ژمارە (554) ژمارەی نوێی ئاوێنە

Page 13

‫‪12‬‬

‫)‪ )554‬سێشه‌مم ‌ه ‪2016/11/29‬‬

‫‪birura. awene@gmail. com‬‬

‫سه‌رۆك ته‌نهایه‌‬ ‫بڕوا به‌رزنجی ــ له‌نده‌ن‬ ‫ل���ه‌دوای جه‌نگی جیهانی دوهه‌مه‌وه‌‪،‬‬ ‫دنیای���ی عه‌ره‌ب���ی ده‌یان س���ه‌رۆكی‬ ‫له‌سه‌ر الش���ه‌ی رزیوی ناسیۆنالیزمی‬ ‫عه‌ره‌بی دروس���تكرد‪ ،‬ه���ه‌ر له‌جه‌مال‬ ‫عه‌بدوناسره‌وه‌ هه‌تا ده‌گات به‌موباره‌ك‌و‬ ‫ئه‌سه‌دو قه‌زافی‪ .‬به‌اڵم له‌ڕاستیدا بیری‬ ‫ڕۆشنگه‌رو نوێی عه‌ره‌بی ناتوانێت ئه‌مان ‌ه‬ ‫وه‌ك س���ه‌رۆك‌و وه‌ك نیشتیمانپه‌وه‌ری‬ ‫راسته‌قینه‌ سه‌یربكات‪ ،‬ئه‌مان له‌مێژودا‬ ‫تایتڵی قۆناغیكی ره‌ش‌و داڕزانی دنیایی‬ ‫عه‌ره‌بین‪.‬‬ ‫ئه‌مڕۆ له‌هه‌رێمی كوردس���تان‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫ت���از‌ه ل���ه‌و قۆناغه‌ شكس���تخواردوه‌ی‬ ‫ناس���یۆنالیزمی عه‌ره‌بیداین‪ ،‬مه‌سعود‬ ‫بارزان���ی ك���ه‌ ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی هه‌م���و‬ ‫یێوه‌رێك���ی یاس���ایی‌و دیموكراس���ی‬ ‫درێ���ژه‌ به‌س���ه‌رۆكایه‌تیه‌كه‌ی ده‌دات‪،‬‬ ‫واتێگه‌یشتوه‌و‌‪ ،‬له‌ژێر تایتڵی ده‌وڵه‌تی‬ ‫ك���وردی‌و هه‌س���تی ناس���یۆنالیزمیدا‪،‬‬ ‫ده‌توانێ���ت له‌مێ���ژووی‌ویژانی زیندوی‬ ‫نه‌ته‌وه‌كه‌ی بمێنێتەوە‪.‬‬ ‫سه‌رۆكه‌كان ته‌نهان له‌مێژودا‪ ،‬به‌باش‬ ‫ی���ان خراپ‪ ،‬هه‌میش���ه‌ ته‌نه���ا خۆیان‬ ‫ده‌بنه‌ تایتڵی قۆناخێكی مێژو‪ ،‬به‌ده‌یان‬ ‫كه‌س له‌ده‌وری قه‌زافی ده‌وری گرنگیان‬ ‫بینیوه‌و زۆر هه‌ڵه‌یشی به‌رهه‌می راوێژی‬ ‫به‌وان بوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئیتر ئه‌و قۆناخه‌ ئێم ‌ه‬ ‫به‌ناوی قه‌زافییه‌وه‌ ده‌یناسین‪ ،‬هه‌روه‌ك‬ ‫ده‌ی���ان كه‌س ده‌وریان هه‌بوه‌ له‌ده‌وری‬ ‫كاریزمایه‌ك���ی وه‌ك گاندی به‌اڵم مێژو‬ ‫ئه‌و ساتانه‌ی به‌ناوی گاندییه‌و‌ه تۆمار‬ ‫كردوه‌‪ .‬وات ‌ه ده‌مه‌وێت بڵێم سه‌رۆكه‌كان‬ ‫ته‌نهان‪ ،‬وای ‌ه له‌ده‌س���ه‌اڵتدا هاوبه‌شیان‬ ‫زۆره‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم له‌مێ���ژودا هه‌رخۆیانن‪.‬‬ ‫له‌مێ���ژوی عێراقدا هه‌م���وان له‌جیاتی‬ ‫به‌عس���یش ده‌ڵێین رژێمه‌كه‌ی سه‌دام‪،‬‬ ‫ئیت���ر س���ه‌دام مێژویه‌ك���ی خوێناویی ‌ه‬ ‫له‌عێراقداو ته‌نانه‌ت كوڕه‌كانیش���ی ئه‌م‬ ‫مێژو‌ه ناشرینه‌ی له‌گه‌ڵدا به‌ش ناكه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌م وه‌بیرهێنانه‌وه‌و به‌راوردكارییه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ بڵێین‪ ،‬بارزانی باش یان خراپ‪،‬‬ ‫له‌ب���ه‌رده‌م مێ���ژو له‌ب���ه‌رده‌م ویژدان‌و‬ ‫ش���ایه‌تیدانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی���دا ته‌نهایه‌‪،‬‬ ‫تایتڵی ئ���ه‌م قۆناغه‌ی مێ���ژوی ئێم ‌ه‬ ‫به‌ن���اوی بارزانییه‌وه‌یه‌‪ ،‬بۆیه‌ هه‌رخۆی‬ ‫به‌ته‌نه���ا به‌رپرس��� ‌ه به‌رامب���ه‌ر مێژو‪،‬‬ ‫به‌رامبه‌ر ویژدانی نه‌ته‌وه‌كه‌ی‪.‬‬

