Page 1

‫کوا لێکۆڵینەوەی یاسایی لەخوێنی‬ ‫سۆرانی مامە حەمە‪ ،‬عەبدولستار تاھیر‪ ،‬سەردەشت عوسمان‬

‫ریکالم‬

‫ریکالم‬

‫‪www.awene.com‬‬

‫ژمار‌ه (‪)305‬‬ ‫سێشەممە ‪2011/12/20‬‬

‫دوای سوننە سەرەی کوردە‬

‫»» ‪74‬‬

‫ی ئه‌مه‌ریكا‬ ‫شیعه‌كان ده‌یانه‌وێت له‌دوا ‌‬ ‫عێراق كۆنترۆڵ بكه‌ن‬

‫لە(‪)2003‬ەوە لەعێراق‬ ‫‪165000‬‬ ‫ی كوژراون‬ ‫عێراق ‌‬

‫»» ‪7‬‬

‫ی سیاسیی‌ گشتییه‬ ‫رۆژنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫کۆمپانیای ئاوێنه‌ ده‌ریده‌کات‬

‫ ‬

‫‪12‬‬ ‫ده‌گرێت »»‬ ‫»»‪17‬‬ ‫‪11‬‬

‫كات ‌ێ ئایین رێگ ‌ه له‌دڵه‌كان‬ ‫دڵدار‌ه مه‌سیحی‌‌و‬ ‫ی بكه‌ن؟‬ ‫موسڵمانه‌كان چ ‌‬

‫ی چوار‬ ‫هیوا ئه‌حمه‌د به‌رپرسه‌ داواكراوه‌كه‌ی‌ لق ‌‬

‫ئاسۆ ئەڵمانی‬ ‫له‌هه‌ولێر یه‌كێتی‌ خۆی‌ به‌ میوان‬ ‫نازانێت‪ ،‬خۆمان به‌ خاوه‌نی‌ ده‌زانین‬

‫»» ‪3‬‬

‫راوێژكاره‌ له‌وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆو مانگانه‌ مووچه‌ وه‌رده‌گرێت‬ ‫به‌رپرس���ی‌ پێشووی‌ لقی‌ چواری پارتی‪،‬‬ ‫هیوا ئه‌حمه‌د مسته‌فا كه‌ له‌الیه‌ن دادگاوه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر ته‌قه‌كردن له‌خۆپیش���انده‌ران‬ ‫بڕیاری‌ ده‌ستگیركردنی‌ هه‌یه‌‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫له‌ وه‌زاره‌ت���ی‌ ناوخۆ راوێژكاره‌‌و مانگانه‌‬ ‫مووچه‌ وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬به‌پێی‌ دۆكۆمێنتێك كه‌‬ ‫لیستی‌ مووچه‌ی‌ پله‌ بااڵكانی‌ وه‌زاره‌تی‌‬ ‫ناوخ���ۆی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم���ی‌ تێدایه‌‌و‬ ‫كۆپییه‌كی‌ ده‌ست ئاوێنه‌ كه‌وتووه‌‪ ،‬هیوای‌‬ ‫ئه‌حمه‌د مس���ته‌فا تا ئێس���تا راوێژكاره‌‬ ‫له‌وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆو مانگانه‌ مووچه‌كه‌ی‌‬ ‫له‌هه‌م���ان وه‌زاره‌ت وه‌رده‌گرێ���ت‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫له‌كاتێكدایه‌ كه‌ ناوبراو له‌الیه‌ن دادگاوه‌‬ ‫بڕیاری‌ ده‌س���تگیركردنی‌ بۆ ده‌رچووه‌‌و‬

‫ده‌بێ���ت پۆلی���س بڕیاره‌ك���ه‌ جێبه‌جێ‬ ‫بكات‪ .‬سه‌رچاوه‌یه‌ك له‌وه‌زاره‌تی‌ ناوخۆ‬ ‫له‌هه‌ولێره‌وه‌ ئه‌و زانیارییانه‌ی‌ بۆ ئاوێنه‌‬ ‫پشتڕاستكرده‌وه‌‌و ئاماژه‌ی‌ بۆ ئه‌وه‌ كرد‬ ‫كه‌ هیوا ئه‌حمه‌د مس���ته‌فا نزیكه‌ی‌ ده‌‬ ‫س���اڵه‌ راوێژكاره‌ له‌وه‌زاره‌ت���ی‌ ناوخۆ‌و‬ ‫مانگان���ه‌ بری‌ ‪ 2377‬دوو ملیۆن‌و س���ێ‌‬ ‫سه‌د‌و حه‌فتاو حه‌وت هه‌زار‌و ‪ 550‬دینار‬ ‫وه‌ك مووچه‌ وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫س���ه‌رچاوه‌یه‌كی‌ یاس���ایی‌ به‌ ئاوێنه‌ی‌‬ ‫راگه‌یان���د ك���ه‌ ل���ه‌م كێش���ه‌یه‌دا چه‌ند‬ ‫پێش���ێلكارییه‌ك به‌دیده‌كرێ���ت‪ ،‬به‌پێی‌‬ ‫یاس���ا وه‌زاره‌ت���ی‌ ناوخ���ۆ ده‌بێت چوار‬ ‫راوێژكاری‌ هه‌بێت (یاسایی‌‪ ،‬سه‌ربازیی‌‪،‬‬ ‫ئه‌منی‌‪ ،‬ئیداریی‌) به‌اڵم ئه‌م له‌ده‌ره‌وه‌ی‌‬

‫ئه‌و چوار راوێژكاره‌یه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌‬ ‫ده‌وامیش ن���اكات‌و مانگانه‌ مووچه‌یه‌ك ‌ی‬ ‫مفت وه‌رده‌گرێت‪ .‬س���ه‌باره‌ت به‌بڕیاری‌‬ ‫ده‌ستگیركردنی‌‪ ،‬س���ه‌رچاوه‌ یاساییه‌كه‌‬ ‫جه‌خت له‌س���ه‌ر ئ���ه‌وه‌ ده‌كات���ه‌وه‌ كه‌‬ ‫له‌حاڵه‌ت���ی‌ وادا ده‌بێ���ت (س���حب ید)‬ ‫به‌و به‌رپرس���ه‌ بكرێت‌و نیوه‌ی‌ مووچه‌ی‌‬ ‫پێبدرێت تا دادگا كێش���ه‌كه‌ی‌ یه‌كالیی‌‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌رپرس���ی‌ پێشووی‌ لقی‌ چواری پارتی‪،‬‬ ‫هیوا ئه‌حمه‌د له‌الیه‌ن دادگاوه‌ تۆمه‌تباره‌‬ ‫به‌وه‌ی‌ كه‌ له‌ خۆپیش���اندانه‌كه‌ی‌ ‪17‬ی‌‬ ‫ش���وباتدا ئه‌مری‌ ته‌قه‌كردنی‌ ده‌ركردووه‌‬ ‫بۆ پاسه‌وانه‌كانی‌ ئه‌و باره‌گایه‌ی‌ پارتی‌‬ ‫لیستی موچەی مانگی حوزەیرانی ‪ 2011‬کە هیوا ئەحمەد ریزبەندی ژمارە ‪10‬ی هەیە‬ ‫كه‌ ته‌قه‌ له‌خۆپیشانده‌ران بكه‌ن‪.‬‬

‫ھیوا ئەحمەد بەرپرسی پێشوی لقی ‪4‬‬

‫پارتی‌ نیگه‌رانه‌ له‌ڕاگه‌یاندنه‌كه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان نیگه‌ران ‌ه‬ ‫ل���ه‌و رونكردنه‌وه‌ی���ه‌ی‌ راگه‌یاندن���ی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ یه‌كێتی‌‌و پێیوایه‌‬ ‫"لێدان���ه‌ له‌پارت���ی‌ به‌گش���تی‌‌و فازیڵ‌‬ ‫میرانی‌ به‌تایبه‌تی‌"‪.‬‬ ‫هه‌ولێ���ر‪ ،‬ئاوێن���ه‌‪ :‬س���ه‌رچاوه‌یه‌كی‌‬

‫ئاگادار له‌پارت���ی‌ به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند‬ ‫ك���ه‌ حیزبه‌كه‌ی���ان نیگه‌ران���ن ل���ه‌و‬ ‫رونكردنه‌وه‌ی���ه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ س���ه‌باره‌ت به‌لێدوانه‌كان���ی‌‬ ‫س���كرتێری‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ پارتی‌‪،‬‬ ‫فازی���ڵ‌ میران���ی‌‪ .‬س���ه‌رچاوه‌كه‌ وتی‌‬

‫"پارت���ی‌ پێیوایه‌ ئ���ه‌و رونكردنه‌وه‌یه‌ "راگه‌یاندن���ی‌ یه‌كێت���ی‌‌و یه‌كگرت���وو شانازیش���ی پێوه‌ ده‌كه‌ین‪ ،‬پێمانوایه‌ راگه‌یاندنی پارتی بێت"‪.‬‬ ‫لێدانه‌ له‌پارتی‌ به‌گشتی‌‌و فازیڵ‌ میرانی‌ جیاوازییان نه‌ب���وو"‪ ،‬دوێنێ‌ مه‌كته‌بی‌ به‌ڕێز میرانی ب���اش ده‌زانێ نه‌ پارتی بۆ ئه‌م مه‌به‌سته‌ ئاوێنه‌ په‌یوه‌ندیكرد‬ ‫سیاس���ی‌ یه‌كێت���ی‌ له‌ڕاگه‌یاندنێك���دا گفتی به‌ یه‌كێتی داوه‌ راگه‌یاندنه‌كه‌ی به‌چه‌ند ئه‌ندامێكی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌‬ ‫به‌تایبه‌تی‌"‪.‬‬ ‫به‌هۆی‌ لێدوانه‌كانی‌ ئه‌مدواییه‌ی‌ فازیڵ‌ وه‌اڵم���ی‌ (میرانی‌)ی���ان دای���ه‌وه‌‌و كتومت‪ ،‬وه‌كو راگه‌یاندنی یه‌كێتی بێ‪ ،‬پارتییه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌پاس���اوی‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ی رایانگه‌یاند "راس���ته‌ له‌گ���ه‌ڵ پارتیدا نه‌ یه‌كێتیش گفتم���ان به‌پارتی داوه‌‪" ،‬رونكردنه‌وەکە‌ی���ان لەخوێندۆت���ه‌وه‌"‬ ‫میران���ی‌ س���ه‌باره‌ت به‌ڕێوداوه‌كان��� ‌‬ ‫ده‌ڤ���ه‌ری‌ بادینان ك���ه‌ رایگه‌یاندبوو هاوپه‌یمان���ی س���تراتیژیمان هه‌ی���ه‌و راگه‌یاندنه‌كه‌مان پابه‌ندی سیاس���ه‌تی ئاماده‌ نه‌بوون لێدوان بده‌ن‪.‬‬

‫ریکالم‬

‫ناونیشان‪ :‬سلێمانی گه‌ڕه‌کی شۆڕش ‪ 101‬شه‌قامی ‪2‬سالم خانووی ‪ 56‬ته‌له‌فۆن‪ 2136622 3210501 3210502 :‬هه‌ولێر ‪ ،‬فولکه‌ی کوران ‪ -‬به‌رامبه‌ر نه‌خۆشخانه‌ی ژینی تایبه‌ت (مۆبایل)‪ 07504531388 :‬‬

‫ئاریافۆن‪ 2560031 :‬کۆمپانیای باڵڤ پەیک ئاوێنە دابەش دەکات‬

‫نرخی ‪ 1000‬دینار ‬

‫تیراژ‪5500 :‬‬


‫‪2‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪hewalusyaset.awene@gmail.com‬‬

‫ی رووداوه‌كانی‌ بادینان‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ڕووماڵكردن ‌‬

‫یه‌كگرتوو‪ :‬راگه‌یاندنی‌ یه‌كێت ‌ی باش بوو‬

‫ی‬ ‫سه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ شورای‌ یه‌كگرتو ‌‬ ‫ئیس��ل�امی‌ كوردس����تان رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫ك ‌ه هه‌ڵوێس����ت‌و راگه‌یاندن���� ‌‬ ‫نیش����تمانی‌ كوردس����تان به‌رامب����ه‌ر‬ ‫به‌ڕوداوه‌كان����ی‌ ده‌ڤ����ه‌ری‌ بادین����ان‌و‬ ‫ی‬ ‫س����وتاندنی‌ باره‌گاكانیان "له‌ئاستێك ‌‬ ‫باشدا بووه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی روداوه‌كان ‌‬ ‫سلێمانی‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬له‌دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ناوچه‌ی‌ بادینانه‌وه‌‪ ،‬به‌وته‌ی‌ چاودێران ‌‬ ‫ی‬ ‫سیاسی‌ په‌یوه‌ندی‌ نێوان یه‌كێتی‌‌و پارت ‌‬ ‫ی تێكه‌وتووه‌‪،‬‬ ‫جۆرێك له‌"ساردبونه‌وه‌" ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌كته‌بی‌ سیاس ‌‬ ‫ته‌نانه‌ت س����كرتێر ‌‬ ‫پارت����ی‌‪ ،‬فازیڵ‌ میران����ی‌ رایگه‌یاندوو‌ه‬ ‫ی‬ ‫ك����ه‌ "له‌س����ه‌ره‌تاكانی‌ دروس����تبوون ‌‬ ‫ی‬ ‫روداوه‌كان����ی‌ بادینان����دا‪ ،‬راگه‌یاندن ‌‬ ‫یه‌كێتی‌‌و یه‌كگرتو جیاوازیان نه‌بوو"‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫ی میرانی‌‪ ،‬دوێن ‌‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و لێدوانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی راگه‌یاندن ‌‬ ‫(دووش����ه‌ممه‌) مه‌كته‌ب���� ‌‬ ‫رونكردنه‌وه‌یه‌كی����ان‬ ‫یه‌كێت����ی‌‬

‫باڵوك����رده‌وه‌‌و ده‌ڵێ����ن "پێمانوای���� ‌ه‬ ‫به‌ڕێ����ز میرانی ب����اش ده‌زانێ نه‌پارتی‬ ‫گفتی به‌یه‌كێت����ی داو‌ه راگه‌یاندنه‌كه‌ی‬ ‫كتومت‪ ،‬وه‌كو راگه‌یاندنی یه‌كێتی بێ‪،‬‬ ‫نه‌یه‌كێتی����ش گفتم����ان به‌پارتی داوه‌‪،‬‬ ‫راگه‌یاندنه‌كه‌مان پابه‌ندی سیاس����ه‌تی‬ ‫راگه‌یاندنی پارتی بێت"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫له‌مباره‌یه‌وه‌ س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ش����ورای‌ یه‌كگرت����وی‌ ئیس��ل�ام ‌‬ ‫كوردس����تان‪ ،‬د‪.‬محه‌م����ه‌د ئه‌حم����ه‌د‬ ‫ی ئاوێنه‌دا رایگه‌یاند‬ ‫له‌چاوپێكه‌وتنێك ‌‬ ‫ی یه‌كێتی‌ وه‌كو‬ ‫كه‌ "نه‌خێ����ر راگه‌یاندن ‌‬ ‫یه‌كگرتوو نه‌بوو"‪.‬‬ ‫ی به‌و‌ه كرد ك ‌ه ئه‌وان‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ ‌‬ ‫هه‌ڵوێس����ت‌و راگه‌یاندن����ی‌ یه‌كێتییان‬ ‫له‌س����ه‌ره‌تای‌ روداوه‌كاندا به‌الو‌ه باش‬ ‫ی پارتی‌‌و‬ ‫بووه‌‪" ،‬بێگوم����ان راگه‌یاندن ‌‬ ‫یه‌كێت����ی‌ ل����ه‌و كات����ه‌دا جیاوازیی����ان‬ ‫ی‬ ‫هه‌ب����وو‪ ،‬چونك����ه‌ له‌و كات����ه‌دا پارت ‌‬

‫ده‌یویس����ت راگه‌یاندنی‌ یه‌كێتی‌ وه‌كو‬ ‫ی تۆمه‌ت به‌خش����ینه‌و‌ه‬ ‫ئه‌وان خه‌ریك ‌‬ ‫ی‬ ‫بێ����ت‪ ،‬ب����ه‌اڵم وا نه‌ب����وو‪ ،‬مه‌كته‌ب���� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌یاننامه‌یه‌ك ‌‬ ‫راگه‌یاندن����ی‌ یه‌كێت���� ‌‬ ‫ده‌ركرد كه‌ جێگ����ه‌ی‌ ره‌زامه‌ندی‌ ئێم ‌ه‬ ‫بوو‪ ،‬جگ ‌ه له‌وه‌ش هه‌ڵوێستی‌ هه‌ندێك‬ ‫له‌سه‌ركرده‌كانیش����یان به‌نیس����به‌ت‬ ‫ئێمه‌و‌ه جێگه‌ی‌ ره‌زامه‌ندی‌ بوون"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناوبراو رونیكرده‌وه‌ ك����ه‌ له‌هه‌رێم ‌‬ ‫كوردستان گرفته‌كان له‌وه‌وه‌ سه‌رچاو‌ه‬ ‫ده‌گ����رن ك����ه‌ ئه‌گ����ه‌ر دوو حی����زب‬ ‫ی یه‌كتر بوون ئیتر ده‌بێت‬ ‫هاوپه‌یمان���� ‌‬ ‫ی یه‌كتر بنوقێنن یان‬ ‫چاو له‌هه‌ڵه‌كان���� ‌‬ ‫ئه‌گ����ه‌ر هاوپه‌یمانه‌كه‌یان زه‌ره‌ر له‌هه‌ر‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌كی‌ گش����تی‌ ب����دات ئیتر‬ ‫ی دیكه‌ی‌ بێده‌نگ بێت‪،‬‬ ‫هاوپه‌یمانه‌كه‌ ‌‬ ‫ئه‌‌و وتی‌ "ئه‌و بۆچوونه‌ راس����ت نییه‌‪،‬‬ ‫ی دیكه‌‪،‬‬ ‫هه‌قه‌ نه‌ك یه‌كێتی‌‌و حیزبه‌كان ‌‬ ‫به‌ڵكو سه‌ركرده‌كانی‌ پارتیش بێده‌نگ‬

‫ی حیزبه‌كه‌ی����ان‪ ،‬جگ ‌ه‬ ‫نه‌ب����ن له‌هه‌ڵه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بۆ پارت ‌‬ ‫له‌وه‌ش دڵس����ۆزی‌ یه‌كێت���� ‌‬ ‫له‌وه‌دا بوو ك����ه‌ جددیتر داببه‌زینایه‌ت ‌ه‬ ‫سه‌ر روداوه‌كانی‌ بادینان"‪.‬‬ ‫ی لێدوانه‌كه‌ی‌ فازی ‌ڵ‬ ‫د‪ .‬محه‌مه‌د وه‌اڵم ‌‬ ‫ی ده‌داته‌وه‌‌و ده‌ڵێ����ت "نه‌خێر‬ ‫میران���� ‌‬ ‫ی یه‌كێت����ی‌ وه‌كو یه‌كگرتوو‬ ‫راگه‌یاندن ‌‬ ‫ی له‌س����ه‌ره‌تادا‬ ‫نه‌بوو‪ ،‬راس����ته‌ یه‌كێت ‌‬ ‫هه‌ڵوێستیان باش بوو‪ ،‬به‌اڵم حه‌تمه‌ن‬ ‫ك���� ‌ه تۆمه‌تباریان ده‌ك����ه‌ن به‌وه‌ی‌ ك ‌ه‬ ‫وه‌كو یه‌كگرتوو وا بوون ئه‌و‌ه وا نییه‌‪،‬‬ ‫چونك����ه‌ پارتی‌ وا ده‌زان����ن كه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫وه‌كو خۆی����ان بیر نه‌كه‌یت����ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫هه‌ڵه‌یت"‪ ،‬هه‌روه‌ها وتیشی‌ "هه‌رچه‌ند‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫ی زۆرتر له‌هه‌ڵوێست ‌‬ ‫چاوه‌ڕوان ‌‬ ‫ده‌كرا‪ ،‬به‌اڵم له‌ئاس����تێكی‌ باشیش����دا‬ ‫بوون"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫هه‌ر له‌س����ه‌ره‌تای‌ ده‌س����تپێكردن ‌‬ ‫روداوه‌كان����دا‪ ،‬ده‌نگۆی‌ ئ����ه‌وه‌ بوو ك ‌ه‬

‫ی بزوتنه‌وه‌ی‌ (گۆڕان) ك ‌ه‬ ‫هه‌ڵوێس����ت ‌‬ ‫الیه‌نێك����ی‌ س����ه‌ره‌كی‌ ئۆپۆزس����یۆنه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌رامبه‌ر یه‌كگرتوی‌ (ئۆپۆزس����یۆن ‌‬ ‫هاوپه‌یمانیان) "ب����اش نه‌بووه‌"‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی ئه‌نجومه‌نی‌ شورای‌ یه‌كگرتوو‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫ئ����ه‌و ده‌نگۆیان����ه‌ی‌ ره‌تك����رده‌وه‌‌و‬ ‫ی "له‌س����ه‌ر ئاس����تی‌ سیاس����ی‌‌و‬ ‫وت���� ‌‬ ‫راگه‌یاندنیش����یان هه‌ڵوێستی‌ گۆڕان‌و‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیشمان به‌الوه‌ باش بوو"‪.‬‬ ‫ی دیكه‌ش‪،‬‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌حیزبه‌كان���� ‌‬ ‫ناوب����راو ئام����اژه‌ی‌ ب����ه‌وه‌دا كه‌ هه‌ر‬ ‫ی واقیعی‌ خۆیه‌و‌ه‬ ‫حیزبێك له‌ڕوانگ����ه‌ ‌‬ ‫هه‌ڵوێس����تیان هه‌ب����ووه‌‪ ،‬هه‌ندێكیان‬ ‫پش����تگیرییان كردون‌و هه‌ندێكیشیان‬ ‫بێده‌نگی����ان هه‌ڵب����ژاردوه‌‪ ،‬له‌ب����ه‌ر‬ ‫نه‌یانتوانی����و‌ه‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیی����ان‬ ‫پش����تگیرییان بكه‌ن‪ ،‬ب����ه‌اڵم وه‌ك د‪.‬‬ ‫محه‌مه‌د ده‌ڵێت "بێده‌نگییه‌كه‌شیان بۆ‬ ‫ئێمه‌ هه‌ر جێگه‌ی‌ رێز بوو"‪.‬‬

‫له‌ماوه‌ ‌ی ‪ 10‬رۆژدا ك ‌ه ‪ 2‬رۆژی‌ پشوه‌‪،‬‬ ‫مامۆستایان داوا ‌ی‬ ‫روونكردنه‌وه‌ له‌په‌روه‌رد‌ه ده‌كه‌ن پێنج وه‌زیر بانگهێشت ‌ی په‌رله‌مان ده‌كرێن‬ ‫به‌ش����ێك له‌مامۆستایانی‌ س����لێمان ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌گومان����ن له‌قه‌ره‌بووكردن����ه‌وه‌ی‌‬ ‫جیاوازی����ی‌ مووچه‌ی‌ حه‌وت س����اڵی‌‬ ‫رابردووی����ان‌و داوای‌ روونكردن����ه‌وه‌‬ ‫له‌پ����ه‌روه‌رده‌ی‌ س����لێمانی‌ ده‌كه‌ن كه‌‬ ‫له‌س����ه‌ر چ بنه‌م����او میكانیزمێك ئه‌م‬ ‫قه‌ره‌بووه‌ی‌ كردووه‌‪.‬‬ ‫سلێمانی‌‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬ئه‌ندامی‌ كه‌مپینی‌‬ ‫داكۆكیك����ردن له‌مافی‌ مامۆس����تایان‬ ‫"نه‌وشیروان حه‌مه‌ غه‌ریب" به‌ئاوێنه‌ی‌‬ ‫راگه‌یاند كه‌ گه‌ڕاندن����ه‌وه‌ی‌ مووچه‌ی‌‬ ‫زیاده‌ی‌ مامۆس����تایان ناڕه‌زایی‌ له‌ناو‬ ‫به‌ش����ێكی‌ ف����راوان له‌مامۆس����تایاندا‬ ‫دروستكردووه‌‪ ،‬به‌تایبه‌تی‌ له‌مه‌ڵبه‌ندی‌‬ ‫مامۆستایانی‌ سلێمانیدا كه‌ جیاوازییه‌كی‌‬ ‫زۆر هه‌یه‌ له‌نێوان ئه‌و زیاده‌ مووچه‌ ‪6‬‬ ‫مانگییه‌ی‌ كه‌ ماوه‌یه‌ك له‌مه‌وپێش درا‬ ‫له‌گ ‌هڵ‌ ئه‌م زیاده‌ مووچه‌ ‪ 42‬مانگییه‌ی‌‬ ‫كه‌ هه‌فت����ه‌ی‌ راب����ردوو دابه‌ش����كرا‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ س����ه‌رباری‌ دوو‬

‫مامۆستا یه‌ك ماوه‌ی‌ خزمه‌تیان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫كه‌چی‌ جیاوازییه‌كی‌ زۆر هه‌یه‌ له‌بڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌یان����دا‪ .‬نه‌وش����یروان‬ ‫وتی‌ "داواده‌كه‌ی����ن روونكردنه‌وه‌یه‌ك‬ ‫له‌الیه‌ن پ����ه‌روه‌رده‌ی‌ س����لێمانییه‌وه‌‬ ‫بدرێت ك����ه‌ ئ����ه‌م قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌یه‌‬ ‫له‌سه‌ر چ بنه‌ماو میكانیزكێك كراوه‌‪،‬‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی‌ به‌رچاوڕوونییه‌ك هه‌بێت بۆ‬ ‫مامۆستایان‌و دڵنیابن له‌و قه‌ره‌بووه‌ی‌‬ ‫وه‌ریانگرتووه‌‪ ،‬ئایا حه‌قی‌ خۆیانه‌ یان‬ ‫هه‌ڵه‌یه‌و غه‌دریان لێكراوه‌"‪.‬‬ ‫وتیش����ی‌ "وا بڕی����اره‌ ئه‌مڕۆ ‪12/20‬‬ ‫به‌ش����ێك له‌مامۆس����تایان وه‌ك‬ ‫ناڕه‌زای����ی‌ ده‌ربڕین به‌رامب����ه‌ر به‌بڕی‌‬ ‫له‌ب����ه‌رده‌م‬ ‫قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌ی����ان‬ ‫پ����ه‌روه‌رده‌ی‌ س����لێمانی‌ كۆببن����ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئێمه‌ش وه‌ك كه‌مپینه‌كه‌ پش����تیوانی‌‬ ‫له‌ه����ه‌ر كۆبوونه‌وه‌ی����ه‌ك ك����ه‌ ب����ۆ‬ ‫به‌ده‌س����تهێنانی‌ مافی‌ مامۆس����تایان‬ ‫بێت"‪.‬‬

‫په‌رله‌مان���ی‌ كوردس���تان له‌م���اوه‌ی‌ ‪10‬‬ ‫رۆژدا پێنج وه‌زیر بانگهێشتی‌ په‌رله‌مان‬ ‫ده‌كات‪ ،‬له‌كاتێكدا ئه‌م خوله‌ی‌ په‌رله‌مان‬ ‫ته‌نها ‪ 10‬رۆژی‌ ماوه‌‌و ‪ 2‬رۆژیش���ی‌ به‌ر‬ ‫پشوو ده‌كه‌وێت‪.‬‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬راوێژكاری‌ س���ه‌رۆكی‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان‪ ،‬تاریق جه‌وهه‌ر‬ ‫له‌ڕونكردنه‌وه‌یه‌ك���دا ك���ه‌ وه‌اڵمی‌ دوو‬ ‫په‌رله‌مانتاری‌ داوه‌ت���ه‌وه‌ رایگه‌یاندووه‌‬ ‫بانگهێش���تكردنی ‪ 5‬وه‌زی���ر‪ ،‬به‌پێ���ی‬ ‫به‌رنامه‌ی���ه‌ك به‌ڕێوه‌ده‌چێ���ت ك���ه‌‬ ‫س���ه‌رۆكایه‌تی په‌رله‌م���ان ده‌مێك���ه‌‬ ‫بڕیاری له‌س���ه‌رداوه‌‪ .‬دوێنێش (‪)12\19‬‬ ‫به‌نوسراوی ره‌سمی ئه‌نجومه‌نی وه‌زیران‌و‬ ‫فراكس���یۆنه‌كان‌و ئه‌ندامان���ی په‌رله‌مان‬ ‫له‌به‌رنام���ه‌ی ئاماده‌بوون���ی وه‌زیره‌كان‬ ‫ئاگادار كراونه‌ت���ه‌وه‌‪ .‬هه‌روه‌ها ده‌ڵێت‬ ‫"بڕیاره‌ له‌دانیشتنی‌ رۆژی‌ چوارشه‌ممه‌‬ ‫‪ 2011/12/21‬وه‌زیری‌ دارایی‌‌و ئابووریی‌‬ ‫ئاماده‌ ده‌بێت‌و پاش���انیش هه‌ریه‌ك له‌‬

‫ریکالم‬

‫‪Vacancy Announcement‬‬ ‫‪Asiacell, the first mobile operator in Iraq,‬‬ ‫‪is seeking to fill the following vacancy:‬‬

‫‪ess‬‬ ‫‪Busin eveloper‬‬ ‫‪ce D HQ‬‬ ‫‪lligen‬‬ ‫‪ll‬‬

‫‪itle:‬‬ ‫‪Job T‬‬

‫‪Inte‬‬

‫‪ce‬‬ ‫‪: Asia ah‬‬ ‫‪n‬‬ ‫‪io‬‬ ‫‪t‬‬ ‫‪a‬‬ ‫‪niy‬‬ ‫‪St‬‬ ‫‪Duty / Sulaima‬‬ ‫‪e‬‬ ‫‪c‬‬ ‫‪fi‬‬ ‫‪Of‬‬

‫‪Skills & Requirements:‬‬

‫‪UÊProgramming, analysis‬‬ ‫‪and design.‬‬ ‫‪UÊGood command of Arabic‬‬ ‫‪& English in addition to‬‬ ‫‪Kurdish is a plus.‬‬ ‫‪UÊMinimum 2+ years‬‬ ‫‪of experience with‬‬ ‫‪programming.‬‬ ‫‪UÊUniversity Degree in‬‬ ‫‪Computer Science or‬‬ ‫‪Computer Engineering or‬‬ ‫‪any equivalent field.‬‬

‫‪Interested applicants: please visit‬‬ ‫‪our corporate website‬‬ ‫)‪(www.asiacell.com/careers‬‬ ‫‪to apply online or send your resume to‬‬ ‫‪(jobs@asiacell.com).‬‬

‫‪Duties & Responsibilities:‬‬ ‫‪UÊWork with project lead,‬‬ ‫‪analyst, and business‬‬ ‫‪users to understand‬‬ ‫‪business processes, gather‬‬ ‫‪and document project‬‬ ‫‪requirements and translate‬‬ ‫‪them into functional and non‬‬‫‪functional specifications for‬‬ ‫‪BI reports and applications.‬‬ ‫‪UÊCreate ad-hoc queries and‬‬ ‫‪reports as requested and‬‬ ‫‪provide on-going analytical‬‬ ‫‪support for these requests.‬‬ ‫‪Convert existing reporting‬‬ ‫‪tools to a standardized‬‬ ‫‪reporting infrastructure.‬‬ ‫‪UÊDetermine testing needed‬‬ ‫‪to assure the functionality‬‬ ‫‪and integrity of reporting‬‬ ‫‪solutions, create test plans,‬‬ ‫‪and evaluate testing results‬‬ ‫‪taking corrective action as‬‬ ‫‪necessary.‬‬ ‫‪UÊIdentify data quality issues‬‬ ‫‪and support the data‬‬ ‫‪governance initiative by‬‬ ‫‪participating in necessary‬‬ ‫‪activities including data‬‬ ‫‪profiling.‬‬ ‫‪UÊShare knowledge with‬‬ ‫‪co-workers and ensures‬‬ ‫‪appropriate knowledge‬‬ ‫‪transfer to cover duties‬‬ ‫‪during illness, vacations,‬‬ ‫‪training, etc‬‬ ‫‪UÊEstimating hours and‬‬ ‫‪duration accurately.‬‬

‫وه‌زیران���ی‌ (ناوخ���ۆ‪ ،‬ئاوه‌دانكردنه‌وه‌‪،‬‬ ‫كاره‌با‪ ،‬سامانه‌ سروشتییه‌كان) تا پێش‬ ‫كۆتایهاتن���ی‌ خولی ئێس���تا په‌رله‌مان‪،‬‬ ‫هه‌فتانه‌ ئاماده‌ی‌ دانیشتنه‌كانی‌ په‌رله‌مان‬ ‫ده‌بن‪ ،‬بۆ وه‌اڵمدانه‌وه‌ی‌ پرسیار‌و سه‌رنج‌و‬ ‫تێبینییه‌كانی په‌رله‌مانت���اران له‌باره‌ی‌‬ ‫ئیشوكاری‌ وه‌زاره‌ته‌كانی‌ حكومه‌ت"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و لێدوان���ه‌ی‌ تاری���ق‪ ،‬له‌وه‌اڵمی‌‬ ‫ه���ه‌ردوو په‌رله‌مانت���ار (گ���ۆران ئازاد‬ ‫له‌فراكس���یۆنی‌ كوردس���تانی‌‌و نه‌ریمان‬ ‫عه‌ب���دواڵ له‌فراكس���یۆنی‌ گ���ۆڕان)ه‌ كه‌‬ ‫ل���ه‌ (‪ )12/18‬رایانگه‌یاندب���وو "ئ���ه‌م‬ ‫هه‌فته‌یه‌ وه‌زی���ری‌ دارای���ی‌ میوانداری‌‬ ‫ده‌كرێ���ت‪ ،‬له‌كاتێكدا كێش���ه‌ی‌ كه‌می‌‬ ‫كاره‌با‌و س���وته‌مه‌نی‌ هه‌یه‌‌و ئوپۆزسیۆن‬ ‫بایكۆتی‌ دانیشته‌كانیان كردبوو به‌هۆی‌‬ ‫بانگهێشتنه‌كردنی‌ وه‌زیری‌ ناوخۆ‪ ،‬جگه‌‬ ‫ل���ه‌وه‌ كاتی‌ ده‌وامی‌ فه‌رم���ی‌ په‌رله‌مان‬ ‫(‪ )10‬ڕۆژه‌ م���اوه‌ به‌پش���ووی‌ هه‌ینی‌و‬ ‫ش���ه‌ممه‌ش‪ ،‬بۆیه‌ چاكتر بوو به‌رنامه‌ی‌‬ ‫بانگهێش���تكردنی‌ وه‌زی���ره‌كان به‌پێ���ی‌‬ ‫دانانی‌ ئه‌ولیات بوایه‌ بۆ وه‌زیره‌كان"‪.‬‬ ‫له‌ڕونكردنه‌وه‌ك���ه‌ی‌ ئ���ه‌و دوو‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌دا هات���ووه‌ "بۆ زانیاریتان‬ ‫كۆتای���ی‌ ئ���ه‌م خوله‌ ل���ه‌دوای‌ وه‌زیری‌‬

‫ریکالم‬

‫دارایی‌‪ ،‬پێنج ڕۆژی‌ م���اوه‌ جا نازانین‪،‬‬ ‫ئه‌م بانگهێش���ته‌ له‌پێن���ج ڕۆژدا چوار‬ ‫وه‌زی���ر‌و له‌هه‌فته‌یه‌ك���دا ی���ه‌ك وه‌زیر‬ ‫چۆن دابه‌ش���كراوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌گه‌ر هیچ پڕۆژه‌ی���ه‌ك گفتوگۆ نه‌كرێ‌‬ ‫له‌دانیشتنه‌كان"‪.‬‬ ‫گۆران ئ���ازاد به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند كه‌‬ ‫بانگهێشتكردنی س���ه‌رجه‌م وه‌زیره‌كان‬ ‫گرنگه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم دابه‌ش���كردنی كاته‌كان‬ ‫باش نیی���ه‌‪ ،‬چونكه‌ ناتوانرێت له‌ماوه‌ی‬ ‫‪ 8‬رۆژدا بانگهێش���تی ‪ 5‬وه‌زی���ر بكرێ‌‌و‬ ‫گفتوگۆی ت���ه‌واو ئه‌نجام ب���درێ‌‌و وتی‌‬ ‫"پێنجش���ه‌ممه‌ی ئاین���ده‌ پش���ووی‬ ‫په‌رله‌مانه‌‪ ،‬بۆیه‌ دابه‌ش���كردنی كاته‌كان‬ ‫باش نییه‌"‪.‬‬ ‫تاریق جه‌وهه‌ریش به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند‬ ‫"ده‌كرێ���ت له‌و ماوه‌یه‌دا دانیش���تنه‌كان‬ ‫به‌یانی���ان‌و ئێ���واران بێت ب���ۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫بتوانرێت ته‌واوی وه‌زیره‌كان بانگهێشت‬ ‫بكرێ���ن‪ ،‬ئه‌م���ه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ س���ه‌ر‬ ‫ئاستی پرسیاره‌كانی په‌رله‌مانتاران كه‌‬ ‫ئایا پرسیاره‌كان تا چه‌ند له‌وه‌زیره‌كان‬ ‫ده‌كرێت له‌سه‌ر ئیشوكاره‌كانی وه‌زاره‌ت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر پرس���یاره‌كان زۆرب���ن‪ ،‬بێگومان‬ ‫كاتی زیاتری ده‌وێت"‪.‬‬

‫هه‌واڵ‬

‫ئاوێنه‌ی روداوه‌کان‬

‫حكومه‌ت‬ ‫(ماڵی‌ قه‌ڵبه‌)!‬ ‫ئازاد چاالك‬ ‫لێدوانه‌ك����ه‌ی‌ كاك فازی����ل میران����ی‌ بۆ‬ ‫گۆڤ����اری‌ س����ڤیل مای����ه‌ی‌ تێڕام����ان‌و‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵوه‌س����ته‌ له‌سه‌ركردنه‌‪ ،‬قسه‌كانی‌ ه ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌سێكی‌ ساده‌‌و ئه‌ندامێكی‌ خواره‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نیه‌‪ ،‬به‌ڵكو قس����ه‌ی‌ ئه‌ندامێك ‌‬ ‫پارت���� ‌‬ ‫ی ناو مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ ئه‌و‬ ‫ده‌ستڕۆشتو ‌‬ ‫ی‬ ‫حیزبه‌یه‌ ك ‌ه گوزارشت له‌ڕاو بۆچونه‌كان ‌‬ ‫ده‌كات‌و پێمان ده‌ڵ����ێ‌ كه‌ حیزب چۆن‬ ‫بیرده‌كاته‌وه‌‌و چۆن هه‌نگاو ده‌نێت‪.‬‬ ‫كاك فازی����ل‌و پارت����ی‌ پێیانوای���� ‌ه ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ردوو حیزب ‌‬ ‫حكومه‌ته‌كه‌یان له‌بااڵ ‌‬ ‫ێ‬ ‫ده‌سه‌اڵت پڕكێش����ه‌یه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌یانه‌و ‌‬ ‫ی بنك ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ ئۆپۆزس����یۆن حكومه‌ت���� ‌‬ ‫فراوان دروس����تبكه‌ن‌و كه‌مترین ڕه‌خن ‌ه‬ ‫ی حكومه‌ت ‌ه نوێیه‌ك ‌ه‬ ‫له‌كه‌موكورتیه‌كان���� ‌‬ ‫بگی����رێ‌‌و ئه‌گه‌ر ئه‌م ئامانج ‌ه به‌ده‌س����ت‬ ‫نه‌ه����ات ئ����ه‌وا پارت����ی‌ ئام����اده‌ نی���� ‌ه‬ ‫(موغامه‌ره‌) به‌ كاك نێچیرڤانه‌و‌ه بكات‌و‬ ‫ی حكومه‌ت����ه‌ كڵۆڵ ‌ه پڕ‬ ‫بیكاته‌ س����ه‌رۆك ‌‬ ‫له‌كێشه‌كه‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫شه‌ڕی‌ گه‌وره‌ له‌هه‌موو دنیا به‌درێژای ‌‬ ‫مێ����ژوو بۆ گرتن ‌ه ده‌س����تی‌ ده‌س����ه‌اڵت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌س����ته‌ویه‌خه‌‌و كوده‌ت����ا ‌‬ ‫چ ش����ه‌ڕ ‌‬ ‫س����ه‌ربازیی‌‌و چ ش����ه‌ڕی‌ هه‌ڵبژاردن ل ‌ه‬ ‫فه‌زای‌ دیموكراسیدا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫به‌اڵم له‌و‌ه ده‌چێ ئه‌زمونه‌كه‌ ‌‬ ‫كوردس����تان ئه‌م دوو حاڵه‌ته‌ تێپه‌ڕێنێ‌‌و‬ ‫ی ده‌س����ه‌اڵت خۆشبه‌ختان ‌ه‬ ‫هه‌ردو حیزب ‌‬ ‫ئه‌م����ڕۆ زۆر به‌ته‌نگ ئه‌م مه‌س����ه‌له‌یه‌و‌ه‬ ‫نه‌ب����ن!! ئه‌وه‌ت����ا كاك دكت����ۆر به‌رهه‌م‬ ‫ی‬ ‫ده‌ڵێ����ت به‌ته‌م����ا نیم له‌ س����ه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫حكومه‌ت����دا بمێنمه‌وه‌ یاخ����ود ماوه‌كه‌م‬ ‫درێژ بكه‌مه‌وه‌‌و كاك فازیڵیش موغامه‌ر‌ه‬ ‫ی‬ ‫به‌ كاك نێچیرڤان بارزانیه‌وه‌ ناكات (ئه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫باش ‌ه ته‌كبیر)!‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئۆپۆزسیۆن ڕاز ‌‬ ‫ی هه‌ردوو‬ ‫نه‌بوو ببێته‌ ش����ه‌ریكه‌ به‌شه‌ ‌‬ ‫ی حكومه‌ت ‌ه‬ ‫حیزب����ی‌ ده‌س����ه‌اڵت‪ ،‬حاڵ���� ‌‬ ‫چاوه‌ڕوانكراوه‌كه‌‌و س����ه‌رۆكه‌كه‌ی‌ چۆن‬ ‫ده‌بێت؟‬ ‫ی په‌رله‌مان‬ ‫پ����اش یه‌كه‌م هه‌ڵبژاردن���� ‌‬ ‫له‌ هه‌رێمی‌ كوردس����تان‌و دوای‌ ڕاپه‌ڕین‬ ‫ی زۆر چ له‌ن����او یه‌كێت����ی‌‌و چ‬ ‫كه‌س����ێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ل����ه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ پێیان واب����وو كه‌ له‌جیات ‌‬ ‫ی به‌ڕێ����زان مام ج����ه‌الل‌و كاك‬ ‫ئ����ه‌وه‌ ‌‬ ‫مه‌س����عود س����ه‌رۆكایه‌تی‌ حیزبه‌كانیان‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ره‌و پێشبردن ‌‬ ‫بكه‌ن واچاتره‌ هه‌وڵ ‌‬ ‫حكوم����ه‌ت‌و په‌رله‌مان ب����ده‌ن‪ ،‬گه‌ر ب ‌ه‬ ‫هه‌ڵ����ه‌دا نه‌چوبم ئه‌وكات م����ام جه‌الل‬ ‫ی پیشاندا ك ‌ه ئه‌گه‌ر كاك‬ ‫ئاماده‌یی‌ خۆ ‌‬ ‫ی قبوڵكرد ئه‌وا ئه‌و‬ ‫مه‌سعود هه‌رپۆستێك ‌‬ ‫ی دووه‌م قایل ده‌بێ‌‪.‬‬ ‫به‌پۆست ‌‬ ‫ئه‌وكاته‌ش هه‌روه‌كو ئه‌مڕۆ خوالێخۆشبو‬ ‫ی ئه‌م داخوازیه‌ وه‌ستاو‬ ‫كاك فه‌ره‌نسۆ دژ ‌‬ ‫پێی‌ وابوو كه‌ چۆن ده‌بێ كاك مه‌سعود‬ ‫بارزانی‌ ئه‌و پۆس����تان ‌ه وه‌ربگرێ‌و خه‌ڵك‬ ‫ێ ڕه‌خنه‌ی‌ لێبگرێ‌! له‌یادمه‌ كاك‬ ‫هه‌ست ‌‬ ‫ی‬ ‫عومه‌ر دزه‌یی‌ له‌ڕۆژنامه‌ی‌ كوردس����تان ‌‬ ‫ن����وێ‌ وتارێكی‌ جوان����ی‌ دژی‌ ئه‌و جۆر‌ه‬ ‫ی ك ‌ه نامه‌وێ‌ لێر‌ه‬ ‫بیركردنه‌وه‌ی ‌ه نوس���� ‌‬ ‫بچم ‌ه قواڵیی‌ ئه‌و باس����ه‌وه‌‌و ته‌نها ئه‌و‌ه‬ ‫ی تێپه‌ڕبوونی‌ زیاتر‬ ‫به‌بیردێنمه‌و‌ه كه‌دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ل ‌ه ‪ 15‬س����اڵ به‌س����ه‌ر ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ ‌‬ ‫ی ئاماد‌ه نیه‌ ته‌نانه‌ت ڕه‌خن ‌ه‬ ‫ئه‌مڕۆ پارت ‌‬ ‫ی حیزبه‌كه‌شی‌ بگرێ‬ ‫ی دووه‌م ‌‬ ‫له‌كه‌س���� ‌‬ ‫نه‌ك كه‌سی‌ یه‌كه‌م‪.‬‬ ‫ی ده‌س����ه‌اڵت حكومه‌ت‌و‬ ‫هه‌ردوو حیزب ‌‬ ‫په‌رله‌مان����ی‌ هه‌رێم����ی‌ كوردس����تان به‌م‬ ‫ڕۆژ‌ه گه‌یاند‌و ئه‌م����ڕۆ ده‌یانه‌وێ‌ خۆیان‬ ‫ی بێبه‌ری‌ بك���� ‌هن‌و داوا ل ‌ه‬ ‫له‌كێش����ه‌كان ‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆن ده‌كه‌ن بێت ئه‌و باره‌ گالو‌ه‬ ‫هه‌ستێننه‌وه‌‌و به‌شداری‌ له‌م حكومه‌ته‌دا‌و‬ ‫هه‌ركاتێكی����ش ڕه‌خنه‌یان گ����رت پێیان‬ ‫ده‌ڵێن ئێوه‌ش شه‌ریك ‌ه به‌شن‌و به‌شدارن‌و‬ ‫وه‌زیرتان له‌م حكومه‌ته‌و ده‌س����ه‌اڵته‌دا‬ ‫هه‌یه‌‌و ئه‌گه‌ر به‌ش����داریش نه‌بوون ئه‌وا‬ ‫ی هه‌موو نه‌هامه‌تییه‌كانی‌ خه‌ڵك‌و‬ ‫ئۆباڵ ‌‬ ‫حكومه‌ت ده‌خه‌ین ‌ه ملیان‪.‬‬ ‫ێ‬ ‫ی ئه‌گ����ه‌ر نه‌یه‌و ‌‬ ‫كاك فازی����ڵ میران ‌‬ ‫موغام����ه‌ره‌ ب����ه‌كاك نێچیرڤانه‌وه‌ بكات‬ ‫ی‬ ‫خۆده‌بێت موغامه‌ر‌ه به‌ هه‌ڤاڵێكی‌ تر ‌‬ ‫ی سیاس����ی‌ پارتی‌ بكات‪،‬‬ ‫ی مه‌كته‌ب ‌‬ ‫خۆ ‌‬ ‫ێ ئه‌و پۆس����ته‌ بداته‌وه‌ ب ‌ه‬ ‫یاخ����ود ده‌ب ‌‬ ‫یه‌كێت����ی‌‪ ،‬پرس����یاره‌كه‌ش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌و‬ ‫كه‌سه‌ی‌ كه‌ ئه‌و پۆسته‌ وه‌رده‌گرێ چۆن‬ ‫ی‬ ‫س����ه‌یری‌ خۆی‌ ده‌كات‌و چۆن س����ه‌یر ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ����ه‌رك‌و فه‌رمانه‌كان����ی‌ به‌ڕێوه‌بردن���� ‌‬ ‫ی حكومه‌ت‌و هاواڵتیان ده‌كات؟‬ ‫كاروبار ‌‬ ‫پرس����یار له‌وه‌گرنگتری����ش ئه‌وه‌ی���� ‌ه‬ ‫ێ‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت ب����ه‌چ ش����ێوه‌یه‌ك ده‌یه‌و ‌‬ ‫كێشه‌كانی‌ هه‌رێم چاره‌سه‌ر بكات‌و چۆن‬ ‫هه‌نگاوی‌ چاكس����ازی‌ ده‌نێت گه‌ر ئه‌م ‌ه‬ ‫ی بێت!؟‬ ‫تێڕوانین‌و بیركردنه‌وه‌ ‌‬


‫‌هه‌نوکه‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪hewalusyaset.awene@gmail.com‬‬

‫الی پارتی کێ گه‌وره‌و مه‌زنه‪..‬‬ ‫نێچیرڤان بارزانی یان حکومه‌ت‌و په‌رله‌مان؟‬

‫‪3‬‬

‫ئا‪ :‬یه‌حیا به‌رزنجی‌‬ ‫پۆستی‌ سه‌رۆك وه‌زیرانی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێم سووك بووه‌ له‌ نێوان‬ ‫به‌جێهێشتنی‌ له‌ الیه‌ن یه‌كێتییه‌وه‌‌و‬ ‫روون نه‌بوونی‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ی‌ بۆ ماوه‌ی‌‬ ‫دوو ساڵ له‌ الیه‌ن پارتییه‌وه‌‪.‬‬

‫ره‌حمان غه‌ریب‪:‬‬ ‫با ئه‌م دوو ساڵه‌‬ ‫سه‌رۆكی‌‬ ‫حكومه‌ت‬ ‫بده‌نه‌ ده‌ست‬ ‫ته‌كنۆكراتێكی‌‬ ‫بێالیه‌ن‬

‫به‌درێژای���ی‌ مێ���ژووی‌ خه‌باتی‌ گه‌لی‌‬ ‫كورد له‌م پارچه‌یه‌ "باش���وور" خه‌ون ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ بووه‌ كیانێكی‌ هه‌بێت‪ ،‬له‌وه‌ته‌ی‌‬ ‫ئ���ه‌م حكومه‌ت���ی‌ هه‌رێمه‌ش دروس���ت‬ ‫بووه‌ س���ه‌ره‌ڕای‌ گازه‌نده‌و گله‌ییه‌كان‪،‬‬ ‫دامه‌زراوه‌ی‌ ش���ه‌رعی‌ ئ���ه‌م ناوچه‌یه‌ن‌و‬ ‫تا راده‌یه‌كیش س���ومعه‌یه‌كی‌ ده‌ولی‌ بۆ‬ ‫دروست بووه‌‪ ،‬له‌ ئێستادا پۆستی‌ سه‌رۆك‬ ‫وه‌زیرانه‌كه‌ی‌ له‌ نێوان پارتی‌‌و یه‌كێتیدا‬ ‫ماوه‌ته‌وه‌‪ .‬یه‌كێتی‌ یه‌كالیی‌ بووه‌ته‌وه‌ كه‌‬ ‫ئه‌و پۆسته‌ وه‌رناگرێته‌وه‌‪ ،‬پارتیش كه‌ ئ���ه‌و ده‌ڵێت "ئێمه‌ ل���ه‌ واڵتێكداین كه‌‬ ‫ته‌نها كاندیدی‌ بۆ ئه‌و پۆسته‌ نێچیرڤان حكومه‌تێكی‌ ناشه‌فاف به‌ڕێوه‌ی‌ ده‌بات‪،‬‬ ‫بارزانی‌ بوو‪ ،‬له‌ ئێس���تادا ده‌نگوباسی‌ ئه‌و بڕیار‌ه سیاسی‌‌و ئیدارییانه‌ی‌ ئه‌درێن‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ له‌ ئارادایه‌ كه‌ پێده‌چێت نێچیرڤان هه‌میشه‌ له‌ س���ێبه‌رو تاریكیدایه‌‪ ،‬ئێمه‌‬ ‫ئه‌و پۆسته‌ وه‌رنه‌گرێته‌وه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ناتوانی���ن باوه‌ڕ به‌میدی���ای‌ حیزبی‌ یان‬ ‫كابینه‌یه‌ك���ی‌ الوازه‌‌و بنكه‌ فراوان نییه‌‌و كه‌س���ی‌ حیزبی‌ بكه‌ین‪ ،‬كه‌ قس���ه‌یه‌ك‬ ‫كاراكته‌ری‌ ئه‌و به‌هێزتره‌ له‌و پێگه‌یه‌ی‌ له‌س���ه‌ر ئه‌م حكومه‌ته‌ ده‌كات‪ ،‬چونكه‌‬ ‫بۆچونه‌كان���ی‌ له‌خزمه‌ت���ی‌ حیزبه‌كه‌یدا‬ ‫ئێستا "سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم"‪.‬‬ ‫به‌بڕوای‌ په‌یامنێری‌ رۆیته‌رز له‌هه‌رێمی‌ ده‌بێ���ت‌و قس���ه‌كانیان هه‌ن���دێ‌ كۆد ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردس���تان‪ ،‬ش���ه‌مال عه‌قراوی‌‪ ،‬یاسا تێدایه‌ كه‌ ته‌نها یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ خۆیان‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ رێكخس���تووه‌ كه‌ هه‌یبه‌تی‌ واڵت ده‌یخوێننه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌م دوو حیزبه‌ خۆیان‬ ‫له‌هه‌م���وو كه‌س���ایه‌تییه‌كان به‌هێزتره‌‪ .‬ده‌زانن له‌س���ه‌ر چی‌ رێكه‌وتوون‌و‪ ،‬ژێر‬ ‫وتیشی‌"دامه‌زراوه‌كانی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم به‌ژێر له‌س���ه‌ر چی���ش رێكده‌كه‌ونه‌وه‌‪.‬‬ ‫س���ه‌ره‌ڕای‌ كه‌موكوڕییه‌كانی‌ هه‌یبه‌تی‌ ئێمه‌ بینه‌ری‌ شانۆیه‌كین كه‌ په‌رده‌كه‌ی‌‬ ‫ئه‌م هه‌رێمه‌یه‌‌و ك���ه‌س له‌هه‌رێمدا نییه‌ له‌به‌ر ده‌ممان دادراوه‌ته‌وه‌‪ ،‬ئێمه‌ كاتێك‬ ‫ل���ه‌ رووی‌ مه‌عنه‌ویی���ه‌وه‌ له‌هه‌یبه‌ت���ی‌ ده‌توانین باوه‌ڕ به‌ سیاس���ه‌ته‌كانی‌ ئه‌م‬ ‫هه‌رێمه‌كه‌مان گه‌وره‌تر بێت"‪ .‬ش���ه‌ماڵ‌ حكومه‌ت���ه‌ بكه‌ین‪ ،‬زۆر ش���ه‌فاف بێت‌و‬ ‫پێش���یوایه‌ ك���ه‌ دروس���تبوونی‌ ئ���ه‌و له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ گه‌مه‌ سیاس���ییه‌كان بێت"‪.‬‬ ‫جۆره‌ لێدوان‌و موزایه‌ده‌كردنه‌ به‌س���ه‌ر هی���وا ب���ه‌و بۆچون���ه‌ی‌ ف���ازڵ‌ میرانی‬ ‫یه‌كتری���دا له‌ نێوانی‌ ئ���ه‌و دوو پارته‌ی‌ گه‌ڕاوه‌ت���ه‌وه‌ بۆ رابردوو‪ ،‬س���ه‌رده‌مانی‌‬ ‫كه‌ رێكه‌وتنێكی‌ ستراتیجی‌ له‌نێوانیاندا دامه‌زراندنی‌ یه‌كه‌م حكوم ‌هت‌و په‌رله‌مان‪،‬‬ ‫هه‌یه‌ دوو هۆكاری‌ له‌پش���ته‌ "یه‌كێكیان كه‌ پێشنیار هه‌بووه‌ تاڵه‌بانی‌‌و بارزانی‌‬ ‫ملمالنێ���ی‌ نێوخۆی‌ پارت���ی‌‌و یه‌كێتیه‌‪ ،‬بۆ به‌هێزكردن���ی‌ كابینه‌ی‌ یه‌كه‌م بچنه‌‬ ‫هه‌روه‌ه���ا ملمالنێیه‌ك���ی‌ نائاش���كرای‌ ئ���ه‌و دوو ئۆرگان���ه‌وه‌‪ ،‬هی���وا ده‌ڵێت‬ ‫تری���ش له‌خ���ودی‌ حكومه‌ته‌ك���ه‌‪ ،‬هه‌ر "كاتێ‌ په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان دامه‌زرا‬ ‫الیه‌كیان ببێته‌ سه‌رۆك وه‌زیران الكه‌ی‌ فرانس���ۆ حه‌ریری‌ وتی‌ مه‌سعود بارزانی‌‬ ‫ت���ر له‌هه‌وڵی‌ ئ���ه‌وه‌دا ئه‌ب���ن كه‌ چۆن ئه‌وه‌ن���ده‌ گه‌وره‌ی���ه‌ كه‌ ناكرێ���ت بێته‌‬ ‫شكستی‌ پێبێنن‪ ،‬چی‌ له‌سه‌رده‌می‌ دوو ن���او په‌رله‌مانه‌وه‌"‪ .‬هیوا ل���ه‌ درێژه‌ی‌‬ ‫س���اڵی‌ ده‌س���ه‌اڵتی‌ به‌رهه‌مدا له‌ الیه‌ن لێدوانه‌ك���ه‌ی‌ پارتی‌ به‌ به‌رپرس���یاری‌‬ ‫پارتییه‌كانه‌وه‌ رویانداوه‌‪ ،‬له‌ سه‌رده‌می‌ شكس���تی‌ كابینه‌ی‌ شه‌شه‌م ناوده‌بات‌و‬ ‫نێچیرڤ���ان له‌الی���ه‌ن یه‌كێتییه‌كان���ه‌وه‌ وتی‌ "به‌ بڕوای‌ من پارتی‌ خۆی‌ ده‌ستی‌‬ ‫دووب���اره‌ ده‌بێته‌وه‌"‪ .‬ل���ه‌ الیه‌كیتره‌وه‌ هه‌ب���ووه‌ ل���ه‌ شكس���ت پێهێنانی‌ ئه‌م‬ ‫نوس���ه‌ر هیواقادر بڕوایه‌كی تری‌ هه‌یه‌‪ ،‬كابینه‌یه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم‪ ،‬ده‌ستیان‬

‫هیوا قادر‪:‬‬ ‫ئه‌مه‌ دوا فیشه‌كی‬ ‫پارتییه‌ ده‌یه‌وێ‌‬ ‫بینێ‌ به‌سه‌ری‌‬ ‫یه‌كێتییه‌وه‌‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ بێهه‌یبه‌تی‌‬ ‫بکات‬

‫شه‌ماڵ‌ عه‌قراوی‌‪:‬‬ ‫كه‌س له‌هه‌رێمدا‬ ‫نییه‌ له‌ڕووی‌‬ ‫مه‌عنه‌وییه‌وه‌‬ ‫له‌ هه‌یبه‌تی‌‬ ‫هه‌رێمه‌كه‌مان‬ ‫گه‌وره‌تر بێت‬

‫ئه‌حمه‌د زاوێتی‪‌:‬‬ ‫حکومه‌تی‬ ‫هه‌رێم پێویستی‌‬ ‫به‌ كه‌سایه‌تییه‌که‌‌‬ ‫بڵێت من‬ ‫پیاوی‌ ئه‌م كاته‌‬ ‫سه‌خته‌م‬

‫هه‌ب���ووه‌ كه‌ س���ه‌رۆك وه‌زی���ر بڕیاره‌ جه‌ماوه‌ری‌ حیزبییان‪ .‬ده‌شڵێت "ئه‌وه‌ی‌ به‌ره‌و چاره‌نوس���ێكی‌ نادیار رێده‌كات‪،‬‬ ‫سیاس���ییه‌كانی‌ له‌هه‌ندێ‌ ناوچه‌ی‌ ژێر ئێس���تا پارتی‌ وا لێكردووه‌ كه‌ دوو دڵ‌ كوردس���تان ل���ه‌م كاته‌دا پێویس���تی‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتی‌ پارتیدا حسابی‌ بۆ نه‌كرێت‪ .‬بێت‪ ،‬بارودۆخی‌ ناوخۆیی‌‌و ده‌ره‌كی‌ ئه‌م ب���ه‌ كه‌س���ایه‌تییه‌كی‌ به‌هێ���ز هه‌یه‌ بۆ‬ ‫ل���ه‌ ئێستاش���دا ك���ه‌ ئه‌م���ه‌ ده‌كرێت‪ ،‬دوو س���اڵه‌یه‌‪ ،‬ئه‌م دوو س���اڵه‌ی‌ ماوه‌‪ ،‬ته‌واوكردنی‌ ئه‌و دوو س���اڵه‌‌و بڵێت من‬ ‫ب���ۆ لێدان���ی‌ یه‌كێتییه‌ وه‌ك���و حیزب‌و مه‌ترس���ی‌ ده‌ره‌وه‌ بۆ س���ه‌ر سیاسه‌تی‌ پیاوی‌ ئه‌م كاته‌ سه‌خته‌م"‪.‬‬ ‫ئه‌حم���ه‌د زاوێت���ی‌ "وه‌رگرتن���ی‌‬ ‫كه‌س���ایه‌تی‌ به‌رهه‌م ساڵحیش���ه‌ وه‌كو هه‌رێمی‌ كوردس���تان‌و ناڕه‌زایی‌ ناوخۆ‬ ‫سیاس���ییه‌كی‌ ناو یه‌كێتی‌‪ ،‬ئه‌م گه‌مانه‌ زیات���ره‌‌و ناكۆكی‌ قووڵ‌ ل���ه‌ نێو حیزبه‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ حكوم���ه‌ت ل���ه‌ پێن���او‬ ‫كوردس���تانییه‌كان دروس���ت بووه‌‪ ،‬ئه‌و خزمه‌تكردن���ی‌ خه‌ڵ���ك‌و دۆزی‌ كورددا‬ ‫ناتوانین جه‌وهه‌ره‌كه‌ی‌ تێبگه‌ین"‪.‬‬ ‫پاش���ان له‌وه‌اڵمی‌ پرسیارێكدا بۆچی‌ كه‌س���ه‌ی‌ ده‌بێته‌ سه‌رۆكی‌ كابینه‌كه‌ له‌ نییه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ن���ده‌ی‌ به‌چاوی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌‬ ‫پۆس���تی‌ س���ه‌رۆكی‌ حكوم���ه‌ت وه‌ها قه‌یرانێكی‌ قووڵدا ده‌بێت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌شه‌ حیزبایه‌تی‌ ته‌ماش���ای‌ ده‌كرێت‪ .‬هه‌موو‬ ‫سوك ده‌كرێت‪ ،‬هیوا ده‌ڵێت "ئه‌مه‌ دوا پارت���ی‌ وه‌ریناگرێت‪ ،‬ن���ه‌ حكومه‌تێكی‌ الیه‌نه‌كان به‌ ئۆپۆزسیۆنیش���ه‌وه‌ له‌به‌ر‬ ‫فیشه‌كه‌ پارتییه‌ ده‌یه‌وێ‌ بینێ‌ به‌سه‌ری‌ بنك���ه‌ فراوانی‌ بۆ دروس���ت ده‌كرێت نه‌ جه‌ماوه‌ره‌ك���ه‌ی‌ ق���ه‌ره‌ی‌ حكوم���ه‌ت‬ ‫یه‌كێتییه‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ هیچ هه‌یبه‌تێكی‌ ئه‌توانێ���ت ئ���ه‌و قه‌یرانانه‌ چاره‌س���ه‌ر ناكه‌ون‪ ،‬ئێستا سه‌رۆكایه‌تی‌ حكومه‌ت‬ ‫سیاسی‌ بۆ ئه‌و حیزبه‌ نه‌هێڵێت‪ ،‬باشه‌ بكات"‪ .‬ره‌حمان سه‌ره‌ڕای‌ بۆچوونه‌كانی‌ وه‌ك دارێك���ی‌ ك���ڕاوی‌ لێهاتووه‌ هه‌موو‬ ‫كه‌ ئێس���تا پارتی‌ نایه‌وێت ئه‌و پۆسته‌ پێشنیاریش ده‌كات‪ ،‬ده‌ڵێت "كاتی‌ ئه‌وه‌ ده‌یه‌وێ���ت له‌خ���ۆی‌ ب���ه‌دوور بگرێت‌و‬ ‫وه‌ربگرێت‪ ،‬ئه‌ی‌ چه‌ند ساڵه‌ بۆچی‌ شه‌ڕی‌ هاتووه‌ ئه‌م حكومه‌ته‌ بدرێته‌ ده‌س���ت پریش���كی‌ به‌ر نه‌كه‌وێت"‪" .‬له‌م كاته‌دا‬ ‫براكوژییان كرد‪ ،‬ئایا كه‌ ئه‌م كورسییه‌ی‌ كه‌سێكی‌ سه‌ربه‌خۆ‌و ته‌كنۆكرات‪ ،‬به‌اڵم كه‌ بارودۆخی‌ عێڕاق به‌ره‌و پاشه‌ڕۆژێكی‌‬ ‫ناوێ‌ ئه‌یدات به‌ ئۆپۆزس���یۆن؟ ئه‌یدات هه‌موو بێ پیالن گێ���ڕان له‌گه‌ڵیدا بن‪ ،‬نادیار ده‌ڕوات‌و ده‌وروبه‌ریش حكومه‌تی‌‬ ‫به‌خه‌ڵكی‌ ته‌كنۆکرات‌و سه‌ربه‌خۆ؟ ئه‌م با دوو س���اڵیش ئه‌وه‌ تاقی‌ بكرێته‌وه‌"‪ .‬كوردستان پێویستی‌ به‌ كه‌سایه‌تییه‌كه‌‬ ‫كورس���ییه‌ی‌ كاتێك ده‌وێت كه‌ ئه‌وه‌نده‌ خه‌ڵكی‌ ئاس���اییش له‌م هه‌رێمه‌ ده‌زانن له‌م كاته‌دا ئه‌و پۆسته‌ وه‌ربگرێت‌و بڵێ‌‬ ‫ناش���یرین‌و س���وك‌و بێبه‌ه���ای‌ بكات‪ ،‬كه‌ هه‌ر پۆستێكی‌ حكومه‌ت ئه‌وه‌نده‌ی‌ من پیاوی‌ ئه‌م كاته‌ سه‌خته‌م"‪.‬‬ ‫له‌ الیه‌كی‌ تره‌وه‌ رۆژنامه‌وان رێبواری‌‬ ‫بڵ���ێ‌ قه‌یناكه‌ هه‌موو ئه‌و ناش���یرینی‌‌و له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ حیزب���دا به‌كار هاتووه‌‪،‬‬ ‫پیس���ییه‌ی‌ ئێوه‌كردوتانه‌ چه‌ند س���اڵه‌ نی���و ئه‌وه‌نده‌ له‌ پێن���او خه‌ڵكدا به‌كار كه‌ریم وه‌لی‌ ئه‌ویش له‌باره‌ی‌ پۆس���تی‌‬ ‫ئێمه‌ ئه‌مان���ه‌وێ‌‪ ،‬یارییه‌كی‌ مندااڵنه‌یه‌‪ ،‬نه‌هاتووه‌‪ .‬به‌ڕێوبه‌ری‌ كه‌ناڵی‌ ئه‌لجه‌زیره‌ س���ه‌رۆك وه‌زیران ده‌ڵێ���ت "حكومه‌ت‬ ‫به‌اڵم یارییه‌كی‌ زۆر فێاڵوی‌ زۆرزانانه‌یه‌‪ ،‬ئه‌حمه‌د زاوێتی‌ ئه‌ویش هه‌مان بۆچونی‌ دامه‌زراوێك���ی مه‌عنه‌وییه‌‌و ده‌س���ه‌اڵتی‬ ‫ی هه‌ی���ه‌‪ ،‬پێش���یوایه‌ "ئ���ه‌م كابینه‌یه‌ی‌ راپه‌ڕاندنه‌و پێموانییه‌ هیچ قودسییه‌تێكی‬ ‫به‌ش���ێكه‌ له‌و ده‌نائه‌ته‌ی‌ كه‌ سیاس��� ‌‬ ‫ك���وردی‌ به‌درێژای���ی‌ س���ااڵنی‌ رابردوو حكوم���ه‌ت وه‌كو دارێكی‌ گ���ڕ گرتووی‌ هه‌بێت‪ ،‬شه‌ئنی هه‌ر حكومه‌تێك له‌وه‌دایه‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر یه‌كتردا په‌یڕه‌ویان كردووه‌‪ .‬لێهاتووه‌ كه‌ هیچ الیه‌ك نایه‌وێت پریشكی‌ به‌پێی‌ پێوه‌ره‌كانی‌ ئه‌و ژینگه‌یه‌ی كاری‬ ‫ب���ه‌الی‌ رۆژنامه‌ن���ووس ره‌حم���ان به‌ربكه‌وێت‪ ،‬پارتی‌ نایه‌وێت حكومه‌تێكی‌ تێدا ده‌كات بۆ خه‌ڵ���ك‌و هاواڵتیه‌كانی‬ ‫غه‌ری���ب پۆس���تی‌ س���ه‌رۆكی‌ وه‌زیران الواز وه‌رگرێ���ت‪ ،‬گوای���ه‌ ته‌حه‌مول���ی‌ چه‌نده‌ س���وودمه‌نده‌و‪ ،‬چه‌ن���ده‌ ده‌بێته‌‬ ‫به‌س���ووك س���ه‌یرنه‌كراوه‌‪ ،‬ئه‌و پێیوایه‌ شكس���ت ن���اكات‌و ئۆپۆزس���یۆنیش مای���ه‌ی ئاس���ایش‌و خۆش���گوزه‌رانی‌و‬ ‫كه‌ هه‌موو الكان چاویان له‌و پۆس���ته‌یه‌ نایه‌وێت له‌به‌ر جه‌ماوه‌ره‌كه‌ی‌ به‌شداری‌ پێشكه‌وتنیان"‪.‬‬ ‫وه‌لی‌ پێیوایه‌ ئه‌و موناقه‌شه‌یه‌ له‌وه‌وه‌‬ ‫ب���ۆ س���وودوه‌رگرتن ل���ه‌ به‌هێزكردنی‌ ب���كات‪ ،‬له‌و الش���ه‌وه‌ بارودۆخی‌ عێڕاق‬

‫رێبواری‌ كه‌ریم‬ ‫وه‌لی‪ ‌:‬ستراتیژی‌‬ ‫پارتی‌ دروستكردنی‬ ‫كابینه‌یه‌كی‬ ‫شه‌راكه‌تییه‌‪،‬‬ ‫نێچیرڤان بارزانیش‬ ‫کاندیده‌‬

‫س���ه‌رچاوه‌ی گرتووه‌ كه‌ ئایا ش���ه‌ئنی‬ ‫نێچیرڤان بارزانی ل ‌ه حكومه‌ت به‌رزتر‌ه‬ ‫یان ه���ی حكومه‌ت له‌ ئ���ه‌و به‌رزتره‌‌و‬ ‫ده‌ڵێ���ت "پێموایه‌ ئه‌وه‌ موناقه‌ش���ه‌ی‬ ‫ش���ه‌ئن نییه‌ به‌قه‌ده‌ر ئه‌وه‌ی حیزبێك‬ ‫بیه‌وێ‌ كه‌س���ێك بۆ پۆستێك بپاڵێوێت‬ ‫یان نا؟ پارتی ل���ه‌م قۆناغه‌دا ده‌یه‌وێ‌‬ ‫حكومه‌تێكی ش���ه‌راكه‌تی نیش���تمانی‬ ‫پێكبهێنێ���ت‪ ،‬ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ش نێچیرڤان‬ ‫بارزان���ی پێ‌ باش���ترین پاڵێ���وراوه‌ بۆ‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی كردن���ی حكومه‌تێكی‬ ‫شه‌راكه‌تی‌و دوور له‌ ده‌مارگیریی حیزبی‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ش سه‌رچاوه‌ی له‌ئه‌زموونی ئه‌ودایه‌‬ ‫له‌ كابینه‌ی پێنجه‌مدا‪ .‬بۆیه‌ زۆر ره‌وایه‌‬ ‫بۆ حیزبێكی سیاس���ی بۆ هه‌ر قۆناغێك‬ ‫كه‌سایه‌تیی خۆی هه‌بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌م رۆژنامه‌نوس���ه‌ی‌ نزی���ك پارتی‬ ‫ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات له‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ی‬ ‫حكومه‌تدا رای نه‌گۆڕاوه‌‌و سووره‌ له‌سه‌ر‬ ‫وه‌رگرتنه‌وه‌ی‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی موناقه‌شه‌ی‬ ‫ده‌كرێت ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئایا ئۆپۆزیس���یۆن‬ ‫به‌ش���دار ده‌بێ���ت ی���ان ن���ا؟ ئه‌گ���ه‌ر‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن به‌ش���داری نه‌كات‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫كابینه‌ی نێچیرڤان بارزانی به‌ دوو ساڵ‬ ‫نه‌ هیچ كارێكی گه‌وره‌ی پێده‌كرێت‪ ،‬نه‌‬ ‫ئه‌وه‌شه‌ بتوانێ‌ كابینه‌كه‌ی ببێته‌ هۆی‬ ‫هێنانه‌ كایه‌ی ئاش���ته‌وایی نیشتمانی‪،‬‬ ‫س���تراتیژییه‌تی پارتی ك���ه‌ به‌ لێدوانی‬ ‫به‌رپرسه‌كانیانه‌وه‌ دیاره‌ درووستكردنی‬ ‫كابینه‌یه‌ك���ی ش���ه‌راكه‌تییه‌‌و پارت���ی‬ ‫پێیوایه‌ نێچیرڤان بارزانی ئه‌و كه‌سه‌یه‌‬ ‫كه‌ ده‌توانێت ئه‌و ئامانجه‌ س���تراتیژییه‌‬ ‫بۆ پارتی بێنێته‌دی‪.‬‬

‫"له‌هه‌ولێر یه‌كێتی‌ خۆ ‌ی ب ‌ه میوان نازانێت‪ ،‬به‌ڵكو خۆمان به‌ خاوه‌ن ‌ی ده‌زانین"‬ ‫ئا‪ :‬عیسا خدر‬ ‫به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ سێی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫نیشتمانی‌ كوردستان له‌هه‌ولێر‪ ،‬ئاماژه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ده‌كات یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر‬ ‫خۆی‌ به‌میوان نازانێت‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫خۆیان به‌خاوه‌نی‌ هه‌ولێر ده‌زانن‪،‬‬ ‫بۆ روداوه‌كانی‌ ناوچه‌ی‌ بادینان‪-‬یش‬ ‫جه‌ختله‌وه‌ده‌كاته‌وه‌ وه‌كو یه‌كێتی‌‬ ‫دژی‌ هه‌موو جۆره‌ توندوتیژییه‌كن‌و‬ ‫له‌گه‌ڵ هیچ جۆره‌ توندوتیژیه‌كدا نین‬ ‫له‌گه‌رمیان بێت‪ ،‬یان له‌زاخۆ‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت ب���ه‌ بارودۆخی‌ ئێس���تای‌‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر‪ ،‬كه‌ ده‌گوترێت یه‌كێت ‌ی‬ ‫تائێس���تا نه‌یتوانیوه‌ پێشكه‌وێت‌و به‌ره‌و‬ ‫دواوه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌‪ ،‬به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌‬ ‫س���ێی‌ یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر‪ ،‬ئاسۆ مامه‌ند‪،‬‬ ‫ئاماژه‌ بۆ ئ���ه‌وه‌ده‌كات ئه‌و وه‌زعه‌ی‌ كه‌‬ ‫ئێستا یه‌كێتی‌ تێیدایه‌ به‌تایبه‌تی‌ له‌شاری‌‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬زۆرباشه‌‌و روو له‌هه‌ڵسانه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر به‌راوردی‌ بكه‌ی���ن له‌گه‌ڵ چه‌ند‬ ‫ساڵێك پێش ئێس���تا‪ ،‬چونكه‌ "ئه‌وه‌ی‌‬ ‫له‌یادی‌ راپه‌ڕینی‌ ش���اری‌ هه‌ولێر‌و یادی‌‬ ‫دامه‌زراندنی‌ یه‌كێتی‌ بینرا به‌ڵگه‌یه‌كه‌ بۆ‬ ‫هه‌ڵسانه‌وه‌ی‌ یه‌كێتی‌"‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌الوازی‌ یه‌كێتی‌‌و كاریگه‌ری‌‬ ‫خراپی‌ ته‌كه‌توالت له‌سه‌ر رێكخراوه‌كانی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر‪ ،‬ئاس���ۆ مامه‌ند ئه‌وه‌‬ ‫ناش���ارێته‌و‌ه كه‌ ته‌كه‌توالت كاریگه‌ری‌‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ هه‌بووه‌ هه‌ست به‌ الوازی‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ بكرێ���ت‌و زیانی‌ زۆریش���ی‌ به‌‬ ‫ریزه‌كان���ی‌ یه‌كێتی‌ گه‌یان���دووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌دوای‌ كۆنگره‌ ته‌كه‌توالتی‌ ناو یه‌كێتی‌‬ ‫به‌ره‌و نه‌مان ده‌چێت‪ .‬هه‌رچه‌نده‌ "ناڵێم‬

‫ته‌كه‌توالت به‌ت���ه‌واوی‌ بنبڕ بووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫تا راده‌یه‌كی‌ ب���اش كاڵبۆته‌وه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫رونبۆوه‌ كه‌ ته‌كه‌توالت زیان به‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ده‌گه‌ینێت‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌وانیش بێتاقات بوون‬ ‫له‌ته‌كه‌توالت"‪.‬‬ ‫ئه‌و به‌رپرس���ه‌ی‌ یه‌كێت���ی‌ له‌هه‌ولێر‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ش ناش���ارێته‌وه‌ خه‌ڵ���ك بێتاقه‌ت‬ ‫بووه‌ له‌كاری‌ حیزبایه‌تی‌‪ ،‬ته‌نها سستی‌‬ ‫له‌ن���او ریزه‌كانی‌ یه‌كێت���ی‌ نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫له‌ناو س���ه‌رجه‌م‌و حیزب‌و الیه‌نه‌كانی‌ تر‬ ‫هه‌مان شت هه‌یه‌‪ ،‬بۆیه‌ ده‌بێنین پێگه‌ی‌‬ ‫حیزب���ه‌كان له‌ماوه‌یه‌كه‌وه‌ بۆ ماوه‌یه‌كی‌‬ ‫تر ده‌گۆڕێت"‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ی‌ كه‌ تائێستا یه‌كێتی‌‬ ‫وه‌كو میوان له‌شاری‌ هه‌ولێر ده‌بینرێت‪،‬‬ ‫ئایا هۆكاری‌ ئ���ه‌وه‌ بۆچی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ئاس���ۆ ده‌ڵێت "ئێمه‌ خۆم���ان به‌میوان‬ ‫نازانی���ن‪ ،‬به‌ڵك���و ئێمه‌ زیات���ر خۆمان‬ ‫ب���ه‌ خاوه‌نی‌ هه‌ولێر ده‌زانی���ن‪ ،‬یه‌كێتی‌‬ ‫له‌س���ه‌ره‌تای‌ دامه‌زراندنی‌ تائێس���تاش‬ ‫ل���ه‌ڕۆژگاری‌ س���ه‌خت‌و دژواردا خه‌ڵكی‌‬ ‫هه‌ولێر‌و ده‌وروبه‌ری‌ گه‌وره‌ترین قوربانیان‬ ‫بۆ یه‌كێتی‌ داوه‌‪ ،‬ئێستاش ته‌نها كه‌س‌و‬ ‫كاری‌ شه‌هیدان‌و پێشمه‌رگه‌ دێرینه‌كانی‌‬ ‫خۆمان كۆبكه‌ینه‌وه‌ ژماره‌یه‌كی‌ بێ‌ سنور‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌ هه‌ڵوێست وه‌رنه‌گرتنی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ به‌تایبه‌ت���ی‌ له‌كاتی‌ رووداوه‌كان‬ ‫له‌ش���اری‌ هه‌ولێ���ر‪ ،‬ك���ه‌ ئای���ا ئ���ه‌و‬ ‫بێده‌نگیی���ه‌ی‌ یه‌كێتی‌ ب���ۆ رێككه‌وتنی‌‬ ‫ستراتیژیی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ ،‬یاخود یه‌كێتی‌‬ ‫خۆی‌ هه‌ڵوێس���ت وه‌رناگرێت‪ ،‬به‌رپرسی‌‬ ‫مه‌ڵبه‌ندی‌ س���ێی‌ یه‌كێتی‌ وتی‌ "له‌هاتنه‌‬ ‫پێش���ه‌وه‌ی‌ ه���ه‌ر روداوێ���ك وته‌بێژی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ قس���ه‌ی‌ ك���ردووه‌‪،‬‬

‫توند‌وتیژیه‌كی���ن‪ ،‬پێمانخۆش���ه‌ هه‌موو ئه‌و ئاماره‌ بكرێت‪ ،‬چونكه‌ كۆتایی‌ ساڵه‌‌و‬ ‫كێش���ه‌كان به‌گفتوگۆ چاره‌سه‌ر بكرێن‌و هه‌ڵبژاردنمان له‌پێشه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ بزانین‬ ‫له‌گه‌ڵ هیچ ج���ۆره‌ توندوتیژیه‌كدا نین‪ ،‬ژماره‌ی‌ ئه‌ندامانم���ان زیادیكردووه‌‪ ،‬یان‬ ‫به‌اڵم نه‌وه‌كو به‌ته‌نها هاوپه‌یمانی‌ پارتی‌ كه‌می‌ كردووه‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌وه‌ی‌ بۆچ���ی‌ له‌ماوه‌ی‌‬ ‫دیموكراتی‌ كوردستان بین‪ ،‬پێمانخۆشه‌‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ هه‌موو حی���زب‌و الیه‌نه‌كانی‌ تر س���اڵێك دوو ئامار ئه‌نجامده‌ده‌ن‪ ،‬ئاسۆ‬ ‫وتی‌ "هه‌ر بۆ ئه‌و مه‌به‌س���ته‌ بوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هاوپه‌یمان بین"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌و یاداش���ته‌ی‌ ماوه‌یه‌ك باش���تر نییه‌ لێژنه‌ی���ه‌ك هه‌بێت‌و یه‌كه‌‬ ‫پێش ئێستا ئاراسته‌ی‌ سكرتێری‌ گشتی‌ یه‌ك���ه‌ی‌ ئه‌ندام���ه‌كان ببینێ���ت‪ ،‬ئه‌وه‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ "مام جه‌الل"ی‌ كرد‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ ب���ۆ ئێمه‌ دڵخۆشكه‌ریش���ه‌ كه‌ ئێس���تا‬ ‫كه‌سێكی‌ تر ده‌ستنیشان بكرێت شوێنی‌ به‌رچاوڕونیمان هه‌یه‌ ئه‌و ئاماره‌ی‌ ئێستا‬ ‫بگرێته‌وه‌‌و ببێت به‌ به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ ‪ 6‬مانگی‌ پێش���وو ‪ 6‬بۆ‪ 7‬هه‌زار‬ ‫سێ‌‪ ،‬ئاسۆ مامه‌ند ئه‌وه‌ی‌ رونكرده‌وه‌ كه‌ زیادیكردووه‌"‪.‬‬ ‫له‌ب���اره‌ی‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ ئای���ا له‌كات���ی‌‬ ‫"راسته‌ داوام له‌س���كرتێری‌ گشتی‌ كرد‬ ‫كه‌سێكی‌ تر ببێته‌ به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ پێشكه‌ش���كردنی‌ ئاماری‌ ‪ 6‬مانگ پێش‬ ‫س���ێ‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم داواك���ه‌ قب���وڵ نه‌كرا‌و ئێس���تا هیچ رایه‌ك نه‌بووه‌ له‌س���ه‌ر نا‬ ‫دروس���تی‌ ئ���ه‌و ژماره‌یه‌؟ به‌رپرس���ی‌‬ ‫ره‌تكرایه‌وه‌"‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ هه‌ندێ���ك زانیاری���ی‪ ،‬ئ���ه‌و مه‌ڵبه‌ندی‌ س���ێ‌ وتی‌ "ره‌نگه‌ خه‌ڵكێك‬ ‫ئام���اره‌ی‌ ‪ 6‬مان���گ پێ���ش ئێس���تا هه‌بێت بۆچوونی‌ خۆی‌ هه‌بێت له‌روانگه‌ی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ رێكخس���تنی‌ یه‌كێتی‌ له‌هه‌ولێر خۆیه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێمه‌ خۆشمان قه‌ناعه‌تمان‬ ‫ئه‌نجامیداب���وو‪ ،‬ژم���اره‌ی‌ ئه‌ندامان���ی‌ به‌وه‌ هه‌بووه‌ كه‌ كۆتایی‌ ساڵه‌‌و پێویسته‌ ئاسۆ مامه‌ند‬ ‫هه‌روه‌ها قسه‌ی‌ خۆشمان كردووه‌‌و رای‌ به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌ زۆر زیادیكردووه‌‌و چه‌ند حه‌جمی‌ خۆمان بزانین"‪.‬‬ ‫ده‌رباره‌ی‌ ئ���ه‌و ‪ 10‬كادیره‌ی‌ ماوه‌یه‌ك‬ ‫خۆمان هه‌ب���ووه‌‪ ،‬راس���ته‌ رێككه‌وتنی‌ كه‌س���ێكیش ئه‌و ئاماره‌یان به‌ ناڕاست‬ ‫س���تراتیژیی‌ هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌گه‌ڵئه‌وه‌شدا داناوه‌‌و به‌ سكرتێری‌ گشتی‌ یه‌كێتی‌‪-‬یان پێش ئێستا داوای‌ ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌یان‬ ‫پێویس���ته‌ ده‌كات له‌كاتێك���دا هه‌ندێك وتوه‌‪ :‬ئه‌و ژماره‌یه‌ راست نییه‌‌و یه‌كێتی‌ كردب���وو كه‌ تاچه‌ند كاریگه‌ری‌ له‌س���ه‌ر‬ ‫قه‌زییه‌ چاره‌نوسس���ازو په‌یوه‌س���ت به‌ ئه‌وه‌نده‌ ئه‌ندام���ی‌ له‌هه‌ولێر نییه‌‪ .‬بۆیه‌ یه‌كێتی‌ ده‌بێت له‌هه‌ولێر‪ ،‬ئاس���ۆ مامه‌ند‬ ‫میلله‌ت دێته‌ پێشه‌وه‌ ده‌بێت به‌شێوازێك له‌سه‌رداوای‌ سكرتێری‌ گشتی‌ لێژنه‌یه‌كی‌ وت���ی‌ "به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌ فه‌رم���ی‌ داوای‌‬ ‫مامه‌ڵ���ه‌ بكه‌ی���ن له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ میلله‌ت تر ره‌وانه‌كراوه‌‌و سه‌رژمێرییه‌كه‌ دووباره‌ ده‌س���ت له‌كاركێش���انه‌وه‌یان كردووه‌‪،‬‬ ‫كراوه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ك���ه‌ ده‌گوترێ���ت ئه‌مه‌ش به‌اڵم تائێس���تا داواكه‌یان قبوڵنه‌كراوه‌‪،‬‬ ‫بێت "‪.‬‬ ‫ی هۆكارێك بووه‌ كه‌ "ئاسۆ مامه‌ند" داوای‌ ئه‌وانه‌ پیاوی‌ تێكۆش���ه‌رن‌و به‌ یه‌كێتی‌‪-‬‬ ‫له‌به‌رامب���ه‌ر روداوه‌كه‌ی‌ ئه‌م دواییه‌ ‌‬ ‫ناوچ���ه‌ی‌ بادینان‪-‬ی���ش ك���ه‌ ئایا ئه‌و گۆڕینی‌ بكات‪ .‬له‌به‌رامبه‌ریشدا به‌رپرس ‌ی یه‌وه‌ ماندووب���وون‌و رابوردویه‌كی‌ دوور‌و‬ ‫ی من درێژی���ان هه‌یه‌‪ ،‬جه‌نابی‌ م���ام جه‌الل‌و‬ ‫هه‌ڵوێسته‌ی‌ یه‌كێتی‌ نیشانیدا كاریگه‌ری‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ س���ێ‌ وت���ی‌ "داواك���ه‌ ‌‬ ‫له‌س���ه‌ر رێككه‌وتن���ه‌ س���تراتیژییه‌كه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ ب���ه‌و لێژنه‌وه‌ نه‌بووه‌‪ ،‬هه‌موو مه‌كته‌بی‌ سیاس��� ‌ی له‌هه‌وڵ���ی‌ ئه‌وه‌دان‬ ‫ی ئه‌ندامانی‌ داواكه‌یان جێبه‌جێ‌ نه‌كرێت‌و كێشه‌كانیان‬ ‫نێوانی���ان نه‌ب���ووه‌؟ ئاس���ۆ مامه‌ن���د ساڵێك یه‌كێتی‌ س���ه‌رژمێر ‌‬ ‫وت���ی‌ "وه‌ك���و یه‌كێت���ی‌ دژی‌ هه‌م���وو خۆیكردووه‌‪ ،‬ئێمه‌ خۆمان پێمانخۆشبووه‌ چاره‌سه‌ر بكرێت"‪.‬‬

‫ته‌كه‌توالتی‌ ناو‬ ‫یه‌كێـتی‌ به‌ته‌واوی‌‬ ‫بنبڕ نه‌بووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وانیش‬ ‫له‌‌و ته‌كه‌توالتانه‌‬ ‫بێتاقه‌ت بوون‬

‫تائێستا‬ ‫ده‌ستله‌كاركێشانه‌وه‌ی‌‬ ‫‪ 10‬كادیره‌كه‌‬ ‫قبوڵنه‌كراوه‌‬


‫‪4‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪hewalusyaset.awene@gmail.com‬‬

