه‌لێك هه‌مو هێز‌ه سیاسیه‌كان‪.‬‬ ‫مامه‌ڵ����ه‌ی‌ ك����ورد له‌گ����ه‌ڵ پێكهاته‌كان‬ ‫هاوكێشه‌ی‌ گه‌وره‌ ده‌گوڕێت‌و زۆر هاوكێشه‌‬ ‫له‌بنه‌ڕه‌ته‌وه‌ هه‌ڵده‌گێڕێت����ه‌وه‌‪ ،‬دواجاریش ده‌توانی����ن بیگه‌ین����ه‌ رێككه‌وت����ن ئه‌مه‌ش‬ ‫ره‌نگه‌ ئه‌م هه‌مو هاوكێش����انه‌ ئاوژو ببنه‌و‌ه ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ هێزێكی‌ كاریگه‌ر له‌ڕۆژهه‌اڵتی‌‬ ‫ناوه‌ڕاس����تدا له‌دوب����اره‌ داڕش����تنه‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌ زه‌مه‌نێكه‌ نه‌خشه‌كانیان ده‌كێشرێت‪.‬‬ ‫دوای‌ رزگاركردن����ی‌ موس����ڵ له‌داع����ش نه‌خشه‌كه‌ی‌ ناوچه‌كه‌دا‪.‬‬