‫ئه‌مڕۆ زۆر كه‌س له‌گه‌ڵی هاوبه‌ش���ن‪،‬‬ ‫له‌كوڕه‌كانی���ه‌و‌ه ب���ۆ كوڕه‌زاك���ه‌ی‌و‬ ‫ب���ۆ مه‌كت���ه‌ب سیاس���ی‌و راوێ���ژكارو‬ ‫هاوپه‌یمانه‌كانی‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مه‌ بۆ ئه‌مڕۆ‬ ‫ده‌خوات‌و راس���ته‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم له‌به‌رامبه‌ر‬ ‫مێ���ژوی نه‌ته‌وه‌كه‌ی���دا ك���ه‌س نابێت ‌ه‬ ‫هاوبه‌شی‪.‬‬ ‫له‌داڕوخانی هه‌رێمی كوردستاندا‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫ئێس���تا له‌لێواری ئه‌و داڕوخانه‌دایه‌‪ ،‬ن ‌ه‬ ‫نێچیرڤان بارزانی‌و نه‌ مه‌سرور بارزانی‌و‬ ‫نه‌ ئاشتی هه‌ورامی‌و ن ‌ه فازیل میرانی‪،‬‬ ‫نابن ‌ه به‌رپرسیاری یه‌كه‌م‌و نابن ‌ه تایتڵی‬ ‫مێژو‪ ،‬به‌ڵكو بارزانییه‌ به‌ته‌نها‪.‬‬ ‫كه‌وات��� ‌ه ئ���ه‌م قۆناغ���ه‌‪ ،‬قۆناغ���ی‬ ‫بڕیاردانی مێژوی���ی‌و ویژدانی بارزانیی ‌ه‬ ‫به‌ته‌نها‪ ،‬له‌پێناو خۆی‌و مێژوی خۆی‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌كه‌یدا‪.‬‬ ‫هه‌میش��� ‌ه كه‌س���ی یارمه‌تی���ده‌رو‬ ‫چاره‌س���ه‌ركه‌ر‪ ،‬كه‌س���ی قوربانیده‌ره‌‪،‬‬ ‫ئه‌و س���ه‌رۆكانه‌ی له‌مێژودا جێی رێزو‬ ‫شانازین‪ ،‬ئه‌وانه‌ن قوربانییان به‌خۆیان‬ ‫داوه‌ له‌پێناو واڵت‌و گه‌ڵدا‪.‬‬ ‫به‌اڵم هه‌تا ئه‌م���ڕۆ بارزانی ده‌یه‌وێت‬ ‫هه‌م س���ه‌رۆكێكی رێزلێگی���راوو چیی‬ ‫ش���انازی گه‌له‌كه‌ی بێت‪ ،‬هه‌م ئاماده‌ی‬ ‫قوربانیدان نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆ ئه‌و پۆست‌و‬ ‫مه‌ق���ام‌و ناوبانگه‌ ده‌یه‌وێ���ت قوربانی‬ ‫به‌گه‌ل‌و واڵته‌كه‌ی بدات‪.‬‬ ‫بۆیه‌ ده‌بێت به‌بیری بارزانی بێنینه‌وه‌‪،‬‬ ‫ك ‌ه ئه‌و تائێس���تا له‌ن���او مێژویه‌كدای ‌ه‬ ‫ك ‌ه خه‌ریك���ه‌ هیچی تێ���دا نامێنێته‌و‌ه‬ ‫ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ی س���به‌ی جێی ش���انازی‬ ‫نه‌ته‌وه‌ك���ه‌ی بێ���ت‪ ،‬ئێس���تایش دوای‬ ‫دواهه‌می���ن په‌یامی له‌به‌رده‌م بڕیارێكی‬ ‫یه‌كالیه‌نه‌ی خۆیدایه‌‪ ،‬له‌به‌رده‌م دواهه‌لی‬ ‫مێژوی خۆیدایه‌‪ ،‬كه‌ چیتر پێویس���تی‬ ‫به‌كۆبونه‌وه‌ی دوقۆڵ���ی‌و پێنج قۆڵی‌و‬ ‫س���وڵحی ئێران‌و توركیا نییه‌‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫ئه‌گه‌ر رایش���ی وایه‌ قوربانییه‌و زوڵمی‬ ‫لێده‌كرێ���ت‪ ،‬به‌اڵم بێ دودڵی ده‌س���ت‬ ‫له‌پۆس���ته‌كه‌ی بكێش���ێته‌وه‌و پۆستی‬ ‫سه‌رۆكایه‌تی به‌ش���وێن‌و ده‌سه‌اڵتیه‌و‌ه‬ ‫بداته‌وه‌ به‌رده‌م هه‌ڵبژاردنی گه‌ل‪.‬‬ ‫ئیتر دۆخی كوردس���تان له‌وه‌ ترازاو‌ه‬ ‫به‌په‌ی���ام‌و به‌یاننام���ه‌و كۆبون���ه‌وه‌ی‬ ‫حزب���ه‌كان به‌ڕێوه‌بچێ���ت‪ ،‬خه‌ڵ���ك‬ ‫له‌به‌رده‌م برس���ێتیدایه‌‪ ،‬برسێتی ره‌گی‬ ‫شۆڕشه‌كان‌و یاخیبونه‌كانه‌‪.‬‬ ‫چیت���ر به‌یاننام���ه‌و په‌یام���ی كات‬ ‫به‌س���ه‌ربردن دادمان نادات‪ ،‬چاره‌سه‌ر‬ ‫به‌ك���ردار ده‌كرێت‪ ،‬ك���رداری گه‌وره‌و‬