‫هەنوکە‬

‫"ده‌بێت كورد نه‌چێته‌ شه‌ڕێكه‌وه‌ كه‌ هی‌ سوننه‌و شیعه‌یه‌"‬ ‫ئا‪ :‬ئاوێنه‌‬ ‫ی‬ ‫هاوكات له‌گه‌ ‌ڵ كشانه‌وه‌ی‌ هێزه‌كان ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكا له‌عێراق‪ ،‬ملمالنێی‌ نێوان‬ ‫ی زیاتر‬ ‫سوننه‌و شیعه‌كان هه‌رچ ‌‬ ‫ی كورد‬ ‫له‌هه‌ڵكشاندایه‌‪ ،‬په‌رله‌مانتاران ‌‬ ‫له‌به‌غدا پێیانوایه‌ پێویست ‌ه كورد‬ ‫له‌م كێشمه‌كێشانه‌ی‌ شیعه‌و سوننه‌دا‬ ‫نه‌بێت به‌الیه‌ن‌و نه‌چێت ‌ه شه‌ڕێكه‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫هی‌ ئه‌و نییه‌‪.‬‬ ‫ه���اوكات له‌گ���ه‌ ‌ڵ كش���انه‌وه‌ی‌ دوا‬ ‫س���ه‌ربازه‌كانی‌ ئه‌مه‌ری���كا له‌عێ���راق‪،‬‬ ‫ی نێوان هێزه‌ س���وننی‌‌و‬ ‫كێشمه‌كێش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ش���یعه‌كان پێده‌نێت��� ‌ه قۆناغێك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئ���ه‌و پارێزگایانه‌ ‌‬ ‫نوێ���وه‌‪ ،‬تێك���ڕا ‌‬ ‫ی‬ ‫سوننه‌كان تیا زۆرینه‌ن به‌هه‌رێم كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫پارێزگاكانی���ان راگه‌یاندووه‌ ك ‌ه مایه‌ ‌‬ ‫ی ئه‌و پارێزگایانه‌و‬ ‫ش���یع ‌ه مه‌زهه‌به‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌وڵه‌ت���ی‌ مالكیش���ه‌‪ ،‬س���ه‌ره‌تا ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌فته‌ی���ه‌ش گ���رژی‌‌و ئاڵۆزییه‌كان��� ‌‬ ‫ی ده‌وڵه‌ت���ی‌ قانون‌و‬ ‫نێ���وان ئیئتیالف ‌‬ ‫ی‬ ‫ی عێراقی ‌ه پێینای��� ‌ه قۆناغێك ‌‬ ‫لیس���ت ‌‬ ‫نوێوه‌‪ ،‬ك ‌ه ئیتیالف���ی‌ ده‌وڵه‌تی‌ قانون‬ ‫ی‬ ‫ی جێگر ‌‬ ‫ی تاریق هاش���م ‌‬ ‫نووس���ینگه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌رۆك كۆماری‌ تۆمه‌تبار كرد به‌وه‌ ‌‬ ‫ل���ه‌كاری‌ تیرۆریس���تییه‌وه‌ تێوه‌گالوه‌‌و‬ ‫سه‌فه‌ركردن بۆ ده‌ره‌وه‌ی‌ واڵت له‌ناوبراو‬ ‫ی رابردووشدا‬ ‫قه‌ده‌غه‌ كرا‪ ،‬له‌چه‌ند رۆژ ‌‬ ‫ی تاریق هاشمی‌ ده‌ستگیر‬ ‫‪ 10‬پاس���ه‌وان ‌‬ ‫كران‌و ئێس���تا له‌ژێ���ر لێكۆڵینه‌وه‌دان‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی له‌په‌رله‌مان ‌‬ ‫ه���اوكات مالیك���ی‌ داوا ‌‬ ‫عێراق كرد متمانه‌ ل ‌ه (ساڵح موتڵه‌گ)‬ ‫ی بس���ێندرێته‌وه‌‪ ،‬دوای‌ ك ‌ه‬ ‫ی‌ جێگ���ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌مه‌ریك��� ‌‬ ‫موتڵ���ه‌گ به‌كه‌ناڵێك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كشانه‌وه‌ ‌‬ ‫راگه‌یاند كه‌ "ئه‌مه‌ریكا دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌عێ���راق ده‌س���ه‌اڵت ‌‬ ‫هێزه‌كان��� ‌‬ ‫له‌ده‌س���ت دیكتاتۆرێكدا به‌جێهێش���ت‬ ‫ی‬ ‫ك���ه‌ دابه‌ش���كردنی‌ ده‌س���ه‌اڵته‌كان ‌‬ ‫پشتگوێ‌ خس���تووه‌‌و له‌سه‌دام حسێن‬ ‫دیكتاتۆرتره‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی لیست ‌‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌م داواكارییان ‌ه ‌‬ ‫ی عێراق "دكتۆر‬ ‫عێراقییه‌‪ ،‬په‌رله‌مانتار ‌‬ ‫بایه‌زید حه‌س���ه‌ن" به‌ئاوێن ‌هی‌ راگه‌یاند‬ ‫ك���ه‌ داواكان���ی‌ ئیئتیالف���ی‌ عێراقیی ‌ه‬ ‫ی‬ ‫بریتیی ‌ه له‌"پێویس���تیی‌ جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫ی یاساكان‪،‬‬ ‫ده‌ستور‌و پێش���ێل نه‌كردن ‌‬

‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫كورد قورسای ‌‬ ‫هه‌یه‌و چه‌ندین ساڵیش ‌ه‬ ‫ی‬ ‫پارسه‌نگی‌ راگرتن ‌‬ ‫هاوسه‌نگی‌ نێوان‬ ‫شیعه‌و سوننه‌كان‬ ‫بووه‌و ئێستاش‬ ‫ی‬ ‫ده‌توانێت رۆڵێك ‌‬ ‫كاراتر ببینێت‬

‫فۆتۆ‪:‬‬ ‫ ‬ ‫پۆلیسێکی عێراقی لەیەکێک لەخاڵی پشکنینەکان لەبەغدا‬ ‫ی‬ ‫ی هاندانی‌ ئه‌مال یان ئه‌والیاندا‪ ،‬بۆ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی نیشتمان ‌‬ ‫ی كراون‪ ،‬بۆ نمونه‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی ده‌ستگیر كردنی‌ هه‌ڕه‌مه‌ك ‌‬ ‫ی هه‌ڵمه‌ت ‌‬ ‫ی هاوس���ه‌نگ ‌‬ ‫چاالككردن���ی‌ مه‌له‌ف��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌ پێشتر هه‌ڵوێستی‌ خۆیان بس���ه‌پێنن‪ ،‬وێڕا ‌‬ ‫ی بۆ سیاس���ه‌تی‌ س���تراتیج ‌‬ ‫نیش���تمانی‌ له‌ده‌زگاكانی‌ ده‌وڵه‌تدا ك ‌ه خه‌ڵ���ك‪ ،‬كۆتایهێن���ان به‌دی���ارده‌ ‌‬ ‫ی ك ‌ه‬ ‫ی به‌دوورزان ‌‬ ‫ی رێكه‌وتنی‌ له‌س���ه‌ر كراوه‌‌و بڕیار بوو‌ه ئه‌وه‌ش بایه‌زید ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ داموده‌زگا ‌‬ ‫ی ‪105‬ی‌ ده‌ستور ده‌بێت چه‌كداری��� ‌‬ ‫به‌پێی‌ مادده‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و پۆس���ته‌ بدرێت به‌لیستی‌ عێراقیه‌‪ ،‬ئه‌م كێشمه‌كێشان ‌ه له‌سای ‌هی‌ كشانه‌وه‌ ‌‬ ‫ی فیدرالی���دا له‌ناوه‌ند هه‌موو قانونی‌‌و ره‌سمی‌"‪.‬‬ ‫له‌وه‌زایف ‌‬ ‫هێزه‌كان���ی‌ ئه‌مه‌ری���كادا بگوازرێته‌و‌ه‬ ‫ی خۆیان پۆست‌و له‌پێناو جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌م داوایانه‌دا‪ ،‬تا ئێستا دانه‌مه‌زراوه‌"‪.‬‬ ‫ی كێش ‌‬ ‫پێكهاته‌كان به‌پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ش���یعه‌‌و سونن ‌ه هیچ ب���ۆ ش���ه‌قام‌و توندوتی���ژی‌ گ���ه‌وره‌ ‌‬ ‫ی "الیه‌ن ‌‬ ‫ی وتیش��� ‌‬ ‫ی عێراقی��� ‌ه به‌ش���داریكردن ‌‬ ‫وه‌زیفه‌یان هه‌بێت‪ ،‬جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌و لیس���ت ‌‬ ‫ی تریان لێبكه‌وێت���ه‌وه‌‪ ،‬چونكه‌ هه‌وڵدانێكی‌ چڕ‬ ‫ی به‌الك���ه‌ ‌‬ ‫ی ك���ه‌ له‌هه‌ولێر له‌دانیش���تنه‌كانی‌ په‌رله‌مانی‌ عێراقیدا الیه‌كی���ان متمان���ه‌ ‌‬ ‫رێككه‌وتن ‌ه هاوبه‌ش���ه‌ ‌‬ ‫ی ئه‌و دوو الیه‌ن ‌ه له‌یه‌كتر‬ ‫ی س���وننه‌ هه‌س���ت هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی هه‌ڵپه‌س���اردووه‌‌و هه‌ڕه‌شه‌ی‌ په‌نابردن ‌ه نه‌ماوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫كراوه‌ ب���ۆ به‌هاوبه‌ش���ی‌ به‌ڕێوه‌بردن ‌‬ ‫ی نزیك بكه‌ونه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی كۆمه‌ڵێك یاس���ا به‌ر نه‌ت���ه‌وه‌ یه‌كگرت���ووه‌كان ده‌كات‪ ،‬به‌مه‌ترس���ی‌ ئه‌و‌ه ده‌ك���ه‌ن ك ‌ه مالیك ‌‬ ‫ده‌وڵ���ه‌ت‪ ،‬ده‌ركردن ‌‬ ‫ێ به‌ره‌و مه‌ركه‌زیه‌تێك���ی‌ توند ده‌ڕوات‪ ،‬یه‌كێك له‌و هه‌واڵنه‌‪ ،‬له‌الیه‌ن كورده‌و‌ه‬ ‫ی سیس���ته‌می‌ ئیداری‌ ده‌وڵه‌ت گه‌ربێت���وو ئ���ه‌و داوایان���ه‌ی‌ جێبه‌ج ‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ده‌درێت‪ ،‬ك ‌ه ده‌یه‌وێت له‌م ملمالنێیه‌دا‬ ‫ئه‌مه‌ش له‌به‌رژه‌وه‌ندیاندا نییه‌"‪.‬‬ ‫له‌مه‌ركه‌زیی���ه‌وه‌ بگوازرێت���ه‌و‌ه ب���ۆ نه‌كرێت‪.‬‬ ‫نامه‌ركه‌زی‌‪ ،‬دانن���ان به‌مافی‌ به‌هه‌رێم بایه‌زی���د وت���ی‌ "الیه‌ن���ی‌ س���ونن ‌ه ناوب���راو ئاماژه‌ی‌ بۆ ئ���ه‌وه‌ش كرد ك ‌ه نه‌بێت ‌ه الی���ه‌ن‌و مه‌ودایه‌كی‌ یه‌كس���ان‬ ‫ێ له‌نێوان خۆی‌‌و ش���یعه‌و سوننه‌كانیشدا‬ ‫ی دراوس ‌‬ ‫ی حكومڕانیدا له‌م كێشمه‌كێش���انه‌دا واڵتان ‌‬ ‫ی هه‌ستده‌كه‌ن له‌داموده‌زگا ‌‬ ‫ی پارێ���زگاكان‪ ،‬رێكخس���تنه‌وه‌ ‌‬ ‫بوون ‌‬ ‫ی خۆیان نه‌دراوه‌تێ‌‌و ته‌همیش رۆڵێكی‌ گرنگ ده‌بینن‪ ،‬له‌پش���تگیری‌‌و بهێڵێت���ه‌وه‌‌و ل���ه‌م چوارچێوه‌یه‌ش���دا‬ ‫ی س���ه‌نگ ‌‬ ‫مه‌له‌ف���ی‌ ئه‌من���ی‌‌و دادوه‌ری‌‪ ،‬راگرتن ‌‬ ‫‪daylife‬‬

‫ی كورد‬ ‫ه���ه‌ردووال به‌بایه‌خ���ه‌و‌ه له‌ڕۆڵ ‌‬ ‫ده‌ڕوانن‪.‬‬ ‫ی "له‌به‌رژه‌وه‌ندی كورددا‬ ‫بایه‌زی���د وت��� ‌‬ ‫نیی ‌ه ك ‌ه بچێته‌ ئه‌م كێشمه‌كێش���ه‌وه‌و‬ ‫ببێت به‌الیه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه كه‌ بوو به‌الیه‌ن‬ ‫ده‌بێ���ت به‌رگری‌ له‌الی���ه‌ك بكات‪ ،‬له‌و‬ ‫ێ‬ ‫ی ت���ر ده‌یه‌و ‌‬ ‫حاڵه‌ته‌ش���دا الیه‌نه‌ك ‌ه ‌‬ ‫زه‌بر له‌كورد بسرەوێنێ‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ زۆر‬ ‫پێویس���ت ‌ه بۆ كورد نه‌چێت ‌ه شه‌ڕێكه‌و‌ه‬ ‫ك ‌ه هی‌ سوننه‌و شیعه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ی له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ كرده‌وه‌ ك ‌ه‬ ‫ئه‌و جه‌خت ‌‬ ‫ی ببێنێت‪،‬‬ ‫كورد ده‌بێت رۆڵی‌ ناوبژیوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌مه‌رجێك ك ‌ه له‌سه‌ر حساب ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌كان���ی‌ نه‌بێت‪ ،‬ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی له‌س���ه‌ر‬ ‫كورد گرنگ ‌ه ئه‌وه‌یه‌ پێداگر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌ستور بكات‪ ،‬ئه‌و وت ‌‬ ‫جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫ی خۆی‌ هه‌یه‌و چه‌ندین‬ ‫"كورد قورس���ای ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هاوسه‌نگ ‌‬ ‫ی راگرتن ‌‬ ‫ساڵیشه‌ پارسه‌نگ ‌‬ ‫نێوان شیعه‌و سوننه‌كان بووه‌و ئێستاش‬ ‫ده‌توانێت رۆڵێكی‌ كاراتر ببینێت"‪.‬‬

‫ی ئه‌مه‌ریكا عێراق كۆنترۆڵ بكه‌ن بۆ خۆیان"‬ ‫"شیعه‌كان ده‌یانه‌وێت له‌دوا ‌‬

‫له‌دوای‌ په‌راوێزخستنی‌ سوننه‌وه‌ سه‌ره‌ی‌ كوردیش دێت‬

‫په‌ككه‌وتنی‌ په‌رله‌مان‬ ‫له‌كاتێكدایه‌ ك ‌ه‬ ‫پرۆژ‌ه یاسای‌ بودج ‌ه‬ ‫له‌تاوتوێكردندایه‌‌و‬ ‫كوردستانیش زیان‬ ‫له‌مه‌ ده‌كات‬ ‫فۆتۆ‪:‬‬ ‫ ‬ ‫کشانەوەی هێزەکانی ئەمەریکا لەعێراق‬ ‫كۆنترۆڵكرا‪ ،‬چه‌ن���د رۆژێك دوای‌ ئه‌و‌ه به‌رانبه‌ر به‌پرسی‌ به‌هه‌رێمبوونی‌ دیال ‌ه‬ ‫ئا‪ :‬یاسین ته‌ها‬ ‫ی‬ ‫ی "ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی ناوبرد‌و وتیش ‌‬ ‫ی تاریق به‌ناده‌ستور ‌‬ ‫فه‌رمان���ی‌ ده‌ستبه‌س���ه‌ركردن ‌‬ ‫ی قه‌زاییه‌و‌ه ئێس���تا به‌رانب���ه‌ر موتڵ��� ‌هگ‌و تاری���ق‬ ‫ی كشانه‌وه‌ی‌ سوپای‌ ئه‌مه‌ریكادا هاش���می‌ له‌الیه‌ن ده‌سه‌اڵت ‌‬ ‫به‌دوا ‌‬ ‫ی ئه‌لعێراقیه‌ ده‌كرێت‪،‬‬ ‫ی متمانه‌ش هاشمی‌‌و لیس���ت ‌‬ ‫ی كشاندنه‌و‌ه ‌‬ ‫ده‌ركرا‌و داوا ‌‬ ‫له‌عێراق‪ ،‬پارێزگای‌ دیاله‌ له‌الیه‌ن‬ ‫ی‬ ‫له‌س���اڵح موتڵه‌گی‌ جێگری‌ س���ه‌رۆك زنجیره‌یه‌كی‌ پێكه‌و‌ه به‌س���تراون‌و وت ‌‬ ‫ی چه‌كداره‌وه‌ كۆنترۆڵ‬ ‫میلیشیا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی عێراق "شیعه‌كان ده‌یانه‌وێت له‌پاش كشانه‌وه‌ ‌‬ ‫وه‌زیران‪ ،‬پێشكه‌ش به‌په‌رله‌مان ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌كرێت‌و بڕیاری‌ ده‌ستبه‌سه‌ركردن ‌‬ ‫ی عێراق‬ ‫ی ته‌واوه‌ت ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكا كۆنترۆڵ��� ‌‬ ‫كرا‪.‬‬ ‫ی ساڵح‬ ‫تاریق هاشمی‌‌و ده‌ركردن ‌‬ ‫ی بكه‌ن‌و تا پێیان ئه‌كرێت سوننه‌كانیش‬ ‫ی لیژن ‌ه ‌‬ ‫ی كه‌ س���ه‌رۆك ‌‬ ‫محه‌م���ه‌د كیان ‌‬ ‫موتڵه‌گ له‌پۆسته‌ك ‌هی‌ ده‌رده‌كرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی په‌راوێ���ز‌و فه‌رامۆش بك���ه‌ن"‪ .‬كیان ‌‬ ‫ی ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫هه‌رێ���م‌و پارێزگاكان��� ‌‬ ‫په‌رله‌مانتارێكیش ده‌ڵێت "له‌پاش‬ ‫ی من‬ ‫ی جه‌ختی‌ له‌وه‌شكرده‌و‌ه "به‌قه‌ناعه‌ت ‌‬ ‫نوێنه‌ران���ی‌ عێراق���ه‌‪ ،‬ب���ۆ ئاوێن��� ‌ه ‌‬ ‫گێچه‌ڵكردن‌و په‌راوێزخستنی‌ سونن ‌ه‬ ‫ی‬ ‫نۆر‌هی‌ سنورداركردنی‌ قه‌باره‌ی‌ كورد‌ه رونكرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌و رووداوانه‌ی‌ به‌مدواییان ‌ه له‌پاش په‌راوێزخستنی‌ سوننه‌ سه‌ره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی قه‌باره‌ ‌‬ ‫ی په‌راوێزخستن‌و سنوردراركردن ‌‬ ‫ی راگه‌یاندن ‌‬ ‫رویانداوه‌‌و له‌دژایه‌تیكردن ‌‬ ‫له‌عێراق"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی دیاله‌وه‌ ده‌ستیپێكردووه‌‪ ،‬كوردیش دێت‪ ،‬چونك ‌ه نه‌فه‌س‌و گیان ‌‬ ‫به‌هه‌رێمبوون ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیكتاتۆرییه‌ت به‌ئاشكرا به‌حوكمڕانان ‌‬ ‫ی ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ ش���ه‌ڕ ‌‬ ‫هاوكات له‌گ���ه‌ڵ چون���ه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ دوا هۆكاره‌ك���ه‌ ‌‬ ‫ی شه‌ڕكه‌ری‌ ئه‌مه‌ریكادا بااڵده‌س���تیی‌ له‌عێ���راق‪ .‬كیان���ی‌ ك ‌ه ئێستای‌ عێراقه‌وه‌ دیاره‌"‪.‬‬ ‫ی سه‌ربازی ‌‬ ‫یه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زۆرین��� ‌هی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی گۆڕانه‌ (‪8‬كورسی‌) دوا ‌‬ ‫ی دیال ‌ه س���ه‌ر به‌ لیس���ت ‌‬ ‫له‌عێراق‪ ،‬شه‌قامه‌ سه‌ره‌كییه‌كان ‌‬ ‫ی دیال ‌ه (سوننه‌‌و كورد) به‌پشت‬ ‫ی پارێزگا ‌‬ ‫ی مالیكی‌‌و هێزه‌ شیعییه‌كان ‌‬ ‫ی شیعه‌كانه‌و‌ه هه‌ڵوێست ‌‬ ‫له‌الیه‌ن میلیشیای‌ چه‌كدار ‌‬ ‫‪daylife‬‬

‫ی‬ ‫ی ‪ 119‬له‌ده‌س���تور ‌‬ ‫به‌س���تن به‌ماده‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌میش���ه‌یی‌ عێ���راق‪ ،‬خواس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌هه‌رێمكردنی‌ پارێزگاكه‌یان له‌هه‌ین ‌‬ ‫ی‬ ‫رابردوت���ردا راگه‌یان���د‪ ،‬نه‌یاره‌كان��� ‌‬ ‫ئ���ه‌م هه‌نگاو‌ه ك��� ‌ه ش���یعه‌كانن رێگ ‌ه‬ ‫س���ه‌ره‌كییه‌كانی‌ پارێزگاكه‌ی���ان بڕی‌‌و‬ ‫خێوه‌تیان له‌شوێن ‌ه گشتییه‌كان هه‌ڵدا‌و‬ ‫س���ه‌رجه‌م جوڵه‌‌و چاالكییه‌ ئابووری‌‌و‬ ‫ی ئه‌م پارێزگایه‌یان‬ ‫ی خه‌ڵك ‌‬ ‫رۆژانه‌ییه‌كان ‌‬ ‫ی هه‌رێم‌و‬ ‫په‌كخست‪ .‬س���ه‌رۆكی‌ لیژنه‌ ‌‬ ‫ی نوێنه‌ران‪،‬‬ ‫ی ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫پارێزگاكان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئ���ه‌و پارێزگای ‌ه ئه‌وپه‌ڕ ‌‬ ‫ی "دۆخ ‌‬ ‫وت ‌‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫خراپه‌‌و مادام داوای‌ به‌هه‌رێمكردن ‌‬ ‫پارێزگایه‌ش له‌گه‌ڵ به‌رژه‌وه‌ندیی‌ حیزب ‌ه‬ ‫ش���یعه‌كان ناگونجێت ئ���ه‌وه‌ به‌هه‌موو‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌كه‌ن‌و پاس���او ‌‬ ‫جۆرێ���ك دژایه‌تی ‌‬ ‫یاساییشی‌ بۆ ئه‌دۆزنه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی دیاله‌شدا‬ ‫ی رووداوه‌كان ‌‬ ‫له‌په‌رچه‌كردار ‌‬ ‫لیس���تی‌ ئه‌لعێراقی��� ‌ه (‪ 90‬كورس���ی‌)‬

‫ی‬ ‫ی له‌دانیشته‌كانی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫به‌ش���داری ‌‬ ‫نوێنه‌ران‪ ،‬هه‌ڵپه‌س���ارد‪ .‬له‌كاتێكیشدا‬ ‫ی‬ ‫ك���ه‌ ش���یعه‌كان له‌به‌غ���دا س���ه‌رقاڵ ‌‬ ‫ی ركابه‌ر‌ه س���وننه‌كانیان‬ ‫تۆمه‌تباركردن ‌‬ ‫ی ئه‌لعێراقیی���ه‌‪،‬‬ ‫ب���وون له‌لیس���ت ‌‬ ‫ی ئه‌م لیست ‌ه په‌نایان بۆ‬ ‫س���ه‌ركرده‌كان ‌‬ ‫ی كوردس���تان هێنا ت���ا بتوانن‬ ‫هه‌رێم ‌‬ ‫ی‬ ‫ی متمانه‌كردن به‌سه‌ركرده‌كان ‌‬ ‫له‌رێگا ‌‬ ‫ی‬ ‫هاوپه‌یمانی‌ كوردس���تانه‌و‌ه به‌دروست ‌‬ ‫به‌ره‌ن���گاری‬ ‫هه‌ڵوێس���ته‌كانیان‪،‬‬ ‫لیسته‌كانی‌ شیعه‌ ببنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫فه‌ره���اد ئه‌تروش���ی‌ ك���ه‌ ئه‌ندام��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ نوێنه‌ران��� ‌ه له‌لیس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫هاوپه‌یمانی‌ كوردس���تان‪ ،‬بۆ ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫ی له‌عێراق رووده‌دات‬ ‫رونكرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‌ه ‌‬ ‫له‌ئێستا‌و داهاتووش���دا ناڕاسته‌وخۆش‬ ‫ی له‌سه‌ر هه‌رێم ده‌بێت‌و‬ ‫بێت كاریگه‌ری ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌وه‌ش���كرد‪ ،‬له‌پاش كشانه‌و‌ه ‌‬ ‫باس ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌ری���كا‪ ،‬س���وننه‌كان‬ ‫هێزه‌كان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌س���ت به‌په‌راوێزخس���تن‌و مه‌ترسی ‌‬ ‫زۆر ده‌كه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه به‌هه‌موو پێوه‌رێك‬ ‫ی‬ ‫ش���یعه‌كان ده‌بن ‌ه زۆرینه‌‌و فرمانڕه‌وا ‌‬ ‫ی عێراق‌و وتی‌ "س���ونن ‌ه هه‌ست‬ ‫به‌هێز ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌كه‌ن له‌پاش كش���انه‌و‌هی‌ هێزه‌كان ‌‬ ‫ئه‌مه‌ری���كا بااڵنس���ی‌ هێ���ز له‌عێ���راق‬ ‫تێكده‌چێت له‌به‌رژه‌وه‌ندیی‌ شیعه‌كان"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌تروشی‌ وتی‌ "له‌پاش چوونه‌ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌روون ‌‬ ‫ئه‌مه‌ری���كاو‌ه نامورتاحییه‌ك ‌‬ ‫ی داپۆشیوه‌‌و هه‌موویان‬ ‫گه‌وره‌ سوننه‌كان ‌‬ ‫ی پێگه‌و‬ ‫دردۆنگ‌و نیگه‌ران���ن له‌ئاینده‌ ‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتی‌ تایفه‌كه‌یان"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی به‌شداریكردن ‌‬ ‫له‌پاش هه‌ڵپه‌س���اردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مانیشه‌وه‌‪ ،‬لیست ‌‬ ‫دانیش���ته‌كان ‌‬ ‫ئه‌لعێراقی���ه‌‪ ،‬نامه‌یه‌ك���ی‌ تایبه‌تی���ان‬ ‫ی‬ ‫ی هاوپه‌یمان��� ‌‬ ‫ی لیس���ت ‌‬ ‫ئاراس���ت ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی قه‌یرانه‌كان ‌‬ ‫كوردستان كردو‌ه له‌بار‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دوێنێ ‌‬ ‫ی عێراق‪ .‬له‌دانیشتن ‌‬ ‫ئێس���تا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌شدارینه‌كردن ‌‬ ‫په‌رله‌مانیشدا به‌هۆ ‌‬ ‫ئه‌لعێراقی���ه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫په‌رله‌مانتاران��� ‌‬ ‫كورده‌كان���ه‌و‌ه له‌دانیش���تنه‌ك ‌ه رێژه‌ی‬ ‫ی ئه‌ندامان‪ ،‬كۆ نه‌بوویه‌وه‌‌و به‌م‬ ‫یاسای ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان تا‬ ‫هۆیه‌شه‌و‌ه دانیشتنه‌كان ‌‬

‫‪ 2012/1/3‬دواخرا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌ س���ه‌ر به‌پارت ‌‬ ‫فه‌رهاد ئه‌تروش��� ‌‬ ‫ی كوردس���تانه‌‪ ،‬رایگه‌یان���د‬ ‫دیموكرات��� ‌‬ ‫"راس���ت ‌ه ئێم ‌ه دژی‌ ئه‌و رێوشوێنانه‌ین‬ ‫به‌رانب���ه‌ر تاریق هاش���می‌‌و موتڵ ‌هگ‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌گیرێنه‌به‌ر‪ ،‬به‌اڵم به‌فه‌رم ‌‬ ‫عیساو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كۆبونه‌وه‌كان ‌‬ ‫ی بایكۆتكردن��� ‌‬ ‫بڕی���ار ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌رله‌مانمان نه‌داوه‌‌و له‌گه‌ڵ په‌كخستن ‌‬ ‫ئه‌م دامه‌زراوه‌یه‌دا نین"‪.‬‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫له‌بار‌هی‌ ره‌نگدان���ه‌وه‌‌و كاریگه‌ری ‌‬ ‫ی ئێس���تا له‌عێراق‪،‬‬ ‫دۆخ ‌ه نائارامه‌ش��� ‌‬ ‫هاتوه‌ت��� ‌ه كای���ه‌و‌ه له‌س���ه‌ر هه‌رێمی‌‌و‬ ‫ی چاوه‌ڕوانك���راوه‌ له‌داهاتوودا‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وت ‌‬ ‫رووبدات؟ د‪ .‬فه‌رهاد ئه‌تروش��� ‌‬ ‫ی بااڵن���س‌و ئ���ه‌و قه‌یران��� ‌ه‬ ‫"تێكچون��� ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی هاتوه‌ته‌ ئاراو‌ه زیان ‌‬ ‫سیاس���ییه‌ ‌‬ ‫ی كوردیش هه‌ی���ه‌‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫پێكهات���ه‌ ‌‬ ‫ی سیاسی‌ په‌كده‌خات‌و یاساكان‬ ‫پرۆس ‌ه ‌‬ ‫ناچن ‌ه پێش‌و سه‌ره‌نجام كوردستانیش‬ ‫زیان ده‌كات"‪.‬‬ ‫ی نه‌وت‌و‬ ‫ی لیژن ‌ه ‌‬ ‫ناوب���راو ك ‌ه ئه‌ندام��� ‌‬ ‫گازه‌‪ ،‬ئاماژ‌هی‌ به‌وه‌ش���كرد له‌ئێستادا‬ ‫پرۆژه‌ یاسای‌ بودجه‌ له‌تاوتوێكردندایه‌‌و‬ ‫ی به‌كوردستانه‌و‌ه‬ ‫په‌یوه‌ندیی‌ راسته‌وخۆ ‌‬ ‫ی "ئه‌گ���ه‌ر په‌رله‌مان به‌م‬ ‫هه‌ی���ه‌‌و وت��� ‌‬ ‫په‌ككه‌وتوویی��� ‌ه بمێنێت���ه‌وه‌ ئێم���ه‌ش‬ ‫ی بودج ‌ه ناڕوات"‪.‬‬ ‫زیان ده‌كه‌ین‌و یاسا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌وه‌كرد چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫هه‌روه‌ها ئاماژه‌ ‌‬ ‫س���ه‌رجه‌م ناكۆكییه‌كانی‌ نێوان به‌غدا‌و‬ ‫ی به‌یاس���ا ده‌ركردن‬ ‫هه‌رێ���م پێویس���ت ‌‬ ‫ی سیاس���ی‬ ‫هه‌یه‌‌و ئه‌گه‌ر س���ه‌قامگیری ‌‬ ‫له‌عێراقدا نه‌بێت ئه‌و‌ه هیچ له‌و یاسایان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫گه‌اڵڵ ‌ه ناكرێن‪ .‬له‌كۆتاییدا ئه‌تروش��� ‌‬ ‫ی ئ���ه‌و قه‌یران ‌ه‬ ‫ئاش���كرایكرد له‌وه‌ت��� ‌ه ‌‬ ‫نوێیان���ه‌ له‌عێ���راق س���ه‌ریانهه‌ڵداوه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌‌و په‌رله‌مانتاره‌كان��� ‌‬ ‫ی شیعه‌‌و‬ ‫ی زۆر ‌‬ ‫كوردیش له‌ژێر گوش���ار ‌‬ ‫ی‬ ‫سوننه‌دای ‌ه بۆ پشتیوانیكردنیان‌و وت ‌‬ ‫ی ئه‌و دوو پێكهاته‌ی ‌ه‬ ‫"جگ��� ‌ه له‌ته‌وافوق ‌‬ ‫ی ئێم ‌ه نییه‌‌و‬ ‫هیچیت���ر له‌به‌رژه‌وه‌ندی��� ‌‬ ‫ی‬ ‫پش���تیوانی‌ هه‌ركامی���ان بكه‌ی���ن دژ ‌‬ ‫ئه‌ویان زیانی‌ هه‌یه‌"‪.‬‬


‫کوردستانی‬

‫‪kurdistany.awene@gmail.com‬‬

‫بەریتانیا‪ ..‬کوردێک‬ ‫هەوڵی کوشتنی دەزگیرانەکەی دەدات‬

‫ ‬ ‫سیماو سنگی ئەو کچە بەریتانییەی لەالیەن کوڕێکی کوردەوە بریندارکراوە‬ ‫ئا‪ :‬کاوە رەش‪ ،‬بەریتانیا‬ ‫ه���ەردی غەری���ب تەمەن ‪ 29‬س���اڵی‬ ‫کورد‪ ،‬دانیشتوی ش���اری‬ ‫ی بەریتانی���ا‪ ،‬بە تۆمەتی بەس���ەختی‬ ‫هێرش���کردن‌‌و چەقۆ لێ���دان لە دەم‌‌و‬ ‫چاوو ش���انی گێڵفرێندە ئینگلیزەکەی‪،‬‬ ‫بەن���اوی ‪ Becca Downey‬تەمەن ‪24‬‬ ‫س���اڵ‪ ،‬لەالیەن پۆلیس���ەوە دەستگیر‬ ‫کرا‪ .‬هەردی یەکەم دانیشتنی دادگایی‬ ‫کردنەکەش���ی لە ش���اری ‪blackpool‬‬ ‫بەڕێوەچوو‪ ،‬بە ه���اوکاری وەرگێڕێکی‬ ‫ک���ورد‪ .‬دانیش���تنی دووەم���ی هەردی‬ ‫‪blackpool‬‬

‫غەری���ب لە ‪ 22‬دێس���ەمبەر لە دادگای‬ ‫ب���ااڵی ش���اری‬ ‫‪ Court‬بەڕێوەدەچێت‪ .‬دادگای ش���اری‬ ‫‪ blackpool‬ئەو داوای���ەی رەتکردەوە‬ ‫کە تا دادگاییکردن���ی دووەمی هەردی‬ ‫لە ژێر چاودێری���دا بێت‪ ،‬بەڵکو دەبێت‬ ‫لەزیندان���دا رابگیرێت ت���ا دادگای بااڵ‬ ‫دوابڕیار دەربارەی کەیس���ی تاوانەکەی‬ ‫دەدات‪.‬‬ ‫هەر بەه���ۆی س���ەختی برینەکانیەوە‬ ‫‪ Becca Downey‬م���اوەی ‪ 10‬رۆژ‬ ‫لەژێ���ر چاودێ���ری پزیش���یکیدا بووەو‬ ‫نەشتەرگەرییەکی بۆ ئەنجامدراوە‪ .‬ئەم‬

‫‪Preston Crown‬‬

‫کچە ئینگلیزە بەهۆی ئەوەی پێش���تر‬ ‫دەزگیرانی کوردی هەبووە‪ ،‬ماوەیەکی‬ ‫لە کوردس���تانی باشوری بەسەربردوەو‬ ‫کەمێک زمانی کوردی دەزانێت‪.‬‬ ‫ئێس���تا هەردی لەزیندانەوە چاوەڕێی‬ ‫دانیشتنی دووەمی دادگای بااڵ دەکات‬ ‫ت���ا دوابڕی���ار دەرب���ارەی چارەنوس‌‌و‬ ‫سزاکەی دەدات‪ blackppol .‬شارێکی‬ ‫گەش���تیاری کەنار دەریایەو دەکەوێتە‬ ‫باش���وری خۆرئاوای بەریتانیاو نزیکەی‬ ‫‪ 48‬کم لە ش���اری ‪‌‌liverpool‬و ‪ 64‬کم‬ ‫لە ش���اری ‪ manchesrer‬دوورە‪ .‬هەر‬ ‫لەو شارەدا ژمارەیەکی بەرچاوی کورد‪،‬‬

‫تێدا دەژین‌‌و کاری تێدا دەکەن‪.‬‬ ‫بەکارهێنان���ی توندوتی���ژی ئەم کوردە‬ ‫لەگەڵ دۆستە ئینگلیزەکەی لەکاتێکدایە‬ ‫ک���ە میدیاکان���ی بەریتانیا ل���ە دوایین‬ ‫راپۆرتی پۆلیس���ی ئ���ەو واڵتە ئەوەی‬ ‫باڵوکردوەتەوە کە نزیکەی ‪ 2823‬کاری‬ ‫توندوتی���ژی بەرامب���ەر مێینە لەالیەن‬ ‫پۆلیسەوە تۆمارکراوە کە زۆربەیان لە‬ ‫ناو ش���اری لەندەن‌‌و توندوتیژیەکانیش‬ ‫لەالیەن بێگانەکانی ئەو واڵتەوە ئەنجام‬ ‫دراون‪ ،‬زۆرب���ەی توندوتیژیەکانی���ش‬ ‫دەرب���ارەی کێش���ە کۆمەاڵیەتیەکان‌‌و‬ ‫شەرەفن‪.‬‬

‫نامه‌كانی‌ ئه‌سه‌د ـ ئۆجه‌الن‪:‬‬

‫یارمه‌تیمان بده‌ن‪ ،‬یارمه‌تیتان ده‌ده‌ین‬ ‫ئا‪ :‬ئاوێنه‌‪ ،‬ئه‌خباری‌ لوبنانی‌‬

‫میدیاكانی‌ توركیا سه‌رگه‌رمی‌‬ ‫باڵوكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و راپۆرتانه‌ن كه‌ باس‬ ‫له‌هه‌ماهه‌نگی‌ نێوان دیمه‌شق‌و په‌كه‌كه‌‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬چاودێرانی‌ سیاسیش ده‌ڵێن‬ ‫"‪ %20‬بۆ ‪%25‬ی‌ گه‌ریالكانی‌ په‌كه‌كه‌‬ ‫كوردی‌ سوریان‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌كات‬ ‫هه‌ڵوێستی‌ په‌كه‌كه‌ له‌بارودۆخی‌ سوریادا‬ ‫كاریگه‌ر بێت"‪.‬‬ ‫س����ه‌ڕه‌رای‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ هه‌فت����ه‌ی‌ رابردوو‪،‬‬ ‫وه‌زیری‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ توركی����ا ئه‌حمه‌د داود‬ ‫ئۆغل����و جه‌ختی‌ له‌وه‌ كرده‌وه‌ كه‌ س����وریا‬ ‫جورئه‌ت ناكات كارت����ی‌ پارتی‌ كرێكارانی‌‬ ‫كوردس����تان (‪ )PKK‬ل����ه‌دژی‌ ئه‌نق����ه‌ره‌‬ ‫به‌كاربهێنێت‪ ،‬به‌اڵم زۆرب����ه‌ی‌ میدیاكانی‌‬ ‫توركی����ا پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌و قس����ه‌یه‌ی‌ داود‬ ‫ ‬ ‫ئۆغل����و به‌ڕاس����ت ده‌زان����ن‪ ،‬زۆربه‌ی‌ ئه‌و بەشار ئەسەد‬ ‫راپۆرتانه‌ی‌ ماوه‌یه‌كه‌ له‌زاری‌ چه‌ند چه‌ند‬ ‫س����ه‌رچاوه‌یه‌كی‌ ئاگاداره‌وه‌ له‌میدیاكانی‌‬ ‫توركیدا باڵوده‌بنه‌وه‌‪ ،‬ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫په‌كه‌كه‌ له‌گه‌ ‌ڵ ده‌س����ه‌اڵتدارانی‌ سوریادا‬ ‫رێكه‌وتووه‌ كه‌ له‌به‌رامبه‌ر هاوكاری‌ كردنی‌‬ ‫رژێمی‌ به‌ش����ار ئه‌س����ه‌د له‌دامركاندنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌و خۆپیش����اندان‌و ناڕه‌زایه‌تییه‌ی‌ ئێستا‬ ‫س����وریای‌ گرتووه‌ته‌وه‌‪ ،‬چه‌ن����د بنكه‌یه‌ك‬ ‫له‌ناو خاكی‌ س����وریا‌و نزیك به‌س����نووری‌ ئه‌م ج����ۆره‌ پڕوپاگه‌ندانه‌یه‌وه‌ كورده‌كانی‌‬ ‫توركی����ا دابمه‌زرێنێ����ت‪ ،‬به‌دیاریكراویش س����وریا وه‌ك الیه‌نگری‌ رژێمه‌كه‌ی‌ ئه‌سه‌د‬ ‫له‌ناوچه‌ی‌ (عه‌ین ئه‌لره‌سول)‪ .‬میدیاكانی‌ بمێننه‌وه‌‪ ،‬ی����ان به‌النیكه‌مه‌وه‌ نه‌چنه‌ پاڵ‌‬ ‫توركیا باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ سوپای‌ ئه‌و ئه‌و هه‌واڵنه‌ی‌ كه‌ بۆ روخاندنی‌ ئه‌و رژێمه‌‬ ‫واڵته‌ چه‌ند تیپێك����ی‌ كۆماندۆی‌ ره‌وانه‌ی‌ له‌ئ����ارادان‪ .‬هه‌روه‌ه����ا میدیاكانی‌ تورك‬ ‫س����ه‌ر ئه‌و س����نووره‌ كردووه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ ئاماژه‌ به‌لێدوانێكی‌ سه‌ركرد‌هی‌ گه‌ریالكانی‌‬ ‫گرتنه‌به‌ری‌ رێوش����وێنێكی‌ ئه‌منی‌ توند تا په‌كه‌ك����ه‌ م����وراد قه‌ره‌ی����ه‌الن ده‌ده‌ن كه‌‬ ‫گه‌ریالكانی‌ په‌كه‌كه‌ له‌وێوه‌ دزه‌ نه‌كه‌ن بۆ بانگهێش����تی‌ كورده‌كانی‌ سوریای‌ كردووه‌‬ ‫هه‌ر له‌ئێس����تاوه‌ خۆیان پڕ چه‌ك بكه‌ن‪،‬‬ ‫ناو توركیا‪.‬‬ ‫توركیا به‌ئه‌ندازه‌یه‌ك له‌"مه‌ترس����ی‌ كورد" بێ‌ ئه‌وه‌ی‌ بكه‌ونه‌ ش����وێن رژێمی‌ ئێستا ‌ی‬ ‫تۆقاوه‌‪ ،‬كه‌ ده‌س����ه‌اڵتدارانی‌ ئ����ه‌و واڵته‌ سوریا یان ناڕازییه‌كانی‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫چه‌ند جارێ����ك ئاماده‌یی‌ خۆیان ده‌ربڕیوه‌ "هه‌ڵوێستی‌ خۆیان بسه‌پێنن" به‌گوێره‌ی‌‬ ‫پشتێنه‌یه‌كی‌ ئه‌منی‌ له‌ناو خاكی‌ سوریادا ئه‌و گۆڕانكاریانه‌ی‌ دێنه‌پێش‪.‬‬ ‫دروس����تبكه‌ن له‌پێناو دامركاندنه‌وه‌ی‌ ئه‌و ئه‌م راپۆرتانه‌ی‌ میدیای‌ توركی‌ باس له‌وه‌‬ ‫"مه‌ترس����ی‌"یه‌دا‪ .‬هه‌ندێك له‌ڕۆژنامه‌كانی‌ ده‌كه‌ن كه‌ هه‌ماهه‌نگ����ی‌ نێوان په‌كه‌كه‌و‬ ‫توركیا جه‌غت له‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ په‌كه‌كه‌ سوریا له‌ئاس����تێكی‌ زۆر به‌رزدایه‌‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫پڕوپاگه‌ن����ده‌ی‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ باڵوكردووه‌ته‌وه‌ ده‌ڵێ����ن به‌مدواییه‌ پۆلیس����ی‌ ئ����ه‌و واڵته‌‬ ‫كه‌ "ئه‌نجومه‌نی‌ نیش����تمانی‌ سوریا" دوای‌ له‌میانه‌ی‌ هه‌ڵكوتانه‌ س����ه‌ر نووسینگه‌ی‌‬ ‫روخانی‌ رژێمه‌كه‌ی‌ ئه‌سه‌د‪ ،‬دان به‌مافه‌كانی‌ پارێزه‌ره‌كانی‌ ئۆجه‌الندا ده‌س����ت به‌سه‌ر‬ ‫كوردا نانێ����ت‪ ،‬به‌پێی‌ ئه‌و "رێككه‌وتننامه‌ نامه‌یه‌كدا گرتووه‌ كه‌ كه‌ عه‌بدواڵ ئۆجه‌الن‬ ‫نهێنییه‌ی‌ كه‌ له‌گه‌ڵ‌ ئه‌نقه‌ره‌ كردوویه‌تی‌"‪ .‬به‌ده‌س����توخه‌تی‌ خۆی‌ بۆ به‌شار ئه‌سه‌دی‌‬ ‫میدیاكانی‌ توركیا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ نووس����یوه‌‌و داوای‌ له‌پارێزه‌ران����ی‌ كردووه‌‬ ‫په‌كه‌كه‌ ده‌ی����ه‌وێ‌ له‌ڕێگه‌ی‌ باڵوكردنه‌وه‌ی‌ بۆی‌ بنێرن‪ .‬به‌پێی‌ ئه‌و راپۆرتانه‌ ئۆجه‌الن‬

‫عەبدواڵ ئۆجەالن‬

‫‪%25‬ی‌ گه‌ریالكانی‌ په‌كه‌كه‌ كورد ‌ی‬ ‫سوریان‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌كات هه‌ڵوێست ‌ی‬ ‫په‌كه‌كه‌ له‌بارودۆخی‌ سوریادا كاریگه‌ر بێت‬ ‫له‌نامه‌كه‌یدا پێش����نیاری‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ كردوو‌ه‬ ‫كه‌ په‌كه‌كه‌ یارمه‌تی‌ س����ه‌رۆكی‌ س����وریا‬ ‫ده‌دات له‌دامركاندنه‌وه‌ی‌ ناڕه‌زایه‌تییه‌كانی‌‬ ‫ئێس����تای‌ ئه‌و واڵت����ه‌دا‪ ،‬چونكه‌ ئۆجه‌الن‬ ‫گرنگییه‌ك����ی‌ ب����ه‌و په‌یامان����ه‌ ده‌دات كه‌‬ ‫به‌شار ئه‌سه‌د سه‌باره‌ت به‌چاره‌سه‌ركردنی‌‬ ‫كێش����ه‌ی‌ ك����ورد له‌ڕێگ����ه‌ی‌ گفتوگ����ۆوه‌‬ ‫به‌مدواییه‌ رایگه‌یان����دووه‌‪ .‬گوایه‌ ئۆجه‌الن‬ ‫به‌پارێزه‌ره‌كان����ی‌ وتووه‌ ك����ه‌ "بنه‌ماڵه‌ی‌‬ ‫ئه‌س����ه‌د دوژمنی‌ گه‌لی‌ كورد نین‌و هیواش‬ ‫ده‌خوازین به‌ش����ار ئه‌س����ه‌د كوڕی‌ باوكی‌‬ ‫خۆی‌ ب����ێ‌‌و رێز له‌مافه‌كانی‌ كورد بگرێت‪،‬‬ ‫ئه‌سه‌د به‌شداری‌ له‌و توندوتیژیانه‌دا ناكات‬ ‫ك����ه‌ له‌ئێران‌و توركی����ا دژ به‌كورد په‌یڕه‌و‬ ‫ده‌كرێت"‪.‬‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌و راپۆرتان����ه‌ له‌كۆبوونه‌وه‌یه‌كی‌‬ ‫ئۆج����ه‌الن له‌گ����ه‌ڵ‌ پارێزه‌ره‌كانی����دا كه‌‬ ‫له‌كۆتایی‌ ئای����اری‌ رابردوودا ئه‌نجامدراوه‌‪،‬‬ ‫یه‌كێك له‌پارێزه‌ره‌كانی‌ پێیوتووه‌ هه‌ندێك‬ ‫له‌كادێرانی‌ په‌كه‌كه‌ ره‌وانه‌ی‌ سوریا كراون‬ ‫به‌هۆی‌ ئه‌و بارودۆخ����ه‌وه‌ كه‌ ئه‌و واڵته‌ی‌‬ ‫تێكه‌وتووه‌‪ ،‬ئۆج����ه‌الن پێیوتون "ناردنی‌‬ ‫‪ 1000‬كادێری‌ په‌كه‌كه‌ بۆ سوریا به‌پێویست‌و‬

‫گرنگ ده‌زان����م"‪ .‬ئۆجه‌الن له‌پارێزه‌ره‌كه‌ ‌ی‬ ‫پرس����یوه‌‪ :‬ئایا ئه‌وانه‌ی‌ ره‌وانه‌ی‌ س����وریا‬ ‫كراون په‌یوه‌ندیان به‌ئه‌سه‌ده‌وه‌ كردووه‌؟‬ ‫پارێزه‌ره‌ك����ه‌ وتویه‌ت����ی‌‪ :‬نازانم‪ .‬ئۆجه‌الن‬ ‫پێداگری‌ له‌س����ه‌ر گرنگی‌ ئام����اده‌ كردنی‌‬ ‫گه‌لی‌ كورد له‌س����وریا بۆ چاره‌س����ه‌رێكی‌‬ ‫دیموكرتیان����ه‌ ك����ردووه‌‌و له‌پێناوه‌ش����دا‬ ‫وتویه‌ت����ی‌ "پێویس����ته‌ ژماره‌یه‌كی‌ ته‌واو‬ ‫له‌كادێران����ی‌ په‌كه‌ك����ه‌ بچنه‌ س����وریاوه‌و‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ ئه‌م قۆناغه‌ بكه‌ن"‪.‬‬ ‫ته‌نانه‌ت میدیاكان����ی‌ توركیا ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌ك����ه‌ن هه‌ماهه‌نگ����ی‌ نێ����وان په‌كه‌كه‌و‬ ‫س����وریا به‌ئه‌ندازه‌یه‌ك به‌ره‌و پێش چووه‌‬ ‫كه‌ ئه‌و خۆپیش����اندانه‌ گه‌وارنه‌ی‌ ئێستا‬ ‫له‌س����وریادا دژ به‌توركی����ا ئه‌نجامده‌درێن‬ ‫له‌الیه‌ن كادێرانی‌ په‌كه‌كه‌وه‌ رێكده‌خرێن‪.‬‬ ‫ه����ه‌ر له‌چوارچێ����وه‌ی‌ ئ����ه‌م ه����اوكاری‌‌و‬ ‫هه‌مانگییه‌ش����دا‪ ،‬ده‌س����ه‌اڵتدارانی‌ سوریا‬ ‫رێگه‌ی����ان به‌"یه‌كێت����ی‌ دیموكراتی‌" (كه‌‬ ‫حیزبێك����ی‌ كوردی‌ س����ه‌ر ب����ه‌ په‌كه‌كه‌یه‌‬ ‫له‌س����وریا) داوه‌ خولی‌ خوێندنی‌ كوردی‌‬ ‫بكات����ه‌وه‌‌و له‌ئاماده‌كاری‌ ئه‌وه‌ش����دایه‌ كه‌‬ ‫كه‌ناڵێك����ی‌ ئاس����مانی‌ به‌زمان����ی‌ كوردی‌‬ ‫بكاته‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ كوردی‌ سوریا بكه‌نه‌‬ ‫خۆیان‪.‬‬ ‫به‌اڵم له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م راپۆرتانه‌دا‪ ،‬ژماره‌ی‌‬ ‫ئه‌وان����ه‌ش زۆرن كه‌ گومان له‌پش����تگیری‌‬ ‫په‌كه‌ك����ه‌ ب����ۆ رژێم����ی‌ س����وریا ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫توێژه‌ری‌ بواری‌ ستراتیج ‌ی له‌زانكۆی‌ توبی‌‬ ‫توركیا "نیهاد عه‌لی‌ ئه‌ركان" به‌ڕۆژنامه‌ی‌‬ ‫ئه‌خباری‌ لوبنانی‌ راگه‌یاندووه‌ كه‌ "په‌كه‌كه‌‬ ‫باش ده‌زانێت رژێمی‌ س����وریا دره‌نگ یان‬ ‫زوو هه‌ر ده‌ڕوخێ����ت‪ ،‬كه‌واته‌ بۆ ده‌چێته‌‬ ‫گه‌مه‌یه‌كی‌ به‌مجۆره‌وه‌ تا درێژه‌ به‌ته‌مه‌نی‌‬ ‫بدات؟"‪ .‬له‌هه‌مانكاتیش����دا ده‌ڵێت "‪%20‬‬ ‫ب����ۆ ‪%25‬ی‌ گه‌ریالكان����ی‌ په‌كه‌كه‌ كوردی‌‬ ‫س����وریان‪ ،‬ئه‌مه‌ش واده‌كات هه‌ڵوێس����تی‌‬ ‫په‌كه‌ك����ه‌ له‌بارودۆخی‌ س����وریادا كاریگه‌ر‬ ‫بێ����ت‪ ،‬گرنگه‌ بۆ توركیا ك����ه‌ له‌نزیكه‌وه‌و‬ ‫به‌وردی‌ چاودێری‌ كورده‌كانی‌ سوریا بكات‪.‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ رۆڵێك����ی‌ كاریگه‌ریان ده‌بێت‬ ‫له‌ڕه‌وتی‌ رووداوه‌كانی‌ ئێس����تاو داهاتووی‌‬ ‫سوریا‌و سه‌رتاس����ه‌ری‌ ناوچه‌كه‌شدا"‪ ،‬ئه‌و‬ ‫ئام����اژه‌ به‌وه‌ش ده‌كات ك����ه‌ "كورده‌كانی‌‬ ‫س����وریا ده‌یان����ه‌وێ‌ زۆر به‌رێكخراوه‌ی����ی‌‬ ‫ده‌ركه‌ون ب����ۆ ئ����ه‌وه‌ی‌ پێگه‌یه‌كی‌ به‌هێز‬ ‫له‌هاوكێش����ه‌ سیاس����یه‌كانی‌ ئاینده‌ی‌ ئه‌و‬ ‫واڵته‌دا به‌ده‌س����تبهێنن‪ ،‬ه����ه‌روه‌ك چۆن‬ ‫كورده‌كانی‌ عێراق به‌دوای‌ روخانی‌ رژێمی‌‬ ‫سه‌دام حسێندا هه‌مان كاریان كرد"‪.‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪5‬‬

‫به‌ختیار عه‌لی ده‌ینوسێت‬

‫تێکدەری یاری‬

‫لەکاتێکدا ت���ەواوی کۆمەڵگا لە دەوری‬ ‫ئەیکونێک یان بڕوای���ەک یان هیوایەک‬ ‫دەس���وڕێتەوە‪ ...‬ڕۆش���نبیر دێت‌‌و ئەو‬ ‫گومان���ە دەچێنێ���ت ک���ە دەی���کات بە‬ ‫کایەشێوێن‪ ،‬بە تێکدەری یاری‪.‬‬ ‫کۆمەڵگا هەمیشە لەسەر هیوا‌‌و قەناعەت‬ ‫دروستدەبێت‪ .‬خودی کۆمەاڵیەتی ئێمە‬ ‫ب���ەدوای ئەو دی���وە ئارام���ەدا دەڕوات‬ ‫کە هەم���ووان دوای دەک���ەون‪ ...‬واتە‬ ‫لە ناخی ه���ەر یەکێکماندا هەس���تێکی‬ ‫دەس���تەجەمعی هەی���ە ک���ە دوای ئەو‬ ‫دەنگانە دەکەوێت ک���ە لەدەرەوە دێن‪،‬‬ ‫ئەو دەنگانەی لە زۆرینەوە بەرزدەبنەوە‪.‬‬ ‫ل���ە هەر یەکێکماندا خواس���تێکی قووڵ‬ ‫هەیە بۆ تەبایی‪ ،‬ب���ۆ خۆگونجاندن‪ ،‬بۆ‬ ‫بەدەس���تهێنانی ڕەزامەندی کۆمەڵگا‪...‬‬ ‫بەاڵم وەزیفەی ڕۆش���نبیرەکەی ناخمان‬ ‫ئەوەیە کە ئێستێک بەو خودە سیاسییە‪،‬‬ ‫کۆمەاڵیەتیی���ە بکات‌‌و بیوەس���تێنێت‌‌و‬ ‫بێدەنگی بکات‪ .‬ڕۆشنبیرەکەی ناخمان‬ ‫هەمیش���ە ئەو ش���تەمان بیردەخاتەوە‬ ‫ک���ە کۆمەڵگا‌‌و سیاس���ەت دەیەوێت لە‬ ‫بیریبکەین‪.‬‬

‫ڕۆش���نبیر کێی���ە؟ ئ���ەوە یەکێکە لەو‬ ‫پرسیارانەی بەردەوام دووبارەدەبێتەوە‪.‬‬ ‫لە کۆمەڵگاگەلێکی وەک ئێمەش���دا کە‬ ‫ڕۆش���نبیر تێی���دا بوونەوەرێکی نوێیە‪،‬‬ ‫پرسیارەکە قورس���اییەکی زۆر گەورەی‬ ‫هەیە‌‌و بەردەوام مانای نوێ وەردەگرێت‪.‬‬ ‫لەدرێژایی ئەو بیست ساڵەی رابوردوودا‬ ‫سااڵنە‌‌و لە زۆربەی بۆنەکاندا درێژکراوە‬ ‫جۆراوجۆرەکان���ی ئ���ەو پرسیارەش���م‬ ‫بیس���تووە‪ :‬ڕۆشنبیر دەبێت چۆن بێت؟‬ ‫وەزیف���ەی ڕۆش���نبیران چیی���ە؟ ئەی‬ ‫ڕۆش���نبیران دەڵێن چی؟ پرس���یارەکە‬ ‫زۆرج���ار بە ج���ۆرە سەرس���امییەکەوە‬ ‫دەکرێ���ت‪ ،‬زۆرجار تارمای���ی گومانێکی‬ ‫قووڵ لەگەڵ خۆیدا هەڵدەگرێت‪ .‬ئەوەی‬ ‫پرس���یارەکە دەکات‪ ،‬بۆ چارەسەریی‌‌و‬ ‫دەرمانێکی ئەفسوناویی دەگەڕێت کە الی‬ ‫سیاسییەکان‌‌و پیاوانی دین نایدۆزێتەوە‪.‬‬ ‫پرس���یارێکە هەرگیز وەاڵمێکی تەواوی‬ ‫نییە‪ .‬وەک چۆن پرس���یارگەلی‪ :‬عاشق‬ ‫کێیە؟ یان ئیماندار کێیە؟ هەرگیز وەاڵمی‬ ‫تەواویان نییە‪ .‬ڕۆش���نبیر ب���ەردەوام‌‌و‬ ‫بەپێی ساتەوختەکان دەبێت لە گۆشەی‬ ‫جیاواز جی���اوازەوە پێناس���ەبکرێتەوە‪،‬‬ ‫ڕۆشنبیریی ئەبەدیی بوونی نییە‪ ،‬ئەوەی‬ ‫لە ساتێکدا وەزیفەی ڕۆشنبیریی هەیە‪،‬‬ ‫مەرج نیی���ە لە هەموو جێ���گا‌‌و هەموو‬ ‫ساتەکاندا ڕۆشنبیر بێت‪.‬‬ ‫یەکێک لەو پێناس���انەی کە هەمیش���ە‬ ‫بۆ م���ن زۆر جێ���گای س���ەرەنج بووە‪،‬‬ ‫ئەو تێڕوانینەی «خۆزی���ە ئۆرتیگا یی‬ ‫گاس���یت» ـە کە وا پێناسەی ڕۆشنبیر‬ ‫دەکات‪ ،‬وەک س���یفەتێک کە پەیوەندی‬ ‫ب���ە «من���ی کۆمەاڵیەتی»ی���ەوە نییە‪.‬‬ ‫ڕۆشنبیر بەوپێیە خواست‌‌و وەزیفەیەکی‬ ‫کۆمەاڵیەت���ی نییە‪ ،‬مرۆڤ ب���ۆ ئەوانی‬ ‫تر نابێتە ڕۆش���نبیر‪ ...‬واتە ڕۆش���نبیر‬ ‫ب���ە پێچەوانەی نوس���ەر یاخ���ود زانا‬ ‫یاخود فەیلەس���وف‪ ،‬یاخود مامۆستای‬ ‫زانس���تەبااڵکان‪ ،‬وزیفەی���ەک ی���ان‬ ‫پلەوپایەیەکی کۆمەاڵیەتی نییە‪ ،‬ئیشێک‬ ‫نییە‪ ،‬ش���ێوە خۆنمایش���کردنێک نییە‪ ،‬وشەی ڕۆشنبیر تەنیا دەبێت لەو کاتەدا‬ ‫ج���ۆرە خۆدەرخس���تنێکی تایبەت نییە بەکاربێت‪ ،‬کە کەس���ێک دەبینین پشت‬ ‫لەسەر سەحنەی کۆمەڵگا‪ .‬بەپێی «یی ئەستوور بە ئیرادەی مەعریفە‪ ،‬یارییەک‬ ‫گاسێت» ڕۆشنبیر بۆ خۆی ڕۆشنبیرە‪ ،‬تێکدەدات‪ ..‬ئارامییەک دەشێوێنێت‪...‬‬ ‫وە لەجەوه���ەردا دژ بە خ���ۆی‌‌و لەگەڵ ئ���ەو دووب���ارە ناکاتەوە ک���ە هەمووان‬ ‫هەموو بەرەن���گاری‌‌و ناڕازیبوونی خودی دووبارەیدەکەنەوە‪.‬‬ ‫ڕۆشنبیر ئەو دەموچاوەی دیکەی دونیا‬ ‫خۆیشیدا‪ ،‬ڕۆشنبیرە‪.‬‬ ‫تێگەیش���تنەکەی ئۆرتیگا یی گاسێت‪ ،‬ئاشکرادەکات کە بوونەوەرە کۆمەاڵیەتی‌‌و‬ ‫لەن���او بۆچوونەکاندا تایبەتمەندی خۆی سیاسییەکەی ناومان نایەوێت بیبینێت‪.‬‬ ‫هەیە‪ .‬ڕۆشنبیر لە زۆربەی پێناسەکاندا لێرەوە ڕۆش���نبیران تەنیا لە پێناس���ە‬ ‫بوونەوەرێکی کۆمەاڵیەتی‌‌و فەرمانبەرێکی ئەکادیمییە س���ەتحی‌‌و گەمژەکاندا وەک‬ ‫ئۆرگانی ناو کایەکان���ی کۆمەڵگایە‪ ،‬بۆ توێ���ژی کۆمەاڵیەتی س���ەیردەکرێن‪...‬‬ ‫نمونە پێناس���ەی گرامشی بۆ رۆشنبیر‪ ،‬ڕۆش���نبیر هەمیش���ە دیاردەیەک���ی‬ ‫پێناس���ەیەکی تەواو سیاس���ییە‪ ،‬بەاڵم سنووردار‌‌و فەردییە‪ ،‬ڕۆشنبیران توێژی‬ ‫پێناس���ەکەی ئۆرتی���گا یی گاس���ێت‪ ،‬کۆمەاڵیەتی نین‪ ،‬فەرمانبەری کۆمەڵگا‬ ‫دوورت���ر دەڕوات‪ ...‬زۆر دوورتر‌‌و قووڵتر نی���ن‪ ،‬بەڵک���و چەند تاکێکن کە ش���ەڕ‬ ‫لە هەموو پێناسەکانی تر‪ .‬ڕۆشنبیربوون لەگەڵ ئەو ڕۆاڵنەدا دەکەن کە کۆمەڵگا‬ ‫لە جەوهەردا ناتەبابوونە لەگەڵ «خودی پێیان دەسپێرێت‪.‬‬ ‫کۆمەاڵیەت���ی» ـماندا‪ .‬واتە ڕۆش���نبیر گەمژەییە واتێبگەین ئەم فەردانییەتەی‬ ‫تۆخبوونەوەی خودی کۆمەاڵیەتی مرۆڤ ڕۆش���نبیر‪ ،‬ئەم تێکدانە بەردەوامەی بۆ‬ ‫نییە‪ ،‬بەڵک���و بەریەککەوتنێکی ناوەکی یارییەکان لە پێن���اوی خۆدزینەوەدایە‬ ‫قووڵیش���ە لەگەڵ خودی خۆمان‌‌و بوونە لە بەرپرس���یارێتی‪ ،‬بە پێچەوانەوە‪ ،‬لە‬ ‫کۆمەاڵیەتییەکەمان���دا‪ .‬ئێم���ە ئەوکاتە ساتێکدا کە بەرپرس���یارێتییە کۆنەکان‬ ‫نابین���ە ڕۆش���نبیر کە لەگ���ەڵ فەرمانە دەبن ب���ە وەزیفە‪ ،‬دەبن ب���ە فەرمانی‬ ‫کۆمەاڵیەتییەکەمان���دا ی���ان لەگ���ەڵ سیاسی‌‌و کۆمەاڵیەتی‪ ،‬دەبن بە هەوێنی‬ ‫خ���ودی خۆماندا تەبادێین���ەوە‪ ،‬بەڵکو م���ردن‌‌و تەبایی لەگ���ەڵ ڕۆحی گروپدا‪،‬‬ ‫لەوکاتەدا دەبینە ڕۆشنبیر کە دەکەوینە بەرپرس���یارێتی گ���ەورەی ڕۆش���نبیر‬ ‫ملمالنێ���وە‪ ...‬ڕۆش���نبیریی کاتێ���ک لەوەدایە کە جۆری نوێ لە بەرپرسیارێتی‬ ‫دەس���ت پێدەکات کە هەقیقەتی خودی دروستبکات‪.‬‬ ‫خۆمان دەخەینە ژێر پرس���یارەوە‪ .‬واتە ڕۆشنبیر لەو کاتەدا دەمرێت کە دەبێت‬ ‫م���رۆڤ هیچ کات لە دۆخ���ی تەبابووندا بە کۆپ���ی ڕۆحی گش���تی‪ ...‬جا ئیدی‬ ‫لەگەڵ خۆیدا نابێتە ڕۆش���نبیر‪ ،‬بەڵکو ئەو ڕۆح���ە هەر چۆنێک بێت‪ .‬ئەمە بەو‬ ‫س���ەرهەڵدانی ڕۆشنبیر‪ ،‬س���ەرهەڵدانی مانایە نییە کە ڕۆشنبیر تەنیا تێکدەرە‪،‬‬ ‫س���اتێکی ناتەبایی قووڵ���ە هەم لەگەڵ دژایەتی ڕۆحی دەستەجەمعی دەکات لە‬ ‫بەرئەوەی دەیەوێت تایبەت‌‌و ناتەبا بێت‪.‬‬ ‫ئەویدی‌‌و هەم لەگەڵ خوێشیدا‪.‬‬ ‫تەنی���ا بە کۆمەک���ی ئ���ەم بۆچوونەی ناتەبایی ڕۆشنبیر لە بنەڕەتدا سەرچاوەی‬ ‫ئۆرتیگا یی گاسێت‪ ،‬دەتوانین ڕۆشنبیر‌‌و هەموو میتۆد‌‌و فەلس���ەفەکانە‪ .‬ناتەبایی‬ ‫ناتەبایی پێکەوە گرێبدەین‪ .‬ڕۆشنبیر لە ڕۆشنبیر دروس���تکەرە‪ ،‬لەو کاتانەشدا‬ ‫قوواڵییدا ب���ەر لەوەی هەر چییەک بێت تەواو س���ەرهەڵدەدات‌‌و دەردەکەوێت کە‬ ‫یاخیبوونێک���ی گەورەی مرۆڤە بەس���ەر ناتەبایی پێویستییەکی گەورەیە بۆئەوەی‬ ‫بوونەوەرە تەقلیدی‌‌و کۆمەاڵیەتییەکەی ئەگەرەکانی تر ببینی���ن‪ .‬گەر ناتەبایی‬ ‫ناو خۆیدا‪ ،‬بەسەر چوارچێوەکانی خەیاڵ‌‌و ڕۆشنبیر ناتەباییەکی پاسیڤ‌‌و مردووبایە‬ ‫بیرکردنەوەدا کە چوارچێوەگەلێکن ئەو بەدرێژای���ی مێ���ژوو فیک���ر‌‌و داهێنان‌‌و‬ ‫دروس���تی نەک���ردون‌‌و ماف���ی خۆیەتی ڕێش���کێنی نوێ نەدەهاتنە سەر شانۆ‪.‬‬ ‫بەوەدا ئەوە تەنیا ڕۆش���نبیرانن ئایدیای‬ ‫لەگەڵیان ناتەبابێت‪.‬‬ ‫ڕۆش���نبیریی ق���ووڵ ب���ە ئ���ارەزووی نوێ‌‌و داهێنانی نوێ دروستدەکەن‪ ،‬هیچ‬ ‫نەگونجان���ەوە گرێ���دراوە‪ ...‬ڕۆش���نبیر کەس نییە بتوانێت ئەو ڕۆحە ناتەبایەیان‬ ‫هەوڵ���ی تەبابوون نیی���ە لەگەڵ خود‌‌و بە پاس���یڤ‌‌و نابەرپرس وەس���فبکات‪.‬‬ ‫دەرەوەی خوددا وەک هەندێک ڕووکەش‌‌و ئەوەی خودپەرس���تە ئەوانەن کە تەنیا‬ ‫خێ���را حوکم���دەدەن‪ ،‬ب���ە پێچەوانەوە بۆ ئافەرینی مێگ���ەل دەگەڕێن‪ ،‬نەوەک‬ ‫هەمیشە چاندنی ناتەباییە‪ .‬ڕۆشنبیر ئەو ئەوانەی لەسەر حیسابی تەنهایی خۆیان‬ ‫کەس���ەیە کە هەمیشە شتێک لە ڕۆحی شتی نوێ دەخولقێنن‪.‬‬ ‫ناتەبایی دەخاتە ناو ساتەوەختەکانەوە‪.‬‬ ‫»»‪19‬‬

‫سەرهەڵدانی ڕۆشنبیر‪،‬‬ ‫سەرهەڵدانی ساتێکی‬ ‫ناتەبایی قووڵە هەم‬ ‫لەگەڵ ئەویدی‌‌و هەم‬ ‫لەگەڵ خوێشیدا‬


‫‪6‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫له‌كوردستان حیزب باره‌گا ده‌سوتێنێت‌و‬ ‫ده‌بێت حكومه‌ت قه‌ره‌بو ‌ی بكاته‌وه‌‬ ‫ ئا‪ :‬پشتیوان جه‌مال‬ ‫یه‌كگرتوی‌ ئیسالمی‌ كوردستان زیانه‌‬ ‫ماددییه‌كانی‌ سوتاندنی‌ باره‌گاكانی‌‬ ‫له‌ده‌ڤه‌ری‌ بادینان ئاشكرا كرد كه‌‬ ‫زیاتر له‌ ‪ 10‬ملیۆن دۆالره‌‪ ،‬داواكاری‌‬ ‫گشتیش حكومه‌ت به‌به‌رپرسیار نازانێت‬ ‫له‌قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و روداوانه‌ی‌ كه‌‬ ‫رویانداوه‌‪.‬‬ ‫تائێس����تا له‌هه‌رێم����ی‌ كوردس����تاندا‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ‌ س����وتاندنی‌ ب����اره‌گای‌ حیزب‌و‬ ‫الیه‌نه‌ سیاسییه‌كان له‌الیه‌ن حیزبه‌كانی‌‬ ‫دیكه‌وه‌‪ ،‬داوا ده‌كرێت حكومه‌ت قه‌ره‌بوی‌‬ ‫ئ����ه‌و الیه‌نه‌ بكات����ه‌وه‌ ك����ه‌ زیانه‌كه‌ی‌‬ ‫لێكه‌وت����وه‌‌و قه‌ره‌بوه‌ك����ه‌ش له‌بودجه‌ی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان سه‌رف ده‌كرێت كه‌‬ ‫بودجه‌ی‌ میلله‌ته‌‪.‬‬ ‫له‌ڕوداوه‌كان����ی‌ ئه‌مدواییه‌ی‌ ناوچه‌ی‌‬ ‫بادیناندا كه‌ هێرشكرایه‌ سه‌ر سه‌نته‌ری‌‬ ‫مه‌س����اج‌و دوكان����ی‌ مه‌یفرۆش����ه‌كان‌و‬ ‫س����وتێنران‌و‪ ،‬دواج����ار باره‌گاكان����ی‌‬ ‫یه‌كگرتوی‌ ئیسالمی‌‌و راگه‌یاندنه‌كانیان‬ ‫كران����ه‌ ئامانج‌و س����وتێنران‪ ،‬پاش����ان‬ ‫س����ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێ����م بڕیاری����دا‬ ‫به‌دروستكردنی‌ لیژنه‌یه‌كی‌ لێكۆڵینه‌وه‌‌و‬ ‫په‌رله‌مانیش له‌ڕاسپارده‌یه‌كی‌ ‪ 8‬خاڵیدا‌و‬ ‫له‌بڕگه‌یه‌كیدا داوایكرد حكومه‌تی هه‌رێم‬ ‫به‌پێی یاسا قه‌ره‌بووی ماددی‌و مه‌عنه‌وی‬ ‫ئه‌و كه‌س����انه‌ بكاته‌وه‌ ك����ه‌ زه‌ره‌رمه‌ند‬ ‫بوون‪.‬‬ ‫جگه‌ له‌و روداوانه‌‪ ،‬له‌كاتی‌ روداوه‌كانی‌‬ ‫‪17‬ی‌ ش����وبات‌و رۆژان����ی‌ دوایش����دا‪،‬‬ ‫له‌ش����اری‌ هه‌ولێر‌و دهۆك هێرش����كرایه‌‬ ‫س����ه‌ر باره‌گاكانی‌ بزوتن����ه‌وه‌ی‌ گۆڕان‌و‬ ‫س����وتێنران‪ ،‬ب����ه‌اڵم تائێس����تا قه‌ره‌بوو‬ ‫نه‌كراونه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫یه‌كگرتوو‪ :‬زیانه‌ ماددییه‌كانمان زیاتر‬ ‫ل ‌ه ‪ 10‬ملیۆن دۆالره‌‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌ن����ی‌ ش����ورای‌‬ ‫یه‌كگرتوی‌ ئیس��ل�امی‌ كوردس����تان‪ ،‬د‪.‬‬ ‫محه‌م����ه‌د ئه‌حم����ه‌د له‌لێدوانێك����دا بۆ‬ ‫ئاوێنه‌ رایگه‌یاند كه‌ زیانه‌ ماددییه‌كانی‌‬

‫قه‌ره‌بوکردنه‌وه‌ی‬ ‫سوتاندنی باره‌گای‬ ‫حیزب له‌الیه‌ن‬ ‫حکومه‌ته‌و‌ه‬ ‫ناشیرینترین‬ ‫ی‬ ‫شێواز ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌هه‌ده‌ردان ‌‬ ‫پار‌هی‌ میلله‌ته‌‬ ‫سوتاندنی‌ كۆی‌ باره‌گاكانیان له‌ده‌ڤه‌ری‌‬ ‫بادینان زیاتر له‌ ‪ 10‬ملیۆن دۆالره‌‪.‬‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌وه‌ی‌ كه‌ داوای‌ قه‌ره‌بوو‬ ‫له‌چ الیه‌نێك ده‌كه‌نه‌وه‌؟ ناوبراو وتی‌ "با‬ ‫ئه‌نجام����ی‌ لیژنه‌ی‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ كۆتایی‌‬ ‫پێبێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر هاتوو ده‌ركه‌وت الیه‌نگرانی‌‬ ‫حیزب سوتاندویانه‌ ئه‌وا داوای‌ قه‌ره‌بوو‬ ‫له‌حی����زب ده‌كه‌ین‪ ،‬ئه‌گه‌ری����ش هاتوو‬ ‫كه‌مته‌رخه‌مییه‌ك����ه‌ له‌داموده‌زگاكان����ی‌‬ ‫حكوم����ه‌ت بوو ئه‌وا ده‌بێ����ت حكومه‌ت‬ ‫قه‌ره‌بوومان بۆ بكاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫سه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ شورای‌ یه‌كگرتوو‬ ‫ئام����اژه‌ی‌ به‌وه‌دا كه‌ ئه‌وان له‌ئێس����تادا‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ی‌ ب����ه‌دوای‌ چاره‌س����ه‌ركردنی‌‬ ‫ریشه‌یی‌ كلتوری‌ سوتاندنی‌ باره‌گاكانن‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ن����ده‌ قه‌ره‌بووكردنی����ان ب����ه‌الوه‌‬ ‫گرن����گ نیی����ه‌‪ ،‬چونكه‌ وه‌ك ئ����ه‌و وتی‌‬ ‫"قه‌ره‌بووكردن����ه‌وه‌ كاری‌ په‌رله‌م����ان‌و‬ ‫ده‌زگای‌ قه‌زایی����ه‌‪ ،‬ئێمه‌ ده‌بێت كلتوری‌‬ ‫سوتاندنی‌ باره‌گای‌ حیزبه‌كان له‌ڕیشه‌وه‌‬ ‫كۆتایی‌ پێبێنین"‪.‬‬ ‫گۆڕان‪ :‬پێویسته‌ الیه‌نی‌ تاوانبار‬ ‫قه‌ره‌بوه‌كه‌ بداته‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی گۆڕان له‌شار ‌‬ ‫ی بزوتنه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌رپرس ‌‬

‫ش���ێوه‌یــــــ ‌ه قه‌ره‌بوم���ان بكات���ه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی دادگاو‌ه‬ ‫به‌ڵك���و ده‌ڵێ���ت له‌ڕێگ��� ‌ه ‌‬ ‫قه‌ره‌بوتان بۆ بكه‌ینه‌وه‌‪ ،‬بۆی ‌ه تائێستا‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌و مه‌س���ه‌لـــــــه‌یه‌ش یه‌كالی��� ‌‬ ‫نه‌بوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫"حكومه‌ت به‌رپرس نیی ‌ه‬ ‫له‌قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌"‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫ی داواكار ‌‬ ‫ی فه‌رمانگ ‌ه ‌‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫له‌سلێمانی‌‪ ،‬فه‌رهاد حاته‌م له‌لێدوانێكدا‬ ‫ی یاساییه‌و‌ه‬ ‫بۆ ئاوێن ‌ه رایگه‌یاند ك ‌ه له‌ڕو ‌‬ ‫ی تۆمه‌تبار ب���ه‌و كاره‌ ‬ ‫ده‌بێ���ت الیه‌ن��� ‌‬ ‫ده‌ستنیش���ان بكرێ���ت‌و بدرێت ‌ه دادگا‌و‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی كۆتای ‌‬ ‫دواج���ار دادگا بڕی���ار ‌‬ ‫وه‌ربگرێت‪ ،‬پاش���ان ئه‌گ���ه‌ر ده‌ركه‌وت‬ ‫ی ده‌وڵه‌ت ‌ه ئه‌و‬ ‫ئه‌و كه‌س ‌ه فه‌رمانبه‌رێك ‌‬ ‫كات ‌ه حكومه‌ت به‌رپرس ‌ه له‌قه‌ره‌بوه‌كه‌‪،‬‬ ‫ێ هیچ‬ ‫ فۆتۆ‪ :‬کوردیو هه‌تا ئه‌گه‌ر ئه‌و فه‌رمانبه‌ر‌ه به‌ب ‌‬ ‫باره‌گایه‌کی سوتاوی یه‌کگرتووی ئیسالمی له‌قه‌زای زاخۆ‬ ‫ی كردبێت دوبار‌ه‬ ‫فه‌رمانێكیش ئه‌و كار‌ه ‌‬ ‫ی حكومه‌ت به‌رپرس ‌ه له‌قه‌ره‌بوكردنه‌وه‌كه‌‪،‬‬ ‫ده‌چێ���ت ب���ۆ ئیمتیازات‌و مه‌س���اریف ‌‬ ‫ی راگه‌یاند‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬سه‌اڵح مه‌زن به‌ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌ركرده‌كان‪ ،‬هه‌ندێجار‌و به‌اڵم ئه‌گ���ه‌ر حكومه‌تی���ش فه‌رمان ‌‬ ‫تایبه‌ت��� ‌‬ ‫"ئه‌م جۆر‌هی‌ قه‌ره‌بووكردنه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی دادگا "س���ه‌ربه‌خۆ"‬ ‫ك���ه‌ له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی روداوه‌كانیش���دا ده‌بینین ئه‌و پێكردبێت ك ‌ه "ئه‌وه‌یان ناكرێت‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫له‌كات��� ‌‬ ‫ی‬ ‫شێوه‌یه‌كی‌ تری‌ به‌هه‌ده‌ردان ‌‬ ‫ێ ناكرێن‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫نییه‌‌و یاساكان جێبه‌ج ‌‬ ‫ی شوێنه‌كان ‌ه‬ ‫ی حكومه‌ت پاراستن ‌‬ ‫ی ئه‌رك ‌‬ ‫ی ده‌چێت بۆ سوتاندن ‌‬ ‫پاره‌ی ‌ه به‌شێك ‌‬ ‫موڵكی‌ گشتییه‌"‬ ‫ی كێشه‌كاندا‬ ‫ناتوانن له‌یه‌كالییكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی "ئه‌مه‌یان نه‌ك س���وتاندنیان) ئ���ه‌وا هه‌ر ده‌بێت‬ ‫ی باره‌گای حیزبه‌كان‪ ،‬توانا وت ‌‬ ‫ی ش���وبات ‌‬ ‫ی ‪‌ 17‬‬ ‫ی روداوه‌كان ‌‬ ‫له‌كات ‌‬ ‫ی خۆیان بگێڕن‪ ،‬هه‌ر بۆی ‌ه له‌كاتێكدا‬ ‫رۆڵ ‌‬ ‫ی حكومه‌ت قه‌ره‌بویان بۆ بكاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی به‌هه‌ده‌ردان ‌‬ ‫ی ناش���رینترین ش���ێواز ‌‬ ‫ی به‌هێز هێرش ده‌كات ‌ه س���ه‌ر راب���ردودا‪ ،‬له‌الی���ه‌ن چه‌ند كه‌س���ێك ‌‬ ‫الیه‌نێك ‌‬ ‫ی كه‌یس���ه‌ك ‌ه‬ ‫دواجار ده‌بێ���ت ئه‌نجام ‌‬ ‫ی پار‌هی‌ میلله‌ته‌"‪.‬‬ ‫ی پێده‌گه‌یه‌نێت نه‌ناس���راوه‌و‌ه هێرشكرای ‌ه سه‌ر كه‌ناڵ ‌‬ ‫ی دیكه‌‌و زیان��� ‌‬ ‫الیه‌نێك ‌‬ ‫ی بێت���ه‌وه‌‌و ئه‌گه‌ریش‬ ‫ی "ئاش���كرای ‌ه ك��� ‌ه ل���ه‌دادگا یه‌كالی ‌‬ ‫ناوب���راو وتیش��� ‌‬ ‫ی (‪‌)NRT‬و سوتێنرا‪ ،‬دواتریش‬ ‫دواج���ار ده‌كه‌ون��� ‌ه دانوس���تان‌و ئاسمان ‌‬ ‫ی هه‌رێم دوو حیزب دروستیان ئ���ه‌و كه‌س‌و الیه‌نان��� ‌ه نه‌دۆزرانه‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی كوردس���تان بڕیاری���دا حكومه‌ت ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان��� ‌‬ ‫س���ه‌ره‌نجامیش به‌قه‌ره‌بوكردن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ك���ردووه‌‪ ،‬بۆی��� ‌ه ئه‌گه‌ر ئ���ه‌و پاره‌ی ‌ه ئ���ه‌و كاره‌یان كردوه‌‪ ،‬ئه‌وا پێویس���ت ‌ه‬ ‫ی ئه‌و ش���وێنان ‌ه ‌‬ ‫ی داخ ‌ه به‌قه‌ره‌بووكردن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی "جێ ‌‬ ‫زیانه‌كان رێكده‌كه‌ون‌و وت ‌‬ ‫ی دوو حیزبه‌ك ‌ه یان حكومه‌ت حكوم���ه‌ت قه‌ره‌بوی���ان ب���ۆ بكاته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌گیرفان ‌‬ ‫ی كوردس���تان زیانیان به‌ركه‌وتووه‌‪.‬‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫ك��� ‌ه له‌خه‌زێن ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بڕوات وه‌ك���و یه‌كه‌‪ ،‬به‌اڵم پرس���یار‌ه چونك ‌ه حكومه‌ت به‌رپرس ‌ه له‌پاراستن ‌‬ ‫ی ئاس���مان ‌‬ ‫ی كه‌ناڵ��� ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌ب���ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫قه‌ره‌بوه‌ك ‌ه ده‌درێ‌‌و ئه‌وه‌ش سیمایه‌ك ‌‬ ‫ی باری‌ ئه‌منی‌‪.‬‬ ‫ی س���ه‌ره‌كییه‌ك ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه ك ‌ه ئه‌و پاره‌ی ‌ه ‌‬ ‫ی گه‌نده‌ڵییه‌‪ ،‬چونك ‌ه پێویس���ت ‌ه (‪ ،)NRT‬توانا عوس���مان بۆ ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫دیك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناوچ ‌ه ‌‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌و روداوان��� ‌ه ‌‬ ‫ی پێو‌ه كراو‌ه‬ ‫ی حیزب���ه‌‌و ته‌س���ه‌روف ‌‬ ‫ی موڵك‌و ال ‌‬ ‫ئ���ه‌و قه‌ره‌بوو‌ه ئه‌و الیه‌ن��� ‌ه بیدات ك ‌ه رونك���رده‌و‌ه ك��� ‌ه س���وتاندن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫ی داواكار ‌‬ ‫ی حكومه‌ته‌‪ ،‬دواجار هه‌ر پاره‌ی بادینانیش‪ ،‬س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی یان ال ‌‬ ‫ی له‌الی���ه‌ن حیزبێك��� ‌‬ ‫ی گش���ت ‌‬ ‫ماڵ��� ‌‬ ‫پێشێلكارییه‌ك ‌هی‌ ئه‌نجامداوه‌"‪.‬‬ ‫ی "له‌م حاڵه‌تانه‌دا پێویست ‌ه‬ ‫ی وت ‌‬ ‫له‌سلێمان ‌‬ ‫ی حیزبی‌‌و موڵك‌و ماڵی‌ گشتییه‌"‪.‬‬ ‫ی دیاریك���راوه‌‌و ب���ۆ ملمالنێ��� ‌‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌قه‌ره‌بوكردن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی تۆمه‌تبار بدۆزێته‌وه‌‌و‬ ‫ی حكومه‌ت كه‌سان ‌‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌قه‌ره‌بوكردن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌پار‌ه ‌‬ ‫ی جارێكیتر قه‌ره‌بوكردن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی باره‌گاكانیان له‌شاره‌كان ‌‬ ‫س���وتاندن ‌‬ ‫ی بیاندات ‌ه دادگا‪ ،‬بۆی ‌ه حكومه‌ت به‌رپرس‬ ‫ی كه‌ناڵه‌كه‌ی���ان به‌ه���ۆ ‌‬ ‫ی حیزب س���وتاندن ‌‬ ‫ی بچوك ‌‬ ‫ی ك ‌ه به‌ش���ێك ‌‬ ‫ی گش���ت ‌‬ ‫ی "له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌ولێر‌و دهۆك‪ ،‬مه‌زن وت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و روداوان ‌ه ‌‬ ‫ی نیی ‌ه له‌قه‌ره‌بوكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی راب���ردوه‌وه‌‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی روداوه‌كان��� ‌‬ ‫ی ش���وبات‌و تیایدا س���ودمه‌نده‌‌و قه‌ره‌بوكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ‪‌ 17‬‬ ‫ی روداوه‌كان ‌‬ ‫له‌كات��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی روده‌دات‪ ،‬ئه‌گ���ه‌ر بێتو فه‌رمانه‌ك ‌ه ال ‌‬ ‫ی (‪ )NRT‬ئاشكرایكرد ك ‌ه به‌پێ ‌‬ ‫ی له‌الی���ه‌ن حكومه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬زنجیره‌یه‌ك ‌ه كه‌ناڵ ‌‬ ‫ی باره‌گاكان ‌‬ ‫ی دوای���ی‌‪ ،‬پارت��� ‌‬ ‫رۆژان��� ‌‬ ‫ی خۆی‌ نه‌بێت"‪.‬‬ ‫ی خه‌ماڵندنه‌كانی���ان زیانه‌كانی���ان بای ‌‬ ‫ی بودج ‌ه ‌‬ ‫ی به‌هه‌ده‌ردان��� ‌‬ ‫ی له‌هه‌ولێر‌و دهۆك سوتاند‪ ،‬بۆی ‌ه له‌پڕۆس��� ‌ه ‌‬ ‫ئێم ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ( ‪ 5‬بۆ ‪ )6‬ملیۆن دۆالره‌‌و وت ‌‬ ‫ی وا هه‌ی ‌ه ده‌بینین نزیك ‌ه ‌‬ ‫تائێستاش ئه‌و كێش���ه‌ی ‌ه له‌نێوانماندا گش���تی‌‪ ،‬بۆی ‌ه جار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وته‌بێژ ‌‬ ‫ی ئاوێن��� ‌ه زۆر هه‌وڵی���دا را ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫ی بڕیاره‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی میلله‌ت ده‌چێت بۆ حیزب‪ ،‬یان "ده‌بـــــوو به‌پێ ‌‬ ‫ی ماوه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم پار‌ه ‌‬ ‫به‌هه‌ڵپه‌س���ێردراو ‌‬ ‫ی حیزب یان بۆ كوردس���تان قه‌ره‌ب���وو بكرێین���ه‌وه‌‪ ،‬حكومه‌ت‪ ،‬د‪ .‬كاو‌ه مه‌حمود وه‌ربگرێت‪،‬‬ ‫ی ده‌چێت ب���ۆ راگه‌یاندن ‌‬ ‫ی قه‌ره‌بووكردنه‌و‌ه له‌پارت ‌‬ ‫ئێم��� ‌ه داوا ‌‬ ‫ی ناو حیزب‪ ،‬یان بــــــه‌اڵم حكوم���ه‌ت ئاماده‌نه‌بوو به‌و به‌اڵم ده‌ستنه‌كه‌وت‪.‬‬ ‫ی دیاریك���راو ‌‬ ‫چینێك ‌‬ ‫ده‌كه‌ین"‪.‬‬