‫مسته‌فا بارزانی‬ ‫ویستویه‌تی بڵێ‬ ‫به‌باش‌و خراپ‬ ‫من به‌س مسته‌فا‬ ‫بارزانیم‌و به‌م ناوو‬ ‫نازناوه‌ی ئێو‌ه‬ ‫نه‌ خۆم‌و ن ‌ه مێژوم‬ ‫بۆ هه‌ڵناخه‌ڵه‌تێت‬

‫كاریگه‌ری���ش له‌پێن���او گ���ه‌ل‌و واڵتدا‬ ‫چاوه‌ڕێی حزب‌و كه‌سی ناوێت‪.‬‬ ‫بارزان���ی ده‌بێ���ت كه‌مێ���ك مێژوی‬ ‫له‌بیربێت‪ ،‬كه‌ ئه‌و سه‌رۆكانه‌ی سه‌رۆكی‬ ‫گه‌ل‌و واڵتن‪ ،‬ش���ه‌رعییه‌ت‌و گه‌وره‌یی‌و‬ ‫سه‌رۆكبونیان له‌ویژدانی گه‌له‌كه‌یه‌تی‪،‬‬ ‫نه‌ك له‌كورسییه‌كه‌ی‪ ،‬ئه‌و سه‌رۆكانه‌ی‬ ‫سه‌رۆكی كورسین ده‌بێت وه‌ك قه‌زافی‬ ‫تادواچرك ‌ه كه‌ لەبەردەم منداڵه‌ توڕه‌كانی‬ ‫خۆیدای ‌ه بڵێت من سه‌رۆكتانم‪.‬‬ ‫بارزان���ی بۆ ئ���ه‌وه‌ی ده‌وری گرنگی‬ ‫هه‌بێت بۆ واڵت‌و گه‌له‌كه‌ی‪ ،‬له‌ئێستادا‬ ‫له‌ده‌ره‌وه‌ی پۆس���تی س���ه‌رۆكایه‌تییه‌‪،‬‬ ‫وازهێنان به‌مانای كۆتایی بارزانی نییه‌و‬ ‫ده‌توانێ���ت گه‌وره‌تر خزمه‌تی گه‌له‌كه‌ی‬ ‫بكات‪ ،‬ئه‌گه‌ر گ ‌هل‌و واڵت ئامانجی بیرو‬ ‫بڕوای سیاسی ئه‌وانن‪.‬‬ ‫ئێمه‌و ئه‌و مێ���ژوه‌ پڕ له‌قوربانیدان‌و‬ ‫پڕ ئازاره‌‪ ،‬ش���ایه‌نی سه‌رۆكێكی وه‌ك‬

‫ئ���ه‌و نمونانه‌ی پێش���ه‌و‌ه نین‪ ،‬مێژوی‬ ‫قوربانیدان���ی گه‌ل���ی ئێمه‌‪ ،‬ش���ایه‌نی‬ ‫س���ه‌رۆكێكه‌ ئازایان ‌ه قوربانی به‌خۆی‬ ‫بدات‪ ،‬یان النیكه‌م گه‌له‌كه‌ی‌و ئامانجی‬ ‫س���ه‌د س���اڵ خه‌بات نه‌كات ‌ه قوربانی‬ ‫خۆی‪.‬‬ ‫بارزانی ده‌بێت دور له‌وه‌ی به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫حزبه‌ك���ه‌ی‌و نزیكه‌كان���ی چین‪ ،‬گۆڕان‬ ‫داوای چی���ده‌كات‌و كێ له‌ناوخۆی واڵت‬ ‫س���ودمه‌نده‌و پێ���ی خۆش���ه‌‪ ،‬بڕیاری‬ ‫وازهێنان ب���دات‌و داوای لێبوردن بكات‬ ‫ل���ه‌م دۆخ���ه‌ی له‌ژێر س���ێبه‌ری ئه‌ودا‬ ‫كوردستانی تێكه‌وتوه‌‪.‬‬ ‫ئه‌م بڕیاره‌ به‌دڵنیاییه‌و‌ه زۆر كه‌سی‬ ‫نزیكی خ���ۆی‌و خ���اوه‌ن به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫گ���ه‌ور‌ه لێی زه‌ره‌رمه‌ن���د ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كوردس���تان‌و بارزانی تێیدا به‌مۆفه‌قی‬ ‫دێنه‌ده‌ر‪.‬‬ ‫بارزان���ی‪ ،‬ئه‌وان���ه‌ی له‌چوارده‌ورین‌و‬ ‫هاوح���زب‌و هاوبنه‌ماڵه‌و هاوپش���كین‪،‬‬ ‫هه‌تا به‌وانه‌یش���ی س���ه‌ردانی ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫له‌وه‌ الوازترن راس���تی خۆی له‌به‌رده‌م‬ ‫ئاوێن���ه‌ی گه‌ل‌و مێ���ژودا پێبڵێن‪ ،‬ئه‌و‬ ‫قیژه‌قی���ژو ناوو نازناوان���ه‌ی رۆژانه‌ بۆ‬ ‫بارزانی ده‌دۆزنه‌و‌ه داپۆش���ینی كاتیی‬ ‫حه‌قیقه‌تێكه‌و هیچیتر‪.‬‬ ‫س���اڵی ‪ ١٩٦٤‬وه‌فدێكی نوس���ه‌ران‌و‬ ‫هونه‌رمه‌ن���دان‌و كارمه‌ندان���ی ئێزگه‌ی‬ ‫شۆڕش سه‌ردانی مه‌المسته‌فای بارزان‪،‬‬ ‫رابه‌ری شۆڕش���ه‌ك ‌ه ده‌ك���ه‌ن له‌حاجی‬ ‫ئۆمه‌ران‪.‬‬ ‫یه‌كێك له‌ئه‌ندامانی وه‌فده‌ك ‌ه كه‌ خۆی‬ ‫ده‌ناس���ێنێت ده‌چێته‌ به‌رده‌م بارزانی‌و‬ ‫ده‌ڵێت‪ :‬مامۆس���تا من فاڵن كه‌س���م‪،‬‬ ‫ئه‌ویش به‌م ‌ه توڕه‌ده‌بێت‌و ده‌ڵێت هه‌ر‬ ‫به‌ناوی خۆم���ه‌وه‌ بانگم بكه‌و تۆ خۆت‬ ‫مامۆس���تایت نه‌ك من‪ .‬به‌اڵم هه‌ر له‌و‬ ‫دانیش���تنه‌دا ئه‌و كه‌س ‌ه سێ جار قس ‌ه‬ ‫ده‌كات هه‌ر سێ جاره‌كه‌ به‌"مامۆستا"‬ ‫بارزان���ی بان���گ ده‌گات‪ ،‬هه‌ت���ا ك��� ‌ه‬ ‫هه‌ڵده‌ستن بۆ ماڵئاوایی بارزانی پێش‬ ‫ئه‌وه‌ی ئه‌و قسه‌ بكات ئه‌ڵێت مامۆستا‬ ‫نیم‪ ،‬مسته‌فا بارزانیم‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م یاده‌وه‌رییه‌ی���ش له‌گێڕانه‌وه‌ی‬ ‫شێركۆ بێكه‌س���ه‌وه‌ بو له‌دواگفتوگۆی‬ ‫رۆژنامه‌گه‌ریم���ان پێك���ه‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه خۆی‬ ‫ئه‌ندامێكی ئه‌و وه‌فد‌ه بوه‌‪.‬‬ ‫مس���ته‌فا بارزانی‪ ،‬ویستویه‌تی بڵێ‪،‬‬ ‫به‌ب���اش‌و خ���راپ من به‌س مس���ته‌فا‬ ‫بارزانیم‌و به‌م ن���اوو نازناوه‌ی ئێو‌ه ن ‌ه‬ ‫خۆم‌و ن ‌ه مێژوم بۆ هه‌ڵناخه‌ڵه‌تێت‪.‬‬