‫"رووداوه‌كانی‌ ئه‌مسا ‌ڵ باشترین به‌ڵگه‌ن‬ ‫كه‌ هێشتا له‌م هه‌رێمه‌دا زیندان ‌ی نهێنی‌‌و تایبه‌ت هه‌یه‌"‬ ‫زیاتر پش���تیوانیكردنی‌ ئه‌و بۆچونه‌شی‌‬ ‫ ئا‪ :‬ئاسۆ سه‌راوی‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ خسته‌ڕوو كه‌ ده‌سه‌اڵتی‌ كورد ‌‬ ‫ی‬ ‫چاالكوانێكی‌ مافه‌كانی‌ مرۆڤ بۆچونی‌ ب���ۆ روبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ خۆپیش���انده‌ران‪،‬‬ ‫به‌رپرس���انی‌ هێ���زی‌ نه‌ناس���راویان‬ ‫وایه‌ له‌مساڵدا زۆرترین پێشێلكاری‌‬ ‫به‌كارهێناوه‌‌و وه‌ك ئه‌و روونیده‌كاته‌وه‌‬ ‫به‌رامبه‌ر مافه‌كانی‌ مرۆڤ كراوه‌‌و‬ ‫پێش���تر ئ���ه‌وان له‌كات���ی‌ حاڵه‌ت���ه‌‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت كه‌ رووداوه‌كانی‌ ‪17‬‬ ‫نائاس���اییه‌كاندا‪ ،‬یاخود بۆ لێپرسینه‌وه‌‬ ‫شوبات‌و ئه‌مدواییه‌ی‌ ناوچه‌ی‌ بادینان‬ ‫باشترین به‌ڵگه‌ن كه‌ له‌مساڵدا زۆرترین له‌ مافه‌كان���ی‌ مرۆڤ‪ ،‬له‌گه‌ڵ هێزه‌كانی‌‬ ‫پۆلیس‌و ئاس���ایش مامه‌ڵه‌یان كردوه‌‪،‬‬ ‫پێشێلكاری‌ به‌رامبه‌ر مافه‌كانی‌ مرۆڤ‬ ‫به‌وه‌ش تاڕاده‌یه‌ك له‌ئیشوكاری‌ یه‌كتری‌‬ ‫كراوه‌‪.‬‬ ‫ئاگادار بوون‪ ،‬به‌اڵم له‌و كاتانه‌دا ئه‌وان‬ ‫به‌رپرس���ی‌ به‌ش���ی‌ ماف���ی‌ م���رۆڤ هێ���زی‌ نوێیان بینیوه‌‪ ،‬له‌و روه‌ش���ه‌وه‌‬ ‫له‌رێكخراوی‌ "په‌ره‌پێدانی‌ دیموكراسی‌‌و وتی‌ "ل���ه‌و كاتانه‌دا هێزم���ان ده‌بینی‌‬ ‫ماف���ی‌ م���رۆڤ"‪ ،‬پارێ���زه‌ر كارزان نه‌مانده‌زان���ی‌ ن���اوی‌ یاس���اییان چیه‌‪،‬‬ ‫عه‌بدولفازی���ل‪ ،‬له‌دیدارێك���ی‌ ئاوێنه‌دا یاخود به‌پێی‌ چ یاس���ایه‌ك رووبه‌رووی‌‬ ‫ئام���اژه‌ ب���ه‌وه‌ ده‌كات ك���ه‌ له‌س���ه‌ر خۆپیشانده‌ران ده‌بنه‌وه‌؟"‪.‬‬ ‫پارێ���زه‌ر كارزان فازیل له‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫ئاس���تی‌ باس���كردنی‌ مافه‌كانی‌ مرۆڤ‌و‬ ‫هه‌ڵس���وكه‌وت كردن له‌گه‌ڵ به‌ندكراوی‌ روداوانه‌ زیات���ر دوا‌و ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد‬ ‫گرتوخانه‌كان هه‌ست به‌به‌ره‌وپێشچونێك ك���ه‌ هه‌ر له‌و كاتانه‌دا ب���ۆ به‌دواداچون‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬به‌اڵم له‌كاتی‌ هاتنه‌ پێشه‌وه‌ی‌ به‌دوای‌ به‌شێك ئه‌وانه‌ی‌ ده‌ستگیركراون‪،‬‬ ‫رووداوێك���ی‌ نائاس���اییدا‪ ،‬حاڵه‌ته‌كان چونه‌ت���ه‌ زیندانه‌ یاس���اییه‌كانی‌ وه‌ك‬ ‫ته‌واو پێچه‌وانه‌ ده‌بنه‌وه‌‪ ،‬چونكه‌ هه‌ست ئاسایش‌و پۆلیس‪ ،‬به‌اڵم له‌و شوێنانه‌دا‬ ‫به‌زۆرترین پێشێلكاری‌ ده‌كه‌ن به‌رامبه‌ر هه‌م���وو ئه‌و كه‌س���انه‌یان نه‌بینیوه‌ كه‌‬ ‫ده‌ستگیركراون‪ ،‬ئه‌مه‌ش گومانی‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫مافه‌كانی‌ مرۆڤ‪.‬‬ ‫ناوب���راو نمون���ه‌ی‌ رووداوه‌كانی‌ ‪ 17‬ال دروس���تكردون كه‌ هێش���تا زیندانی‌‬ ‫ش���وبات‌و رۆژانی‌ دوای���ی‌ هێنایه‌وه‌ كه‌ "نهێن���ی‌‌و تایبه‌ت" له‌م هه‌رێمه‌دا بوونی‌‬ ‫به‌بڕوای‌ ئه‌و‪ ،‬زۆرترین پێشێلكاری‌ مافی‌ هه‌بێت بۆیه‌ ده‌گاته‌ ئه‌و بڕوایه‌ی‌ بڵێت‬ ‫مرۆڤی‌ تێدا كراوه‌‌و وت���ی‌ "ئه‌و روداوه‌ "رووداوه‌كان���ی‌ ‪ 17‬ش���وبات‌و رۆژان���ی‌‬ ‫(س���ه‌نگی‌ مه‌ح���ك) پێناس���ه‌ ده‌كات دوایی‌‪ ،‬باش���ترین به‌ڵگه‌بوون له‌س���ه‌ر‬ ‫ب���ۆ ئه‌وه‌ی‌ ده‌س���ه‌اڵتی‌ ك���وردی‌ پێی‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌م واڵته‌دا ش���وێنی‌ نایاسایی‌‌و‬ ‫تاقیبكرێته‌وه‌ تا بزانرێ‌ له‌كاتی‌ رووداوه‌ نهێن���ی‌‌و تایبه‌ت هه‌یه‌ بۆ زیندانیكردنی‌‬ ‫نائاس���اییه‌كاندا چ���ۆن مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ مرۆڤه‌كان‪ ،‬خۆ زیندانی‌ نهێنی‌‌و تایبه‌ت‬ ‫مافه‌كانی‌ م���رۆڤ ده‌كرێ���ت"‪ .‬كارزان ه���ه‌ر ئه‌وه‌ نیی���ه‌ له‌ش���وێنێكی‌ دووره‌‬ ‫جه‌خت له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كاته‌و‌ه كه‌ له‌و ده‌س���ت‌و ژێرزه‌مینكێدا بێ���ت‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫تاقیكردنه‌وه‌ی���ه‌دا ده‌س���ه‌اڵتی‌ كوردی‌ هه‌ر شوێنێك كه‌ مه‌رجی‌ زیندانیبوونی‌‬ ‫"ده‌رنه‌چ���وه‌"‌و وت���ی‌ "له‌جیاتی‌ به‌ره‌و یاس���ایی‌ تێدا نه‌بێت‌و مرۆڤ به‌بڕیاری‌‬ ‫ی كوردی‌ له‌ڕووی‌ به‌رپرس���ێك‌و به‌ش���ه‌و‌و رۆژێك كرایه‌‬ ‫پێشچون‪ ،‬ده‌س���ه‌اڵت ‌‬ ‫ی مرۆڤ���ه‌وه‌ چه‌ند زیندان‌و تێیدا شاردرایه‌وه‌ ئه‌وه‌ زیندانی‌‬ ‫پاراس���تنی‌ مافه‌كان ‌‬ ‫هه‌نگاوێ���ك ب���ۆ دواوه‌ گه‌ڕانده‌وه‌"‪ .‬بۆ نایاسایی‌ نهێنی‌‌و تایبه‌ته‌"‪.‬‬

‫س���ه‌بارت ب���ه‌وه‌ش كه‌ هه‌ن���دێ‌ له‌‬ ‫حیزب���ه‌كان ده‌زگای‌ ئه‌من���ی‌ تایب���ه‌ت‬ ‫به‌خۆی���ان هه‌ی���ه‌‌و ده‌وت���رێ‌ "زیندانی‌‬ ‫تایبه‌تیش���یان" هه‌ی���ه‌‪ ،‬ئای���ا ئ���ه‌و‬ ‫زیندانییانه‌ تا چه‌ندێك له‌ژێر چاودێری‌‬

‫له‌کاتی‬ ‫خۆپیشاندانه‌کاندا‬ ‫ی‬ ‫هێزمان ده‌بین ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناو ‌‬ ‫نه‌مانده‌زان ‌‬ ‫یاساییان چیه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫یاخود به‌پێ ‌‬ ‫چ یاسایه‌ك‬ ‫ی‬ ‫رووبه‌ڕوو ‌‬ ‫خۆپیشانده‌ران‬ ‫ده‌بنه‌وه‌؟‬ ‫رێكخراوه‌كانی‌ ماف���ی‌ مرۆڤدان؟ به‌پێی‌‬ ‫زانیارییه‌كانی‌ ئه‌م چاالكوانه‌ی‌ مافه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫مرۆڤ‪ ،‬هیچ یه‌كێكه‌ له‌و ده‌زگایانه‌ له‌ژێر‬ ‫چاودێری‌ رێكخراوه‌كاندا نین‪.‬‬ ‫كارزان باس���ی‌ له‌خراپ���ی‌ ره‌وش���ی‌‬ ‫گرتوخانه‌كان���ی‌ هه‌رێ���م ك���رد له‌ڕووی‌‬ ‫جێگه‌‌و شوێنه‌وه‌ كه‌ به‌بڕوای‌ ئه‌و‪ ،‬هیچ‬ ‫گرتوخانه‌یه‌كی‌ هه‌رێم ناوی‌ "چاكسازی‌"‬

‫به‌سه‌ردا جێگیر نابێت‪ ،‬چونكه‌ مه‌رجی‌‬ ‫زیندانیبونیان به‌ "مانا یاس���اییه‌كه‌ی‌"‬ ‫تێدا نیی���ه‌‌و روونیده‌كاته‌وه‌ كه‌ هه‌موو‬ ‫زیندانییه‌ك بۆ ش���وێنی‌ خه‌وتن به‌پێی‌‬ ‫یاس���ا ده‌بێت (‪ 2‬مه‌تر‌و‪ 20‬سانتیمه‌تر‬ ‫چوارگۆش���ه‌) جێگای‌ هه‌بێ���ت‪" ،‬به‌اڵم‬ ‫جگ���ه‌ ل���ه‌ گرتوخانه‌ی���ه‌ك ك���ه‌ وه‌ك‬ ‫باس���ی‌ ده‌كه‌ن له‌ده���ۆك هه‌یه‌‪ ،‬له‌هیچ‬ ‫گرتوخانه‌یه‌كی‌ هه‌رێم���دا ئه‌و رووبه‌ره‌‬ ‫ب���ۆ به‌ندییه‌كان ته‌رخ���ان نه‌كراوه‌‪ ،‬جا‬ ‫ئێمه‌ باس له‌ ش���وێنی‌ وه‌رزش���كردن‌و‬ ‫ئاس���انكارییه‌كانی‌ تر ناكه‌ین كه‌ به‌پێی‌‬ ‫یاسا جیهانییه‌كان پێویسته‌ بۆ كه‌سی‌‬ ‫به‌ندیی‌ دابین بكرێت"‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌باره‌ی‌ خراپی‌ جێگا‌و ش���وێنی‌‬ ‫زیندانیی���ه‌كان به‌رپرس���ی‌ به‌ش���ی‌‬ ‫ماف���ی‌ مرۆڤ له‌ڕێكخ���راوی‌ په‌رپێدانی‌‬ ‫دیموكراسی‌ مافی‌ مرۆڤ‪ ،‬باس له‌زیندانی‌‬ ‫"گرتن‌و گواستنه‌وه‌ی‌ سلێمانی‌" ده‌كات‬ ‫كه‌ ئه‌و شوێنه‌ بۆ ‪ 150‬كه‌س گونجاوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم وه‌ك ئه‌و ده‌ڵێت "به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫گش���تی‌ ‪ 250‬كه‌سی‌ تێدا ده‌مێنێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌مڕوه‌وه‌ پارێ���زه‌ر كارزان ده‌ڵێت "خۆ‬ ‫تاوان���ی‌ به‌رپرس���انی‌ ئه‌و ش���وێنه‌ش‬ ‫نییه‌ به‌دڵنیایی���ه‌وه‌ زۆریی‌ به‌ندییه‌كان‬ ‫پێش هه‌ر كه‌س���ێك گرفت���ی‌ بۆ ئه‌وان‬ ‫دروستكردوه‌"‪ .‬هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌ ناوبراو‬ ‫حكومه‌ت به‌كه‌مته‌رخه‌م ده‌زانێ‌ به‌وه‌ی‌‬ ‫بودجه‌ی‌ پێویست بۆ ئه‌و بواره‌ ته‌رخان‬ ‫ناكات‌و ده‌ڵێت "هه‌رگیز ته‌مه‌ننای‌ ئه‌وه‌‬ ‫ناك���ه‌م‪ ،‬به‌اڵم تا كاره‌س���اتێك روونه‌دا‬ ‫حكومه‌ت هۆش���یار نابێته‌وه‌‪ ،‬به‌نمونه‌‬ ‫تا رووداوه‌كه‌ی‌ ئۆتێل س���ۆما روینه‌دا‪،‬‬ ‫ئوتێ���ل‌و باڵه‌خان���ه‌كان ناچار نه‌كران‬ ‫كه‌ ب���ۆ حاڵه‌ت���ی‌ نائاس���ایی‌ په‌یژه‌ی‌‬ ‫ده‌ربازب���وون دروس���ت بك���ه‌ن‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫پێش ئه‌وه‌ی‌ خوانه‌كرده‌ كاره‌س���اتێك‬ ‫رووبدات‪ ،‬پێویسته‌ حكومه‌ت هه‌وڵێكی‌‬ ‫باش بدات"‪.‬‬

‫ب���ه‌ده‌ر له‌وه‌ ئ���ه‌م پارێ���زه‌ره‌ باس‬ ‫له‌گرتوخانه‌ی‌ (محه‌ت���ه‌)ی‌ هه‌ولێریش‬ ‫ده‌كات ك���ه‌ مه‌رج���ی‌ زیندانیبونی‌ تێدا‬ ‫نیی���ه‌ وه‌ك ئه‌و ده‌ڵێ���ت "كاتی‌ خۆی‌‬ ‫وێستگه‌ی‌ ش���ه‌مه‌نده‌نه‌فه‌ر بوو‪ ،‬دواتر‬ ‫كراوه‌ته‌ زیندانی‌ ك���ه‌ به‌داخه‌وه‌ حاڵی‌‬ ‫ئه‌وه‌ش له‌وانه‌ی‌ سلێمانی‌ باشتر نییه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ پێویس���ته‌ حكومه‌ت به‌جدی‌ بیر‬ ‫له‌چاككردن���ی‌ ئه‌و ش���وێنانه‌ بكاته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونكه‌ ه���ه‌ر رێكخراوێكی‌ مافی‌ مرۆڤ‬ ‫ك���ه‌ س���ه‌ردانی‌ كوردس���تان ب���كات‪،‬‬ ‫نای���ه‌ت س���ه‌یری‌ ب���ه‌رزی‌ باڵه‌خانه‌‌و‬ ‫رێكی‌ ش���ه‌قامه‌كان بكات‪ ،‬به‌ڵكو كاری‌‬ ‫یه‌كه‌می���ان س���ه‌ردانی‌ گرتوخان���ه‌كان‬ ‫ده‌بێ���ت"‪ .‬ئ���ه‌م پارێ���زه‌ره‌ باس���ی‌‬ ‫له‌بنكه‌كان���ی‌ پۆلیس���یش ده‌كات ك���ه‌‬ ‫زۆرجار كه‌س���ی‌ ده‌س���تگیركراوی‌ تێدا‬ ‫ده‌مێنێته‌وه‌‪ ،‬شوێنی‌ تایبه‌تیان نییه‌ بۆ‬ ‫ئه‌و كه‌سانه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش وه‌ك ئه‌و ده‌ڵێت‬ ‫"گرفتێكی‌ گه‌وره‌یه‌"‪.‬‬ ‫باس‌وخواس���ی‌ هه‌اڵت���ن له‌یاس���ا‌و پارێزه‌ر كارزان عه‌بدولفازیل‬ ‫راپۆرتێك���ی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم كه‌‬ ‫ی ئێمه‌ نه‌ده‌كرد‪ ،‬لێره‌دا پرس���یار‬ ‫له‌ماوه‌ی‌ راب���روودا باڵوكرایه‌وه‌ به‌وه‌ی‌ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫‪ 2636‬كه‌س له‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تاندا ئه‌وه‌ی���ه‌ ئای���ا ئه‌و كه‌س���انه‌ له‌كه‌یه‌وه‌‬ ‫فه‌رمان���ی‌ ده‌س���تگیركردنیان هه‌ی���ه‌‪ ،‬فه‌رمانی‌ ده‌س���تگیركردنیان هه‌یه‌؟ ئایا‬ ‫به‌اڵم تائێستا ده‌س���تگیرنه‌كراون‪ ،‬ئه‌م كه‌س���انی‌ به‌رپرس���ی‌ تێدایه‌؟ خۆزگه‌‬ ‫پارێزه‌ره‌ی‌ توشی‌ سه‌رسوڕمان كردوه‌‪ ،‬له‌ڕاپۆرته‌كه‌ی‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم باس‬ ‫چونكه‌ وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت "ئه‌وان پێشوتر له‌وانه‌ش بكرایه‌"‪ .‬ناوبراو ئه‌و هه‌نگاوه‌ی‌‬ ‫زۆرجار باسیان له‌‌وه‌كردوه‌ كه‌ چه‌نده‌ها س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێ���م به‌حاڵه‌تێك���ی‌‬ ‫كه‌س هه‌یه‌ له‌سه‌روو یاساوه‌ن‌و ده‌ستگیر "زۆر ب���اش" پێناس���ه‌ ده‌كات‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫ناكرێن‪ ،‬ب���ه‌اڵم الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌كان گومانیش���ی‌ هه‌یه‌ له‌وه‌ی‌ ئه‌و كه‌سان ‌ه‬ ‫به‌دواداچونیان بۆ ئ���ه‌و وتانه‌ی‌ ئه‌وان ده‌ستگیر بكرێن‪ ،‬ئه‌م گومانه‌شی‌ له‌وه‌‬ ‫نه‌كردوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ت���ا به‌دانپێدانانی‌ س���ه‌رچاوه‌ی‌ گرتوه‌‪ ،‬له‌پاش تێپه‌ڕینی‌‬ ‫خودی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێ���م ‪ 2636‬ماوه‌یه‌كی‌ زۆر به‌س���ه‌ر نوس���راوه‌كه‌ی‌‬ ‫كه‌س فه‌رمانی‌ گرتنیان هه‌یه‌ تائێس���تا س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم نه‌بیس���توه‌ هیچ‬ ‫ده‌ستگیر نه‌كراون"‪ .‬وتیشی‌ "به‌ڕاستی‌ یه‌ك له‌و كه‌س���انه‌ ده‌س���تگیر كرابێت‪.‬‬ ‫ئه‌و ژماره‌یه‌ ئێمه‌ی‌ توشی‌ شۆك كرد‪ ،‬ئه‌و وتیش���ی‌ "خۆزگه‌ گومانه‌كه‌ی‌ ئێمه‌‬ ‫چونكه‌ پێش���وتر ئێمه‌ باسمان له‌ ‪ 100‬ڕاست ده‌رنه‌چوایه‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌و كه‌سانه‌‬ ‫حاڵه‌تێ���ك ده‌ك���رد‪ ،‬به‌دواداچونیان بۆ ده‌ستگیر بكرانایه‌"‪.‬‬


‫عێراق‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫‪Iraq.awene@gmail.com‬‬ ‫ئه‌ندامانی‌ لیژنه‌ی‌ دارایی‌ په‌رله‌مان‪ ،‬رونیده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ نه‌بوونی‌ حساباتی‌‬ ‫كۆتایی‌ سااڵنی‌ رابردووی‌ بودجه‌ ناكه‌ن به‌كێشه‌‌و ئاماده‌ن هاوكاریی‌ بكه‌ن‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی‌ پرۆژه‌ یاسای‌ بودجه‌ به‌بێ ئه‌و حساباتانه‌ش پێپه‌ڕێنرێت بۆ‬ ‫تاوتوێكردن‌و گفتوگۆ‪ .‬هه‌روه‌ها له‌م ماوه‌یه‌ ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌ران ئاسانكاریی‌‬ ‫بۆ تێپه‌ڕاندنی‌ ‪ 15‬پرۆژه‌ یاساكرد كه‌ ده‌مێكه‌ له‌ناو ئه‌نجومه‌ن گیریان‬ ‫خواردووه‌‪.‬‬

‫له‌گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكادا‬

‫پیاوه‌ ئاینییه‌كانی‌ حه‌وزه‌ی‌ ئاینی‌ نه‌جه‌ف داوا له‌حكومه‌تی‌ عێراق ده‌كه‌ن‬ ‫كه‌ پاسه‌وانیی‌‌و چاودێریی‌ ئاسمانی‌ بۆ شوێنه‌ پیرۆزه‌كانی‌ شیعه‌ دابنێت‪،‬‬ ‫چونكه‌ ترسی‌ ئه‌وه‌ له‌ئارادایه‌ به‌هه‌مانشێوه‌ی‌ كاره‌ تیرۆریستییه‌كانی‌‬ ‫نیویۆرك‌و واشنتۆن له‌ڕێگای‌ رفاندنی‌ فڕۆكه‌وه‌ هه‌وڵی‌ ته‌قاندنه‌وه‌ی‌ مه‌زاره‌‬ ‫شیعییه‌كان بدرێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ شه‌ڕێكی‌ تایفی‌ خوێناوی‌ له‌واڵت هه‌ڵبگیرسێت‬ ‫هاوشێوه‌ی‌ شه‌ڕه‌كانی‌ ‪ 2006‬ـ ‪.2008‬‬

‫مالیكی‌‌و ئه‌لعێراقیه‌ باس له‌گۆڕینی‌ ده‌ستور ده‌كه‌ن‬

‫ ئا‪ :‬الپه‌ڕ‌هی‌ عێراق‬

‫تازه‌ ناوی‌ ده‌ركه‌وتووه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌پسپۆڕییه‌ك كارده‌كات كه‌ ده‌گمه‌نه‌و‬ ‫پێشنیازی‌ ئه‌وه‌شی‌ كردووه‌ چیای‌‬ ‫كۆڕه‌ك بكرێته‌ بنكه‌یه‌ك ‌ی كه‌شتییه‌وانی‌‬ ‫ئاسمانی‌‌و به‌ "باشترین پێگه‌ی‌‬ ‫چاودێریی‌ ئاسمانی‌" له‌سه‌ر ئاستی‌‬ ‫جیهان ناوی‌ ده‌بات‪.‬‬

‫ئه‌و ده‌ستوره‌ له‌سای ‌هی‌ داگیركه‌ردا‬ ‫ی‬ ‫نوسراوه‌ته‌وه‌‌و له‌ژێر گوشار ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكییه‌كان له‌هێزه‌ سیاسییه‌كان‬ ‫تێپه‌ڕێنراوه‌‬ ‫متمان���ه‌ی‌ زۆرین��� ‌هی‌ گه‌ل���ی‌ عێراق���ی‌‬ ‫به‌ده‌س���تهێناوه‌‌و به‌پێی‌ ماده‌ی‌ ‪ 142‬له‌م‬ ‫ده‌س���توره‌ ده‌بوای���ه‌ له‌خولی‌ پێش���ووی‌‬ ‫په‌رله‌ماندا هه‌م���واری‌ تێدا بكرایه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌ه���ۆی‌ ناكۆكیی���ه‌ سیاس���ییه‌كانه‌وه‌‬ ‫هه‌موارك���ه‌ نه‌ك���را‪ .‬ناكۆكییه‌كانی���ش‬ ‫له‌سه‌ر ‪ 5‬ته‌وه‌ره‌ی‌ س���ه‌ره‌كیی‌ بوون كه‌‬ ‫بریت���ی بوون له‌ نه‌وت‌و گاز‪ ،‬ده‌س���ه‌اڵتی‌‬

‫هه‌رێمه‌كان‪ ،‬ماده‌ی‌ ‪ ،140‬ده‌سه‌اڵته‌كانی‌‬ ‫سه‌رۆك كۆمار‪ ،‬ده‌س���ه‌اڵته‌كانی‌ سه‌رۆك‬ ‫وه‌زیران‪.‬‬ ‫هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌م پێشهاته‌ش���دا نوری‌‬ ‫مالیكی‌ س���ه‌رۆك وه‌زی���ران‪ ،‬ئاماده‌ نییه‌‬ ‫ئ���ه‌و ماده‌‌و بڕگانه‌ی‌ ده‌س���تور جێبه‌جێ‬ ‫بكات كه‌ په‌یوه‌س���تن به‌ به‌هه‌رێم بوونی‌‬ ‫پارێزگاكان���ه‌وه‌‌و له‌هه‌ندێ���ك لێدوان���ی‌‬

‫رۆژنامه‌وانی���دا ئام���اژه‌ی‌ به‌وه‌كردوه‌ كه‌‬ ‫ئه‌و ده‌س���توره‌ به‌په‌له‌په‌ل نوسراوه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫كه‌لێ���ن‌و درزی‌ زۆری‌ تێدایه‌‌و پێویس���تی‌‬ ‫به‌هه‌مواركردنه‌‪ .‬به‌اڵم لیس���تی‌ س���ه‌رۆك‬ ‫وه‌زی���ران له‌په‌رله‌م���ان جی���اواز ل���ه‌م‬ ‫بۆچونه‌ی‌ مالیكی‌ به‌رپه‌رچی‌ لێدوانه‌كانی‌‬ ‫ئه‌لعێراقیه‌ی���ان داوه‌ته‌وه‌‌و رایانگه‌یاندووه‌‬ ‫"دژی‌ ئه‌وه‌ین كه‌ ده‌س���تور ببه‌سرێته‌وه‌‬ ‫به‌بێگان���ه‌وه‌‌و به‌ده‌س���تی‌ عێراقیی���ه‌كان‬ ‫خۆیان نوسراوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌م میانه‌یه‌ش���دا ئه‌میندارێتی‌ گش���تیی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ وه‌زی���ران‪ ،‬داوای‌ ئ���ه‌وه‌‬ ‫ده‌كات كه‌ میكانیزم���ی‌ گونجاو دابنرێت‬ ‫بۆ جێبه‌جێكردنی‌ ئ���ه‌و بڕگه‌‌و بابه‌تانه‌ی‌‬ ‫ده‌س���تور كه‌ په‌یوه‌ستن به‌ناكۆكییه‌كانی‌‬ ‫نێوان به‌غدا‌و هه‌رێمی‌ كوردس���تان‪ .‬له‌م‬ ‫روه‌وه‌ ئه‌مین���داری‌ گش���تیی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬

‫وه‌زیرانی‌ عێراق‪ ،‬عه‌لی‌ عه‌لالق‪ ،‬رایگه‌یاندوه‌‬ ‫ده‌ستور پڕیه‌تی‌ له‌بڕگه‌‌و ماده‌ی‌ گشتی ‌ی‬ ‫كه‌ پێویستی‌ به‌وردكردنه‌وه‌ هه‌یه‌‌و هۆكاری‌‬ ‫رێكنه‌كه‌وتنی‌ هه‌رێم‌و به‌غداش ئه‌وه‌یه‌ كه‌‬ ‫تائێستا ئه‌و میكانیزم‌و رێوشوێنانه‌ دیاریی‌‬ ‫نه‌كراون كه‌ پێویس���ته‌ بۆ جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫ده‌ستور گه‌اڵڵه‌ بكرێن‪.‬‬ ‫س���ه‌رباری‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ ل���ه‌ڕووی‌ تێورییه‌وه‌‬ ‫ده‌س���تور یاس���ای‌ بااڵ‌و دایكی‌ یاساكانی‌‬ ‫عێراقه‌‪ ،‬به‌اڵم چه‌ندین بڕگه‌ی‌ تائێس���تا‬ ‫به‌جێبه‌جێ نه‌ك���راوی‌ ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬له‌پێش‬ ‫هه‌مویانه‌وه‌ ماده‌ی‌ ‪ 140‬كه‌ په‌یوه‌س���ته‌‬ ‫به‌ناوچ���ه‌ كێش���ه‌ له‌س���ه‌ره‌كان‌و چه‌ند‬ ‫جارێكیش مه‌س���عود بارزانی‌‪ ،‬س���ه‌رۆكی‌‬ ‫هه‌رێ���م مانه‌وه‌ی‌ عێراق���ی‌ به‌یه‌كگرتویی‌‬ ‫ده‌س���توره‌وه‌‬ ‫به‌جێبه‌جێكردن���ی‌‬ ‫به‌ستوه‌ته‌وه‌‪ .‬‬

‫‪ 165‬هه‌زار عێراق ‌ی كوژراون‌و ملیۆنێك‌و ‪ 75‬هه‌زاریش ئاواره‌بوون‬

‫تێچوونی‌ جه‌نگی‌ عێراق له‌سه‌ر ئه‌مه‌ریكا ‪ 770‬ملیارد‌و ‪ 36‬هه‌زار قوربانی‌ بووه‌‬ ‫ ئا‪ :‬الپه‌ڕ‌هی‌ عێراق‬

‫له‌گه‌ڵ راده‌ستكردنه‌وه‌ی‌ كۆتا بنكه‌ی‌‬ ‫سه‌ربازیی‌ ئه‌مه‌ریكیدا به‌عێراقییه‌كان‪،‬‬ ‫ئاماری‌ تێچوونی‌ "ئازادكردنی‌ عێراق"‬ ‫ئاشكراده‌بێت‌و ئه‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت كه‌‬ ‫تێچونی‌ ئه‌م جه‌نگه‌ زۆر زۆر له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ریكا كه‌وتووه‌‪ .‬له‌پاش كشانه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكاش ئێران‌و توركیا پاڵێوراون‬ ‫بۆ پڕكردنه‌و‌هی‌ بۆشایی‌ ئه‌منی‌‌و‬ ‫له‌ئێستاشدا عێراق توانای‌ پاراستنی‌‬ ‫ئاسمانی‌ واڵت‌و سنوره‌ ده‌ره‌كییه‌كانی‌‬ ‫خۆی‌ نییه‌‪.‬‬

‫"چیا ‌ی كۆڕه‌ك‬ ‫باشترینه‌"‬ ‫ ئا‪ :‬الپه‌ڕه‌ی‌ عێراق‬

‫هاوكات له‌گه‌ڵ كشانه‌وه‌ی‌ هێزه‌كانی‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكادا له‌عێراق لیستی‌ ئه‌لعێراقیه‌ی‌‬ ‫ئه‌یاد عه‌لالوی‌ داوای‌ هه‌مواركردنی‌‬ ‫ده‌ستور ده‌كات چونكه‌ "له‌سه‌رده‌می‌‬ ‫داگیركه‌ردا نوسراوه‌"‪ .‬نوری‌ مالیكی‌‬ ‫سه‌رۆك وه‌زیرانیش ئاماده‌ نییه‌‬ ‫بڕگه‌كانی‌ په‌یوه‌ست به‌فیدرالیزم له‌و‬ ‫ده‌ستوره‌ جێبه‌جێ بكات‪.‬‬ ‫وه‌كو پێشبینی‌ ده‌كرا له‌پاش كشانه‌وه‌ی‌‬ ‫هێزه‌كان���ی‌ ئه‌مه‌ری���كا‪ ،‬س���ه‌رجه‌م ئه‌و‬ ‫هاوكێش���ه‌ سیاس���ییانه‌ی‌ له‌س���ایه‌ی‌‬ ‫بااڵده‌ستی‌ سه‌ربازیی‌ ئه‌م واڵته‌دا له‌عێراق‬ ‫داڕێژراوه‌ روه‌و سه‌ره‌و لێژبونه‌وه‌ ده‌ڕوات‪.‬‬ ‫له‌م میانه‌یه‌شدا لیستی‌ ئه‌لعێراقییه‌ی‌ ئه‌یاد‬ ‫عه‌لالوی‌ خواستی‌ خۆی‌ ئاشكراكردووه‌ بۆ‬ ‫گۆڕینی‌ ئه‌و ده‌ستوره‌ "چونكه‌ له‌سه‌رده‌می‌‬ ‫داگیركاریی‌ ئه‌مه‌ریكادا نوس���راوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌م لیسته‌ له‌سه‌ر زمانی‌ سه‌رۆكی‌ كوتله‌‬ ‫په‌رله‌مانییه‌كه‌یه‌وه‌‪ ،‬د‪ .‬سه‌لمان جومه‌یلی‌‬ ‫رایگه‌یان���دووه‌ "ده‌بێت ده‌س���تور له‌گه‌ڵ‬ ‫سه‌رده‌می‌ پاش كش���انه‌وه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكادا‬ ‫بگونجێنرێ���ت‌و ببێته‌ه���ۆی‌ گێڕان���ه‌وه‌ی‌‬ ‫سه‌روه‌ریی‌ ته‌واو"‪.‬‬ ‫س���ه‌لمان جومه‌یل���ی‌ ك���ه‌ به‌یاننام���ه‌ی‌‬ ‫لیسته‌ك ‌هی‌ (‪ 90‬كورس���ی‌) ده‌خوێنده‌وه‌‬ ‫جه‌خت���ی‌ له‌وه‌ك���رده‌وه‌ "ئێس���تا كاتی‌‬ ‫ئ���ه‌وه‌ هات���ووه‌ م���اده‌ی‌ ‪ 142‬ئه‌كتیڤ‬ ‫بكرێ���ت ك���ه‌ تایبه‌ت���ه‌ به‌هه‌مواركردنی‌‬ ‫ده‌س���تور‪ ،‬چونك���ه‌ ئ���ه‌و ده‌س���توره‌‬ ‫له‌س���ایه‌ی‌ داگیرك���ه‌ردا نوس���راوه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫له‌ژێر گوش���اری‌ ئه‌مه‌ریكییه‌كان له‌هێزه‌‬ ‫سیاسییه‌كان تێپه‌ڕێنراوه‌"‪ .‬به‌یاننامه‌كه‌ی‌‬ ‫ئه‌لعێراقی���ه‌ ئام���اژه‌ ب���ه‌وه‌ش ده‌كات‬ ‫"له‌گ���ه‌ڵ وه‌رگرتن���ه‌وه‌ی‌ س���ه‌روه‌ریدا‬ ‫ده‌بێت ده‌ستوریش بكرێته‌ گرێبه‌ستێكی‌‬ ‫نیشتمانی‌ كه‌ سه‌رجه‌م پێكهاته‌كانی‌ واڵت‬ ‫رازیی‌ بكات"‪.‬‬ ‫ده‌س���توری‌ هه‌میش���ه‌یی‌ عێراق له‌ ‪2005‬‬

‫پرۆفایل‬

‫‪7‬‬

‫كوژرانی‌ ‪ 179‬سه‌ربازبووه‌‪ ،‬سه‌رجه‌م ئه‌م‬ ‫ئامارانه‌ش له‌پنتاگۆن‌و وه‌زاره‌تی‌ به‌رگری‌‬ ‫به‌ریتانیاوه‌ پشتڕاستكراوه‌نه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌ر له‌میان���ه‌ی‌ ئاماركردن���ی‌ زیانه‌كانی‌‬ ‫جه‌نگیش���دا‪ ،‬به‌پێ���ی‌ ئاماره‌كانی‌ نه‌ته‌وه‌‬ ‫یه‌كگرت���ووه‌كان‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌‬ ‫ملیۆنێك‌و ‪ 75‬ه���ه‌زار هاوواڵتی‌ عێراقیی‌‬ ‫واڵتیان به‌جێهێشتوه‌‌و ده‌به‌ده‌ری‌ واڵتانی‌‬ ‫عه‌ره‌بی‌‌و دراوسێ بوون‪.‬‬

‫زیانه‌ ئابوورییه‌كان‬ ‫ه���ه‌ر به‌پێی‌ ئ���ه‌م راپۆرت���ه‌ ئه‌مه‌ریكی‌و‬ ‫بیانیان���ه‌ وه‌زاره‌ت���ی‌ به‌رگ���ری‌ ئه‌مه‌ریكا‬ ‫(پنتاگ���ۆن) له‌م���او‌هی‌ نێ���وان ‪ 2003‬ـ ‬ ‫‪ 2011‬دا نزیك��� ‌هی‌ ‪ 770‬ملیارد دۆالری‌ بۆ‬ ‫پرۆس���ه‌ س���ه‌ربازییه‌كان ته‌رخانكردووه‌‪،‬‬ ‫جگ���ه‌ ل���ه‌م پاره‌ی���ه‌ش ئه‌مه‌ری���كا‬ ‫ناچاربووه‌ كه‌ تێچوونی‌ چاره‌س���ه‌ركردنی‌‬ ‫قوربانییه‌كانی‌ ش���ه‌ڕ له‌ئه‌س���تۆ بگرێت‪.‬‬ ‫به‌پێی‌ هه‌ندێ���ك ئاماریتر ته‌نها له‌كۆتایی‌‬ ‫‪ 2010‬وه‌ تائێس���تا ئه‌مه‌ری���كا ‪ 32‬ملیارد‬ ‫دۆالری‌ ته‌رخانكردووه‌ ب���ۆ گرنگیپێدانی‌‬ ‫برینداره‌كان���ی‌ جه‌ن���گ‌و بڕینه‌وه‌ی‌ موچه‌‬ ‫بۆ قوربانی���ان‌و جه‌ن���گاوه‌ره‌ دێرینه‌كان‬ ‫تا كۆتای���ی ژیانیان‪ .‬له‌الی‌ خۆش���ییه‌وه‌‬ ‫پرۆفیسۆر له‌زانكۆی‌ هارفارد‪ ،‬لیندا بیلمز‪،‬‬ ‫تێچوونی‌ پزیشكیی‌ قوربانییه‌كان به‌ ‪346‬‬ ‫ت���ا ‪ 469‬ملی���ارد دۆالر ده‌خه‌مڵێنێت تا‬ ‫س���اڵی‌ ‪ 2055‬چونكه‌ هه‌ندێك له‌و برینانه‌‬ ‫درێژخایه‌نن‌و پێویستیان به‌چه‌ندین ساڵ‬ ‫چاودێریی‌ هه‌یه‌‪.‬‬

‫قوربانییه‌ مرۆییه‌كان‬ ‫به‌پێی‌ ژماره‌یه‌ك راپۆرت���ی‌ رۆژنامه‌وان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مه‌ریكی‌ له‌و رۆژه‌وه‌ی‌ سوپای‌ ئه‌مه‌ریكا‬ ‫گیراوێکی عێراقی لەالیەن هێزە چەکدارەکانەوە‬ ‫هاتوه‌ت���ه‌ عێ���راق له‌مانگه‌كان���ی‌ ئازار‌و‬ ‫له‌مه‌ ترس ‌‬ ‫ی ئه‌وه‌ش هه‌یه‌ له‌الیه‌ن واڵتانی‌ له‌ئازاری‌ ‪ 2010‬دا هه‌ڵب���ژاردن ئه‌نجامدرا‬ ‫نیس���انی‌ ‪ ،2003‬تائێس���تا ده‌وروب���ه‌ری‌‬ ‫وه‌كو توركیا‌و ئیسرائیله‌وه‌‪ ،‬ئه‌م ئاسمانه‌ ب���ه‌اڵم تائێس���تا وه‌زیره‌كان���ی‌ به‌رگری‌‌و‬ ‫‪ 126‬ه���ه‌زار هاواڵتی‌ عێراق���ی‌ كوژراون‌و‬ ‫ب���ه‌كار بهێنرێ���ت بۆ مرازی‌ س���یخوڕی‌‌و ناوخۆ دیاریی‌ نه‌كراون‌و هۆكاری‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫سه‌رجه‌م ئه‌م قوربانیانه‌ش په‌یوه‌ندییان‬ ‫هێرشكردنه‌س���ه‌ر نه‌یاره‌كانی���ان‪ .‬له‌گه‌ڵ ئه‌و كێش���مه‌كێش‌و به‌دگومانییه‌ گه‌وره‌یه‌‬ ‫به‌و كێشمه‌كێشه‌ خوێناوییه‌وه‌ هه‌بوه‌ كه‌‬ ‫كش���انه‌وه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكاشدا به‌غدا كۆمه‌ك‌و كه‌ له‌نێوان لیستی‌ نوری‌ مالیكی‌‌و لیستی‌‬ ‫له‌ده‌ره‌نجامی‌ ئ���ه‌م جه‌نگه‌ كه‌وتوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫پش���تیوانییه‌كی‌ زۆری‌ موخابه‌رات���ی‌‌و ئه‌لعێراقی���ه‌ی‌ ئه‌ی���اد عه‌لالوی���دا هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌پێی‌ ئاماری‌ پرۆفیسۆر نیتا كراوفۆرد‪،‬‬ ‫س���یخوڕی‌ له‌ده‌س���ت ده‌دات‪ ،‬كه‌ پێشتر هه‌روه‌ه���ا ناكۆكیی���ه‌ سیاس���ییه‌كانیش‬ ‫له‌زانكۆی‌ بۆس���تنی‌ ئه‌مه‌ریكا‪ ،‬جگه‌ له‌و‬ ‫ئه‌مه‌ریكا پێشكه‌شی‌ ده‌كرد‪ .‬له‌كاتێكیشدا رێگرب���وون ل���ه‌وه‌ی‌ له‌ن���او په‌رله‌مان���ی‌‬ ‫ژماره‌ هاواڵتییه‌ سڤیله‌ ‪ 20‬هه‌زار سه‌رباز‌و‬ ‫سه‌رجه‌م الیه‌نه‌ عێراقییه‌كان كۆك بوون عێراقدا وه‌كو پێویس���ت پرۆژه‌ یاساكان‬ ‫پۆلیس���ی‌ عێراقییش گیانیان سپاردووه‌‌و‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ی‌ توانای‌ به‌ره‌نگاربونه‌وه‌ی‌ تێپه‌ڕێنرێن‌و له‌مه‌ش ترس���ناكتر ئه‌گه‌ری‌‬ ‫‪ 19‬هه‌زار چه‌كداری‌ یاخی‌‌و به‌رهه‌ڵستكاری‌‬ ‫مه‌ترس���ییه‌ ده‌ره‌كییه‌كانیان نییه‌‪ ،‬ته‌نها پێكدادان���ی‌ نه‌ته‌وه‌ی���ی‌ له‌ناوچه‌ كێش���ه‌‬ ‫حكومه‌تی‌ عێ���راق‌و ئه‌مه‌ریكاش بوونه‌ته‌‬ ‫سوپاس���االری‌ عێراق‪ ،‬بابه‌ك���ر زێباری‌‪ ،‬له‌س���ه‌ره‌كان له‌ئادارای���ه‌‌و به‌مدواییانه‌ش‬ ‫قوربانی‌‪.‬‬ ‫راش���كاوانه‌ رایگه‌یاند " ت���ا ‪ 2020‬عێراق كێش���ه‌ی‌ راگه‌یاندن���ی‌ هه‌رێم���ه‌كان‌و‬ ‫له‌الیه‌كیت���ره‌وه‌ رێكخ���راوی‌ "ئی���راك‬ ‫ناتوانێ���ت س���نوره‌ ده‌ره‌كییه‌كانی‌ خۆی‌ به‌هه‌رێمبوونی‌ پارێزگاكانیش���ی‌ هاتوه‌ته‌‬ ‫بادیكاون���ت ئ���ۆرگ"ی‌ به‌ریتانی‌‪ ،‬جه‌خت‬ ‫بپارێزێ���ت"‪ .‬هه‌رچه‌ن���ده‌ ش���ه‌ڕی‌ تایفی‌ سه‌ر كه‌ سوننه‌كان پشتیوانی‌ لێده‌كه‌ن‌و‬ ‫ئاسه‌واره‌ سه‌ربازییه‌كانی‌ كشانه‌وه‌ی‌‬ ‫ل���ه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ ك���ه‌ زیان���ی‌ مه‌ده‌نییه‌‬ ‫به‌هه‌م���ان گوژمی‌ س���ااڵنی‌ ‪ 2006‬ـ ‪ 2007‬شیعه‌كان به‌توندی‌ دژی‌ ده‌وه‌ستنه‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ریكا‬ ‫عێراقیی���ه‌كان له‌ده‌ره‌نجام���ی‌ جه‌نگ���ی‌‬ ‫رووخاندنی‌ به‌ع���س‪ ،‬له‌نێوان ‪ 104‬هه‌زار‌و ئه‌مه‌ریكا له‌كاتێكدا ده‌كشێته‌وه‌ له‌عێراق نه‌ماوه‌ت���ه‌وه‌ ب���ه‌اڵم هێش���تا ناوبه‌ن���او‬ ‫‪ 35‬ك���ه‌س‌و ‪ 113‬هه‌زار‌و ‪ 680‬كه‌س���دایه‌ كه‌ ئه‌م واڵته‌ له‌دۆخی‌ هه‌ڵوه‌ش���اندنه‌وه‌ی‌ كێش���مه‌كێش‌و ته‌قین���ه‌وه‌‌و پێكدادان���ی‌‬ ‫داهاتی‌ عێراق به‌ره‌و كوێ ده‌ڕوات؟‬ ‫له‌نێ���وان ‪ 2003‬ت���ا ‪ .2011‬له‌الی���ه‌ن سوپاوه‌ (سفر) ‪ 900‬هه‌زار سه‌ربازی‌ مه‌شق تایف���ی‌‌و نه‌ته‌وه‌یی‌ له‌پایته‌خت‌و ش���اره‌ له‌ئێس���تادا عێ���راق رۆژان���ه‌ ‪ 2.9‬ملیۆن‬ ‫ئه‌مه‌ریكا‌و هاوپه‌یمانه‌كانیشییه‌وه‌ تائێستا پێك���ردووه‌‪ ،‬به‌اڵم س���ه‌رجه‌م چاودێرانی‌ گه‌وره‌كانی‌ عێراق سه‌رهه‌ڵده‌دات‪.‬‬ ‫به‌رمیل نه‌وت به‌ره���ه‌م ده‌هێنێت‌و پالنی‌‬ ‫ئه‌وه‌ش���ی‌ هه‌یه‌ تا ‪ 2017‬ئ���ه‌م به‌رهه‌مه‌‬ ‫كوژرانی‌ ‪ 4‬هه‌زار‌و ‪ 408‬سه‌رباز تۆماركراوه‌ س���ه‌ربازی‌ ناوخۆیی‌‌و بیانی‌ كۆكن له‌سه‌ر‬ ‫چوارقات بكاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م په‌ره‌سه‌ندنه‌‬ ‫ئاسه‌واره‌ سیاسییه‌كان‬ ‫كه‌ ‪ 3‬هه‌زار‌و ‪ 480‬سه‌ربازیان سه‌ر به‌یه‌كه‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ ئه‌م هێ���زه‌ س���ه‌ربازییه‌ هه‌رگیز‬ ‫سه‌ربازییه‌ شه‌ڕكه‌ره‌كانی‌ ئه‌مه‌ریكا بوون‪ .‬ناتوانێت سنوره‌ ده‌ره‌كییه‌كان بپارێزێت‌و ئه‌مه‌ریكایی���ه‌كان له‌كاتێك���دا عێ���راق ئابوورییه‌ له‌س���ه‌ر داه���ات‌و بژێوی‌ تاكی‌‬ ‫هه‌روه‌ها ‪ 32‬هه‌زار س���ه‌ربازی‌ ئه‌مه‌ریكی‌ له‌به‌رانب���ه‌ر مه‌ترس���ییه‌كانی‌ به‌زاندن���ی‌ به‌جێده‌هێڵ���ن كه‌ هێش���تا حكومه‌تێكی‌ عێراقی‌ وه‌كو پێویست ره‌نگی‌ نه‌داوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫بریندارب���وون‌و زیانه‌كان���ی‌ به‌ریتانی���اش ئاس���مانی‌ عێراقیشدا ده‌سته‌وسانه‌‪ .‬جگ ‌ه ته‌وا‌و‌و یه‌كگرتوو له‌عێراقدا نییه‌‪ .‬هه‌رچه‌ند ل���ه‌م میانه‌یه‌ش���دا به‌مدواییانه‌ كۆمه‌ڵێك‬

‫رێكخراوی‌ نێو ده‌وڵه‌تی‌ به‌غدای‌ پایته‌ختی‌‬ ‫عێراقی���ان به‌خراپتری���ن پایته‌ختی‌ دونیا‬ ‫پۆلێنكردووه‌‪ .‬هه‌روه‌ها به‌پێی‌ خه‌ماڵندنی‌‬ ‫بانك���ی‌ نێوده‌وڵه‌ت���ی‌ رێ���ژه‌ی‌ بێ���كاری‌‬ ‫له‌عێراق خ���ۆی‌ ده‌دات له‌ ‪‌%15‬و ئه‌مه‌ش‬ ‫رێژه‌یه‌كی‌ به‌رزه‌ بۆ واڵتێكی‌ نه‌وتیی‌ وه‌كو‬ ‫عێراق‪ .‬جگه‌ له‌وه‌ش گه‌وره‌ترین كێشه‌ی‌‬ ‫واڵت خۆی‌ له‌نه‌بوون���ی‌ ته‌زووی‌ كاره‌بای‌‬ ‫نیشتمانیدا ده‌بینێته‌وه‌‌و به‌هۆی‌ ئه‌م گرفته‌‬ ‫ئابووریانه‌ش���ه‌وه‌ رێكخراوی‌ شه‌فافییه‌تی‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌ت���ی‌ عێراق به‌هه‌ش���ته‌م واڵتی‌‬ ‫گه‌نده‌ڵ داده‌نێت له‌سه‌ر ئاستی‌ جیهان‪.‬‬

‫كێ جێگای‌ ئه‌مه‌ریكا ده‌گرێته‌وه‌؟‬ ‫زۆرب���ه‌ی‌ ناوه‌ن���ده‌ سیاس���ی‌‌و میدیایی ‌ه‬ ‫ناوخۆیی‌‌و بیانییه‌كان ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫له‌پاش كشانه‌وه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكا عێراق له‌ژێر‬ ‫هه‌ژموونی‌ ئه‌مه‌ریكییه‌وه‌ دێته‌ ده‌ره‌وه‌ی‌‬ ‫بۆ هه‌ژموونی‌ واڵتانی‌ ئیقلیمی‌ كه‌ توركیا‌و‬ ‫ئێ���ران له‌پێش���ه‌نگی‌ هه‌موویان���ه‌وه‌ن‪.‬‬ ‫به‌حوكمی‌ ئه‌وه‌ش���ی‌ ئێ���ران په‌یوه‌ندیی‌‬ ‫ی حوكمڕانی‌‬ ‫قووڵ‌و دێرینی‌ له‌گه‌ڵ شیعه‌ ‌‬ ‫عێراقدا هه‌یه‌ ئه‌وه‌ چانسی‌ زیاتره‌ له‌وه‌ی‌‬ ‫بۆشایی‌ كشانه‌وه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكا پڕ بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌پاش ئێرانیش���ه‌وه‌ توركیا پاڵێوراوه‌ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ رۆڵی‌ زیاتر له‌عێراق بگێڕێت چونكه‌‬ ‫جگه‌ له‌دراوسێیه‌تی‌ له‌رێگای‌ په‌یوه‌ندیی‌‬ ‫ئابووری‌‌و كه‌مایه‌تی‌ توركمانیشه‌وه‌ توانای‌‬ ‫رۆڵ گێڕانی‌ له‌عێراقدا هه‌یه‌‪ .‬هێش���تا دوا‬ ‫س���ه‌ربازی‌ ئه‌مه‌ریكاش له‌عێراق نه‌چوه‌ته‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ ئاسه‌واری‌ پاشكۆیه‌تی‌ عێراق بۆ‬ ‫ئێران خه‌ریكه‌ به‌ئاش���كرا ده‌رده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌تا له‌كاتێكدا كه‌ س���وریا زیاتر له‌ ‪5‬‬ ‫هه‌زار هاوواڵتی‌ خۆی‌ كوشتو‌ه حكومه‌تی‌‬ ‫عێراق له‌به‌ر خواس���تی‌ ئێران خۆی‌ تاك‬ ‫كردوه‌ت���ه‌وه‌ له‌هاوتا عه‌ره‌به‌كانی‌‌و ئاماده‌‬ ‫نیی���ه‌ گوش���اری‌ زۆر له‌م واڵت���ه‌ بكات‌و‬ ‫گه‌مارۆكانی‌ كۆمكاری‌ عه‌ره‌بی‌ به‌س���ه‌ردا‬ ‫جێبه‌جێ بكات‪ ،‬ئه‌م هاو هه‌ڵوێس���تییه‌ی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ عێراق‌و ئێرانیش ئاماژه‌نمایه‌كه‌‬ ‫ت���رس‌و نیگه‌رانیی‌ زۆر له‌س���ه‌ر ئاینده‌ی‌‬ ‫بڕیاری‌ سیاسی‌‌و س���ه‌ربه‌خۆی‌ ئه‌م واڵته‌‬ ‫دروست ده‌كات‪.‬‬

‫فه‌ری���د له‌فت���ه‌‪ ،‬زانایه‌ك���ی‌ فه‌له‌ك���ی‌‬ ‫عێراقیی���ه‌‌و به‌مدواییان��� ‌ه له‌میدیاكان���دا‬ ‫به‌چ���ڕی‌ ن���اوی‌ ده‌ركه‌وت���ووه‌‌و چه‌ندین‬ ‫دیداری‌ له‌گه‌ڵ به‌رپرس���اندا ئه‌نجامداوه‌‪.‬‬ ‫ناوب���راو‪ ،‬رایگه‌یاندووه‌ ك���ه‌ پالنی‌ هه‌یه‌‬ ‫بۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ ببێته‌ یه‌كه‌م زان���ای‌ فه‌زایی‌‬ ‫عێ���راق‌و جه‌ختیش ل���ه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌‬ ‫چیای‌ كۆڕه‌ك باش���ترین شوێنه‌ له‌عێراق‬ ‫ب���ۆ بنیاتنانی‌ س���ه‌نته‌رێكی‌ ئاس���مانی‌‌و‬ ‫ده‌ڵێ���ت "ته‌رخانكردنی‌ ‪ 200‬ملیۆن دۆالر‬ ‫بۆ بنیاتنانی‌ س���ه‌نته‌رێكی‌ كه‌شتییه‌وانی‌‬ ‫ئاسمانی‌‌و دانانی‌ چه‌ندین ته‌له‌سكۆب له‌و‬ ‫جێگایانه‌ پاره‌یه‌كی‌ مۆڵ‌و بێش���ومار بۆ‬ ‫عێراق ده‌گێڕێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫فه‌ری���د له‌فت���ه‌‪ ،‬له‌چه‌ن���د دیدارێك���ی‌‬ ‫رۆژنامه‌وانی���دا له‌گه‌ڵ میدیا عێراقییه‌كان‬ ‫جه‌خت���ی‌ له‌وه‌كرده‌وه‌ت���ه‌وه‌ ك���ه‌ عێراق‬ ‫توانا‌و لێهاتوی���ی‌ زۆری‌ هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫بتوانێت بواری‌ كه‌ش���تییه‌وانی‌ ئاسمانی‌‬ ‫ببوژێنێته‌وه‌ له‌پاش فه‌رامۆش���كردنێكی‌‬ ‫ماوه‌درێژ‪ .‬له‌فته‌ باس���ی‌ له‌وه‌شكردوه‌ كه‌‬ ‫‪%75‬ی دانیشتوانی‌ عێراق له‌خوار ته‌مه‌نی‌‬ ‫‪ 25‬سااڵنه‌وه‌ن‌و ئه‌مه‌ش توانا‌و وزه‌یه‌كی‌‬ ‫گه‌وره‌یه‌‪ .‬جگه‌ له‌مه‌ش كه‌شێكی‌ ئابووری‌‌و‬ ‫سیاس���ی‌ گونج���او له‌ئارادای���ه‌‌و ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌ئێستاوه‌ ده‌س���ت به‌پرۆژه‌ی‌ سه‌نته‌ری‌‬ ‫كه‌ش���تییه‌وانی‌ ئاس���مانیی‌ بكرێت ئه‌وه‌‬ ‫ئه‌توانرێت ئه‌نجامێك به‌ده‌ست بهێنرێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ه���ا ناوب���راو داوای‌ هاوپه‌یمانێتی‌‬ ‫وه‌زاره‌ته‌كانی‌ خوێندنی‌ بااڵ‌و توێژینه‌وه‌ی‌‬ ‫زانستی‌‌و زانس���ت‌و ته‌كنه‌لۆژیاو به‌رگریی‌‬ ‫ده‌كات ب���ۆ دامه‌زراندن���ی‌ بنه‌مایه‌ك بۆ‬ ‫س���ه‌نته‌ری‌ كه‌ش���تییه‌وانی‌ ئاس���مانی‌‪ .‬‬ ‫فه‌رید له‌فته‌‪ ،‬باس���ی‌ له‌وه‌ش���كردوه‌ كه‌‬ ‫عێراق دوو زانای‌ پرۆفیشناڵی‌ ئاسمانیی‌‬ ‫هه‌یه‌ ئه‌وانی���ش هه‌ریه‌ك له‌ عه‌بدولعه‌زیم‬ ‫سه‌بتییه‌ كه‌ له‌له‌نده‌ن داده‌نیشێت له‌گه‌ڵ‬ ‫دكت���ۆر حه‌می���د مه‌ج���ول نوعه‌یمی‌ كه‌‬ ‫زانایه‌كی‌ ناوداری زانست ‌ه ئاسمانییه‌كان‌و‬ ‫پێشتریش سه‌رۆكی‌ سه‌نته‌ری‌ توێژینه‌وه‌ی‌‬ ‫ئاس���مانیی‌ عێراق بوه‌‌و ئێس���تا جێگری‌‬ ‫سه‌رۆكی‌ زانكۆی‌ ئه‌لش���اریقه‌‌و سه‌رۆكی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ عه‌ره‌بیی‌ زانسته‌كانی‌ ئاسمانه‌‪.‬‬ ‫له‌فته‌‪ ،‬باسی‌ ئه‌وه‌ش ده‌كات ئه‌گه‌ر ‪200‬‬ ‫ملیۆن دۆالر ته‌رخان بكرێت بۆ زانس���ته‌‬ ‫ئاس���مانییه‌كان ئه‌وه‌ س���ه‌ره‌تا له‌زانسته‌‬ ‫فیزیایه‌كان���ه‌وه‌ ده‌س���ت پ���ێ ده‌كات‌و‬ ‫له‌رێ���گای‌ هه‌ڵدان���ی‌ باڵ���ۆن‌و كامێ���راو‬ ‫ته‌له‌س���كۆبی‌ نوێیوه‌ بۆ ئاسمان‌و ده‌ڵێت‬ ‫"ئه‌و ته‌له‌س���كۆبه‌ عێراقیانه‌ی‌ كه‌ تااڵن‬ ‫نه‌كراون ته‌مه‌نیان به‌س���ه‌رچووه‌‌و به‌كار‬ ‫نای���ه‌ن چونكه‌ ته‌له‌س���كۆب هه‌موو دوو‬ ‫س���اڵ جارێك پێویس���تی‌ به‌نوێكردنه‌وه‌‬ ‫هه‌ی���ه‌‪ .‬ئ���ه‌م زان���ا عێراقیی���ه‌ جه‌ختی‌‬ ‫له‌وه‌ش���كردوه‌ته‌وه‌ ك���ه‌ عێ���راق له‌كۆی‌‬ ‫‪ 3‬شوێنی‌ س���تراتیژیی‌ له‌س���ه‌ر ئاستی‌‬ ‫جیهان بۆ مه‌رسه‌دی‌ فه‌له‌كی‌ پێگه‌یه‌كی‌‬ ‫هه‌یه‌‌و ده‌ڵێت دوو پێگه‌كه‌یتر له‌ش���یلی‌‌و‬ ‫ئیسپانیان‌و سێیه‌میش له‌ناوچه‌ی‌ كۆڕه‌كه‌‬ ‫له‌هه‌رێمی‌ كوردس���تان‌و ده‌ڵێت "كۆڕه‌ك‬ ‫له‌دوو پێگه‌كه‌یتر س���تراتیژیتره‌‌و بیهێننه‌‬ ‫به‌رچ���اوی‌ خۆت���ان عێراق له‌م ش���وێنه‌‬ ‫ته‌له‌سكۆبێك دابنێت‪ ،‬ئه‌وكات ده‌توانین‬ ‫ته‌حه‌ك���وم بكه‌ی���ن به‌س���ه‌رجه‌م گرته‌‬ ‫ئاس���مانییه‌كانه‌وه‌‌و ئه‌مه‌ش س���امانێكی‌‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ به‌نرخ���ه‌ ناخه‌مڵێنرێت‪ ،‬كه‌چی‌‬ ‫ئێستا ئه‌و ش���وێنه‌ به‌ده‌ست كۆمپانیای‌‬ ‫كۆڕه‌كه‌وه‌یه‌ كه‌ تایبه‌ته‌ به‌خزمه‌تگوزاریی‌‬ ‫په‌یوه‌ندی���ی‌ مۆبای���ل"‪ .‬ناوب���راو گله‌یی‌‬ ‫له‌وه‌ش���كردوه‌ كاتێك بانگهێشتكراوه‌ بۆ‬ ‫وه‌زاره‌ت���ی‌ زانس���ت‌و ته‌كنه‌لۆجیا جگه‌‬ ‫له‌كوپێ���ك ئ���او هیچیتری‌ پێش���كه‌ش‬ ‫نه‌ك���راوه‌‌و ده‌ڵێت "من ئ���ه‌وه‌ش ئه‌زانم‬ ‫بودج���ه‌ی‌ ئ���ه‌وان بایی‌ ئ���ه‌وه‌ نییه‌ كه‌‬ ‫كۆمه‌ك به‌توێژینه‌وه‌كانی‌ من بكه‌ن"‪ .‬ئه‌م‬ ‫زانایایه‌ ره‌خنه‌ له‌وه‌ش ده‌گرێت كه‌ عێراق‬ ‫پاره‌یه‌ك���ی‌ زۆر ده‌دات به‌وێن���ه‌ی‌ مانگه‌‬ ‫ده‌ستكرده‌كان به‌مه‌به‌ستی‌ سه‌ربازیی‌ كه‌‬ ‫ده‌كرێت ئه‌و پاره‌یه‌ ئاراسته‌ی‌ سه‌نته‌ری‌‬ ‫توێژینه‌وه‌ی‌ ئاسمانی‌ بكرێت‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫‪aburi.awene@gmail.com‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫ئابووری‬

‫ئەم الپەڕەیە بە سپۆنسەری ژووری بازرگانی‌و پیشەسازی سلێمانی چاپ‌و باڵودەکرێتەوە‬

‫"له‌ئێستادا كوردستان پردی‌ سه‌ره‌كی‌ ئابورییه‌ بۆ واڵتی‌ ئێران"‬ ‫ ئا‪ :‬عه‌باس ره‌سوڵ‌‬ ‫جێگری‌ یه‌كه‌می‌ سه‌رۆكی‌ ژوری‌‬ ‫بازرگانی‌ سلێمانی‌ رایده‌گه‌یه‌نێت ك ‌ه‬ ‫ژووره‌كه‌یان بۆ یه‌كه‌مجار له‌كوردستان‬ ‫هه‌ستاوه‌ به‌كردنه‌وه‌ی‌ پێشانگای‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‌‌و توانیویشیانه‌ ژماره‌یه‌كی‌‬ ‫زۆری‌ سه‌رمایه‌گوزارانی‌ بیانی‌‌و كۆمپانیا‬ ‫گه‌وره‌كان رابكێشن بۆ وه‌به‌رهێنان‌و‬ ‫ڕایه‌ڵه‌و په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ باڵوێزی‌‬ ‫واڵتان دروست بكه‌ن‪.‬‬ ‫ماوه‌ی‌ چه‌ند ساڵێكه‌ له‌شاره‌كانی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستاندا پێشانگای‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‌ ده‌كرێته‌وه‌‌و ژماره‌یه‌كی‌‬ ‫زۆر له‌كۆمپانیا جیهانی‌‌و نێوخۆییه‌كان‬ ‫به‌شداری‌ تێدا ده‌كه‌ن‌و هه‌ندێجاریش‬ ‫ئه‌نجامدانی‌ گرێبه‌ستی‌ نێوان‬ ‫كۆمپانیاكانی‌ لێده‌كه‌وێته‌وه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫تائێستا وه‌به‌رهێنان ‌‬ ‫ی‬ ‫بانكیی‌و نه‌وتی ‌‬ ‫له‌پێشانگاكاندا نادیاره‌‬

‫پێش���بینیش ده‌كه‌ن كه‌ زیات���ر له‌ ‪100‬‬ ‫هه‌زار كه‌س س���ه‌ردانی‌ پێش���انگاكه‌یان‬ ‫كردبێ‌‪.‬‬

‫پێشانگای‌ بازرگانی بۆچییه‌؟‬ ‫پێش���انگای‌ بازرگان���ی‌ ك���ه‌ ئه‌رك��� ‌ی‬ ‫دامه‌زراندن‌و په‌ره‌پێدانی‌ په‌یوه‌ندییه‌كان‌و‬ ‫خس���تنه‌ڕووی‌ توان���ای‌ به‌رهه‌مهێنان‌و‬ ‫دروس���تكردنی‌ كه‌ش���ێكه‌ بۆ تێگه‌یشتن‬ ‫له‌بارودۆخ���ی‌ ئاب���ووری‌ هه‌رێمه‌ك���ه‌‪،‬‬ ‫سازدانی‌ گرێبه‌س���تی‌ بازرگانی‌‌و گه‌ڕانه‌‬ ‫بۆ ده‌رفه‌تی‌ كارو گرێبه‌س���تی‌ نوسراو‌و‬ ‫زاره‌كی‌‌و خستنه‌ڕووی‌ هه‌لی‌ وه‌به‌رهێنان‌و دیمەنێك لەپێشانگای نێودەوڵەتی سلێمانی فۆتۆ‪ :‬عەباس رەسوڵ‬ ‫به‌رهه‌مێنانه‌‪ ،‬جێگری‌ یه‌كه‌می‌ سه‌رۆكی‌‬ ‫ژووری‌ بازرگانی‌ سلێمانی‌ یاسین ڕه‌حیم‬ ‫ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد ك���ه‌ ژووری‌ بازرگانی‌‬ ‫س���لێمانی‌ یه‌كه‌مج���ار له‌ كوردس���تان‬ ‫هه‌س���تاوه‌ به‌كردن���ه‌وه‌ی‌ پێش���انگای‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌ت���ی‌‌و چه‌ند س���اڵێكیش پێش‬ ‫هه‌ولێر پێش���انگایان كردۆته‌وه‌‪ ،‬باسی‌‬ ‫له‌وه‌شكرد كه‌ ئه‌وان توانیویانه‌ ژماره‌یه‌كی‌‬ ‫زۆری‌ سه‌رمایه‌گوزارانی‌ بیانی‌‌و كۆمپانیا‬ ‫گه‌وره‌كان رابكێش���ن ب���ۆ وه‌به‌رهێنان‌و‬ ‫ڕایه‌ڵه‌و په‌یوه‌ندی‌ به‌هێز له‌گه‌ڵ باڵوێزی‌‬ ‫واڵتان دروس���ت بكه‌ن‌و وتی "پێشانگا‪،‬‬ ‫بزنس���ه‌‌و مینبه‌ری‌ كۆكردنه‌وه‌ی‌ پیاوانی‌ ئاماری‌ كۆمپانیا به‌شداربووه‌كان به‌پێی واڵته‌كانیان‪ ،‬ئاماری‌ كۆمپانیا به‌شداربووه‌كان به‌پێی تایبه‌تمه‌ندی‌ كاركردنیان‬ ‫كار‌و سه‌رمایه‌گوزارانی‌ واڵتانه‌‌و ده‌مانه‌وێ‌‬ ‫له‌ڕێگای‌ ئه‌م پێش���انگایانه‌وه‌ ده‌رفه‌تی‌ گه‌وره‌یان له‌م هه‌رێم���ه‌ی‌ ئێمه‌دا هه‌بێ‌ بۆ عێراق"‪ .‬سه‌باره‌ت به‌سه‌رمایه‌گوزاری‌ كه‌ له‌ڕۆژانی‌ ئاس���اییدا ب���ه‌ دوو مانگ‬ ‫په‌یوه‌ن���دی‌ ڕاس���ته‌خۆ ب���ۆ كۆمپانی���ا وه‌ك ئه‌وه‌ وای��� ‌ه ورگ‌و ڕیخۆڵه‌ی‌ دڕاوی‌ واڵت���ی‌ ئێرانی���ش وتی‌"له‌ئێس���تادا ئه‌وه‌نده‌یان دابه‌ش نه‌كردووه‌‪.‬‬ ‫ی ئێمه‌ بێت‌و ئه‌وكات كوردس���تان پردی‌ سه‌ره‌كی‌ ئابورییه‌ بۆ‬ ‫ناوخۆیی���ه‌كان دروس���تكه‌ین‌و ڕزگاریان خۆیان ل���ه‌م واڵته‌ ‌‬ ‫پارێزگاریكردن له‌خۆیان پارێزگاریش���ه‌ واڵتی‌ ئێران"‪.‬‬ ‫كۆمپانیا به‌شداربوه‌كان‬ ‫بكه‌ین له‌وه‌كیل‌و ده‌اڵڵه‌كان"‪.‬‬ ‫ناوب���راو وه‌ك ش���اره‌زایه‌كی‌ بازرگان���ی له‌ئێمه‌"‪.‬‬ ‫كردنه‌وه‌ی‌ پێشانگای‌ نێوده‌وڵه‌تی‌ له‌هه‌ر‬ ‫رونیكرده‌وه‌ كه‌ ئێس���تادا كوردس���تان یاسین ره‌حیم جه‌ختیكرده‌وه‌ كه‌ ئێستا‬ ‫واڵتێكدا بكرێت چه‌ندان كۆمپانیا به‌شداری‌‬ ‫پێشانگا وه‌كو ڕیكالم‌و ناساندن‬ ‫بازاڕێكی‌ باش���ه‌ بۆ واڵتان���ی‌ هه‌رێمه‌كه‌ الی‌ ئه‌وروپا‌و ئه‌مریكا‪ ،‬واڵتی‌ عێراق وه‌ك الیه‌نێكی‌ گه‌وره‌ی‌ كردنه‌وه‌ی‌ پێش���انگا تێدا ده‌كه‌ن‪ ،‬بۆیه‌ له‌و پێشانگایه‌ش كه‌‬ ‫ئه‌گه‌رچ���ی‌ هه‌مووش���یان "نه‌ی���اری‌ كێلگ���ه‌ی‌ "تیرۆر‌و گه‌نده‌ڵی‌" ناس���راوه‌‌و ته‌روی���ج‌و ڕیكالمه‌‪ ،‬بۆیه‌ وه‌كو س���ه‌ید له‌س���لێمانی‌ كرایه‌وه‌‌و به‌وته‌ی‌ پارێزه‌ر‬ ‫سیاسین"‌و وتیشی‌ "ئێمه‌ ده‌بێ‌ له‌ڕێگای‌ وتی‌ "به‌داخه‌وه‌ هه‌رێمه‌كه‌ی‌ ئێمه‌ش��� ‌ی سه‌ربه‌س���ت به‌رپرس���ی‌ ئای تی‌ بانكی‌ نه‌وا عیزه‌ت سه‌رپه‌رشتیاری‌ پێشانگاكه‌‬ ‫بازرگانیی���ه‌وه‌ واڵتانی‌ ئیقلیمی‌‌و جیهانی‌ ل���ێ‌ جیاناكه‌ن���ه‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌ له‌سیس���تمی‌ جیه���ان ئاش���كرایكرد‪ ،‬له‌پێش���انگا ‪ 270‬كۆمپانیا به‌ش���داری‌ پێشانگاكه‌یان‬ ‫ناچار بكه‌ی���ن له‌ئه‌زمه‌ سیاس���یه‌كاندا كۆمپانیاكانی‌ ئه‌واندا به‌شی‌ سێكیوریتی‌ نێوده‌وڵه‌تییه‌ك���ه‌ی‌ س���لێمانی‌ كه‌ چوار كردووه‌‌و له‌وان���ه‌ش ‪%47‬یان كۆمپانیای‌‬ ‫به‌ناچ���اری‌ پش���تیوانمان ب���ن‪ ،‬چونكه‌ ده‌توان���ێ‌ ڕێگری‌ له‌س���ه‌رۆكی‌ كۆمپانیا ڕۆژی‌ خایان���د‪ ،‬توانیویانه‌ زیاتر له‌ ‪ 500‬بیانی بوون كه‌ ڕاسته‌وخۆ یان له‌ڕێگای‌‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر واڵت���ان س���ه‌رمایه‌گوزارییه‌كی‌ بكات بۆ بردنه‌ده‌ره‌وی‌ س���ه‌رمایه‌كانیان كارت‌و پرۆش���ێری‌ ڕیكالم دابه‌ش بكه‌ن بریكاره‌كانیانه‌وه‌ به‌ش���دارییان كردبوو‬

‫ئاڵوگۆڕ ‌ی عێراق‌و‬ ‫ئه‌مه‌ریكا ‪15‬‬ ‫ملیارد دۆالره‌‬

‫ی ته‌واو له‌نێوان هاواڵتیان بانكه‌كاندا دروست نه‌بووه‌"‬ ‫ی زۆر الوازه‌‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ش تائێستا متمان ‌ه ‌‬ ‫"له‌كوردستاندا هۆشیاریی بانك ‌‬ ‫ئا‪ :‬سورێن بێستون‬

‫به‌بڕوای‌ شاره‌زایانی‌ بواری‌ ئابوری‌‪،‬‬ ‫زۆرینه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان‬ ‫هۆشیارییه‌كی‌ كه‌می‌ بانكییان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش پشتبه‌ستن به‌وه‌ی‌ رێژه‌یه‌كی‌‬ ‫كه‌می‌ هاواڵتیان پاره‌ له‌بانكه‌كاندا‬ ‫داده‌نێن‪ ،‬له‌مباره‌یه‌وه‌ ئابوریناس‌و‬ ‫مامۆستای‌ زانكۆ د‪ .‬هیوا قه‌ره‌داخی‌‬ ‫بۆچونی‌ وایه‌‪ ،‬كه‌ هۆشیارییه‌كی‌‬ ‫بانكی‌ هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم وه‌ك ئه‌و وتی‌ "زۆر‬ ‫كه‌مه‌‪ ،‬وه‌ك ده‌بینین ڕیژه‌یه‌كی‌ كه‌می‌‬ ‫هاواڵتیان پاره‌ له‌بانكه‌كاندا داده‌نێن"‪.‬‬ ‫راگری‌ كۆڵێ����ژی‌ به‌ڕیوه‌بردن‌و ئابووری‌‬ ‫له‌زانكۆی‌ گه‌شه‌پێدانی‌ مرۆیی‪ ،‬د‪ .‬هیوا‬ ‫ئه‌بوبه‌ك����ر قه‌ره‌داخ����ی‌‪ ،‬له‌وبڕوایه‌دایه‌‬ ‫ل����ه‌دوای‌ س����اڵی‌ ‪ 2003‬وه‌‪ ،‬تا ڕاده‌یه‌ك‬ ‫هۆش����یارییه‌كی‌ بانكی‌ دروس����ت بووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌بۆچونی‌ ئه‌و هۆشیارییه‌كه‌ زۆر‬ ‫كه‌مه‌‪ .‬وه‌ك ئه‌و وتی‌ "بۆ س����ه‌لماندنی‌‬ ‫ئ����ه‌م ڕاس����تییه‌ش ئه‌توانین س����ه‌یری‌‬ ‫بانكه‌كان بكه‌ین‪ ،‬كه‌ باش����ترین به‌ڵگه‌ن‬ ‫له‌سه‌ر كه‌میی‌ هۆشیاریی‌ بانكی‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫به‌ڕیژه‌یه‌ك����ی‌ زۆر ك����ه‌م ده‌بینرێت‪ ،‬كه‌‬ ‫هاواڵتیان پاره‌ له‌ بانكه‌كاندا دابنێن به‌‬ ‫بانكه‌ حكومی‌و تایبه‌ته‌كانیشه‌وه‌"‪ .‬وه‌ك‬ ‫ئه‌و مامۆستایه‌ی‌ زانكۆ ئاماژه‌ی‌ پێده‌كات‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ وا ده‌كات كه‌ خه‌ڵكی‌ كه‌متر پاره‌‬

‫له‌بانكه‌كاندا ده‌بنێن په‌یوه‌ندی‌ به‌ س ‌‬ ‫ێ‬ ‫الیه‌ن����ه‌وه‌ هه‌یه‌‪ ،‬ك����ه‌ ئه‌وانیش بریتین‬ ‫له‌ هه‌ر یه‌ك ل����ه‌ (هاواڵتی‌‌و حكومه‌ت‌و‬ ‫بانكه‌كان)‪ ،‬وه‌ك ئ����ه‌وه‌ روونیده‌كاته‌وه‌‬ ‫ئه‌و الیه‌نه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌تاكه‌وه‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌ی����ه‌ كه‌ تاك ئه‌و هۆش����یاریی‌ نیه‌‌و‬ ‫نازانێت‪ ،‬پاره‌دانان له‌بانكدا چ سودێكی‌‬ ‫هه‌یه‌‪ .‬به‌هه‌مان شێوه‌ زانیاریی‌ ئه‌وه‌شی‌‬ ‫نیی����ه‌ كه‌ پاره‌ هێش����تنه‌وه‌ له‌الی‌ خۆی‌‬ ‫چ زیانێك به‌خۆی‌‌و ئابوریی‌ واڵته‌كه‌شی‌‬ ‫ده‌گه‌یه‌نێ‌‪ ،‬له‌مباره‌یه‌وه‌ د‪ .‬هیوا ده‌ڵێت‬ ‫"نابێت پاره‌ بمرێنرێت‪ ،‬یاخود چه‌قبه‌ستو‬ ‫بكرێت له‌الی‌ خودی‌ كه‌س����ه‌كان‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ده‌بێت له‌ بازاڕدا ده‌وری‌ خۆی‌ ببینێت‪.‬‬ ‫ئه‌م����ه‌ش یارمه‌تیده‌رێكی‌ گه‌وره‌ ده‌بێت‬ ‫ب����ۆ وه‌به‌رهێنان����ی‌ نه‌ته‌وه‌ی����ی‌ (إنتاج‬ ‫قومی‌)"‪ .‬س����ه‌باره‌ت ب����ه‌و الیه‌نه‌ش كه‌‬ ‫په‌یوه‌ن����دی‌ به‌ حكومه‌ت����ه‌وه‌ هه‌یه‌ وتی‌‬ ‫"پێویسته‌ حكومه‌ت هه‌وڵ بۆ بنیاتنانی‌‬ ‫سیس����ته‌مێكی‌ بانك����ی‌ پت����ه‌‌و ب����دات‌و‬ ‫كارئاس����انیش بۆ خه‌ڵكی‌ بكات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌داخه‌وه‌ له‌ئێستادا به‌شێوه‌یه‌كی‌ گشتی‌‬ ‫بانكه‌كان هیچ ئاس����انكارییه‌ك ئه‌نجام‬ ‫ناده‌ن‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ (س����یوله‌یان) نیه‌‬ ‫یاخود س����یوله‌كه‌یان دی����اری‌ كراوه‌"‪.‬‬ ‫هه‌رچ����ی‌ په‌یوندی‌ به‌ بانكه‌كانیش����ه‌وه‌‬ ‫هه‌ی����ه‌‪ ،‬به‌ب����ڕوای‌ د‪ .‬هی����وا ئه‌وه‌یه‌ كه‌‬ ‫هه‌وڵ بۆ به‌ده‌س����تهێنانی‌ س����یوله‌یه‌كی‌‬ ‫باش بده‌ن‪ ،‬ئه‌م����ه‌ش له‌پێناوی‌ ئه‌وه‌ی‌‬

‫پێویست ‌ه حكومه‌ت‬ ‫ی‬ ‫هه‌وڵ بۆ بنیاتنان ‌‬ ‫ی‬ ‫سیسته‌مێكی‌ بانك ‌‬ ‫پته‌‌و بدات‬

‫"تاكو بتوانن پاڵپش����تێكی‌ به‌هێزبن‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌نجامدانی‌ پڕۆژه‌ وه‌به‌رهێنه‌كان‪ ،‬نه‌ك‬ ‫خۆیان له‌چه‌ند كارێكی‌ بچوكدا ببینه‌وه‌‬ ‫كه‌ ئیشی‌ سه‌ره‌تای‌ بانكه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ جه‌خت له‌وه‌ش ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫بێت‌و بانك به‌ش����ێوه‌یه‌كی‌ به‌رفراوانتر‬ ‫بێته‌ ناوكایه‌ ئابوورییه‌كانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وكاته‌‬ ‫خه‌ڵكی‌ زیاتر متمانه‌یان پێ ده‌به‌خشێت‪.‬‬ ‫سه‌بارت به‌وه‌ش كه‌ ده‌وترێ‌‪ ،‬كه‌ ئایین‬ ‫ه����ۆكاره‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ك����ه‌ خه‌ڵكی‌ كه‌متر‬ ‫مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ بانكه‌كاندا بكه‌ن‪،‬‬ ‫د‪ .‬هی����وا ئ����ه‌وه‌ روونده‌كات����ه‌وه‌ كه‌ تا‬ ‫راده‌ی����ه‌ك ئ����ه‌و بۆچونه‌ راس����تییه‌كی‌‬ ‫تێدای����ه‌‪ ،‬به‌اڵم وه‌ك ئ����ه‌و ده‌ڵێت ئه‌وه‌‬ ‫نابێ����ت ببێته‌ هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ هاواڵتیان‬

‫ی ئاب���ووری‌‌و وه‌به‌رهێن���ان‬ ‫لیژن��� ‌ه ‌‬ ‫ی عێ���راق‪،‬‬ ‫ی نوێنه‌ران��� ‌‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫رایگه‌یان���د له‌م���ه‌وال حكومه‌ت��� ‌ه‬ ‫لۆكاڵیی���ه‌كان‌و پارێ���زگاكان خۆی���ان‬ ‫ی‬ ‫ی خواردنه‌كان ‌‬ ‫ی كڕین‌و دابینكردن ‌‬ ‫ئه‌رك ‌‬ ‫ی خۆراك له‌خۆده‌گرن‪.‬‬ ‫كۆبوون ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاژانس���ه‌كان‪ :‬ژماره‌ی���ه‌ك ئه‌ندام��� ‌‬ ‫ی عێراق‪،‬‬ ‫ی په‌رله‌مان��� ‌‬ ‫ی دارای��� ‌‬ ‫لیژن��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫رونیانكردوه‌ت���ه‌و‌ه له‌پ���رۆژ‌ه یاس���ا ‌‬ ‫ی‬ ‫بودجه‌دا ئه‌و‌ه هاتوو‌ه ك ‌ه له‌ناوه‌ڕاست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆراك ‌‬ ‫ی به‌شه‌كان ‌‬ ‫ی كڕین ‌‬ ‫‪ 2012‬ئه‌رك ‌‬ ‫ی پارێزگاكان‬ ‫مانگان ‌ه بخرێت ‌ه ئه‌س���تۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆی���ان‌و ت���ا ئه‌وكات���ه‌ش وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی دابین ده‌كات‪.‬‬ ‫ی بایه‌ع ‌‬ ‫ی خۆراك ‌‬ ‫بازرگان ‌‬ ‫ی به‌و‌ه‬ ‫ی دارای ‌‬ ‫ی لیژن ‌ه ‌‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌كان��� ‌‬ ‫ی ئ���ه‌م هه‌نگاو‌ه ده‌ك���ه‌ن ك ‌ه‬ ‫ستایش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بازرگان ‌‬ ‫ی وه‌زاره‌ت��� ‌‬ ‫ی له‌چنگ ‌‬ ‫بایه‌ع��� ‌‬ ‫ی زۆر‬ ‫ی گه‌نده‌ڵ ‌‬ ‫ده‌رده‌هێنێت ك ‌ه گومان ‌‬ ‫ده‌وری‌ داوه‌‪.‬‬

‫قه‌باره‌ی‌ ئاڵوگۆر‌و گرێبه‌سته‌كان‬ ‫جێگ���ری‌ یه‌كه‌م���ی‌ س���ه‌رۆكی‌ ژوور ‌‬ ‫ی‬ ‫بازرگانی‌ سلێمانی‌ ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد كه‌‬ ‫ئالیه‌تی‌ پێشانگا ناتوانێ‌ ئاماری‌ قه‌باره‌ی‌‬ ‫ئاڵوگ���ۆڕو گرێبه‌س���ته‌كان به‌ت���ه‌واوی‌‬ ‫وه‌ربگرێ‌‪ ،‬چونكه‌ له‌بنه‌ڕه‌تدا پێش���انگا‬ ‫بۆ ڕه‌خساندنی‌ ده‌رفه‌ت‌و یه‌كترناسینه‌‌و‬ ‫زۆرج���ار ئه‌گ���ه‌ر داواش���یان لێبك���رێ‌‬ ‫كۆمپانی���اكان به‌وردی‌ ئه‌و ئاماره‌ ناده‌ن‬ ‫كاتێ���ك مامه‌ڵه‌ی‌ گرێبه‌س���تیش دێننه‌‬ ‫ژووری‌ بازرگانی‌ گرنگ نییه‌ له‌كوێ‌‌و له‌چ‬ ‫پێشانگایه‌ك ئه‌و گرێبه‌سته‌یان كردووه‌‪.‬‬ ‫له‌مباره‌ی���ه‌وه‌ ن���ه‌وا عیزه‌ت له‌ به‌ش���ی‌‬ ‫یاس���ایی ژووری‌ بازرگان���ی‌ وتی‌"ل���ه‌‬ ‫پێشانگاكانی‌ س���ااڵندا ‪100‬هه‌زار تا ‪400‬‬ ‫پاش����كۆی‌ بازرگانی����ی‌ باڵیۆزخان����ه‌ی‌‬ ‫هه‌زار دۆالر گرێبه‌ست هه‌بووه‌"‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ری����كا له‌عێراق‪ ،‬ئاش����كرایكرد كه‌‬ ‫له‌ئێستادا قه‌باره‌ی‌ ئاڵوگۆڕی‌ بازرگانی‌‬ ‫ئه‌و سێكته‌رانه‌ی‌ له‌پێشانگادا‬ ‫له‌نێوان ئه‌مه‌ریكا‌و عێراق‪ ،‬س����ااڵنه‌ ‪15‬‬ ‫ده‌رناكه‌ون؟‬ ‫به‌سه‌رنجدان له‌وه‌ی‌ كه‌ له‌ پێشانگاكه‌دا ملیارد دۆالره‌‪.‬‬ ‫هه‌ردوو سێكته‌ری‌ (نه‌وت‌و وه‌به‌رهێنانی‌ ئاژانسه‌كان‪ :‬هاوكات له‌گه‌ڵ كۆتاییهاتنی‌‬ ‫بانك���ی‌ ده‌ره‌كی‌) بوونی���ان نه‌بوو‪ ،‬له‌و فه‌رمیانه‌ی‌ مانه‌وه‌ی ئه‌مه‌ریكا له‌عێراق‪،‬‬ ‫روه‌وه‌ سه‌رپه‌رش���تیاره‌كه‌ وت���ی‌ "ل���ه‌ پاش����كۆی‌ بازرگان����ی‌ باڵیۆزخان����ه‌ی‌‬ ‫به‌رنامه‌ماندایه‌ ب���ۆ كۆمپانیاكانی‌ نه‌وت ئه‌مه‌ریكا له‌به‌غدا‪ ،‬نه‌وفه‌ل ئه‌بو ش����ون‪،‬‬ ‫پێش���انگایه‌كی‌ تایبه‌ت���ی‌ ب���واری‌ وزه‌ ئاش����كرایكرد‪ ،‬له‌ماوه‌ی‌ ئه‌م ‪ 5‬ساڵه‌ی‌‬ ‫بكه‌ینه‌وه‌"‪ .‬یاس���ین ره‌حیم وتی‌"نه‌وت دوایی����دا قه‌ب����اره‌ی‌ ئاڵوگ����ۆڕ له‌نێوان‬ ‫تا ئێس���تا سانس���ۆری‌ له‌س���ه‌ره‌ هه‌م ئه‌مه‌ریكا‌و عێراق به‌رزبونه‌وه‌ی‌ به‌رچاوی‌‬ ‫سامانێكی‌ سیاسی بووه‌و هه‌م سروشتی‌ به‌خ����ۆوه‌ بینی����وه‌‌و ده‌ڵێ����ت "له‌ماوه‌ی‌‬ ‫مامه‌ڵه‌كردنیش���ی‌ قورس���ه‌"‪ .‬ئاماژه‌ی‌ ‪ 5‬س����اڵدا قه‌ب����اره‌ی‌ ئاڵوگ����ۆڕ له‌نێوان‬ ‫به‌وه‌ش���دا كه‌ نه‌ك له‌ پێش���انگاكاندا‪ ،‬ه����ه‌ردوو واڵت گه‌ش����توه‌ته‌ ‪ 75‬ملیارد‬ ‫به‌ڵك���و له‌تۆم���اری‌ مامه‌ڵ���ه‌ی‌ ژووری‌ دۆالر‪ ،‬كه‌ س����ااڵنه‌ ده‌كات����ه‌ ‪ 15‬ملیارد‌و‬ ‫بازرگانی‌‌و پیشه‌سازیش���دا گرێبه‌س���تی‌ ده‌ڵێت "رێ����ژه‌ی‌ تۆماركردنی‌ كۆمپانیا‬ ‫نه‌وتیی نی���ه‌‌و نه‌وت ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ی‌ ئه‌م ئه‌مه‌ریكییه‌كان له‌عێراق له‌هه‌ڵكشاندایه‌‌و‬ ‫ئالیه‌ت���ه‌ی‌ ئه‌مان���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم له‌هه‌وڵدان پاش����كۆی‌ بازرگانی‌ عێراق له‌ئه‌مه‌ریكا‬ ‫بۆكردنه‌وه‌ی‌ پێشانگایه‌كی‌ بواری‌ نه‌وت‌و له‌ماوه‌ی‌ سێ ساڵی‌ رابردوودا ‪ 10‬هه‌زار‬ ‫تیایدا گرێبه‌ست‌و خسته‌ڕوو شه‌فاف بێ‌‪ .‬مامه‌ڵه‌ی‌ بۆ كۆمپانی����ا ئه‌مه‌ریكییه‌كان‬ ‫ده‌رب���اره‌ی‌ كه‌رتی‌ بانكی���ش وتی‌"پێش ئه‌نجامداوه‌"‪ .‬هاوكات له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا‪،‬‬ ‫پێشانگاكه‌ له‌گه‌ڵ كۆمپانیایه‌كی‌ بانكی‌ هه‌ندێك راپۆرتی‌ رۆژنامه‌وانی‌ باس له‌وه‌‬ ‫لوبنانی‌ ڕێكه‌توین كه‌ له‌س���لێمانی‌ بانك ده‌كه‌ن له‌ئێستادا عێراق واڵتی‌ ده‌یه‌می‌‬ ‫كڕیاری‌ چه‌ك����ی‌ ئه‌مه‌ریكییه‌‌و هه‌ندێك‬ ‫بكاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ناوه‌ندی����ش بانگه‌ش����ه‌ی‌ ئ����ه‌وه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫ك����ه‌ ئه‌مه‌ریكا به‌چه‌ندی����ن قات له‌نرخی‌‬ ‫راس����ته‌قینه‌ی‌ خ����ۆی‌ چ����ه‌ك‌و فڕۆكه‌‬ ‫له‌ئه‌مه‌ریكا ده‌كرێت‪.‬‬

‫هۆشیاری ‌ی بانكی‌‌و كاردانه‌وه‌ی‌ له‌سه‌ر هه‌رێم ‌ی كوردستان‬ ‫پ����اره‌ پاش����ه‌كه‌وت نه‌كه‌ن‪ ،‬ئ����ه‌و وتی‌‬ ‫"خه‌ڵكی‌ ئه‌گه‌ر مه‌به‌ستیانه‌ پاره‌كانیان‬ ‫ده‌وران بكات‌و بچێت����ه‌ ناو بانكه‌كانه‌وه‌‬ ‫ده‌توانن پاره‌ له‌حس����ابی‌ جاری‌ دابنێن‬ ‫كه‌ س����ودی له‌س����ه‌ر نی����ه‌‌و (حه‌اڵڵه‌)‪،‬‬ ‫یاخود ده‌ك����رێ‌ مامه‌ڵه‌ له‌گ����ه‌ڵ بانكه‌‬ ‫ئیس��ل�امییه‌كاندا بك����ه‌ن ك����ه‌ به‌پێ����ی‌‬ ‫شریعه‌تی‌ ئیسالمی‌ كار ده‌كه‌ن"‪ .‬راگری‌‬ ‫كۆڵێژی‌ به‌ڕێوه‌بردن‌و ئابووریی‌ له‌زانكۆی‌‬ ‫گه‌شه‌پێدانی‌ مرۆیی له‌و بڕوایه‌شدایه‌ كه‌‬ ‫ئایی����ن هۆكاری‌ س����ه‌ره‌كی‌ نیه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫"بانك����ه‌ ئیس��ل�امییه‌كانیش هه‌روه‌ك����و‬ ‫بانكه‌ حكومییه‌كان دانانی‌ پاره‌ تێیاندا‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی‌ به‌رچاو نیه‌"‪.‬‬ ‫هه‌رده‌رب����اره‌ی‌ ئه‌م باس����ه‌‪ ،‬مامۆس����تا‬ ‫غازی‌ حس����ن له‌زانكۆی‌ س����ەالحەدین‪،‬‬ ‫بۆچونی‌ وایه‌ له‌پێناوی‌ ئه‌وه‌ی‌ زۆرترین‬ ‫هاواڵت����ی‌ مامه‌ڵ����ه‌ له‌گ����ه‌ڵ بنكه‌كاندا‬ ‫بك����ه‌ن‪ ،‬ده‌بێت ئاس����تی‌ رۆش����نبیریی‌‬ ‫ئابوریی‌ له‌الی‌ هاواڵتیان دروست بێت‌و‬ ‫هاوكات‪ ،‬بانكه‌كانیش له‌ڕووی‌ سیستمی‌‬ ‫بانكییه‌وه‌ ته‌واو بن‪ ،‬ئه‌و وتی‌ "به‌داخه‌وه‌‬ ‫هۆش����یاریی بانكی‌ له‌كوردس����تاندا زۆر‬ ‫الوازه‌‪ ،‬تائێس����تاش متمان����ه‌ی‌ ت����ه‌واو‬ ‫له‌نێوان هاواڵتیان بانكه‌كاندا دروس����ت‬ ‫نه‌ب����ووه‌‪ ،‬دی����اره‌ ئ����ه‌وه‌ش به‌ش����ێكی‌‬ ‫په‌یوه‌ندی‌ به‌ ناسه‌قامگیری سیاسییه‌وه‌‬ ‫هه‌ی����ه‌"‪ .‬ئه‌و زیاتر له‌ ب����اره‌ی‌ نه‌بوونی‬ ‫متمان����ه‌ دواو ئه‌وه‌ی‌ رونكرده‌وه‌ كه‌ ئه‌و‬

‫له‌مه‌وال‬ ‫پارێزگاكان خۆیان‬ ‫بایه‌ع ‌ی ده‌كڕن‬

‫بێ‌ متمانه‌ی‌ دروست بوو‪ ،‬بۆ سه‌ره‌تایی‌‬ ‫س����ااڵنی‌ نه‌وه‌ده‌كان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪ .‬وت ‌‬ ‫ی‬ ‫"بێمتمانه‌ییش له‌وكاته‌وه‌ په‌ره‌یس����ه‌ند‪،‬‬ ‫كه‌ به‌ش����ێك ل����ه‌ پ����اره‌ی‌ هاواڵتیان له‌‬ ‫بانكه‌كاندا بلۆككراو ده‌س����تی‌ به‌سه‌ردا‬ ‫گی����را‪ ،‬دوایی����ش به‌ ش����ێوه‌یه‌كی‌ پچڕ‬ ‫پچڕ ل����ه‌ ماوه‌یه‌كی‌ دوورو درێژدا پێیان‬ ‫ده‌درای����ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌م����ه‌ش ه����ۆكار بوو بۆ‬ ‫دروس����تبوونی‌ باكگراوندێكی‌ ڕه‌ش هه‌تا‬ ‫ئێس����تاش ه����ه‌ر پێ����وه‌ی‌ ده‌ناڵێنین"‪.‬‬ ‫ئه‌و مامۆس����تایی‌ زانكۆی‌ س����ه‌الحه‌دین‬ ‫جه‌خت له‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌ئێس����تادا‬ ‫سیستمی بانكی پێویس����تی‌ به‌ڕیفۆرم‌و‬ ‫نوێبوونه‌وه‌ هه‌یه‌‪ ،‬چونكه‌ وه‌ك ئه‌و وتی‌‬ ‫"ئه‌و سیس����تمه‌ بانكییه‌ی‌ ئێستا هه‌یه‌‬ ‫سیس����تمی‌ بانكی‌ نییه‌‪ ،‬ته‌نها ش����وێنی‌‬ ‫پێدان����ی‌ مووچ����ه‌ی‌ فه‌رمانبه‌ران����ن كه‌‬ ‫ئه‌مه‌ش كاری‌ بانك نییه‌"‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها س����ه‌رۆك به‌شی زانستی‌ بانك‬ ‫له‌زانكۆی‌ گه‌شه‌پێدان مامۆستا ئه‌حمه‌د‬ ‫ئیسماعیل له‌باره‌ی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌ودێت‬ ‫كه‌ له‌ بانكه‌كاندا كارمه‌ندن‪ ،‬م‪ .‬ئه‌حمه‌د‬ ‫ئ����ه‌و له‌و بڕوایه‌دایه‌ ئه‌و كه‌س����انه‌ی‌ كه‌‬ ‫له‌بانكه‌كان����دا كار ده‌ك����ه‌ن‪ ،‬زۆرینه‌یان‬ ‫پس����پۆڕنین‌و شاره‌زاییه‌كی‌ باشیان نییه‌‬ ‫ئه‌و وتی‌ "به‌ ئه‌زموونی‌ چه‌ند س����اڵیان‬ ‫توانیویانه‌ بانكه‌كان به‌ڕێوه‌ببه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دیاره‌ به‌ڕێوه‌بردنه‌كه‌یان به‌ش����ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫زانستی‌ ئابوریی‌ نییه‌"‪.‬‬

‫بڕین ‌ی بایه‌ع ‌ی‬ ‫له‌موچه‌خۆر‌ه گه‌وره‌كان‬ ‫كێش ‌ه دروستده‌كات‬ ‫ژماره‌یه‌ك په‌رله‌مانتار پێشنیازی‌ بڕین ‌ی‬ ‫به‌شه‌ خۆراكی‌ بایه‌عی‌ له‌و سه‌رۆك خێزانه‌‬ ‫موچه‌خۆرانه‌ی‌ كه‌ ملیۆن‌و نیوێك دیناری‌‬ ‫چاپیان هه‌یه‌ به‌ "بڕیارێكی‌ نادروس���ت"‬ ‫ده‌درێته‌ قه‌ڵه‌م‌و پێشنیاز ده‌كرێت له‌بری‌‬ ‫ئه‌وه‌ داهاتی‌ تاكه‌كه‌س ره‌چاو بكرێت‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ژماره‌ی���ه‌ك په‌رله‌مانتاری‌ عێراق‬ ‫له‌میان���ه‌ی‌ كۆنگره‌یه‌ك���ی‌ رۆژنامه‌وانیدا‬ ‫ره‌خنه‌یان له‌بڕیارێكی‌ وه‌زاره‌تی‌ بازرگانی‌‬ ‫گرت كه‌ به‌شه‌ خۆراكی‌ مانگانه‌ (بایه‌عی‌)‬ ‫له‌و كه‌سانه‌ ده‌بڕێت كه‌ موچه‌یان ده‌گاته‌‬ ‫ملیۆن‌و نیوێك دینار‌و به‌ره‌و س���ه‌ر‪ .‬ئه‌م‬ ‫په‌رله‌مانتاران���ه‌ له‌بری‌ ئ���ه‌و بڕیاره‌ داوا‬ ‫ده‌كه‌ن داهاتی‌ ت���اك له‌به‌رچاو بگیرێت‌و‬ ‫كۆی‌ ئه‌و موچه‌‌و داهاتانه‌ی‌ له‌خێزانێكدا‬ ‫ه���ه‌ن دابه‌ش بكرێت به‌س���ه‌ر ئه‌ندامانی‌‬ ‫خێزانه‌كه‌‌و له‌به‌ر رۆشنایی‌ ئه‌وه‌ بایه‌عی‌‬ ‫ببڕدرێت‪ ،‬چونك���ه‌ خێزانی‌ وه‌ها هه‌یه‌ ‪2‬‬ ‫كه‌سن موچه‌یان ملیۆن‌و نیوێكه‌‌و هه‌شه‌‬ ‫ده‌گه‌نه‌ ‪ 10‬كه‌س‌و هه‌مان پاره‌یان هه‌یه‌‌و‬ ‫ئه‌مه‌ش هیچ دادگه‌رییه‌كی‌ تێدا نییه‌‪ .‬ئه‌م‬ ‫په‌رله‌مانتارانه‌ جه‌ختیانكرده‌وه‌‪ ،‬سوورن‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئه‌م پێشنیازه‌ بخرێته‌‬ ‫ناو گفتوگۆكانی‌ بودجه‌ی‌ گش���تیی‌ ‪2012‬‬ ‫عێراق‌و داوایانك���رد وه‌زاره‌تی‌ بازرگانی‌‬ ‫به‌پێشنیازه‌كه‌یدا بڕواته‌وه‌‪.‬‬


‫خوێندن‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫‪xwenden.awene@gmail.com‬‬

‫راوێژكار ‌ی فێربوون‌و خوێندن ‌ی بااڵ له‌باڵیۆزخانه‌ ‌ی ئه‌مه‌ریكا له‌به‌غدا‪:‬‬

‫له‌دوای‌ كشانه‌و‌هی‌ هێزه‌كانمان‬ ‫په‌یوه‌ندیی‌ زانكۆیی‌ چڕتر ده‌كه‌ینه‌وه‌‬

‫لۆربا میدابرۆ‬ ‫ی بااڵ‬ ‫ی فێرب���وون‌و خوێندن ‌‬ ‫راوێژكار ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌ری���كا له‌به‌غدا‪،‬‬ ‫له‌باڵیۆزخان ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كاره‌كه‌یه‌و‌ه ده‌ڵێت ‪ :‬كار ‌‬ ‫له‌بار‌ه ‌‬ ‫م���ن ئه‌وه‌ی��� ‌ه راوێ���ژ‌و رێنمایی ئه‌و‬ ‫خوێندكاران��� ‌ه بكه‌م ك��� ‌ه ده‌یانه‌وێت‬ ‫بچن له‌زانكۆ ئه‌مه‌ریكیه‌كان بخوێنن‪.‬‬ ‫پس���پۆرییه‌كه‌ی خۆش���م وتن���ه‌وه‌ی‬ ‫وانه‌ی ئینگلیزی ‌ه ك ‌ه چه‌ند س���اڵێك‬ ‫له‌ن���اوه‌و ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مه‌ری���كا ئ���ه‌و‬ ‫زمانه‌م وتوه‌ته‌وه‌‌و ماوه‌یه‌كی زۆریش ‌ه‬ ‫له‌په‌یوه‌ندییه‌كان كار ده‌كه‌م‪ .‬بۆماوه‌ی‬ ‫دوو س���اڵیش له‌به‌غدا ده‌مێنمه‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫تائێس���تا زیاتر له‌س���اڵیكم له‌عێراق‬ ‫به‌سه‌ر بردوه‌‪ ،‬ئه‌م كاره‌ش واده‌كات‬ ‫چۆن له‌كلتور بگه‌یت‌و چۆن درێژ‌ه ب ‌ه‬ ‫كاره‌كه‌ت بده‌یت‪.‬‬ ‫ ئا‪ :‬نزار گزالی‪ ،‬هه‌ولێر‬ ‫به‌رپرسێكی‌ ئه‌مه‌ریكی‌ رایده‌گه‌یه‌نێت‬ ‫ی‬ ‫له‌پاش كشانه‌و‌هی‌ هێزه‌كان ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكا له‌عێراق په‌یوه‌ندیی ‌ه‬ ‫كلتوری‌‌و زانستییه‌كان له‌گه‌ڵ به‌غدا‌و‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان چڕتر ده‌كه‌نه‌وه‌‌و‬

‫به‌ش���ێك له‌رێككه‌وتننام���ه‌ی نێ���وان‬ ‫ئاشكرایده‌كات زانكۆكانی‌ هه‌ولێر‌و‬ ‫ئه‌مه‌ریكا‌و عێ���راق بریتی ‌ه له‌هاوكاری‌و‬ ‫سلێمانی‌ له‌چێو‌هی‌ ئه‌و زانكۆیانه‌دان‬ ‫هه‌ماهه‌نگ���ی له‌ب���واری خوێندندا‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫كه‌ په‌یوه‌ست ده‌كرێنه‌وه‌ به‌زانكۆ‬ ‫ئاڵوگ���ۆری كلت���وری‌و خوێندن بكرێت‬ ‫ئه‌مه‌ریكییه‌كانه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌نێوان خه‌ڵكی ه���ه‌ردو واڵت‪ .‬ناوبراو‬ ‫ی جه‌ختیكرده‌و‌ه "زانك���ۆ ئه‌مه‌ریكیه‌كان‬ ‫ی ئاوێن���ه‌دا‪ ،‬راوێژكار ‌‬ ‫له‌دیمانه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی له‌زانك���ۆ هه‌ره‌باش���ه‌كانی جیهان���ن‌و‬ ‫ی بااڵ له‌باڵیۆزخان ‌ه ‌‬ ‫فێربوون‌و خوێندن ‌‬ ‫ئه‌مه‌ری���كا له‌به‌غ���دا‪ ،‬لۆرن���ا میدلبرۆ ش���وێێنیكی باش���ن بۆ ئه‌و عێراقیی ‌ه‬ ‫ی ده‌یانه‌وێت دریژ‌ه به‌خوێندن‬ ‫ی ئه‌و به‌تایبه‌ت ئه‌وه‌ی ‌ه به‌توانایان ‌ه ‌‬ ‫رایگه‌یان���د كار ‌‬ ‫ی ب���ده‌ن تا ببن ‌ه س���ه‌ركرده‌ی داهاتووی‬ ‫ی فێرخوازان��� ‌‬ ‫ی رێنمای��� ‌‬ ‫به‌خۆڕای��� ‌‬ ‫ی نه‌ته‌وه‌كه‌ی���ان‪ ،‬ب���ۆ ئه‌مه‌ریكیه‌كانیش‬ ‫كورد بكات ت���ا روو بكه‌ن ‌ه زانكۆكان ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكا‌و ده‌ڵێت "من له‌ئه‌یلولی ‪ 2010‬به‌هه‌مانشێو‌ه گرنگ ‌ه ك ‌ه قوتابی عێراقی‬ ‫له‌گه‌ڵ قوتابیانی كورد ده‌ستمپێكردوه‌‌و بێنه‌ ئه‌مریكاو بخوێنن"‪.‬‬ ‫ی بااڵ‬ ‫ی فێرب���وون‌و خوێندن ‌‬ ‫راوێژكار ‌‬ ‫له‌وكات���ه‌و‌ه ئامۆژگاری���ی‌‌و رێنماییان‬ ‫ی ئه‌مه‌ری���كا له‌به‌غدا‪،‬‬ ‫ده‌كه‌م چ���ۆن داوا پێشكه‌ش���ی زانكۆ له‌باڵیۆزخان��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌وه‌ش���یكرد له‌پاش كشانه‌و‌ه ‌‬ ‫ی باس ‌‬ ‫ئه‌مریكی���ه‌كان بكه‌ن"‪ .‬ناوبراو باس��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بوار ‌‬ ‫ی پێش���انگای زانكۆ سوپاكه‌یانه‌و‌ه له‌عێراق هاریكار ‌‬ ‫له‌وه‌ش���كرد به‌هۆ ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكیه‌كان���ه‌و‌ه له‌هه‌ولێ���ر ك ‌ه ‪ 21‬خوێن���دن له‌نێوان عێ���راق‌و ئه‌مه‌ریكا‬ ‫ی "ئ���ه‌م هاوكاری‌و‬ ‫زانك���ۆ تێی���دا به‌ش���داربوون نزیكه‌ی زیات���ر ده‌كات‌و وت ‌‬ ‫ی ك���ورد له‌گه‌ڵ زانكۆ هه‌ماهه‌نگی��� ‌ه له‌ب���واری خوێن���دن‌و‬ ‫‪ 1500‬خوێندكار ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكیی���ه‌كان گفتوگۆی���ان كردوه‌‌و كلتوردا دوای كش���انه‌وه‌ی هێزه‌كانمان‬ ‫ده‌ڵێت "له‌ماوه‌یه‌كی نزیكیشدا كه‌سێك به‌ره‌وپێش���ه‌و‌ه ده‌چێت‌و هیوادارین ك ‌ه‬ ‫له‌به‌ش���ی دیبلۆماس���ی كونسوڵخانه‌ی به‌رفراوانتری بكه‌ین‌و هه‌موو شوێنه‌كانی‬

‫زانكۆی سه‌الحه‌دین‌و‬ ‫زانكۆی دهۆك به‌شێكن له‌و‬ ‫زانكۆیان ‌هی‌ ده‌به‌سرێنه‌و‌ه‬ ‫به‌زانكۆكانی‌ ئه‌مه‌ریكا‬ ‫ئه‌مه‌ری���كا له‌هه‌ولێ���ر داده‌مه‌زرێنی���ن‬ ‫ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ی به‌ب���ه‌رده‌وام رێنمای���ی‌و‬ ‫ئاس���انكاریی بۆ ئه‌و قوتابی ‌ه كوردان ‌ه‬ ‫ب���كات ك��� ‌ه ده‌یانه‌وێ���ت له‌زانكۆكانی‬ ‫ئه‌مه‌ری���كا درێژ‌ه ب��� ‌ه خوێندن بده‌ن"‪.‬‬ ‫ی ئه‌و ئاسانكارییانه‌ش‬ ‫سه‌باره‌ت به‌جۆر ‌‬ ‫لۆرنا میدبرۆ رونیكرده‌وه‌‪ ،‬به‌دو شێو‌ه‬ ‫ده‌بێت‪ :‬دانیشتنی به‌ته‌نیاو به‌گروپ‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی باڵیۆزخان ‌ه ‌‬ ‫ئ���ه‌م كاربه‌ده‌س���ت ‌ه ‌‬ ‫ی رونكرده‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ری���كا‪ ،‬بۆ ئاوێن��� ‌ه ‌‬

‫عێراق بگرێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی ئاشكراكرد‪،‬‬ ‫لۆرنا میدلبرۆ‪ ،‬ئه‌وه‌ش ‌‬ ‫ك��� ‌ه باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ری���كا له‌به‌غدا‬ ‫به‌رنامه‌یه‌كی هه‌ی��� ‌ه به‌ناوی به‌یه‌كه‌و‌ه‬ ‫به‌س���تنه‌وه‌ی زانك���ۆكان‪ ،‬ك��� ‌ه ئ���ه‌و‬ ‫به‌رنامه‌ی��� ‌ه لین���ك ی���ان په‌یوه‌ندیه‌ك‬ ‫دروس���ت ده‌كات له‌نێ���وان زانكۆكانی‬ ‫عێ���راق‌و زانك���ۆ ئه‌مه‌ریكی���ه‌كان‬ ‫له‌س���ه‌ر ئاستی مامۆس���تایانی زانكۆ‌و‬ ‫ی‬ ‫خوێندكاران‌و پرۆگرامی خوێندن‌و وت ‌‬

‫"ئامانج���ی به‌رنامه‌كه‌ش ل���ه‌و به‌یه‌ك‬ ‫به‌س���تنه‌و‌ه ئه‌وه‌ی��� ‌ه ك��� ‌ه زانكۆكانی‬ ‫عێراق بتوانن ئاس���تیان به‌رزبكه‌نه‌وه‌و‬ ‫به‌هێزببن له‌رووی زانستی‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك‬ ‫بگه‌ن ‌ه ئاس���تی زانك���ۆ جیهانیه‌كان"‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ه���ا رونیش���یكرده‌و‌ه "زانك���ۆی‬ ‫س���ه‌الحه‌دین‌و زانكۆی دهۆك به‌شێكن‬ ‫له‌و پرۆگرام ‌ه ك ‌ه پێی ده‌ڵێن په‌یوه‌ندی‬ ‫به‌س���تن به‌زانك���ۆ ئه‌مه‌ریكیه‌كانه‌وه‌"‪.‬‬ ‫جگ��� ‌ه ل���ه‌م به‌رنامه‌ی���ه‌ش میدلب���رۆ‬ ‫ی فولبرایت كرد‬ ‫ی به‌به‌رنام��� ‌ه ‌‬ ‫ئام���اژ‌ه ‌‬ ‫له‌باڵیۆزخانه‌ی ئه‌مه‌ری���كا له‌به‌غدا ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫خه‌ڵك ده‌توانێت له‌رێگه‌یه‌و‌ه داواكاری ‌‬ ‫پێش���كه‌ش بكات بۆ ماس���ت ‌هر‌و بڕوات‬ ‫ی‬ ‫له‌ئه‌مریكا ماس���ته‌ر بخوێنێت‌و وتیش ‌‬ ‫"له‌ماوه‌یه‌كی زۆر نزیكدا ئه‌و به‌رنامه‌ی ‌ه‬ ‫راده‌گه‌یه‌نرێت‌و هیوادارم خویندكارانی‬ ‫كوردیش پێشكه‌ش���ی بكه‌ن"‪ .‬ناوبراو‬ ‫ی "خۆشحاڵم له‌ریگه‌ی ئاوێنه‌و‌ه‬ ‫وتیش��� ‌‬ ‫ئه‌و‌ه رابگه‌یه‌نم ك ‌ه زانكۆكانی ئه‌مه‌ریكا‬ ‫به‌خۆشحاڵیه‌و‌ه پێشوازی له‌قوتابیانی‬ ‫ك���ورد ده‌ك���ه‌ن‪ ،‬به‌تایه‌بت���ی ئه‌وانه‌ی‬ ‫له‌چوارچێوه‌ی به‌رنامه‌ی تواناس���ازی‬ ‫روو ده‌كه‌ن ‌ه ئ���ه‌و زانكۆیانه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫س���ه‌رجه‌م قوتابی���ه‌كان ده‌توان���ن‬ ‫ی تواناس���ازی‌‌و‬ ‫ی به‌رنام ‌ه ‌‬ ‫له‌ریگه‌ی ئه‌م ناونیشانه‌ش له‌فه‌یسبوك له‌چوارچێو‌ه ‌‬ ‫ی "س���اڵی راب���ردو زیات���ر له‌‪600‬‬ ‫په‌یوه‌ندیمان پێو‌ه بكه‌ن‪ http://www. :‬وت��� ‌‬ ‫‪ facebook.com/studyUSAIraq‬قوتابی عێراقی له‌زانكۆكانی ئه‌مه‌ریكا‬ ‫ی بكرێت بۆ درێژه‌یان به‌خوێندن ده‌دا‪ ،‬ئه‌م س���اڵ‬ ‫ی چ��� ‌‬ ‫ی ئه‌وه‌ش��� ‌‬ ‫له‌وه‌اڵم��� ‌‬ ‫ی ل��� ‌ه ئێس���تادا رێژه‌ك��� ‌ه ‪ %45‬به‌به‌راود له‌گه‌ڵ س���اڵی‬ ‫ی ئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫چاره‌س���ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ریزبه‌ندی زانكۆكانی كوردس���تان زۆر رابردو به‌رزبۆت���ه‌وه‌"‪ .‬هه‌روها جه‌خت ‌‬ ‫خراپه‌‪ ،‬كاتێكیش ك ‌ه ریزبه‌ندی جیهانی له‌وه‌كرده‌وه‌‪ ،‬به‌رده‌وامبوونی به‌رنامه‌ی‬ ‫زانك���ۆكان راده‌گه‌یه‌نرێ���ت ریزبه‌ندی تواناسازی له‌الیه‌ن حكومه‌تی هه‌رێمه‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫زانكۆكان���ی هه‌رێ���م زۆر له‌دواوه‌یه‌؟ ده‌بێت��� ‌ه ه���ۆی به‌رزبون���ه‌وه‌ی رێژ‌ه ‌‬ ‫ئ���ه‌م ش���اره‌زا ئه‌مه‌ریكیی ‌ه پێش���نیاز خوێندكارانی كورد‌و عێراقی له‌ئه‌مریكا‪،‬‬ ‫ی بدرێت به‌ناردن ‌ه كاتێكیش زۆرترین رێژ‌ه روبكات ‌ه ده‌ره‌و‌ه‬ ‫ده‌كات‪ ،‬زیاتر گرنگی ‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی قوتابیان‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك له‌وێ بۆ خوێندن‌و ده‌گه‌ڕێنه‌و‌ه بۆ كوردستان‬ ‫بڕوانام ‌ه به‌ده‌س���ت بهێنن‌و بگه‌ڕێنه‌و‌ه كاریگه‌ری���ی باش���یان ده‌بێ له‌س���ه‌ر‬ ‫بۆ كوردس���تان‌و خزم���ه‌ت بكه‌ن ئه‌و‌ه سیس���تمی خوێن���دن‌و به‌رزكردنه‌وه‌ی‬ ‫رێگه‌یه‌كی باش ‌ه بۆ به‌ره‌و پێش بردنی ئاس���تی زانكۆكانی كوردستان‪" ،‬بۆی ‌ه‬ ‫زانك���ۆكان‌و پرۆگرام���ی خوێندنی���ش پێ���م وای ‌ه له‌م���اوه‌ی ‪ 5‬ـ ‪ 10‬س���اڵی‬ ‫داهاتودا ئه‌و زانكۆیانه‌ی كوردستان ك ‌ه‬ ‫له‌زانكۆكان‪.‬‬ ‫ی ده‌یان بینی ئاس���تیان جیاوازتر ده‌بێت‬ ‫لۆرن���ا میدلب���رۆ‪ ،‬ستایش��� ‌‬ ‫ی ك���رد له‌ ئێستا"‪.‬‬ ‫ناردن��� ‌ه ده‌ره‌و‌ه خوێندكاران��� ‌‬

‫ساڵی رابردو‬ ‫زیاتر له‌‪600‬‬ ‫قوتابی عێراقی‬ ‫له‌زانكۆكانی‬ ‫ئه‌مه‌ریكا درێژه‌یان‬ ‫به‌خوێندن ده‌دا‪،‬‬ ‫ئه‌م ساڵ رێژه‌ك ‌ه‬ ‫‪ %45‬به‌به‌راود‬ ‫له‌گه‌ڵ ساڵی‬ ‫رابردو به‌رزبۆته‌وه‌‬

‫له‌گێڕانه‌وه‌ی‌ موچه‌ی‌ فه‌وتاودا په‌روه‌رده‌ی‌ گه‌رمیان كار به‌ رێنمایی‌ دارایی ناكات‬ ‫ی‬ ‫ ئا‪ :‬كاوه‌ گه‌رمیان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی موچ ‌هی‌ فه‌وتاو ‌‬ ‫له‌گه‌ڕانه‌و‌ه ‌‬ ‫فه‌رمانبه‌ران‌و مامۆستایه‌ندا‪،‬‬ ‫ی‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی‌ په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫گه‌رمیان‪ ،‬كار به‌نووسراوێكی‌ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫دارایی ناكات‌و له‌بری‌ ئه‌و‌ه كار‬ ‫ی‬ ‫ی ژمێریاری‌ په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫به‌نووسراوێك ‌‬ ‫سلێمانی‌ ده‌كات‪.‬‬ ‫دوای ئ���ه‌وه‌ی له‌الی���ه‌ن ئه‌نجومه‌نی‬ ‫ی‬ ‫وه‌زیران���ی حكومه‌ت���ی هه‌رێم��� ‌‬ ‫كوردس���تانه‌و‌ه بڕیاردرا‪ ،‬به‌گه‌ڕانه‌وه‌ی‬ ‫موچ���ه‌ی فه‌وت���اوی ح���ه‌وت س���اڵی‬ ‫ی س���نوری‬ ‫فه‌رمانبه‌ران‌و مامۆس���تایان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیداره‌ی سلێمانی پێش���وو‪ ،‬وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی نوس���راوێكی ئاراس���ته‌ی‬ ‫دارای��� ‌‬ ‫س���ه‌رجه‌م فه‌رمانگه‌كان���ی س���لێمانی‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی به‌س���تن ‌‬ ‫ك���رد‪ ،‬بۆ ئاس���انكاری ‌‬ ‫ده‌رماڵه‌ی���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم س���ه‌رچاوه‌یه‌كی‬ ‫تایب���ه‌ت له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌ت���ی گش���تی‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌ی گه‌رمیان‪ ،‬ك ‌ه نه‌یوس���ت‬ ‫ی باڵوبكرێته‌و‌ه به‌ئاوێنه‌ی ڕاگه‌یاند‬ ‫ناو ‌‬ ‫له‌جیات���ی كاركردن به‌نووس���راوه‌كه‌ی‬ ‫ی‬ ‫وه‌زاره‌تی دارایی‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشت ‌‬ ‫ی گه‌رمیان كارب ‌ه خشته‌یه‌كی‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ژمێریاری سلێمانی ده‌كات‪ ،‬سه‌رچاوه‌ك ‌ه‬ ‫ئاماژ‌ه به‌وه‌ش ده‌كات له‌نێو بڕگه‌كانی‬ ‫نوسراوه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی داراییدا هاتوو‌ه‬ ‫ك��� ‌ه كار به‌هیچ خش���ته‌یه‌ك ناكرێت‪،‬‬ ‫به‌مه‌به‌س���تی دیاریكردن���ی جی���اوازی‬ ‫موچ���ه‌ی فه‌رمانبه‌ران‌و مامۆس���تایان‬ ‫جگ��� ‌ه له‌خش���ته‌كانی هاوپێ���چ ب��� ‌ه‬ ‫نووس���راوه‌كه‌ی وه‌زاره‌تی دارایی وتی‬ ‫"خش���ته‌ی (‪)2‬ی هاوپێ���چ ته‌نها له‌و‬ ‫فه‌رمانگان���ه‌دا كاری پێ ده‌كرێت ك ‌ه‬ ‫(س���جلی موحاس���به‌ی‪ )8/‬و لیستی‬ ‫مووچه‌ی���ان فه‌وت���اوه‌و له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی ‬ ‫(سجلی موحاسبه‌ی‪‌)8/‬و لیستی موچ ‌ه‬ ‫له‌به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی په‌روه‌رده‌یی گه‌رمیان‬

‫ئه‌گه‌ر هاتوو هه‌ر‬ ‫ی‬ ‫كه‌موكورتێك ‌‬ ‫تێدابێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫گه‌رمیان ده‌بێت‬ ‫قه‌ره‌بووی‌ بكاته‌و‌ه‬ ‫به‌پێ رێنمایه‌كان‬ ‫كاربكه‌ن‬ ‫ فۆتۆ‪ :‬دلێر عه‌بدولڕه‌حمان‬ ‫خوێندكارانی‌ قوتابخانه‌ی‌ ئه‌ڵوه‌ن له‌گه‌رمیان به‌رده‌م خوێندنگاكه‌یان پاك ده‌كه‌نه‌وه‌‬

‫فه‌وت���اوه‌‪ ،‬ده‌بێت كار ب���ه‌و‌ه بڕگه‌یه‌ی‬ ‫س���ه‌ره‌و‌ه بكرێ���ت ب���ۆ خه‌رجكردنی‬ ‫جیاوازی موچه‌‪ .‬سه‌رچاوه‌ك ‌ه رونیكردو‌ه‬ ‫خشته‌ی ژمار‌ه (‪ )1‬مووچه‌ی تازه‌یه‌‌و‬ ‫خش���ته‌ی (‪ )2‬مووچ��� ‌ه كۆنه‌كه‌ی���ه‌‌و‬ ‫كێش���ه‌ك ‌ه له‌وه‌دای ‌ه ك ‌ه خشته‌ی ژمار‌ه‬ ‫(‪ )2‬وه‌ك���و خۆی جێبه‌ج���ێ ناكرێت‬ ‫له‌كاتی خه‌رجكردنی جیاوازی موچه‌ی‬ ‫فه‌رمانبه‌راندا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی كارنه‌كردن به‌نووسراوه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌ربار‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گش���ت ‌‬ ‫ی دارایی‪ ،‬به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی گه‌رمیان ب��� ‌ه وه‌كاله‌ت‪،‬‬ ‫پ���ه‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ساالر حوسێن‪ ،‬له‌لێدوانێكدا به‌ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫راگه‌یان���د‪ :‬به‌پێچه‌وان���ه‌و‌ه كار ب��� ‌ه‬

‫ی دارایی���ه‌و‌ه‬ ‫ی وه‌زاره‌ت��� ‌‬ ‫رێنمایه‌كان��� ‌‬ ‫ی دارایی‬ ‫ی "كاتێك رێنمای ‌‬ ‫ده‌كه‌ن‌و وت��� ‌‬ ‫ب���ۆ یه‌كه‌مج���ار ده‌رچ���وو‌ه كۆمه‌ڵێك‬ ‫ی داناو‌ه له‌س���ه‌ر ئ���ه‌و بنه‌مای ‌ه‬ ‫پێوه‌ر ‌‬ ‫ی هه‌ژم���ار بكرێ���ت‪ ،‬یه‌ك‬ ‫جیاوازێك��� ‌ه ‌‬ ‫له‌وان��� ‌ه موحاس���به‌ی ژم���ار‌ه ‪ 8‬ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫موحاس���به‌ی له‌هی���چ داموده‌زگایه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و شوێنان ‌ه ‌‬ ‫هه‌رێمدا نییه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫كه‌وا مونته‌سبیان زۆره‌‪ ،‬بۆی ‌ه جارێكیتر‬ ‫هاتن به‌دیلی ئه‌وه‌یاندانا‪.‬‬ ‫م‪ .‬س���االر‪ ،‬رونیك���ردو‌ه ك��� ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫هاتوو هه‌ر جیاوازییه‌ك له‌هه‌ژماركردن ‌‬ ‫ئ���ه‌و جیاوازیی ‌ه هه‌بێ���ت‪ ،‬ب ‌ه مه‌رجێك‬ ‫ی دارایی بڵ���ی وایه‌‪ ،‬ئێم ‌ه بۆیان‬ ‫لیژن ‌ه ‌‬

‫خه‌رجده‌كه‌ین‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دا نین هیچ‬ ‫ی‬ ‫ی بخورێت‪ .‬به‌پێ ‌‬ ‫كه‌سێك یه‌ك دینار ‌‬ ‫ی ئاوێنه‌ش بڕیار وای ‌ه بۆ‬ ‫زانیارییه‌كان��� ‌‬ ‫ئه‌و مه‌به‌س���ت ‌ه لیژنه‌یه‌ك ل ‌ه مه‌كته‌بی‬ ‫ی‬ ‫ی مامۆس���تایان ‌‬ ‫ی یه‌كێت��� ‌‬ ‫س���كرتارێت ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی لقی گه‌رمیان ‌‬ ‫كوردستان سه‌ردان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌دواداچون ‌‬ ‫یه‌كێت ‌ه بكه‌ن به‌مه‌به‌ست ‌‬ ‫ئه‌و پرسه‌‪.‬‬ ‫ی مه‌كته‌بی ‬ ‫ی خۆیش���یه‌و‌ه ئه‌ندام ‌‬ ‫ال ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مامۆس���تایان ‌‬ ‫ی یه‌كێت��� ‌‬ ‫س���كرتیار ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردستان‪ ،‬ئه‌حمه‌د سابیر ب ‌ه ئاوێن ‌ه ‌‬ ‫ی ئه‌و‌ه ده‌كه‌ن‬ ‫راگه‌یاند "ك��� ‌ه چاوه‌ڕوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كێت��� ‌‬ ‫ی لق���ی گه‌رمیان��� ‌‬ ‫له‌ڕێ���گا ‌‬ ‫مامۆس���تایانه‌و‌ه ئه‌و به‌ڵگان��� ‌ه بگات ‌ه‬

‫ی گه‌رمیان‬ ‫ده‌س���تیان ك ‌ه پ���ه‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫ی ژمێریار ‌‬ ‫له‌سه‌ر لیس���ت ‌‬ ‫ی ده‌ڕوات"‌و وتی‌"به‌دواداچون بۆ‬ ‫سلێمان ‌‬ ‫ئه‌و كێشه‌ی ‌ه ده‌كه‌ین‪ ،‬ئه‌گه‌ر وابێت ئه‌و‬ ‫ی كه‌متره‌‪ ،‬له‌سه‌ر‬ ‫لیس���ت ‌ه بڕێك پار‌ه ‌‬ ‫ی دارایش داواده‌كه‌ین‬ ‫ی وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ئاس���ت ‌‬ ‫ئ���ه‌و رێنماییان��� ‌ه چاك بكرێت���ه‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی گه‌رمیان ب���ه‌و رێنمایی ‌ه‬ ‫پ���ه‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫كارده‌ك���ه‌ن‪ ،‬چونك��� ‌ه مامۆس���تا لێی‬ ‫سودمه‌ند ده‌بێت"‪.‬‬ ‫ی به‌وه‌كرد ك ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ناوبراو ئام���اژ‌ه ‌‬ ‫ی تێدابێت‪،‬‬ ‫هات���وو هه‌ر كه‌موكورتێك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌رمیان ده‌بێت قه‌ره‌بوو ‌‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ‌‬ ‫بكاته‌وه‌‌و به‌پ���ێ رێنمایه‌كان كاربكه‌ن‪.‬‬ ‫وتیش���ی" تا ئێس���تا له‌چاوه‌ڕانی ئه‌و‬ ‫ی هه‌ڵویس���تمان‬ ‫به‌ڵگه‌دای���ن بۆ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌بێت"‪.‬‬

‫ته‌خته‌ره‌ش‬

‫‪9‬‬

‫هه‌رجاره‌و که‌سێک ده‌ینوسێت‬

‫كێشه‌ ‌ی‬ ‫كارگوزار‬ ‫له‌خوێندنگاكان‬

‫ به‌ڕێز عه‌باس‬

‫ی‬ ‫به‌داخه‌و‌ه خوێندن���گاو قوتابخانه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردس���تان ته‌نه���ا كێش���ه‌و گرفت��� ‌‬ ‫ی نی���ه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫پ���ه‌روه‌رده‌و فێركردن��� ‌‬ ‫ێ كێش���ه‌و گرفتیت���ر هه‌ی ‌ه ك ‌ه‬ ‫هه‌ن���د ‌‬ ‫ی‬ ‫ناڕاسته‌وخۆ یان ڕاسته‌وخۆ په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی خوێندكارو مامۆستاو‌ه‬ ‫ی ڕۆژان ‌ه ‌‬ ‫به‌ژیان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌وتۆ ‌‬ ‫هه‌ی ‌ه ك ‌ه تائێستاش قسه‌یه‌ك ‌‬ ‫له‌باره‌و‌ه نه‌كراوه‌‪ ،‬ئه‌م��� ‌ه له‌كاتێكدای ‌ه‬ ‫ی خوێندنگاكانیش‬ ‫ی كێش ‌ه ‌‬ ‫ك ‌ه به‌ش���ێك ‌‬ ‫ی‬ ‫پێكده‌هێنێ���ت‪ ،‬بۆنموون��� ‌ه كێش��� ‌ه ‌‬ ‫كارگ���وزار له‌خوێندنگاكان���دا‪ ،‬ك��� ‌ه‬ ‫ی ئێم ‌ه ئه‌م كای���ه‌ش وه‌كو‬ ‫به‌بۆچون��� ‌‬ ‫ی پ���ه‌روه‌رده‌و فێرك���ردن‬ ‫كایه‌كانیت���ر ‌‬ ‫ێ ن���ه‌دراوه‌!‬ ‫ی پ‌‬ ‫ی گرنگ��� ‌‬ ‫وه‌كو خ���ۆ ‌‬ ‫ی خوێندن���گاو‬ ‫زۆرێ���ك له‌كارگوزاران��� ‌‬ ‫ی كوردس���تان یان پیرن‌و‬ ‫قوتابخانه‌كان ‌‬ ‫ی ئیش���كردن‌و كاركردنیان نه‌ماو‌ه‬ ‫توانا ‌‬ ‫ی تایبه‌تن‪ ،‬یان‬ ‫یان خاوه‌ن پێداویس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وا هه‌ی ‌ه ته‌نانه‌ت كارگوزار ‌‬ ‫قوتابخان ‌ه ‌‬ ‫نیی ‌ه ی���ان هه‌یه‌تی‌‌و ه���ه‌ر ته‌نها ناوه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی دیار نییه‌! بێگومان ئه‌وان ‌ه ‌‬ ‫ناوه‌ڕۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫باس���مانكردن له‌الیه‌ك���ه‌و‌ه كاریگه‌ر ‌‬ ‫ی خزمه‌تگوزاری‌‌و‬ ‫خراپ به‌س���ه‌ر الیه‌ن ‌‬ ‫ی خوێندن���گاكان‬ ‫پ���اك‌و خاوێن��� ‌‬ ‫ی تریش���ه‌و‌ه‬ ‫جێده‌هێڵێ���ت‪ ،‬له‌الیه‌ك��� ‌‬ ‫ی خ���راپ ده‌كات ‌ه‬ ‫ی ده‌روون��� ‌‬ ‫كاریگ���ه‌ر ‌‬ ‫س���ه‌ر خوێندكارو مامۆس���تا‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ی خوێندنگاكان‬ ‫هه‌ندێك له‌كارگوزاران��� ‌‬ ‫ی ئیشكردنیانه‌و‌ه‬ ‫ی توانا ‌‬ ‫ی نه‌بوون ‌‬ ‫به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆیان به‌ته‌واوه‌ت ‌‬ ‫ناتوانن ئه‌ركه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫جێبه‌جێ بك���ه‌ن‌و به‌داخ���ه‌و‌ه ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی نی ‌ه لێپرسینه‌وه‌یه‌‪ ،‬چونك ‌ه پیرن‌و‬ ‫ناو ‌‬ ‫ده‌بێت موراعاتی���ان بكرێت‪ ،‬زۆرێكیان‬ ‫ی ئ���ه‌وان چ���ا‬ ‫واده‌زان���ن ته‌نه���ا كار ‌‬ ‫ئاماده‌كردن‌و تێكردن��� ‌ه بۆ به‌ڕێوه‌به‌رو‬ ‫مامۆس���تاكانیان! ئاخر كه‌م خوێندنگا‬ ‫ی‬ ‫ی ئێمه‌دا ئاوده‌ستێك ‌‬ ‫هه‌ی ‌ه له‌م هه‌رێم ‌ه ‌‬ ‫ی تێدابێت‌و ته‌ندروستبێت‪ ،‬یان هه‌ر‬ ‫پاك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌وه‌بێت خوێن���دكار به‌كار ‌‬ ‫ش���یاو ‌‬ ‫ی‬ ‫بهێنێ���ت‪ .‬ئه‌م���ه‌ش له‌ب���ه‌ر هۆیه‌ك ‌‬ ‫زۆرس���اد‌ه ئه‌ویش ئه‌وه‌ی ‌ه كه‌كارگوزار‬ ‫ی ناكاته‌وه‌!‬ ‫ێ ده‌كات���ه‌وه‌و پاك ‌‬ ‫ی ل‌‬ ‫بێز ‌‬ ‫ی پۆله‌كان زۆرجار هه‌س���ت‬ ‫ی���ان ژور ‌‬ ‫ی له‌گه‌ڵ‬ ‫ی ئه‌وتۆ ‌‬ ‫ده‌كه‌ی���ت جیاوازییه‌ك ‌‬ ‫ی پۆلدا نیی ‌ه ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫ی ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫ژینگ��� ‌ه ‌‬ ‫پیس‌و پۆخڵه‌و پاكیش ناكرێته‌وه‌‪ ،‬یان‬ ‫هه‌ندێك جاریش گه‌ر پ���اك بكرێنه‌و‌ه‬ ‫ی خوێندنگاك ‌ه پاك‬ ‫ئه‌وا به‌خوێندكاران ‌‬ ‫ی كارگوزاره‌كان‬ ‫ده‌كرێنه‌وه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ئی���ش و كاركردنیان‬ ‫گوناه���ن‌و توانا ‌‬ ‫ی پاك‌و‬ ‫نه‌ماوه‌‪،‬پێمان وایه‌خوێندنگایه‌ك ‌‬ ‫ی چاالك‬ ‫خاوێن یه‌كسان ‌ه به‌كارگوزارێك ‌‬ ‫ی بزانیت خوێندنگایه‌ك چه‌ند‬ ‫یان بۆئه‌و‌ه ‌‬ ‫پاك‌و خاوێن‌و ته‌ندروست ‌ه ئه‌وه‌ند‌ه به‌س ‌ه‬ ‫ی ئه‌وخوێندنگای ‌ه بناس���یت‪،‬‬ ‫كارگوزار ‌‬ ‫ی پ���ه‌روه‌رد‌ه ئه‌و‬ ‫حه‌ق وای��� ‌ه وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫كه‌سان ‌ه له‌خوێندنگاكاندا دابمه‌زرێنێت‬ ‫وه‌ك كارگ���وزار كه‌ب���ۆ ئه‌وش���وێن ‌ه‬ ‫ی كاركردنیان هه‌بێت‪..‬‬ ‫گونجاوبن‌و توانا ‌‬ ‫ی جه‌سته‌ییه‌و‌ه ساغ‌و سه‌المه‌تبن‬ ‫له‌ڕو ‌‬ ‫ی كاره‌كان وه‌ك���و خۆی���ان‬ ‫بۆئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ێ بكرێت‪ ،‬ب���ه‌اڵم به‌داخه‌و‌ه‬ ‫ێ به‌ج��� ‌‬ ‫ج‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئێم��� ‌ه ده‌یبیینین‌و هه‌س���ت ‌‬ ‫ئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی پ���ه‌روه‌رده‌و‬ ‫ێ ده‌كه‌ی���ن وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫پ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌واو پێچه‌وان ‌ه ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تیه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌م���ه‌و‌ه كارده‌ك���ه‌ن‪ ،‬وات��� ‌ه ئه‌وان ‌ه ‌‬ ‫ی كاركردن‌و ئیشكردنیان نه‌ماو‌ه‬ ‫تاقه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫بۆ ئه‌و شوێنان ‌ه داده‌مه‌زرێنرێن‌و گرنگ ‌‬ ‫ئه‌والیه‌نه‌یان له‌به‌رچاو نییه‌‪.‬‬ ‫ی په‌روه‌رد‌ه‬ ‫ی بوار ‌‬ ‫گه‌ر لێپرس���راوان ‌‬ ‫ده‌یانه‌وێت خوێندنگاكان پاك وخاوێن‌و‬ ‫ته‌ندروست بن‪ ،‬ده‌بێت بزانن چ كه‌سێك‬ ‫هه‌ڵده‌بژێرن‌و دایده‌نێ���ن ب ‌ه كارگوزار‪،‬‬ ‫ی‬ ‫خۆئه‌مه‌ش وه‌ك مامۆس���تاك ‌ه بیانوو ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بكه‌ی���ن بڕوانام ‌ه ‌‬ ‫نیی ‌ه ت���ا بڵێن چ ‌‬ ‫هه‌یه‌و ده‌بێت ببێت به‌مامۆستا ته‌نانه‌ت‬ ‫ی‬ ‫گه‌ر ناس���اغ و ناته‌واویش بێت! ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی واهه‌ی ‌ه‬ ‫ی باس ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه خوێندنگا ‌‬ ‫شایان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب ‌ه دوو كارگوزار‌ه شه‌ش��� ‌‬ ‫پێویس���ت ‌‬ ‫ێ‬ ‫ی ب ‌ه س ‌‬ ‫ی واش هه‌ی ‌ه پێویست ‌‬ ‫هه‌یه‌و ه ‌‬ ‫كارگوزاره‌ كه‌چی‌ یه‌ك دان ‌هی‌ هه‌یه‌؟‬ ‫ی‬ ‫له‌كۆتای���دا ده‌ڵێی���ن وه‌زاره‌ت��� ‌‬ ‫ێ‬ ‫په‌روه‌رد‌ه ئه‌م الیه‌نه‌ش كه‌پش���تگو ‌‬ ‫ی كه‌مت���ر نی��� ‌ه له‌بوارو‬ ‫خ���راو‌ه هیچ ‌‬ ‫ی په‌روه‌رده‌و فێركردن‪،‬‬ ‫ی بوار ‌‬ ‫الیه‌نه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫چونكه‌به‌ستراو‌ه به‌ته‌ندروستی‌‌و ژیان ‌‬ ‫ی‬ ‫خوێندكارو مامۆستاوه‌و په‌یوه‌ندییه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ی ‌ه به‌سه‌ر پرۆس ‌ه ‌‬ ‫ناڕاس���ته‌وخۆ ‌‬ ‫په‌روه‌رده‌و فێركردنه‌وه‌‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪komelayety.awene@gmail.com‬‬

‫گه‌نجێكی گوندنشین‬ ‫له‌مساڵدا ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌ی به‌رهه‌مهێناوه‌‬

‫سۆران نه‌دار‪ :‬له‌‪‌2015‬و ‪ 2016‬كارێك ده‌كه‌م هه‌موو ره‌خنه‌گران سه‌رسام ده‌كه‌م‬ ‫ئا‪ :‬ئیحسان مه‌ال فوئاد‬ ‫گه‌نجێكی گوندنشینی گه‌رمیانی‬ ‫ته‌نها له‌ساڵێكدا ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌و‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی جۆراوجۆر‬ ‫به‌رهه‌مده‌هێنێت‌و وه‌ك خۆی ده‌ڵێت‬ ‫من سۆران نه‌داری‌ گوندنشینی‬ ‫شارۆچكه‌ی كفریم‪ ،‬به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و‬ ‫‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌یه‌م راپه‌رینێك بوو‬ ‫له‌بواری‌ ئه‌ده‌بیدا‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج����ه‌ی كه‌ به‌ س����ۆران نه‌دار‬ ‫ناس����راوه‌‪ ،‬ن����اوی‌ ت����ه‌واوی‌ س����ۆران‬ ‫ئیبراهیمه‌‪ ،‬س����اڵی ‪ 1985‬له‌گوندی ‪12‬‬ ‫ئیمامی س����ه‌ر به‌ قه‌زای‌ كفری چاوی به‌‬ ‫ژیان هه‌ڵهێناوه‌‪ .‬نه‌دار ده‌ڵێت "نازناوی‬ ‫نه‌دار گوزارش����ت له‌نه‌داری نیش����تمان‌و‬ ‫ئه‌ده‌ب����ی من����دااڵن ده‌كات‪ ،‬واتا هه‌ژارو‬ ‫ده‌ستكورت"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج����ه‌ گه‌رمیانییه‌ س����ه‌باره‌ت‬ ‫به‌ س����ه‌ره‌تای‌ ده‌س����تپێكردنی‌ نوسین‬ ‫ب����ه‌ ئاوێن����ه‌ی‌ وت "ل����ه‌دوای‌ ‪2003‬وه‌‬ ‫ب����ه‌ به‌رده‌وامی ده‌س����تم ك����ردووه‌ به‌‬ ‫چاپك����ردن‌و باڵوكردن����ه‌وه‌ی‌ به‌رهه‌می‬ ‫ئه‌ده‌بی‌و له‌وكاته‌وه‌ تا ئێستا ‪ 60‬كتێب‌و‬ ‫نامیلکه‌م به‌رهه‌مهێناوه‌و س����اڵی پێشوو‬ ‫‪ 30‬كتێ����ب‌و نامیلكه‌و ل����ه‌ ‪2011‬ش ‪30‬‬ ‫كتێب‌و نامیلكه‌ی‌ دیكه‌ی ئه‌ده‌بیم خسته‌‬ ‫به‌ر دیدی خوێنه‌ران"‪.‬‬ ‫س����ۆران نه‌دار به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و ‪30‬‬ ‫كتێ����ب‌و نامیلكه‌یه‌ به‌ راپه‌ڕینی ئه‌ده‌بی‬

‫منداڵێک له‌یه‌کێک له‌کۆاڵنه‌کانی شاری کفری ‬ ‫ناوده‌ب����ات‌و ده‌ڵێ����ت "به‌رهه‌مهێنان����ی‬ ‫ئ����ه‌و ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌ی����ه‌م ته‌نها له‌‬ ‫‪ 2011‬راپه‌ڕینێك����ی گ����ه‌وره‌ی‌ ئه‌ده‌بی‬ ‫ب����وو ئه‌نجاممدا‪ ،‬ئ����ه‌و ‪ 30‬به‌رهه‌مه‌ش‬ ‫هه‌موو بواره‌ ئه‌ده‌بییه‌كانی تێدایه‌‪17 ،‬‬ ‫نامیلكه‌یان تایبه‌ته‌ به‌ شیعرو چیرۆك‌و‬ ‫رۆمانی مندااڵن"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نجه‌ گوندنش����ینه‌ وتیشی "‪10‬‬

‫به‌رهه‌م����ی دیك����ه‌ی ئ����ه‌و ‪ 30‬نامیلكه‌و‬ ‫كتێبه‌ تایبه‌ته‌ به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی‬ ‫جۆراوجۆر ب����ۆ نموونه‌ له‌تیف هه‌ڵمه‌ت‬ ‫له‌كفرییه‌وه‌‪ ،‬به‌رزی‌و نزمی له‌ئه‌زموونی‬ ‫ش����یعری ش����ێركۆ بێكه‌س����دا‪ ،‬هونه‌ری‬ ‫جوانكاری‌ له‌ش����یعره‌كانی ش����ێخ ره‌زا‪،‬‬ ‫له‌ش����یعره‌وه‌ ب����ه‌ره‌و ش����یعر‪ ،‬ئه‌ده‌ب‌و‬ ‫گه‌رمیانی مندااڵن ‪..‬تاد‪ ،‬هه‌موو ئه‌مانه‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئیحسان‬

‫كۆمه‌ڵ����ه‌ كتێبێكی ئه‌ده‌ب����ی ره‌خنه‌یی‬ ‫زانس����تین له‌ب����واری‌ لێكۆڵین����ه‌وه‌دا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها سێ دیوانی دیكه‌ به‌ ناوه‌كانی‬ ‫شه‌نگه‌سه‌ قه‌اڵی مه‌مكێك‪ ،‬سوتوی ده‌م‬ ‫ره‌ش����ه‌با‪ ،‬ئاوازی سه‌وزی كانی سوڵتان‬ ‫شیعری گه‌وره‌یه‌"‪.‬‬ ‫سۆران ئاماژه‌ به‌وه‌شده‌كات كه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و ریتمه‌ی‌ ئێستای به‌رده‌وام ده‌بێت‌و‬

‫هه‌وڵ����ده‌دات به‌رهه‌مه‌كانی زیاتر بكات‪،‬‬ ‫نه‌دار وتیشی "ره‌نگه‌ دوای‌ ئه‌و ‪ 30‬كتێب‌و‬ ‫نامیلكه‌یه‌م چه‌ند س����اڵێك بووه‌س����تم‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم كه‌ هاتمه‌وه‌ ب����ه‌ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی‬ ‫گه‌وره‌ت����ره‌وه‌ دێمه‌وه‌و تا س����اڵی ‪2014‬‬ ‫هیچ به‌رهه‌مێكم نابێ����ت‌و پێده‌چێت له‌‬ ‫‪‌2015‬و ‪ 2016‬كارێ����ك ئه‌نجامب����ده‌م كه‌‬ ‫هه‌موو ره‌خنه‌گران سه‌رسام بكه‌م"‪.‬‬

‫"ئه‌و خۆشییانه‌ی‌ له‌م حه‌به‌ ده‌ستم ئه‌كه‌وێت كه‌ی‌ ژن ده‌مداتێ‌"‬ ‫ئا‪ :‬كورده‌ عه‌بدولكه‌ریم‬

‫پزیشکێک‪:‬‬ ‫به‌رگرتن‬ ‫له‌به‌كارهێنانی‌ ئه‌و‬ ‫ده‌رمانانه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫گه‌نجانه‌وه‌ ب ‌ه‬ ‫ی حكومه‌ت‬ ‫ئه‌رك ‌‬ ‫ده‌زانم‬

‫به‌پێ���ی‌ تێپه‌ڕینی‌ كات ناوبراو فێر ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌و حه‌به‌ ده‌بێ���ت‪ ،‬تا ئ���ه‌و كاته‌ی‌‬ ‫بێئازار‌و له‌كاتی‌ ئاسایش���دا ده‌یخوات‪ ،‬س���ه‌باره‌ت به‌ چۆنێتی‌ په‌یداكردنیشی‌‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێ���ت "ورده‌ ورده‌ ژماره‌ی‌ ئه‌و چه‌ندین فێ���ڵ‌‌و ته‌ڵه‌كه‌ی‌ به‌كارده‌بات‌و‬ ‫ده‌نكه‌ حه‌بانه‌ی‌ ده‌مخوارد زیادی‌ كرد ده‌گێڕێته‌وه‌ "یه‌كه‌مج���ار دكتۆرێك بۆ‬ ‫ی سه‌رم بۆی‌ نوسیم‪ ،‬پاش ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئازار ‌‬ ‫تا گه‌یشته‌ ‪ 15‬حه‌ب له‌ رۆژێكدا"‪.‬‬ ‫به‌رده‌وام ب���وون‌و ئالوده‌بوون به‌و وه‌رمگرت له‌چه‌ند ده‌رمانخانه‌یه‌كی‌ تر‬ ‫جۆره‌ حه‌به‌‪ ،‬وای‌ ل���ه‌ كاروان كردووه‌ وه‌رمگرته‌وه‌‪ ،‬ئێستاش ئه‌و ره‌چه‌ته‌یه‌‬ ‫كه‌ چیتر نه‌توانێت كاری‌ ئاس���نگه‌ری‌ ب���ه‌كار ده‌هێنم���ه‌وه‌‪ ،‬ج���اری‌ واش���ه‌‬ ‫ب���كات‌و ب��� ‌ه ته‌واوه‌تی‌ هێ���زی‌ له‌به‌ر ده‌رمانخانه‌ك���ه‌ ده‌مناس���ێ‌‌و كۆمه‌كیم‬ ‫بڕیوه‌‪ ،‬هه‌ركاتێك ئه‌و حه‌به‌ نه‌خوات‪ ،‬ده‌كات"‪ .‬كاروان جگ���ه‌ له‌و رێگایه‌ له‌‬ ‫لیك به‌ده‌میدا دێته‌خ���واره‌وه‌‌و هه‌موو ده‌رمانخانه‌ی‌ ال كۆاڵنه‌كانیش ده‌یكڕێت‪،‬‬ ‫گیانی‌ ده‌كه‌وێته‌ له‌رزین‪ ،‬له‌ ئێس���تادا به‌اڵم قینی‌ له‌ هه‌ن���دێ‌ ده‌رمانخانه‌ش‬ ‫ئه‌و گه‌نجه‌ له‌گ ‌هڵ‌ دای���ك‌و باوكیدا له‌ هه‌س���تاوه‌ كه‌ ده‌یشكێننه‌وه‌‪" ،‬زۆربه‌ی‌‬ ‫خانویه‌كی‌ كرێ‌ بێكارو كاس���بی‌ ژیان ده‌رمانخانه‌كان ده‌مناس���ن هه‌ندێكیان‬ ‫هه‌رل���ه‌دووره‌وه‌ پێمئه‌ڵی���ن مه‌ی���ه‌ره‌‬ ‫به‌سه‌ر ده‌بات‪.‬‬ ‫كاروان وه‌ك خ���ۆی ده‌ڵیێت له‌كاتی‌ پێش���ه‌وه‌ ئه‌وحه‌بانه‌م���ان نیی���ه‌‪،‬‬ ‫نه‌بوونی‌ پاره‌و پێویس���تی‌ به‌و حه‌بانه‌ هه‌ندێكیشیان بۆئه‌وه‌ی‌ له‌كۆڵی‌ خۆیانم‬ ‫بۆ په‌یداكردنیان "په‌نا بۆ هه‌موو شتێ‌ كه‌نه‌وه‌ زوو ده‌مده‌نێ‌و ئه‌ڕۆم"‪.‬‬ ‫خواردن���ی‌ حه‌ب���ی‌ بێهۆش���كه‌ر‬ ‫ده‌ب���ه‌م"‌و وت���ی "ئۆتۆمبیلێكی‌ تازه‌م‬ ‫دزی‌‪ ،‬پاش���ان ویس���تم هه‌ڵیوه‌شێنم‌و كاریگه‌رییه‌ك���ی‌ خ���راپ له‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫ده‌س���تگیركرام‪ ،‬پ���اش ماوه‌ی���ه‌ك گه‌نجان���ه‌ جێدێڵێ���ت‪ ،‬ب���ه‌ تایبه‌ت���ی‌‬ ‫به‌ندبووم‌و ئازادكرام‪ ،‬جاری‌ وایه‌ شت تووشی‌ ئالوده‌بوون ده‌بن‪ ،‬زۆرجار ئه‌و‬ ‫له‌هاوڕێكان���م ده‌به‌م‪ ،‬كات���ێ‌ حه‌به‌كه‌ پرسیاره‌ دێته‌پێش ئه‌و كه‌سانه‌ بۆچی‌‬ ‫ده‌كڕم هه‌موو ش���تێكم بیر ده‌چێته‌وه‌ مه‌ش���روبات ناخۆنه‌وه‌ كه‌ تا راده‌یه‌ك‬ ‫ك���ه‌ بۆچ���ی‌ ئ���ه‌و كاره‌م ك���ردووه‌"‪ .‬كاریگه‌ریی‌ وه‌ك ئ���ه‌و حه‌بانه‌ی نییه‌‌و‬

‫ ‬ ‫گه‌نجێک له‌کاتی به‌کارهێنان مادده‌ی بێهۆشکه‌ر‬

‫كات ‌ێ ئایین رێگه‌ له‌دڵه‌كان ده‌گرێت‬

‫دوو هه‌فت ‌ه جارێك‬

‫ی بكه‌ن؟‬ ‫دڵدار‌ه مه‌سیحی‌‌و موسڵمانه‌كان چ ‌‬

‫ی‬ ‫ره‌نگه‌ دوا ‌‬ ‫ئه‌و ‪ 30‬كتێب‌و‬ ‫نامیلكه‌یه‌م چه‌ند‬ ‫ساڵێك بووه‌ستم‪،‬‬ ‫به‌اڵم كه‌ هاتمه‌و‌ه‬ ‫به‌ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی‬ ‫گه‌وره‌تره‌و‌ه‬ ‫دێمه‌وه‬

‫(تراماڵ)م هه‌بێت ژنم بۆچییه‌؟‬ ‫"له‌یه‌كه‌م حه‌به‌وه‌ بوومه‌ حه‌ب خۆر"‬ ‫كاروان حوسێن كوڕێكی‌ ئه‌سمه‌ری‌‬ ‫بااڵبه‌رزی‌ باریكه‌ڵه‌ی ته‌مه‌ن ‪28‬‬ ‫ساڵه‌‌و تاپۆلی‌ سێیه‌می‌ ناوه‌ندیی‌‬ ‫خوێندوه‌‪ ،‬پاشان وازی‌ لێهێناوه‌و‬ ‫له‌سلێمانی‌ خه‌ریكی‌ كاری‌ ئاسنگه‌ری‌‬ ‫بووه‌‪ .‬بۆ ماوه‌یه‌ك روو ده‌كاته‌‬ ‫ئێران‌و چه‌ند ساڵێك له‌گه‌ڵ‌ چه‌ند‬ ‫هاوپیشه‌یه‌كی‌ تریدا له‌ ئێران‬ ‫نیشته‌جێ‌ ده‌بێت‌و له‌گه‌ڵ‌ ئه‌واندا‬ ‫سه‌رقاڵی‌ كاری‌ ئاسنگه‌ری‌ ده‌بێت‪.‬‬ ‫كاروان سه‌ره‌تای‌ تووشبوونی‌ به‌ حه‌ب‬ ‫خواردن ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ئێران‪،‬‬ ‫وه‌ك ده‌ڵێت "رۆژێك له‌ ئیشه‌كه‌م‬ ‫زۆر ماندوبووم‌و كاری‌ زۆرم كرد كه‌‬ ‫هاتمه‌وه‌ شوێنی‌ نیشته‌جێبونم‪ ،‬سه‌رم‬ ‫زۆر ده‌ئێشا‪ ،‬یه‌كێك له‌ هاوڕێكانم‬ ‫حه‌بێكی‌ دامێ‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئازاره‌كه‌م‬ ‫نه‌هێڵێت ئیتر هه‌ر ئه‌و حه‌به‌ بوو‬ ‫راهاتم له‌سه‌ری‌"‪.‬‬

‫کۆمەاڵیه‌تی‬

‫کۆمه‌اڵیه‌تی‬

‫‪komelayety.awene@gmail.com‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫له‌ئینته‌رنێته‌وه‌‬

‫نرخیش���ی‌ گرانه‌ نییه‌؟ به‌اڵم له‌وه‌شدا زیات���ر گه‌نجه‌كان ئاڵ���وده‌ی‌ مادده‌ی‌ ئه‌و ئازادیی���ه‌ی‌ له‌ده‌رمان فرۆش���یدا‬ ‫كاروان پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌و بۆچونه‌ی‌ هه‌یه‌‪ ،‬پزیش���كی‌ ئه‌ب���ن وه‌ك هه‌ندی‌ حه‌ب‌و په‌یدابووه‌‪ ،‬كوردستان وه‌كو ترانزێتی‌‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێت "‪ 10‬ده‌نك حه‌بی‌ ئارتین به‌ ش���رۆب‌و ده‌رزی‌‪ ،‬به‌هۆكاری‌ ئاس���ان په‌خش���بوونه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و ده‌رمانان���ه‌ی‌‬ ‫‪ 500‬دیناره‌‪ ،‬چ مه‌ش���روبێك هه‌یه‌ به‌و ده‌س���تكه‌وتنیان‪ ،‬وتیش���ی‌ "له‌بازاڕو لێهاتووه‌ بۆ ت���ه‌واوی‌ عێراق‌و توركیاو‬ ‫هه‌رزانییه‌"‪ .‬كاروان پێشی‌ ناخۆشه‌ كه‌ دوكانه‌ الكۆاڵنه‌كان‌و هه‌ندێ‌ ده‌رمانخانه‌ سوریاش‪.‬‬ ‫دكتۆر دانیاڵ له‌ درێژه‌ی‌ قسه‌كانیدا‬ ‫وه‌های‌ به‌س���ه‌رهاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم چاریشی‌ زۆرج���ار به‌ڕه‌چه‌ته‌یه‌ك���ی‌ ك���ۆن كه‌‬ ‫ناچاره‌‪ ،‬خ���ۆ وته‌نی‌ كێ‌ له‌ده‌ردی‌ كێ‌ دكتۆر بۆ كه‌س���ه‌كه‌ی‌ نوس���یوه‌ چه‌ند ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد له‌ڕووی ده‌رونییه‌وه‌‬ ‫ده‌زانێت‪".‬كاتێ‌ حه‌بم نامێنێت‪ ،‬ئاو به‌ جارێك وه‌ریده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌مانه‌ به‌كه‌س���ی‌ ئاڵوده‌بوو ده‌وترێت كه‌سی‌‬ ‫لوت‌و ده‌مما ناوه‌ستێ‌‪ ،‬سه‌رم ده‌كه‌وێته‌ یارمه‌تی���ده‌رن بۆئاڵوده‌بوون���ی‌ گه‌نج‪ ،‬نه‌خ���ۆش به‌ده‌رل���ه‌وه‌ی‌ ئه‌م كه‌س���ه‌‬ ‫ئ���ازارو به‌هه‌موو ش���تێ‌ ت���وڕه‌ ده‌بم‌و بۆی��� ‌ه ده‌بینین كه‌متر ئاڵوده‌ی‌ هه‌ندی‌ دزی‌ كردوه‌‪ ،‬كه‌س���ێكی‌ كوشتوه‌ یان‬ ‫تایه‌ك دامده‌گرێت‪ ،‬كه‌ ده‌یخۆم هه‌موو مادده‌ی‌ بێهۆشكه‌ری‌ وه‌ك (هیرۆئین‪ ،‬هه‌رش���تێكی‌ تری‌ كردبێت‪ ،‬واتا چۆن‬ ‫جه‌س���ته‌م ئاس���وده‌ ده‌بێت‌و هه‌ست كۆكائین‪ ،‬كریس���تاڵ‪ ،‬حه‌ش���یش‪ )....‬كه‌س���ێك خه‌مۆكییه‌ك���ی‌ هه‌بێت یان‬ ‫به‌خۆش���ییه‌ك ده‌ك���ه‌م‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ بۆ ده‌ب���ن‪ ،‬له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و جۆران���ه‌ دڵه‌ڕاوكێیه‌ك یا كه‌س���ێك پوكانه‌وه‌ی‌‬ ‫مێش���كی‌ هه‌بێت به‌ نه‌خۆشی‌ ده‌رونی‌‬ ‫ده‌ست كه‌وتنی‌ ئه‌م حه‌بانه‌ هه‌رچییه‌ك په‌یداكردنی‌ قورستره‌"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و پزیش���كه‌ پس���پۆره‌ به‌رگرتن داده‌نرێت‪ ،‬به‌هه‌مانشێوه‌ ئاڵوده‌بوونیش‬ ‫بێت ئه‌یكه‌م"‪ .‬له‌وه‌اڵمی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‬ ‫ك���ه‌ خه‌ریكه‌ ته‌مه‌ن���ت ده‌ڕوات بۆ ژن له‌به‌كارهێنان���ی‌ ئ���ه‌و ده‌رمانان���ه‌ له‌ به‌نه‌خۆشییه‌كی‌ ده‌رونی‌ داده‌نرێت‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌هۆكاری‌ ئاڵوده‌بوونی‌‬ ‫ناهێنی‌ به‌ش���كم ژیانت وه‌رچه‌رخێت؟ الی���ه‌ن گه‌نجانه‌وه‌ به‌ ئه‌ركی‌ حكومه‌ت‬ ‫ئه‌و پێده‌كه‌نێ���ت "(تراماڵ)م هه‌بێت ن���او ده‌ب���ات‌و كردنه‌وه‌ی‌ ش���وێنێك گه‌نج ی���ان هه‌رتاكێكی‌ كۆمه‌ڵ‪ ،‬دكتۆر‬ ‫ژنم بۆچییه‌ ئه‌و خۆشییانه‌ی‌ له‌م حه‌به‌ ب���ۆ س���ه‌رله‌نوێ‌ په‌روه‌رده‌كردنی‌ ئه‌و دانیاڵ ده‌ڵێ���ت "چه‌ند هۆكارێك هه‌یه‌‬ ‫كه‌س���انه‌و ئاماده‌كردنه‌وه‌ی���ان بۆ ناو له‌وانه‌ كومه‌اڵیه‌تی‌‪ ،‬ئابوری‌‪ ،‬سیاسی‌‪،‬‬ ‫ده‌ستم ئه‌كه‌وێت كه‌ی‌ ژن ده‌داتێ‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت ب���ه‌ بوون���ی‌ حاڵه‌ت���ی‌ كۆمه‌ڵ���گا ل���ه‌م قۆناغه‌دا ب��� ‌ه گرنگ ته‌ندروستی‌‌و چه‌ندین هۆكاری‌ تر بۆزیاد‬ ‫ی ئه‌و بوونی‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌كوردستان"‪.‬‬ ‫حه‌ب خواردن پس���پۆری‌ نه‌خۆش���ییه‌ وه‌س���ف ده‌كات "تادێت رێ���ژه‌ ‌‬ ‫ده‌رونێیه‌كان دكتۆر (دانیاڵ سه‌عدی‌) گه‌نجانه‌ به‌ره‌و زیادبوون ده‌چێت"‪ .‬ئه‌و‬ ‫ئام���اژه‌ی‌ به‌وه‌ك���رد له‌كوردس���تان پزیشكه‌ ئه‌وه‌ش ناش���ارێته‌وه‌ به‌هۆی‌ * كاروان ناوێكی‌ خوازراوه‌‪.‬‬

‫ ‬ ‫پڕۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی مه‌سیحییه‌کان له‌که‌نیسه‌یه‌کدا‬

‫ ‬ ‫ماره‌بڕینی هاوسه‌رگیری ئاینزای ئیسالم‬

‫ئا‪ :‬یه‌حیا به‌رزنجی‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌هۆ ‌‬ ‫به‌سه‌رهاتی‌ ئه‌و كچ‌و كوڕانه‌ ‌‬ ‫جیاوازی‌ ئایینه‌و‌ه له‌یه‌كتر بوون‌و‬ ‫ی‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌كانیان ده‌بێت ‌ه قوربان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌الكان‌و قه‌شه‌كان‌و ئاییندار ‌‬ ‫بڕیار ‌‬ ‫خێزانه‌كان‪.‬‬ ‫ی مه‌س���یحییه‌و س���ه‌رب ‌ه‬ ‫"ئایار" كوڕێك ‌‬ ‫ی ئایی���ن‬ ‫كاس���ۆلیكه‌كانه‌‪ ،‬جی���اواز ‌‬ ‫ی ك���ردوو‌ه له‌و كچه‌ موس���ڵمان ‌ه‬ ‫وه‌ها ‌‬ ‫دوور بكه‌وێته‌و‌ه ك ‌ه س���اڵه‌های‌ س���اڵ ‌ه‬ ‫ی كچه‌ك ‌ه‬ ‫ی ده‌وێت‪ .‬كه‌س���وكار ‌‬ ‫خۆش��� ‌‬ ‫پێیان راگه‌یاندوو‌ه "ده‌بێت بێت ‌ه س���ه‌ر‬ ‫ی ده‌بین"‪.‬‬ ‫ی ئیس�ل�ام‪ ،‬ئه‌وسا راز ‌‬ ‫ئایین ‌‬ ‫كه‌س���وكاری‌ ئایاری���ش له‌كاتێك���دا‬ ‫كوڕه‌كه‌یان ئ���ه‌و بڕیاره‌ ب���دات‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ی بك���ه‌ن‪ .‬ئه‌و ده‌ڵێت‬ ‫به‌نی���ازن بێبه‌ر ‌‬ ‫"كه‌س���وكاره‌كه‌م خ���ۆش ده‌وێت‌و ئه‌و‬ ‫كچه‌ش���م زۆر خ���ۆش ده‌وێ���ت‪ ،‬بێهیچ‬ ‫كامیان ناژیم"‪.‬‬ ‫ئایار ب���ه‌رده‌وام ئام���ۆژگاری‌ چه‌ند‬ ‫ی ده‌گێڕێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی موسڵمان ‌‬ ‫هاوڕێیه‌ك ‌‬ ‫ئه‌وان ‌ه ته‌نها به‌ پێناس��� ‌ه موس���ڵمانن‌و‬ ‫پێیان وت���وو‌ه "خه‌ته‌نه‌ك ‌ه بكه‌و وه‌كو‬ ‫ی‬ ‫ئێم ‌ه بشب ‌ه ب ‌ه موسڵمان‪ ،‬موماره‌سه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هیچ دینێكیان مه‌كه‌‪ ،‬یان ئه‌و ب ‌ه دین ‌‬ ‫ی خۆت‪ ،‬به‌اڵم ئایار‬ ‫خۆی‌‌و تۆش به‌دین ‌‬ ‫ئه‌و درۆ شاخداره‌ی‌ پێناكرێت"‪.‬‬ ‫ی موسڵمان‌و‬ ‫ی كوڕێك ‌‬ ‫به‌سه‌رهات ‌‬ ‫ی مه‌سیحی‌‬ ‫كچێك ‌‬ ‫ی ل ‌ه‬ ‫سامان ‪ 28‬س���ا ‌ڵ به‌رده‌وام رق ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئایین ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و كوشته‌ ‌‬ ‫جیاواز ‌‬ ‫ی ئایین���ه‌‪ .‬دووركه‌وتن���ه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫ده‌س���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫عیشق‌و ل ‌ه یاره‌كه‌ی‌‪ ،‬ته‌نها هۆكاره‌كه‌ ‌‬ ‫ی ئایین ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫بۆ جیاواز ‌‬ ‫خۆی‌ موس���ڵمان بووه‌‌و كچه‌كه‌ش ل ‌ه‬ ‫ی بووه‌‪.‬‬ ‫ی مه‌سیح ‌‬ ‫ئایینزا ‌‬ ‫ی ره‌به‌ق ‌ه له‌و‬ ‫س���امان حه‌وت س���اڵ ‌‬ ‫كچ ‌ه مه‌س���یحییه‌ دوور كه‌وتووه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی ده‌وێت‪ ،‬كاتێك باسه‌ك ‌ه‬ ‫هێشتا خۆش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیما ‌‬ ‫ده‌گێڕێته‌و‌ه هه‌ست به‌ گۆڕان ‌‬ ‫ده‌كه‌ی‌‌و ئه‌و تێكش���كان ‌ه ده‌رونییه‌ش‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���امان ده‌ڵێت "ئێس���تاش تامه‌زۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و رۆژه‌م ئه‌و كچ ‌ه ببێت ‌ه هاوبه‌ش��� ‌‬ ‫ژیانم‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌و ش���ووی‌ كردوو و‬ ‫له‌هه‌نده‌رانه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم په‌یوه‌نییه‌كانمان‬ ‫ی ماوه‌"‪.‬‬ ‫وه‌ك خۆ ‌‬ ‫س���امان ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ سه‌ره‌تا ك ‌ه‬ ‫ی په‌یمانگا له‌گه‌ ‌ڵ ئه‌و‬ ‫ی خوێندن ‌‬ ‫به‌ه���ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫كچه‌دا ئه‌و په‌یوه‌ندیی ‌ه خۆشه‌ویستییه‌ ‌‬ ‫به‌ستووه‌‪ ،‬وتیشی‌ "س���ه‌ره‌تا به‌ڕوانین‬ ‫حه‌زمان له‌یه‌ك كرد‪ ،‬پاشان به‌رده‌وام‬ ‫یه‌كترمان ده‌بینی‌‪ ،‬ئه‌و رۆژان ‌ه وه‌س���ف‬ ‫ناكرێـ���ت‪ ،‬ره‌نگ��� ‌ه نه‌ش���گه‌ڕێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی بااڵبه‌رزو جوانكه‌له‌یه‌‪،‬‬ ‫سامان كوڕێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زیاتر ب ‌ه هۆی‌ ئه‌و ئاوه‌ ‌‬ ‫چاوه‌كاڵه‌كان ‌‬ ‫ێ‬ ‫له‌چاوه‌كانیدابوو بریقه‌یان ده‌هات‪ ،‬كات ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆشه‌ویس���تییه‌كه‌ ‌‬ ‫سه‌رگوزش���ته‌ ‌‬ ‫ده‌گێرایه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ت ال دروست ده‌بوو‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ك ‌ه هێشتا چاوه‌ڕوانه‌! ئه‌و یه‌كه‌م قسه‌ ‌‬ ‫ی هه‌رگی���ز له‌بیر ناچێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫یاره‌كه‌ ‌‬ ‫پێیوتووه‌ "راست ‌ه س���ه‌یركردنه‌كانمان‬

‫ماڵه‌وه‌ هه‌موو‬ ‫ئه‌و پێی‌ ده‌وتم‬ ‫ده‌زانن‌و به‌و‌ه‬ ‫وه‌ر‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌مترسێنن‬ ‫ی من‌و‬ ‫ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫ببه‌ ب ‌ه مه‌سیحی كه‌حاشام‬ ‫منیش به‌وم ده‌وت لێ‌ ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌ڕوان ‌‬ ‫وه‌ره‌ ببه‌ ب ‌ه‬ ‫ده‌رفه‌تێكم‬ ‫موسوڵمان‬ ‫ده‌الله‌ت��� ‌ه ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ هه‌ردوكم���ان‬ ‫موعجیب���ی‌ یه‌كتری���ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم من‌و تۆ‬ ‫به‌ربه‌س���تێك دێت ‌ه رێمان ك ‌ه كه‌سمان‬ ‫ناتوانین الیبده‌ین‪ ،‬ئاخر من مه‌سیحیم‌و‬ ‫تۆش موس���ڵمانی‌"‪ .‬س���امان به‌رده‌وام‬ ‫ده‌بێ���ت "ئه‌وه‌ن���ده‌ دوور بین نه‌بووم‪،‬‬ ‫ی لێهات ب���ێ من نه‌ ده‌ژیا‪،‬‬ ‫ئه‌ویش وا ‌‬ ‫ی ئیداره‌مان نه‌ده‌كرد‪،‬‬ ‫رۆژێك بێ یه‌كتر ‌‬ ‫كار گه‌یشت ‌ه ئه‌وه‌ی‌ كێمان ته‌زحیی ‌ه ب ‌ه‬ ‫ئایین‌و كه‌س���وكاره‌كه‌مان بده‌ین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی زه‌حمه‌ت‬ ‫قسه‌كه‌ی‌ ئه‌و بوو‪ ،‬بڕیارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫بوو‪ ،‬كه‌سمان ئاماده‌ نه‌بوین"‪ .‬وتیش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌وتم وه‌ر‌ه سه‌ر ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫"ئه‌و پێ ‌‬ ‫من‪ ،‬منیش ب���ه‌وم ده‌وت وه‌ره‌ بب ‌ه ب ‌ه‬ ‫ئیسالم"‪.‬‬ ‫ی ئه‌وه‌نده‌ ب ‌ه‬ ‫س���امان گێڕانه‌وه‌ك��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫چێ���ژه‌وه‌ ده‌گێڕێت���ه‌و‌ه وه‌ك ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫بیه‌وێ‌ ئه‌و چیرۆك��� ‌ه په‌نگخواردووه‌ ‌‬ ‫ێ‬ ‫دڵی‌ بۆ كه‌سێك باس بكات‪ ،‬یان بیه‌و ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌وه‌ مه‌س���یجێك ب ‌ه‬ ‫له‌ڕێگ���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رابگه‌یه‌نێت‪" .‬به‌راست ‌‬ ‫هاوته‌مه‌نه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئایین بۆ دڵخۆش���كردن‌و رێكخس���تن ‌‬ ‫خه‌ڵكه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌و روه‌وه‌ زۆر داخراوه‌‪،‬‬ ‫گرنگه‌ گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ر ئه‌و شه‌رعه‌دا‬ ‫بهێنرێ���ت‪ ،‬چی‌ ده‌بێت م���ن‌و یاره‌كه‌م‬ ‫پێكه‌وه‌ بوینایه‌‪ ،‬ئ���ه‌و له‌دینی‌ خۆی‌‌و‬ ‫ی‬ ‫ی خ���ۆم‪ ،‬ئه‌و كه‌ ‌‬ ‫منیش له‌س���ه‌ر دین ‌‬ ‫ئاره‌زوی‌ بكردایه‌ بچوای ‌ه بۆ كه‌نیس���ه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫منیش به‌ئاره‌زوی‌ خۆم موماره‌س���ه‌ ‌‬ ‫ی خۆم بكردایه‌‪ ،‬منداڵه‌كانمان‬ ‫ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫با خۆیان بڕیارده‌ر بونایه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���امان وه‌ك هه‌ر كه‌س���ێكی‌ تر ‌‬ ‫هاوته‌مه‌ن���ی‌ كه‌ كچێك���ی‌ خۆش بوێ‌‪،‬‬ ‫ی كه‌س���وكاری‌ كچه‌كه‌ كێش��� ‌ه‬ ‫به‌زانین ‌‬ ‫ب���ۆ كوڕه‌ك���ه‌و كچه‌ك���ه‌ش دروس���ت‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫ی كێش���ه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬خ���ۆ وته‌ن ‌‬ ‫دوو هێنده‌ب���وو "كه‌س���وكاری‌ كچه‌ك ‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌ش���ه‌یان لێكردم كه‌ وازبێنم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ردوكم���ان گه‌رمتر بوین‪ ،‬تا وایلێهات‬ ‫رۆژێكی���ان هه‌ردووكم���ان ئازایان��� ‌ه‬

‫ی ئه‌و واقیع���ه‌ بوینه‌وه‌‪ ،‬بژین‬ ‫روب���ه‌ڕو ‌‬ ‫پێكه‌وه‌ بێكه‌سوكار‌و گۆشه‌گیر‪ ،‬یاخود‬ ‫وازهێنان له‌و عیش���قه‌ی‌ ك ‌ه بێئاكامه‌‪،‬‬ ‫له‌و كاته‌و‌ه وازمان هێنا‪ ،‬من وه‌ك خۆم‬ ‫ماوم‪ ،‬ئه‌و شووی‌ كردوو له‌ هه‌نده‌رانه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم په‌یوه‌ندیمان هه‌ر ماوه‌"‪.‬‬ ‫ی موسڵمان‌و‬ ‫ی كچێك ‌‬ ‫ی دڵدار ‌‬ ‫به‌سه‌رهات ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌سیح ‌‬ ‫كوڕێك ‌‬ ‫ی‬ ‫"هه‌موشته‌كان تێكه‌اڵو بوون‪ ،‬دوا ‌‬ ‫دڵم كه‌وتووم"‪.‬‬ ‫س���ه‌ره‌تا ب���ا ل���ه‌و كچ ‌ه بااڵب���ه‌رز‌ه‬ ‫ی‬ ‫ێ بكه‌ین كه‌ به‌هۆ ‌‬ ‫نیانه‌و‌ه ده‌س���ت پ ‌‬ ‫ی هاوس���ه‌رگیرییه‌و‌ه‬ ‫موناس���ه‌به‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و كوڕه‌ رێك پۆش��� ‌ه قۆزه‌ سه‌رنج ‌‬ ‫راكێش���اوه‌‪ ،‬پاش ئه‌و‌ه ب���ه‌ ته‌له‌فۆن‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كه‌ دروس���ت بووه‌‪ ،‬ش���ه‌م‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی خۆشه‌ویست ‌‬ ‫ده‌ڵێت "كه‌وتمه‌ داو ‌‬ ‫كوڕه‌وه‌ بۆ ‪ 3‬ساڵ ‌ه به‌رده‌وامین‪ ،‬نازانم‬ ‫چاره‌نوس���مان به‌ره‌و ك���وێ‌ ده‌چێت"‪.‬‬ ‫ی ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر سه‌ره‌تا‬ ‫شه‌م وه‌ك خۆ ‌‬ ‫بمزانیای ‌ه مه‌س���یحیی ‌ه ئ���ه‌و نه‌زره‌یه‌م‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ نه‌ئه‌گۆڕیه‌وه‌‪ ،‬دڵم ئاڵوده‌ی‌ ئه‌و‬ ‫گه‌نج ‌ه نه‌ده‌ك���رد‪ ،‬ئه‌ویش تا راده‌یه‌ك‬ ‫زۆرزان بوو"‪ .‬وتیشی‌ "پاش دوو مانگ‬ ‫ی ئه‌وس���ا زانیم مه‌سیحییه‌"‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌م كچ ‌ه ‪ 22‬س���ااڵن ‌ه ك���ه‌ تاڕاده‌یه‌ك ‌‬ ‫ی به‌ ئایینی‌ ئیس�ل�ام هه‌یه‌‪،‬‬ ‫زۆر باوه‌ڕ ‌‬ ‫تا راده‌یه‌كیش موماره‌س���ه‌ی‌ ده‌كات‪،‬‬ ‫نازانێ���ت چ بڕیارێك بدات‪ ،‬كه‌وتووه‌ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی جیاواز‌و بیروباوه‌ڕ ‌‬ ‫نێوان دوو ئایین ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یار‪ ،‬خۆ وته‌ن ‌‬ ‫خێزان‌و خۆشه‌ویس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫"هه‌موو ش���ته‌كان تێكه‌اڵوبوون‌و دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫دڵم كه‌وت���ووم"‪ .‬له‌به‌رامب���ه‌ردا ئازا ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪ 24‬سا ‌ڵ سووره‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ‌‬ ‫كه‌ به‌رده‌وام بێت ل ‌ه خۆشه‌ویستی‌ ئه‌و‬ ‫كچه‌‪ ،‬ئه‌و ده‌ڵێت "م���ن باوه‌ڕم به‌هیچ‬ ‫دینێك نییه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت به‌ مه‌س���یحیش‪،‬‬ ‫هه‌ر یاره‌كه‌م ده‌بینم شایه‌تومان دێنم‪،‬‬ ‫ئه‌م ئایینانه‌ سه‌یرن"‪ .‬ئازا پێیوای ‌ه ئه‌و‬

‫له‌ئایین ‌‬ ‫ی مه‌سیحیدا له‌ئیسالمدا رێگ ‌ه‬ ‫رێگه‌ نه‌دراو‌ه‬ ‫پێدراوه‌ ك ‌ه‬ ‫ن ‌ه كوڕمان كچ ‌‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫ی پیاو ‌‬ ‫ی‬ ‫موسڵمان بێنێ‌ ن ‌ه هاوسه‌رگیر ‌‬ ‫كچمان شوو ب ‌ه‬ ‫له‌گه‌ ‌ڵ ژنی‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫كوڕ ‌‬ ‫مه‌سیحیدا‬ ‫بكات‬ ‫بكات‬ ‫یاس���ایانه‌ش ك ‌ه له‌ كوردستان په‌یڕه‌و‬ ‫ی ئایینی‌ ئیسالم‬ ‫ده‌كرێت له‌سه‌ر شه‌رع ‌‬ ‫ی تیا خوراوه‌‪،‬‬ ‫ی كه‌مینه‌ ‌‬ ‫دانراوه‌‌و ماف��� ‌‬ ‫ئه‌و زیات���ر ده‌ڵێت "به‌نمونه‌ ئیس�ل�ام‬ ‫ی ب���ۆ خۆی���ان حه‌اڵ ‌ڵ‬ ‫هه‌موو ش���تێك ‌‬ ‫كردووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر پیاوه‌ك ‌ه موسڵمان بێت‪،‬‬ ‫ی مه‌س���یحی‌ بێنێت‌و‬ ‫ئه‌وا ده‌توانێ‌ كچ ‌‬ ‫له‌دادگا بۆی‌ مار‌ه ده‌كه‌ن‪ ،‬هه‌ردوكیان‬ ‫له‌س���ه‌ر ئایینه‌كه‌ی‌ خۆیان ده‌مێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا ئه‌گه‌ر پیاوه‌ك ‌ه مه‌سیح ‌‬ ‫بێت‌و ژنه‌كه‌ موس���ڵمان بێت‪ ،‬پێویست ‌ه‬ ‫منی‌ مه‌س���یحی‌ ببم ‌ه ئیس�ل�ام‪ ،‬ئه‌وسا‬ ‫ی‬ ‫ماره‌م���ان ده‌ك���ه‌ن‪ ،‬ل���ه‌و واڵتان���ه‌ ‌‬ ‫ی ده‌ژین‪،‬‬ ‫ك��� ‌ه ئایین���زای‌ جیاواز تی���ا ‌‬ ‫ی مه‌ده‌نی‌ وه‌كو لوبنان‌و‬ ‫هاوس���ه‌رگیر ‌‬ ‫توركیا چاره‌سه‌ره‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج ‌ه ل ‌ه درێژه‌ی‌ قسه‌كانیدا باس‬ ‫له‌گرفتی‌ كچ‌و كوڕانی‌ مه‌سیحی‌ ده‌كات‪،‬‬ ‫ی خێزانه‌كان‬ ‫ی ئه‌وه‌ی‌ ژماره‌ ‌‬ ‫ك ‌ه به‌ه���ۆ ‌‬ ‫كه‌م���ه‌‌و مه‌س���ه‌ل ‌هی‌ زیادبوونیش له‌ناو‬ ‫خێزانه‌كاندا تا راده‌ی���ه‌ك دیاریكراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ی‌ كه‌س���ێك ك���ه‌ بیكه‌یت ‌ه‬ ‫ی ئاس���ان نییه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫هاوس���ه‌رت كارێك ‌‬ ‫ێ كچ له‌به‌رده‌س���تدایه‌‌و‬ ‫ده‌ڵێت "كۆمه‌ڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمه‌ڵێك گه‌نج هه‌یه‌‪ ،‬زه‌حمه‌ت ‌ه بتوان ‌‬ ‫ئ���ه‌و ئیختیار‌ه بكه‌ی‌‪ ،‬ل���ه‌والو‌ه ئایین‬ ‫ی غه‌یر‌ه‬ ‫ی كه‌سێك ‌‬ ‫رێگره‌‪ ،‬له‌مالوه‌ ناتوان ‌‬ ‫ی خ���ۆت بدۆزیته‌وه‌‪ ،‬جگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫ئایینه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی گه‌نجانی‌ مه‌سیح‬ ‫ی ك ‌ه باری‌ ئابور ‌‬ ‫وه‌ ‌‬ ‫ێ هه‌موو‬ ‫ی زۆر خراپه‌‪ ،‬ناتوان ‌‬ ‫ل ‌ه سلێمان ‌‬ ‫ی گه‌نجه‌كانمان‬ ‫كارێ���ك بكات‪ ،‬زۆرب���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی باش له‌ قۆناغ ‌‬ ‫ی داهات ‌‬ ‫له‌به‌ر نه‌بوون ‌‬ ‫هاوسه‌رگیری‌ دواكه‌وتوون"‪.‬‬ ‫ی ل��� ‌ه‬ ‫ئ���ازا وه‌ك ناوه‌ك��� ‌هی‌ خ���ۆ ‌‬ ‫بڕیاردانیش���دا ئازای���ه‌‪ ،‬س���ه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫ی له‌م���ه‌ڕ ئ���ه‌و‬ ‫ی خێزانه‌ك���ه‌ ‌‬ ‫بی���روڕا ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ خۆشه‌ویس���تییه‌ی‌ كچێك ‌‬ ‫موس���ڵمان "ماڵه‌و‌ه هه‌م���وو ده‌زانن‌و‬ ‫به‌وه‌ ده‌مترسێنن كه‌حاشام لێ‌ ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫چاوه‌ڕوانی‌ ده‌رفه‌تێكم"‪.‬‬