‫بیروڕا‬

‫قه‌یران ‌ی دارایی‬ ‫یان تااڵن ‌ی دارایی‬ ‫كاروان عەزیز *‬ ‫ئ����ه‌م دۆخ����ه‌ی‌ ئێس����تا له‌هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردس����تاندا هه‌ی����ه‌ ده‌رئه‌نجام����ه‌‪،‬‬ ‫ده‌رئه‌نجامی‌ گه‌نده‌ڵی‌ كارگێڕی‌‌و داراییه‌‪،‬‬ ‫له‌ڕاس����تیدا قه‌یرانی‌ دارای����ی له‌هه‌رێمی‌‬ ‫كوردس����تاندا بونی‌ نیه‌ به‌اڵم حكومه‌ت‬ ‫له‌گه‌وجاندنی‌ خه‌ڵكدا س����ه‌ركه‌وتو بوه‌‬ ‫ئه‌م دۆخه‌ی‌ به‌قه‌یرانی‌ دارایی ناساندوه‌‪،‬‬ ‫ئێستا ئه‌م دۆخه‌ له‌ناو خه‌ڵكدا به‌قه‌یرانی‌‬ ‫دارایی ناسراوه‌‪.‬‬ ‫ناساندنی‌ ئه‌م دۆخه‌ به‌قه‌یرانی‌ دارایی‬ ‫به‌رپرس����یارێتی‌ دروس����تبونی‌ دۆخه‌كه‌‬ ‫له‌ئه‌س����تۆی‌ به‌رپرس����انی‌ حكوم����ه‌ت‬ ‫به‌رێژه‌یه‌كی‌ زۆر كه‌م ده‌كاته‌وه‌ چونكه‌‬ ‫رودانی‌ قه‌یرانی‌ دارایی له‌و ده‌وڵه‌تانه‌ی‌‬ ‫سیس����ته‌می‌ ئابوورییه‌كه‌یان سیسته‌می‌‬ ‫س����ه‌رمایه‌دارییه‌ به‌رپرس����یارێتی كه‌می‌‬ ‫له‌سه‌ر شانی‌ حكومه‌ته‌ چونكه‌ زۆربه‌ی‌‬ ‫كه‌رته‌كانی‌ ئابوری‌ كه‌رتی‌ تایبه‌تن‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌ڕاس����تیدا ئه‌م دۆخه‌ قه‌یرانی‌‬ ‫دارای����ی بێ����ت ئ����ه‌وا به‌رپرس����یارێتی‬ ‫چاره‌س����ه‌ركردنی‌ له‌ئه‌ستۆی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێمدایه‌ ده‌بێت حكومه‌ت هه‌ڵس����ێت‬ ‫به‌دانانی‌ پالنی‌ كورتخای ‌هن‌و مامناوه‌ندو‬ ‫درێژخایه‌ن بۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ قه‌یرانه‌كه‌‬ ‫به‌ڕاوێژك����ردن به‌پس����پۆڕانی‌ ئاب����وری‌‌و‬ ‫دارای����ی‪ ،‬ئه‌گه‌ر چاره‌س����ه‌ر نه‌كرا ئه‌وا‬ ‫ده‌بێ����ت حكوم����ه‌ت هه‌ڵبوه‌ش����ێته‌وه‌و‬ ‫حكومه‌تی‌ قه‌یران دروستبكریت تاوه‌كو‬ ‫چاره‌سه‌ری‌ بنه‌ڕه‌تی‌ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫قه‌یرانی‌ دارایی‪:‬‬ ‫(‪)Financial Crisis‬‬ ‫بریتی����ه‌ له‌به‌رزبون����ه‌وه‌و نزمبونه‌وه‌ی‌‬ ‫له‌ناكاوی‌(مفاج����ئ) گ����ۆڕان له‌نرخ����ی‌‬ ‫پش����ك‌و قه‌باڵه‌‪ ،‬نرخی‌ دراوگۆڕینه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌بانك سپاردن (دانانی‌ پار‌ه له‌بانك)‪،‬‬ ‫نرخی‌ س����و‪ ،‬له‌ب����ازاڕی‌ م����اڵ‌و داراییدا‬ ‫(‪.)financial markets‬‬ ‫وات����ا ئ����ه‌م دۆخ����ه‌ی‌ له‌هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردس����تاندایه‌ قه‌یران����ی‌ دارای����ی نیه‌‬ ‫چونكه‌ قه‌یران����ی‌ دارایی له‌بازاڕی‌ ماڵ‌و‬ ‫داراییدا روده‌دات به‌ش����ێوه‌یه‌كی‌ له‌ناكاو‬ ‫وات����ه‌ پێش����بینی‌ نه‌كراوه‌ ب����ه‌اڵم ئه‌م‬