‫قه‌شه‌ ئه‌یمه‌ن "رێگه‌ به‌هیچ‬ ‫هاوسه‌رگیرییه‌كیان ناده‌ین"‬ ‫قه‌ش���ه‌ ئه‌یم���ه‌ن‪ ،‬له‌یه‌كێ���ك‬ ‫له‌كه‌نیسه‌كانی س���لێمانی له‌مباره‌یه‌و‌ه‬ ‫ی مه‌سیحیدا‬ ‫ئاماژ‌ه به‌وه‌ده‌كات‪ :‬له‌ ئایین ‌‬ ‫به‌تایبه‌تی‌ خۆرهه‌اڵتییه‌كان به‌ ئاشكرا‬ ‫رێگ ‌ه نه‌دراو‌ه ن ‌ه كوڕمان كچی‌ موسڵمان‬ ‫بێنێ‌ ن ‌ه رێگه‌ش دراوه‌ كچمان شوو ب ‌ه‬ ‫ی موسڵمان بكات‪.‬‬ ‫كوڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫نایش���ارێته‌و‌ه ك���ه‌ جارجار توش��� ‌‬ ‫چیرۆك���ی‌ به‌و ش���ێوه‌ی ‌ه ده‌بێت‪ ،‬وه‌ك‬ ‫ده‌ڵێت "ناتوان���م نهێنی‌ ئه‌و چیرۆكان ‌ه‬ ‫ب���اس بكه‌م‪ ،‬ب���ه‌اڵم رێژه‌ی���ان ل ‌ه ‪%1‬‬ ‫ێ‬ ‫ێ وه‌اڵمیان ب��� ‌ه نه‌ر ‌‬ ‫ده‌بێ���ت‪ ،‬كات��� ‌‬ ‫ئه‌ده‌م���ه‌وه‌‌و بۆی���ان روون ده‌كه‌مه‌وه‌‪،‬‬ ‫مه‌جب���وره‌ كه‌ چۆك ب���ۆ ئه‌مری‌ واقیع‬ ‫ێ‬ ‫ی هه‌موو ش���ت ‌‬ ‫دابدات‪ ،‬له‌دنیادا ناتوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌مه‌سه‌ل ‌ه ‌‬ ‫به‌ده‌ست بێنی‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫خۆشه‌ویستیدا‪ ،‬زۆرجار دڵ‌ بڕیار ئه‌دات‬ ‫ی‬ ‫نه‌وه‌كو س���ۆز‪ ،‬ئه‌م ‌ه كێشه‌ی‌ عه‌قاید ‌‬ ‫ی‬ ‫دروس���ت ده‌كات‪ ،‬چونك��� ‌ه ته‌وافقێك ‌‬ ‫دینی‌ له‌نێوانیاندا نییه‌"‪ .‬ئه‌و قه‌ش���ه‌ی ‌ه‬ ‫ی گه‌نج ‌ه ئه‌و‌ه ناش���ارێته‌و‌ه‬ ‫ك ‌ه خۆش��� ‌‬ ‫ی كه‌مایه‌تی‌ بون���ه‌وه‌ ره‌نگ ‌ه‬ ‫ك��� ‌ه به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫گه‌نجه‌كان نه‌توانن ب ‌ه باش ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆیان بكه‌ن‪ ،‬پێش���یوایه‌ ئه‌وه‌ كۆتای ‌‬ ‫دنیا نییه‌ "له‌سلێمانی‌ نه‌توانن‪ ،‬با بچن ‌ه‬ ‫ی نه‌ینه‌وا‪،‬‬ ‫عه‌نكاوه‌‌و ش���ه‌قاڵوه‌‌و سه‌هل ‌‬ ‫په‌كی���ان ناكه‌وێ���ت"‪ .‬قه‌ش���ه‌ ئه‌یمه‌ن‬ ‫ب���اس ل���ه‌وه‌ش ده‌كات ل ‌ه ئیس�ل�امدا‬ ‫ی‬ ‫رێگه‌ی���ان پێدراو‌ه كه‌ پیاوه‌كانیان ژن ‌‬ ‫غه‌ی���ر‌ه ئایینی‌ ئیس�ل�ام بهێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫منداڵه‌كان ده‌چنه‌وه‌ سه‌ر باوك‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫ی پێنه‌دراوه‌‪ ،‬ال ‌‬ ‫ب ‌ه پێچه‌وانه‌وه‌ رێگ ‌ه ‌‬ ‫ئێمه‌ هیچیان رێگه‌ پێدراو نین‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌ "كچی‌ موس���ڵمان شوو ب ‌ه‬ ‫پیاوی‌ مه‌س���یحی‌ بكات قازانج ده‌كات‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ێ ژنێك ‌‬ ‫ه���ه‌ر نه‌بێت پیاوه‌ك��� ‌ه ناتوان ‌‬ ‫ی ئێم ‌ه‬ ‫تری‌ به‌س���ه‌ردا بهێنێت���ه‌وه‌‪ ،‬ال ‌‬ ‫ته‌جروب ‌ه هه‌یه‌‪ ،‬كچمان شووی‌ كردوو‌ه‬

‫‪11‬‬

‫له‌ئینته‌رنێته‌وه‌‬

‫ب ‌ه پیاوێكی‌ موس���ڵمان پاش ماوه‌یه‌ك‬ ‫ی تری‌ هێناوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی داوه‌‌و ژنێك ‌‬ ‫ته‌اڵق ‌‬ ‫ی داوه‌‌و‬ ‫زۆرجار كه‌س���ێك بڕیاری‌ خۆ ‌‬ ‫ی له‌و كاتان ‌ه‬ ‫سوور‌ه له‌س���ه‌ر بڕیاره‌كه‌ ‌‬ ‫ی چییه‌؟ له‌و باره‌یه‌و‌ه‬ ‫كه‌نیس���ه‌ بڕیار ‌‬ ‫قه‌شه‌ ئه‌یمه‌ن وتی‌ "هه‌ندێك جار دێن ‌ه‬ ‫المان‌و زۆر سووره‌ له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ی‌‪،‬‬ ‫ده‌یه‌وێ���ت بڕیاره‌كانی‌ خۆی‌ به‌س���ه‌ر‬ ‫كه‌نیس���ه‌دا فه‌رز بكات‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌و‌ه‬ ‫جێگی���ره‌‪ ،‬ناتوانی‌ بیگۆڕی���ت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫هه‌ر س���وور بێت‪ ،‬ئه‌وا ئه‌و له‌ده‌ره‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌نیس��� ‌ه ده‌بێت‪ ،‬ره‌نگه‌ خێزانه‌كه‌ش ‌‬ ‫خۆیانی‌ ل���ێ بێبه‌ری بك���ه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ی كۆمه‌ڵگا‬ ‫كه‌س ناتوانێت به‌رگه‌ی‌ تان ‌ه ‌‬ ‫بگرێت"‪.‬‬ ‫مامۆستا موسا "شووكردنی‌ كچمان‬ ‫ب ‌ه مه‌سیحی‌ قه‌ده‌غه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم رێگ ‌ه‬ ‫پێدراوه‌ بۆ كوڕه‌كانمان"‬ ‫ی مامۆس���تا موس���ا‪ ،‬پێش‬ ‫ب��� ‌ه بڕوا ‌‬ ‫نوێژی‌مزگه‌وتی حه‌مه‌ی حاجی ره‌شید‬ ‫له‌س���لێمانی‪ ،‬ژن هێنان‌و ش���ووكردن‬ ‫په‌یوه‌نییه‌كی‌ ئینسانییه‌‪ ،‬یاسایه‌ك ‌ه ك ‌ه‬ ‫ی به‌شه‌رییه‌ت‪.‬‬ ‫خودا دایناو‌ه بۆ زیادبوون ‌‬ ‫له‌ قورئان بۆ ژن‌و مێرد چوار شتی‌ بۆ‬ ‫ی‬ ‫داناون ك ‌ه زۆر گرنگ ‌ه "خۆشه‌ویس���ت ‌‬ ‫له‌نێ���وان ئ���ه‌و ژن‌و پی���اوه‌دا هه‌بێت‪،‬‬ ‫به‌زه‌یی‌‌و میهره‌بانی‌‪ ،‬ئارامی‌ خێزانی‌‪،‬‬ ‫دڵنیابوون له‌یه‌كتری‌"‪ .‬س���ه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی خۆشه‌ویست ‌‬ ‫دروست بوونی‌ په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫نێ���وان كوڕێك���ی‌ مه‌س���یحی‌‌و كچێك ‌‬ ‫موس���ڵمان ئه‌و ده‌ڵێت "ئ���ه‌و نیكاح ‌ه‬ ‫ی‬ ‫دروس���ت نییه‌‪ ،‬چونكه‌ ئ���ه‌و نه‌وه‌یه‌ ‌‬ ‫ده‌كه‌وێته‌وه‌ ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر باوكه‌كه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ل���ه‌ ئیس�ل�امدا رێگ ‌ه پێ���دراو‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی موس���ڵمان هاوس���ه‌رگیر ‌‬ ‫ك ‌ه پیاو ‌‬ ‫له‌گ���ه‌ ‌ڵ ئه‌و ئایینانه‌ی‌ ت���ردا بكات ك ‌ه‬ ‫خاوه‌نی‌ كتێب���ی‌ ئاس���مانین‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ی ئه‌وان‌و‬ ‫ئێمه‌ باوه‌ڕمان ب��� ‌ه ئایینه‌كان ‌‬ ‫پێغه‌مبه‌ره‌كانیش���یان هه‌یه‌"‪ .‬مامۆستا‬ ‫ی‬ ‫موسا له‌ درێژ‌هی‌ قس���ه‌كانیدا وتیش ‌‬ ‫ی‬ ‫"ئه‌گ���ه‌ر كوڕێكی‌ موس���ڵمان كچێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ واجیبه‌ له‌سه‌ری‌ ك ‌ه رۆژان ‌‬ ‫گاور بهێن ‌‬ ‫یه‌ك ش���ه‌ممان بیباته‌ كه‌نیسه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫مه‌س���یحیه‌ك ئه‌گه‌ر ژنه‌كه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و كوف���ر‌ه رۆژی‌ هه‌ین ‌‬ ‫بێت‪ ،‬له‌ال ‌‬ ‫بیبات���ه‌ مزگه‌وت‪ ،‬ئه‌و هاوس���ه‌رگیریی ‌ه‬ ‫دڵنیایی‌‌و خۆشه‌ویستی‌‌و سۆز دروست‬ ‫ی‬ ‫ن���اكات له‌ب���ه‌ر ئ���ه‌و‌ه رێگ ‌ه ب���ه‌وه‌ ‌‬ ‫دووه‌میان نه‌دراوه‌"‪ .‬مامۆس���تا موسا‬ ‫ی ئیسالم ب ‌ه‬ ‫ژن هێنان له‌ غه‌یر‌ه ئایین ‌‬ ‫هاوس���ه‌رگیرییه‌كی‌ ئاسایی‌ ناو ده‌بات‪،‬‬ ‫ره‌نگه‌ ل���ه‌ ناوخێزانه‌كان هه‌ندێ‌ گرفت‬ ‫دروس���ت ب���كات‪ ،‬ب���ه‌اڵم وه‌ك ده‌ڵێت‬ ‫ی‬ ‫ی پێداوین‌و كارێك ‌‬ ‫"ئایینه‌كه‌مان رێگ ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ناش���ه‌رعی‌ ناكه‌یت"‪ .‬ئ���ه‌و له‌ درێژه‌ ‌‬ ‫قس���ه‌كانیدا نمونه‌یه‌كیش ده‌هێنێته‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫كه‌ خۆی‌ ماره‌ی‌ كردوون "له‌چه‌ند رۆژ ‌‬ ‫راب���ردوو‪ ،‬كوڕ‌و كچێك���م له‌یه‌كتر مار‌ه‬ ‫كرد‪ ،‬كوڕه‌ك ‌ه ل ‌ه ئه‌مه‌ریكا نیشته‌جێیه‌و‬ ‫ژنه‌ك���ه‌ی‌ مه‌س���یحییه‌‪ ،‬هه‌ردووكی���ان‬ ‫له‌س���ه‌ر ئایین���ی‌ خۆی���ان ماونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫یه‌كتریان خۆش ده‌وێ���ت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫ماره‌م كردن"‪.‬‬

‫ی‬ ‫• ه���ه‌ر ده‌م���ی‌ رێكخراوه‌كان��� ‌‬ ‫كۆمه‌ڵگای‌ مه‌ده‌نی‌ ده‌كه‌یته‌وه‌‪ ،‬ده‌ڵێن‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت سه‌ركردایه‌تی‌ كورد گۆڕانكار ‌‬ ‫ی ده‌یان ساڵ ‌ه‬ ‫به‌سه‌ردابێت‪ ،‬ئه‌م رووانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ كوردایه‌ت ‌‬ ‫ده‌ك���ه‌ن بگۆڕدرێ���ن‌و نه‌مێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫زۆرێك له‌م رێكخراوانه‌ ل ‌ه نه‌وه‌ده‌كان ‌‬ ‫س���ه‌د‌هی‌ راب���ردوو‌ه به‌ڕێوه‌به‌رێك‌و‬ ‫ی‬ ‫ژماره‌یه‌ك به‌رپرس بوونه‌ت ‌ه مۆته‌كه‌ ‌‬ ‫ی رێكخراوه‌كان‌و هه‌ر خۆیان‬ ‫سه‌ر شان ‌‬ ‫ی ده‌به‌ن‪ ،‬بگر‌ه له‌وه‌ش زیاتر‬ ‫به‌ڕێوه‌ ‌‬ ‫زۆرێكیان بوونه‌ت ‌ه موڵكی‌ خێزانێك‌و‬ ‫ئه‌ندامان���ی‌ خێزان���ی‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌ك ‌ه‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫بوونه‌ت���ه‌ به‌رپ���رس‌و كارمه‌ند ‌‬ ‫رێكخراوانه‌‪.‬‬ ‫• ه���ه‌ر كابینه‌یه‌ك���ی‌ حكوم���ه‌ت‬ ‫ی‬ ‫دێ���ت‌و ده‌ڕوات چاره‌س���ه‌ركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پێش���ه‌وه‌ ‌‬ ‫كێش���ه‌ی‌ كاره‌با له‌ڕیز ‌‬ ‫ده‌س���تكه‌وته‌كانی‌ ن���اوزه‌د ده‌كات‪.‬‬ ‫ی پێنجه‌م جه‌ختی‌ له‌سه‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫كابینه‌ ‌‬ ‫ی كاره‌بای‌ چاره‌سه‌ر‬ ‫كرده‌و‌ه ك ‌ه كێشه‌ ‌‬ ‫ی شه‌ش���ه‌میش‬ ‫ك���ردووه‌‪ ،‬وا كابینه‌ ‌‬ ‫خه‌ریكه‌ گوزه‌ش���ت ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم تا‬ ‫ی‬ ‫ئێس���تا خه‌ڵك به‌ده‌ست هه‌ڵدانه‌وه‌ ‌‬ ‫(ج���ۆزه‌ی‌) كاره‌ب���ای‌ مولی���ده‌و‌ه‬ ‫ده‌ناڵێنێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫• دوو هه‌فت ‌ه به‌س���ه‌ر رووداوه‌كان ‌‬ ‫زاخۆ‪ ،‬س���وتانی‌ س���ه‌نته‌ری‌ مه‌ساج‌و‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌یفرۆش���تن‌و باره‌گاكان ‌‬ ‫دوكان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌كگرت���وودا تێپ���ه‌ڕی‌‪ ،‬ئی���داره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سلێمانیش تا ئێستا له‌ژێر هه‌ژموون ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و رووداوانه‌دا ده‌ژی‌‪ ،‬پاش���ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌ساج ‌‬ ‫ێ سه‌نته‌ر ‌‬ ‫ئێستا ته‌نها س ‌‬ ‫له‌س���لێمانیدا هێشتۆته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا چه‌ند‬ ‫ی شه‌ویش���ه‌و‌ه‬ ‫رۆژێك ‌ه له‌دوای‌ دوانز‌ه ‌‬ ‫دوكانی‌ مه‌یفرۆشه‌كان داده‌خات‪ ،‬خوا‬ ‫ی ئه‌وه‌ سه‌ره‌بێت‬ ‫ره‌حم كات ره‌نگ ‌ه دوا ‌‬ ‫سه‌ر قه‌ده‌غه‌كردنی‌ خواردنه‌وه‌ش ل ‌ه‬ ‫ی گۆی���ژه‌و ئه‌زمه‌ر‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ی چیا ‌‬ ‫بن���ار ‌‬ ‫ی سۆس���یال دیموكرات‌و‬ ‫بژی‌ حیزب��� ‌‬ ‫عه‌لمانی‌!!‬ ‫ی زاخ���ۆدا زۆرێك‬ ‫• له‌ڕووداوه‌كان��� ‌‬ ‫له‌رۆش���نبیرانی‌ ئێمه‌ له‌نێویش���یاندا‬ ‫ئ���ه‌و رۆش���نبیرانه‌ی‌ كه‌ ش���ه‌وان ‌ه ل ‌ه‬ ‫ی‬ ‫یان���ه‌كان تاده‌رنگانێ���ك س���ه‌رقاڵ ‌‬ ‫مه‌یخواردن���ه‌وه‌ن‪ ،‬له‌یه‌كگرت���ووه‌كان‬ ‫توندت���ر كه‌وتن���ه‌ داكۆكیك���ردن له‌و‬ ‫ی ك��� ‌ه له‌بادین���ان‬ ‫ده‌س���تدرێژییانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كگرتوو ‌‬ ‫كراوه‌ته‌ سه‌ر باره‌گاكان ‌‬ ‫ئیسالمی‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر ئه‌م رۆشنبیران ‌ه‬ ‫ی‬ ‫زۆر ش���ه‌رمنان ‌ه داكۆكی له‌س���وتان ‌‬ ‫ی‬ ‫دوكان���ی‌ مه‌یخواردنه‌وه‌‌و س���ه‌نته‌ر ‌‬ ‫مه‌ساجه‌كان ده‌كه‌ن‪ ،‬ده‌ڵێن‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ی‬ ‫مۆركێكی‌ ئیزدواجیه‌تی‌ رۆش���نبیر ‌‬ ‫كورده‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌فته‌ ‌‬ ‫• ده‌ڵێن ئه‌و دوو چه‌كداره‌ ‌‬ ‫ی بیكاش���یۆ‬ ‫راب���ردوو له‌ ئۆتۆمبیلێك ‌‬ ‫ب���ه‌ چه‌ك���ی‌ (وی���زه‌وه‌) داده‌به‌زن‌و‬ ‫ته‌ق ‌ه له‌دوكانی‌ مه‌یفرۆش���ێكی‌ نزیك‬ ‫ی‬ ‫سه‌نته‌ری‌ مه‌س���اجێكیان له‌ سلێمان ‌‬ ‫ك���رد‪ ،‬زانیاریی ‌ه ئه‌منیی���ه‌كان ئاماژ‌ه‬ ‫ب���ۆ ئه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك ‌ه ئ���ه‌و چه‌كداران ‌ه‬ ‫نه‌ یه‌كگرتوون‌و نه‌ س���ه‌ر ب ‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئیس�ل�امییه‌كانی‌ تریش���ن‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫ی‬ ‫بۆته‌ مه‌ته‌ڵ ل���ه‌ ده‌زگا ئه‌منییه‌كان ‌‬ ‫س���لێمانی‌‌و نازانن كێن‌و س���ه‌ر به‌چ‬ ‫الیه‌نێكن‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئیسالمییه‌كان نه‌بن‬ ‫دیاره‌ كێن‌و سه‌ر به‌چ الیه‌نێكن‪ ،‬خۆ ل ‌ه‬ ‫ئاسمانه‌و‌ه نه‌هاتوون‪ ،‬خودای ‌ه كه‌مێك‬ ‫ی‬ ‫غی���ر‌ه ب���ده‌ ب���ه‌ده‌زگا ئه‌منییه‌كان ‌‬ ‫ی راگه‌یاندن‬ ‫ی ب ‌ه ده‌زگاكان��� ‌‬ ‫س���لێمان ‌‬ ‫بلێن ئه‌وانه‌ كێن‌و سه‌ر به‌كوێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫• ده‌ڵێ���ن ده‌زگاكان���ی‌ حكومه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێم كارئاس���انی‌ ده‌كات بۆئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی هه‌رێمی���ش وه‌ك‬ ‫فه‌رمانبه‌ران��� ‌‬ ‫ی عێ���راق س���ه‌د‬ ‫ش���وێنه‌كانی‌ ت���ر ‌‬ ‫ی‬ ‫مووچه‌ك ‌ه وه‌ربگرن‪ ،‬ئیس�ل�امییه‌كان ‌‬ ‫ی ئه‌چێت ‌ه‬ ‫كوردس���تان چونك ‌ه س���وو ‌‬ ‫ی ئ���ه‌م پاره‌یه‌ دوو‬ ‫س���ه‌ر له‌وه‌رگرتن ‌‬ ‫دڵن‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێك س���ه‌رچاو‌ه له‌ناو‬ ‫ئیسالمییه‌كانه‌وه‌ كار بۆئه‌وه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫ی‬ ‫(حیله‌ ش���ه‌رعییه‌ك) ب���ۆ وه‌رگرتن ‌‬ ‫ی ئه‌و س���ه‌د‬ ‫بدۆزن���ه‌وه‌‌و له‌خێروبێر ‌‬ ‫مووچه‌یه‌ سوودمه‌ندبن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی رووداوه‌كان ‌‬ ‫• ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر به‌پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫هاتوچ���ۆو ئ���ه‌و قوربانیی��� ‌ه زۆر‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كێش ‌ه ‌‬ ‫رۆژانه‌ له‌ كوردستاندا به‌هۆ ‌‬ ‫رێگاوبانه‌و‌ه رووده‌ده‌ن‪ ،‬ده‌بێت هه‌موو‬ ‫ی ئاوه‌دانكردن���ه‌و‌ه‬ ‫رۆژێ���ك وه‌زی���ر ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان بكرێت‪ ،‬ئه‌ندام‬ ‫بانگهێشت ‌‬ ‫په‌رله‌مانێكی‌ ئۆپۆزس���یۆن باس له‌و‌ه‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ك���ه‌ وه‌زی���ری‌ ناوب���راو هه‌ر‬ ‫ی بهێنێت بۆ‬ ‫ده‌بێت پێخه‌ف‌و جێگاكه‌ ‌‬ ‫په‌رله‌مان‌و له‌وێ‌ بنووێت‪.‬‬

‫‪CMYK‬‬


‫‪10‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪komelayety.awene@gmail.com‬‬

‫گه‌نجێكی گوندنشین‬ ‫له‌مساڵدا ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌ی به‌رهه‌مهێناوه‌‬

‫سۆران نه‌دار‪ :‬له‌‪‌2015‬و ‪ 2016‬كارێك ده‌كه‌م هه‌موو ره‌خنه‌گران سه‌رسام ده‌كه‌م‬ ‫ئا‪ :‬ئیحسان مه‌ال فوئاد‬ ‫گه‌نجێكی گوندنشینی گه‌رمیانی‬ ‫ته‌نها له‌ساڵێكدا ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌و‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی جۆراوجۆر‬ ‫به‌رهه‌مده‌هێنێت‌و وه‌ك خۆی ده‌ڵێت‬ ‫من سۆران نه‌داری‌ گوندنشینی‬ ‫شارۆچكه‌ی كفریم‪ ،‬به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و‬ ‫‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌یه‌م راپه‌رینێك بوو‬ ‫له‌بواری‌ ئه‌ده‌بیدا‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج����ه‌ی كه‌ به‌ س����ۆران نه‌دار‬ ‫ناس����راوه‌‪ ،‬ن����اوی‌ ت����ه‌واوی‌ س����ۆران‬ ‫ئیبراهیمه‌‪ ،‬س����اڵی ‪ 1985‬له‌گوندی ‪12‬‬ ‫ئیمامی س����ه‌ر به‌ قه‌زای‌ كفری چاوی به‌‬ ‫ژیان هه‌ڵهێناوه‌‪ .‬نه‌دار ده‌ڵێت "نازناوی‬ ‫نه‌دار گوزارش����ت له‌نه‌داری نیش����تمان‌و‬ ‫ئه‌ده‌ب����ی من����دااڵن ده‌كات‪ ،‬واتا هه‌ژارو‬ ‫ده‌ستكورت"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج����ه‌ گه‌رمیانییه‌ س����ه‌باره‌ت‬ ‫به‌ س����ه‌ره‌تای‌ ده‌س����تپێكردنی‌ نوسین‬ ‫ب����ه‌ ئاوێن����ه‌ی‌ وت "ل����ه‌دوای‌ ‪2003‬وه‌‬ ‫ب����ه‌ به‌رده‌وامی ده‌س����تم ك����ردووه‌ به‌‬ ‫چاپك����ردن‌و باڵوكردن����ه‌وه‌ی‌ به‌رهه‌می‬ ‫ئه‌ده‌بی‌و له‌وكاته‌وه‌ تا ئێستا ‪ 60‬كتێب‌و‬ ‫نامیلکه‌م به‌رهه‌مهێناوه‌و س����اڵی پێشوو‬ ‫‪ 30‬كتێ����ب‌و نامیلكه‌و ل����ه‌ ‪2011‬ش ‪30‬‬ ‫كتێب‌و نامیلكه‌ی‌ دیكه‌ی ئه‌ده‌بیم خسته‌‬ ‫به‌ر دیدی خوێنه‌ران"‪.‬‬ ‫س����ۆران نه‌دار به‌رهه‌مهێنانی ئه‌و ‪30‬‬ ‫كتێ����ب‌و نامیلكه‌یه‌ به‌ راپه‌ڕینی ئه‌ده‌بی‬

‫منداڵێک له‌یه‌کێک له‌کۆاڵنه‌کانی شاری کفری ‬ ‫ناوده‌ب����ات‌و ده‌ڵێ����ت "به‌رهه‌مهێنان����ی‬ ‫ئ����ه‌و ‪ 30‬كتێب‌و نامیلكه‌ی����ه‌م ته‌نها له‌‬ ‫‪ 2011‬راپه‌ڕینێك����ی گ����ه‌وره‌ی‌ ئه‌ده‌بی‬ ‫ب����وو ئه‌نجاممدا‪ ،‬ئ����ه‌و ‪ 30‬به‌رهه‌مه‌ش‬ ‫هه‌موو بواره‌ ئه‌ده‌بییه‌كانی تێدایه‌‪17 ،‬‬ ‫نامیلكه‌یان تایبه‌ته‌ به‌ شیعرو چیرۆك‌و‬ ‫رۆمانی مندااڵن"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نجه‌ گوندنش����ینه‌ وتیشی "‪10‬‬

‫به‌رهه‌م����ی دیك����ه‌ی ئ����ه‌و ‪ 30‬نامیلكه‌و‬ ‫كتێبه‌ تایبه‌ته‌ به‌ لێكۆڵینه‌وه‌ی ئه‌ده‌بی‬ ‫جۆراوجۆر ب����ۆ نموونه‌ له‌تیف هه‌ڵمه‌ت‬ ‫له‌كفرییه‌وه‌‪ ،‬به‌رزی‌و نزمی له‌ئه‌زموونی‬ ‫ش����یعری ش����ێركۆ بێكه‌س����دا‪ ،‬هونه‌ری‬ ‫جوانكاری‌ له‌ش����یعره‌كانی ش����ێخ ره‌زا‪،‬‬ ‫له‌ش����یعره‌وه‌ ب����ه‌ره‌و ش����یعر‪ ،‬ئه‌ده‌ب‌و‬ ‫گه‌رمیانی مندااڵن ‪..‬تاد‪ ،‬هه‌موو ئه‌مانه‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئیحسان‬

‫كۆمه‌ڵ����ه‌ كتێبێكی ئه‌ده‌ب����ی ره‌خنه‌یی‬ ‫زانس����تین له‌ب����واری‌ لێكۆڵین����ه‌وه‌دا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها سێ دیوانی دیكه‌ به‌ ناوه‌كانی‬ ‫شه‌نگه‌سه‌ قه‌اڵی مه‌مكێك‪ ،‬سوتوی ده‌م‬ ‫ره‌ش����ه‌با‪ ،‬ئاوازی سه‌وزی كانی سوڵتان‬ ‫شیعری گه‌وره‌یه‌"‪.‬‬ ‫سۆران ئاماژه‌ به‌وه‌شده‌كات كه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌و ریتمه‌ی‌ ئێستای به‌رده‌وام ده‌بێت‌و‬

‫هه‌وڵ����ده‌دات به‌رهه‌مه‌كانی زیاتر بكات‪،‬‬ ‫نه‌دار وتیشی "ره‌نگه‌ دوای‌ ئه‌و ‪ 30‬كتێب‌و‬ ‫نامیلكه‌یه‌م چه‌ند س����اڵێك بووه‌س����تم‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم كه‌ هاتمه‌وه‌ ب����ه‌ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی‬ ‫گه‌وره‌ت����ره‌وه‌ دێمه‌وه‌و تا س����اڵی ‪2014‬‬ ‫هیچ به‌رهه‌مێكم نابێ����ت‌و پێده‌چێت له‌‬ ‫‪‌2015‬و ‪ 2016‬كارێ����ك ئه‌نجامب����ده‌م كه‌‬ ‫هه‌موو ره‌خنه‌گران سه‌رسام بكه‌م"‪.‬‬

‫"ئه‌و خۆشییانه‌ی‌ له‌م حه‌به‌ ده‌ستم ئه‌كه‌وێت كه‌ی‌ ژن ده‌مداتێ‌"‬ ‫ئا‪ :‬كورده‌ عه‌بدولكه‌ریم‬

‫پزیشکێک‪:‬‬ ‫به‌رگرتن‬ ‫له‌به‌كارهێنانی‌ ئه‌و‬ ‫ده‌رمانانه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫گه‌نجانه‌وه‌ ب ‌ه‬ ‫ی حكومه‌ت‬ ‫ئه‌رك ‌‬ ‫ده‌زانم‬

‫به‌پێ���ی‌ تێپه‌ڕینی‌ كات ناوبراو فێر ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌و حه‌به‌ ده‌بێ���ت‪ ،‬تا ئ���ه‌و كاته‌ی‌‬ ‫بێئازار‌و له‌كاتی‌ ئاسایش���دا ده‌یخوات‪ ،‬س���ه‌باره‌ت به‌ چۆنێتی‌ په‌یداكردنیشی‌‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێ���ت "ورده‌ ورده‌ ژماره‌ی‌ ئه‌و چه‌ندین فێ���ڵ‌‌و ته‌ڵه‌كه‌ی‌ به‌كارده‌بات‌و‬ ‫ده‌نكه‌ حه‌بانه‌ی‌ ده‌مخوارد زیادی‌ كرد ده‌گێڕێته‌وه‌ "یه‌كه‌مج���ار دكتۆرێك بۆ‬ ‫ی سه‌رم بۆی‌ نوسیم‪ ،‬پاش ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئازار ‌‬ ‫تا گه‌یشته‌ ‪ 15‬حه‌ب له‌ رۆژێكدا"‪.‬‬ ‫به‌رده‌وام ب���وون‌و ئالوده‌بوون به‌و وه‌رمگرت له‌چه‌ند ده‌رمانخانه‌یه‌كی‌ تر‬ ‫جۆره‌ حه‌به‌‪ ،‬وای‌ ل���ه‌ كاروان كردووه‌ وه‌رمگرته‌وه‌‪ ،‬ئێستاش ئه‌و ره‌چه‌ته‌یه‌‬ ‫كه‌ چیتر نه‌توانێت كاری‌ ئاس���نگه‌ری‌ ب���ه‌كار ده‌هێنم���ه‌وه‌‪ ،‬ج���اری‌ واش���ه‌‬ ‫ب���كات‌و ب��� ‌ه ته‌واوه‌تی‌ هێ���زی‌ له‌به‌ر ده‌رمانخانه‌ك���ه‌ ده‌مناس���ێ‌‌و كۆمه‌كیم‬ ‫بڕیوه‌‪ ،‬هه‌ركاتێك ئه‌و حه‌به‌ نه‌خوات‪ ،‬ده‌كات"‪ .‬كاروان جگ���ه‌ له‌و رێگایه‌ له‌‬ ‫لیك به‌ده‌میدا دێته‌خ���واره‌وه‌‌و هه‌موو ده‌رمانخانه‌ی‌ ال كۆاڵنه‌كانیش ده‌یكڕێت‪،‬‬ ‫گیانی‌ ده‌كه‌وێته‌ له‌رزین‪ ،‬له‌ ئێس���تادا به‌اڵم قینی‌ له‌ هه‌ن���دێ‌ ده‌رمانخانه‌ش‬ ‫ئه‌و گه‌نجه‌ له‌گ ‌هڵ‌ دای���ك‌و باوكیدا له‌ هه‌س���تاوه‌ كه‌ ده‌یشكێننه‌وه‌‪" ،‬زۆربه‌ی‌‬ ‫خانویه‌كی‌ كرێ‌ بێكارو كاس���بی‌ ژیان ده‌رمانخانه‌كان ده‌مناس���ن هه‌ندێكیان‬ ‫هه‌رل���ه‌دووره‌وه‌ پێمئه‌ڵی���ن مه‌ی���ه‌ره‌‬ ‫به‌سه‌ر ده‌بات‪.‬‬ ‫كاروان وه‌ك خ���ۆی ده‌ڵیێت له‌كاتی‌ پێش���ه‌وه‌ ئه‌وحه‌بانه‌م���ان نیی���ه‌‪،‬‬ ‫نه‌بوونی‌ پاره‌و پێویس���تی‌ به‌و حه‌بانه‌ هه‌ندێكیشیان بۆئه‌وه‌ی‌ له‌كۆڵی‌ خۆیانم‬ ‫بۆ په‌یداكردنیان "په‌نا بۆ هه‌موو شتێ‌ كه‌نه‌وه‌ زوو ده‌مده‌نێ‌و ئه‌ڕۆم"‪.‬‬ ‫خواردن���ی‌ حه‌ب���ی‌ بێهۆش���كه‌ر‬ ‫ده‌ب���ه‌م"‌و وت���ی "ئۆتۆمبیلێكی‌ تازه‌م‬ ‫دزی‌‪ ،‬پاش���ان ویس���تم هه‌ڵیوه‌شێنم‌و كاریگه‌رییه‌ك���ی‌ خ���راپ له‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫ده‌س���تگیركرام‪ ،‬پ���اش ماوه‌ی���ه‌ك گه‌نجان���ه‌ جێدێڵێ���ت‪ ،‬ب���ه‌ تایبه‌ت���ی‌‬ ‫به‌ندبووم‌و ئازادكرام‪ ،‬جاری‌ وایه‌ شت تووشی‌ ئالوده‌بوون ده‌بن‪ ،‬زۆرجار ئه‌و‬ ‫له‌هاوڕێكان���م ده‌به‌م‪ ،‬كات���ێ‌ حه‌به‌كه‌ پرسیاره‌ دێته‌پێش ئه‌و كه‌سانه‌ بۆچی‌‬ ‫ده‌كڕم هه‌موو ش���تێكم بیر ده‌چێته‌وه‌ مه‌ش���روبات ناخۆنه‌وه‌ كه‌ تا راده‌یه‌ك‬ ‫ك���ه‌ بۆچ���ی‌ ئ���ه‌و كاره‌م ك���ردووه‌"‪ .‬كاریگه‌ریی‌ وه‌ك ئ���ه‌و حه‌بانه‌ی نییه‌‌و‬

‫ ‬ ‫گه‌نجێک له‌کاتی به‌کارهێنان مادده‌ی بێهۆشکه‌ر‬

‫كات ‌ێ ئایین رێگه‌ له‌دڵه‌كان ده‌گرێت‬

‫دوو هه‌فت ‌ه جارێك‬

‫ی بكه‌ن؟‬ ‫دڵدار‌ه مه‌سیحی‌‌و موسڵمانه‌كان چ ‌‬

‫ی‬ ‫ره‌نگه‌ دوا ‌‬ ‫ئه‌و ‪ 30‬كتێب‌و‬ ‫نامیلكه‌یه‌م چه‌ند‬ ‫ساڵێك بووه‌ستم‪،‬‬ ‫به‌اڵم كه‌ هاتمه‌و‌ه‬ ‫به‌ ته‌قینه‌وه‌یه‌كی‬ ‫گه‌وره‌تره‌و‌ه‬ ‫دێمه‌وه‬

‫(تراماڵ)م هه‌بێت ژنم بۆچییه‌؟‬ ‫"له‌یه‌كه‌م حه‌به‌وه‌ بوومه‌ حه‌ب خۆر"‬ ‫كاروان حوسێن كوڕێكی‌ ئه‌سمه‌ری‌‬ ‫بااڵبه‌رزی‌ باریكه‌ڵه‌ی ته‌مه‌ن ‪28‬‬ ‫ساڵه‌‌و تاپۆلی‌ سێیه‌می‌ ناوه‌ندیی‌‬ ‫خوێندوه‌‪ ،‬پاشان وازی‌ لێهێناوه‌و‬ ‫له‌سلێمانی‌ خه‌ریكی‌ كاری‌ ئاسنگه‌ری‌‬ ‫بووه‌‪ .‬بۆ ماوه‌یه‌ك روو ده‌كاته‌‬ ‫ئێران‌و چه‌ند ساڵێك له‌گه‌ڵ‌ چه‌ند‬ ‫هاوپیشه‌یه‌كی‌ تریدا له‌ ئێران‬ ‫نیشته‌جێ‌ ده‌بێت‌و له‌گه‌ڵ‌ ئه‌واندا‬ ‫سه‌رقاڵی‌ كاری‌ ئاسنگه‌ری‌ ده‌بێت‪.‬‬ ‫كاروان سه‌ره‌تای‌ تووشبوونی‌ به‌ حه‌ب‬ ‫خواردن ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ئێران‪،‬‬ ‫وه‌ك ده‌ڵێت "رۆژێك له‌ ئیشه‌كه‌م‬ ‫زۆر ماندوبووم‌و كاری‌ زۆرم كرد كه‌‬ ‫هاتمه‌وه‌ شوێنی‌ نیشته‌جێبونم‪ ،‬سه‌رم‬ ‫زۆر ده‌ئێشا‪ ،‬یه‌كێك له‌ هاوڕێكانم‬ ‫حه‌بێكی‌ دامێ‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئازاره‌كه‌م‬ ‫نه‌هێڵێت ئیتر هه‌ر ئه‌و حه‌به‌ بوو‬ ‫راهاتم له‌سه‌ری‌"‪.‬‬

‫کۆمەاڵیه‌تی‬

‫کۆمه‌اڵیه‌تی‬

‫‪komelayety.awene@gmail.com‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫له‌ئینته‌رنێته‌وه‌‬

‫نرخیش���ی‌ گرانه‌ نییه‌؟ به‌اڵم له‌وه‌شدا زیات���ر گه‌نجه‌كان ئاڵ���وده‌ی‌ مادده‌ی‌ ئه‌و ئازادیی���ه‌ی‌ له‌ده‌رمان فرۆش���یدا‬ ‫كاروان پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌و بۆچونه‌ی‌ هه‌یه‌‪ ،‬پزیش���كی‌ ئه‌ب���ن وه‌ك هه‌ندی‌ حه‌ب‌و په‌یدابووه‌‪ ،‬كوردستان وه‌كو ترانزێتی‌‬ ‫ئه‌و ده‌ڵێت "‪ 10‬ده‌نك حه‌بی‌ ئارتین به‌ ش���رۆب‌و ده‌رزی‌‪ ،‬به‌هۆكاری‌ ئاس���ان په‌خش���بوونه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و ده‌رمانان���ه‌ی‌‬ ‫‪ 500‬دیناره‌‪ ،‬چ مه‌ش���روبێك هه‌یه‌ به‌و ده‌س���تكه‌وتنیان‪ ،‬وتیش���ی‌ "له‌بازاڕو لێهاتووه‌ بۆ ت���ه‌واوی‌ عێراق‌و توركیاو‬ ‫هه‌رزانییه‌"‪ .‬كاروان پێشی‌ ناخۆشه‌ كه‌ دوكانه‌ الكۆاڵنه‌كان‌و هه‌ندێ‌ ده‌رمانخانه‌ سوریاش‪.‬‬ ‫دكتۆر دانیاڵ له‌ درێژه‌ی‌ قسه‌كانیدا‬ ‫وه‌های‌ به‌س���ه‌رهاتووه‌‪ ،‬به‌اڵم چاریشی‌ زۆرج���ار به‌ڕه‌چه‌ته‌یه‌ك���ی‌ ك���ۆن كه‌‬ ‫ناچاره‌‪ ،‬خ���ۆ وته‌نی‌ كێ‌ له‌ده‌ردی‌ كێ‌ دكتۆر بۆ كه‌س���ه‌كه‌ی‌ نوس���یوه‌ چه‌ند ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد له‌ڕووی ده‌رونییه‌وه‌‬ ‫ده‌زانێت‪".‬كاتێ‌ حه‌بم نامێنێت‪ ،‬ئاو به‌ جارێك وه‌ریده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌مانه‌ به‌كه‌س���ی‌ ئاڵوده‌بوو ده‌وترێت كه‌سی‌‬ ‫لوت‌و ده‌مما ناوه‌ستێ‌‪ ،‬سه‌رم ده‌كه‌وێته‌ یارمه‌تی���ده‌رن بۆئاڵوده‌بوون���ی‌ گه‌نج‪ ،‬نه‌خ���ۆش به‌ده‌رل���ه‌وه‌ی‌ ئه‌م كه‌س���ه‌‬ ‫ئ���ازارو به‌هه‌موو ش���تێ‌ ت���وڕه‌ ده‌بم‌و بۆی��� ‌ه ده‌بینین كه‌متر ئاڵوده‌ی‌ هه‌ندی‌ دزی‌ كردوه‌‪ ،‬كه‌س���ێكی‌ كوشتوه‌ یان‬ ‫تایه‌ك دامده‌گرێت‪ ،‬كه‌ ده‌یخۆم هه‌موو مادده‌ی‌ بێهۆشكه‌ری‌ وه‌ك (هیرۆئین‪ ،‬هه‌رش���تێكی‌ تری‌ كردبێت‪ ،‬واتا چۆن‬ ‫جه‌س���ته‌م ئاس���وده‌ ده‌بێت‌و هه‌ست كۆكائین‪ ،‬كریس���تاڵ‪ ،‬حه‌ش���یش‪ )....‬كه‌س���ێك خه‌مۆكییه‌ك���ی‌ هه‌بێت یان‬ ‫به‌خۆش���ییه‌ك ده‌ك���ه‌م‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ بۆ ده‌ب���ن‪ ،‬له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و جۆران���ه‌ دڵه‌ڕاوكێیه‌ك یا كه‌س���ێك پوكانه‌وه‌ی‌‬ ‫مێش���كی‌ هه‌بێت به‌ نه‌خۆشی‌ ده‌رونی‌‬ ‫ده‌ست كه‌وتنی‌ ئه‌م حه‌بانه‌ هه‌رچییه‌ك په‌یداكردنی‌ قورستره‌"‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و پزیش���كه‌ پس���پۆره‌ به‌رگرتن داده‌نرێت‪ ،‬به‌هه‌مانشێوه‌ ئاڵوده‌بوونیش‬ ‫بێت ئه‌یكه‌م"‪ .‬له‌وه‌اڵمی‌ ئه‌و پرسیاره‌ی‬ ‫ك���ه‌ خه‌ریكه‌ ته‌مه‌ن���ت ده‌ڕوات بۆ ژن له‌به‌كارهێنان���ی‌ ئ���ه‌و ده‌رمانان���ه‌ له‌ به‌نه‌خۆشییه‌كی‌ ده‌رونی‌ داده‌نرێت‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌هۆكاری‌ ئاڵوده‌بوونی‌‬ ‫ناهێنی‌ به‌ش���كم ژیانت وه‌رچه‌رخێت؟ الی���ه‌ن گه‌نجانه‌وه‌ به‌ ئه‌ركی‌ حكومه‌ت‬ ‫ئه‌و پێده‌كه‌نێ���ت "(تراماڵ)م هه‌بێت ن���او ده‌ب���ات‌و كردنه‌وه‌ی‌ ش���وێنێك گه‌نج ی���ان هه‌رتاكێكی‌ كۆمه‌ڵ‪ ،‬دكتۆر‬ ‫ژنم بۆچییه‌ ئه‌و خۆشییانه‌ی‌ له‌م حه‌به‌ ب���ۆ س���ه‌رله‌نوێ‌ په‌روه‌رده‌كردنی‌ ئه‌و دانیاڵ ده‌ڵێ���ت "چه‌ند هۆكارێك هه‌یه‌‬ ‫كه‌س���انه‌و ئاماده‌كردنه‌وه‌ی���ان بۆ ناو له‌وانه‌ كومه‌اڵیه‌تی‌‪ ،‬ئابوری‌‪ ،‬سیاسی‌‪،‬‬ ‫ده‌ستم ئه‌كه‌وێت كه‌ی‌ ژن ده‌داتێ‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت ب���ه‌ بوون���ی‌ حاڵه‌ت���ی‌ كۆمه‌ڵ���گا ل���ه‌م قۆناغه‌دا ب��� ‌ه گرنگ ته‌ندروستی‌‌و چه‌ندین هۆكاری‌ تر بۆزیاد‬ ‫ی ئه‌و بوونی‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌كوردستان"‪.‬‬ ‫حه‌ب خواردن پس���پۆری‌ نه‌خۆش���ییه‌ وه‌س���ف ده‌كات "تادێت رێ���ژه‌ ‌‬ ‫ده‌رونێیه‌كان دكتۆر (دانیاڵ سه‌عدی‌) گه‌نجانه‌ به‌ره‌و زیادبوون ده‌چێت"‪ .‬ئه‌و‬ ‫ئام���اژه‌ی‌ به‌وه‌ك���رد له‌كوردس���تان پزیشكه‌ ئه‌وه‌ش ناش���ارێته‌وه‌ به‌هۆی‌ * كاروان ناوێكی‌ خوازراوه‌‪.‬‬

‫ ‬ ‫پڕۆسه‌ی هاوسه‌رگیریی مه‌سیحییه‌کان له‌که‌نیسه‌یه‌کدا‬

‫ ‬ ‫ماره‌بڕینی هاوسه‌رگیری ئاینزای ئیسالم‬

‫ئا‪ :‬یه‌حیا به‌رزنجی‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌هۆ ‌‬ ‫به‌سه‌رهاتی‌ ئه‌و كچ‌و كوڕانه‌ ‌‬ ‫جیاوازی‌ ئایینه‌و‌ه له‌یه‌كتر بوون‌و‬ ‫ی‬ ‫خۆشه‌ویستییه‌كانیان ده‌بێت ‌ه قوربان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌الكان‌و قه‌شه‌كان‌و ئاییندار ‌‬ ‫بڕیار ‌‬ ‫خێزانه‌كان‪.‬‬ ‫ی مه‌س���یحییه‌و س���ه‌رب ‌ه‬ ‫"ئایار" كوڕێك ‌‬ ‫ی ئایی���ن‬ ‫كاس���ۆلیكه‌كانه‌‪ ،‬جی���اواز ‌‬ ‫ی ك���ردوو‌ه له‌و كچه‌ موس���ڵمان ‌ه‬ ‫وه‌ها ‌‬ ‫دوور بكه‌وێته‌و‌ه ك ‌ه س���اڵه‌های‌ س���اڵ ‌ه‬ ‫ی كچه‌ك ‌ه‬ ‫ی ده‌وێت‪ .‬كه‌س���وكار ‌‬ ‫خۆش��� ‌‬ ‫پێیان راگه‌یاندوو‌ه "ده‌بێت بێت ‌ه س���ه‌ر‬ ‫ی ده‌بین"‪.‬‬ ‫ی ئیس�ل�ام‪ ،‬ئه‌وسا راز ‌‬ ‫ئایین ‌‬ ‫كه‌س���وكاری‌ ئایاری���ش له‌كاتێك���دا‬ ‫كوڕه‌كه‌یان ئ���ه‌و بڕیاره‌ ب���دات‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ی بك���ه‌ن‪ .‬ئه‌و ده‌ڵێت‬ ‫به‌نی���ازن بێبه‌ر ‌‬ ‫"كه‌س���وكاره‌كه‌م خ���ۆش ده‌وێت‌و ئه‌و‬ ‫كچه‌ش���م زۆر خ���ۆش ده‌وێ���ت‪ ،‬بێهیچ‬ ‫كامیان ناژیم"‪.‬‬ ‫ئایار ب���ه‌رده‌وام ئام���ۆژگاری‌ چه‌ند‬ ‫ی ده‌گێڕێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی موسڵمان ‌‬ ‫هاوڕێیه‌ك ‌‬ ‫ئه‌وان ‌ه ته‌نها به‌ پێناس��� ‌ه موس���ڵمانن‌و‬ ‫پێیان وت���وو‌ه "خه‌ته‌نه‌ك ‌ه بكه‌و وه‌كو‬ ‫ی‬ ‫ئێم ‌ه بشب ‌ه ب ‌ه موسڵمان‪ ،‬موماره‌سه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هیچ دینێكیان مه‌كه‌‪ ،‬یان ئه‌و ب ‌ه دین ‌‬ ‫ی خۆت‪ ،‬به‌اڵم ئایار‬ ‫خۆی‌‌و تۆش به‌دین ‌‬ ‫ئه‌و درۆ شاخداره‌ی‌ پێناكرێت"‪.‬‬ ‫ی موسڵمان‌و‬ ‫ی كوڕێك ‌‬ ‫به‌سه‌رهات ‌‬ ‫ی مه‌سیحی‌‬ ‫كچێك ‌‬ ‫ی ل ‌ه‬ ‫سامان ‪ 28‬س���ا ‌ڵ به‌رده‌وام رق ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئایین ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و كوشته‌ ‌‬ ‫جیاواز ‌‬ ‫ی ئایین���ه‌‪ .‬دووركه‌وتن���ه‌و‌ه ل ‌ه‬ ‫ده‌س���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫عیشق‌و ل ‌ه یاره‌كه‌ی‌‪ ،‬ته‌نها هۆكاره‌كه‌ ‌‬ ‫ی ئایین ده‌گه‌ڕێنێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و‬ ‫بۆ جیاواز ‌‬ ‫خۆی‌ موس���ڵمان بووه‌‌و كچه‌كه‌ش ل ‌ه‬ ‫ی بووه‌‪.‬‬ ‫ی مه‌سیح ‌‬ ‫ئایینزا ‌‬ ‫ی ره‌به‌ق ‌ه له‌و‬ ‫س���امان حه‌وت س���اڵ ‌‬ ‫كچ ‌ه مه‌س���یحییه‌ دوور كه‌وتووه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی ده‌وێت‪ ،‬كاتێك باسه‌ك ‌ه‬ ‫هێشتا خۆش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیما ‌‬ ‫ده‌گێڕێته‌و‌ه هه‌ست به‌ گۆڕان ‌‬ ‫ده‌كه‌ی‌‌و ئه‌و تێكش���كان ‌ه ده‌رونییه‌ش‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���امان ده‌ڵێت "ئێس���تاش تامه‌زۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و رۆژه‌م ئه‌و كچ ‌ه ببێت ‌ه هاوبه‌ش��� ‌‬ ‫ژیانم‪ ،‬هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌و ش���ووی‌ كردوو و‬ ‫له‌هه‌نده‌رانه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم په‌یوه‌نییه‌كانمان‬ ‫ی ماوه‌"‪.‬‬ ‫وه‌ك خۆ ‌‬ ‫س���امان ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ سه‌ره‌تا ك ‌ه‬ ‫ی په‌یمانگا له‌گه‌ ‌ڵ ئه‌و‬ ‫ی خوێندن ‌‬ ‫به‌ه���ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫كچه‌دا ئه‌و په‌یوه‌ندیی ‌ه خۆشه‌ویستییه‌ ‌‬ ‫به‌ستووه‌‪ ،‬وتیشی‌ "س���ه‌ره‌تا به‌ڕوانین‬ ‫حه‌زمان له‌یه‌ك كرد‪ ،‬پاشان به‌رده‌وام‬ ‫یه‌كترمان ده‌بینی‌‪ ،‬ئه‌و رۆژان ‌ه وه‌س���ف‬ ‫ناكرێـ���ت‪ ،‬ره‌نگ��� ‌ه نه‌ش���گه‌ڕێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی بااڵبه‌رزو جوانكه‌له‌یه‌‪،‬‬ ‫سامان كوڕێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زیاتر ب ‌ه هۆی‌ ئه‌و ئاوه‌ ‌‬ ‫چاوه‌كاڵه‌كان ‌‬ ‫ێ‬ ‫له‌چاوه‌كانیدابوو بریقه‌یان ده‌هات‪ ،‬كات ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆشه‌ویس���تییه‌كه‌ ‌‬ ‫سه‌رگوزش���ته‌ ‌‬ ‫ده‌گێرایه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ت ال دروست ده‌بوو‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ك ‌ه هێشتا چاوه‌ڕوانه‌! ئه‌و یه‌كه‌م قسه‌ ‌‬ ‫ی هه‌رگی���ز له‌بیر ناچێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫یاره‌كه‌ ‌‬ ‫پێیوتووه‌ "راست ‌ه س���ه‌یركردنه‌كانمان‬

‫ماڵه‌وه‌ هه‌موو‬ ‫ئه‌و پێی‌ ده‌وتم‬ ‫ده‌زانن‌و به‌و‌ه‬ ‫وه‌ر‌ه سه‌ر‬ ‫ده‌مترسێنن‬ ‫ی من‌و‬ ‫ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫ببه‌ ب ‌ه مه‌سیحی كه‌حاشام‬ ‫منیش به‌وم ده‌وت لێ‌ ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌ڕوان ‌‬ ‫وه‌ره‌ ببه‌ ب ‌ه‬ ‫ده‌رفه‌تێكم‬ ‫موسوڵمان‬ ‫ده‌الله‌ت��� ‌ه ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ هه‌ردوكم���ان‬ ‫موعجیب���ی‌ یه‌كتری���ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم من‌و تۆ‬ ‫به‌ربه‌س���تێك دێت ‌ه رێمان ك ‌ه كه‌سمان‬ ‫ناتوانین الیبده‌ین‪ ،‬ئاخر من مه‌سیحیم‌و‬ ‫تۆش موس���ڵمانی‌"‪ .‬س���امان به‌رده‌وام‬ ‫ده‌بێ���ت "ئه‌وه‌ن���ده‌ دوور بین نه‌بووم‪،‬‬ ‫ی لێهات ب���ێ من نه‌ ده‌ژیا‪،‬‬ ‫ئه‌ویش وا ‌‬ ‫ی ئیداره‌مان نه‌ده‌كرد‪،‬‬ ‫رۆژێك بێ یه‌كتر ‌‬ ‫كار گه‌یشت ‌ه ئه‌وه‌ی‌ كێمان ته‌زحیی ‌ه ب ‌ه‬ ‫ئایین‌و كه‌س���وكاره‌كه‌مان بده‌ین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی زه‌حمه‌ت‬ ‫قسه‌كه‌ی‌ ئه‌و بوو‪ ،‬بڕیارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫بوو‪ ،‬كه‌سمان ئاماده‌ نه‌بوین"‪ .‬وتیش ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌وتم وه‌ر‌ه سه‌ر ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫"ئه‌و پێ ‌‬ ‫من‪ ،‬منیش ب���ه‌وم ده‌وت وه‌ره‌ بب ‌ه ب ‌ه‬ ‫ئیسالم"‪.‬‬ ‫ی ئه‌وه‌نده‌ ب ‌ه‬ ‫س���امان گێڕانه‌وه‌ك��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫چێ���ژه‌وه‌ ده‌گێڕێت���ه‌و‌ه وه‌ك ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫بیه‌وێ‌ ئه‌و چیرۆك��� ‌ه په‌نگخواردووه‌ ‌‬ ‫ێ‬ ‫دڵی‌ بۆ كه‌سێك باس بكات‪ ،‬یان بیه‌و ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌وه‌ مه‌س���یجێك ب ‌ه‬ ‫له‌ڕێگ���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رابگه‌یه‌نێت‪" .‬به‌راست ‌‬ ‫هاوته‌مه‌نه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئایین بۆ دڵخۆش���كردن‌و رێكخس���تن ‌‬ ‫خه‌ڵكه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌و روه‌وه‌ زۆر داخراوه‌‪،‬‬ ‫گرنگه‌ گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ر ئه‌و شه‌رعه‌دا‬ ‫بهێنرێ���ت‪ ،‬چی‌ ده‌بێت م���ن‌و یاره‌كه‌م‬ ‫پێكه‌وه‌ بوینایه‌‪ ،‬ئ���ه‌و له‌دینی‌ خۆی‌‌و‬ ‫ی‬ ‫ی خ���ۆم‪ ،‬ئه‌و كه‌ ‌‬ ‫منیش له‌س���ه‌ر دین ‌‬ ‫ئاره‌زوی‌ بكردایه‌ بچوای ‌ه بۆ كه‌نیس���ه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫منیش به‌ئاره‌زوی‌ خۆم موماره‌س���ه‌ ‌‬ ‫ی خۆم بكردایه‌‪ ،‬منداڵه‌كانمان‬ ‫ئایینه‌كه‌ ‌‬ ‫با خۆیان بڕیارده‌ر بونایه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���امان وه‌ك هه‌ر كه‌س���ێكی‌ تر ‌‬ ‫هاوته‌مه‌ن���ی‌ كه‌ كچێك���ی‌ خۆش بوێ‌‪،‬‬ ‫ی كه‌س���وكاری‌ كچه‌كه‌ كێش��� ‌ه‬ ‫به‌زانین ‌‬ ‫ب���ۆ كوڕه‌ك���ه‌و كچه‌ك���ه‌ش دروس���ت‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫ی كێش���ه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬خ���ۆ وته‌ن ‌‬ ‫دوو هێنده‌ب���وو "كه‌س���وكاری‌ كچه‌ك ‌ه‬ ‫هه‌ڕه‌ش���ه‌یان لێكردم كه‌ وازبێنم‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌ردوكم���ان گه‌رمتر بوین‪ ،‬تا وایلێهات‬ ‫رۆژێكی���ان هه‌ردووكم���ان ئازایان��� ‌ه‬

‫ی ئه‌و واقیع���ه‌ بوینه‌وه‌‪ ،‬بژین‬ ‫روب���ه‌ڕو ‌‬ ‫پێكه‌وه‌ بێكه‌سوكار‌و گۆشه‌گیر‪ ،‬یاخود‬ ‫وازهێنان له‌و عیش���قه‌ی‌ ك ‌ه بێئاكامه‌‪،‬‬ ‫له‌و كاته‌و‌ه وازمان هێنا‪ ،‬من وه‌ك خۆم‬ ‫ماوم‪ ،‬ئه‌و شووی‌ كردوو له‌ هه‌نده‌رانه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم په‌یوه‌ندیمان هه‌ر ماوه‌"‪.‬‬ ‫ی موسڵمان‌و‬ ‫ی كچێك ‌‬ ‫ی دڵدار ‌‬ ‫به‌سه‌رهات ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌سیح ‌‬ ‫كوڕێك ‌‬ ‫ی‬ ‫"هه‌موشته‌كان تێكه‌اڵو بوون‪ ،‬دوا ‌‬ ‫دڵم كه‌وتووم"‪.‬‬ ‫س���ه‌ره‌تا ب���ا ل���ه‌و كچ ‌ه بااڵب���ه‌رز‌ه‬ ‫ی‬ ‫ێ بكه‌ین كه‌ به‌هۆ ‌‬ ‫نیانه‌و‌ه ده‌س���ت پ ‌‬ ‫ی هاوس���ه‌رگیرییه‌و‌ه‬ ‫موناس���ه‌به‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و كوڕه‌ رێك پۆش��� ‌ه قۆزه‌ سه‌رنج ‌‬ ‫راكێش���اوه‌‪ ،‬پاش ئه‌و‌ه ب���ه‌ ته‌له‌فۆن‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كه‌ دروس���ت بووه‌‪ ،‬ش���ه‌م‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی خۆشه‌ویست ‌‬ ‫ده‌ڵێت "كه‌وتمه‌ داو ‌‬ ‫كوڕه‌وه‌ بۆ ‪ 3‬ساڵ ‌ه به‌رده‌وامین‪ ،‬نازانم‬ ‫چاره‌نوس���مان به‌ره‌و ك���وێ‌ ده‌چێت"‪.‬‬ ‫ی ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر سه‌ره‌تا‬ ‫شه‌م وه‌ك خۆ ‌‬ ‫بمزانیای ‌ه مه‌س���یحیی ‌ه ئ���ه‌و نه‌زره‌یه‌م‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ نه‌ئه‌گۆڕیه‌وه‌‪ ،‬دڵم ئاڵوده‌ی‌ ئه‌و‬ ‫گه‌نج ‌ه نه‌ده‌ك���رد‪ ،‬ئه‌ویش تا راده‌یه‌ك‬ ‫زۆرزان بوو"‪ .‬وتیشی‌ "پاش دوو مانگ‬ ‫ی ئه‌وس���ا زانیم مه‌سیحییه‌"‪.‬‬ ‫په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌م كچ ‌ه ‪ 22‬س���ااڵن ‌ه ك���ه‌ تاڕاده‌یه‌ك ‌‬ ‫ی به‌ ئایینی‌ ئیس�ل�ام هه‌یه‌‪،‬‬ ‫زۆر باوه‌ڕ ‌‬ ‫تا راده‌یه‌كیش موماره‌س���ه‌ی‌ ده‌كات‪،‬‬ ‫نازانێ���ت چ بڕیارێك بدات‪ ،‬كه‌وتووه‌ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی جیاواز‌و بیروباوه‌ڕ ‌‬ ‫نێوان دوو ئایین ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یار‪ ،‬خۆ وته‌ن ‌‬ ‫خێزان‌و خۆشه‌ویس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫"هه‌موو ش���ته‌كان تێكه‌اڵوبوون‌و دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫دڵم كه‌وت���ووم"‪ .‬له‌به‌رامب���ه‌ردا ئازا ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌مه‌ن ‪ 24‬سا ‌ڵ سووره‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ‌‬ ‫كه‌ به‌رده‌وام بێت ل ‌ه خۆشه‌ویستی‌ ئه‌و‬ ‫كچه‌‪ ،‬ئه‌و ده‌ڵێت "م���ن باوه‌ڕم به‌هیچ‬ ‫دینێك نییه‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت به‌ مه‌س���یحیش‪،‬‬ ‫هه‌ر یاره‌كه‌م ده‌بینم شایه‌تومان دێنم‪،‬‬ ‫ئه‌م ئایینانه‌ سه‌یرن"‪ .‬ئازا پێیوای ‌ه ئه‌و‬

‫له‌ئایین ‌‬ ‫ی مه‌سیحیدا له‌ئیسالمدا رێگ ‌ه‬ ‫رێگه‌ نه‌دراو‌ه‬ ‫پێدراوه‌ ك ‌ه‬ ‫ن ‌ه كوڕمان كچ ‌‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫ی پیاو ‌‬ ‫ی‬ ‫موسڵمان بێنێ‌ ن ‌ه هاوسه‌رگیر ‌‬ ‫كچمان شوو ب ‌ه‬ ‫له‌گه‌ ‌ڵ ژنی‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫كوڕ ‌‬ ‫مه‌سیحیدا‬ ‫بكات‬ ‫بكات‬ ‫یاس���ایانه‌ش ك ‌ه له‌ كوردستان په‌یڕه‌و‬ ‫ی ئایینی‌ ئیسالم‬ ‫ده‌كرێت له‌سه‌ر شه‌رع ‌‬ ‫ی تیا خوراوه‌‪،‬‬ ‫ی كه‌مینه‌ ‌‬ ‫دانراوه‌‌و ماف��� ‌‬ ‫ئه‌و زیات���ر ده‌ڵێت "به‌نمونه‌ ئیس�ل�ام‬ ‫ی ب���ۆ خۆی���ان حه‌اڵ ‌ڵ‬ ‫هه‌موو ش���تێك ‌‬ ‫كردووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر پیاوه‌ك ‌ه موسڵمان بێت‪،‬‬ ‫ی مه‌س���یحی‌ بێنێت‌و‬ ‫ئه‌وا ده‌توانێ‌ كچ ‌‬ ‫له‌دادگا بۆی‌ مار‌ه ده‌كه‌ن‪ ،‬هه‌ردوكیان‬ ‫له‌س���ه‌ر ئایینه‌كه‌ی‌ خۆیان ده‌مێننه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا ئه‌گه‌ر پیاوه‌ك ‌ه مه‌سیح ‌‬ ‫بێت‌و ژنه‌كه‌ موس���ڵمان بێت‪ ،‬پێویست ‌ه‬ ‫منی‌ مه‌س���یحی‌ ببم ‌ه ئیس�ل�ام‪ ،‬ئه‌وسا‬ ‫ی‬ ‫ماره‌م���ان ده‌ك���ه‌ن‪ ،‬ل���ه‌و واڵتان���ه‌ ‌‬ ‫ی ده‌ژین‪،‬‬ ‫ك��� ‌ه ئایین���زای‌ جیاواز تی���ا ‌‬ ‫ی مه‌ده‌نی‌ وه‌كو لوبنان‌و‬ ‫هاوس���ه‌رگیر ‌‬ ‫توركیا چاره‌سه‌ره‌"‪.‬‬ ‫ئه‌و گه‌نج ‌ه ل ‌ه درێژه‌ی‌ قسه‌كانیدا باس‬ ‫له‌گرفتی‌ كچ‌و كوڕانی‌ مه‌سیحی‌ ده‌كات‪،‬‬ ‫ی خێزانه‌كان‬ ‫ی ئه‌وه‌ی‌ ژماره‌ ‌‬ ‫ك ‌ه به‌ه���ۆ ‌‬ ‫كه‌م���ه‌‌و مه‌س���ه‌ل ‌هی‌ زیادبوونیش له‌ناو‬ ‫خێزانه‌كاندا تا راده‌ی���ه‌ك دیاریكراوه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ی‌ كه‌س���ێك ك���ه‌ بیكه‌یت ‌ه‬ ‫ی ئاس���ان نییه‌‪ .‬ئه‌و‬ ‫هاوس���ه‌رت كارێك ‌‬ ‫ێ كچ له‌به‌رده‌س���تدایه‌‌و‬ ‫ده‌ڵێت "كۆمه‌ڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمه‌ڵێك گه‌نج هه‌یه‌‪ ،‬زه‌حمه‌ت ‌ه بتوان ‌‬ ‫ئ���ه‌و ئیختیار‌ه بكه‌ی‌‪ ،‬ل���ه‌والو‌ه ئایین‬ ‫ی غه‌یر‌ه‬ ‫ی كه‌سێك ‌‬ ‫رێگره‌‪ ،‬له‌مالوه‌ ناتوان ‌‬ ‫ی خ���ۆت بدۆزیته‌وه‌‪ ،‬جگ ‌ه ل ‌ه‬ ‫ئایینه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی گه‌نجانی‌ مه‌سیح‬ ‫ی ك ‌ه باری‌ ئابور ‌‬ ‫وه‌ ‌‬ ‫ێ هه‌موو‬ ‫ی زۆر خراپه‌‪ ،‬ناتوان ‌‬ ‫ل ‌ه سلێمان ‌‬ ‫ی گه‌نجه‌كانمان‬ ‫كارێ���ك بكات‪ ،‬زۆرب���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی باش له‌ قۆناغ ‌‬ ‫ی داهات ‌‬ ‫له‌به‌ر نه‌بوون ‌‬ ‫هاوسه‌رگیری‌ دواكه‌وتوون"‪.‬‬ ‫ی ل��� ‌ه‬ ‫ئ���ازا وه‌ك ناوه‌ك��� ‌هی‌ خ���ۆ ‌‬ ‫بڕیاردانیش���دا ئازای���ه‌‪ ،‬س���ه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫ی له‌م���ه‌ڕ ئ���ه‌و‬ ‫ی خێزانه‌ك���ه‌ ‌‬ ‫بی���روڕا ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ خۆشه‌ویس���تییه‌ی‌ كچێك ‌‬ ‫موس���ڵمان "ماڵه‌و‌ه هه‌م���وو ده‌زانن‌و‬ ‫به‌وه‌ ده‌مترسێنن كه‌حاشام لێ‌ ده‌كه‌ن‪،‬‬ ‫چاوه‌ڕوانی‌ ده‌رفه‌تێكم"‪.‬‬

‫قه‌شه‌ ئه‌یمه‌ن "رێگه‌ به‌هیچ‬ ‫هاوسه‌رگیرییه‌كیان ناده‌ین"‬ ‫قه‌ش���ه‌ ئه‌یم���ه‌ن‪ ،‬له‌یه‌كێ���ك‬ ‫له‌كه‌نیسه‌كانی س���لێمانی له‌مباره‌یه‌و‌ه‬ ‫ی مه‌سیحیدا‬ ‫ئاماژ‌ه به‌وه‌ده‌كات‪ :‬له‌ ئایین ‌‬ ‫به‌تایبه‌تی‌ خۆرهه‌اڵتییه‌كان به‌ ئاشكرا‬ ‫رێگ ‌ه نه‌دراو‌ه ن ‌ه كوڕمان كچی‌ موسڵمان‬ ‫بێنێ‌ ن ‌ه رێگه‌ش دراوه‌ كچمان شوو ب ‌ه‬ ‫ی موسڵمان بكات‪.‬‬ ‫كوڕ ‌‬ ‫ی‬ ‫نایش���ارێته‌و‌ه ك���ه‌ جارجار توش��� ‌‬ ‫چیرۆك���ی‌ به‌و ش���ێوه‌ی ‌ه ده‌بێت‪ ،‬وه‌ك‬ ‫ده‌ڵێت "ناتوان���م نهێنی‌ ئه‌و چیرۆكان ‌ه‬ ‫ب���اس بكه‌م‪ ،‬ب���ه‌اڵم رێژه‌ی���ان ل ‌ه ‪%1‬‬ ‫ێ‬ ‫ێ وه‌اڵمیان ب��� ‌ه نه‌ر ‌‬ ‫ده‌بێ���ت‪ ،‬كات��� ‌‬ ‫ئه‌ده‌م���ه‌وه‌‌و بۆی���ان روون ده‌كه‌مه‌وه‌‪،‬‬ ‫مه‌جب���وره‌ كه‌ چۆك ب���ۆ ئه‌مری‌ واقیع‬ ‫ێ‬ ‫ی هه‌موو ش���ت ‌‬ ‫دابدات‪ ،‬له‌دنیادا ناتوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌مه‌سه‌ل ‌ه ‌‬ ‫به‌ده‌ست بێنی‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫خۆشه‌ویستیدا‪ ،‬زۆرجار دڵ‌ بڕیار ئه‌دات‬ ‫ی‬ ‫نه‌وه‌كو س���ۆز‪ ،‬ئه‌م ‌ه كێشه‌ی‌ عه‌قاید ‌‬ ‫ی‬ ‫دروس���ت ده‌كات‪ ،‬چونك��� ‌ه ته‌وافقێك ‌‬ ‫دینی‌ له‌نێوانیاندا نییه‌"‪ .‬ئه‌و قه‌ش���ه‌ی ‌ه‬ ‫ی گه‌نج ‌ه ئه‌و‌ه ناش���ارێته‌و‌ه‬ ‫ك ‌ه خۆش��� ‌‬ ‫ی كه‌مایه‌تی‌ بون���ه‌وه‌ ره‌نگ ‌ه‬ ‫ك��� ‌ه به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫گه‌نجه‌كان نه‌توانن ب ‌ه باش ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆیان بكه‌ن‪ ،‬پێش���یوایه‌ ئه‌وه‌ كۆتای ‌‬ ‫دنیا نییه‌ "له‌سلێمانی‌ نه‌توانن‪ ،‬با بچن ‌ه‬ ‫ی نه‌ینه‌وا‪،‬‬ ‫عه‌نكاوه‌‌و ش���ه‌قاڵوه‌‌و سه‌هل ‌‬ ‫په‌كی���ان ناكه‌وێ���ت"‪ .‬قه‌ش���ه‌ ئه‌یمه‌ن‬ ‫ب���اس ل���ه‌وه‌ش ده‌كات ل ‌ه ئیس�ل�امدا‬ ‫ی‬ ‫رێگه‌ی���ان پێدراو‌ه كه‌ پیاوه‌كانیان ژن ‌‬ ‫غه‌ی���ر‌ه ئایینی‌ ئیس�ل�ام بهێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫منداڵه‌كان ده‌چنه‌وه‌ سه‌ر باوك‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫ی پێنه‌دراوه‌‪ ،‬ال ‌‬ ‫ب ‌ه پێچه‌وانه‌وه‌ رێگ ‌ه ‌‬ ‫ئێمه‌ هیچیان رێگه‌ پێدراو نین‪.‬‬ ‫وتیش���ی‌ "كچی‌ موس���ڵمان شوو ب ‌ه‬ ‫پیاوی‌ مه‌س���یحی‌ بكات قازانج ده‌كات‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ێ ژنێك ‌‬ ‫ه���ه‌ر نه‌بێت پیاوه‌ك��� ‌ه ناتوان ‌‬ ‫ی ئێم ‌ه‬ ‫تری‌ به‌س���ه‌ردا بهێنێت���ه‌وه‌‪ ،‬ال ‌‬ ‫ته‌جروب ‌ه هه‌یه‌‪ ،‬كچمان شووی‌ كردوو‌ه‬

‫‪11‬‬

‫له‌ئینته‌رنێته‌وه‌‬

‫ب ‌ه پیاوێكی‌ موس���ڵمان پاش ماوه‌یه‌ك‬ ‫ی تری‌ هێناوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ی داوه‌‌و ژنێك ‌‬ ‫ته‌اڵق ‌‬ ‫ی داوه‌‌و‬ ‫زۆرجار كه‌س���ێك بڕیاری‌ خۆ ‌‬ ‫ی له‌و كاتان ‌ه‬ ‫سوور‌ه له‌س���ه‌ر بڕیاره‌كه‌ ‌‬ ‫ی چییه‌؟ له‌و باره‌یه‌و‌ه‬ ‫كه‌نیس���ه‌ بڕیار ‌‬ ‫قه‌شه‌ ئه‌یمه‌ن وتی‌ "هه‌ندێك جار دێن ‌ه‬ ‫المان‌و زۆر سووره‌ له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ی‌‪،‬‬ ‫ده‌یه‌وێ���ت بڕیاره‌كانی‌ خۆی‌ به‌س���ه‌ر‬ ‫كه‌نیس���ه‌دا فه‌رز بكات‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌و‌ه‬ ‫جێگی���ره‌‪ ،‬ناتوانی‌ بیگۆڕی���ت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫هه‌ر س���وور بێت‪ ،‬ئه‌وا ئه‌و له‌ده‌ره‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌نیس��� ‌ه ده‌بێت‪ ،‬ره‌نگه‌ خێزانه‌كه‌ش ‌‬ ‫خۆیانی‌ ل���ێ بێبه‌ری بك���ه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ی كۆمه‌ڵگا‬ ‫كه‌س ناتوانێت به‌رگه‌ی‌ تان ‌ه ‌‬ ‫بگرێت"‪.‬‬ ‫مامۆستا موسا "شووكردنی‌ كچمان‬ ‫ب ‌ه مه‌سیحی‌ قه‌ده‌غه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم رێگ ‌ه‬ ‫پێدراوه‌ بۆ كوڕه‌كانمان"‬ ‫ی مامۆس���تا موس���ا‪ ،‬پێش‬ ‫ب��� ‌ه بڕوا ‌‬ ‫نوێژی‌مزگه‌وتی حه‌مه‌ی حاجی ره‌شید‬ ‫له‌س���لێمانی‪ ،‬ژن هێنان‌و ش���ووكردن‬ ‫په‌یوه‌نییه‌كی‌ ئینسانییه‌‪ ،‬یاسایه‌ك ‌ه ك ‌ه‬ ‫ی به‌شه‌رییه‌ت‪.‬‬ ‫خودا دایناو‌ه بۆ زیادبوون ‌‬ ‫له‌ قورئان بۆ ژن‌و مێرد چوار شتی‌ بۆ‬ ‫ی‬ ‫داناون ك ‌ه زۆر گرنگ ‌ه "خۆشه‌ویس���ت ‌‬ ‫له‌نێ���وان ئ���ه‌و ژن‌و پی���اوه‌دا هه‌بێت‪،‬‬ ‫به‌زه‌یی‌‌و میهره‌بانی‌‪ ،‬ئارامی‌ خێزانی‌‪،‬‬ ‫دڵنیابوون له‌یه‌كتری‌"‪ .‬س���ه‌باره‌ت ب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی خۆشه‌ویست ‌‬ ‫دروست بوونی‌ په‌یوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫نێ���وان كوڕێك���ی‌ مه‌س���یحی‌‌و كچێك ‌‬ ‫موس���ڵمان ئه‌و ده‌ڵێت "ئ���ه‌و نیكاح ‌ه‬ ‫ی‬ ‫دروس���ت نییه‌‪ ،‬چونكه‌ ئ���ه‌و نه‌وه‌یه‌ ‌‬ ‫ده‌كه‌وێته‌وه‌ ده‌چێته‌وه‌ سه‌ر باوكه‌كه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ل���ه‌ ئیس�ل�امدا رێگ ‌ه پێ���دراو‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی موس���ڵمان هاوس���ه‌رگیر ‌‬ ‫ك ‌ه پیاو ‌‬ ‫له‌گ���ه‌ ‌ڵ ئه‌و ئایینانه‌ی‌ ت���ردا بكات ك ‌ه‬ ‫خاوه‌نی‌ كتێب���ی‌ ئاس���مانین‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ی ئه‌وان‌و‬ ‫ئێمه‌ باوه‌ڕمان ب��� ‌ه ئایینه‌كان ‌‬ ‫پێغه‌مبه‌ره‌كانیش���یان هه‌یه‌"‪ .‬مامۆستا‬ ‫ی‬ ‫موسا له‌ درێژ‌هی‌ قس���ه‌كانیدا وتیش ‌‬ ‫ی‬ ‫"ئه‌گ���ه‌ر كوڕێكی‌ موس���ڵمان كچێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ واجیبه‌ له‌سه‌ری‌ ك ‌ه رۆژان ‌‬ ‫گاور بهێن ‌‬ ‫یه‌ك ش���ه‌ممان بیباته‌ كه‌نیسه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی موسڵمان‬ ‫مه‌س���یحیه‌ك ئه‌گه‌ر ژنه‌كه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌و كوف���ر‌ه رۆژی‌ هه‌ین ‌‬ ‫بێت‪ ،‬له‌ال ‌‬ ‫بیبات���ه‌ مزگه‌وت‪ ،‬ئه‌و هاوس���ه‌رگیریی ‌ه‬ ‫دڵنیایی‌‌و خۆشه‌ویستی‌‌و سۆز دروست‬ ‫ی‬ ‫ن���اكات له‌ب���ه‌ر ئ���ه‌و‌ه رێگ ‌ه ب���ه‌وه‌ ‌‬ ‫دووه‌میان نه‌دراوه‌"‪ .‬مامۆس���تا موسا‬ ‫ی ئیسالم ب ‌ه‬ ‫ژن هێنان له‌ غه‌یر‌ه ئایین ‌‬ ‫هاوس���ه‌رگیرییه‌كی‌ ئاسایی‌ ناو ده‌بات‪،‬‬ ‫ره‌نگه‌ ل���ه‌ ناوخێزانه‌كان هه‌ندێ‌ گرفت‬ ‫دروس���ت ب���كات‪ ،‬ب���ه‌اڵم وه‌ك ده‌ڵێت‬ ‫ی‬ ‫ی پێداوین‌و كارێك ‌‬ ‫"ئایینه‌كه‌مان رێگ ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ناش���ه‌رعی‌ ناكه‌یت"‪ .‬ئ���ه‌و له‌ درێژه‌ ‌‬ ‫قس���ه‌كانیدا نمونه‌یه‌كیش ده‌هێنێته‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫كه‌ خۆی‌ ماره‌ی‌ كردوون "له‌چه‌ند رۆژ ‌‬ ‫راب���ردوو‪ ،‬كوڕ‌و كچێك���م له‌یه‌كتر مار‌ه‬ ‫كرد‪ ،‬كوڕه‌ك ‌ه ل ‌ه ئه‌مه‌ریكا نیشته‌جێیه‌و‬ ‫ژنه‌ك���ه‌ی‌ مه‌س���یحییه‌‪ ،‬هه‌ردووكی���ان‬ ‫له‌س���ه‌ر ئایین���ی‌ خۆی���ان ماونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫یه‌كتریان خۆش ده‌وێ���ت‪ ،‬له‌به‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫ماره‌م كردن"‪.‬‬

‫ی‬ ‫• ه���ه‌ر ده‌م���ی‌ رێكخراوه‌كان��� ‌‬ ‫كۆمه‌ڵگای‌ مه‌ده‌نی‌ ده‌كه‌یته‌وه‌‪ ،‬ده‌ڵێن‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت سه‌ركردایه‌تی‌ كورد گۆڕانكار ‌‬ ‫ی ده‌یان ساڵ ‌ه‬ ‫به‌سه‌ردابێت‪ ،‬ئه‌م رووانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ بزووتنه‌وه‌ی‌ كوردایه‌ت ‌‬ ‫ده‌ك���ه‌ن بگۆڕدرێ���ن‌و نه‌مێنن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫زۆرێك له‌م رێكخراوانه‌ ل ‌ه نه‌وه‌ده‌كان ‌‬ ‫س���ه‌د‌هی‌ راب���ردوو‌ه به‌ڕێوه‌به‌رێك‌و‬ ‫ی‬ ‫ژماره‌یه‌ك به‌رپرس بوونه‌ت ‌ه مۆته‌كه‌ ‌‬ ‫ی رێكخراوه‌كان‌و هه‌ر خۆیان‬ ‫سه‌ر شان ‌‬ ‫ی ده‌به‌ن‪ ،‬بگر‌ه له‌وه‌ش زیاتر‬ ‫به‌ڕێوه‌ ‌‬ ‫زۆرێكیان بوونه‌ت ‌ه موڵكی‌ خێزانێك‌و‬ ‫ئه‌ندامان���ی‌ خێزان���ی‌ به‌ڕێوه‌به‌ره‌ك ‌ه‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫بوونه‌ت���ه‌ به‌رپ���رس‌و كارمه‌ند ‌‬ ‫رێكخراوانه‌‪.‬‬ ‫• ه���ه‌ر كابینه‌یه‌ك���ی‌ حكوم���ه‌ت‬ ‫ی‬ ‫دێ���ت‌و ده‌ڕوات چاره‌س���ه‌ركردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پێش���ه‌وه‌ ‌‬ ‫كێش���ه‌ی‌ كاره‌با له‌ڕیز ‌‬ ‫ده‌س���تكه‌وته‌كانی‌ ن���اوزه‌د ده‌كات‪.‬‬ ‫ی پێنجه‌م جه‌ختی‌ له‌سه‌ر ئه‌و‌ه‬ ‫كابینه‌ ‌‬ ‫ی كاره‌بای‌ چاره‌سه‌ر‬ ‫كرده‌و‌ه ك ‌ه كێشه‌ ‌‬ ‫ی شه‌ش���ه‌میش‬ ‫ك���ردووه‌‪ ،‬وا كابینه‌ ‌‬ ‫خه‌ریكه‌ گوزه‌ش���ت ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم تا‬ ‫ی‬ ‫ئێس���تا خه‌ڵك به‌ده‌ست هه‌ڵدانه‌وه‌ ‌‬ ‫(ج���ۆزه‌ی‌) كاره‌ب���ای‌ مولی���ده‌و‌ه‬ ‫ده‌ناڵێنێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫• دوو هه‌فت ‌ه به‌س���ه‌ر رووداوه‌كان ‌‬ ‫زاخۆ‪ ،‬س���وتانی‌ س���ه‌نته‌ری‌ مه‌ساج‌و‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌یفرۆش���تن‌و باره‌گاكان ‌‬ ‫دوكان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫یه‌كگرت���وودا تێپ���ه‌ڕی‌‪ ،‬ئی���داره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫سلێمانیش تا ئێستا له‌ژێر هه‌ژموون ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و رووداوانه‌دا ده‌ژی‌‪ ،‬پاش���ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌ساج ‌‬ ‫ێ سه‌نته‌ر ‌‬ ‫ئێستا ته‌نها س ‌‬ ‫له‌س���لێمانیدا هێشتۆته‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا چه‌ند‬ ‫ی شه‌ویش���ه‌و‌ه‬ ‫رۆژێك ‌ه له‌دوای‌ دوانز‌ه ‌‬ ‫دوكانی‌ مه‌یفرۆشه‌كان داده‌خات‪ ،‬خوا‬ ‫ی ئه‌وه‌ سه‌ره‌بێت‬ ‫ره‌حم كات ره‌نگ ‌ه دوا ‌‬ ‫سه‌ر قه‌ده‌غه‌كردنی‌ خواردنه‌وه‌ش ل ‌ه‬ ‫ی گۆی���ژه‌و ئه‌زمه‌ر‪ ،‬هه‌ر‬ ‫ی چیا ‌‬ ‫بن���ار ‌‬ ‫ی سۆس���یال دیموكرات‌و‬ ‫بژی‌ حیزب��� ‌‬ ‫عه‌لمانی‌!!‬ ‫ی زاخ���ۆدا زۆرێك‬ ‫• له‌ڕووداوه‌كان��� ‌‬ ‫له‌رۆش���نبیرانی‌ ئێمه‌ له‌نێویش���یاندا‬ ‫ئ���ه‌و رۆش���نبیرانه‌ی‌ كه‌ ش���ه‌وان ‌ه ل ‌ه‬ ‫ی‬ ‫یان���ه‌كان تاده‌رنگانێ���ك س���ه‌رقاڵ ‌‬ ‫مه‌یخواردن���ه‌وه‌ن‪ ،‬له‌یه‌كگرت���ووه‌كان‬ ‫توندت���ر كه‌وتن���ه‌ داكۆكیك���ردن له‌و‬ ‫ی ك��� ‌ه له‌بادین���ان‬ ‫ده‌س���تدرێژییانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كگرتوو ‌‬ ‫كراوه‌ته‌ سه‌ر باره‌گاكان ‌‬ ‫ئیسالمی‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ر ئه‌م رۆشنبیران ‌ه‬ ‫ی‬ ‫زۆر ش���ه‌رمنان ‌ه داكۆكی له‌س���وتان ‌‬ ‫ی‬ ‫دوكان���ی‌ مه‌یخواردنه‌وه‌‌و س���ه‌نته‌ر ‌‬ ‫مه‌ساجه‌كان ده‌كه‌ن‪ ،‬ده‌ڵێن‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ی‬ ‫مۆركێكی‌ ئیزدواجیه‌تی‌ رۆش���نبیر ‌‬ ‫كورده‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌فته‌ ‌‬ ‫• ده‌ڵێن ئه‌و دوو چه‌كداره‌ ‌‬ ‫ی بیكاش���یۆ‬ ‫راب���ردوو له‌ ئۆتۆمبیلێك ‌‬ ‫ب���ه‌ چه‌ك���ی‌ (وی���زه‌وه‌) داده‌به‌زن‌و‬ ‫ته‌ق ‌ه له‌دوكانی‌ مه‌یفرۆش���ێكی‌ نزیك‬ ‫ی‬ ‫سه‌نته‌ری‌ مه‌س���اجێكیان له‌ سلێمان ‌‬ ‫ك���رد‪ ،‬زانیاریی ‌ه ئه‌منیی���ه‌كان ئاماژ‌ه‬ ‫ب���ۆ ئه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك ‌ه ئ���ه‌و چه‌كداران ‌ه‬ ‫نه‌ یه‌كگرتوون‌و نه‌ س���ه‌ر ب ‌ه الیه‌ن ‌ه‬ ‫ئیس�ل�امییه‌كانی‌ تریش���ن‪ ،‬تا ئێستا‬ ‫ی‬ ‫بۆته‌ مه‌ته‌ڵ ل���ه‌ ده‌زگا ئه‌منییه‌كان ‌‬ ‫س���لێمانی‌‌و نازانن كێن‌و س���ه‌ر به‌چ‬ ‫الیه‌نێكن‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئیسالمییه‌كان نه‌بن‬ ‫دیاره‌ كێن‌و سه‌ر به‌چ الیه‌نێكن‪ ،‬خۆ ل ‌ه‬ ‫ئاسمانه‌و‌ه نه‌هاتوون‪ ،‬خودای ‌ه كه‌مێك‬ ‫ی‬ ‫غی���ر‌ه ب���ده‌ ب���ه‌ده‌زگا ئه‌منییه‌كان ‌‬ ‫ی راگه‌یاندن‬ ‫ی ب ‌ه ده‌زگاكان��� ‌‬ ‫س���لێمان ‌‬ ‫بلێن ئه‌وانه‌ كێن‌و سه‌ر به‌كوێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫• ده‌ڵێ���ن ده‌زگاكان���ی‌ حكومه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێم كارئاس���انی‌ ده‌كات بۆئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی هه‌رێمی���ش وه‌ك‬ ‫فه‌رمانبه‌ران��� ‌‬ ‫ی عێ���راق س���ه‌د‬ ‫ش���وێنه‌كانی‌ ت���ر ‌‬ ‫ی‬ ‫مووچه‌ك ‌ه وه‌ربگرن‪ ،‬ئیس�ل�امییه‌كان ‌‬ ‫ی ئه‌چێت ‌ه‬ ‫كوردس���تان چونك ‌ه س���وو ‌‬ ‫ی ئ���ه‌م پاره‌یه‌ دوو‬ ‫س���ه‌ر له‌وه‌رگرتن ‌‬ ‫دڵن‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێك س���ه‌رچاو‌ه له‌ناو‬ ‫ئیسالمییه‌كانه‌وه‌ كار بۆئه‌وه‌ ده‌كه‌ن‬ ‫ی‬ ‫(حیله‌ ش���ه‌رعییه‌ك) ب���ۆ وه‌رگرتن ‌‬ ‫ی ئه‌و س���ه‌د‬ ‫بدۆزن���ه‌وه‌‌و له‌خێروبێر ‌‬ ‫مووچه‌یه‌ سوودمه‌ندبن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی رووداوه‌كان ‌‬ ‫• ده‌ڵێن ئه‌گه‌ر به‌پێ ‌‬ ‫ی‬ ‫هاتوچ���ۆو ئ���ه‌و قوربانیی��� ‌ه زۆر‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كێش ‌ه ‌‬ ‫رۆژانه‌ له‌ كوردستاندا به‌هۆ ‌‬ ‫رێگاوبانه‌و‌ه رووده‌ده‌ن‪ ،‬ده‌بێت هه‌موو‬ ‫ی ئاوه‌دانكردن���ه‌و‌ه‬ ‫رۆژێ���ك وه‌زی���ر ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان بكرێت‪ ،‬ئه‌ندام‬ ‫بانگهێشت ‌‬ ‫په‌رله‌مانێكی‌ ئۆپۆزس���یۆن باس له‌و‌ه‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ك���ه‌ وه‌زی���ری‌ ناوب���راو هه‌ر‬ ‫ی بهێنێت بۆ‬ ‫ده‌بێت پێخه‌ف‌و جێگاكه‌ ‌‬ ‫په‌رله‌مان‌و له‌وێ‌ بنووێت‪.‬‬