‫ئه‌گه‌ر تااڵنی‌ دارایی‬ ‫له‌كوردستاندا‬ ‫نه‌كراوه‌ له‌كوێی‬ ‫دونیادا هه‌یه‌‬ ‫حزب له‌حكومه‌ت‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندتر‬ ‫بێت؟ نه‌ك حزب‬ ‫زۆر كه‌سی‌ حزبی‌‬ ‫هه‌یه‌ له‌حكومه‌ت‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندتره‌‬ ‫دۆخ����ه‌ی‌ ئێس����تا یه‌خ����ه‌ی‌ خه‌ڵك���� ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردس����تانی‌ گرتوه‌ پێشبینی‌‬ ‫كراوبو به‌اڵم قه‌یرانی‌ دارایی پێش����بینی‌‬ ‫ناكرێت ئه‌مه‌ له‌الیه‌ك‪ ،‬له‌الیه‌كی‌ تره‌وه‌‬ ‫له‌هه‌رێمی‌ كوردس����تاندا ب����ازاڕی‌ ماڵ‌و‬ ‫دارای����ی بونی‌ نی����ه‌و ئ����ه‌و هۆكارانه‌ی‌‬ ‫بوه‌ت����ه‌ هۆی‌ دروس����تبونی‌ ئه‌م دۆخه‌ی‌‬ ‫له‌هه‌رێمی‌ كوردستاندا هه‌یه‌ هۆكاره‌كانی‌‬ ‫دروستبونی‌ قه‌یرانی‌ دارایی نیه‌‪.‬‬ ‫له‌ڕاس����تیدا هۆكاره‌كانی‌ دروستبونی‌‬ ‫ئ����ه‌م دۆخ����ه‌ی‌ ئێس����تا له‌هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردس����تاندایه‌ تااڵن����ی‌ داراییه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫حزب����ه‌ ده‌س����ه‌اڵتداره‌كانی‌ هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردس����تانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر تااڵن����ی‌ دارایی‬ ‫له‌كوردس����تاندا نه‌كراوه‌ له‌كوێی دونیادا‬ ‫هه‌ی���� ‌ه حزب له‌حكوم����ه‌ت ده‌وڵه‌مه‌ندتر‬ ‫بێت؟ نه‌ك حزب زۆر كه‌سی‌ حزبی‌ هه‌یه‌‬ ‫له‌حكومه‌ت ده‌وڵه‌مه‌ندتره‌‪.‬‬ ‫* ماستەر له‌زانستی‌ ئابوری‌‬