‫‪CMYK‬‬


‫‪12‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪birura.awene@gmail.com‬‬

‫ب ‌ه بێ یاسا واڵت هه‌ڕاج خانه‌ ‌ی ئاشووب گێڕانه‌‬ ‫به‌شار عه‌زیز‬

‫سەردەمی ئیسالمییەکان‬ ‫هەمووم����ان دەزانی����ن ئ����ەو ھێ����زە‬ ‫گەنجەی بک����ەری س����ەرەکی "بەهاری‬ ‫عەرەبی"ب����وو ھێ����زی ئیس��ل�امییەکان‬ ‫نەبوو‪ .‬ئەو دروش����مانەی هەڵیانگرتبوو‬ ‫‌و ئەو داواکارییانەشی بەرزیانکردبووەوە‬ ‫دروش����م‌و داواکاری ئیس��ل�امی نەبوون‪.‬‬ ‫لەڕاس����تیدا ئ����ەوەی بەه����اری عەرەبی‬ ‫ئاش����کرایکرد مردن����ی س����ەرجەمی‬ ‫ئایدیۆلۆژیاکان بوو‪ ،‬بە ئیسالمی سیاسی‬ ‫خۆشییەوە‪ .‬بکەری ڕووداوەکانیش ئەو‬ ‫نەوە گەنجەبوو ک����ە تەمەنیان لەنێوان‬ ‫‪ ٢٠‬تا ‪ ٣٥‬س����اڵدابوو‪ .‬ش����ارەزایانی ئەو‬ ‫ب����وارە ئەو ڕاس����تییە ئەس����ەلمێنن کە‬ ‫زۆربەی ئەمان����ە گەنجی دیندارن‪ ،‬بەاڵم‬ ‫دیندارێکی ئایدیۆلۆژی نین‪ ،‬دینەکەیان‬ ‫دینێکی سیاس����ی ڕێکخ����راو نییە‪ ،‬الی‬ ‫ئەمان دین ب����اوەڕە بە خودا‌و بە کتێبە‬ ‫پی����رۆزەکان‪ ،‬ن����ەک باوەڕ ب����ە ھێزێکی‬ ‫ئیسالمی ڕێکخراو بەناوی خودا‌و بەناوی‬ ‫کتێبە پیرۆزەکانەوە قسەبکات‪.‬‬ ‫میسر وەک نموونە وەربگرین‪ ،‬ئیخوانی‬ ‫موسلیمین بەدرێژایی ‪ ٤٠‬ساڵی ڕابردوو‬ ‫بەبەردەوام����ی لەپ����اڵ دەس����ەاڵتدارانی‬ ‫میس����ردا ب����وون‪ .‬ت����ا س����ادات مابوو‬ ‫لەگ����ەڵ س����اداتدا بوون‌و لەس����ەردەمی‬ ‫موبارەکیش����دا لەپاڵ موبارەکدا بوون‪.‬‬ ‫کاتێک موبارەک لە ساڵی ‪ ٢٠٠٨‬ویستی‬ ‫بۆ جاری شەش����ەم خۆی وەک سەرۆکی‬ ‫واڵتەک����ە هەڵبژێرێت����ەوە‪ ،‬زۆربەی ھێزە‬ ‫سیاسی‌و مەدەنییەکانی میسر‌و زۆربەی‬ ‫نووس����ەران‌و ڕۆش����نبیران‌و پارێزەران‌و‬ ‫ئەوانیتری����ش ناڕەزایی خۆیان دەربڕی‪،‬‬ ‫کەچ����ی ئیخوان����ەکان‪ ،‬لەس����ەر زاری‬ ‫"مەھدی عاکیف"ی سەرۆکی ئیخوانەوە‪،‬‬ ‫پاڵپش����تی خۆی����ان ب����ۆ ئارەزووەکەی‬ ‫موبارەک دەربڕی‪ .‬تەنانەت لە سیاسەتی‬ ‫گواس����تنەوەی دەسەاڵت لە موبارەکەوە‬ ‫بۆ جەمال����ی کوڕی‪ ،‬ئیخوانەکان ڕایەکی‬ ‫ئاش����کرا‌و بەھێزیان دژ بەو سیاس����ەتە‬ ‫نەبوو‪ .‬لەکاتێکدا ه����ەم درێژی تەمەنی‬ ‫حوکمڕانی موبارەک خۆی‌و هەم تەماحی‬ ‫ئەوەش کە دوای خۆی کوڕەکەی ببێت‬ ‫بە سەرۆک‪ ،‬لە پاڵنەرە سەرەکییەکانی‬ ‫بەه����اری عەرەبی����ن‪ .‬هەروەه����ا کاتێک‬ ‫گەنجانی س����ەر ئینتەرنێت‌و فەیسبووک‬ ‫بڕیاریان����دا ڕۆژی ‪ ٢٥‬کانون����ی دووهەم‬ ‫بکەن بە یەک����ەم ڕۆژی ڕاپەڕینەکەیان‪،‬‬ ‫ئیخ����وان ب����ێ ھی����چ پێ����چ‌و پەنایەک‌و‬ ‫بەئاش����کرایی وتیان کە ئەوان بەشداری‬ ‫ل����ەو ڕاپەڕینەدا ناک����ەن‪ .‬تەنها کاتێک‬ ‫شۆڕشەکە لەسەرکەوتن نزیکبووبووەوە‌و‬ ‫ئەوە ئەزانرا کە موبارەک ھیچ ئایندەیەکی‬ ‫لە واڵتەکەدا نەماوە‪ ،‬ئیخوانەکانی میسر‬ ‫بڕیاریاندا بەش����داری خۆپیشاندانەکان‬ ‫بکەن‪ .‬یەک����ەم دەرکەوتن����ی ڕێکخراو‌و‬ ‫بەرچاوی س����ەلەفییەکانیش لە میسر لە‬ ‫مانگی تەموازدا بوو‪ ،‬واتە زیاد لە چوار‬ ‫مانگ دوای تەواوبوونی شۆڕشەکە بوو‪.‬‬ ‫ل����ە ڕۆژێکی وەک ئ����ەو ڕۆژەدا گروپێک‬ ‫لە سەلەفییەکان بە جادەکانی قاھیرەدا‬ ‫سوڕانەوە‪ ،‬قورئانیان بەدەستەوە گرتبوو‬ ‫وە بەدەنگی بەرز هاوریان دەکرد "ال الە‬ ‫اال اللە"‪.‬‬ ‫س����ەرباری ئەم ڕاس����تییانە بردنەوەی‬ ‫ئیس��ل�امییەکان لە هەڵبژاردندا شتێکی‬ ‫چاوەڕوانک����راوە‪ ،‬ن����ە لەب����ەر ئ����ەوەی‬ ‫ئیسالمییەکان وەک خۆیان دەڵێن ھێزی‬ ‫ڕەس����ەنن‌و نامۆنین بە کۆمەڵگاکانیان‪،‬‬ ‫ن����ە لەبەرئ����ەوەش ئیس��ل�ام لەگ����ەڵ‬ ‫"سروش����تی!!!" گریمانک����راوی خەڵک‌و‬ ‫کۆمەڵگاکانی ئەم ناوچەیەدا دەگونجێت‪،‬‬ ‫هەروەها نە لەبەرئەوەش گوایە "ئیسالم"‬ ‫وەاڵمی بۆ هەموو کێش����ە‌و مەس����ەلە‌و‬ ‫تەحەدایەک����ی کۆن‌و ن����وێ پێییە‪ ،‬یان‬ ‫وەک ئیس��ل�امییەکان خۆی����ان دەڵێ����ن‬ ‫"ئیسالم چارەسەرە"‪ ،‬هەموو ئەم جۆرە‬ ‫قس����ە‌و باس����انە بۆچوونی ئایدیۆلۆژی‬ ‫دروس����تکراون‪ .‬ئ����ەوەی وادەکات ھێزە‬ ‫ئیس��ل�امییەکان ئەمڕۆ براوەی یەکەمبن‬ ‫پەیوەندی بەو ش����تانەی سەرەوە نییە‪،‬‬ ‫بەڵکو پەیوەستە بەو گۆڕانانەوە کە لە‬ ‫نیوەی دووهەمی س����ەدەی بیس����تەمدا‪،‬‬ ‫بەتایبەت����ی ل����ەدوای شۆڕش����ی ئێرانی‬ ‫س����اڵی ‪ ،١٩٧٩‬هاتەکای����ەوە‪ .‬زیاد لە‬ ‫نیوس����ەدەیە بەدەیان شێوازی جیاواز‌و‬ ‫لەالیەن چەندان ھێ����زی جیاوازەوە ئەم‬ ‫ناوچەی����ە پڕدەکرێ����ت ل����ە دینێکی بە‬ ‫ئایدیۆلۆژیاک����راو‪ ،‬لە کتێب‌و کاس����ێت‌و‬

‫بیروڕا‬

‫فیلم‌و پۆس����تەر‌و ریکالم‌و پروپاگەندەی‬ ‫دین����ی‪ ،‬لە س����ێنتەر‌و ناوەن����دی دینی‬ ‫جیاواز‌و دروس����تکردنی ه����ەزاران هەزار‬ ‫مزگ����ەوت‪ ،‬لەزیادکردن����ی ب����ڕ‌و ڕادەی‬ ‫دین لە سیس����تمی خوێندن‌و فێربوون‌و‬ ‫لەناو میدی����ا‌و ڕاگەیاندن����ە نەتەوەیی‌و‬ ‫نانەتەوەییەکان����دا‪ ،‬لەبەھێزکردن����ی بڕ‌و‬ ‫ڕادەی سانس����ۆری دین����ی‌و پڕکردن����ی‬ ‫فەزای گش����تی لە رەم����ز‌و ھێما‌و مانای‬ ‫دین����ی‪ .‬ئەم����ە جگ����ە لەتەرخانکردنی‬ ‫بڕێکی گەورەی میدی����ای هاوچەرخ‪ ،‬لە‬ ‫تەلەفی����زۆن‌و س����اتاالیت‌و ڕادیۆە بیگرە‬ ‫بۆ الپەڕە بێش����ومارەکانی ئینتەرنێت‪،‬‬ ‫بۆ بەرهەمھێنان‌و باڵوکردنەوەی گوتاری‬ ‫دین����ی جی����اواز‪ .‬هەندێک ل����ە ئیمامە‬ ‫دینییەکان ئەس����تێرەی س����ەرەکی ناو‬ ‫کەناڵەکانی میدیان لە دونیای عەرەبیدا‪.‬‬ ‫ه����اوکات وەک راپۆرتی "گەش����ەکردنی‬ ‫مرۆی����ی لە دونیای عەرەبدا" لە س����اڵی‬ ‫‪ ٢٠٠٢‬باسیدەکات‪ ،‬بەشی هەرە گەورەی‬ ‫بازاڕی کتێبفرۆش����ی لە دونیای عەرەبدا‬ ‫بە کتێبی دینی پڕکراوەتەوە‪ ،‬زۆرینەی‬ ‫ئەو کتێبانەش ئەوانە کە پڕن نەک تەنها‬ ‫لە غەیبانی����ەت‌و خورافاتی دینی‌و نەک‬ ‫تەنه����ا گاڵتەکردنێکی تەواون بە عەقڵی‬ ‫ئینس����ان‪ ،‬بەڵکو ه����اوکات ئامرازێکی‬ ‫سەرەکی گێلکردن‌و تەزاندنی وشیاری‌و‬ ‫ترس����اندنی ئینس����انن‪ .‬هەم����وو ئ����ەم‬ ‫شتانەش سیاسەتی نەخشە بۆکێشراو‌و‬ ‫حیساب بۆکراویان لە پشتەوەبووە‪ ،‬نەک‬ ‫تەعبیرێکی خۆڕسک بن لە "جەوهەر"ی‬ ‫کولتور یان لە "سروشتی" کۆمەڵگاکانی‬ ‫ئەو ناوچەیە‪.‬‬ ‫هەم����وو چاودێرێک����ی ناوچەکە ئەزانێت‬ ‫تاقە ھێزێک دەسەاڵتە دیکتاتۆرییەکانی‬ ‫ناوچەکە مۆڵەتیاندابن بە رەسمی هەبن‪،‬‬ ‫یان النیکەم چاویان لەئاستی بوونیاندا‬ ‫نووقاندبێت‪ ،‬ھێزە ئیسالمییەکان بوون‪.‬‬ ‫دۆخی ئیخوانەکان لەسەردەمی سادات‌و‬ ‫دواتر لەس����ەردەمی موبارەکدا نموونەی‬ ‫ئەمج����ۆرە سیاس����ەتەبوو بەرامبەر بە‬ ‫ھێزە ئیس��ل�امییەکان‪ .‬هاوکات سیستمە‬ ‫دیکاتۆرییەکان����ی ناوچەکە‪ ،‬خۆش����یان‬ ‫بوون����ە هەڵگ����ری گوتارێک����ی دین����ی‬ ‫کۆنەپارێز‌و داخراو‪ ،‬س����ەدام حوسەین‌و‬ ‫اللە ئەکبەرەکەی س����ەری ئااڵی عێراق‌و‬ ‫قورئانەک����ەی دەس����تی نموونەیەک����ی‬ ‫دیاری ئەم سیاسەتەبوو‪ .‬ئەمە جگە لە‬ ‫دامەزراندنی دەی����ان ئۆرگانی مەدەنی‌و‬ ‫خێرخوازیی‪ ،‬کە ڕۆژانە لەڕێگای دۆالری‬ ‫نەوەتەوە پرۆس����ەی بە ئیسالمیکردنی‬ ‫کۆمەڵگاکانی ئ����ەم ناوچەییان قووڵتر‌و‬ ‫هەمەالیەنت����ر دەک����ردەوە‪ .‬ڕۆڵ����ی ئەو‬ ‫دۆالرە زۆرەی نەوتی سعودییە‌و خەلیج‬ ‫کە ل����ە ناوچەک����ەدا خرای����ە خزمەتی‬ ‫پرۆژەی ئیسالمی سیاسییەوە‪ ،‬ڕۆڵێکی‬ ‫بێوێن����ە گەورەی����ە‪ .‬بەھۆی ئ����ەم پارە‬ ‫زۆرەوە ئیس��ل�امییەکان ل����ەزۆر واڵتی‬ ‫ئ����ەم ناوچەی����ەدا توانی����ان قوتابخانە‪،‬‬ ‫نەخۆش����خانە‌و کارخان����ەی تایب����ەت‬ ‫بەخۆیان دروستبکەن‌و وەک دەوڵەتێک‬ ‫لەناو دەوڵەتدا کاربکەن‪ .‬لەبیریش����مان‬ ‫نەچێت لە هەلومەرجی جەنگی ساردی‬ ‫نێ����وان ھێزە زلەکان����ی دونیادا‪ ،‬کەمپی‬ ‫ئیس��ل�امییەکان لەالی����ەن ئەمەری����کا‌و‬ ‫هەندێک لە واڵتە رۆژئاواییەکانی دیکەوە‬ ‫هاریکارییەکی گەورە‌و بەرفراوان کران‪.‬‬ ‫ئیدی ل����ە هاریکاری ب����ن الدن‌و گروپە‬ ‫موجاھیدە شەڕکەرەکانی ئەفگانستانەوە‬ ‫بیگرە‪ ،‬بۆ هاری����کاری دەوڵەتانی وەک‬ ‫سعودییە‌و پاکستان‪.‬‬ ‫ئ����ەم هەلومەرج����ە تایبەتەی����ە وایکرد‬ ‫ئیس��ل�امییەکان بەھێزببن‪ ،‬نەک ئەوەی‬ ‫ئەوان ھێزی "ڕەسەنن"‌و هەڵگری فیکر‌و‬ ‫دیدێکی "خۆماڵی" ن کە "نامۆ" نییە بە‬ ‫"سروشتی" کۆمەڵگاکانی ئەم ناوچەیە‪.‬‬ ‫هەم����وو ئ����ەو قس����انەی لەوەئەدوێ����ن‬ ‫ک����ە ئیس��ل�امی سیاس����ی تەعبیرێکی‬ ‫ڕاستەقینەیە لە "جەوهەر"‌و "کولتور"ی‬ ‫ئەو کۆمەڵگایانە‪ ،‬قس����ەی ئایدیۆلۆژی‬ ‫ناڕاس����ت‌و دروس����تکراون‪ .‬ئیسالم وەک‬ ‫ئایدیۆلۆژی����ا‪ ،‬بەوش����ێوەیەی ئەمڕۆکە‬ ‫دەیبینین‪ ،‬ئیس��ل�امێکە بەبەش����داریی‬ ‫ئەمەریکا‌و بەشداریی دۆالرەکانی نەوتی‬ ‫خەلی����ج‌و بەش����داریی دیکتاتۆرەکان����ی‬ ‫ناوچەکە دروس����ت‌و باڵوبۆتەوە‪ .‬پرسیار‬ ‫ئەوەیە ئیسالمییەکان چی لەم ھێز‌و فەزا‬ ‫دینییەی ئەمڕۆکەی ناوچەکە دەکەن؟‬

‫پشتگوێ‌ خستنی‌ جێبه‌جێ كردنی‌ یاسا‪،‬‬ ‫نیشانه‌ی‌ گه‌نده‌ڵبوونی‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌و له‌و‬ ‫كاته‌دا ده‌وڵه‌ت به‌ره‌و نابوودی‌ ده‌چێ‪.‬‬ ‫(مۆنتسكیۆ)‬ ‫واڵت به‌نێ���و لێش���اوێك قه‌یراندا تێپه‌ڕ‬ ‫ده‌بێت‌و س���ه‌ره‌ونگوم بووه‌ له‌ ئارێشه‌‪،‬‬ ‫ل���ه‌ فه‌زایه‌ك���ی‌ به‌ن���او دیموكراس���یدا‬ ‫خه‌ڵك���ی‌ له‌وپ���ه‌ڕی‌ نائارام���ی‌ رۆحی‌‬ ‫ده‌ژین‌و جارناجاریش ده‌بینین ئاسایشی‌‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌ ده‌كه‌وێته‌ مه‌ترسییه‌وه‌‪ .‬یه‌كتر‬ ‫قبوول نه‌كردن‌و ره‌تكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌وی‌ دی‌‬ ‫له‌نێو هێزه‌ سیاسی‌‌و كۆمه‌اڵیه‌تییه‌كاندا‬ ‫به‌ره‌و تۆخبوونه‌وه‌ ده‌چێت‌و له‌ مێژووی‌‬ ‫ك���ورد دا نه‌نووس���راوه‌ ب���ۆ ماوه‌یه‌كی‌‬ ‫دوورو درێ���ژ دوو هێزو الی���ه‌ن‌و قه‌واره‌‬ ‫بێ كێش���ه‌ له‌گه‌ڵ یه‌كتریدا هه‌ڵ بك ‌هن‌و‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندی‌ گش���تی‌ گه‌ل بخه‌نه‌ پێش‬ ‫هه‌موو به‌رژه‌وه‌ندییه‌ك‌و له‌ پێناو گه‌ل‪،‬‬ ‫سازش له‌سه‌ر به‌رژه‌وه‌ندی‌ تایبه‌تییان‬ ‫بكه‌ن‪.‬‬ ‫زاڵبوونی‌ سیاسه‌ت‌و به‌رژه‌وه‌نی‌ به‌سه‌ر‬ ‫یاسا‪ ،‬هه‌میشه‌ كێشه‌و ئاشووب‌و ئاژاوه‌و‬ ‫هه‌ڵته‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆ حه‌شاردان له‌ژێر چه‌تری‌ دیموكراسی‌‬ ‫بێ تێگه‌یشتن له‌ مه‌هامی‌ ئه‌و چه‌مكه‌و‬ ‫رۆحی‌ دیموكراسی‌‪ ،‬هه‌میشه‌ ماڵوێرانی‌‬ ‫بۆ كۆمه‌ڵگه‌ ده‌نێت���ه‌وه‌‪ .‬كاركردنی‌ به‌‬ ‫ناوی‌ كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك���ی‌ مه‌ده‌نی‌‌و رۆحی‌‬ ‫مه‌ده‌نیان���ه‌‪ ،‬ئایین���ده‌ی‌ كۆمه‌ڵگه‌ كاڵ‬ ‫ده‌كات���ه‌وه‌و به‌ره‌و هه‌ڵدێ���ری‌ ده‌بات‪.‬‬ ‫سه‌روه‌ر نه‌بوونی‌ یاساو نا یه‌كسانی‌‌و نا‬ ‫دادپه‌وه‌ری‌ خه‌ریكه‌ ده‌مان گه‌ڕێنێته‌وه‌‬ ‫خاڵ���ی‌ س���فر‪ .‬یاس���ا خه‌ریك���ه‌ كاڵ‬ ‫ده‌بێت���ه‌وه‌و تا رادده‌یه‌ك���ی‌ زۆر به‌های‌‬ ‫یاس���ا له‌به‌ری‌ داتاش���راوه‌و ناوێكی‌ بێ‬ ‫ن���اوه‌ڕۆك ماوه‌ته‌وه‌و ته‌نها له‌ پش���ت‬ ‫مێزی‌ كۆمه‌ڵێك به‌رپ���رس ده‌بیندرێت‬ ‫نوویراوه‌ (له‌ كوردستان ده‌بێ یاسا له‌‬ ‫هه‌موو كه‌س به‌رزتر بێت)‪.‬‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتی‌ سیاسی‌ بێ خه‌به‌ره‌ له‌وه‌ی‌‬ ‫خه‌ریكه‌ یاس���ا له‌ واڵت به‌های‌ خۆی‌ له‌‬ ‫ده‌ست ده‌دات‪ ،‬بێ خه‌به‌ره‌ له‌وه‌ی‌ یاسا‬ ‫ته‌نها له‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ كه‌سانێك جێبه‌جێ‬ ‫ده‌كرێت كه‌ ده‌سه‌اڵتیان قۆرخكردووه‌‪،‬‬ ‫بێ خه‌ب���ه‌ره‌ له‌وه‌ی‌ سیاس���ه‌ت خۆی‌‬ ‫كێشاوه‌ به‌ناو هه‌موو ده‌ماره‌كانی‌ یاساو‬ ‫س���ه‌ره‌نجام زۆرێك له‌ هاوكێش���ه‌كانی‌‬ ‫پێچه‌وان���ه‌ كردوونه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬ئامانج���ی‌‬

‫ئه‌وه‌ی‌ پێویستی‌ ب ‌ه‬ ‫ی جددی‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫كار ‌‬ ‫به‌ر له‌ هه‌موو شتێك‬ ‫گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ به‌های ‌ه بۆ‬ ‫یاساو جێبه‌جێ كردن‌و‬ ‫سه‌روه‌ر كردنیه‌تی‬ ‫سیاسه‌ت‌و كه‌سانێكی‌ به‌رژه‌وه‌ند خواز‬ ‫به‌ یاس���ا له‌م واڵته‌ دێت���ه‌ جێ به‌جێ‬ ‫كردن‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ پێشتر به‌ نایاسایی ده‌كرا‬ ‫له‌م واڵته‌ وه‌ك ئازادی‌ بیرو راو ئازادی‌‬ ‫كارك���ردن‌و زیندانی‌ كردنی‌ چاالكوانانی‌‬ ‫ب���واری‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌ن���ی‌‪ ،‬خه‌ریكه‌‬ ‫به‌ یاس���ا ته‌نگی‌ پ���ێ هه‌ڵده‌چندرێت‪،‬‬ ‫ماهی���ه‌ت‌و م���ه‌ودای‌ یاس���ا زۆر كورت‬ ‫كراوه‌ت���ه‌وه‌و الی‌ ه���ه‌ر تاكێك باس له‌‬ ‫رۆڵ‌و گرنگی‌‌و ئامانجی‌ یاس���ا ده‌كه‌ین‪،‬‬ ‫ب���ه‌ گاڵته‌جاڕیه‌وه‌ پێت ده‌ڵێت یاس���ا‬ ‫ته‌نها له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ چه‌ند كه‌س���انێكه‌و‬ ‫ل���ه‌ رێیه‌وه‌ زیانی‌ پێ ب���ه‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌‬ ‫گشتی‌ ده‌گه‌یه‌نن‪.‬‬ ‫ل���ه‌ س���ایه‌ی‌ فه‌زایه‌ك���ی‌ ب���ه‌ ن���او‬ ‫دیموكراس���ی‌‌و سیس���ته‌مێكی‌ یاسایی‌و‬ ‫ده‌س���تووری‌‪ ،‬خه‌ریك���ه‌ ئامانج���ه‌كان‬ ‫ئاوه‌ژوو ده‌بنه‌وه‌‪ .‬به‌رپرس���ان‌و سه‌رانی‌‬ ‫واڵت‌و الیه‌نه‌ سیاس���یه‌كان‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ی‌‬ ‫خه‌ریك���ی‌ كاركردنن بۆ دژایه‌تی‌ كردنی‌‬ ‫یه‌كت���ری‌‌و وه‌ده‌ستخس���تنی‌ ئامانج���ه‌‬ ‫تایبه‌تییه‌كانیان‪ ،‬نیو ئه‌وه‌نده‌ بایه‌خ به‌وه‌‬ ‫ناده‌ن سنوورێك بۆ له‌كه‌داركردنی‌ یاسا‬ ‫دابنێن‪ .‬ئه‌وه‌ی‌ ئه‌مڕۆ به‌ره‌و گه‌شه‌كردن‌و‬ ‫تۆخبوون���ه‌وه‌ ده‌چێ���ت‪ ،‬به‌یانی‌ واڵت‬ ‫ده‌خاته‌ مه‌ترس���ییه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ی‌ ئه‌مڕۆ‬ ‫به‌ ب���ێ بایه‌خییه‌وه‌ س���ه‌یری‌ ده‌كه‌ین‪.‬‬ ‫به‌یانی‌ ده‌بێته‌ كۆس���پ‌و ته‌گه‌ره‌یه‌كی‌‬

‫مه‌زن له‌به‌رده‌م چاره‌نووسمان‪ .‬ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌مڕۆ بۆ به‌رژه‌وه‌ندی‌ كه‌سانێك به‌كار‬ ‫ده‌هێندرێ‌‪ ،‬به‌یانی‌ چاره‌نووسی‌ هه‌زاران‬ ‫خه‌ڵك ده‌خاته‌ مه‌ترسییه‌وه‌‪.‬‬ ‫( سه‌فستیه‌كان‪-‬سۆفیه‌كان ) گوتوویانه‌‬ ‫هێز یاسا دروست ده‌كات‪ ،‬دیوێكی‌ ئه‌و‬ ‫گوته‌ی���ه‌ ئه‌وه‌ی���ه‌ ده‌بێ به‌ هێز یاس���ا‬ ‫بچه‌س���پێندرێت ل���ه‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ بااڵی‌‬ ‫گ��� ‌هل‌و واڵت‪ .‬ب���ه‌اڵم پێچه‌وانه‌كه‌ی‌ له‌‬ ‫كوردس���تان ئه‌وه‌یه‌ هێز شوێنی‌ یاسای‌‬ ‫گرتووه‌ت���ه‌وه‌و خ���اوه‌ن هێ���ز هه‌موو‬ ‫ئامرازێك به‌كار ده‌هێنێت ته‌نها یاس���ا‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ب���ێ الیه‌نانه‌ س���ه‌ری‌ بابه‌ته‌كه‌‬ ‫بكه‌ی���ن‌و لێی‌ ورد بینه‌وه‌‪ ،‬په‌رله‌مان كه‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتێكی‌ بااڵی‌ واڵته‌و مه‌رجه‌عی‌‬ ‫مه‌سه‌له‌ قه‌ومییه‌كانه‌و ده‌سه‌اڵتی‌ یاسا‬ ‫دانانه‌‪ ،‬تا ئێستا هه‌ڵوه‌سته‌یه‌كی‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ نه‌كردووه‌ كه‌ ئه‌و یاسایانه‌ی‌ ده‌ری‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬به‌هایه‌ك���ی‌ ئه‌وتۆی���ان نییه‌و‬ ‫خاڵین له‌ جێبه‌جێ كردن‪ .‬ده‌س���ه‌اڵتی‌‬ ‫جێبه‌جێكردنی‌ واڵت زۆر جار ده‌كه‌وێته‌‬ ‫قه‌یران���ی‌ ئه‌وتۆو ئه‌نجامدانی‌ كرداری‌ نا‬ ‫یاسایی ئه‌وتۆ‪ ،‬هیچ پیرۆزییه‌ك بۆ یاسا‬ ‫ناهێڵێته‌وه‌‪ .‬سیسته‌می‌ قه‌زائی‌ گرفتی‌‬ ‫زۆری‌ تێدایه‌و پێویس���تی‌ ب���ه‌ گۆڕین‌و‬ ‫چاكك���ردن هه‌ی���ه‌‪ .‬هه‌ر ل���ه‌ جێبه‌جێ‬ ‫نه‌كردنی‌ یاساكان‌و ده‌ركردنی‌ حوكم به‌‬ ‫میزاجه‌وه‌ بگره‌ تاكو پێشێلكردنی‌ ئازادی‌‬ ‫كه‌سی‌ به‌ یاسا‪ .‬هه‌ر سێ ده‌سه‌اڵته‌كه‌ی‌‬ ‫هه‌رێم گه‌ره‌كه‌ له‌مباره‌یه‌وه‌ بكه‌ونه‌ خۆو‬ ‫چاره‌یه‌كی‌ ئه‌م قه‌یرانه‌ بكه‌ن‪.‬‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی‌ رۆڵ���ی‌ ل���ه‌ گه‌ڕاندن���ه‌وه‌ی‌‬ ‫پیرۆزییه‌كان���ی‌ یاس���ا هه‌یه‌ ب���ه‌ پله‌ی‌‬ ‫ی���ه‌ك سیس���ته‌می‌ دادوه‌ری‌‌و داواكاری‌‬ ‫گش���تییه‌‪ ،‬پێویس���ته‌ ه���ه‌وڵ بدرێ���ت‬ ‫دادگاكان ل���ه‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ كه‌س به‌كار‬ ‫نه‌ی��� ‌هن‌و رۆح���ی‌ سیاس���ه‌ت ب���ه‌ به‌ر‬ ‫دادگاكان‌و هه‌ڵسووڕێنه‌رانی‌ بكێشرێت‪،‬‬ ‫گه‌ڕاندن���ه‌وه‌ی‌ پیرۆزی‌ ب���ۆ دادگاكان‪،‬‬ ‫به‌ ده‌ست نه‌خس���تنه‌ ناوی‌‌و سه‌ربه‌خۆ‬ ‫كردنی‌ ده‌بێت‪ .‬رێگه‌دان به‌ به‌كارهێنانی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتی‌ دادوه‌ری‌ به‌ ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫سه‌ربه‌خۆیانه‌و دوور له‌ ده‌ست خستنه‌‬ ‫ناوی‌‪ ،‬تا رادده‌یه‌كی‌ زۆر له‌ مه‌سه‌له‌كان‬ ‫ده‌گۆڕێ���ت‪ .‬جی���ا ل���ه‌وه‌ی‌ پێویس���ته‌‬ ‫داواكاری‌ گش���تی‌ له‌ كوردس���تان رۆڵی‌‬ ‫س���ه‌ره‌كی‌ ببینێت له‌ دانانی‌ س���نوور‬ ‫بۆ ئه‌و بێ یاس���اییه‌ی‌ له‌ كوردس���تان‬ ‫هه‌ی���ه‌‪ ،‬جا چ له‌نێ���وان خه‌ڵكی‌‌و چ له‌‬

‫الیه‌ن ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪ .‬پێویسته‌ داواكاری‌‬ ‫گش���تی‌ به‌ ئه‌رك���ی‌ س���ه‌ره‌كی‌ خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵسێت‌و كۆسپ‌و ته‌گه‌ره‌كانی‌ به‌رده‌م‬ ‫ئه‌و ده‌س���ه‌اڵته‌ دابماڵدرێن‪ .‬كه‌س���انی‌‬ ‫بوێرو شیاو بخرێته‌ نێو ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌‌و‬ ‫دوور بن له‌ رۆحی‌ سیاسیانه‌و كاركردن‬ ‫ل���ه‌ پێناو چه‌ن���د كه‌س���ێك‌و الیه‌نێكی‌‬ ‫سیاسی‌‪.‬‬ ‫به‌خت���ه‌وه‌ر بوونی‌ كۆمه‌ڵگ���ه‌و ئارامی‌‌و‬ ‫ئاسایش���ی‌ كۆمه‌ڵگه‌‪ ،‬بێ دادپه‌روه‌ری‌‌و‬ ‫دادوه‌رییه‌ك���ی‌ راس���ته‌قینه‌ مه‌حاڵ���ه‌‪،‬‬ ‫واڵت س���ه‌ره‌ونگوم ب���ووه‌ ل���ه‌ ن���ا‬ ‫یه‌كسانی‌‌و نا دادپه‌روه‌ری‌‪ ،‬سه‌رچاوه‌ی‌‬ ‫هه‌م���وو ناره‌زایه‌تیی���ه‌ك له‌ ئێس���تادا‬ ‫ریشه‌كێش���ه‌ بۆ نه‌بوونی‌ دادپه‌روه‌ری‌‪،‬‬ ‫گه‌نده‌ڵبوون���ی‌ كۆمه‌ڵگه‌و گه‌نده‌ڵبوونی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت‪ ،‬به‌رمه‌بناكه‌ی‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‬ ‫بۆ نه‌بوونی‌ یاس���او بێ به‌ه���ا بوونی‌‪.‬‬ ‫دامه‌زراندن���ی‌ ده‌وڵه‌تێ���ك دوور ل���ه‌‬ ‫ناره‌زایه‌ت���ی‌‪ ،‬دوور ل���ه‌ توندوتیژی‪ ،‬به‌‬ ‫جێگیركردنی‌ دادپ���ه‌روه‌ری‌‌و هێنانه‌دی‌‬ ‫یه‌كسانی‌‌و چه‌س���پاندنی‌ یاسا ده‌بێت‪.‬‬ ‫بیركردنه‌وه‌ش له‌ دامه‌زراندنی‌ ده‌وڵه‌ت‪،‬‬ ‫بێ س���ه‌روه‌ركردنی‌ یاس���او هێنانه‌دی‌‬ ‫یه‌كس���انی‌ كۆمه‌اڵیه‌ت���ی‌‌و سیاس���ی‌‪،‬‬ ‫خه‌ونێكی‌ ش���اعیرانه‌یه‌و ل���ه‌ حاڵه‌تی‌‬ ‫وه‌ها ئه‌گه‌رێكی���ش‪ ،‬بناغه‌كه‌ی‌ له‌رزۆك‬ ‫ده‌بێت‌و به‌ ش���نه‌ بایه‌ك هه‌ڵده‌ته‌كێت‌و‬ ‫وێران ده‌بێ���ت‪ .‬ئه‌وه‌ی‌ پێویس���تی‌ به‌‬ ‫كاری‌ جددی‌ هه‌یه‌‪ ،‬به‌ر له‌ هه‌موو شتێك‬ ‫گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‌ به‌هایه‌ بۆ یاساو جێبه‌جێ‬ ‫كردن‌و س���ه‌روه‌ر كردنیه‌تی‌‪ .‬هه‌موو ئه‌و‬ ‫كێشانه‌ی‌ ئێس���تا له‌ ئارادان‪ ،‬به‌ بوونی‌‬ ‫سه‌روه‌ربوون‌و به‌هاداری‌‌و جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫یاسا‪ ،‬چاره‌سه‌ریان ئاسانه‌‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌تا دیس���ان مۆنتس���كیۆ له‌ كتێبی‌‬ ‫رۆحی‌ یاساكاندا له‌ ده‌ره‌نجامی‌ نه‌بوونی‌‬ ‫یاس���ا گه‌نده‌ڵبوونی‌ واڵتێ���ك‌و خه‌یاڵی‌‬ ‫بوونیمان بۆ ده‌رده‌خ���ات‪ .‬گوتوویه‌تی‌‬ ‫"به‌دبه‌خت���ن ئه‌و كه‌س���انه‌ی‌ ده‌یانه‌وێ‌‬ ‫خه‌ڵك���ی‌ واڵتێ���ك بن كه‌ له‌ راس���تیدا‬ ‫ئ���ه‌و واڵته‌ به‌ مان���ا راس���ته‌قینه‌كه‌ی‌‬ ‫بوون���ی‌ نییه‌‪ .‬چه‌ند چاره‌ ره‌ش���ن ئه‌و‬ ‫كه‌س���انه‌ی‌ ده‌یان���ه‌وێ‌ پارێ���زگاری‌ له‌‬ ‫دارایی‌و س���ه‌رمایه‌ی‌ خۆی���ان بكه‌ن له‌‬ ‫به‌رامبه‌ر چاوچنۆك���ی‌و ته‌ماعكاری‌ بێ‬ ‫ئه‌ندازه‌ی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ كه‌ نابوودكه‌ری‌‬ ‫سه‌رمایه‌ی‌ گشتین"‪.‬‬ ‫‪bashargwani@gmail.com‬‬

‫كه‌لتوری سفره‌ی حازری‬ ‫هێمن مه‌حمود حه‌م ‌ه‬ ‫دوای روداوه‌كانی بادینان به‌رێز مه‌سرور‬ ‫به‌رزان���ی له‌په‌یامێكی���دا رایگه‌یاندبوو‬ ‫هه‌ن���دێ كه‌س‌و الیه‌ن هاتونه‌ت ‌ه س���ه‌ر‬ ‫سفره‌ی حازری‪ ،‬دیاره‌ به‌دیاریكراویش‬ ‫لێی مه‌به‌س���تی یه‌كگرتووی ئیسالمی‬ ‫بوو ك ‌ه پاش رووداوه‌كانی ئه‌م دواییه‌ی‬ ‫بادینان بۆ جارێك���ی دیكه‌ باره‌گاكانی‬ ‫س���وتێنراو كه‌وت���ه‌ ب���ه‌ر ره‌حمه‌ت���ی‬ ‫كه‌لت���وری س���فره‌ی ح���ازری!!‪ ،‬ئێم ‌ه‬ ‫ئه‌و ماف���ه‌ به‌به‌رێز مه‌س���رور بارزانی‬ ‫ده‌ده‌ین وه‌ك هاواڵتیه‌ك‌و سیاس���یه‌ك‌و‬ ‫لێپرس���راوێكی بااڵی حزبێكی سیاسی‬ ‫چ���ۆن بوچونه‌كانی ده‌ربڕێ���ت‪ ،‬ئیدی‬ ‫چه‌ندێ���ك هه‌ڵه‌ی ‌ه یاخ���ود هه‌ڵه‌نیه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وه‌یان به‌پێی بۆچون��� ‌ه جیاوازه‌كان‬ ‫ده‌گۆڕدرێت‪ ،‬له‌راس���تیدا ئیش���ی ئێم ‌ه‬ ‫وه‌ك كه‌سێكی بێ الیه‌ن ئه‌وه‌نی ‌ه دژی‬ ‫قس���ه‌كانی ئه‌م به‌ڕێزه‌ بوه‌س���تینه‌و‌ه‬ ‫یاخود پش���تگیری بكه‌ی���ن‪ ،‬وه‌كچۆن‬ ‫ئیش���ی ئێمه‌ش نی���ه‌ دژی یه‌كگرتوو‬ ‫یاخود پشتی یه‌كگرتوش بگرین‪.‬‬ ‫ئێم���ه‌ لێ���ره‌دا ده‌مانه‌وێ���ت ره‌خن��� ‌ه‬ ‫له‌چه‌مكی س���فره‌ی ح���ازری بگرین ‪،‬‬ ‫به‌كارهێنانه‌كانی ئه‌م قس���ه‌یه‌ له‌كات‌و‬ ‫ش���وێنی نادروس���تدا ب���ه‌ر ره‌خن��� ‌ه‬ ‫بكه‌ین‪،‬خوێندنه‌وه‌یه‌ك���ی بچ���وك ب���ۆ‬ ‫ماناو ده‌الله‌ته‌كانی بكه‌ین‪ ،‬به‌ڕاس���تی‬ ‫ئه‌م چه‌مكه‌ چه‌ن���ده‌ ئه‌وه‌ی چه‌مكێك ‌ه‬ ‫سااڵنێكه‌ وه‌ك قه‌وانێكی سواو له‌الیه‌ن‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتدارانه‌وه‌ لێده‌درێ���ت هێنده‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ش چه‌مكێكی گاڵته‌جاڕانه‌یه‌‪.‬‬ ‫س���فره‌ی ح���ازری ك��� ‌ه هاتۆت���ه‌ ناو‬ ‫سیاس���ه‌تی كوردیی���ه‌و‌ه هه‌میش���ه‌ بۆ‬ ‫س���ه‌ركوتكردن‌و ده‌مكوتكردن���ی ئه‌و‬ ‫حزب‌و الیه‌ن‌و كه‌سایه‌تیان ‌ه به‌كارهاتوو‌ه‬ ‫كه‌ دوای راپه‌ڕین یاخود چه‌ند ساڵێكی‬ ‫ك���ه‌م به‌رله‌ڕاپه‌ڕین كاری سیاس���یان‬ ‫ئه‌نجامداوه‌‪.‬‬ ‫به‌مانایه‌ك له‌ماناكان حزب ‌ه بااڵده‌سته‌كان‬ ‫زیات���ر مه‌به‌س���تیان له‌به‌كارهێنان���ی‬ ‫ئه‌م چه‌مك���ه‌ ئه‌وه‌یه‌ ئه‌وه‌ی س���ااڵنی‬ ‫حه‌فت���اكان سیاس���ه‌تی نه‌ك���ردووه‌و‬

‫خاوه‌نی خه‌باتی چه‌كداری نه‌بووه‌ ئه‌وا‬ ‫ئێس���تا هاتوه‌ت ‌ه سه‌ر سفره‌ی حازری‌و‬ ‫بۆی نی ‌ه خاوه‌نی هیچ ده‌س���ه‌اڵت یان‬ ‫هی���چ رۆڵێكی سیاس���ی یاخود ئابوری‬ ‫یاخود كۆمه‌اڵیه‌تی بگێڕێت‪.‬‬ ‫به‌كورتییه‌ك���ی ئ���ه‌و حزبانه‌ی خه‌باتی‬ ‫شاخیان كردوو‌ه بڕیاریان داو‌ه مێژووی‬ ‫سیاسی كورد له‌و شوێنه‌دا ده‌ستپێبكات‬ ‫ك ‌ه ئه‌وان خه‌باتیان تیادا كردووه‌‌و له‌و‬ ‫شوێنه‌ش���دا ئیدی بوه‌س���تێت بۆ هه‌تا‬ ‫هه‌تای ‌ه ك ‌ه ئه‌وان ده‌س���ه‌اڵتیان گرتۆت ‌ه‬ ‫ده‌ست‪.‬‬ ‫گاڵته‌جاڕییه‌ك���ه‌ لێره‌دایه‌ وه‌نه‌بێت ئه‌و‬ ‫حزبانه‌شی سااڵنی حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی‬ ‫راب���وردوو دامه‌زراب���ن له‌كاتی ملمالنێ‬ ‫سیاسی‌و چه‌كدارییه‌كاندا له‌گه‌ڵ یه‌كتری‬ ‫په‌نای���ان نه‌بردبێت ‌ه ب���ه‌ر به‌كارهێنانی‬ ‫ئه‌م چه‌مكه‌‪،‬به‌ڵكو ئه‌ده‌بیاتی سیاسی‬ ‫حزبه‌كانی ئێمه‌ له‌و ساتانه‌دا هه‌میش ‌ه‬ ‫لێ���وان لێون ل���ه‌م چه‌مك��� ‌ه وچه‌ندین‬ ‫چه‌مكی ناشیرینی دیكه‌‪.‬‬ ‫له‌كه‌لتوری س���فره‌ی حازری���دا ئه‌وه‌ی‬ ‫پێشوتر به‌شداری داخستنی سفره‌كه‌ی‬ ‫نه‌كردبێت بۆی نی ‌ه لێی بخوات‪ ،‬یاخود‬ ‫ئه‌گه‌ر بانگهێشتیش بكرێت ته‌نها وه‌ك‬ ‫میوانێ���ك ره‌زا ق���ورس بانگده‌كرێت‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر گله‌ییه‌كی هه‌بێت ل ‌ه خواردنه‌كانی‬ ‫سه‌ر س���فره‌ك ‌ه ئه‌وا به‌توندی ره‌خنه‌ی‬ ‫لێده‌گیرێت‌و ئه‌وه‌ی به‌روودا ده‌درێته‌و‌ه‬ ‫كه‌ هاتۆت ‌ه سه‌ر سفره‌ی حازری‪.‬‬ ‫میوانی سه‌ر س���فره‌ی حازری وه‌كچۆن‬ ‫به‌ش���داری نه‌ك���ردووه‌ له‌راخس���تنی‬ ‫سفره‌كه‌و خواردنه‌كانی سه‌ر سفره‌كه‌دا‬ ‫ئه‌وا مافه‌ش���ی نی ‌ه ك ‌ه ره‌خن ‌ه له‌تامی‬ ‫خواردنه‌كان‌و رێكخستنی خواردنی سه‌ر‬ ‫سفره‌كه‌دا بگرێت‪.‬‬ ‫خاوه‌ن س���فره‌كانیش له‌ن���او خۆیاندا‬ ‫هه‌میش���ه‌ كۆكنین‪ ،‬هێن���ده‌ی ئه‌وه‌ی‬ ‫ش���ه‌ڕی ئه‌وه‌یان كردوو‌ه كێ زۆرترین‬ ‫خواردنی سه‌ر سفره‌ك ‌ه بۆ خۆی ببات‌و‬ ‫له‌الی س���ه‌ره‌و‌ه دابنش���ێت ‪ ،‬هێنده‌ی‬ ‫ئه‌و‌ه كۆك نه‌بون ك ‌ه به‌ته‌نیشت یه‌كه‌و‌ه‬ ‫دابنیش���ن‌و به‌یه‌كس���انی خواردنه‌ك��� ‌ه‬ ‫دابه‌شبكه‌ن‪.‬‬

‫نه‌وه‌ی نوێ‌و حزبی‬ ‫نوێ هاتونه‌ت ‌ه‬ ‫مه‌یدان‌و دونیای نوێ‬ ‫دروستبوه‌‪ ،‬پێویسته‌‬ ‫شه‌ریكایه‌تی ئه‌وانیش‬ ‫بكرێت‌و سفره‌ كۆنه‌ك ‌ه‬ ‫بپێچرێته‌وه‌‬

‫ئێم ‌ه ئه‌گه‌ر قس���ه‌كانی به‌ڕێز مه‌سرور‬ ‫بارزان���ی وه‌ربگری���ن‌و ب���ه‌و مه‌نتیق��� ‌ه‬ ‫خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ دۆخی كوردس���تان‬ ‫بكه‌ی���ن ئه‌وا ده‌بینن ن���ه‌ یه‌كگرتوو ك ‌ه‬ ‫له‌ناوه‌ڕاس���تی نه‌وه‌ده‌كانی س���ه‌ده‌ی‬ ‫پێشوو‌ه هه‌ن‌و نه‌ بزوتنه‌وه‌ی گۆڕانیش‬ ‫ك ‌ه چه‌ند ساڵێكی كه‌مه‌ دامه‌زراون ئه‌وا‬ ‫هاتونه‌ت ‌ه سه‌ر سفره‌ی حازری‌و هه‌میش ‌ه‬ ‫ئه‌وه‌یان به‌روودا ده‌درێته‌وه‌‪ ،‬نه‌ك هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ن���ده‌ش هه‌موو ئ���ه‌و هێزو الی ‌هن‌و‬ ‫كه‌سایه‌تیی ‌ه سیاسیانه‌ش كه‌ به‌تازه‌یی‬ ‫(دوای حه‌فتاكان!) ده‌ركه‌وتون میوانی‬ ‫سه‌ر سفر‌ه حازرییه‌كه‌ن‪.‬نه‌وه‌ی نوێش‬ ‫ك ‌ه له‌دوای شۆڕش���ی گه‌النی عه‌ره‌بی‪،‬‬ ‫لێره‌ش هاتونه‌ته‌ سه‌ر جاده‌‌و هه‌ستێكی‬ ‫سیاس���ی جیاوازییان هه‌ی ‌ه ئه‌وانه‌ن ك ‌ه‬ ‫هێشتا نه‌ك هه‌ر نه‌هاتونه‌ت ‌ه سه‌ر سفر‌ه‬ ‫حازرییه‌ك ‌ه به‌ڵكو هێش���تا میوانداریش‬ ‫نه‌كراون‪.‬‬ ‫یه‌كێتی وپارتیش ك ‌ه خۆیان به‌خاوه‌نی‬ ‫سفره‌ك ‌ه ده‌زانن سااڵنێكی درێژ شه‌ڕی‬ ‫ئه‌وه‌یان ك���ردووه‌ زۆرتری���ن خواردنی‬

‫سه‌ر سفره‌كه‌ بخۆن‌و گوێ به‌قه‌ڵه‌ویش‬ ‫نه‌ده‌ن ك ‌ه چه‌نده‌ قه‌ڵه‌و ده‌بن!!هه‌ر له‌و‬ ‫نێوه‌نده‌شدا به‌هه‌زاران قوربانیان داو‌ه‬ ‫تاوه‌كو گه‌شتونه‌ت ‌ه س���ه‌ر رێكه‌وتنێك‬ ‫كه‌ به‌یه‌كسانی خواردنی سه‌ر سفره‌ك ‌ه‬ ‫دابه‌شبكه‌ن!!‪.‬‬ ‫ئه‌و مه‌نتیقه‌ سیاس���یه‌ی ك ‌ه هه‌میش��� ‌ه‬ ‫خۆی به‌خ���اوه‌ن ماڵ‌و خاوه‌ن س���فر‌ه‬ ‫ده‌زانێ���ت‌و ئه‌وانی دیك���ه‌ش به‌میوان‬ ‫مه‌نتیقێكی ناواقیع���ی‌و پاوانخوازانه‌یه‌‪،‬‬ ‫حزب ‌ه ده‌س���ه‌اڵتداره‌كانی كورد هێنده‌ی‬ ‫ئه‌وه‌ی بیری���ان له‌وه‌كردۆته‌و‌ه بیریان‬ ‫له‌ش���ه‌ریكایه‌تی‌و هاوبه‌شی (میوانان)‬ ‫نه‌كردۆت���ه‌وه‌‪ .‬ئه‌وه‌ت���ا له‌س���ه‌ره‌تای‬ ‫نه‌وه‌ده‌كان���ه‌و‌ه ه���ه‌ر به‌ته‌نه���ا دوو‬ ‫حزب���ی خ���اوه‌ن خه‌بات ده‌س���ه‌اڵتیان‬ ‫به‌ده‌س���ته‌وه‌یه‌وه‌ تاوه‌كو ئێس���تا هیچ‬ ‫كه‌س���ێك یاخ���ود حزبێك���ی گه‌نجیان‬ ‫به‌ش���داری ده‌س���ه‌اڵت پێ نه‌كردووه‌‌و‬ ‫هه‌م���وو ئ���ه‌م كێش���انه‌ی ك ‌ه ئێس���تا‬ ‫رووده‌ده‌ن ه���ۆكاری په‌راوێز خس���تنی‬ ‫سیاسی‌و گه‌نده‌ڵییه‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌راستی ئه‌گه‌ر سااڵنێكی زۆر چه‌مكی‬ ‫س���فره‌ی ح���ازری ب���ۆ ده‌مكوتكردن‌و‬ ‫سه‌ركوتكردنی نه‌یارانی سیاسی‌و سۆز‬ ‫ڕاكێشانی دۆس���ت والیه‌نگرانی پارتێك‬ ‫یاخ���ود حزبێك به‌كارهاتبێت ئێس���تا‬ ‫ئی���دی ت���ه‌واو ئه‌م چه‌مكه‌ بۆ ئێس���تا‬ ‫ناخوات‪.‬‬ ‫نه‌وه‌ی ن���وێ‌و حزبی ن���وێ هاتونه‌ت ‌ه‬ ‫مه‌ی���دان‌و دونی���ای نوێ دروس���تبوه‌‪،‬‬ ‫پێویست ‌ه شه‌ریكایه‌تی ئه‌وانیش بكرێت‌و‬ ‫س���فر‌ه كۆنه‌ك��� ‌ه بپێچرێت���ه‌و‌ه چونك ‌ه‬ ‫له‌الی���ه‌ك ئی���دی كۆن ب���و‌ه له‌الیه‌كی‬ ‫دیكه‌ش���ه‌وه‌ خواردنی س���ه‌ر سفره‌ك ‌ه‬ ‫یاخود هه‌موو هه‌ڵوش���راو ی���ا ئه‌وه‌ی‬ ‫ماوه‌ت���ه‌وه‌ خراپبوه‌‌و به‌ش���ی هه‌موان‬ ‫ناكات‪ ،‬به‌ڵكو پێویس���ت ‌ه س���فره‌یه‌كی‬ ‫درێژت���رو پانترو تازه‌ت���ر رابخرێت ك ‌ه‬ ‫جێ���گای هه‌موو تی���ادا ببێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌رێ‬ ‫به‌ڕاست ئه‌م س���فره‌ كۆنه‌ی كۆن كه‌ی‬ ‫ده‌پێچرێته‌وه‌؟؟!!‬ ‫‪hemndarbandii@yahoo.com‬‬


‫بیروڕا‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫‪birura.awene@gmail.com‬‬

‫ئۆپۆزسیۆن‪ ،‬ئیراده‌ی‌ خه‌ڵك ‌ی كوشت‬ ‫ به‌ڕێز كامیل‬ ‫له‌ واڵت���ی‌ ئێمه‌دا‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ ته‌نها دوو‬ ‫هێ���زه‌ ده‌س���ه‌اڵتدار‌و حاكمه‌ك���ه‌ی‌‬ ‫كوردس���تان نین ك���ه‌ له‌ڕابردوه‌وه‌ تا‬ ‫ئێس���تا‌و به‌ رێگای‌ جۆراوجۆر كاریان‬ ‫بۆ كوشتنی‌ ئیراده‌ی‌ خه‌ڵك كردووه‌‌و‬ ‫ده‌یك���ه‌ن‪ ،‬به‌ڵك���و ئۆپۆزس���یۆنیش‬ ‫له‌وه‌ته‌ی‌ دروس���تبووه‌‌و تا ئێستاش‬ ‫نه‌ك نه‌یتوانیووه‌ ئه‌و ئیراده‌ كوژراوه‌‬ ‫ب���ۆ تاكی‌ ك���ورد بگێڕێته‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫درێژه‌ی ب���ه‌و ئامانجه‌ داوه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌‬ ‫رێگاو ریتمی‌ جیاوازتر‪.‬‬ ‫له‌خۆپیش���اندانه‌كانی‌ ‪17‬ی‌ شوباتی‌‬ ‫ئه‌مس���اڵه‌وه‌ تا ئێس���تا‪ ،‬هێزه‌كانی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆنی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تان‬ ‫كه‌وتونه‌ته‌ دۆخێكه‌وه‌ كه‌ خۆش���یان‬ ‫نازان���ن چ���ی‌ ده‌ك���ه‌ن‌و به‌رنام���ه‌‌و‬ ‫ستراتیژیان چیه‌؟ كه‌ ئه‌وه‌ پرسیاری‌‬ ‫راس���ته‌قینه‌ی‌ خه‌ڵك���ه‌ له‌س���ه‌ر ئه‌و‬ ‫هێزانه‌‪.‬‬ ‫نه‌ خۆیان یه‌كالیی‌ كرده‌وه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫خۆپیش���انده‌رانن بۆ ئه‌وه‌ی‌ كۆتایی‌‬ ‫ب���ه‌م ده‌س���ه‌اڵته‌ نادیموكراس���یه‌ی‌‬ ‫كوردستان بهێنن (به‌ وته‌ی‌ خۆیان)‪،‬‬ ‫نه‌ توانییان بایكۆتی‌ پرۆسه‌ی‌ سیاسی‌‬ ‫بك���ه‌ن‌و حكومه‌ت هه‌ڵبوه‌ش���ێننه‌وه‌‬ ‫(كه‌ خۆیان داوایان ده‌كرد)‪ ،‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫به‌ئاسانترین شێوه‌ خۆپیشاندانه‌كان‬ ‫سه‌ركوتكران‌و س���ه‌ره‌نجامیش ته‌نها‬ ‫چه‌ند كه‌سێك بوونه‌ قوربانی‌‌و هیچی‌‬ ‫تر‪.‬‬ ‫خۆپیشانده‌ران داوای‌ هه‌ڵوه‌شانده‌وه‌ی‌‬ ‫حكومه‌تی���ان ك���رد (ك���ه‌ داوای‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیش بوو)‪ ،‬پارتی‌‌و یه‌كێتی‌‬ ‫قبوڵیانكرد‌و په‌رله‌مانیش به‌ په‌له‌‌و بۆ‬

‫ئۆپۆزسیۆن به‌گرنگی‌‌و‬ ‫خۆشحاڵیه‌و‌ه باس‬ ‫ی‬ ‫له‌سه‌ركه‌وتنی‌ به‌هار ‌‬ ‫ی‬ ‫عه‌ره‌بی‌‌و ئیراد‌ه ‌‬ ‫به‌هێزی‌ ئه‌و گه‌الن ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات بۆ روخاندن ‌‬ ‫رژێمه‌ دیكتاتۆرەکان‪،‬‬ ‫له‌كاتێكدا خۆی‌ به‌م‬ ‫ی‬ ‫هه‌نگاوان ‌هی‌ ئیراد‌ه ‌‬ ‫خه‌ڵكه‌ك ‌هی‌ كوشتووه‬

‫ده‌ربازبوون له‌و دۆخه‌ پرۆژه‌یه‌كی‌ ‪17‬‬ ‫خاڵی‌ بۆ جێبه‌جێه‌جێكردنی‌ داواكاری ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆپیش���انده‌ران په‌سه‌ندكرد‪ ،‬كه‌چی‌‬ ‫به‌هۆی‌ هه‌ڵوێس���تی‌ الواز‌و سس���تی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆنه‌وه‌‪ ،‬ن���ه‌ك حكوم���ه‌ت‬ ‫هه‌ڵنه‌وه‌ش���ایه‌وه‌ به‌ڵكو به‌هێزیشیان‬ ‫ك���رد‌و پرۆژه‌ك���ه‌ی‌ په‌رله‌مانی���ش‬ ‫دی���زه‌ به‌ده‌رخۆن���ه‌ ك���را‌و ئ���ه‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌ پێش���تر جكوم���ه‌ت نه‌یتوانیبوو‬ ‫بی���كات كردی‌ به‌بڕین���ی‌ بودجه‌كه‌ی‌‬

‫ئۆپۆزسیۆنیشه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌وه‌ته‌ی‌ چونه‌ت���ه‌ نێو په‌رله‌مانه‌وه‌‪،‬‬ ‫پارله‌مانتاران���ی‌ ئ���ه‌و هێزان���ه‌ی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن ئ���ه‌و پارله‌مان���ه‌‬ ‫ب���ه‌ كارتۆن���ی‌‌و بێده‌س���ه‌اڵت‌و ب���ه‌‬ ‫دامه‌زراوه‌یه‌ك���ی‌ ش���ه‌رعیه‌تپێدان‌و‬ ‫جێبه‌جێبه‌جێك���ه‌ری‌ بڕیاره‌كان���ی‌‬ ‫هه‌ردوو حزبی‌ ده‌سه‌اڵتداری‌ هاوپه‌یمان‬ ‫ده‌زانن (كه‌ پێموایه‌ راس���ته‌)‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫دڵیش���یان نای���ه‌ت ده‌س���تبه‌رداری‌‬ ‫مووچ���ه‌‌و ئیمتیازاته‌كان���ی‌ ببن‌و ئه‌و‬ ‫پارله‌مان���ه‌ كارتۆنیه‌ جێبهێڵن (جگه‌‬ ‫له‌چوار پارله‌مانتار)‪ ،‬له‌كاتێكدا ئه‌وه‌‬ ‫نازانن كه‌ ئه‌وانیش به‌شێك ده‌بن له‌و‬ ‫كارتۆنیه‌ته‌ی‌ په‌رله‌مان‌و مێژوو ئه‌وان‬ ‫جیاناكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌پرۆژه‌یه‌ك���دا ش���ه‌ش پاكێجیان بۆ‬ ‫چاكس���ازی‌ خس���ته‌ڕوو (كه‌ كارێكی‌‬ ‫جێی‌ ده‌ستخۆشی‌ هه‌موو الیه‌ك بوو‬ ‫به‌ كه‌موكوڕییه‌كانیشیه‌وه‌)‪ ،‬له‌كاتێكدا‬ ‫تا ئێس���تا ده‌سه‌اڵت نه‌ك ره‌زامه‌ندی‌‬ ‫له‌س���ه‌ر ئ���ه‌و پ���رۆژه‌ چاكس���ازیه‌‬ ‫ده‌رنه‌بڕیوه‌ به‌ڵكو س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێم‬ ‫بۆ س���وككردن‌و نه‌هێش���تنی‌ به‌های‌‬ ‫پرۆژه‌كه‌ی‌ ئ���ه‌وان‪ ،‬تا ئێس���تا دوو‬ ‫پرۆژه‌ی‌ چاكس���ازی‌ خستۆته‌ڕوو‪ ،‬كه‌‬ ‫جگه‌ له‌ س���یناریۆ‌و بۆ كات كوشتن‬ ‫هیچی‌ تری‌ لێ‌ سه‌وز نه‌بووه‌‌و نابێ‌‪.‬‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن وتیش���یان به‌ب���ێ‌‬ ‫جێبه‌جێكردنی‌ ئه‌و پرۆژه‌ چاكسازییه‌‪،‬‬ ‫به‌ش���داری‌ له‌هی���چ پرۆس���یه‌كی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن���دا ناكه‌ی���ن له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌بۆچون���ی‌ ئ���ه‌وان هه‌ڵبژاردنێك���ی‌‬ ‫بێگه‌رد‌و بێ‌ خه‌وش نابێ‌ (كه‌ دڵنیام‬ ‫هه‌ر واده‌بێ‌)‪ ،‬كه‌چی‌ ئێستا به‌ بڕیاری‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان‬

‫ك���ه‌ ده‌ب���وو دوو س���اڵ له‌مه‌وب���ه‌ر‬ ‫ئه‌نجامبدرایه‌‪ ،‬له‌خۆش���یدا شاگه‌شكه‌‬ ‫بوون‪ ،‬له‌كاتێكدا ئۆپۆزسۆن بێئاگایه‌‬ ‫له‌وه‌ی‌ به‌شداریكردنی له‌هه‌ڵبژاردندا‪،‬‬ ‫ده‌بێته‌ به‌تاڵكردنه‌وه‌ی‌ زیاتری‌ توڕه‌یی‌‬ ‫خه‌ڵ���ك‌و گی���ان به‌به‌رداكردن���ه‌وه‌ی‌‬ ‫زیاتری‌ ده‌سه‌اڵتز‬ ‫س���ه‌یره‌‪ ،‬ئۆپۆزس���یۆن ئاماده‌نی���ه‌‬ ‫كۆبون���ه‌وه‌ پێن���ج قۆڵی���ه‌كان‬ ‫ده‌ستپێبكاته‌وه‌‌و له‌سه‌ر مێزی‌ گفتوگۆ‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ دابنیش���ێت‪،‬‬ ‫كه‌چ���ی‌ ده‌چێت���ه‌ هه‌ڵبژاردنێك���ه‌وه‌‬ ‫له‌گه‌ڵیاندا كه‌ له‌دۆخێكی‌ نائاشتیدایه‌‌و‬ ‫هیچ گره‌نتیه‌كیش نیه‌ بۆ بێگه‌ردی‌‌و‬ ‫بۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ ده‌س���تی‌ تێوه‌رنه‌درێت‪،‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ك چۆن پێش���وه‌خت چه‌ند‬ ‫لێپرس���راوێكی‌ ب���ااڵی‌ ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫سه‌ركه‌وتنی‌ خۆیان له‌هه‌ڵبژاردنه‌كه‌دا‬ ‫به‌ مسۆگه‌ر ده‌زانن‪.‬‬ ‫پێ���ش ‪17‬ی‌ ش���وبات‪ ،‬هه‌میش���ه‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن له‌هێرش���دا ب���وو‬ ‫دژی‌ ده‌س���ه‌اڵت‪ ،‬ب���ه‌اڵم ل���ه‌دوای‌‬ ‫ئ���ه‌و مێ���ژووه‌وه‌‌و به‌ه���ۆی‌ الوازی‌‬ ‫هه‌ڵوێس���تیان‌و كوش���تنی‌ ئیراده‌ی‌‬ ‫خه‌ڵكه‌وه‌‪ ،‬ده‌سه‌اڵت له‌هێرشدایه‌‌و تا‬ ‫كار گه‌یشته‌ سوتاندنی‌ باره‌گاكانیان‪.‬‬ ‫ل���ه‌وه‌ش س���ه‌یرتر‪ ،‬ئۆپۆزس���یۆن‬ ‫به‌گرنگ���ی‌‌و خۆش���حاڵیه‌وه‌ ب���اس‬ ‫له‌س���ه‌ركه‌وتنی‌ به‌ه���اری‌ عه‌ره‌بی‌‌و‬ ‫ئی���راده‌ی‌ به‌هێزی‌ ئه‌و گه‌النه‌ ده‌كات‬ ‫ب���ۆ روخاندن���ی‌ رژێم���ه‌ دیكتاتۆر‌و‬ ‫ش���مولیه‌كانیان‪ ،‬له‌كاتێكدا خۆی‌ به‌م‬ ‫هه‌نگاوان���ه‌ی‌ ئی���راده‌ی‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی‌‬ ‫كوشتووه‌‌و به‌هیواشه‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌‬ ‫كوردس���تانیش بگرێته‌وه‌‌و ده‌سه‌اڵتی‌‬ ‫سیاسی‌ كوردی‌ رابماڵێت‪.‬‬

‫هێزێكی سیاسی له‌به‌رده‌م هه‌ڵوێستێكی مێژوویدا‬ ‫ كنێر عه‌بدو‌اڵ‬ ‫به‌درێژای����ی قۆناغه‌كان����ی حوكمڕانی‬ ‫له‌كوردس����تاندا ملمالنێ����ی هێ����زو‬ ‫پارت���� ‌ه سیاس����ییه‌كان له‌گۆڕه‌پان����ی‬ ‫كوردس����تاندا به‌ش����ێك بوو‌ه له‌مێژوو‪،‬‬ ‫راس����ت ‌ه سیاس����ه‌تكردن‌و فره‌ی����ی‬ ‫پارته‌سیاس����یییه‌كان به‌ش����ێك ‌ه ل���� ‌ه‬ ‫پێكهاته‌ی هه‌ر كۆمه‌ڵێك‪ ،‬چونكه‌ خودی‬ ‫فره‌یی چ له‌ڕووی ئایدیۆلۆجی‌و ئاینی‬ ‫جیاو ده‌نگ‌و ره‌نگ ‌ه جیاوازه‌كانه‌و‌ه بێت‬ ‫به‌شێك ‌ه له‌گرنگی پرۆسه‌ی دیموكراسی‌و‬ ‫شارس����تانی له‌هه‌ركۆمه‌ڵێك����دا‪ ،‬به‌‌اڵم‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی كۆمه‌ڵگه‌یه‌ك����ی دیموك����رات‬ ‫له‌وی����دی جیاده‌كات����ه‌و‌ه به‌ڕێوه‌بردنی‬ ‫سیاس����ه‌تێكی دروست‌و سیستماتیك‌و‬ ‫په‌سه‌ندكردنی فره‌یی‌و جیاوازییه‌كانه‌‪،‬‬ ‫ب����ه‌ده‌ر له‌رێزگرتن له‌هه‌م����وو ئه‌وانه‌ی‬ ‫له‌خودی خۆت جیاوازن‪.‬‬ ‫له‌كۆمه‌ڵ����ی ئێم����ه‌دا پیاده‌كردن����ی‬ ‫توندوتیژیی����ه‌كان بۆت���� ‌ه دیارده‌یه‌كی‬ ‫ئاشكراو دیار‪ .‬وێڕای بوونی په‌رله‌مان‪،‬‬ ‫حكومه‌تی هه‌رێم‌و ده‌سه‌‌اڵتی دادوه‌ری‌و‬ ‫فره‌ی����ی‌و ده‌س����ه‌‌اڵتی هێ����زو پارت����ه‌‬ ‫سیاسییه‌كان مه‌س����ه‌له‌ی توندوتیژی‬ ‫به‌هه‌موو ش����ێوازه‌كانیه‌و‌ه له‌كۆمه‌ڵدا‬ ‫به‌رامب����ه‌ر هاو‌اڵتیی����ان الیه‌نێك����ی‬ ‫دیاریك����راو پیاد‌ه ده‌ك����رێ‌و بێئه‌وه‌ی‬ ‫هیچ كه‌س����ێك به‌تاوان‌و سزای یاسایی‬ ‫خ����ۆی ب����گات‪ ،‬ئه‌گه‌رچی كه‌س����یان‬ ‫الیه‌ن ‌ه پیاده‌كه‌ره‌ك ‌ه به‌ئاش����كراو زه‌قی‬ ‫بسه‌لمێنرێت كه‌ئه‌نجامده‌ره‌‪ .‬بێگومان‬ ‫بوون����ی دوو ئیداره‌ی����ی‌و زاڵێتی دوو‬ ‫ده‌س����ه‌‌اڵتی هێزی سیاس����ی هه‌ریه‌ك‬ ‫له‌ناوچه‌و سنوورێك وایكردوو‌ه زۆرجار‬ ‫كێشه‌كان به‌ئاڕاسته‌یه‌ك بشێوێنه‌رێ‌و‬ ‫نایاس����ایی‌و ونبوون����ی هه‌قیقه‌ته‌كان‬ ‫ئاڕاست ‌ه بگرێت یان ئه‌سڵ‌و سه‌رچاوه‌ی‬ ‫بكه‌ره‌كان بزربكرێن یاخود سه‌رچاوه‌ی‬ ‫راس����تی‌و واقع����ی الیه‌ن����ی مه‌رج����ه‌ع‬ ‫فه‌رامۆشبكرێت‪.‬‬ ‫روداوه‌كانی ئه‌م چه‌ند رۆژه‌ی رابردووی‬ ‫بادین����ان ه����ه‌ر له‌س����ووتانی دوكانی‬ ‫هاو‌اڵتیی����ه‌ك‪ ،‬ماڵوێرانك����ردن‌و زیانی‬ ‫مادی‌و مه‌عن����ه‌وی به‌تاكێكی كۆمه‌ڵ‌و‬ ‫كاس����بكارێكی ئه‌م میلله‌ت����ه‌‪ ،‬گرتن‌و‬ ‫زیندانیكردن‌و بێس����ه‌رو ش����وێنكردن‌و‬ ‫ئازاردان����ی رۆژنامه‌ن����وس تاده‌گات���� ‌ه‬ ‫هێرشكردن‌و سوكایه‌تیكردن به‌باره‌گای‬ ‫پارتێكی سیاس����ی جێی مش����تومڕو‬ ‫هه‌ڵوه‌س����ته‌و لێكدان����ه‌وه‌ی جودایه‌‌و‬ ‫ده‌رئه‌نجام����ی مێژووی����ی لێده‌كرێت‪،‬‬ ‫به‌بڕوای من س����وكایه‌تی‌و توندوتیژی‌و‬

‫ت����اوان به‌رامبه‌ر هه‌ر ت����اك‌و خاوه‌ن‬ ‫دوكانێك‌و سوتانی موڵكوماڵی خه‌ڵك‬ ‫به‌ب����ه‌راورد له‌گه‌ڵ س����وتانی باره‌گای‬ ‫پارتێكی سیاسی به‌ئاش����كرا له‌ڕووی‬ ‫بیروب����اوه‌ڕه‌و‌ه وه‌ك یه‌ك����ن‌و جێ����ی‬ ‫قبوڵنه‌كردن‌و هه‌ڵوه‌ست ‌ه له‌سه‌ركردنه‌‪،‬‬ ‫چونك ‌ه سه‌رچاوه‌ی كێشه‌ك ‌ه هاوشێوه‌ی ‌ه‬ ‫به‌وه‌ی هێزێكی دیاریكراو هه‌ی ‌ه قبوڵی‬ ‫جی����اوازی ن����اكات‌و په‌س����ه‌ندی هیچ‬ ‫ره‌ن����گ‌و ده‌نگێك����ی جی����اواز له‌خۆی‬ ‫ناكات‪ ،‬ئه‌و راستیی ‌ه ئاشكرا ده‌كات ك ‌ه‬ ‫تا ئیمڕۆ زاڵێتی ده‌سه‌‌اڵتی تاكالیه‌نه‌و‬ ‫ناوه‌ندی‌و حوكمڕانی تاكڕه‌وی له‌هزرو‬ ‫بیروباوه‌ڕی كاركردنی هێزێكی سیاسی‬ ‫زۆر ئاش����كرایه‌و به‌روون����ی ئه‌وه‌م����ان‬ ‫پێده‌ڵێ����ت ی����ان خۆمیان كوش����تنی‬ ‫هه‌موو ئه‌وان����ی دیكه‌ك ‌ه ئه‌وه‌ش پاش‬ ‫سه‌ده‌یه‌ك حوكمڕانی كوردی مه‌ترسی‌و‬ ‫هه‌ڕه‌ش����ه‌یه‌كی گه‌وره‌ی ‌ه گه‌ر الیه‌نێك‬ ‫پێیوابێت گه‌ر هێزێكی سیاسی دیكه‌‪،‬‬ ‫گه‌ر كه‌سێكی خاوه‌ن فكری جودا‪ ،‬گه‌ر‬ ‫ئایدیۆلۆجییه‌ك����ی جی����اواز له‌و بوونی‬ ‫هه‌بێ����ت‌و س����ه‌رهه‌ڵبدات ئه‌وه‌به‌مانای‬ ‫كۆتای����ی هاتن دێ����ت به‌خ����ۆی ‪ .‬ل ‌ه‬ ‫سیس����تمی حوكمڕان����ی دیموكرات����دا‬ ‫چه‌ندی����ن مرۆڤ����ی له‌یه‌كترجودا هه‌ن‬ ‫ك ‌ه له‌رووی فك����رو ئایدیاو بیركردنه‌و‌ه‬ ‫له‌یه‌كناچ����ن‪ ،‬ب����ه‌‌اڵم ده‌توانن پێكه‌و‌ه‬ ‫كاری هاوبه‌ش‌و له‌ش����وێنێكدا پرۆژه‌ی‬ ‫هاوب����ه‌ش كۆیانبكاته‌وه‌‪،‬چه‌ندی����ن‬ ‫دوكان‌و ب����ازاڕی ش����تومه‌ك‌و بابه‌تی‬ ‫جیاواز به‌ته‌نیشت یه‌كه‌وه‌ن‪ ،‬یه‌كێكیان‬ ‫مه‌یفرۆشتن‌و باڕو دیسكۆو یان ‌ه ئه‌ویتر‬ ‫یان ش����وێنی حه‌وانه‌وه‌ی موس����ڵمان‌و‬ ‫په‌رس����تگاو ئیماندارێت����ی‪ .‬ئیت����ر له‌و‬ ‫دیدگاو دیمه‌نانه‌و‌ه ئه‌قڵی هۆشمه‌ندی‬ ‫تاك����ه‌كان‌و سیاس����ه‌تی حوكمڕان����ی‬ ‫ده‌سه‌‌اڵتدارانی ئه‌و و‌اڵت ‌ه ده‌خوێنرێته‌و‌ه‬ ‫ب����ه‌وه‌ی به‌ك����ردار توانیویان ‌ه پیاده‌ی‬ ‫به‌هادیموكراسییه‌كان بكه‌ن ك ‌ه من‌و تۆ‬ ‫هه‌ین‪ ،‬من‌و ت����ۆ به‌جیاوازییه‌كانمانه‌و‌ه‬ ‫جوانین‌و داهێنان ده‌خوڵقێنین‪ ،‬من‌و تۆ‬ ‫پێكه‌و‌ه ده‌توانین كار بۆ به‌هێزكردنی‬ ‫خاڵی هاوبه‌ش����ی نێوانمان بكه‌ین‌و رێز‬ ‫له‌جیاوازییه‌كانمان بگرین‪ .‬سڕینه‌وه‌ی‬ ‫هه‌م����وو جیاوازیی����ه‌ك‌و كارك����ردن‬ ‫بۆلێكچوونی هه‌موو لێكچووه‌كان وه‌ك‬ ‫یه‌ك كارێكی س����ته‌م‌و مه‌ترس����یدار‌ه‬ ‫بۆ س����ه‌ر ئ����ازادی‪ ،‬ل����ه‌و روانگه‌یه‌و‌ه‬ ‫س����ه‌ركردایه‌تی یه‌كگرتووی ئیسالمی‬ ‫وه‌ك هیزێك����ی سیاس����ی له‌ئیمڕۆداو‬ ‫ل����ه‌ڕووی مێژووی����ه‌و‌ه ن����ه‌ك ته‌نه����ا‬ ‫به‌رپرس����یار‌ه ل ‌ه به‌رامبه‌ر كادره‌كانی‬

‫میلله‌تێك هێشتا‬ ‫ده‌وڵه‌ت نیه‌و مافی‬ ‫ده‌وڵه‌تبوونی له‌ژێر‬ ‫پرسیاردایه‌ ك ‌ه‬ ‫خودی ئه‌م پرۆسه‌و‬ ‫مامه‌ڵه‌كردن ‌ه‬ ‫ناوخۆییه‌ی‬ ‫هێزه‌سیاسییه‌كانیش‬ ‫له‌ناویه‌كتریدا تاوانێكی‬ ‫دیكه‌یه‌ ده‌رهه‌ق‬ ‫به‌میلله‌ت‬

‫خۆی‪ ،‬قه‌واره‌ی خۆی‌و به‌رنامه‌ی كاری‬ ‫خۆی‪ ،‬به‌ڵكو له‌به‌رامبه‌ر هه‌ڵوێستێكی‬ ‫هه‌ستیاری مێژووییدای ‌ه ك ‌ه ئیمڕۆ له‌پاڵ‬ ‫هاو‌اڵتییه‌كی زۆری هه‌قخوراو له‌خانه‌ی‬ ‫سته‌ملێكراوه‌و وه‌ك الیه‌نێك روبه‌ڕووی‬ ‫ناهه‌ق����ی‌و توندوتی����ژی بونه‌ت����ه‌وه‌‪،‬‬ ‫بۆی���� ‌ه نواندنی هه‌ر هه‌ڵوێس����تێك ك ‌ه‬ ‫به‌دووربێ����ت له‌به‌رژه‌وه‌ن����دی گش����تی‬ ‫میلله‌ت‌و مه‌سه‌له‌ك ‌ه نه‌ك به‌ته‌نها زیان‬ ‫به‌خۆیان ده‌گه‌یه‌نن‪ ،‬به‌ڵكو خه‌ته‌ریكی‬ ‫تری هه‌ڕه‌ش����ه‌كان بۆ س����ه‌ر پرس����ی‬ ‫دیموكراسی ده‌نه‌خشێنن‪.‬‬ ‫قه‌ره‌بوكردن����ه‌وه‌ی الیه‌ن����ی م����اددی‬ ‫له‌هه‌م����وو ئه‌وكاره‌س����ات‌و روداوانه‌ی‬ ‫رابردوو ك ‌ه روب����ه‌ڕووی كۆمه‌ڵه‌كه‌مان‬ ‫بۆته‌و‌ه وه‌ك پیش����ه‌یه‌كی هه‌میشه‌یی‬ ‫پیاده‌ك����ه‌ران دیارده‌یه‌كی ئاش����كراو‬ ‫دی����اری هه‌ڵوێس����ته‌كانیان ب����وو‌ه‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر ئه‌وه‌ش����دا كۆڵدانی الیه‌نی‬ ‫سته‌ملێكراویش له‌به‌رامبه‌رداو پێداگیری‬ ‫نه‌كردن له‌داخوازی‌و مافه‌گش����تییه‌كان‬ ‫الیه‌نێكیتری مه‌س����ه‌له‌كان ب����وو‌ه ك ‌ه‬ ‫ب����ه‌رده‌وام بۆت���� ‌ه هۆی دواخس����تنی‬ ‫پرۆس����ه‌ی گۆڕان����كاری ریش����ه‌یی‌و‬ ‫چه‌سپاندنی سیس����ته‌م‌و راستییه‌كان‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه كاتی ئه‌وه‌هاتوو‌ه ئه‌م مه‌سه‌الن ‌ه‬ ‫چیتر فه‌رامۆش نه‌كرێن‌و مس����اوه‌مه‌ی‬ ‫له‌سه‌ر نه‌كرێت‪ ،‬چونك ‌ه بۆت ‌ه مه‌سه‌له‌ی‬ ‫گشت‌و مێژوو‪ .‬سزانه‌دان‌و نه‌گه‌یشتنی‬

‫تاوانباران به‌س����زای یاسایی به‌رامبه‌ر‬ ‫رودانی هه‌ر توندوتیژییه‌ك ك ‌ه له‌رابردوو‬ ‫‌و ئێستادا دووبار‌ه ده‌بێته‌و‌ه درێژه‌دان ‌ه‬ ‫به‌ده‌س����ه‌‌اڵتی هه‌موو ئه‌وانه‌ی خۆیان‬ ‫به‌ته‌نها ده‌بینن ك ‌ه هه‌تا هه‌تایی نه‌و‌ه‬ ‫له‌دوای نه‌و‌ه ده‌س����ه‌‌اڵتدار‌و حوكمڕانی‬ ‫ئه‌م میلله‌ت ‌ه بكه‌ن‪ .‬میلله‌تێك هێش����تا‬ ‫ده‌وڵه‌ت نی����ه‌و ماف����ی ده‌وڵه‌تبوونی‬ ‫له‌ژێ����ر پرس����یاردای ‌ه ك ‌ه خ����ودی ئه‌م‬ ‫پرۆس����ه‌و مامه‌ڵه‌كردن���� ‌ه ناوخۆییه‌ی‬ ‫هێزه‌سیاس����ییه‌كانیش له‌ناویه‌كتری����دا‬ ‫ل����ه‌ڕووی مێژویی����ه‌و‌ه هۆكارێكیت����رو‬ ‫تاوانێك����ی دیكه‌ی ‌ه ده‌رهه‌ق به‌میلله‌ت‌و‬ ‫ده‌وڵه‌تبوونی كوردستان‪ .‬ئه‌م ‌ه وێڕای‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی ونبوون����ی هه‌قیقه‌ته‌كانی����ش‬ ‫زۆرج����ار به‌وه‌ی له‌ده‌ڤ����ه‌ری فاڵن ئه‌و‬ ‫روداو‌ه ئه‌نجامدراو‌ه یان له‌ناوچه‌ی سه‌ر‬ ‫به‌فاڵن ‌ه ئه‌وه‌ش بۆت ‌ه هۆی شاردنه‌وه‌و‬ ‫په‌رده‌پۆش����كردنی هه‌قیقه‌تێكیتر ك ‌ه‬ ‫جارێكیت����ر هێز‌ه سیاس����ییه‌كان لێی‬ ‫به‌رپرس����یارن‪ .‬بۆش����ایی ده‌س����ه‌‌اڵتی‬ ‫حكوم����ه‌ت به‌فعل����ی له‌ناوچه‌یه‌ك����داو‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌وه‌ش زاڵێتی ده‌س����ه‌‌اڵتی‬ ‫حیزبێك����ی سیاس����ی له‌ناوچه‌ی����ه‌ك‬ ‫وایكردوو‌ه هه‌قیقه‌ت����ی مه‌رجه‌عه‌كان‪،‬‬ ‫ش����ته‌كان‪ ،‬به‌رپرسیارێتی‌و مسداقیه‌ت‬ ‫له‌ده‌ستبدرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش ده‌رگای زیاتر‌و‬ ‫زه‌مینه‌ی وا‌اڵتر ك����ردوو‌ه بۆ هه‌ریه‌ك‬ ‫له‌و پارت���� ‌ه سیاس����یانه‌ی حوكمڕانی‬ ‫هه‌ر ناوچه‌یه‌ك له‌ناوچه‌كان ده‌كه‌ن تا‬ ‫بڵێن حكومه‌ت خه‌تاباره‌و حكومه‌تیش‬ ‫بڵێ هێزێكی سیاس����ی با‌اڵده‌ست ‌ه له‌و‬ ‫ناوچه‌ی ‌ه ك ‌ه ئه‌وه‌ش واده‌كات قه‌واره‌ی‬ ‫س����ه‌ربه‌خۆیی حكوم����ه‌ت ده‌خات ‌ه ژێر‬ ‫پرس����یاره‌وه‌و هه‌ڵه‌یه‌ك����ی مێژوویی ‌ه‬ ‫ده‌رهه‌ق به‌میلله‌تیش‪.‬‬ ‫بێگومان له‌و باره‌یه‌و‌ه نموونه‌ی زیندوو‬ ‫واقعیش هه‌ن‪ ،‬بۆی ‌ه كاتی ئه‌و‌ه هاتوو‌ه‬ ‫هه‌م خه‌ڵك هۆشمه‌ندان ‌ه مامه‌ڵ ‌ه له‌گه‌ڵ‬ ‫روداوه‌كان����دا بكه‌ن ب ‌ه له‌به‌رچاوگرتنی‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندی گشتی كۆمه‌ڵ‌و مه‌سه‌له‌كه‌‪،‬‬ ‫هه‌م هێز‌ه سیاس����ییه‌كان ئه‌و راستیی ‌ه‬ ‫بزانن ك ‌ه حوكمڕانی راس����ت‌و دروست‬ ‫ب����ه‌م ش����ێواز‌ه ته‌مه‌ن����ی درێژنابێت‌و‬ ‫پێویستیان به‌پرۆسه‌یه‌كی چاكسازیی‬ ‫ریش����ه‌یی هه‌ی ‌ه له‌ناو خۆیان����دا‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ئه‌رك����ی هه‌م����وو الیه‌كمان���� ‌ه پێكه‌و‌ه‬ ‫كار بۆ بونیادنانه‌وه‌ی به‌ها راس����تی‌و‬ ‫شارس����تانییه‌كان بنێین تاسیستمێك‬ ‫هه‌بێت بۆحوكمڕان����ی‌و و‌اڵته‌ك ‌ه تیایدا‬ ‫مرۆڤه‌كان وه‌ك یه‌ك‌و بێجیاوازی مافی‬ ‫هاو‌اڵتی بونیان هه‌بێت‌و ئه‌رك‌و مافیان‬ ‫پارێزراو بێت‪.‬‬