‫فارس د‌ەتوانێت بەلۆکه سەرت ببڕێت‬ ‫ئاری کاکەیی ــ سوید‬ ‫ف���ارس د‌ەتوانێت بەلۆکه س���ەرت‬ ‫ببڕێ���ت‪ ،‬ئه‌مه‌ وته‌یه‌ک���ی د‪ .‬مەحمود‬ ‫عوس���مانه‌‪ ،‬لەتەمموزی س���اڵی‪١٩٩٠‬‬ ‫لەشاری مۆسکۆی پایتەختی سۆڤیەت‬ ‫کۆنگرەی���ەك بۆ س���ەرجەم کوردانی‬ ‫س���ۆڤیەت س���ازدرا‪ ،‬بەچاودێ���ری‬ ‫کاربەدەس���تانی ئ���ەو واڵت���ه ک���ه‬ ‫نزیکدەب���وەوە لەڕوخاندن‌و س���ەرۆکی‬ ‫ئەوکاته میخایڵ گۆڕباچۆفیش دەهۆڵ‌و‬ ‫زوڕنای (گاڵسنۆست‌و پریسترۆیکا) واته‬ ‫راشکاوی‌و سەرلەنوێ دروستکردنەوەی‬ ‫واڵت‌و کۆمەڵ���گای لێ���دەدا‪ ،‬ل���ەو‬ ‫کۆنگرەی���ەدا کەس���ایەتی ناس���راوی‬ ‫زۆربەی پارچەکانی کوردس���تان تێدا‬ ‫بەش���داربون‪ ،‬بەنده لەگەڵ د‪.‬مەحمود‬ ‫ب���وم لەبەر چەند هۆی���ەك لەوانه هەر‬ ‫لەمنداڵی���ەوە ئ���ەم پی���اوەم بینیوە‬ ‫س���ەرقاڵی ش���ۆڕش‌و کوردایەتی بوە‬ ‫لەهەمانکاتدا سەرکردەو نوێنەری حزبی‬ ‫سۆسیالیستی کوردستان‌و بەرپرسمان‬ ‫بو‪ ،‬لەگەڵ هەڤااڵن���ی دیکەدا لەگەڵیا‬ ‫بوین‌و یارمەتیم���ان دەدا بۆ تەرجەمە‬ ‫ک���ردن ب���ۆ زمانی روس���ی‪ ،‬هەرچەند‬ ‫خۆی ش���ارەزایی هەیه لەزۆر زمان کە‬ ‫لەوان���ه ئینگلیزی‌و فەرەنس���ی‌و هتد‪،‬‬ ‫بەاڵم هاواڵتی سۆڤیەتی ئەوکاته جگە بوە‪ ،‬وت���م دکت���ۆر بارۆدۆخەکە چۆن‬ ‫لەڕوس���ی زمانی دیکەی���ان بەدەگمەن دەبینی؟ وتی زۆر خۆش���حاڵم لەگەڵ‬ ‫د‌ەزان���ی‪ .‬لەکات���ی نانخواردنی نیوەڕۆ ئەو هەمو هاوخوێنانەم شاد دەبمەوە‪،‬‬ ‫چوین بۆ چێشتخانەیەك لەگەڵ دکتۆرو بەاڵم تکات لێدەکەم پێیان بڵێ باکەم‬ ‫شەهیدان دکتۆر شەرەفکەندی‌و سامی ماچم بکەن‪ ،‬وتی باشه ئەمانه ئەوەندە‬ ‫عەبدولڕەحم���ان‌و س���ەاڵح بەدرەدین‪ ،‬منی���ان ماچکرد بەبێ تاق���م‌و تفەنگ‬ ‫کوردانی س���ۆڤیەت زۆر د‪.‬مەحمودیان ئەگەر کاکە حەم���ەی حاجی مه‌حمود‬ ‫خۆشدەویس���ت‌و پەیتا پەیتا دەستیان لێره بوایه خۆ قەت لەدەستیان رزگاری‬ ‫لەم���ل دەک���ردو ماچی���ان دەک���ردو نەدەبو‪ ،‬وتم دکتۆر ش���ەرت بێت ئەم‬ ‫وێنەیان دەگ���رت‌و دەیانوت ئەم پیاوه قسەیە بگەیەنمە کاکە حەمە‪ ،‬وتی زۆر‬ ‫دەستەڕاستی مەالمس���تەفای بارزانی باشە‪.‬‬

‫نوسەرو د‪ .‬مەحمود عوسمان لەمۆسکۆ‬ ‫کابرایەك لەو ن���اوە پەیدابو هەندێ‬ ‫پۆس���تەرو وێنەی هەڵەبجەی فڕێدایە‬ ‫ن���او کۆنگرەکەو کوردان���ی رۆژهه‌اڵت‬ ‫راویان ناو رای کرد‪ ،‬دوایی وتیان ئەوە‬ ‫باڵیۆزی ئێران ئەو س���یخوڕەی ناردوه‬ ‫ب���ۆ ئ���ەوەی زانی���اری وەرگرێت کێی‬ ‫لێیە؟‬ ‫ل���ەڕۆژی کۆتای���ی کۆنگرەک���ە کە‬ ‫پرۆفیسۆری کوردی کازاخستانی نادر‬ ‫نادرۆڤ لەگەڵ چەند ئەندامێکی پارتی‬ ‫کۆمۆنیستی س���ۆڤیەت‌و کەسایەتییە‬