‫‪13‬‬

‫پێکه‌نین وه‌ک هێزێکی به‌رەنگاری‬ ‫ رێبین هه‌ردی‬ ‫"پێکه‌نین ب ‌ه به‌رزت���ر ل ‌ه گریان بزانه‌‪،‬‬ ‫چونک��� ‌ه پیکه‌نینی���ان ب���ۆ ئاده‌میزاد‬ ‫خوڵقاندووه‌"‬ ‫رابڵێ‬ ‫ل��� ‌ه شه‌س���ته‌کانی س���ه‌ده‌ی رابردودا‬ ‫میخائیل باختین ک ‌ه یه‌کێک ‌ه ل ‌ه نوسه‌ر‌ه‬ ‫دیاره‌کانی روسیا ک ‌ه ب ‌ه سه‌رچاوه‌یه‌کی‬ ‫س���ه‌ره‌کی گرنگرتری���ن‌و کاریگه‌رترین‬ ‫قوتابخانه‌کان���ی ره‌خن���ه‌ی ئه‌ده‌ب���ی‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت فکری دائه‌نرێت‪ ،‬بڕوای وابوو‬ ‫له‌هه‌م���وو سیس���ته‌مێکی س���ته‌مکار‌و‬ ‫داخراودا پێکه‌نین‌و ش���ادی یه‌کێک ‌ه ل ‌ه‬ ‫گرنگترین ئامرازه‌کانی به‌رەنگاربونه‌وه‌ی‬ ‫س���ته‌مکارو ب ‌ه گژاچون���ه‌وه‌ی کلتوری‬ ‫باو‪ .‬پێکه‌نین‌و ش���ادی هه‌میش��� ‌ه دژی‬ ‫دڵڕه‌قی‌و توندوتیژییه‌‪ ،‬باختین ئه‌ڵێت‬ ‫"توندوتی���ژی‪ ،‬پێکه‌نی���ن ناناس���ێت"‪.‬‬ ‫دڵڕه‌ق‌و سته‌مکاره‌کان هه‌میش ‌ه جدی‌و‬ ‫توڕه‌‌و بیزارن‌و کاتیان بۆ پێکه‌نین نیه‌‪.‬‬ ‫"ته‌نها کلتور‌ه دۆگما‌و س���ته‌مکاره‌کان‬ ‫به‌ش���ێوه‌یه‌کی یه‌کالیه‌ن��� ‌ه جدی���ن"‪.‬‬ ‫سته‌مکاریی‌و تۆره‌یی‪ ،‬دڵڕه‌قی‌و جدیه‌ت‬ ‫کۆمه‌ڵێک شتی پێکه‌و‌ه دراون‌و له‌یه‌ک‬ ‫جی���ا نابن���ه‌وه‌‪ .‬هه‌میش��� ‌ه بڕێکی زۆر‬ ‫ل ‌ه جدیه‌ت‪ ،‬ل ‌ه وش���کی ل��� ‌ه توڕه‌یی ل ‌ه‬ ‫س���ته‌مکاریدا هه‌ی ‌ه ک ‌ه وایان لێئه‌کات‬ ‫دنی���ای ده‌رەوه‌ی بازن���ه‌ی خۆی���ان‬ ‫هه‌میش��� ‌ه وه‌ک ناح ‌هز‌و دوژمن ته‌ماشا‬ ‫بکه‌ن‪ .‬س���ته‌مکاران تاوانی پێکه‌نین‌و‬ ‫شۆخی‌و گاڵته‌یان نی ‌ه له‌ناو فه‌زایه‌کی‬ ‫لێکچووی خۆیاندا نه‌بێت‪ .‬هه‌ر شتێکی‬ ‫بێگان���ه‌‪ ،‬دور ل ‌ه کۆنتڕۆڵ���ی خۆیان‪،‬‬ ‫دور ل��� ‌ه فه‌زای ملکه‌چ���ی‌و گوێڕایه‌ڵی‬ ‫ده‌وره‌به‌ریان‪ ،‬ت���وڕه‌و جدییان ئه‌کات‪.‬‬ ‫سته‌مکاره‌کان هه‌میش ‌ه دنیای ده‌ره‌وه‌ی‬ ‫بازن���ه‌ی ستایش���ی خۆی���ان ب ‌ه جدی‬ ‫وه‌رئه‌گرن‌و مامه‌ڵ ‌ه ئه‌که‌ن‌و هه‌میش��� ‌ه‬ ‫ت���وڕه‌‌و ناخوش���نودن‪ .‬ئامرازه‌کان���ی‬ ‫ناخۆشنودیش���یان هه‌میش��� ‌ه دڵڕه‌قی‌و‬ ‫توندوتیژیی���ه‌‪ .‬توند‌وتی���ژی ل ‌ه ونبونی‬ ‫رۆحی ش���اددا روو ئه‌دات‪ ،‬ل ‌ه نه‌بونی‬ ‫پێکه‌نین‌و گیانی ش���ۆخیدا روو ئه‌دات‪.‬‬ ‫س���ته‌مکاریی چی ‌ه جگ ‌ه ل��� ‌ه به‌ردەوام‬ ‫نه‌هیش���تنی پانتایی پێکه‌نین‌و شادی‌و‬ ‫پڕکردن���ی ب ‌ه دڵه‌ڕاوک���ێ‌و خه‌مباریی‪.‬‬ ‫س���ته‌مکاره‌کان به‌و فه‌زا خه‌مبارانه‌دا‬ ‫ئه‌ناسرێنه‌و‌ه ک ‌ه به‌رده‌وام ب ‌ه کۆمه‌ڵگادا‬ ‫باڵوی ئه‌که‌نه‌وه‌‪ .‬به‌اڵم وه‌ک میش���یل‬ ‫فۆکۆ گوتوێتی ل ‌ه کوێ ده‌سه‌اڵت هه‌بوو‬ ‫ه���ه‌ر له‌وێش به‌رگری هه‌ی���ه‌‪ .‬باختین‬ ‫پێکه‌نین‌و ش���ادی‌و نوکت��� ‌ه ب ‌ه یه‌کێک‬ ‫ل ‌ه ئام���راز‌ه گرنگه‌کان���ی رزگاریخوازی‬ ‫ئه‌زانێت ک ‌ه دژی سته‌مکاری هه‌ڵوێست‬ ‫وه‌رئه‌گرێ���ت‪ .‬بێهود‌ه نی ‌ه هه‌میش���ه‌‌و‬ ‫پێ ب��� ‌ه پێی س���ته‌مکاریی نۆکته‌کان‌و‬ ‫شانۆگه‌ریی ‌ه کومیدییه‌کان زیاد ئه‌که‌ن‪.‬‬ ‫ه���ه‌ر پێکه‌نینێ���ک‪ ،‬ه���ه‌ر قاقه‌ی���ه‌ک‬ ‫تێکش���کاندنی ئه‌و کلت���ور‌ه بێده‌نگ‌و‬ ‫غه‌مگینه‌ی��� ‌ه ک ‌ه س���ته‌مکار به‌س���ه‌ر‬ ‫کۆمه‌ڵگادا س���ه‌پاندوێتی‪ .‬هه‌میش��� ‌ه‬ ‫پێکه‌نین ل ‌ه گریان ره‌سه‌نتر‌و زیندوتره‌‌و‬ ‫ته‌عبی���ر ل ‌ه ئ���ازادی م���رۆڤ ئه‌کات‪.‬‬ ‫ئه‌رس���تۆ ل��� ‌ه زۆر زووه‌و‌ه وتبوی "ل ‌ه‬ ‫نێوان ئاژه‌ڵه‌کاندا‪ ،‬مرۆڤ تاک ‌ه ئاژه‌ڵ ‌ه‬ ‫ک ‌ه پێئه‌که‌نێت"‪ .‬پێکه‌نین سنوره‌کانی‬ ‫نه‌ریت ئه‌بڕێت‪ ،‬ده‌سه‌اڵت ب ‌ه گاڵته‌جار‬ ‫ئه‌گرێت‌و ئه‌یکات ‌ه که‌ره‌سه‌ی پێکه‌نین‪.‬‬ ‫جدیه‌ت‌و ش���ۆخی‪ ،‬توڕه‌یی‌و پێکه‌نین‬ ‫ئه‌و دوالیزم ‌ه هه‌میشه‌یین ک ‌ه ئه‌که‌وێت ‌ه‬ ‫نێوان ده‌سه‌اڵتی سته‌مکار‌و کۆمه‌ڵگاوه‌‪.‬‬ ‫پێکه‌نین رزگاربه‌خش���ه‌‪ ،‬چونک ‌ه نه‌ک‬ ‫هه‌ر ل��� ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کانی ده‌س���ه‌اڵت‬ ‫رزگارمان ئ���ه‌کات‪ ،‬به‌ڵک���و ل ‌ه کۆت‌و‬ ‫به‌نده‌کانی خۆدی���ش ئازادمان ئه‌کات‪.‬‬ ‫باختین ئه‌ڵێت "پێکه‌نین نه‌ک شێوازی‬ ‫ده‌ره‌ک���ی‪ ،‬به‌ڵک���و ش���ێوازی ده‌رونی‬ ‫هه‌قیقه‌ت���ه‌‪ .‬نه‌ک هه‌ر ل ‌ه سانس���ۆری‬ ‫ده‌ره‌کی‪ ،‬به‌ڵکو ل ‌ه سانسۆری ده‌رونیش‬ ‫رزگار ئه‌کات‪ ،‬پێکه‌نین مرۆڤ ل ‌ه ترسی‬ ‫موقه‌ده‌س‌و رابردوو ‌و ده‌سه‌اڵت رزگار‬ ‫ئه‌کات ک ‌ه به‌درێژایی هه‌زاران س���اڵ ل ‌ه‬ ‫ده‌رونی مرۆڤدا دروست بوون"‪.‬‬ ‫وات ‌ه وه‌ک باختین بڕوای وای ‌ه پێکه‌نین‌و‬ ‫گاڵته‌ج���اڕی‌و نۆکته‌ک���ردن‪ ،‬کۆمه‌ڵێک‬ ‫ئام���رازن ک��� ‌ه خه‌ڵک هه‌وڵئ���ه‌ده‌ن بۆ‬ ‫روبه‌ڕوبه‌نه‌وه‌ی توند‌وتیژیی‌و ده‌سه‌اڵتدا‬ ‫س���ودی لێ س���ه‌ر بگرن‪ .‬ل ‌ه پێکه‌نین‌و‬ ‫گاڵته‌جاڕی���دا به‌رگرییه‌ک هه‌ی ‌ه ک ‌ه دژ‬ ‫ب ‌ه ده‌س���ه‌اڵتی س���ه‌رکوتکه‌رو کلتوری‬ ‫بااڵده‌ست هه‌ڵویست وه‌رئه‌گرێت‌و ئه‌و‬ ‫جدیه‌ت��� ‌ه له‌ناو ئه‌بات ک ‌ه ده‌س���ه‌اڵتی‬

‫خۆسه‌پێنه‌ری کۆمه‌اڵیه‌تی یان سیاسی‬ ‫یان ته‌نانه‌ت دین���ی ب ‌ه خۆیه‌و‌ه وه‌ری‬ ‫ئه‌گرێت‪ .‬پێکه‌نین‌و نوکت ‌ه ئه‌و بوارانه‌ی‬ ‫ره‌خنه‌کاری‌و به‌رگریی ‌ه ل��� ‌ه فه‌زایه‌کدا‬ ‫ک ‌ه رێگه‌ی به‌رگری ب ‌ه شکڵی ئاشکرا‌و‬ ‫رێگه‌پێدراو بوونی نیه‌‪ .‬‬ ‫پێکه‌نین کرده‌یه‌کی سیاسی کاریگه‌ر‌ه‬ ‫ک ‌ه ل��� ‌ه کۆنترۆڵی پۆلیس‌و سانس���ۆر‌و‬ ‫لیس���تی ش���ت ‌ه قه‌ده‌غ���ه ک���راوه‌‌کان‬ ‫رائه‌کات‌و فه‌زایه‌کی گه‌رم‌وگوڕ ل ‌ه نێوان‬ ‫که‌سانێکدا دروست ئه‌کات ک ‌ه ل ‌ه فه‌زای‬ ‫سته‌مکاریدا هه‌موو په‌یوه‌ندییه‌کان جێی‬ ‫گومان‌و مه‌ترسییه‌‪ .‬پێکه‌نین گێڕانه‌وه‌ی‬ ‫رۆح���ی پێکه‌وه‌ب���وون‌و هاوکاریی ‌ه ل ‌ه‬ ‫هه‌لومه‌رجێکدا ک ‌ه هه‌موو پێکه‌وه‌بوون‌و‬ ‫هاوکارییه‌ک چاودێریکراو‌و جێی گومانه‌‪.‬‬ ‫پێکه‌نین‌و نۆکته‌‌و گاڵته‌جاڕی شێوازێکی‬ ‫دیالۆگ ‌ه ک ‌ه سانسۆر ناکرێت‌و له‌ده‌ست‬ ‫چ���او‌و گۆی���ی س���ته‌مکاران رائه‌کات‌و‬ ‫بۆیان ده‌س���ته‌مۆ ناکرێت‪ .‬ل ‌ه راستیدا‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌ک���ی جه‌وه���ه‌ری له‌نێ���وان‬ ‫پێکه‌نی���ن‌و دیموکراس���ی ل��� ‌ه الیه‌ک‌و‬ ‫سته‌مکاری‌و خه‌مباریدا له‌الیه‌کی دیه‌و‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ .‬سیس���ته‌م ‌ه دیموکراس���ییه‌کان‬ ‫سیس���ته‌می پ���ڕ پێکه‌نین‌و ش���ادن‌و‬ ‫سته‌مکاره‌کانیش خه‌مبار‌و دڵته‌نگ‪ .‬بی‬ ‫هود‌ه نی ‌ه گه‌وره‌ترین س���ته‌مکاره‌کانی‬ ‫دنیا کار له‌س���ه‌ر غه‌مگین���ی‌و گریان‌و‬ ‫توڕه‌یی خه‌ڵک ئه‌که‌ن‪ .‬که‌م س���ته‌مکار‬ ‫هه‌ی ‌ه هه‌میش��� ‌ه گریان‌و غه‌مباری وه‌ک‬ ‫هێزێکی بزوێنه‌ر بۆ ده‌س���ته‌به‌رکردنی‬ ‫ته‌ماعه‌کانی ب���ه‌کار نه‌هێنابێت‪ .‬ترس‬ ‫ل ‌ه خه‌مبار نه‌بون‌و نه‌گریان هه‌میش��� ‌ه‬ ‫وه‌سواس���ێکی س���ه‌ره‌کی س���ته‌مکار‌ه‬ ‫گه‌وره‌کان���ی دنیا بووه‌‪ .‬ب ‌ه پێچه‌وانه‌و‌ه‬ ‫پێکه‌نین‌و ش���ادی‌و نوکت���ه‌‪ ،‬ئامرازی‬ ‫گ���ه‌وره‌ی پۆچه‌ڵکردن���ەوه‌ی خه‌ونی‬ ‫سته‌مکاران بووه‌‪.‬‬

‫ته‌نها کلتور‌ه دۆگما‌و‬ ‫سته‌مکاره‌کان‬ ‫به‌شێوه‌یه‌کی یه‌کالیه‌ن ‌ه‬ ‫جدین"‪ .‬سته‌مکاریی‌و‬ ‫تۆره‌یی‪ ،‬دڵڕه‌قی‌و‬ ‫جدیه‌ت کۆمه‌ڵێک شتی‬ ‫پێکه‌وه‌ دراون‌و له‌یه‌ک‬ ‫جیا نابنه‌وه‬ ‫ب���ه‌اڵم هه‌م���وو ش���ادی‌و پێکه‌نی���ن‌و‬ ‫رزگاریخ���واز‌و‬ ‫گاڵته‌جاڕیی���ه‌ک‬ ‫ئازادیبه‌خ���ش نیه‌‪ .‬پێکه‌نین بۆ ئه‌وه‌ی‬ ‫ببێت ‌ه هێزێک���ی رزگاریخواز‌و ئامرازێکی‬ ‫به‌رگ���ری له‌به‌رده‌م ده‌س���ه‌اڵتدا ئه‌بێت‬ ‫هه‌ڵگری چه‌ند سیفه‌تێک بێت‪ :‬ئه‌بێت‬ ‫گشتی بێت‌و جه‌ماوه‌ری بێت‪ ،‬ده‌الله‌ت‬ ‫ل ‌ه دیدێکی گش���تی بۆ جیهان‌و مرۆڤ‬ ‫بکات‌و دواجار ئه‌بێت ل ‌ه په‌یوه‌ندییه‌کی‬ ‫ره‌خنه‌گرانه‌دا بێت له‌گه‌ل هه‌لومه‌رجی‬ ‫ب���او‌و ره‌مزه‌کانی���دا‪ .‬ه���ه‌ر ش���ادی‌و‬ ‫پێکه‌نینێ���ک ل ‌ه کێش���ه‌دا نه‌بێ له‌گه‌ڵ‬ ‫ده‌سه‌اڵت‌و کلتوری باودا‪ ،‬نه‌ک ئه‌م دور‌ه‬ ‫ئازادیخواز‌ه له‌ده‌س���ت ئ���ه‌دات‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫ئه‌بێت ب ‌ه پارێزه‌ری ده‌سه‌اڵت‌و کلتوری‬ ‫باو‪ .‬ئه‌و حه‌شامه‌ته‌ی هه‌ڵئه‌په‌ڕێت‌و پی‬ ‫ئه‌که‌نێت‌و هیستریایان ‌ه شاد‌ه بۆ ویرانیی‬ ‫یان هه‌نگاوێک ک ‌ه سته‌مکاری به‌رهه‌می‬ ‫هێن���اوه‌‪ ،‬دیوێک���ی تری ئ���ه‌و گریان‌و‬ ‫خه‌مباریه‌ی ‌ه ک ‌ه ده‌س���ه‌اڵتی سته‌مکار‬ ‫وه‌ک ئام���رازی حوکمڕان���ی ب���ه‌کاری‬ ‫دێنێت‪ .‬پێکه‌نین‌و شادی‌و نوکت ‌ه تا ئه‌و‬ ‫کات ‌ه ئازادیبه‌خ���ش‌و ئامرازی به‌رگری‌و‬ ‫ژیانێکی باش���ترن ک ‌ه ل ‌ه په‌یوه‌ندیه‌کی‬ ‫ناکۆک���دا بن ب��� ‌ه ده‌س���ه‌اڵته‌وه‌‪ ،‬نه‌ک‬ ‫ئامرازی ئه‌و ده‌سه‌اڵت ‌ه بن‪.‬‬ ‫غه‌مگی���ن نه‌بون‌و ش���ادی‌و پێکه‌نین‪،‬‬ ‫نوکت���ه‌‌و گاڵته‌ج���اری‌و کۆمیدیا‌و زۆر‬ ‫جدی نه‌بون ئامرازی هه‌ر‌ه س���ه‌ره‌کی‬ ‫به‌رەن���گاری‌و رزگاریخوازی���ن ت���ا ئه‌و‬ ‫کات���ه‌ی ل��� ‌ه په‌یوه‌ندییه‌ک���ی ناکۆک‌و‬ ‫ره‌خنه‌گردان له‌گه‌ڵ واقیع‌و ده‌سه‌اڵت‌و‬ ‫کلتوری خۆسه‌پێندا‪.‬‬


‫‪14‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪birura.awene@gmail.com‬‬

‫بیرورا‬

‫ئایا كه‌مینه‌كان له‌ هه‌ڵكشان ‌ی ئیسالمیه‌كان بترسن؟‬ ‫ئا‪ :‬یه‌حیا به‌رزنجی‌‬ ‫ده‌ینوسێت‬

‫مه‌رگی هه‌ژ‌مو‌نیه‌ت‪:‬‬ ‫پارتی‌و یه‌کگرتوو له‌بادینان‬ ‫یه‌کگرتوو خیتابێک���ی ئاینیان هه‌یه‪ ،‬که‬ ‫مۆرکی نه‌ته‌وه‌ییه‌كه‌ی کاڵه‪ .‬ده‌رنه‌که‌وتنی‬ ‫یه‌کگرتوو وه‌ك سۆرانی خیتانی پارتی له‬ ‫به‌رامبه‌ریاندا توشی قه‌یرانکرد‪ .‬وه پارتی‬ ‫نه‌یتوانی له به‌رامبه‌ر خیتابی ئیس�ل�امی‬ ‫ئه‌وان���دا خیتابێکی تر بهێنێت���ه ئاراوه‪.‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه ب���ۆ الوازیی الیه‌نی‬ ‫رۆش���نبیری پارتی‪ .‬پارتی له س���ه‌ره‌‌‌تای‬ ‫دروس���تبوونیه‌وه هه‌تا ئێستا گه‌وره‌ترین‬ ‫کێش���ه‌ی له گ���ه‌ڵ چینی بیرک���ه‌ره‌وه‌‌و‬ ‫رۆش���نبیراندا هه‌ی���ه‪ .‬له وانلی���ه‌وه هه‌تا‬ ‫عه‌باس���ی وه‌لی‪ .‬هه‌رئه‌مه‌شه که خاوه‌نی‬ ‫الوازتری���ن میدیا‌و الوازتری���ن ئایده‌لۆژیا‌و‬ ‫الوازتری���ن خیتاب���ه‪ .‬گه‌رچ���ی پارت���ی‬ ‫بودجه‌‌یه‌ك���ی زه‌به‌الح���ی بۆ ده‌س���ه‌اڵتی‬ ‫ن���ه‌رم هه‌یه ب���ه‌اڵم هی���چ ده‌رئه‌نجامێکی‬ ‫نی���ه‪ .‬ئه‌م قه‌یرانه په‌یوه‌س���ته به کرۆکی‬ ‫ش���ێوازی بوون���ی پارتیی���ه‌وه‪ .‬ده‌بینین‬ ‫یه‌کێت���ی نیش���تمانی کوردس���تان پاش‬ ‫جیابوونه‌وه‌ی گ���ۆڕان رووبه‌ڕووی هه‌مان‬ ‫قه‌یران بووه‌ته‌وه‪.‬‬ ‫له‌به‌رامب���ه‌‌ر نه‌بوونی خیتابێکی به‌رامبه‌ر‪،‬‬ ‫خه‌ڵکی بادین���ان رووده‌که‌نه ئیس�ل�امی‬ ‫سیاسی‪ .‬دیاره له رووی ستراکتۆر‌و باری‬ ‫ده‌روونی���ه‌وه پارتی‌و یه‌کگرت���وو له زۆر‬ ‫رووه‌وه له یه‌ك ئه‌چن‪ .‬کاتێک حیزبه‌کان‬ ‫له‌یه‌ک ئه‌چن‪ ،‬یان له زۆر رووه‌وه له یه‌ک‬ ‫ئه‌چن ئه‌وا هه‌‌میشه مه‌ترسی گواستنه‌وه‌ی‬ ‫ئه‌ندامه‌کانی���ان بۆ یه‌كت���ری هه‌یه (هه‌ر‬ ‫ئه‌م���ه‌ش ب���وو ه���ۆکاری قه‌ده‌غه‌کردنی‬

‫له‌پ���اش روداوه‌كانی‌ زاخۆ كه‌مینه‌كانی‌‬ ‫غه‌ی���ره‌ ئیس�ل�ام ل���ه‌و ناوچان���ه‌ ت���ا‬ ‫راده‌یه‌ك ده‌ترس���ن له‌ چاره‌نوس���یان‬ ‫به‌ تایبه‌ت���ی‌ له‌ ئه‌گه‌ری‌ هه‌ڵكش���انی‌‬ ‫پارته‌ ئیس�ل�امییه‌كان له‌ كوردستاندا‪،‬‬ ‫تاچه‌ن���د ئه‌و پرس���ه‌ له‌جێی‌ خۆیدایه‌؟‬ ‫ب���ۆ راڤه‌كردنی‌ ئه‌م باس���ه‌ نوس���ه‌ری‌‬ ‫ش���اره‌زا له‌بواری‌ ئیس�ل�امی‌ سیاس���ی‌‬ ‫ش���وان ئه‌حمه‌د ده‌ڵێت «ئه‌و ترسه‌ تا‬ ‫راده‌ی���ه‌ك له‌ جێیخۆیدا‪ ،‬ئه‌وه‌ ترس���ی‌ شوان ئه‌حمه‌د‬ ‫به‌ ته‌نها مه‌س���یحی‌‌و یه‌زیدییه‌كانیش‬ ‫نیی���ه‌‪ ،‬به‌ڵكو ترس���ی‌ خه‌ڵكه‌ لیبڕال‌و‬ ‫مه‌ده‌نی‌‌و عه‌لمانیه‌كانیشه‌ كه‌ له‌جیهانی‌‬ ‫ئیسالمیدا ئه‌ژین‪ ،‬له‌ دوای‌ سه‌رهه‌ڵدانی‌‬ ‫به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌‌و س���ه‌ركه‌وتنی‌ پارته‌‬ ‫ئیس�ل�امییه‌كان ل���ه‌ میس���ر‌و تونس‌و‬ ‫لیبی���او ره‌نگه‌ له‌ س���وریاش‪ ،‬بێگومان‬ ‫ئه‌و ترس���ه‌ زیاتربووه‌‌و مه‌ترسیشه‌ بۆ‬ ‫په‌راوێزخستنی‌ ئه‌و خه‌ڵكه‌و كه‌مایه‌تییه‌‬ ‫ئاینییه‌كان‌و س���ه‌ركوت كردنیان‪ .‬به‌اڵم‬ ‫هه‌لومه‌رجی‌ كوردستان جیاوازه‌ له‌چاو‬ ‫هه‌لومه‌رجی‌ ئه‌و واڵته‌ عه‌ره‌بییانه‌‪ ،‬نه‌ك‬ ‫به‌وه‌ی‌ كه‌ له‌ كوردستاندا ده‌سه‌اڵتێكی‌‬ ‫دادپه‌روه‌رانه‌ ترو هێزێكی‌ رۆشنگه‌رتر‌و‬ ‫عه‌لمانی‌ ترو كراوه‌ له‌ ده‌سه‌اڵتدایه‌‪ .‬به‌و‬ ‫مانایه‌ی‌ كه‌ هێزی‌ ئیس�ل�امی‌ سیاسی‌‬ ‫ئه‌و س���ه‌نگ‌و قه‌واره‌ی���ه‌ی‌ نییه‌ له‌چاو‬ ‫ئه‌و واڵتانه‌‪ ،‬به‌نمون��� ‌ه ته‌مه‌نی‌ ئیخوان‬ ‫نزیكه‌ی‌ ‪ 80‬س���اڵه‌ له‌ میسردا‪ .‬یان ئه‌و‬ ‫هێزه‌ جیهادی‌‌و س���ه‌له‌فییانه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر به‌‬ ‫دات���اش ئ���ه‌و به‌راورده‌بكه‌ین دوای‌ ‪20‬‬ ‫ساڵ‌ به‌س���ه‌ر راپه‌ڕیندا‪ ،‬سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌و ده‌كات «ته‌ده‌ی���ون زۆرتر بووه‌ له‌ چاو‬ ‫هه‌م���وو گه‌نده‌ڵی‌‌و ناش���یرینییه‌ی‌ كه‌ جاراندا‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ هه‌یانه‌‪ ،‬ئیسالمییه‌كان كه‌ به‌ش���ێكی‌ ئه‌و ته‌ی���اره‌ دینییانه‌ی‌‬ ‫به‌ هه‌مووی‌ ‪ 13‬كورسیان له‌ په‌رله‌ماندا كه‌ له‌دوای‌ روخانی‌ س���ه‌دامه‌وه‌ روویان‬ ‫به‌ده‌س���ت هێناوه‌ كه‌ ئ���ه‌وه‌ش ناگاته‌ كردووه‌ت���ه‌ عێ���راق پارت���ی‌ ئاینی���ن‌و‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ كه‌ بتوانن كاریگه‌ری‌ به‌جێبهێڵن‪ .‬ده‌سه‌اڵتیان به‌ده‌سته‌وه‌یه‌‪ ،‬له‌و دیومان‬ ‫له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئه‌و ترس���ه‌ زۆره‌ به‌رامبه‌ر ئێرانه‌و توركیا ئیس�ل�امییه‌كان زۆربه‌ی‌‬ ‫ته‌وژمی‌ ئیسالمی‌ له‌ كوردستاندا ره‌نگه‌ كورس���یه‌كانی‌ په‌رله‌مانیان به‌ده‌سته‌‪.‬‬ ‫له‌جێی‌ خۆیدا نه‌بێت‪ ،‬ترس���ێكه‌ زیاتر هه‌روه‌ه���ا پته‌وبوون���ی‌ ده‌س���ه‌اڵتی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت كاری‌ له‌س���ه‌ر بكات زه‌قی‌ ئیس�ل�امییه‌كان به‌ه���ۆی‌ شۆڕش���ی‌‬ ‫بكات���ه‌وه‌‌و گ���ه‌وره‌ی‌ ب���كات بۆئه‌وه‌ی‌ به‌ه���اری‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌‪ .‬جگ���ه‌ له‌وه‌ش‬ ‫پایه‌كانی‌ خۆی‌ قایم تر بكات‪ ،‬ده‌یه‌وێ‌ ئه‌و ناعه‌داله‌تی‌‌و گه‌نده‌ڵی‌‌و ده‌س���ه‌اڵته‌‬ ‫ئ���ه‌و ئاگاییه‌ بداته‌ خۆرئاواو ناوخۆش خراپه‌ی‌ یه‌كێت���ی‌‌و پارتی‌ كه‌ له‌ماوه‌ی‌‬ ‫ك���ه‌ ئ���ه‌م هێزان���ه‌ ئه‌گ���ه‌ر كۆنترۆڵی‌ ئه‌م ‪ 20‬س���اڵه‌ به‌كاریان هێناوه‌‪ ،‬بووه‌‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌ی‌ كوردی‌ بكه‌ن‌و ده‌س���ه‌اڵت به‌ جۆرێك له‌ ت���ۆخ كردنه‌وه‌ی‌ مه‌یلی‌‬ ‫بگرنه‌ ده‌س���ت‪ ،‬ئ���ه‌وا ده‌بن���ه‌ مایه‌ی‌ ته‌ده‌یون له‌ الی‌ خه‌ڵك‌و س���ه‌یركردنی‌‬ ‫س���ه‌خڵه‌ت كردنی‌ ئ���ه‌و كه‌مینانه‌ی‌ له‌ ئ���ه‌و پارت���ه‌ ئیس�ل�امییانه‌ وه‌ك���و‬ ‫كوردستاندا ئه‌ژین‌و س���ه‌ركوت كردنی‌ ئه‌نته‌رناتیڤێ���ك‪ .‬ب���ه‌اڵم ته‌ده‌یون له‌‬ ‫ئه‌و هێزه‌ عه‌لمانییانه‌ی‌ له‌ كوردستاندا كوردستاندا به‌گش���تی‌ نه‌گه‌یشتووه‌ته‌‬ ‫هه‌ن‪ .‬ئێس���تا ئه‌گ���ه‌ر له‌ ش���اره‌كانی‌ ئاستێكی‌ ترسناك‪ ،‬هه‌لومه‌رجی‌ ئابوری‌‬ ‫هه‌رێم بڕوانی‌ درك ب���ه‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ كوردس���تان ب���ه‌ره‌و باش���تر ده‌ڕوات‪،‬‬ ‫مه‌زاهی���ری‌ ته‌ده‌یون له‌پێش���ڕه‌ویدایه‌‪ ،‬ترس���ی‌ كوردقڕان له‌ الیه‌ن حكومه‌تی‌‬ ‫ئایا ئ���ه‌وه‌ ئاماژه‌نین بۆ بااڵكردنی‌ ئه‌و عێڕاقیی���ه‌وه‌ نه‌ماوه‌‪ ،‬ش���ه‌ڕی‌ ناوخۆ‌و‬ ‫پارته‌ ئیس�ل�امییانه‌؟ ش���وان له‌وه‌شدا سه‌نگه‌ر له‌یه‌كتر گرتن‪ ،‬ئه‌مانه‌ وه‌های‌‬ ‫پێیوای���ه‌ ئایندارانی‌ هه‌رێ���م دوورن له‌ له‌خه‌ڵ���ك ك���ردووه‌ كه‌ ح���ه‌ز له‌ ژیان‬ ‫توندڕه‌وییه‌وه‌‪ .‬به‌و هۆكارانه‌ی‌ باس���ی‌ بكه‌ن‪ ،‬له‌گه‌ڵیش���یا كران���ه‌وه‌ی‌ واڵتی‌‬

‫ئ���ه‌‌و رووداوان���ه‌ی ئه‌م دوایی���ه‌ی زاخۆ‪،‬‬ ‫نابێ���ت ته‌نها وه‌ها لێکدرێت���ه‌وه که‌چی‬ ‫روویدا‪ .‬به‌ڵکو ل���ه‌وه گرنگتر ئه‌وه‌یه بیر‬ ‫ل���ه‌و پانتای���ی‌و چوارچێوه‌ی���ه بکرێته‌وه‬ ‫ک���ه تیایدا ئه‌نجام���دراوه‪ .‬به‌م پێیه ئێمه‬ ‫چوارچێوه‌یه‌کم���ان هه‌یه که رووداوه‌که‌ی‬ ‫تیا رووئه‌دات‪ ،‬له هه‌مانکاتدا مه‌به‌‌ستێکمان‬ ‫هه‌یه که رووداوه‌که‌ی له پێناودا روویداوه‌و‬ ‫ئه‌و ی���اری‌و ته‌کتیکانه بۆ گه‌یش���تن به‌و‬ ‫مه‌به‌س���ته دارێژراو‌و ئه‌‌نجامدراون‪ .‬دیاره‬ ‫مه‌به‌‌س���ت هه‌میش���ه یان زۆرب���ه‌ی کات‬ ‫نه‌وتراوه‪ ،‬به‌اڵم بۆئ���ه‌وه‌ی به نه‌وتراویی‬ ‫بمێنێته‌وه‪ ،‬ده‌بێ زۆر بوترێ هه‌تا نه‌وتراو‬ ‫هه‌س���تی پێنه‌كرێ���ت‪ .‬دی���اره بۆئه‌وه‌ی‬ ‫باشتر بتوانین رووداوه‌که له چوارچێوه‌ی‬ ‫خۆیا راڤه‌که‌ی���ن‌و مانا‌و مه‌به‌‌س���ته‌کانی‬ ‫روونکه‌ین���ه‌وه‪ ،‬ده‌بێ هه‌ن���دێ هه‌نگاوی‬ ‫پێشینه‌یی بنێین‪ .‬یه‌که‌م؛ ئه‌وه‌ی روویدا‪،‬‬ ‫رووداوێک���ی کوتوپڕنه‌ب���وو‪ ،‬ده‌رئه‌نجامی‬ ‫هه‌ڵچونێکی جه‌ماوه‌ری���ی نه‌بوو‪ .‬دووه‌م؛‬ ‫له هه‌مانکاتدا ئ���ه‌وه‌ی روویدا رووداوێکی‬ ‫ئاینی نه‌بوو؛ به‌و مانایه ناڕه‌زایی خه‌ڵکی‬ ‫ئه‌و ده‌ڤه‌ره نه‌بوو به‌رامبه‌ر به شوێنه‌کانی‬ ‫رابواردن‪ .‬ئه‌گه‌رچی ت���ۆوی ناڕه‌زاییه‌کی‬ ‫وه‌هاش له نێو خه‌ڵكیدا هه‌بووبێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌رگیز له‌و ئاسته‌دا نه‌بوو که ببێته هۆی‬ ‫هه‌ڵچونی له‌و شێوه‌یه‪ .‬سێیه‌م؛ کوردستان‬ ‫به گشتی‌و بادینان به تایبه‌تی کۆمه‌ڵگای‬ ‫په‌رچه‌كردارنین‪ ،‬به‌ڵکو هه‌میشه هه‌‌رچیه‌ک‬ ‫له کوردستان رووئه‌دات بزوێنه‌رێکی هه‌یه‪.‬‬ ‫چوار؛ له‌و ده‌ڤه‌ره هێزی ئاس���ایش هێنده‬ ‫الوازنیه هه‌تا خه‌ڵكی بوێرن به ئاره‌زووی‬ ‫خۆی���ان به‌ب���ێ بوونی هیچ ترس���ێک له‬ ‫سزادان به کاری وه‌ها هه‌ستن‪.‬‬ ‫ئه‌مانه هه‌موو پێمانده‌ڵێن که ئه‌و رووداوه‬ ‫دروس���تکراوه‪ ،‬به‌رهه‌مهێنراوه‪ ،‬بۆئه‌وه‌ی‬ ‫زه‌مینه خۆش���کات ب���ۆ ئه‌نجامدانی کاری‬ ‫سیاس���ی‪ .‬دی���ارده‌ی وه‌ها ل���ه دونیای‬ ‫ئاسایش���دا بێوێنه نیه‪ ،‬بگره‪ ،‬زۆر‌و باڵوه‪.‬‬ ‫هه‌ر ته‌نه���ا ئاماژه‌دان به ئه‌و کارانه‌ی که‬ ‫نازییه‌کان پێی هه‌س���تان له سه‌رووبه‌ری‬ ‫هاتنه س���ه‌ر ده‌س���ه‌اڵتیانا بۆ سه‌پاندنی‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتیان‪ ،‬وه‌ک ئاگ���ر تێبه‌ردان���ی‬ ‫په‌رله‌م���ان‌و کاری ت���ر‪ ،‬بۆئ���ه‌وه‌ی رێگا‬ ‫خۆشکه‌ن بۆ ته‌سککردنه‌وه‌ی ئازادییە‌کان‌و‬ ‫گرتنی نه‌یاره‌کانیان‪.‬‬ ‫دی���اره ئه‌گ���ه‌ر الیه‌نێک ی���ان حکومه‌ت‬ ‫بیه‌وێ���ت‪ ،‬خه‌ڵکانێ���ک بگرێ���ت‪ ،‬ی���ان کۆمۆنیس���تی کرێکاری له س���لێمانی له‬ ‫گه‌ش���ه‌ی الیه‌نێکی سیاسی بوه‌ستێنێت‪ ،‬الی���ه‌‌ن یه‌کێتیه‌وه)‪ .‬بۆیه هێنده کێش���ه‬ ‫ده‌بێت زه‌مینه خۆش���کات بۆ رێگرتنێکی نیه بۆ که‌س���ێکی گه‌‌وره‌بوونی نێو که‌ش‌و‬ ‫وه‌ها‪ .‬ئه‌وه‌ی له زاخ���ۆ له نێوان پارتی‌و هه‌‌وای پارێزه‌ری‪ ،‬عه‌شیره‌تگه‌ری بادینان‬ ‫یه‌کگرت���وودا رووی���دا‪ ،‬رووداوێک بوو که ببێته ئه‌ندامی پارتێکی ئیسالمی سیاسی‬ ‫ده‌چێته خان���ه‌ی ئه‌و نیگه‌رانیانه‌ی پارتی که به‌هه‌م���وو ش���ێوه‌یه‌ک ته‌بایه له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌رامبه‌ر الوازبوونی پێگه‌ی خۆی هه‌یه‌تی دونیابینییه‌کانیدا‪.‬‬ ‫له‌‌و ناوچه‌یه‌داو هه‌روه‌ها گه‌شه‌ی یه‌كگرتوو ده‌بێ ئاماژه‌ به‌‌وه‌ش بکه‌ین‪ ،‬که په‌یوه‌ندی‬ ‫بادینان‌و س���ۆران وه‌ك جاران دابڕاوو‌ پڕ‬ ‫له به‌رامبه‌ردا‪.‬‬ ‫هیمداد شاهین‬ ‫ب���ۆ تێگه‌یش���تنێکی زانس���تییانه ده‌بێ له به‌ربه‌س���ت نیه‪ .‬له‌ڕاس���تیدا زۆرینه‌ی‬ ‫هه‌وڵبدرێت ئه‌و بنه‌مایانه بدۆزرێته‌وه که خه‌ڵکی ه���ه‌ردوو ال ئه‌وه‌یان ال روونه که‬ ‫بوونه‌ته مای���ه‌ی ئه‌م ته‌قینه‌وه‌یه‪ .‬یه‌کێک جگه ل���ه که‌مێک دیالێکت���ی زمانی‪ ،‬که‬ ‫ی‬ ‫له‌و بنه‌مایانه بریتییه له ش���وێنی بادینان ‌له هه‌موو واڵتانی دونی���ادا بوونی هه‌یه‪ ،‬ڕێگه‌م له‌ پرۆسه‌ی‌ سوتاندن ‌‬ ‫له خه‌یاڵی سیاس���ی پارتیدا‪ .‬بادینان ئه‌و هێنده جی���اوازی له‌نێوان ئ���ه‌م دووانه‬ ‫‌دا كتێبه‌كان گرت‪ ،‬كه‌وا له‌به‌رده‌م‬ ‫ناوچه‌ی���ه‌ که له خه‌یاڵ���ی پارتیدا‪ ،‬وه‌ک نی���ه‪ .‬به جیامانه‌وه‌ش���یان ته‌نه���ا له‌به‌ر‬ ‫حیزبێک ناوچه‌ی بااڵده‌ست‌و قه‌ڵه‌مره‌وی گه‌ش���ه‌نه‌كردنی کۆمه‌ڵ���گای کوردییه بۆ باڵه‌خانه‌ك ‌هی‌(زانكۆ) دا ڕوویدا‪.‬‬ ‫(هایدگه‌ر‪ ،‬له‌دواهه‌مین‬ ‫پارتی���ه‪ ،‬وه ب���ه پش���ت به‌‌س���تن ب���ه‌م کۆ‌مه‌ڵگایه‌كی ده‌وڵه‌تی‪.‬‬ ‫ناوچه‌یه‪ ،‬پارتی ده‌توانێت حوکمی هه‌موو ک���ه پارت���ی هه‌س���ت ده‌كات درزێ���ک چاوپێكه‌وتنیدا)‬ ‫کوردوس���تان‪ .‬دیاره ناوچ���ه‌ی قه‌ڵه‌مڕه‌و که‌‌وتوه‌ت���ه نێو ناوچ���ه‌ی قه‌ڵه‌مڕه‌ویه‌وه‪،‬‬ ‫به‌شێکی ژیانی حیزبی سیاسی کوردییه‪ .‬که ئه‌ن���دام‌و ده‌نگی ل���ه‌و ناوچه‌یه‌دا که هه‌میشه‌ هاوبه‌ش���ێكی‌ ئینسانی‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫ی دواج���ار بگه‌ڕێین���ه‌وه‌ بۆ‬ ‫ئه‌مه ته‌نه���ا پابه‌ند نیه ب���ه پارتییه‌وه‪ .‬ده‌بێ به مس���ۆگه‌ری بۆ ئه‌وبێت‪ ،‬ده‌چێت بۆ ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ناوچه‌ی سه‌ربه‌حیزب له خه‌یاڵی حیزبدا‪ ،‬بۆ الیه‌نێکی سیاس���ی تر وه ئه‌و به‌باشی (مانا)‌و (ستایل)ی‌ ژیان‪ ،‬ڕاستیه‌كه‌ ‌‬ ‫هێمنی‌و ئارامی‌و دڵنیایی ده‌به‌خشێت‪ .‬به ناتوانێت رێی لێبگرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ش مه‌به‌ستی هه‌ریه‌كێ���ك له‌ ئێم ‌ه پێی‌ خۆش���ه‌ به‌و‬ ‫ی‬ ‫له ده‌س���تدانی ناوچه‌ی بااڵده‌س���ت‪ ،‬ئه‌‌وا به‌یاننامه‌ک���ه‌ی یه‌کگرتووبوو که ده‌ڵێت؛ ش���ێوه‌ی ‌ه كار بكات تا ستایل‌و مانا ‌‬ ‫حیزب ده‌بێت���ه بوونه‌وه‌رێک���ی گه‌رۆکی «ده‌زانین پارتی کوێی دێش���ێت»‪ .‬ئیتر ژی���ان بگۆڕێت‪ ،‬هه‌میش���ه‌ هه‌ریه‌ك ل ‌ه‬ ‫ی قودره‌تمه‌ندێك‬ ‫بێجێگه‌ی بێ ماڵ‪ .‬دیاره الیه‌نی ئابوری‌و س���یناریۆی ئه‌وه ده‌س���ت پێئ���ه‌کات که ئێم ‌ه ده‌یه‌وێت ڕۆڵ��� ‌‬ ‫ی ژیان‪ ،‬با‬ ‫ی ف���ه‌زا ‌‬ ‫جیوپۆله‌تیکیش ده‌بێ له به‌رچاوبگیرێت‪ ،‬چ���ۆن ده‌بێت رێگا ل���ه دیارده‌یه‌كی وه‌ها بگێڕێ���ت بۆ گۆڕین ‌‬ ‫بگیرێت‪ .‬ره‌نگ���ه یه‌كه‌م هه‌ن���گاوی ئه‌م وا دابنێی���ن ك���ه‌ (ش���خرز) كتێبێكه‌‪،‬‬ ‫له هه‌مانکاتدا‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌ كۆی‌ تێكسته‌كان ‌‬ ‫ی وه‌هم ‌‬ ‫له پێناوی هێشتنه‌وه‌ی هه‌‌ژ‌موونی خۆی‪ ،‬کاره‪ ،‬له کێش���ه‌ی دابه‌ش���کردنی پاره‌ی كتێببێك ‌‬ ‫ی‬ ‫پارت���ی له رابوودوودا چه‌ندین ش���ێواز له هه‌تیوانه‌وه ده‌ستیپێکردبێت که ‌له نێوان نێ���و ئه‌م كتێب ‌ه ویس���تێك ‌ه بۆ گۆڕین ‌‬ ‫ته‌کتیک‌و خیتابی جیاوازی به‌کارهێناوه‪ .‬رێکخراوی خێرخوازی بارزانی‌و یه‌کگرتوودا ژیان به‌ وه‌همێ���ك‌و هیچی‌ تر‪ ،‬دواجار‬ ‫ی گرنگی‌ هه‌یه‌! په‌یام ‌ه‬ ‫شخرز په‌یامێك ‌‬ ‫یه‌کێک له‌‌و خیتابانه خیتابی س���ۆرانییه‪ .‬هاته‌ئاراوه‪.‬‬ ‫ی نێ���و ئه‌م كتێبه‌ بریتییه‌ ل ‌ه‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر بێت���وو پارت���ی به بااڵده‌س���تی گ���ه‌ر رووداوی حه‌‌ڤده‌ی دوو توانی پالنی گرنگه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی پڕۆژه‌ی‌ كتێب‪ ،‬كتێب‬ ‫نه‌مێنێت���ه‌وه ئه‌وا س���ۆرانی ده‌بنه حاکم‪ .‬گه‌ش���ه‌ی پارت���ی له‌ناوچ���ه‌ی ده‌ره‌وه‌ی كوش���تنی‌ كۆ ‌‬ ‫حاکم بوونی سۆرانی وه‌ها وێناده‌كرێت که قه‌ڵه‌مڕوه‌ی پارتی‪ ،‬به تایبه‌ت سلێمانی‪ ،‬وه‌كو مانا‪ ،‬ش���خرز دێت‌و ڕۆڵی‌ كتێب‬ ‫ترسێکه بۆ س���ه‌ر به‌ها‌و که‌لتور‌و پێگه‌ی شکست پێبهێنێت‪ ،‬ئه‌وا رووداوی سه‌ره‌تای بوون ل���ه‌ كتێب وه‌رئه‌گرێته‌وه‌‪ ،‬ڕۆڵێك‬ ‫خه‌ڵكی بادینی‪ .‬هه‌ر ئه‌م هۆکاره‌ش���ه که ئه‌م مانگه‌ی زاخۆ‪ ،‬به‌هه‌مانشێوه ناتوانێت ب���ه‌ كتێب ده‌دات ك ‌ه ته‌نیا گوزارش��� ‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌رگیز دوو ئیداره‌یی ته‌واونابێت‪ ،‬هه‌رگیز کۆتای���ی به گه‌ش���ه‌ی یه‌کگرت���وو بێنێت ل ‌ه (وه‌هم)‪ ،‬واتا ب��� ‌ه وه‌همانیه‌تكردن ‌‬ ‫ی تر‬ ‫زمانی یه‌کگرتووی کوردی نایه‌ته ئاراوه‪ ،‬له‌بادینان‪ .‬ب���ه تایبه‌ت له‌دۆخێکی وه‌هادا كتێ���ب وه‌كو كتێب‪ ،‬ب��� ‌ه مانایه‌ك ‌‬ ‫هه‌رگیز یه‌ك هێزی پێش���مه‌رگه‌و ئاسایش که میدیای ناتوانرێ���ت کۆنترۆڵ بکرێت‪ .‬ئیدی‌ كتێب چی���دی‌ كتێب نیه‌‪ ،‬كتێب‬ ‫دروست نابێت‪ ،‬چه‌ندین شتی تریش‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ده‌ب���ێ پارتی له‌‌وه ب���ه ئاگابێت که تازه ئه‌گه‌ر بنوسرێت یان نه‌نوسرێـت ئید ‌‬ ‫ب���ه‌اڵم ل���ه به‌رامب���ه‌ر هێزێک���ی وه‌ک دره‌نگه بۆ وه‌س���تانی گه‌شه‌ی یه‌كگرتوو هیچ ل��� ‌ه بابه‌ت���ه‌كان ناگۆڕێ���ت‪ ،‬واتا‬ ‫یه‌كگرتوودا ئه‌م خیتابی ترسی بااڵده‌ست به‌م شێوه‌یه‪ .‬پارتی ناچاره به سیاسه‌تی یه‌كسانكردنه‌وه‌ی‌ نوس���ینی‌ كتێب ب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی كتێب‪ ،‬لێره‌وه‌ چید ‌‬ ‫بوونی س���ۆرانی کاریگ���ه‌ری نیه‪ .‬چونکه هێشتنه‌وه‌ی هه‌ژ‌موونی خۆیدا بچێته‌وه‪ .‬نه‌نوس���ینه‌وه‌ ‌‬

‫ده‌بێ پارتی له‌‌وه‬ ‫به ئاگابێت که تازه‬ ‫دره‌نگه بۆ وه‌ستانی‬ ‫گه‌شه‌ی یه‌كگرتوو به‌م‬ ‫شێوه‌یه‬

‫شخرز‬

‫ی‬ ‫پارتی‌ به‌درێژای ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ 62‬رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆپیشاندانه‌كان ‌‬ ‫سلێمانی نه‌یهێشت‬ ‫بچوكترین جوڵه‌ ل ‌ه‬ ‫هه‌ولێر‌و بادیناندا‬ ‫بكرێت‪ ،‬ئیتر بۆ‬ ‫ی‬ ‫ناتوانێت چاره‌سه‌ر ‌‬ ‫ی بادینان‬ ‫گرفته‌كان ‌‬ ‫بكات‬

‫ئێم���ه‌ له‌گه‌ڵ‌ خۆرئ���اواو تێكه‌اڵوبوونی‌ ناتوانێت چاره‌سه‌ری‌ گرفته‌كانی‌ بادینان‬ ‫كلتوره‌كان‪ ،‬ئه‌مانه‌ وایانكردووه‌ ئه‌گه‌ر بكات‪ .‬ئه‌گه‌ر ئ���ه‌م دۆخه‌ وه‌كو خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌ده‌یونیش تۆخ ببێته‌وه‌‪ ،‬به‌و ش���ێوه‌ بهێڵرێته‌وه‌ به‌ زیانی‌ زۆری‌ پارتی‌ ته‌واو‬ ‫زۆر ته‌قلیدی���ه‌ نابێ���ت‌و به‌رهه‌مهێنانی‌ ده‌بێ���ت‪ ،‬به‌تایبه‌تی‌ ل���ه‌ رووی‌ واڵتانی‌‬ ‫توندوتی���ژی‌‌و دروس���تبوونی‌ هێ���زی‌ ده‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫دوای‌ سه‌ركه‌وتنی‌ پارته‌ ئیسالمییه‌كان‬ ‫هاوشێوه‌ی‌ جوندولئیسالم‪.‬‬ ‫ل���ه‌ عێراقدا به‌هۆی‌ ئ���ه‌و توندڕه‌ویی له‌ شۆڕش���ی‌ به‌هاری‌ عه‌ره‌بی‌ ده‌وترێت‬ ‫ئاینییه‌وه‌‪ ،‬شوێنێك بۆ خه‌ڵكی‌ ئاینزای‌ پارت���ه‌ سیاس���ییه‌ ئیس�ل�امییه‌كان تا‬ ‫غه‌یره‌ ئیس�ل�ام نه‌مایه‌وه‌‪ ،‬كوردس���تان راده‌ی���ه‌ك غروریان بۆ په‌یدا بووه‌؟ له‌و‬ ‫تاكه‌ وێستگه‌ بووه‌ كه‌ ئه‌و كه‌مایه‌تییانه‌ باره‌یه‌ شوان ده‌ڵێت «ئیخوان هێزێكی‌‬ ‫رووی‌ تێبكه‌ن‪ ،‬دوای‌ روداوه‌كانی‌ زاخۆ‪ ،‬گ���ه‌وره‌ی‌ په‌لوپ���ۆداره‌و یه‌كگرتووش‬ ‫خه‌ڵكێ‌ ل���ه‌ مزگه‌وت���ه‌وه‌ ده‌رئه‌چێت‌و وێن���ه‌ی‌ ئیخوانه‌ له‌ كوردس���تان‪ ،‬ئه‌م‬ ‫هێرش ده‌كاته‌ سه‌ر شوێنه‌كانی‌ ئه‌وان‪ ،‬هێزانه‌ ئه‌وه‌ ناشارنه‌وه‌ كه‌ سه‌ركه‌وتنی‌‬ ‫ئای���ا چۆن نه‌ترس���ن له‌ ئاین���ده‌؟ له‌و الیه‌كی���ان س���ه‌ركه‌وتنی‌ هه‌مویانه‌‌و تا‬ ‫باره‌یه‌وه‌ ش���وان ده‌ڵێ���ت «له‌عێڕاقدا راده‌یه‌كی���ش تموحی‌ ده‌س���ه‌اڵتیان له‌‬ ‫ده‌وڵه‌تی‌ تیا نه‌بوو‪ ،‬هه‌روه‌ها به‌ته‌واوه‌تی‌ ال دروس���ت ده‌كات‌و رۆژێك كۆنترۆڵی‌‬ ‫ئاس���ایش له‌ده‌س���ت چووبوو‪ ،‬قاعیده‌ كۆمه‌ڵگای‌ كوردی‌ بك���ه‌ن‪ ،‬ئه‌وه‌ش له‌‬ ‫ش���وێن پێی‌ خۆی‌ كرده‌وه‌‪ ،‬ئه‌جێندای‌ ئێس���تادا خه‌ونێك���ی‌ دووره‌‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫قاعیده‌و هاوش���ێوه‌كانی‌ به‌رنامه‌ هه‌ره‌ له‌ كات���ی‌ یه‌كگرتن���ی‌ هه‌م���وو پارته‌‬ ‫س���ه‌ره‌كییه‌كانیان لێدانی‌ مه‌س���یحی‌‌و ئیس�ل�امییه‌كان له‌ هه‌ڵبژاردندا ناتوانن‬ ‫ئێزیدی‌‌و خه‌ڵكان���ی‌ رۆژئاوابوو‪ ،‬به‌اڵم بۆڕی‌ یه‌كێتی‌‌و پارتی‌‌و گۆڕان بده‌نه‌وه‌‪.‬‬ ‫ل���ه‌و واڵتان���ه‌ گه‌نده‌ڵ���ی‌‌و حوكمی‌‬ ‫له‌كوردس���تاندا ن���ه‌ پێگ���ه‌ی‌ قاعده‌و‬ ‫جیه���اد هه‌ی���ه‌‪ ،‬ن���ه‌ جڵ���ه‌وی‌ ئه‌منی‌ بنه‌ماڵه‌‌و نایه‌كس���انی‌ ئه‌وه‌ی‌ هێناوه‌ته‌‬ ‫له‌ده‌ست ئه‌و هێزانه‌دایه‌و نه‌ ده‌سه‌اڵتی‌ ئاراوه‌ كه‌ ئیس�ل�امییه‌كان پێشڕه‌و بن‪،‬‬ ‫هه‌رێمه‌كه‌شمان روخاوه‌‪ .‬به‌اڵم له‌دنیادا هه‌رێمی‌ كوردس���تانیش ئه‌و كێشانه‌ی‌‬ ‫ب���ه‌رده‌وام كه‌مینه‌ له‌و ترس���ه‌دایه‌ كه‌ هه‌یه‌‪ ،‬ل���ه‌و باره‌یه‌وه‌ ش���وان پێیوایه‌‬ ‫ببن���ه‌ قوربانی‌‪ .‬هیوادارم كوردس���تان نه‌بوونی‌ چاكسازی‌ هه‌موو شتێ‌ به‌رهه‌م‬ ‫به‌و دۆخه‌دا نه‌ڕوات‪ .‬كۆمه‌ڵگه‌ی‌ ئێمه‌ دێنێ���ت‪ ،‬وتیش���ی‌ «ئه‌وه‌ی‌ چانس���ی‌‬ ‫چیتر به‌رگه‌ی‌ ئه‌و هه‌موو داوه‌ش���ین‌و ئه‌وانی‌ له‌ واڵتاندا فڕاندووه‌‪ ،‬ناشیرینی‌‬ ‫لێكت���رازان‌و ش���ه‌ڕانگێزییه‌ ن���ه‌كات‪ ،‬ده‌سه‌اڵته‌كانه‌‪ ،‬ناشیرینی‌ عه‌بدولناسڕو‬ ‫جۆره‌ها شه‌ڕوش���ۆر تاقیكرانه‌وه‌‌و جگه‌ س���ادات‌و موب���اره‌ك وای‌ ك���ردووه‌‬ ‫له‌ ماڵوێرانی‌ هیچ سودێكی‌ تری‌ نه‌بوو‪ ،‬ئیخوانه‌كان بكاته‌ فریشته‌‪ ،‬ناشیرینی‌ بن‬ ‫له‌ئه‌گ���ه‌ر روودانی‌ ئ���ه‌و گریمانه‌یه‌‪ ،‬به‌ عه‌لی‌ واده‌كات غه‌نوشی‌ ببێته‌ فریشته‌‪،‬‬ ‫ته‌واوه‌تی‌ ئاش���تی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌ خه‌ڵكی‌ هه‌ر واڵتێ‌ له‌ ناو گه‌نده‌ڵی‌‌و سیس���تمی‌‬ ‫كوردس���تان ده‌كه‌وێته‌ مه‌ترس���ییه‌وه‌‌و بنه‌ماڵه‌ی���ی‌‌و دیكتاتۆری‌‌و به‌هه‌ده‌ردانی‌‬ ‫ده‌بێته‌ خاڵێكی‌ ره‌ش���یش به‌ناوچاوی‌ س���امانی‌ خه‌ڵ���ك‌و بێحورمه‌تی‌ كردن‬ ‫مێژووی‌ گه‌له‌كه‌مان���ه‌وه‌‪ ،‬ته‌نها هه‌ندێ‌ ب���ه‌ خه‌ڵكه‌ك���ه‌ی‌‪ ،‬خه‌ڵكی‌ ئ���ه‌و واڵته‌‬ ‫ش���تی‌ بچوكمان هه‌یه‌ ك���ه‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ په‌ن���ا بۆ پوش���ێكیش ده‌ب���ن‪ .‬ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ك���وردی‌ ئیفتیخاری‌ پێوه‌ب���كات یه‌ك فه‌ت���ح به‌خه‌ڵك���ی‌ فه‌له‌س���تینی‌ كرد‪،‬‬ ‫له‌وانه‌ ئه‌و پێكه‌وه‌ ژیانه‌ ئاشتیخوازانه‌ی‌ حه‌ماس���ی‌ تیا به‌هێزبوو‪ ،‬له‌و وه‌ختانه‌‬ ‫نێوان پێكهاته‌كانیه‌تی‌‪ .‬ئه‌و فه‌لته‌یه‌ی‌ له‌ مه‌حمود ده‌روێش���یان پرسی‌ وتیان‬ ‫له‌ زاخۆ رویداوه‌ ده‌كه‌وێته‌ س���ه‌ر شانی‌ ئه‌وه‌ فه‌له‌س���تینیه‌كان سه‌لماندیان كه‌‬ ‫ده‌وڵه‌ت‪ .‬پێویس���ته‌ ن���ه‌ك ئه‌و كۆگاو پشتگیری‌ توندڕه‌وی‌ ده‌كه‌ن‌و حه‌ماس‬ ‫باڕانه‌ی‌ مه‌س���یحی‌ به‌رێ���وه‌ی‌ ئه‌بات‪ ،‬ل���ه‌ هه‌ڵب���ژاردن بردی���ه‌وه‌‪ .‬مه‌حمود‬ ‫به‌ڵكو ئه‌و مه‌س���اج‌و شوێنانه‌ی‌ تریش ده‌روێ���ش ب���ه‌ پێكه‌نین���ه‌وه‌ وتویه‌تی‌‬ ‫كه‌ روخس���ه‌تی‌ پێدراوه‌‌و خه‌ڵكی‌ بیانی‌ «من خه‌ڵكی‌ فه‌له‌ستین باش ده‌ناسم‪،‬‬ ‫به‌ڕێ���وه‌ی‌ ده‌ب���ات بیانپارێ���زن‪ ،‬ئه‌ی‌ حه‌ماسیان خۆش ناوێت‪ ،‬ئه‌وه‌ له‌ رقی‌‬ ‫ئه‌رك���ی‌ حكومه‌ت چیی���ه‌؟ خۆ ئه‌ركی‌ یاسر عه‌ره‌فات‌و سوها عه‌ره‌فات‌و فه‌تحه‌‬ ‫ده‌وڵه‌ت ئه‌وه‌ نییه‌ له‌س���ه‌رو خه‌ڵكه‌وه‌ كه‌ واڵتیان ك���ردووه‌ به‌ گه‌نده‌ڵ‌ خانه‌‪،‬‬ ‫دابنیشێت‌و شت بماشێته‌وه‌‪ ،‬پێویسته‌ نه‌ك له‌خۆشی‌ به‌رنامه‌كانی‌ حه‌ماس»‪.‬‬ ‫هه‌موو ئه‌و شتانه‌ به‌ یاسا چاره‌سه‌ری‌ خه‌ڵك له‌ هه‌رێم بۆ تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ له‌و‬ ‫ب���كات‪ .‬ئه‌گه‌ر جدییه‌تێك ل���ه‌ پارتیدا دوو حیزبه‌‪ ،‬ده‌نگ به‌ ئیس�ل�امییه‌كان‬ ‫وه‌ك تاك���ه‌ حوكمڕانی‌ ئ���ه‌و ناوچه‌یه‌‌و ئ���ه‌ده‌ن‪ ،‬ناش���یرینی‌ ئه‌و ده‌س���ه‌اڵت‌و‬ ‫خاوه‌نی‌ زه‌ب���ه‌الح ترین ده‌زگای‌ ئه‌منی‌ ده‌موچاوانه‌ وه‌های‌ كردووه‌‪ ،‬كه‌ ‪ 20‬ساڵه‌‬ ‫هه‌بێت‪ ،‬ده‌توانێت چاره‌سه‌ری‌ سه‌رجه‌م له‌سه‌ر شاشه‌كانن‌و كورسی‌ ده‌سه‌اڵت‬ ‫گرفته‌كان بكات‪ .‬پارتی‌ به‌درێژایی‌ ‪ 62‬جێناهێڵن‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ لێره‌ ئیسالمییه‌كانی‌‬ ‫رۆژی‌ خۆپیش���اندانه‌كانی‌ س���لێمانی‌‌و كردووه‌ت���ه‌ فریش���ته‌ ناش���یرینی‌ ئه‌و‬ ‫گه‌رمی���ان نه‌یهێش���ت بچوكترین جوڵه‌ ده‌س���ه‌اڵته‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمه‌ نه‌وه‌ك‬ ‫له‌ هه‌ولێر‌و بادینان���دا بكرێت‪ ،‬ئیتر بۆ ئیسالمییه‌كان فریادڕه‌س بن‪.‬‬

‫ی‬ ‫له‌و دوو چه‌مكه‌‪ ،‬كتێب كه‌ به‌ش���ێك ‌‬ ‫ی‬ ‫دانه‌ب���ڕاوی‌ دونیای‌ هه‌ر ئینس���انێك ‌‬ ‫نوسه‌ره‌‪ ،‬پێكدێت له‌ قه‌ناعه‌ت‌و باوه‌ڕ‪،‬‬ ‫ی خۆی‌ بیر ئه‌چێته‌و‌ه‬ ‫كتێب ك ‌ه ئاڕاسته‌ ‌‬ ‫ك ‌ه ئاڕاسته‌كه‌ی‌ كتێب بوونیه‌تی‌‪ ،‬جگ ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌عریف ‌‬ ‫ل���ه‌و‌هی‌ ناتوانێـت دابڕان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫دوو جۆر ل ‌ه ملمالنێ‌ ده‌ست پێ‌ ناكات‪ ،‬درووست بكات‪ ،‬ناشتوانێت ئیزافه‌یه‌ك ‌‬ ‫ملمالنێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌بێ���ت بۆس���ه‌ر كتێبه‌كان ‌‬ ‫ی نوس���ین‌و نه‌نوس���ین‪ ،‬شخرز پوخت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫یه‌كێك���ه‌ له‌و كتێبانه‌ی‌ ك���ه‌ ده‌یه‌وێت پێش خۆی‌‪ ،‬ناش���توانێت بوون ‌‬ ‫گۆڕانێ���ك ل���ه‌ سه‌رئاس���ت ‌‬ ‫ی دونی���ادا ل ‌ه شوێنی‌ دونیادا ده‌ستنیشان بكات‌و‬ ‫درووس���ت بكات‪ ،‬گۆڕانێك ك ‌ه بریتیی ‌ه دواجار ناتوانێـت به‌ س���اده‌ترین شێو‌ه‬ ‫ی پێناسه‌ بكاته‌وه‌‪ ،‬كۆمه‌ڵێك باوه‌ڕ‬ ‫ل ‌ه به‌ وه‌همانیه‌تكردنی‌ هه‌ر تێكستێك خۆ ‌‬ ‫ك ‌ه ل ‌ه فۆرمی‌ كتێبێكدا بوونی‌ هه‌بێت‪ ،‬له‌م كتێبه‌ وه‌همی���ه‌دا هه‌ی ‌ه نكوڵی‌ ل ‌ه‬ ‫كه‌ره‌س���ت ‌ه مه‌عریفیه‌كان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناكات‪ ،‬به‌اڵم نكوڵ ‌‬ ‫ی نێ���و ئه‌م كتێب بوونی‌ خۆ ‌‬ ‫كتێب ‌ه كۆمه‌ڵێك كه‌ره‌س���ت ‌ه ‌‬ ‫ی وه‌همین له‌ هه‌ر كتێب���ك ده‌كات ل ‌ه دواخۆیه‌و‌ه‬ ‫ی تری‌ نێو‬ ‫كه‌ ت���ه‌واوی‌ كتێبه‌كه‌ پێكده‌هێنن‪ ،‬ئه‌م ل���ه‌ دایك بێ���ت‪ ،‬باوه‌ڕێك��� ‌‬ ‫ی مه‌عریف ‌‬ ‫كتێب ‌ه به‌ ته‌نها كێش���ه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌م كتێب��� ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه كه‌ پێیوای ‌ه ئه‌و‌ه ‌‬ ‫لۆكاڵ ‌‬ ‫ی درووست ناكات‪ ،‬بگره‌ كێش ‌ه بۆ ده‌ستنیشانی‌ ئێس���تا‌و داهاتوو ده‌كات‬ ‫ی‬ ‫ی ڕاب���ردون‪ ،‬پێیوایه‌ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫هه‌موو ئه‌و بنه‌ما مه‌عریفی‌‌و فه‌لسه‌فی ‌ه كتێبه‌كان ‌‬ ‫جیهانیه‌ش تێكده‌ش���كێنێـت‪ ،‬ڕه‌گه‌ز‌ه هه‌یه‌ به‌س ‌ه بۆ ته‌فسیركردنه‌و‌ه دونیا‌و‬ ‫ی تر نی ‌ه‬ ‫سه‌ره‌كییه‌كانی‌ نێو ئه‌م كتێب ‌ه بریتین چیتر پێویس���تیمان به‌ كتێب ‌‬ ‫ل ‌ه ب��� ‌ه كااڵیی كردنی‌ كتێ���ب‪ ،‬گوتار‌ه بۆ ته‌فس���یركردنه‌و‌ه دونیا‪ ،‬گرنگترین‬ ‫جددیه‌كانی‌ نێو ئ���ه‌م كتێب ‌ه كاركردن ‌ه سیفه‌تێك كه‌ هه‌ی ‌ه له‌م كتێب ‌ه وه‌همیه‌دا‬ ‫له‌س���ه‌ر مۆدێلیزه‌كردن ‌‬ ‫ی هه‌ر ش���تێك ‌ه ك ‌ه بیه‌وێت‬ ‫ی (ن ‌ه نوسین)‪ ،‬س���ڕینه‌وه‌ ‌‬ ‫واتا ئیدی‌ پێویس���ته‌ گه‌وره‌ترین گه‌ش ‌ه قس ‌ه له‌س���ه‌ر ئه‌م كتێب ‌ه بكات‪ ،‬كتێب‬ ‫ی‬ ‫ی مرۆڤه‌‌و مرۆڤیش بوونه‌وه‌رێك ‌‬ ‫له‌ كتێ���ب نه‌نوس���یندا ببینرێت‌و ئیتر به‌رهه‌م ‌‬ ‫كتێب نوس���ین كۆتای���ی پێبێت‪ ،‬ئیتر ئ���ازاده‌‪ ،‬هه‌ر بۆی ‌ه ئه‌م كتێب ‌ه ده‌یه‌وێت‬ ‫ته‌نان���ه‌ت تراژیدیا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌دیهێنه‌ره‌كه‌یه‌وه‌ ئازاد ‌‬ ‫ی گ���ه‌وره‌ش نابێت له‌ ڕێگ���ه‌ ‌‬ ‫ی تێكست ‌‬ ‫ی ل ‌ه دایك بوون ‌‬ ‫ببێت به‌ هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كتێبه‌ك ‌ه وه‌كو به‌دیهێنراو‌و به‌دیهێنه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خ���ۆی‌‌و بۆخۆ ‌‬ ‫گه‌وره‌‪ ،‬ئه‌م كتێب ‌ه ئیش ده‌كات له‌سه‌ر كتێبه‌ك��� ‌ه ل���ه‌ دوا ‌‬ ‫كۆتای���ی هێنان ب ‌ه پڕۆژه‌‌و پڕۆس���ه‌ ‌‬ ‫ی مۆنۆپ���وڵ بكات‪ ،‬ئ���ه‌م كتێب ‌ه كاریش‬ ‫كتێب‪ ،‬كتێبێك ده‌یه‌وێـت پڕۆژه‌ ‌‬ ‫ی كتێب ده‌كات له‌س���ه‌ر له‌ناوبردنی‌ هۆشیاری‌‌و‬ ‫بكوژێت‪ ،‬یه‌كێك ل ‌ه چه‌مكه‌ گرنگه‌كان ‌‬ ‫ی تایبه‌تیی��� ‌ه خودییه‌كان‪،‬‬ ‫ی هه‌ڵبژاردن��� ‌‬ ‫ی مه‌عریف���ی‌ س���ارته‌ر چه‌مك ‌‬ ‫دونی���ا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خود ‌‬ ‫ی كتێب لێ���ره‌دا ناتوانێـت چید ‌‬ ‫قه‌ناعه‌ته‌‪ ،‬دواجار «خراپه‌ ‌‬ ‫ی مه‌نه‌فێس���ت‌و ئه‌زم���وون بكات‪،‬‬ ‫ی باوه‌ڕیش خۆ ‌‬ ‫به‌كارده‌هێنێت‪ ،‬ئه‌و پێیوایه‌ ئینس���ان په‌یوه‌ندی‌ درووس���ت بكات���ه‌وه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫بوونه‌وه‌رێك��� ‌ه هه‌ڵگ���ری‌ بڕێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زۆر‌ه دونیا‌و بوون���دا‪ ،‬ئیدی‌ كتێ���ب چید ‌‬

‫ناتوانێت ڕۆڵ ببینێت‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌م كتێب ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌عریفه‌ ‌‬ ‫ی گرنگ��� ‌‬ ‫وه‌همی ‌ه به‌ش���ێك ‌‬ ‫تاز‌هی‌ كتێبه‌كانی‌ دونیا به‌ غه‌یبانیه‌ت‬ ‫ی‬ ‫ده‌كات‪ ،‬وات���ا كه‌ مه‌عریف���ه‌ تازه‌كان ‌‬ ‫ی غه‌یبانیه‌ته‌و‌ه‬ ‫ی تاز‌ه چوو‌ه دۆخ ‌‬ ‫كتێب ‌‬ ‫ی به‌هایه‌ك بۆ ئه‌و مه‌عریف ‌ه تازه‌یه‌‌و‬ ‫ئید ‌‬ ‫كتێب ‌ه تازه‌ی��� ‌ه نامێنێته‌وه‌ كه‌ بتوانین‬ ‫ی بكه‌ین���ه‌وه‌‪ ،‬ل��� ‌ه كۆتاییدا‬ ‫دیبه‌یت��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دوا ‌‬ ‫م���ن بۆچوون���م وای ‌ه بۆ ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌ه���م نه‌كه‌وین ‌ه دۆخ ‌‬ ‫به‌رهه‌مهێنان ‌‬ ‫وه‌همانیه‌ته‌وه‌‪ ،‬پێویس���ت ‌ه ئێمه‌یش كار‬ ‫له‌سه‌ر كوش���تنی‌ ئه‌و پڕۆژه‌ی ‌ه بكه‌ین‪،‬‬ ‫ی ئه‌وا پێویست ‌ه‬ ‫ئه‌گه‌ر نه‌ش���مان توان ‌‬ ‫هه‌ر هی���چ نه‌بێت كار بكه‌ین له‌س���ه‌ر‬ ‫ی كردنی‌ ئ���ه‌و پڕۆژه‌یه‌‪ ،‬ب ‌ه‬ ‫ب��� ‌ه هه‌رێم ‌‬ ‫ی‬ ‫كورتی‌ گرنگ ‌ه وه‌كو ئه‌ركێكی‌ ئه‌خالق ‌‬ ‫ئێم ‌ه كار له‌س���ه‌ر ڕزگاركردنی‌(مانا)‌و‬ ‫ی دونیا بكه‌ین‌و نه‌هێڵین هه‌ڵه‌ی‬ ‫ستایل ‌‬ ‫ی كتێبێ���ك ببێت ‌ه هۆكار‬ ‫نمای���ش كردن ‌‬ ‫ی گه‌وره‌ترین وش���یاری‌‪،‬‬ ‫ب���ۆ كوش���تن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نوس���ه‌ران‌و ڕۆشنبیران ‌‬ ‫هه‌ستكردن ‌‬ ‫دونیا ل ‌ه به‌رئه‌نجامی‌ هه‌ر جۆر‌ه وه‌همێك‬ ‫ئه‌ركێكی‌ ئه‌خالقیه‌‌و سه‌رله‌قێنه‌كانیش‬ ‫دواجار ده‌بن به‌به‌ش���ێكی‌ گه‌وره‌ی‌ ئه‌م‬ ‫پێكهات ‌ه وه‌همیی���ه‌‪ ،‬چونك ‌ه ئه‌م جۆر‌ه‬ ‫ی كتێب ل ‌ه ن���او ده‌بن‬ ‫كتێبان��� ‌ه وێن���ا ‌‬ ‫وه‌ك (كتێ���ب)‌و دای‌ ده‌بڕن ل ‌ه (مانا)‬ ‫ك��� ‌ه خۆی‌و هیچ كام ل���ه‌م كتێبانه‌یش‬ ‫ی ج���وان‌و پڕ ل ‌ه‬ ‫ناتوان���ن دونیایه‌ك��� ‌‬ ‫ی بۆچوون جیاواز درووست بكات‌و‬ ‫كتێب ‌‬ ‫هه‌میشه‌یش ده‌یه‌وێت هه‌موو دونیا ل ‌ه‬ ‫شوێنی‌ خۆیه‌و‌ه ته‌فسیر بكات‪.‬‬


‫تەندروستی‬

‫)‪ )305‬سێشه‌مم ‌ه ‪2011/12/20‬‬

‫"خواردنه‌ كورده‌وارییه‌كان باشترینن بۆ خۆپاراستن له‌قۆڵۆن"‬ ‫ ئا‪ :‬كورده‌ عه‌بدولكه‌ریم‬ ‫دڵه‌ڕاوكێ‌‌و خه‌مۆكی‌‌و په‌ستان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ده‌رونییه‌كان سه‌ره‌كیترین هۆكار ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵئاوسانی‌ قۆڵۆنن‌و پسپۆرێك ‌‬ ‫نه‌خۆشییه‌ هه‌ناوییه‌كانیش‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت كه‌ خواردن ‌ه‬ ‫كورده‌وارییه‌كان باشترینن بۆ‬ ‫ی‬ ‫ی مرۆڤ له‌نه‌خۆش ‌‬ ‫خۆپاراستن ‌‬ ‫قۆڵۆن‪.‬‬ ‫ی قۆڵۆن به‌یه‌كێك‬ ‫ی هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫نه‌خۆش ‌‬ ‫ی ئه‌م سه‌رده‌م ‌ه‬ ‫له‌نه‌خۆش���یی ‌ه باوه‌كان ‌‬ ‫ی هه‌رس‬ ‫ی كۆئه‌ندام ‌‬ ‫داده‌نرێت ك ‌ه توش ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌و پێیده‌ڵی���ن (قۆڵۆن)‪ ،‬به‌پێ ‌‬ ‫لێكۆڵین���ه‌و‌ه پزیش���كییه‌كانیش زیاتر‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫ی خه‌ڵك توش��� ‌‬ ‫ل ‌ه ‪‌ %25‬‬ ‫قۆڵۆن ده‌بن‪.‬‬ ‫ی نه‌خۆشیی ‌ه هه‌ناوییه‌كان‪ ،‬د‪.‬‬ ‫پس���پۆر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌چاوپێكه‌وتنێك ‌‬ ‫محه‌مه‌د ش���ێخان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌وه‌كرد ك ‌ه له‌نه‌خۆش ‌‬ ‫ئاوێنه‌دا ئاماژ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی قۆڵۆندا مرۆڤه‌ك ‌ه وه‌زیف ‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تێكده‌چێت‌و به‌وه‌ش توش��� ‌‬ ‫قۆڵۆن ‌‬ ‫ی یان‬ ‫س���كچوون ده‌بێ���ت یان قه‌ب���ز ‌‬ ‫ی ه���ه‌ردوو حاڵه‌ته‌ك ‌ه‬ ‫هه‌ندێجار توش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌و زۆرجاریش پیساییه‌ك ‌ه لیمان ‌‬ ‫ی ده‌ئاوسێ‌و‬ ‫تێدایه‌‌و هه‌ندێجاریش سك ‌‬ ‫با ده‌كات‪.‬‬ ‫ێ كه‌س ده‌ڵێن‬ ‫ی "چۆن هه‌ند ‌‬ ‫ناوبراو وت ‌‬ ‫(تۆره‌یه‌) به‌و ش���ێوه‌ی ‌ه له‌قۆڵۆنیشدا‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و حاڵه‌ت ‌ه هه‌ی ‌ه ك ‌ه مرۆڤه‌ك ‌ه قۆڵۆن ‌‬ ‫هه‌س���تیار‌ه یان رونت���ر ده‌ڵێن تۆره‌ی ‌ه‬ ‫ی چه‌ند‬ ‫(قولون عصبی‌)‪ ،‬بۆی ‌ه توش��� ‌‬ ‫ی یان سكچون یان‬ ‫ی وه‌ك قه‌بز ‌‬ ‫گرفتێك ‌‬ ‫هه‌ردوكیان ده‌بێت‪.‬‬ ‫ی رونیكرده‌و‌ه ك ‌ه ئه‌گه‌ر مرۆڤه‌ك ‌ه‬ ‫شێخان ‌‬ ‫ی زیاتر ل��� ‌ه (‪ 3‬بۆ ‪ )6‬مانگ‬ ‫ب���ۆ ماو‌ه ‌‬

‫ی‬ ‫ی زۆر خواردن ‌‬ ‫به‌هۆ ‌‬ ‫خۆراكه‌ ئاماده‌كراو‌و‬ ‫ی‬ ‫خێراكان‪ ،‬هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫قۆڵۆن له‌كوردستانیش‬ ‫زیادی‌ كردوه‬

‫ی وه‌ك (قه‌بزی‌‪ ،‬سكچون‪،‬‬ ‫نیش���انه‌كان ‌‬ ‫ی سك‌و ئاوسانی‌) هه‌بوو‬ ‫باكردن‪ ،‬ئازار ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وكات��� ‌ه پێیده‌وترێت هه‌ڵئاوس���ان ‌‬ ‫قۆڵۆن (تهیج قولون)‪ ،‬به‌اڵم وه‌ك ئه‌و‬ ‫ی "به‌مه‌رجێك كه‌س���ه‌ك ‌ه‬ ‫پزیش���ك ‌ه وت ‌‬ ‫ی لێنه‌یه‌ت یان‬ ‫ی دانه‌به‌زێت یان تا ‌‬ ‫كێش ‌‬ ‫ی خوێن یان ره‌ش نه‌بێت‪،‬‬ ‫پیس���اییه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی هه‌بوو‬ ‫چونك ‌ه ئه‌گه‌ر ئه‌و نیش���انان ‌ه ‌‬ ‫ی قۆڵۆن ده‌رده‌چێت‌و‬ ‫ئه‌وا له‌هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫مه‌ترسی‌ نه‌خۆشی‌ دیك ‌هی‌ لێده‌كرێت"‪.‬‬ ‫ناوب���راو رونیكرده‌و‌ه ك ‌ه هه‌ردوو ره‌گه‌ز‬ ‫ی ئه‌م نه‌خۆشیی ‌ه ده‌بن‌و زیاتریش‬ ‫توش ‌‬ ‫ی نێ���وان (‪20‬‬ ‫گه‌نج���ان یان كه‌س���ان ‌‬ ‫بۆ‪ )40‬س���اڵ زیاتر ت���وش ده‌بن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی بیست سا ‌ڵ‬ ‫خوار بیس���ت یان سه‌رو ‌‬ ‫ی ئ���ه‌و نیش���انان ‌ه بوون‬ ‫ئه‌گه‌ر توش��� ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫ی دیك ‌ه ‌‬ ‫ئه‌وا ده‌ستنیش���انكردنێك ‌‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ی پێیوای ‌ه ك ‌ه هه‌تا ئێس���تاش‬ ‫ش���ێخان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رون نیی ‌ه بۆ ده‌ستنیشانكردن ‌‬ ‫هۆكارێك ‌‬ ‫نه‌خۆش���ییه‌كه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم هه‌ندێك كه‌س‬ ‫هه‌ن خۆیان قۆڵۆنیان هه‌ستیاره‌‌و زوو‬ ‫ی هه‌ڵئاوسان ده‌بێت‪ ،‬جگ ‌ه له‌وه‌ش‬ ‫توش ‌‬

‫ی (ده‌رون���ی‌‌و دڵه‌ڕاوكێ‌و‬ ‫هۆكاره‌كان��� ‌‬ ‫قه‌له‌ق���ی‌) س���ه‌ره‌كیترین ه���ۆكارن بۆ‬ ‫توشبون به‌نه‌خۆشییه‌كه‌‪.‬‬ ‫ی نه‌خۆش���یی ‌ه هه‌ناویی���ه‌كان‬ ‫پزیش���ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌هه‌ڵئاوسان ‌‬ ‫ی خۆپاراستن ‌‬ ‫رێگه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫قۆڵۆن ئاشكراكرد ئه‌وه‌ش به‌نه‌خواردن ‌‬ ‫ی‬ ‫خۆراك��� ‌ه ئاماده‌ك���راوه‌كان‌و خواردن ‌‬ ‫ی ك ‌ه باشترین خۆراكه‌‌و مرۆڤ‬ ‫كورده‌وار ‌‬ ‫دوور ده‌خاته‌و‌ه له‌توشبوون به‌قۆڵۆن‪،‬‬ ‫ی ریشاڵیان‬ ‫جگ ‌ه له‌وه‌ش ئه‌و خۆراكان ‌ه ‌‬ ‫زۆرتر تێدای ‌ه وه‌ك (س���ه‌وزه‌و میوه‌)‪،‬‬ ‫ێ كه‌س���یش هه‌ی ‌ه ك ‌ه هه‌ستیارن‬ ‫هه‌ند ‌‬ ‫ی خواردن‪ ،‬بۆی ‌ه باشتر‬ ‫به‌چه‌ند جۆرێك ‌‬ ‫وای ‌ه ئه‌و كه‌سان ‌ه ئه‌و جۆر‌ه خواردنان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫نه‌خۆن‪ ،‬له‌گه‌ڵ ئه‌مانه‌شدا نه‌خواردن ‌‬ ‫ی‬ ‫پیازو پاقله‌مه‌نییه‌كان‌و ئه‌و خواردنان ‌ه ‌‬ ‫ده‌بنه‌ هۆی‌ قه‌بزی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی جه‌خت ‌‬ ‫ب���ه‌اڵم د‪ .‬محه‌مه‌د ش���ێخان ‌‬ ‫ی‬ ‫كرده‌و‌ه ك ‌ه تائێستا هیچ چاره‌سه‌رێك ‌‬ ‫ی نیی��� ‌ه بۆ ئه‌و نه‌خۆش���ییه‌‌و‬ ‫بنه‌ڕه‌ت ‌‬ ‫ی ك��� ‌ه به‌كاردێن بۆ‬ ‫ئه‌و ده‌رمانانه‌ش��� ‌‬ ‫ی كاتییه‌‌و‬ ‫نه‌خۆش���ییه‌ك ‌ه ب���ۆ ماوه‌یه‌ك ‌‬ ‫دواتر ئازار ب���ۆ مرۆڤه‌ك ‌ه ده‌گه‌ڕێته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی ده‌زانێت‬ ‫ی به‌باش ‌‬ ‫ی شێخان ‌‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ‌‬ ‫ك ‌ه له‌و حاڵه‌ته‌دا مرۆڤه‌ك ‌ه تێبگه‌یه‌نرێت‬ ‫ی مه‌ترسیدار نییه‌و‬ ‫ك ‌ه نه‌خۆش���ییه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی ریخۆڵه‌‪،‬‬ ‫ی شێرپه‌نجه‌و بڕین ‌‬ ‫نابێته‌هۆ ‌‬ ‫ئه‌مه‌ش وا له‌نه‌خۆشه‌ك ‌ه ده‌كات را بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ دۆخه‌كه‌و ئازاره‌ك ‌هی‌‪.‬‬ ‫ی ب���ه‌وه‌دا ك ‌ه‬ ‫ئه‌م پزیش���ك ‌ه ئام���اژ‌ه ‌‬ ‫ی خۆراك��� ‌ه‬ ‫ی زۆر خواردن��� ‌‬ ‫به‌ه���ۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاماده‌ك���راو‌و خێراكان‪ ،‬هه‌ڵئاوس���ان ‌‬ ‫ی كردوه‌‌و‬ ‫قۆڵۆن له‌كوردستانیش زیاد ‌‬ ‫ی پزیشك‌و‬ ‫زۆر له‌و‌ه زیاتر‌ه ك ‌ه سه‌ردان ‌‬ ‫نه‌خۆش���خانه‌كان ده‌كه‌ن‪ ،‬چونك ‌ه زۆر‬ ‫كه‌س هه‌ی ‌ه ك��� ‌ه بۆ ئه‌م نه‌خۆش���یی ‌ه‬ ‫کەسێکی توشبو بە نەخۆشی قۆڵۆن‬ ‫سه‌ردانی‌ ئه‌و شوێنانه‌ ناكه‌ن‪.‬‬

‫پشكنینی‌ كۆلیسترۆڵ ل ‌ه نۆ ساڵیه‌و‌ه پێویسته‌‬ ‫‌‬ ‫پشكنینی‌ كۆلیستڕۆڵ‬ ‫پێویسته‌ بۆ ئه‌و‬ ‫مندااڵن ‌هی‌ ك ‌ه‬ ‫له‌خێزانه‌كانه‌كانیاندا‬ ‫نه‌خۆشی‌ كۆلیستڕۆڵ‬ ‫ی‬ ‫یان نه‌خۆشییه‌كان ‌‬ ‫كۆئه‌ندامی‌ ده‌ماریان‬ ‫هه‌یه‬

‫خواردن ‌ی‬ ‫هێلكه‌و مریشك‬ ‫بۆ خانه‌كان ‌ی‬ ‫مێشك باشه‌‬ ‫لێكۆڵین���ه‌و‌ه پزیش���كیی ‌ه نوێی���ه‌كان‬ ‫ی هێلك ‌ه‬ ‫ده‌ریانخس���تو‌ه ك��� ‌ه خواردن��� ‌‬ ‫ی مێش���ك به‌هێ���ز ده‌كات‌و‬ ‫خانه‌كان��� ‌‬ ‫له‌پیربوون ده‌یپارێزێت‪.‬‬ ‫توێ���ژه‌ره‌وه‌كان ئام���اژ‌ه به‌نوێتری���ن‬ ‫توێژین���ه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك ‌ه ده‌ریخس���تو‌ه‬ ‫ی‬ ‫هێلكه‌و مریشك یه‌كێكن له‌و خۆراكان ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆراكیی���ان تێدای ‌ه به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫مادد‌ه ‌‬ ‫ی (الكوالین) ك ‌ه زۆر به‌س���ود‌ه‬ ‫مادد‌ه ‌‬ ‫ی مێش���ك‬ ‫ی خانه‌كان ‌‬ ‫ب���ۆ هێش���تنه‌و‌ه ‌‬ ‫به‌گه‌نجی‌‪.‬‬ ‫لێكۆڵین���ه‌وه‌كان رونیانكردوه‌ته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی ڤیتامین (‪ )B‬له‌خۆراكه‌كان ‌‬ ‫خواردن ‌‬ ‫ێ‬ ‫وه‌ك هێلكه‌و مریش���ك‌و ماسی‌‌و هه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خانه‌كان ‌‬ ‫ی س���ه‌وز‌ه یارمه‌ت��� ‌‬ ‫ج���ۆر ‌‬ ‫ی ده‌ك���ه‌ن‪،‬‬ ‫مێش���ك ده‌ده‌ن‌و به‌هێ���ز ‌‬ ‫ی‬ ‫جگ ‌ه ل���ه‌وه‌ش چه‌ندی���ن توێژینه‌و‌ه ‌‬ ‫پێش���وتریش ئاماژه‌یان به‌وه‌كردو‌ه ك ‌ه‬ ‫ی ڤیتامی���ن‌و پرۆتینیان‬ ‫ئه‌و خۆراكان ‌ه ‌‬ ‫ی له‌ش ده‌ده‌ن‬ ‫ی خانه‌كان ‌‬ ‫تێدای ‌ه یارمه‌ت ‌‬ ‫ی چاالك‪.‬‬ ‫بۆ مانه‌و‌هی‌ به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پزیش���ك ‌‬ ‫ی نوێ ‌‬ ‫ی توێژینه‌وه‌یه‌ك ‌‬ ‫به‌پێ ‌‬ ‫ك ‌ه له‌س���ه‌ر (‪ )4‬هه‌زار كه‌س له‌هه‌ردوو‬ ‫ره‌گ���ه‌ز ئه‌نجام���دراوه‌‌و ته‌مه‌نی���ان‬ ‫له‌نێ���وان ‪ 36‬ب���ۆ ‪ 83‬س���اڵیدا بووه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫ی جۆر ‌‬ ‫له‌توێژینه‌وه‌كه‌ش���دا ره‌چ���او ‌‬ ‫ی ژیانیان‬ ‫ی رۆژان��� ‌ه ‌‬ ‫خ���ۆراك‌و رۆتین��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 10‬س���اڵ ‌‬ ‫ك���راوه‌‪ ،‬توێژینه‌ك ‌ه ماو‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خانه‌كان ‌‬ ‫خایاندوه‌‌و تیای���دا چاودێر ‌‬ ‫ی‬ ‫مێش���ك كراوه‌‌و له‌و ماوه‌یه‌شدا وێن ‌ه ‌‬ ‫تیشكی‌ مێشكیان بۆ گیراوه‌‪.‬‬ ‫ی ئه‌و ماوه‌یه‌‪ ،‬توێژینه‌وه‌كان بۆیان‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی هێلكه‌و‬ ‫ده‌ركه‌وتو‌ه ك ‌ه ئه‌و ژن‌و پیاوان ‌ه ‌‬ ‫ی زۆر خواردو‌ه‬ ‫مریش���كیان به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی مێشكیان زۆر‬ ‫ی خانه‌كان ‌‬ ‫ئاست‌و هێز ‌‬ ‫ی ك ‌ه‬ ‫باشترو چاالكتر بوو‌ه له‌و كه‌سان ‌ه ‌‬ ‫زۆر بایه‌خیان به‌و خۆراكانه‌ نه‌داوه‌‪.‬‬

‫کەسێکی توشبو بە نەخۆشی قۆڵۆن‬ ‫زانا ئه‌مه‌ریكییه‌كان ئاماژ‌ه به‌و‌ه ده‌كه‌ن‬ ‫ی كۆلیس���تڕۆڵ‬ ‫ی رێ���ژ‌ه ‌‬ ‫ك ‌ه پش���كنین ‌‬

‫ی‬ ‫س���اڵیدا دوبار‌ه بكرێت���ه‌وه‌‌و جارێك ‌‬ ‫ی (‪ 17‬تا‬ ‫دیكه‌ش له‌نێ���وان ته‌مه‌نه‌كان ‌‬ ‫‪ )21‬ساڵیدا دوباره‌ بكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی په‌یمانگا ‌‬ ‫ئ���ه‌م رێنماییان ‌ه زاناكان��� ‌‬ ‫ی له‌ویالیه‌ت ‌ه‬ ‫ی ته‌ندروس���ت ‌‬ ‫نیش���تیمان ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌ریكا چه‌ند جارێك‬ ‫یه‌كگرتوه‌كان ‌‬ ‫ئاماژه‌ی���ان ب���ۆ ك���ردووه‌‌و جه‌ختیان‬ ‫كردۆته‌و‌ه ك ‌ه پێویست ‌ه ئه‌نجام بدرێت‪،‬‬ ‫زاناكان ئاماژ‌ه ب���ه‌و‌ه ده‌كه‌ن ك ‌ه بۆی ‌ه‬ ‫پێویست ‌ه له‌و ته‌مه‌نانه‌دا ئه‌و پشكنین ‌ه‬ ‫ی زوتر‬ ‫له‌خوێندا پێویست ‌ه ل ‌ه نۆ ساڵیدا بكرێت ئه‌نجام بدرێ���ت‪ ،‬چونك ‌ه یارمه‌ت ‌‬ ‫ی نه‌خۆش���ییه‌ك ‌ه‬ ‫یان پێش باڵغ بوون‪ ،‬هه‌روه‌ها ل ‌ه یانز‌ه ده‌ستنیش���انكردن ‌‬