‫کوردەکان کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیان‬ ‫بەڕێ���وە ب���ردو بڕی���اری کۆتای���ی‬ ‫کۆنگرەکەی���ان خوێن���دەوە‪ .‬ئێوارەی‬ ‫هەم���ان رۆژ لەئوتێل���ی کۆس���مەس‬ ‫کۆنس���ێرتێکیان سازدا بە بەشداربونی‬ ‫زۆربەی کوردانی ئەوێ‪ ،‬لەتەنیش���تی‬ ‫دکتۆر دانیش���تبوم‌و د‪.‬کەماڵ فوئادو‬ ‫ه���اوڕێ عەزی���ز محەمەدی���ش لەوێ‬ ‫ب���و‪ ،‬لەهەم���ان وەخت د‪.‬جەمش���ید‬ ‫حه‌ی���دەری کامیرەیەکی پێبوو وێنەی‬ ‫دەگ���رت بۆ ی���ادگاری‪ ،‬لەبەرامبەرمان‬

‫چەند کوردێكی نیش���تەجێی س���یبریا‬ ‫دانیش���تبون‌و قس���ەیان لەگەڵ دکتۆر‬ ‫دەکردو ک���وردی‌و روس���ییان تێکەڵ‬ ‫دەکردو وتیان ئێم���ه‪ ٦٠‬خانەوادەین‌و‬ ‫لەسەردەمی س���تالین دورخراینەوە بۆ‬ ‫سیبریاو لەنێوان خۆمان زۆر پتەوین‌و‬ ‫دابونەریتی خۆمان پاراستوەو تەنانەت‬ ‫هاوس���ەرگیری تەنها لەگ���ەڵ کوردان‬ ‫دەکەین‪.‬‬ ‫ش���ەو هات‌و بڕیاربو س���ه‌رکردەکان‬ ‫ل���ەو ئۆتێله بمێننەوە ک���ە تایبەت بو‬ ‫بۆ میوانانی س���ەرکردە‪ ،‬بەاڵم دکتۆر‬ ‫قەبوڵی نەکردو لەگ���ەڵ ئێمە هاتەوە‬ ‫چوین بۆ خانوی قوتابیان‌و ژوری کاك‬ ‫شەماڵی قاله منەوەر‪ ،‬هەمو دابەشبوین‬ ‫بەس���ەر ژورەکان���ی ئ���ەو هەڤااڵنەو‬ ‫بەن���دەش جارێکی تر‪ ،‬ک���ە دواهەمین‬ ‫جار بو لەچیای قەندیل‌و س���ەردەمی‬ ‫پێش���مەرگایەتی ساڵی ‪ ١٩٨٨‬دکتۆرم‬ ‫بینیب���و بەدەرفەتم زانی ئەو ش���ەوە‬ ‫تێرب���م لەئەزمون‌و زانی���اری تادەمەو‬ ‫بەیان قسەمان دەکردو هەر پرسیاری‬ ‫جۆراوجۆرم لێدەکرد دەربارەی شۆڕش‌و‬ ‫ئایندەی کوردس���تان‪ ،‬ئەویش لەگەڵ‬ ‫وەاڵمدانەوە هەمو سەرکاژێرەکان گوێی‬ ‫لەڕادیۆ جیهانیەکان دەگرت‪.‬‬ ‫لێم پرس���ی ماوەیەك پێش ئێس���تا‬ ‫د‪.‬قاس���ملۆیان ش���ه‌هید ک���رد ئای���ا‬ ‫زانیاریتان هەیە ئەو کارەس���اته چۆن‬ ‫رویدا؟ لەوەاڵمدا وتی کاربەدەس���تانی‬ ‫ئێ���ران ئەوەندە متمانەیان بەش���ەهید‬ ‫قاس���ملۆ داب���و تەنانەت پاس���ەوانه‬ ‫تایبەتیەک���ەی خ���ۆی لەگ���ەڵ خۆیدا‬ ‫نەبردبو بۆ ئەو کۆبونەوەیە‪ ،‬بەکوردی‌و‬ ‫بەکورتی (ئەگەر فارس بیەوێ بەلۆکە‬ ‫س���ەرت دەبڕێت)‪ ،‬بەڵ���ێ دوایی پاش‬ ‫شەهیدبونی د‪ .‬ش���ەرەفکەندی بۆمان‬ ‫دەرکەوت فارس نەك تەنها لۆکە بەڵکو‬ ‫بەجامێك ئاو کورد دێنێته هەڵپەڕکێ‪.‬‬

‫پاش شەهیدبونی‬ ‫د‪ .‬شەرەفکەندی‬ ‫بۆمان دەرکەوت‬ ‫فارس نەك تەنها‬ ‫لۆکە بەڵکو‬ ‫بەجامێك ئاو کورد‬ ‫دێنێته هەڵپەڕکێ‬