‫چۆن پێستت‬ ‫له‌سه‌رمای زستان ده‌پارێزیت؟‬ ‫وه‌ك ده‌زانین له‌وه‌رزی‌ زس����تاندا پله‌ی‬ ‫شێ كه‌م ده‌بێت‌و ده‌بێته‌ هۆی وشكبونی‬ ‫پێس����ت‌و له‌ش یان ده‌موچ����او ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌بێته‌ دروس����تبونی‌ كێشه‌ له‌ده‌موچاو‬ ‫یان له‌ش كه‌ ڕه‌نگی مرۆڤه‌كه‌ تێكده‌چێ‌و‬ ‫چاالك����ی نامێن����ێ‌و دواتریش توش����ی‬ ‫وش����كبونه‌وه‌ ده‌بێت‌و هه‌ندێ شوێنیش‬ ‫وه‌ك ده‌ست‌و قاچ تووشی وشكبونه‌وه‌‌و‬ ‫شه‌قبردن ده‌بن‪ .‬چه‌ند ئامۆژگاریه‌ك هه‌ن‬ ‫بۆ خانمان بۆ پارێ����زگاری له‌ده‌موچاو‌و‬ ‫له‌شیان كه‌ ده‌توانن كاری له‌سه‌ر بكه‌ن‌و‬ ‫پێیستی ڕووخساریان به‌جوانترین شێوه‌‬ ‫بپارێزن‪:‬‬ ‫یه‌كه‌م‪ :‬دووركه‌وتن����ه‌وه‌ له‌به‌كارهێنانی‬ ‫هه‌موو س����ابوونێكی بۆندار له‌به‌رئه‌وه‌ی‬ ‫ده‌موچ����او وش����ك ده‌كات‪ ،‬پێویس����ته‌‬

‫س����ابونی مندااڵن به‌كار بهێنن‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ئه‌و س����ابوونه‌ بۆ پێس����تی هه‌ستیار‌و‬ ‫ناسك كراوه‌‪.‬‬ ‫دووەم‪ :‬دوورك����ه‌ره‌وه‌ له‌ئ����اوی گه‌رم‪،‬‬ ‫چونكه‌ ده‌موچاو وشك ده‌كات‌و تووشی‬ ‫شه‌قبوون ده‌بێ‪ ،‬زیاتر هه‌وڵبده‌ به‌ئاوی‬ ‫ش����یله‌تێن ده‌موچاوت بشۆی‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫خانه‌كانی پێس����تی ده‌موچاو ده‌پارێزێ‬ ‫به‌ه����ۆی گۆڕانكاری له‌پل����ه‌ی گه‌رمی‌و‬ ‫ساردی‪.‬‬ ‫س����ێیه‌م‪ :‬خاول����ی وش����ككردنه‌وه‌ی‬ ‫پێس����ت له‌جۆره‌ نه‌رم����ه‌كان به‌كاربێنه‌‬ ‫ب����ۆ وش����ككردنه‌وه‌‪ ،‬هه‌وڵب����ده‌ كرێمی‬ ‫نه‌رمك����ه‌ره‌وه‌ به‌كاربێنی‌ ب����ۆ ده‌موچاو‬ ‫هه‌روه‌ها به‌هه‌مان شێوه‌ ده‌سته‌كانیشت‬ ‫له‌وشكبون بپارێزه‌‪.‬‬

‫ی ئاكام ‌ه‬ ‫ده‌دات‌و ده‌یپارێزێت له‌زیادبوون ‌‬ ‫ی‬ ‫خراپه‌كانی‌‌و دواتریش چاره‌سه‌ركردن ‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌كی‌ ئاسانتر‪.‬‬ ‫ی‬ ‫زاناكان باسیان له‌وه‌كردو‌ه ك ‌ه پشكنین ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆلیستڕۆڵ پێویست ‌ه بۆ ئه‌و مندااڵن ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ك��� ‌ه له‌خێزانه‌كانه‌كانیاندا نه‌خۆش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆلیس���تڕۆڵ ی���ان نه‌خۆش���ییه‌كان ‌‬ ‫كۆئه‌ندامی‌ ده‌ماریان هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ی دیكه‌و‌ه پڕۆفیس���ۆر (ستیڤن‬ ‫له‌الیه‌ك ‌‬ ‫ی له‌یه‌كێك‬ ‫ی پزیش���ك ‌‬ ‫دانیالز) له‌كۆلێژ ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌ری���كا رایگه‌یاندووه‌‪،‬‬ ‫له‌زانكۆكان ‌‬ ‫توێژین���ه‌و‌ه زانس���تیی ‌ه نوێی���ه‌كان ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی دڵ‌و جه‌ڵد‌ه ‌‬ ‫له‌سه‌ر نه‌خۆش���ییه‌كان ‌‬ ‫دڵ ئه‌نجام���دراون ده‌ریانخس���تو‌ه‬ ‫ك��� ‌ه ئ���ه‌م نه‌خۆش���یان ‌ه له‌منداڵیه‌و‌ه‬ ‫ی كاتیش‬ ‫ده‌ستپێده‌كه‌ن‌و به‌تێپه‌ربوون ‌‬ ‫ی‬ ‫زیاد ده‌كه‌ن‪ ،‬ئه‌م ‌ه جگ ‌ه له‌و مندااڵن ‌ه ‌‬ ‫ی خێزانه‌كه‌یان‬ ‫ك ‌ه یه‌كێك له‌ئه‌ندامان��� ‌‬ ‫ی له‌وان‬ ‫ئه‌م نه‌خۆشیه‌یان هه‌یه‌‌و ئه‌گه‌ر ‌‬ ‫زیاتره‌‪.‬‬ ‫ی ك ‌ه ئایا پێویس���ت ‌ه‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌و‌ه ‌‬ ‫ی كۆلیس���تڕۆڵ بۆ‬ ‫ی ئاس���ت ‌‬ ‫پش���كنین ‌‬ ‫ی (‪ 17‬بۆ ‪ )20‬ساڵ بكرێت‪،‬‬ ‫ته‌مه‌نه‌كان ‌‬ ‫ی به‌و‌ه كردوو‌ه ك ‌ه‬ ‫د‪ .‬س���تیڤن ئاماژ‌ه ‌‬ ‫له‌و ته‌مه‌نانه‌دا زیات���ر خواردن ‌ه خێرا‌و‬ ‫ئاماده‌كراوه‌كان‌و خواردنه‌و‌ه گازییه‌كان‬ ‫ی‬ ‫ی گرنگ ‌‬ ‫ده‌خۆرێن���ه‌و‌ه ك ‌ه هۆكارێك��� ‌‬ ‫ی كۆلیستڕۆڵن‪ ،‬بۆی ‌ه پێویست ‌ه‬ ‫نه‌خۆش ‌‬ ‫كه‌متر بایه‌خ به‌خۆراك ‌ه ئاماده‌كراوه‌كان‌و‬ ‫خواردنی‌ چێشتخانه‌كان بدرێت‪.‬‬

‫‪15‬‬

‫نه‌شته‌ر‬ ‫د‪.‬گۆران عبدالله دەینوسێت‬

‫تۆکمە‌و‬ ‫خوشکەکانی‬

‫جەنابی وەزیری تەندروستی حکومەتی‬ ‫هەرێمی کوردس����تان دوای تەواوبوونی‬ ‫کۆبوونەوەیەک����ی ل����ە گ����ەڵ وەزی����ری‬ ‫تەندروس����تی س����ویدا‪ ،‬دەڵێ����ت‪ :‬دە‬ ‫ساڵم بەنێ‪ ،‬سیس����تمێکی تەندروستی‬ ‫"تۆکمە"تان دەدمێ‪.‬‬ ‫س����ەرەتا وەکو هاوپیشەیەکی بەڕێزمان‬ ‫دەڵێت‪ ،‬بەرپرس����انی ک����ورد ڕەحمێک‬ ‫ب����ە ئێم����ە‌و زمان����ی ش����یرینی کوردی‬ ‫ناک����ەن‌و ه����ەر رۆژەو وش����ەیەکمان لە‬ ‫بەرچاو دەخ����ەن‪ .‬ئەمجارەیان وەزیری‬ ‫تەندروستی "تۆکمە"ی کردە قوربانیی‪.‬‬ ‫لێدوان����ە دڵتەنگ‌و خەمۆکەکەی وەزیری‬ ‫تەندروس����تی‪ ،‬دوای ئ����ەو ڕاگەیاندن����ە‬ ‫خۆش����بەخت‌و بریقەداران����ە دێت کە لە‬ ‫سەرەتای ئەمساڵدا‌و پێش بەڕێوەچوونی‬ ‫کارەکان����ی "کۆنگ����رەی تەندروس����تی‬ ‫نێودەوڵەت����ی وەزارەتی تەندروس����تی"‬ ‫باران����ی دەزگاکان����ی ڕاگەیان����دن کرا‪.‬‬ ‫لێدوانەکان����ی ئەوس����ا‪ ،‬دەیانگ����وت‬ ‫لێمانگەڕێن‌و ڕەخنەم����ان مەکەن‪ ،‬ئێمە‬ ‫دوای شوبات سیس����تمێکی تەندروستی‬ ‫سەردەمیانە لەسەر س����ینییەکی ڕازاوە‬ ‫دەخەینە بەردەستان‪ .‬‬ ‫دەش����ێت بینینی وەزیری تەندروس����تی‬ ‫س����وید‌و ڕوونبوونەوەی ئەوەی کە ئێمە‬ ‫ل����ە کوێ‌و ئەوان لە کوێ‪ ،‬یا ئەوەی کە‬ ‫ڕەنگە ل����ە گەڵ گۆڕانکاریەکی وەزاریدا‪،‬‬ ‫وەزی����ری تەندروس����تیش بەرکەوێ����ت‪،‬‬ ‫خۆش����بینینەکانی وەزیری س����ەراوژێر‬ ‫کردبێ����ت بۆ ڕەش����بینی‪ .‬ل����ە هەردوو‬ ‫بارەک����ەدا‪ ،‬جەنابی وەزی����ر قەرزارباری‬ ‫لێکدان����ەوەی ئ����ەم هەڵگڕانەوەی����ە‌و‬ ‫قەرزارباری ش����یکردنەوەی دە ساڵەکە‌و‬ ‫تۆکمەکەی لێدوانەکەیەتی‪.‬‬ ‫هەڵبەت ئەو ماوەیەی کە سیس����تمێکی‬ ‫تەندروستی پێویستی پێیەتی بۆ ئەوەی‬ ‫"تۆکمە" بێت‪ ،‬جێگای مشتومڕ‌و گفتگۆ‌و‬ ‫لێکدانەوەی جیاوازە‪ .‬هەن دەڵێن نەک دە‬ ‫ساڵ‪ ،‬پەنجا ساڵی تریش سیستمەکەمان‬ ‫"تۆکمە" نابێت‪ .‬ئەو جیاوازیانە دەکرێ‬ ‫ل����ە چوارچێ����وەی ئ����ازادی بی����روڕادا‬ ‫مامەڵەیان لەگەڵدا بکرێت‌و قورساییەکی‬ ‫زانس����تی ئەوتۆیان نەدرێتێ‪ .‬کێش����ەی‬ ‫گەورەی ئەم لێدوان����ەی جەنابی وەزیر‬ ‫ل����ەو بەکارهێنان����ە نادەقیقەی "تۆکمە"‬ ‫یە‪ .‬ئایا وەزیری تەندروس����تی دەزانێت‪،‬‬ ‫مەبەستی لە سیس����تمێکی تەندروستی‬ ‫"تۆکمە" چیە؟ سیس����تمی تەندروستی‬ ‫تۆکمە دەشێت مانای جیاواز بۆ خەڵک‌و‬ ‫شوێن‌و ناوچەی جیاجیا هەبێت‌و باشتر‬ ‫وایە جەنابی وەزیر بە ڕوونی بزانێت کە‬ ‫مەبەستی لە سیس����تمێکی تەندروستی‬ ‫"تۆکمە" چیە‪ ،‬پێ����ش ئەوەی بڵێت دە‬ ‫ساڵمان دەوێت بۆ ئەوەی ئەو سیستمە‬ ‫دابهێنین‪ .‬لە ڕاس����تیدا‪ ،‬زانینی ئەوەی‬ ‫چی����ت دەوێ����ت نەک ئ����ەوەی کە چۆن‬ ‫دەتەوێت بەدەس����تی بهێنی پرسیارێکی‬ ‫قورس����تری سیاس����ەتی تەندروستیە‌و‬ ‫زۆر نی����ە ئەگ����ەر دە س����اڵ خەریک����ی‬ ‫وەاڵمدانەوەی ئەو پرس����یارە بیت پێش‬ ‫ئەوەی قۆڵ����ی لێهەڵماڵ����ی‌و وەاڵمەکە‬ ‫جێبەجێیبکەیت‪.‬‬ ‫ئەگەر وەزیری تەندروس����تی مەبەستی‬ ‫لە تۆکم����ە‪ ،‬دانان����ی ب����ەردی بناغەی‬ ‫پ����رۆژەی تەندروس����تی تەواونەکراوە‪،‬‬ ‫ئەوا دەس����اڵی بۆ چیە‪ ،‬ما هەر لەو دوو‬ ‫س����اڵەی کابینەکەی جانابیان چەندان‬ ‫بەردی بناغەی تۆکمە دانەنراوە؟ ئەگەر‬ ‫مەبەس����تی لە "تەعمی����ر" کردنی دار‌و‬ ‫دیواری نەخۆشخانە‌و ئیستعالمەتەکانیانە‬ ‫(وەکو ئەوەی لە بودجەی تەندروستی‬ ‫س����اڵی ‪٢٠١١‬دا هاتووە) ئێ ئەویش دە‬ ‫س����اڵی ناوێ����ت‌و دەرگا‌و پەنجەرەکانی‬ ‫نەخۆشخانەکان بریقەیان دێت‌و هەموویان‬ ‫تۆکم����ەن‌و بەرگەی ڕەش����ەبا‌و زریانیش‬ ‫دەگرن‪ .‬ئەگەر مەبەس����تی لە دە س����اڵ‬ ‫ئەو ماوەیەیە کە وەزارەتەکەی پێویستی‬ ‫پێیەتی بۆ تەواوکردنی نەخۆشخانە ‪٤٠٠‬‬ ‫قەڕوێڵەییەک����ە‪ ،‬ئەوا ئەوەی����ان زۆری‬ ‫دەوێ����ت‌و دەبێت چ����اوەڕوان بێت کەی‬ ‫گەندەڵکارانی دۆس����ێکە دران بە دادگا‬ ‫ئەوس����ا نەخۆشخانەکەش تەواو دەبێت‪.‬‬ ‫ئەگەر مەبەس����تی وەزیر ل����ە "تۆکمە"‬ ‫ئەوەیە ک����ە کارمەندانی تەندروس����تی‌و‬ ‫پزیشکان ئیتر تێگەیشتوون کە مافیان‬ ‫هەی����ە‌و دەتوانن مانبگ����رن‌و ناڕەزایەتی‬ ‫دەربڕن‪ ،‬ئەوا چەند س����اڵێکی تر دەبێت‬ ‫کارمەند‌و پزیشكی هیندی بۆ سیستمەکە‬ ‫بهێنێ����ت‪ ،‬چونکە بە ه����ۆی مانگرتنەوە‬ ‫کەس نامێنێت دەوامی بۆ بکات‪.‬‬ ‫»»‪19‬‬


‫‪16‬‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫‪Lokall.awene@gmail.com‬‬

‫لۆکاڵ‬

‫"هه‌ندێك له‌ڕۆژنامه‌فرۆشه‌كانی‌ هه‌ولێر خوێنه‌ریان ئیستیغالل كردووه‌"‬ ‫ی دیكه‌ هه‌رزانتره‌"‬ ‫ی كااڵكان ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان له‌زۆرب ‌ه ‌‬ ‫"له‌كوردستان نرخ ‌‬ ‫ئا‪ :‬به‌ختیار حسێن‪ ،‬هه‌ولێر‬ ‫ی شاری‌ هه‌ولێر نیگه‌رانن‬ ‫خوێنه‌ران ‌‬ ‫له‌ڕۆژنامه‌فرۆشه‌كان كه‌ پابه‌ند نابن‬ ‫به‌‌و نرخه‌ی‌ له‌سه‌ر چاپه‌مه‌نییه‌كان‬ ‫نوسراوه‌‌و به‌گرانتری‌ ده‌فرۆشن‪،‬‬ ‫رۆژنامه‌فرۆشه‌كان رایده‌گه‌یه‌نن ك ‌ه‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان ئه‌وه‌ند‌ه‬ ‫قازانج ‌‬ ‫ی خۆیان بیفرۆشن‪.‬‬ ‫زۆر نییه‌ تا به‌نرخ ‌‬ ‫ماوه‌یه‌كه‌ هه‌ندێك له‌رۆژنامه‌فرۆشه‌كان‬ ‫له‌شاری‌ هه‌ولێر پابه‌ند نابن به‌و‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و‬ ‫نرخانه‌ی‌ له‌سه‌ر به‌رگ ‌‬ ‫گۆڤاره‌كان ده‌ستنیشانكراوه‌‪،‬‬ ‫ی (باڵڤ‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری‌ كۆمپانیا ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و‬ ‫په‌یك)یش بۆ دابه‌شكردن ‌‬ ‫گۆڤار‌و كتێب رایده‌گه‌یه‌نێت ك ‌ه‬ ‫"هه‌ندێك له‌ڕۆژنامه‌فرۆشه‌كانی‌ هه‌ولێر‬ ‫خوێنه‌ریان ئیستیغالل كردووه‌"‪.‬‬

‫كلتوری‌ خوێندنه‌و‌ه‬ ‫له‌كۆمه‌ڵگه‌ی‌ ئێمه‌دا‬ ‫به‌ره‌و كه‌می‌ ده‌ڕوات‬

‫ناوب���راو رونیك���رده‌و‌ه ك��� ‌ه ئ���ه‌وان‬ ‫ی‬ ‫ی باڵوكراوه‌كاندا نرخێك ‌‬ ‫له‌زیادكردن��� ‌‬ ‫ی ب���ۆ زی���اد ناك���ه‌ن‪ ،‬ب���ۆ نمون ‌ه‬ ‫زۆر ‌‬ ‫له‌ڕۆژنامه‌ی���ه‌ك ‪ 250‬دین���ار یاخ���ود‬ ‫ب���ۆ گۆڤار ی���ان كتێبێ���ك ‪ 500‬دینار‬ ‫ی‬ ‫زیاده‌ی‌ ده‌خه‌نه‌س���ه‌ر ك��� ‌ه به‌بۆچون ‌‬ ‫نرخی رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان زۆر نییه‌ ئه‌و "زۆر كه‌م���ه‌"‌و داواكاربوو رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی ته‌مه‌ن گۆڤاره‌كان به‌نرخێك���ی‌ كه‌متر بدرێت‬ ‫ی فه‌رمانبه‌رێك ‌‬ ‫هێمن ره‌فیق ‌‬ ‫‪ 27‬ساڵ ‌ه ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌دا ك ‌ه رۆژنامه‌‌و به‌ڕۆژنامه‌فرۆش���ه‌كان یان نرخه‌كانیان‬ ‫ی‬ ‫ی "له‌به‌رئه‌وه‌ ‌‬ ‫گۆڤ���اره‌كان به‌ب���ه‌راورد له‌گ���ه‌ڵ ئه‌و زیات���ر بكرێ���ت‌و وت��� ‌‬ ‫ی هه‌موو‬ ‫ی تێیاندای��� ‌ه نرخیان زۆر ئێستا وه‌كو پێشتر نیه‌‌و نرخ ‌‬ ‫زانیارییان��� ‌ه ‌‬ ‫نیی���ه‌‪ ،‬چونك��� ‌ه ئه‌گه‌ر خه‌ڵك���ی‌ ئێم ‌ه كه‌لوپه‌له‌كان له‌بازاڕدا گران بوو‌ه ته‌نیا‬ ‫ی خوێنده‌و‌ه بێت‪ ،‬ئاماده‌یه‌ چه‌ند رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان وه‌كو خۆیان ماون‪،‬‬ ‫عاشق ‌‬ ‫هه‌زارێك به‌ڕۆژنام ‌ه یان گۆڤارێك بدات‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ئه‌گه‌ر زیاتر نه‌فرۆشین ئه‌وا‬ ‫ی ئه‌و فه‌رمانبه‌ره‌ "كێشه‌ك ‌ه زه‌ره‌ر ده‌كه‌ین‪ ،‬ره‌نگ ‌ه له‌ڕۆژنامه‌یه‌كدا‬ ‫به‌اڵم به‌وته‌ ‌‬ ‫ئه‌وه‌ی���ه‌ تاكو ئێس���تا خوێندنه‌وه‌ الی ‪ 200‬دین���ار قازان���ج بكه‌ی���ن ئه‌وه‌ش‬ ‫ی‬ ‫ی ‪ 10‬رۆژدا‌و ئه‌گه‌ر زۆریش��� ‌‬ ‫ك���ورد نه‌بۆت���ه‌ كه‌لتور‪ ،‬بۆی��� ‌ه دێن‌و له‌م���اوه‌ ‌‬ ‫ی لێبفرۆشین ئه‌وا ‪ 25‬دانه‌یه‌"‪.‬‬ ‫نرخه‌ك��� ‌ه ده‌كه‌ن��� ‌ه بیان���وو بۆئه‌وه‌ ‌‬ ‫رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان نه‌كڕن"‪.‬‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌ ئه‌هلییه‌كان‬ ‫نرخ ‌‬ ‫گرانن‬ ‫نرخ زۆر زیاد ناكه‌ین‬ ‫ی رۆژنامه‌ف���رۆش‌و‬ ‫ی ره‌ش���ید ‌‬ ‫ه���اد ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خان���ه‌ ‌‬ ‫ئ���ارام كه‌م���ال خاوه‌ن��� ‌‬ ‫ی ‪22‬‬ ‫ی كۆش���كی‌ هه‌ولێر نزیك ‌ه ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و خاوه‌ن ‌‬ ‫عه‌بدولكه‌ری���م بۆ فرۆش���تن ‌‬ ‫ی ده‌كات‌و‬ ‫ی رۆژنامه‌فرۆش��� ‌‬ ‫ی س���اڵه‌ كار ‌‬ ‫كتێ���ب‪ ،‬باس���ی‌ له‌وه‌كرد ك��� ‌ه به‌هۆ ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و كتێب له‌كوردس���تان ئام���اژه‌ی‌ ب���ه‌وه‌دا كه‌ هه‌م���وو كاتێك‬ ‫ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی ك���ردووه‌‌و رۆژنام��� ‌ه له‌ئێس���تادا هه‌رزانتر بووه‌‪،‬‬ ‫ی رووی‌ له‌كه‌م��� ‌‬ ‫خوێن���ه‌ر ‌‬ ‫ی هه‌ندێكیش���یان زۆر گران���ن‌و داواكاریش بوو ك ‌ه رۆژنامه‌ ئه‌هلییه‌كان‬ ‫نرخ��� ‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ریش���دا قازانجیان زۆر كه‌مه‌‌و نرخی���ان له‌ئێس���تادا كه‌مت���ر بكه‌ن‪،‬‬ ‫ی لێنافرۆش���رێت‪ ،‬بۆی ‌ه ناچارن له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ هه‌م ب���ۆ خۆیان قازانجه‌‌و‬ ‫زۆریش ‌‬ ‫ی زۆرتری‌ لێده‌فرۆشرێت‌و بۆ خوێنه‌ریش‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫هه‌ندێكج���ار به‌زیات���ر له‌نرخ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی "ب���ه‌م نرخ���ه‌ ‌‬ ‫ئاس���انكارییه‌‌و وت��� ‌‬ ‫بیفرۆشین به‌خوێنه‌ره‌كان‪.‬‬

‫ ‬ ‫کۆمه‌ڵێک هاواڵتی له‌کاتی كڕینی رۆژنامه‌و گۆڤاره‌کاندا‬ ‫ئێس���تا زۆر گران���ه‌‌و ئێس���تا رۆژنام ‌ه‬ ‫حكومییه‌كانی���ش چاوی���ان له‌ڕۆژنام ‌ه‬ ‫ئه‌هلییه‌كان كردووه‌‌و گرانیان كردووه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و‪ ،‬باس���ی‌ له‌وه‌كرد ك ‌ه فرۆشتن ‌‬ ‫ی گرانتر‬ ‫رۆژنامه‌كان له‌هه‌ولێر به‌نرخێك ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی قازانج��� ‌‬ ‫به‌ه���ۆی‌ كه‌می��� ‌‬ ‫ی ئێس���تا‬ ‫ی "له‌به‌رئه‌وه‌ ‌‬ ‫گۆڤاره‌كانه‌‌و وت ‌‬ ‫ی زۆر باش���ن‬ ‫ئ���ه‌و رۆژنامه‌‌و گۆڤارانه‌ ‌‬ ‫بۆ نمون ‌ه ل���ه‌ پایته‌ختی‌ كوردس���تان‬ ‫ی هه‌فته‌یه‌ك���دا ناتوانین ‪100‬‬ ‫له‌م���اوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دانه‌ی‌ لێبفرۆش���ین‪ ،‬بۆیه‌ قازانجه‌كه‌ ‌‬ ‫زۆر كه‌مه‌‌و هه‌ندێجار ناچار ده‌بین له‌و‬ ‫ی نوس���راو‌ه‬ ‫نرخه‌ی‌ له‌س���ه‌ر به‌رگه‌كه‌ ‌‬ ‫به‌زیاتری‌ بفرۆشین"‪.‬‬ ‫"هه‌ندێك له‌ڕۆژنامه‌فرۆشه‌كان خوێنه‌ر‬ ‫ئیستیغالل ده‌كه‌ن"‬ ‫ی كۆمپانیای‬ ‫هاشم داودی‌ به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و‬ ‫(باڵڤ په‌یك) بۆ دابه‌شكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌ره‌ك ‌‬ ‫گۆڤار‌و كتێب ك ‌ه نوسینگه‌ ‌‬

‫دانیشتوان ‌ی ناحیه‌یه‌ك داوا ‌ی‬ ‫قیرتاوكردنی‌ رێگه‌كه‌یان ده‌كه‌ن‬

‫ئه‌و زیاد فرۆشتنه‌ به‌خراپ بۆمان‬ ‫شكاوه‌ته‌وه‌‬ ‫ی لڤی���ن‪،‬‬ ‫سه‌رنوس���ه‌ری‌ گۆڤ���ار ‌‬

‫ئه‌حم���ه‌د می���ره‌ رونیك���رده‌و‌ه ك��� ‌ه‬ ‫ی رۆژنامه‌فرۆش���ه‌كان به‌و‬ ‫پابه‌ندنه‌بون ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیاریك���راو‌ه بۆته‌ دیارده‌یه‌ك ‌‬ ‫نرخه‌ ‌‬ ‫ی هه‌ولێر‌و‬ ‫خ���راپ به‌تایبه‌تی‌ له‌ش���ار ‌‬ ‫ناوچ���ه‌ی‌ بادینان ك��� ‌ه رۆژانه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫خوێنه‌ره‌كانیان���ه‌و‌ه په‌یوه‌ندییان پێو‌ه‬ ‫ده‌كه‌ن‌و گله‌ی���ی‌ زیادبونی‌ نرخه‌كانیان‬ ‫لێده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناوبراو پێیوایه‌ كه‌ له‌كوردستان نرخ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كااڵكان ‌‬ ‫رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كان له‌زۆربه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دیكه‌ هه‌رزانت���ره‌‪ ،‬له‌كاتێكدا له‌زۆرب ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫واڵتانی‌ ده‌ره‌و‌ه به‌پێچه‌وانه‌وه‌یه‌‌و وت ‌‬ ‫ی‬ ‫"كێش���ه‌یه‌كی‌ دیكه‌ش ئه‌وه‌ی ‌ه كلتور ‌‬ ‫خوێندنه‌و‌ه له‌كۆمه‌ڵگ ‌هی‌ ئێمه‌دا به‌ره‌و‬ ‫كه‌می‌ ده‌ڕوات‪ ،‬بۆی ‌ه رۆژنامه‌فرۆشه‌كان‬ ‫بۆ قه‌ره‌بوكردنه‌و‌هی‌ ئه‌و كه‌مبونه‌وه‌یه‌‌و‬ ‫ی ئێمه‌ ئه‌و الیه‌نه‌ پڕ‬ ‫له‌س���ه‌ر حس���اب ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌كه‌نه‌وه‌‌و ئ���ه‌وه‌ش بۆ ئێمه‌ به‌خراپ ‌‬ ‫شكاوه‌ته‌وه‌‌و كلتورێكی‌ ناشیرینه‌"‪.‬‬

‫نرخیان‬ ‫گران نیی ‌ه‬ ‫ی راگه‌یان���دن‬ ‫مامۆس���تای به‌ش��� ‌‬ ‫له‌په‌یمانگایی‌ ته‌كنیكی‌ هه‌ولێر‪ ،‬هاوكار‬ ‫یاس���ین رونیكرده‌و‌ه ك ‌ه ئه‌و رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی له‌ئێس���تادا هه‌ن به‌به‌راورد‬ ‫گۆڤارانه‌ ‌‬ ‫ی ك ‌ه پێویستن‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌و كه‌لوپه‌له‌كان ‌‬ ‫ب���ۆ رۆژان ‌هی‌ هاواڵتی���ان‪ ،‬نرخیان زۆر‬ ‫گونج���اوه‌و هه‌موو ك���ه‌س‌و خوێنه‌رێك‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر مه‌به‌س���تی‌ بێ���ت بیانكڕێت‌و‬ ‫بیانخوێنێت���ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌وا ده‌توانێ���ت‬ ‫به‌نرخێك���ی‌ زۆر گونج���او بیانكڕێ���ت‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئ���ه‌و مامۆس���تای ‌ه پێیوایه‌ ك ‌ه‬ ‫ی پێویس���ت‬ ‫خوێنه‌ران���ی‌ ك���ورد به‌پێ ‌‬ ‫بای���ه‌خ به‌خوێندنه‌وه‌ ن���اده‌ن‌و گۆڤار‌و‬ ‫رۆژنامه‌كان ناخوێننه‌وه‌‪.‬‬

‫"بۆ خوێن ده‌گریم‌و خوێنه‌كه‌شم ده‌ست ناكه‌وێت"‬ ‫ئا‪ :‬دیاری محه‌مه‌د‬

‫ی (شێخ ته‌ویل)‬ ‫دانیشتوانی‌ ناحیه‌ ‌‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كه‌ن ك ‌ه چه‌ندین‬ ‫ی‬ ‫ساڵ ‌ه له‌چاوه‌ڕوانی‌ قیرتاوكردن ‌‬ ‫رێگاوبانی‌ ناحیه‌كه‌یانن‪ ،‬به‌اڵم تائێستا‬ ‫له‌كۆی (‪)17‬كیلۆمه‌تر ته‌نها (‪)7‬‬ ‫كیلۆمه‌تریان بۆ كراوه‌‌و ئه‌وانیش‬ ‫له‌به‌رامبه‌ر فه‌رامۆشكردنیان‪ ،‬داوا‬ ‫ده‌كه‌ن ئه‌و (‪ )7‬كیلۆمه‌تره‌شه‌یان بۆ‬ ‫نه‌كرێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناحیه‌ی‌ (ش���ێخ ته‌ویل) له‌س���نور ‌‬ ‫ ‬ ‫گه‌رمیان زیاتر له‌ (‪ )32‬دێی له‌سه‌ره‌و کۆمه‌ڵێک منداڵ له‌ناحیه‌ی‌شێخ ته‌ویل‬ ‫ی ‪ 2003‬وه‌ كراوه‌ت ‌ه ناحیه‌‪ ،‬یه‌كێك ‌ه‬ ‫له‌ساڵ ‌‬ ‫له‌ده‌ستداوه‌"‪.‬‬ ‫ی ك��� ‌ه زۆرترین قوربانیان‬ ‫له‌و ناحیان ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫عه‌بدوڵ�ڵ�ا محه‌م���ه‌د هاواڵتییه‌ك��� ‌‬ ‫داوه‌‌و (‪ )82‬كه‌س���ی‌ ناحیه‌كه‌ش���یان‬ ‫دیك���ه‌ی ناحیه‌ك���ه‌و خاوه‌ن هه‌ش���ت‬ ‫به‌ر ش���ااڵوی‌ ئه‌نف���ال كه‌وتوون‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫شه‌هیده‌‪ ،‬رونیكرده‌و‌ه ك ‌ه ناحیه‌كه‌یان‬ ‫ی خۆی���ان‪ ،‬تائێس���تا به‌پێی‬ ‫به‌وت���ه‌ ‌‬ ‫ی (‪ )82‬ئه‌نفاله‌و تائێس���تاش‬ ‫خاوه‌ن��� ‌‬ ‫ی‬ ‫پێویس���ت‌و به‌به‌راورد به‌ش���وێنه‌كان ‌‬ ‫هی���چ ئاوڕێكی���ان لێنه‌داونه‌ته‌وه‌‌و وتی‬ ‫ی خزمه‌تگوزاریش���دا‬ ‫دیك���ه‌‪ ،‬له‌ب���وار ‌‬ ‫"گوندێك هه‌یه‌ به‌هۆی ئه‌و‌هی‌ به‌رپرسی‬ ‫ی‬ ‫ئاوڕی���ان لێنه‌دراوه‌ت���ه‌وه‌و پ���رۆژه‌ ‌‬ ‫بااڵی‌ لێی ‌ه له‌ئێم��� ‌ه زیاتری‌ بۆ كراوه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫خزمه‌تگوزارییه‌كانیان نه‌چونه‌ته‌ بوار ‌‬ ‫بۆیه‌ ئێم���ه‌ش رازی نین ئ���ه‌و حه‌وت‬ ‫كردارییه‌وه‌‪.‬‬ ‫كیلۆمه‌تره‌ش قیرتاو بكرێت"‪.‬‬ ‫ی ئاوێنه‌ ژماره‌یه‌ك‬ ‫به‌پێی زانیارییه‌كان ‌‬ ‫ی "ئێمه‌ ش���ه‌قامێكمان‬ ‫ئه‌و پیاوه‌ وت ‌‬ ‫ی له‌وه‌كردووه‌ كه‌ به‌ش���ێك له‌و بودجه‌ی ‌ه‬ ‫ی ناحیه‌ك���ه‌ س���ه‌ردان ‌‬ ‫له‌دانیش���توان ‌‬ ‫ی تر"‪ .‬بۆ ده‌رچوو‌ه قیرتاو بكرێت ك ‌ه تائێستا‬ ‫ی خه‌رجده‌كرێ���ت ب���ۆ جێگایه‌ك��� ‌‬ ‫ئیدار‌هی‌ گه‌رمیانیان كردوو‌ه بۆئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی هاتوچ���ۆی تێ���دا رویداوه‌‌و‬ ‫ی ‪ 14‬روداو ‌‬ ‫ئه‌و (‪ )17‬كیلۆمه‌ت���ر‌ه قیرتاوه‌یان بۆ ئه‌و پیاو‌ه به‌سه‌رس���وڕمانه‌وه‌ وتیش ‌‬ ‫ی لێكه‌وتوته‌وه‌‪،‬‬ ‫بكرێ���ت‪ ،‬به‌اڵم پێیانی���ان راگه‌یاندوون "نه‌مبینی���و‌ه بودج ‌هی‌ هه‌ر ش���وێنێك چه‌ندی���ن قوربانیش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خه‌رجبكرێ���ت بۆ ب���ه‌اڵم ده‌ڵێن ح���ه‌وت كیلۆمه‌تر قیر ‌‬ ‫ی ئ���ه‌و (‪)17‬كیلۆمه‌تر‌ه ده‌ربچێ���ت نی���و‌ه ‌‬ ‫ك ‌ه ل ‌ه بودج ‌ه ‌‬ ‫ی تر‪ ،‬له‌كاتێك���دا ناحیه‌كه‌ت ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫ی كاره‌با خه‌رج ده‌كرێت‌و ش���وێنیك ‌‬ ‫بۆ ته‌واوكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناحی ‌ه ‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا به‌ڕێوه‌ب���ه‌ر ‌‬ ‫ی دیكه‌ به‌ش���ه‌كه‌ی تر قیرتاو پێویستی پێی بێت" ‪.‬‬ ‫س���اڵێك ‌‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ی‌ به‌وه‌كرد ك ‌ه به‌هۆی شێخ ته‌ویل‪ ،‬ساڵح محه‌مه‌د له‌لێدوانێكدا‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی خراپ���ی رێگاوبانه‌كان���ه‌و‌ه چه‌ندی���ن به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند كه‌ قیری‌ رێگا ‌‬ ‫ی ناحیه‌ ‌‬ ‫ئیبراهیم عه‌زیز دانیشتویه‌ك ‌‬ ‫ی گه‌رمیاندا‬ ‫ی هاتۆچ���ۆ رویانداوه‌‌و چه‌ندین ناحیه‌ی ‌ه له‌گ���ه‌ڵ رێگاوبان ‌‬ ‫ی له‌وه‌كرده‌و‌ه ك ‌ه رووداو ‌‬ ‫شیخ ته‌ویله‌‌و جه‌خت ‌‬ ‫ی كه‌سیش بوونه‌ت ‌ه قوربانی‌‌و وتی "ده‌یان ده‌رخس���ته‌ی‌ ته‌واوی���ان ن���اردووه‌‌و‬ ‫ی قیرتاوكردن ‌‬ ‫ده‌یان س���اڵ ‌ه چاوه‌ڕێ��� ‌‬ ‫رێگاكه‌یان���ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم بۆی���ان ناكرێت‌و ش���ه‌هید‌و ئه‌نفالیش���مان هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌درێ���ژای ‪ 17‬كیلۆمه‌ت���ر‌و نیو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫ی "ئێستا حه‌وت كیلۆمه‌تری‌ قیرتاو له‌هه‌م���وو رویه‌كه‌وه‌ فه‌رامۆش���كراوین ته‌نه���ا ره‌زامه‌ندی‌ ح���ه‌وت كیلۆمه‌تر ‌‬ ‫وت ‌‬ ‫ده‌كه‌ن كه‌ ئه‌وه‌ش چه‌ند كه‌س���ێكمان كه‌ تائێس���تا له‌م ناحیه‌ی���ه‌دا به‌هۆی بۆ هاتوه‌ته‌وه‌ كه‌ به‌بڕی ‪ 2‬ملیار‌و ‪200‬‬ ‫رۆش���توون بۆ ئیداری‌ گه‌رمیان باسیان نه‌بوونی‌ پزیشكه‌وه‌ دوو كه‌س گیانیان ملیۆن دینار جێبه‌جێ ده‌كرێت"‪.‬‬ ‫فۆتۆ‪ :‬کاوه‌‬

‫به‌ بوتڵێک خوێن‬ ‫ژیانی که‌سێک‬ ‫رزگار ده‌که‌یت‬

‫له‌ئینته‌رنێته‌وه‌ به‌ده‌ستکاریه‌وه‌‬

‫"بۆ كێك‌و شیرینی‌ ناگریم‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫بۆ خوێن ده‌گریم‌و خوێنه‌كه‌شم‬ ‫ی‬ ‫ده‌ست ناكه‌وێت"‪ .‬ئه‌و قسه‌ی ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی محه‌مه‌د ك ‌ه منداڵێك ‌‬ ‫دیار ‌‬ ‫نه‌خۆش بووه‌‪ ،‬وای‌ له‌ڕێبوار مسته‌فا‬ ‫كردووه‌ كۆمه‌ڵه‌یه‌ك بۆ خوێنبه‌شین‬ ‫دابمه‌رزێنێت‪.‬‬

‫ئا‪ :‬كاوه‌ گه‌رمیانی‌‬

‫له‌م ناحیه‌یه‌دا‬ ‫ی‬ ‫به‌هۆی نه‌بوون ‌‬ ‫پزیشكه‌وه‌ دوو كه‌س‬ ‫گیانیان له‌ده‌ستداوه‌‬

‫ی هه‌ولێر‌ه به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند‬ ‫له‌ش���ار ‌‬ ‫ك ‌ه له‌ئێس���تادا توشی‌ كێشه‌یه‌ك بوون‬ ‫له‌گه‌ڵ كتێبخانه‌‌و كۆشكه‌كان‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫هه‌ندێكی���ان خوێن���ه‌ر "ئیس���تیغالل"‬ ‫ی "له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ده‌بینین‬ ‫ده‌ك���ه‌ن‌و وت ‌‬ ‫ك���ه‌ گۆڤارێ���ك ئه‌گه‌ر نرخ���ی‌ به‌‪2000‬‬ ‫ه���ه‌زار دینار بێت‪ ،‬ئه‌وان هه‌ڵده‌س���تن‬ ‫ی‬ ‫ب��� ‌ه ‪ 4‬یان ‪ 5‬ه���ه‌زار زیاتر له‌و نرخه‌ ‌‬ ‫كه‌ دان���دراو‌ه ده‌یفرۆش���ن‪ ،‬یان ئه‌گه‌ر‬ ‫س���ه‌یر بكه‌ین رۆژنامه‌ی���ه‌ك نرخی‌ ب ‌ه‬ ‫‪ 750‬ی���ان ب ‌ه ‪ 1000‬دین���ار بێت‪ ،‬ئه‌وان‬ ‫به‌زیاتر ده‌یده‌ن ‌ه خوێنه‌ران كه‌ ئه‌مه‌ش‬ ‫ده‌بێت��� ‌ه بارگرانییه‌ك بۆ خوێنه‌ره‌كان‪،‬‬ ‫بۆیه‌ ئێم ‌ه هیچ چاره‌یه‌كمان بۆ ناكرێت‬ ‫هه‌رچه‌نده‌ ئاگاداریشیان ده‌كه‌ینه‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫به‌نرخی‌ به‌رگ بیفرۆشن"‪.‬‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئاوێنه‌‪ ،‬ئه‌رشیف‬

‫ی‬ ‫ی رۆژنامه‌كان په‌یوه‌ندی‌ به‌كه‌م ‌‬ ‫گرانی ‌‬ ‫تیراژه‌وه‌ هه‌یه‌‬ ‫ی رۆژنام��� ‌هی‌ رووداو‪،‬‬ ‫سه‌رنوس���ه‌ر ‌‬ ‫ئاكۆ محه‌م���ه‌د به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند ك ‌ه‬ ‫ی رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی نرخ ‌‬ ‫ی گش���ت ‌‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك ‌‬ ‫گۆڤاره‌كان له‌كوردستاندا گرانن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫ی به‌كه‌م ‌‬ ‫پێیوایه‌ ئ���ه‌وه‌ش په‌یوه‌ند ‌‬ ‫تی���راژی‌ رۆژنامه‌‌و گۆڤاره‌كانه‌و‌ه هه‌یه‌‌و‬ ‫بێگوم���ان ئه‌گه‌ر تیراژی���ان به‌رز بێت‌و‬ ‫ریكالمیش���یان زۆر بێ���ت نرخه‌كانیان‬ ‫داده‌به‌زێت‪ ،‬هه‌روه‌ها ره‌نگ ‌ه زۆرێك له‌و‬ ‫ی زۆریان‬ ‫رۆژنامه‌فرۆشانه‌ش خه‌رجییه‌ك ‌‬ ‫له‌س���ه‌ر بێت‌و تیراژی‌ ئ���ه‌و رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی ك ‌ه ده‌یفرۆشن كه‌م بێت‪،‬‬ ‫گۆڤارانه‌ش��� ‌‬ ‫بۆی���ه‌ هه‌ندێكج���ار په‌ن���ا ده‌به‌ن ‌ه به‌ر‬ ‫ی هه‌نێك ل ‌ه رۆژنامه‌‌و‬ ‫ی نرخ��� ‌‬ ‫زیادكردن ‌‬ ‫گۆڤاره‌كان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناوبراو جه‌ختیكرده‌و‌ه ك ‌ه ئه‌و كاره‌ ‌‬ ‫هه‌ندێك له‌ڕۆژنامه‌فرۆش���ه‌كانیش زیان‬ ‫به‌خوێنه‌رێكی‌ زۆر ده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ئه‌و كه‌س���انه‌ی‌ رۆژنام���ه‌‌و گۆڤاره‌كان‬ ‫ی زۆر‬ ‫ده‌ك���ڕن ره‌نگ��� ‌ه كه‌س���انێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ند نه‌بن یان كۆمه‌ڵه‌ گه‌نجێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی تاز‌ه پێگه‌یشتوون‌و داهات ‌‬ ‫رۆشنبیر ‌‬ ‫رۆژانه‌ی���ان زۆر نه‌بێ���ت‪ ،‬له‌به‌رئ���ه‌و‌ه‬ ‫ی هه‌بێ���ت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫هه‌رچه‌ن���د‌ه پاس���او ‌‬ ‫جێگای ره‌زامه‌ندیش نییه‌‪.‬‬

‫ی‬ ‫رێبوار مس���ته‌فا ك ‌ه ب���ه‌ (ڕێبوار ‌‬ ‫ی ئه‌و‬ ‫ی قسه‌ ‌‬ ‫خوێنبه‌خش) ناسراوه‌ دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫منداڵه‌ ده‌س���تیكردو‌ه به‌كۆكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی خوێن ده‌به‌خشن‌و‬ ‫ناوی‌ ئه‌و كه‌سانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زیاتر له‌چوار هه‌زار ‌‬ ‫له‌ئێستاشدا ناو ‌‬ ‫ی تۆماركردووه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی ال ‌‬ ‫كه‌س��� ‌‬ ‫له‌هه‌ر شوێنێك په‌یوه‌ندی‌ به‌ڕێبواره‌و‌ه‬ ‫ی لێبكرێت‪ ،‬ئه‌و‬ ‫بكرێت‌و داوای‌ خوێن��� ‌‬ ‫كه‌سێكی‌ خوێنبه‌خش ده‌نێرێت‪.‬‬ ‫ی سه‌دان‬ ‫ڕێبوار ئێس���تا ناو‌و ژماره‌ ‌‬ ‫ی الی���ه‌‌و له‌هه‌وڵیش���دای ‌ه‬ ‫خوێنبه‌خش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ك ‌ه مۆڵه‌ت ب���ۆ كۆمه‌ڵه‌ك��� ‌هی‌ به‌ناو ‌‬ ‫(خوێنبه‌خش���ان) وه‌ربگرێ���ت ب���ۆ‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و‌هی‌ بتوانێت ناس���نامه‌ بۆ كه‌سان ‌‬ ‫ی‬ ‫خوێنبه‌خش بكات تاوه‌كو له‌پرس���گ ‌ه ‌‬ ‫نه‌خۆش���خانه‌كان ڕێگایان لێنه‌گیرێت‪،‬‬ ‫ڕێب���وار وت���ی‌ "كه‌س���ی‌ وام���ان هه‌ی ‌ه‬ ‫ی‬ ‫تائێس���تا زیاتر له‌(‪ )200‬بوتڵ خوێن ‌‬ ‫به‌خشیوه‌"‪.‬‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌و ئاماره‌ ناڕه‌س���مییه‌ی‌ ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی په‌یوه‌ند ‌‬ ‫رێب���وار ڕۆژان��� ‌ه له‌ڕێگ���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌كات���ه‌وه‌ ئه‌ندامان ‌‬ ‫ته‌له‌فۆن���ی‌ كۆ ‌‬ ‫‪ 35‬ب���ۆ ‪ 40‬بوتڵ خوێن به‌و كه‌س���ان ‌ه‬ ‫ی ناسنامه‌یان بۆ بكرێت‬ ‫بدرێت بۆئه‌وه‌ ‌‬ ‫ده‌به‌خشن كه‌ پێویستیان پێیه‌تی‌‪.‬‬ ‫حس���ێن ئیبراهی���م ته‌م���ه‌ن ‪ 42‬تاوه‌كو له‌پرس���گه‌ی‌ نه‌خۆش���خانه‌كان‬ ‫ی ڕێگه‌ی���ان لێنه‌گیرێت‌و وتی‌ "ڕۆژگارێك‬ ‫ی ماو‌ه ‌‬ ‫س���اڵ یه‌كێكه‌ له‌و كه‌س���ان ‌ه ‌‬ ‫ێ به‌رامب���ه‌ر خوێن بوتڵ���ی‌ خوێن ب ‌ه ‪ 900‬دۆالر بوو‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ن���ۆزده‌ س���اڵ ‌ه به‌ب ‌‬ ‫ده‌به‌خش���ێت‌و تائێس���تاش ‪ 57‬بوتڵ من بێبه‌رامبه‌ر به‌خشیم"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫هه‌روه‌ه���ا حه‌س���ه‌ن ئه‌بوبه‌ك���ر ‌‬ ‫خوێنی‌ به‌خشیوه‌‪.‬‬ ‫ی دیكه‌ی ‌ه له‌و‬ ‫ی هه‌یه‌‌و ته‌مه‌ن ‪ 35‬س���اڵ یه‌كێك ‌‬ ‫ی تریش ‌‬ ‫ێ برا ‌‬ ‫حسێن كه‌ س��� ‌‬ ‫ی خوێنبه‌خش���انه‌‌و تائێس���تا چوارج���ار‬ ‫ی كۆمه‌ڵه‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی چاالك ‌‬ ‫ی ئه‌ندامێك ‌‬ ‫خۆیش ‌‬ ‫ی به‌خش���یوه‌‌و داوایك���رد ئه‌و‬ ‫ی خوێن��� ‌‬ ‫رێب���واره‌‪ ،‬هه‌ر كه‌س���ێك پێویس���ت ‌‬ ‫به‌خوێن هه‌بووبێت بۆیان دابینكردووه‌‌و كه‌سان ‌هی‌ خوێنیان هه‌یه‌ بیبه‌خشن به‌و‬ ‫ی پێویستیان پێیه‌تی‌‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫داواشیكرد كه‌ مۆڵه‌ت به‌كۆمه‌ڵه‌كه‌یان كه‌سان ‌ه ‌‬

‫كه‌سی‌ وامان هه‌ی ‌ه‬ ‫تائێستا زیاتر‬ ‫له‌(‪ )200‬بتڵ‬ ‫خوێنی‌ به‌خشیوه‌‬

‫ی "گه‌وره‌ترین هاوكاریی ‌ه‬ ‫وه‌ك ئه‌و وت��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ل���ه‌ڕووی‌ ئاینیی���ه‌وه‌‌و پاداش���تێك ‌‬ ‫نه‌بڕاوه‌ی‌ هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫له‌مباره‌ی���ه‌و‌ه س���ه‌رۆكی‌ كۆمه‌ڵ ‌ه ‌‬ ‫ی ڕانیه‌‪ ،‬عوس���مان محه‌مه‌د‬ ‫تاالس���یما ‌‬ ‫له‌لێدوانێك���دا بۆ ئاوێن��� ‌ه رایگه‌یاند ك ‌ه‬ ‫ی كۆمه‌ڵه‌كه‌یانه‌و‌ه‬ ‫ی دامه‌زراندن ‌‬ ‫له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫(‪ )27‬نه‌خۆشیان هه‌بووه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫ی نه‌خۆشه‌كانیان له‌زیادبووندان‌و‬ ‫ژماره‌ ‌‬ ‫گه‌یشتونه‌ت ‌ه (‪)161‬نه‌خۆش‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ناوبراو ئاش���كرایكرد ك���ه‌ له‌زۆربه‌ ‌‬ ‫ش���اره‌كاندا كۆمه‌ڵه‌ی‌ تایبه‌تیان هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ی (‪)2006-12-20‬ه‌و‌ه‬ ‫به‌اڵم له‌ب���ه‌روار ‌‬ ‫س���ه‌رجه‌م كۆمه‌ڵه‌كان ئه‌نجومه‌نێكمان‬ ‫ی‬ ‫ی بااڵ ‌‬ ‫ی (ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫پێكهێن���او‌ه به‌ناو ‌‬ ‫تاالسیمیای‌ كوردستان)‪.‬‬ ‫عوسمان محه‌مه‌د جه‌ختیكرده‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی رێبوار‪ ،‬هه‌ر له‌سه‌ره‌تا ‌‬ ‫ئه‌و كۆمه‌ڵه‌یه‌ ‌‬ ‫دروس���تبوونیه‌و‌ه هاوكارییان كردون‌و‬ ‫هه‌ر كاتێك خوێنیان پێویست بووبێت‬ ‫بۆیان دابینكردوون‪.‬‬ ‫ی كۆمه‌ڵ��� ‌هی‌ تاالس���یمیا‬ ‫س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی به‌وه‌كرد ك ‌ه نه‌خۆش���ه‌كانیان‬ ‫ئاماژه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫زۆربه‌ی���ان منداڵ���ن‌و له‌س���ه‌ره‌تا ‌‬ ‫ی كۆمه‌ڵه‌كه‌یانه‌و‌ه تائێستا‬ ‫دروستبوون ‌‬ ‫ش���ه‌ش نه‌خۆش گیانیان له‌ده‌ستداوه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫ی "ئه‌م نه‌خۆش���ان ‌هی‌ له‌س���نور ‌‬ ‫وت��� ‌‬ ‫ی ئێم��� ‌ه ناویان تۆماركراون‬ ‫كۆمه‌ڵه‌كه‌ ‌‬ ‫هیچی���ان ج���ۆری‌ نه‌خۆش���یه‌كه‌یان‬ ‫ی نیه‌‌و هه‌ریه‌كه‌شیان مانگان ‌ه‬ ‫مه‌ترس��� ‌‬ ‫ی ‪ 150‬ه���ه‌زار دیناریان پێده‌درێت‪،‬‬ ‫بڕ ‌‬ ‫چونك ‌ه به‌كه‌سانی‌ پێداویست تایبه‌ت‪،‬‬ ‫حیسابیان بۆ كراوه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ب���ۆ هه‌م���ان مه‌به‌س���ت وته‌بێ���ژ ‌‬ ‫ی ته‌ندروستی‌‪ ،‬د‪ .‬خاڵس قادر‬ ‫وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی ڕاگه‌یاند ك��� ‌ه ده‌بێت ئه‌و‬ ‫به‌ئاوێن��� ‌ه ‌‬ ‫كه‌س���ان ‌ه خوێن ده‌به‌خشن ناسنامه‌یان‬ ‫هه‌بێ���ت‌و پش���كنینیان ب���ۆ بكرێ���ت‪،‬‬ ‫ی هیچ ڤایرۆسێك‬ ‫چونك ‌ه نابێت هه‌ڵگر ‌‬ ‫ی‬ ‫بن‌و ئاش���كرایكرد كه‌ ئێستا سه‌رقاڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌نته‌رێكن بۆ چاندن ‌‬ ‫دروستكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫مۆخ���ی‌ ئێس���ك‌و به‌ته‌واوبوونیش��� ‌‬ ‫خزمه‌تێكی‌ باش به‌و كه‌س���ان ‌ه ده‌كرێت‬ ‫كه‌ تووشی‌ نه‌خۆشی‌ تاالسیمیا بوون‪.‬‬


‫ تایبه‌ت‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫ئه‌گه‌ر هه‌بێت چاكسازێكی‌ قه‌یرانبه‌زێن‬ ‫د‪ .‬شه‌فیق قه‌زاز‬

‫كاتێك ك���ه‌ ئه‌زموون���ی‌ حوكمڕانییه‌ك‬ ‫تووش���ی‌ گومان دێت‌و رۆژگاری‌ خه‌ڵك‬ ‫كێش���ه‌ئامێز ده‌نوێنێ���ت‪ ،‬بیركردنه‌وه‌‌و‬ ‫ئه‌ندێشه‌ی‌ خه‌ڵك‌و ده‌سه‌اڵت ئاڕاسته‌ی‌‬ ‫دۆزین���ه‌وه‌ی‌ چاره‌س���ه‌ر‌و قوتارب���وون‬ ‫ده‌كرێت‪ .‬مه‌به‌ست له‌م باسه‌ ته‌نها دووان‬ ‫نیه‌ له‌و هه‌لومه‌رج‌و رووداوانه‌ی‌ ئه‌زموونی‌‬ ‫هه‌رێم���ی‌ كوردس���تانیان ب���ه‌ قه‌ی���ران‬ ‫گه‌یاندووه‌‪ ،‬به‌ڵك���و خوێندنه‌وه‌یه‌كه‌ بۆ‬ ‫ئه‌و شێوازه‌ بیركردنه‌وه‌یه‌ كه‌ ئیلتیزامی‌‬ ‫كۆششی‌ فریاڕه‌س ده‌سه‌لمێنێ‌‪ .‬رێككه‌وتن‬ ‫له‌سه‌ر پڕۆس���ه‌یه‌كی‌ چاكسازی‌‪ /‬ریفۆرم‬ ‫له‌ حوكمرانیی‌ هه‌رێمدا‪ ،‬ئه‌مڕۆ تووش���ی‌‬ ‫ئاس���ته‌نگ هاتووه‌‌و تا ئێس���تا ده‌رفه‌ت‬ ‫نه‌دۆزراوه‌ته‌وه‌ بۆ ده‌رچوون له‌و ئاسته‌نگه‌‪.‬‬ ‫باری‌ چه‌قیوی‌ دانیش���تنی‌ پێنجقۆڵی كه‌‬ ‫بۆ ئه‌و ئه‌ركه‌ ده‌بوو پێك بێت‪ ،‬له‌ خۆیدا‬ ‫جۆرێك هه‌ڕه‌ش���ه‌یه‌ له‌ س���ه‌قامگیریی‌‬ ‫هه‌رێم‌و هه‌وڵی‌ به‌ده‌س���تهێنانی‌ ئاستێك‬ ‫كۆده‌نگی‌‌و هاوئاهه‌نگ���ی‌ بۆ ئه‌نجامدانی‌‬ ‫كاری‌ پێویس���ت‪ .‬ئه‌وه‌ت���ا رووداوه‌كانی‌‬ ‫ده‌ڤه‌ری‌ بادینانیش باس له‌ " كه‌لتووری‌‬ ‫ناشارس���تانی‌‌و نادیموكراتی‌ ‪‌..‬و خه‌له‌لی‌‬ ‫گه‌وره‌ له‌ پاراستنی‌ ئاسایش"دا ده‌كه‌ن‌و‬ ‫كه‌س���انێك هه‌ن ك���ه‌ رووداوه‌كانی‌ ئه‌م‬ ‫دوایی���ه‌ وه‌ك ئاڕاس���ته‌ی‌ بێمتمانه‌ی���ی‌‬ ‫خه‌ڵك ده‌بینن سه‌باره‌ت به‌ "هه‌وڵه‌كانی‌‬ ‫چاكسازی‌‌و س���ه‌قامگیركردنی‌ ئاسایشی‌‬ ‫كوردس���تان كه‌ س���ه‌رۆكایه‌تیی‌ هه‌رێم‬ ‫ده‌س���تی‌ پێكردووه‌" ئه‌م���ه‌ش هه‌مووی‌‬ ‫هاوكات‌و ده‌ش���ێت هاومه‌به‌ستیش بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ پڕۆس���ه‌ی‌ ده‌ستاوده‌س���تكردنی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت ك���ه‌ ب���ه‌م زووان���ه‌ ده‌بێت‬ ‫رووبدات‪.‬‬ ‫له‌ هه‌لومه‌رجی‌ ئه‌مڕۆدا وه‌رگرتنه‌وه‌ی‌‬ ‫پارتی‌ بۆ پۆس���تی‌ س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‬ ‫ده‌كرێت ته‌نها وه‌ك پڕۆسه‌یه‌كی‌ ئاسایی‌‬ ‫ده‌ستاوده‌س���تكردنی‌ ده‌س���ه‌اڵت سه‌یر‬ ‫نه‌كرێت‪ ،‬به‌ڵكوو‪ ،‬ئه‌گه‌ر بیركردنه‌وه‌یه‌كی‌‬ ‫بوێرانه‌‌و ئیراده‌یه‌كی‌ ئازاد له‌ پشت ئه‌و‬ ‫بڕیاره‌وه‌ بێت‪ ،‬به‌گه‌ڕخستنی‌ پرۆسه‌یه‌كی‌‬ ‫ریفۆرمی‌ باوه‌ڕپێكراو‪ ،‬نه‌ك هه‌ر ده‌شێت‬ ‫س���ه‌رده‌قی‌ به‌رنامه‌ی‌ س���ه‌رۆكی‌ نوێی‌‬ ‫حكومه‌ت بێت‪ ،‬به‌ڵكوو لۆجێكی‌ سیاسی‌‌و‬ ‫ره‌چاوكردن���ی‌ به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ هه‌رێ���م‌و‬ ‫ته‌نان���ه‌ت خ���ودی‌ پارتی‌‪ ،‬ئ���ه‌و ئه‌ركه‌‬ ‫ته‌وزی���م ده‌كات‪ .‬بێگومان كاتێك پارتی‌‬ ‫بڕیاری‌ دا پۆستی‌ س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‬ ‫وه‌ربگرێته‌وه‌‪ ،‬هۆشیار‌و هه‌ستیار بوو به‌و‬ ‫ئاس���تی‌ چاوه‌ڕوانیه‌ی‌ كه‌ له‌ حكومه‌تی‌‬ ‫داهاتوو هه‌یه‌‪ .‬روخس���اری‌ هه‌ره‌ دیاری‌‬ ‫ئه‌و چاوه‌ڕوانیه‌‪ ،‬فش���ار‌و خواس���تێكی‌‬ ‫به‌رفراوان‌و هه‌مووانیه‌ بۆ به‌جێهێنانه‌وه‌ی‌‬ ‫ناوماڵی‌ كورد‪.‬‬

‫له‌ پرۆس���ه‌ی‌ سیاس���یی‌ ناو هه‌رێمدا‪،‬‬ ‫پارت���ی‌ دیموكراتی‌ كوردس���تان جۆرێك‬ ‫هه‌ژموونیی‌ هه‌یه‌ له‌سه‌ر بڕیاری‌ سیاسی‌‪،‬‬ ‫پێگ���ه‌ی‌ حوكمڕان���ی‌‌و تون���ای‌ دارایی‌‌و‬ ‫ئابووریی‌ ئه‌م هه‌رێم���ه‌‪ ،‬ئه‌م توخمانه‌ی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت به‌ده‌س���ت هه‌رالیه‌نێك���ی‌‬ ‫سیاس���یی‌ حوكمڕانه‌وه‌ بن‪ ،‬به‌ڕاده‌یه‌كی‌‬ ‫زۆر توانا‌و ده‌ستڕۆیش���تووی‌ ده‌كه‌ن له‌‬ ‫ئاڕاس���ته‌كردنی‌ چاره‌ن���ووس‌و ئاینده‌ی‌‬ ‫نزیكی‌ ئه‌و حوكمڕانیه‌ی‌ ئه‌و الیه‌نه‌ تێیدا‬ ‫به‌شداره‌‪.‬‬ ‫له‌پێكهاته‌ی‌ هه‌ر حوكمڕانیه‌كدا كاتێك‬ ‫ب���واری‌ ئه‌وه‌ ده‌ره‌خس���ێت كه‌ حیزبێك‬ ‫جڵ���ه‌وی‌ حوكمڕانی‌ بگرێته‌وه‌ ده‌س���ت‬ ‫(لێره‌دا به‌مانای‌ وه‌رگرتنه‌وه‌ی‌ پۆس���تی‌‬ ‫س���ه‌رۆكایه‌تی‌ حكومه‌ت)‪ ،‬ئ���ه‌و حیزبه‌‬ ‫ئاستێكی‌ به‌رز له‌ ئازادی‌‌و هه‌لی‌ ره‌خسیو‬ ‫ده‌بینێت‪ ،‬كه‌ جۆری‌ بیركردنه‌وه‌‌و پالن‌و‬ ‫به‌رنام���ه‌ی‌ خۆی‌ نمایش بكات‪ .‬راس���ته‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێ���م جۆرێك هاوپه‌یمانی‌‌و‬ ‫ئاس���تێك ئیئتیالف���ی‌ پێ���وه‌ دی���اره‌‌و‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتی‌ حوكمڕان له‌گ���ه‌ڵ هێزێكی‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆنی‌ به‌ڕاده‌یه‌ك چاالك‌و هۆشیار‬ ‫گوزه‌ران ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم س���ه‌ركرده‌یه‌كی‌‬ ‫لێهاتوو وه‌ك سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت ده‌بێت‬ ‫بتوانێت كاریگه‌رانه‌ ئیراده‌ی حوكمێكی‌‬ ‫كارا‌و ڕه‌وا‌و خزمه‌تگوزار بسه‌پێنێت‪.‬‬ ‫نێچیرڤ���ان بارزان���ی‌‪ ،‬كه‌ ئام���اژه‌ی‌‬ ‫ب���ۆ ده‌كرێ���ت وه‌ك كه‌س���ایه‌تیی‌‬ ‫ده‌ستنیش���انكراوی‌ پارتی‌ بۆ س���ه‌رۆكی‌‬ ‫حكومه‌ت���ی‌ داهات���وو‪ ،‬ل���ه‌ ته‌مه‌نێكی‌‬ ‫كاڵ���ه‌وه‌ تێكه‌ڵ ب���ه‌ سیاس���ه‌ت بووه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌ندامێك���ی‌ كاراو نزیك له‌ پله‌ی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت‌و به‌ڕێوه‌به‌ری‌ س���ێ‌ كابینه‌ی‌‬ ‫حكومه‌ت���ی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تان بووه‌‪.‬‬ ‫وه‌ك كه‌س���ایه‌تیی‌ دووهه‌م���ی‌ ن���او‬ ‫پارت���ی‌ دیموكرات���ی‌ كوردس���تان ناوی‌‬ ‫ده‌برێت‌و پل���ه‌و پایه‌ی‌ خێزانی‌‌و حیزبی‌‌و‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تیی‌ به‌زره‌‌و له‌پاڵ ئه‌مانه‌ش���دا‬ ‫جۆرێك چاوه‌ڕوانی‌‌و مه‌زنده‌یه‌ك هه‌یه‌ كه‌‬ ‫ده‌ش���ێت بۆ ئه‌مڕۆ باشترین كاندید بێت‬ ‫بۆ س���ه‌رۆكایه‌تیی‌ حكومه‌ت���ی‌ داهاتوو‪.‬‬ ‫هه‌ركه‌سێك ئه‌م تایبه‌تمه‌ندیانه‌ی‌ بخرێته‌‬ ‫پاڵ‪ ،‬بێگومان ئه‌گه‌ر هه‌لی‌ بۆ ره‌خس���او‬ ‫پای���ه‌ی‌ چاوه‌ڕوانكراوی‌ پێ س���پێردرا‪،‬‬ ‫ده‌بێت هه‌موو هه‌ولێك بدات جێگای‌ ئه‌و‬ ‫بۆچوون‌و چاوه‌ڕانییه‌ بێت‪.‬‬ ‫به‌ش���ێك له‌ پێناس���ه‌ی‌ س���ه‌ركرده‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵته‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ن���ه‌ك ته‌نه���ا ئه‌و‬ ‫ده‌س���ه‌اڵته‌ ره‌س���میه‌ی‌ كه‌ به‌ حوكمی‌‬ ‫پۆس���ته‌كه‌ی‌ هه‌یه‌ت���ی‌‪ .‬به‌مانایه‌كی‌ تر‪،‬‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌ ته‌نها ئ���ه‌وه‌ نیه‌ كه‌ تۆ‬ ‫كێیت؟ به‌ڵكوو تۆ وه‌ك س���ه‌ركرده‌ چی‌‬ ‫ده‌كه‌ی���ت‌و چۆنی‌ ده‌كه‌ی���ت؟ به‌ئه‌نجام‬

‫ی كه‌ڵه‌كه‌بووی‌ ئه‌و كردارانه‌یه‌‬ ‫كاریگه‌ری ‌‬ ‫ك���ه‌ ده‌بن���ه‌ كه‌ره‌س���ته‌‌و پێناس���ه‌ی‬ ‫سه‌ركرده‌ی‌ ده‌ركه‌وتوو (‪)Outstanding‬‬ ‫كه‌ جیاده‌كرێته‌وه‌ له‌ كه‌س���انی‌ "ته‌نها"‬ ‫سه‌ركرده‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ده‌س���ه‌اڵتێك ب���ڕوای‌ به‌خۆی‌‬ ‫هه‌بێ���ت‪ ،‬ج���ا چه‌ند ل���ه‌ڕووی‌ ناچاری‌‌و‬ ‫پاراس���تنی‌ س���ه‌نگ‌و به‌كارهاتووی���ی‌‬ ‫حوكمڕانیه‌ك���ه‌ی‌ خ���ۆی‌ بێ���ت‪ ،‬ی���ان‬ ‫هه‌س���تیار بێ���ت به‌فش���ار‌و خواس���تی‌‬ ‫ره‌وای‌ خه‌ڵك ب���ۆ حوكمڕانییه‌كی‌ ره‌وا‌و‬ ‫خزمه‌تگوزار‪ ،‬ئه‌و ده‌سه‌اڵته‌ ده‌سته‌وسان‬ ‫ناوه‌س���تێت‌و ته‌نانه‌ت ده‌رفه‌ت دروست‬ ‫ده‌كات بۆ به‌گه‌ڕخس���تنی‌ پرۆس���ه‌یه‌ك‬ ‫كه‌ س���ه‌ره‌تای‌ وه‌رچه‌رخانێ���ك بێت له‌‬ ‫بڕوا‌و متمانه‌ی‌ خه‌ڵكدا به‌و ده‌س���ه‌اڵته‌‪.‬‬ ‫له‌حاڵه‌ت���ی‌ ئه‌مڕۆی‌ هه‌رێم���دا‪ ،‬پێموایه‌‬

‫ریفۆرم وه‌ك‬ ‫فاكته‌ری گرنگی‌‬ ‫به‌جێهێنانه‌وه‌ی‌ ناو‬ ‫ماڵی‌ كورد ده‌بینم‬ ‫بۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌و پێشهات‌و‬ ‫ته‌حه‌دایانه‌ی‌‬ ‫به‌ره‌وڕووی‌ كورد‬ ‫ده‌بنه‌وه‌ وه‌ك‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌ك‬ ‫س���ه‌رقافڵه‌ی‌ به‌گه‌ڕدانی‌ ئه‌و پڕۆس���ه‌یه‌‬ ‫ده‌شێت كه‌س���ی‌ ده‌سنیشانكراو بێت بۆ‬ ‫ئه‌رك���ی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ حكومه‌تی‌ نوێ‌‪،‬‬ ‫كه‌ پێویس���ته‌ هه‌ستیار‌و جه‌ختكه‌ر بێت‬ ‫له‌س���ه‌ر فه‌راهه‌مبوون���ی‌ هه‌ندێ���ك له‌و‬ ‫مه‌رجانه‌ی‌ كه‌ ئه‌ركی‌ س���ه‌ركه‌وتووانه‌ی‌‬ ‫كاره‌كه‌ی‌ ئاسان ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫كاری‌ فریاڕه‌س پێویس���تی‌ به‌ ئیراده‌‬ ‫وتوان���ای‌ تایب���ه‌ت هه‌یه‌‪ .‬ئ���ه‌وه‌ به‌س‬ ‫نی���ه‌ كه‌ س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌تێ���ك ته‌نها‬ ‫پشتبه‌ستوو بێت به‌ ماندات‌و ئه‌زموونی‌‬ ‫پێشتر‌و ش���ێوازی كاركردنی‌ له‌وه‌پێشی‌‬ ‫خۆی‌‪ .‬ماوه‌ی‌ حوكمڕانیی‌ چه‌ند كابینه‌ی‌‬ ‫له‌وه‌پێش ئه‌وه‌نده‌ بواری‌ لێپرس���ینه‌وه‌‌و‬ ‫وردبین���ی‌ نه‌داوه‌ كه‌ ئ���ه‌دای‌ حكومه‌ت‬

‫س���ه‌نگی‌ مه‌حه‌كی‌ ره‌زامه‌ن���دی‌ یاخود‬ ‫ره‌خنه‌ی‌ خه‌ڵك بووبێت‪ .‬شۆڕبوونه‌وه‌ی‌‬ ‫كاریگه‌ریی‌ ئاڵۆزی���ی‌ ئه‌زموون‌و قه‌یرانی‌‬ ‫حوكمڕانیمان بۆ ناو كۆمه‌ڵ‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ی‌‬ ‫هۆشیاری‌‌و نیگه‌رانیی‌ الی‌ چین‌و توێژی‌‬ ‫ئه‌و كۆمه‌ڵه‌ دروس���ت كردووه‌ كه‌ ئه‌مڕۆ‬ ‫زیاتر پرس���ینه‌وه‌یان هه‌بێت له‌ چۆنێتی‌‬ ‫به‌ڕێوه‌چوونی‌ ئه‌ركی‌ حوكمڕانی‌‪ .‬له‌گه‌ڵ‬ ‫ئه‌وه‌دا كه‌ په‌رله‌مان هێشتا نموونه‌یه‌كی‌‬ ‫زۆر لێهات���ووی‌ نوێن���ه‌ری‌ خه‌ڵ���ك‌و‬ ‫دامه‌زراوێكی‌ چاالك‌و جه‌ربه‌زه‌ نیه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫پێكهاته‌ی‌ ئ���ه‌و دامه‌زراوه‌ ئه‌مڕۆ گروپی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن‌و كه‌س���انی‌ تری‌ تیا به‌دی‌‬ ‫ده‌كرێ���ت كه‌ خوازیارن ب���ه‌وه‌ی‌ ئه‌ركی‌‬ ‫چاودێری‌‌و لێپرس���ینه‌وه‌ ل��� ‌ه حكومه‌ت‌و‬ ‫رۆڵی‌ خۆی���ان وه‌ك په‌رله‌مانتار به‌جدی‌‬ ‫بگرن‪ .‬به‌مانایه‌كی‌ ت���ر‪ ،‬له‌ جاران زیاتر‬ ‫خه‌ڵك توان���او ئاماده‌ن لێپرس���ینه‌وه‌‌و‬ ‫وردپێ���وی‌ (‪ )scrutiny‬ل���ه‌ ئ���ه‌دای‌‬ ‫حكومه‌ت بكه‌ن‪.‬‬ ‫ئۆفیسی‌ خودی‌ س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‪،‬‬ ‫وات���ا جیاواز له‌ پێكهات���ه‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫وه‌زیران‪ ،‬رۆڵی‌ گرنگ‌و كاریگه‌ر ده‌بینێت‬ ‫له‌س���ه‌رۆكایه‌تیه‌كی‌ دووربین‌و چاالكدا‪.‬‬ ‫بۆی���ه‌ س���ه‌رۆكی‌ داهات���ووی‌ حكومه‌ت‬ ‫ده‌بێ���ت هه‌س���تیار بێ���ت به‌زه‌رووره‌تی‌‬ ‫ده‌س���تكاریی‌ پێویست له‌شێوازی‌ ئه‌دای‌‬ ‫خۆی���دا بۆ پۆس���ته‌كه‌ی‌‪ ،‬ب��� ‌ه گرنگیی‌‬ ‫كۆكردنه‌وه‌ی‌ جۆری‌ كه‌س���انی‌ به‌رپرس‬ ‫كه‌ له‌ نزیكه‌وه‌ هاوكاری‌ بن‪ ،‬به‌ شێوازی‌‬ ‫مامه‌ڵ���ه‌ له‌گه‌ڵ په‌رله‌م���ان‌و گروپه‌كانی‌‬ ‫فش���ار‌و خاوه‌ن به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ تایبه‌ت‪.‬‬ ‫له‌كۆی‌ كاریگه‌ریی‌ ئه‌رێنیی‌ ئه‌م رۆاڵنه‌دا‬ ‫وێنه‌ی‌ سه‌ركرده‌یه‌كی‌ كارامه‌ی‌ سه‌رده‌م‪،‬‬ ‫سه‌رنجڕاكێش ده‌بێت‪.‬‬ ‫حكومه‌ت كه‌ به‌ڕاس���تی‌ به‌رپرس بێت‬ ‫له‌ به‌ڕێوه‌چوونی‌ واڵت‪ ،‬ده‌بێت رێپێدراو‌و‬ ‫تفاقدراو بێت ب���ه‌ هه‌موو‪ ،‬یان زۆرینه‌ی‌‬ ‫پێداویس���تیه‌كانی‌ راپه‌ڕاندنی‌ ئه‌وكاره‌‪.‬‬ ‫توانست‌و ده‌سه‌اڵتی‌ بڕیاردان‪ ،‬یاسایی‌‪،‬‬ ‫دارای���ی‌‌و ئیداریی‌ فاكته‌ری‌ هه‌ره‌ گرنگی‌‬ ‫س���ه‌ركه‌وتنی‌ به‌رنامه‌ی‌ هه‌ر سه‌رۆكێكی‌‬ ‫حكومه‌تن‪ .‬له‌ روانگه‌ی‌ ره‌وشی‌ تایبه‌تی‌‬ ‫حوكمڕانی���ی‌ هه‌رێم���ی‌ كورس���تانه‌وه‌‪،‬‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ داهات���وو ده‌بێت‬ ‫خاوه‌ن���ی‌ مانداتێك���ی‌ روون‌و دیاریكراو‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫حكوم���ه‌ت كاریگ���ه‌ر ده‌بێ���ت كاتێك‬ ‫خاوه‌نی‌ چاكباوه‌ڕی‌ (‪ )credibility‬بێت‌و‬ ‫یه‌كێك له‌مه‌رجه‌كانی‌ ئ���ه‌و چاكباوه‌ڕیه‌‬ ‫ئاس���تی‌ یه‌كگرتووی���ی‌ ئ���ه‌و حكومه‌ته‌‬ ‫خۆیه‌تی‌‪ .‬هاوپه‌یمانێتی‌ له‌ ده‌س���ه‌اڵتدا‬ ‫راده‌یه‌ك ل���ه‌ بۆچوونی‌ جیاواز (ئه‌ویش‬ ‫له‌ روانگه‌ی‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ بااڵوه‌) رێ پێ‬ ‫ئه‌دات‪ .‬به‌اڵم سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت ده‌بێت‬ ‫توانا بێت له‌ ئاڕاس���ته‌یه‌كی‌ دروس���ت‌و‬ ‫بێالیه‌نی‌ پڕۆس���ه‌ی‌ بڕیاردان‌و شێوازی‌‬ ‫پیاده‌كردنی‌ به‌رنامه‌ی‌ حكومه‌ت دا‪.‬‬ ‫ش���ێوه‌ی‌ پێكهێنانی‌ خ���ودی‌ كابینه‌‌و‬ ‫پرۆفایلی‌ ئه‌ندامانی‌ ئه‌و كابینه‌یه‌ له‌ خۆیدا‬

‫ده‌كرێت نیشانه‌یه‌كی‌ ئومیدبه‌خش یاخود‬ ‫نیگه‌رانی‌ بێ���ت‪ ،‬ئه‌مه‌ بێجگه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌‬ ‫به‌شێكی‌ زۆری‌ قورسایی‌ جێبه‌جێكردنی‌‬ ‫به‌رنام���ه‌ی‌ حكومه‌ت له‌ ئه‌س���تۆی‌ ئه‌م‬ ‫پێكهاته‌یه‌دا ده‌بێت‪ .‬سروش���تیه‌ كه‌ له‌‬ ‫ژینگه‌یه‌ك���ی‌ سیاس���یی‌ وه‌ك هه‌رێم���ی‌‬ ‫كوردستاندا باس له‌ حكومه‌تی‌ بنكه‌فراوان‬ ‫بكرێت‌و كه‌س���ایه‌تیی‌ ده‌سنیشانكراو بۆ‬ ‫س���ه‌رۆكایه‌تی‌ حكومه‌ت هه‌موو هه‌ولێك‬ ‫بدات بۆ پێكهێنانی‌ ئه‌و جۆره‌ حكومه‌ته‌‪.‬‬ ‫گرنگی���ی‌ حكومه‌ت���ی‌ بنكه‌ف���راوان له‌‬ ‫توانای‌ الیه‌نه‌كانی‌ ئه‌و حكومه‌ته‌دایه‌ بۆ‬ ‫رێككه‌وتن له‌ سه‌ر به‌رنامه‌ی‌ حكومه‌ت‌و‬ ‫ش���ێوازی‌ پیاده‌كردن���ی‌‪ .‬ب���ه‌اڵم ئه‌گه‌ر‬ ‫رێككه‌وتن له‌س���ه‌ر ئه‌م جۆره‌ حكومه‌ته‌‬ ‫به‌ده‌س���تنه‌هات‪ ،‬بێگوم���ان ئه‌رك���ی‌‬ ‫پێكهێنانی‌ حكومه‌ت له‌ كاتی‌ دیاریكراوی‌‬ ‫خۆیدا ده‌بێت ئه‌نج���ام بدرێت‪ .‬ئایا له‌م‬ ‫حاڵه‌ت���ه‌دا ناكرێت س���ه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‬ ‫ئاڕاس���ته‌‌و مه‌به‌س���تی‌ حوكمڕانیه‌كه‌ی‌‬ ‫ل���ه‌ رێ���گای‌ باڵوكردن���ه‌وه‌ی‌ پێكهاته‌ی‌‬ ‫كابینه‌‌و بڕگه‌ س���ه‌ره‌كییه‌كانی‌ به‌رنامه‌ی‌‬ ‫حكومه‌ته‌كه‌ ئاش���كرا بكات؟ شاردراوه‌‬ ‫نیه‌ ك���ه‌ ته‌نه���ا ده‌س���پێكی‌ كاری‌ ئه‌و‬ ‫حكومه‌ته‌‌و ش���ێواز‌و ره‌وتی‌ ئه‌نجامدانی‌‬ ‫به‌رنامه‌كه‌ی‌ (به‌مه‌رجێك ره‌نگده‌ره‌وه‌ی‌‬ ‫ئ���اوات‌و خواس���تی‌ خه‌ڵك ب���ن) ده‌بنه‌‬ ‫پێوه‌ری‌ روانگه‌ی‌ خه‌ڵك‌و به‌ئه‌نجام ئه‌و‬ ‫وه‌رچه‌رخانه‌ی‌ كه‌ پێویسته‌ بۆ متمانه‌ی‌‬ ‫خه‌ڵك به‌ ده‌سه‌اڵت‪.‬‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌ پڕۆس���ه‌ی‌ چاكسازی‌‪،‬‬ ‫كێشه‌ی‌ ئێستامان ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ الیه‌نانی‌‬ ‫په‌یوه‌ندی���دار بڕوای���ان ب���ه‌ ره‌وای���ی‌‌و‬ ‫پێویس���تی‌ ئه‌م پڕۆسه‌یه‌ نه‌بێت‪ .‬به‌ڵكو‬ ‫زیاتر كێش���ه‌كه‌ له‌وه‌دایه‌ كه‌ ئه‌نجامدانی‌‬ ‫ئه‌م پڕۆس���ه‌یه‌ وه‌ك جۆرێك هه‌ڕه‌ش���ه‌‬ ‫مه‌ترس���یی‌ ل���ێ‌ ده‌كرێت‌و ده‌س���ه‌اڵتی‌‬ ‫حوكم���ڕان ته‌نها له‌ جۆری‌ چاكس���ازیی‌‬ ‫په‌س���ه‌ندكراوی‌ خۆیدا "س���ه‌المه‌تی‌"ی‌‬ ‫پڕۆسه‌كه‌ ده‌بینێت‪.‬‬ ‫ل���ه‌و تێگه‌یش���تنه‌وه‌ كه‌ چاكس���ازی‌‬ ‫ده‌كرێ���ت له‌ڕێ���گای‌ ده‌زگا‌و یاس���او‬ ‫میكانیزمی‌ تایبه‌ت‌و دیاریكراوه‌وه‌ ئه‌نجام‬ ‫بدرێت‪ ،‬ده‌ش���ێت ئه‌ركێكی‌ س���ه‌ره‌كیی‌‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ نوێ���ی‌ حكوم���ه‌ت ته‌یاردانی‌‬ ‫توانای‌ ده‌ره‌ك���ی‌‌و خۆماڵی‌ بێت بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌س���ته‌‌و له‌ژینگه‌یه‌كی‌ دوور له‌فشار‌و‬ ‫ده‌ستێوه‌رداندا‪.‬‬ ‫جی���اواز ل���ه‌ زه‌رووره‌تی‌ خواس���ت‌و‬ ‫ئ���اره‌زووی‌ خه‌ڵ���ك ب���ۆ چاكس���ازی‌‪،‬‬ ‫م���ن ریف���ۆرم وه‌ك فاكت���ه‌ری گرنگی‌‬ ‫به‌جێهێنانه‌وه‌ی‌ ن���او ماڵی‌ كورد ده‌بینم‬ ‫ب���ۆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ی‌ ئه‌و پێش���هات‌و‬ ‫ته‌حه‌دایانه‌ی‌ به‌ره‌وڕووی‌ كورد ده‌بنه‌وه‌‬ ‫وه‌ك نه‌ته‌وه‌یه‌ك‌و باش���ووری‌ كوردستان‬ ‫وه‌ك پێكهات���ه‌ی‌ سیاس���ی‌‌و حوكمڕانی‌‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش ئه‌ركێكی‌ تری‌ گه‌وره‌ی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێمه‌ به‌ تایبه‌تی‌‌و ده‌سه‌اڵتی‌ سیاسیه‌‬ ‫به‌گش���تی‌‪ ،‬پاش ئ���ه‌وه‌ی‌ كه‌لێنی نێوان‬ ‫خه‌ڵك‌و ده‌سه‌اڵت ساڕێژ ده‌بێت‪.‬‬

‫ده‌نگێكی‌ نه‌شازی‌ یه‌كێتی‌ له‌چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫بارام سوبحی‌‬

‫ل���ه‌ ناوه‌ڕاس���تی‌ هه‌ش���تاكاندا كاتێك‬ ‫محه‌مه‌د موك���ری‌ رۆمانی‌ "س���ه‌گوه‌ڕ"‬ ‫باڵوده‌كاته‌وه‌‪ ،‬له‌ناو یه‌كێتیدا ناڕه‌زاییه‌كی‌‬ ‫ناوخۆیی‌ س���ه‌رهه‌ڵده‌دات‌و به‌ تاڵه‌بانی‌‬ ‫ده‌گه‌یه‌نرێت‪ ،‬له‌وه‌اڵمدا تاڵه‌بانی‌ ده‌ڵێت‬ ‫"حه‌مه‌ كتێبی‌ نوسیوه‌‪ ،‬ئێوه‌ش بڕۆن به‌‬ ‫كتێب وه‌اڵمی‌ بده‌ن���ه‌وه‌"‪ ،‬ئه‌مه‌ لۆژیكی‌‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ پارتێكه‌ به‌ر له‌نزیكه‌ی‌ س���ی‌‬ ‫ساڵ‪ ،‬كه‌چی‌ تائێستاش هه‌ندێك كادری‌‬ ‫ئه‌م حیزبه‌ بڕوایان به‌م لۆجیكه‌ نییه‌!‬ ‫چه‌ند رووداوێكی‌ جیاواز كه‌ ئه‌مس���اڵ‬ ‫له‌سه‌ر ده‌س���تی‌ به‌رپرسانی‌ یه‌كێتی‌ له‌‬ ‫حكومه‌ت‌و حیزبدا له‌ سنوری‌ چه‌مچه‌ماڵ‬ ‫روویان���داوه‌‪ ،‬پێچه‌وان���ه‌ی‌ لۆجیكه‌كه‌ی‌‬ ‫تاڵه‌بانی‌ ده‌سه‌لمێنن‪ .‬به‌به‌ڵگه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫س���ێ‌ كه‌س���ی‌ ئه‌هلی‌ قه‌ڵ���ه‌م براونه‌ته‌‬ ‫ب���ه‌رده‌م دادگا ی���ان زیندان���ی‌ كراون‪،‬‬ ‫ته‌نها له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ له‌ڕێگه‌ی‌ كه‌ناڵێكی‌‬ ‫ته‌له‌فزیۆنی‌ ناوخۆیی���ه‌وه‌‪ ،‬رای‌ خۆیان‬ ‫وت���وه‌و به‌قه‌ولی‌ به‌رپرس���انی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫"ره‌خنه‌یان له‌ حیزب‌و حكومه‌ت گرتووه‌"‪.‬‬ ‫زنجی���ره‌ی‌ دواهه‌مین���ی‌ ئ���ه‌و روداوانه‌‬ ‫هه‌فته‌ی‌ رابردوو بوو‪ ،‬كاتێك گه‌نجێكی‌‬ ‫خوێنه‌وارو رۆژنامه‌نوسێكی‌ وه‌رزشی‌ له‌‬ ‫چه‌مچه‌ماڵ له‌س���ه‌ر ره‌خنه‌گرتن‪ ،‬ماوه‌ی‌‬ ‫چه‌ند كاتژمێرێك خرایه‌ زیندانه‌وه‌‪.‬‬ ‫چ كاره‌س���اتێكه‌ كاتێك مامۆستایه‌ك‬

‫ره‌خن���ه‌ ده‌گرێ���ت‪ ،‬به‌ڕێوه‌ب���ه‌ری‌‬ ‫فه‌رمانگه‌كه‌ی‌ ب���ه‌ زیندانیكردن‌و دادگا‬ ‫وه‌اڵم���ی‌ بداته‌وه‌؟ كاتێك رۆش���نبیرێك‬ ‫باس ل���ه‌ الوازی‌ دادگاو پۆلیس ده‌كات‪،‬‬ ‫غرامه‌ بكرێت؟ كاتێك رۆژنامه‌نوسێكیش‬ ‫ره‌خنه‌یه‌ك ده‌گرێت له‌الیه‌ن ده‌زگایه‌كی‌‬ ‫ئه‌منییه‌وه‌‪ ،‬راپێچی‌ زیندان ده‌كرێت؟ ئه‌و‬ ‫كه‌س���انه‌ له‌ڕێگه‌ی‌ میدیاوه‌ رای‌ خۆیان‬ ‫ده‌ربڕیوه‌‪ ،‬كه‌چ���ی‌ له‌بری‌ په‌یڕه‌وكردنی‌‬ ‫لۆجیكه‌ك���ه‌ی‌ تاڵه‌بانی‌‌و وه‌اڵمدانه‌وه‌یان‬ ‫له‌ڕێگه‌ی‌ میدیاوه‌‪ ،‬به‌ دادگاو زیندانیكردن‬ ‫وه‌اڵم دراونه‌ت���ه‌وه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا یه‌كێتی‌‬ ‫له‌ چه‌مچه‌ماڵ خاوه‌نی‌ رادیۆو س���ایتی‌‬ ‫تایبه‌ت به‌ خۆیه‌تی‌‪.‬‬ ‫ئه‌م ره‌فتاره‌ی‌ به‌رپرسانی‌ یه‌كێتی‌ له‌‬ ‫چه‌مچه‌م���اڵ هه‌ڵگری‌ چه‌ند ئاماژه‌یه‌كه‌‪،‬‬ ‫له‌وان���ه‌ بێباكییان���ه‌ ل���ه‌ به‌رانب���ه‌ر‬ ‫جه‌ماوه‌ر‪ ،‬چونكه‌ ل���ه‌ دوو هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫رابردودا زۆرین���ه‌ی‌ ده‌نگی جه‌ماوه‌ریان‬ ‫به‌ده‌س���تهێنا‌و پێیانوایه‌ ه���ه‌ر چۆنێك‬ ‫ره‌فتار بكه‌ن هه‌ر جه‌ماوه‌ریان له‌گه‌ڵدایه‌‪.‬‬ ‫ئاماژه‌یه‌ك���ی‌ دیكه‌ی‌ فه‌رامۆش���كردنی‌‬ ‫الیه‌نه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆنه‌‪ ،‬چونكه‌ ده‌زانن‬ ‫هه‌ر سێ‌ الیه‌نی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌م قه‌زایه‌دا‬ ‫له‌ڕووی‌ میدیایی‌‌و جواڵندنی‌ جه‌ماوه‌ره‌وه‌‬ ‫له‌وپه‌ڕی‌ الوازییدان‪ .‬یاخود هۆش���یاری‌‬ ‫الیه‌نه‌كانی‌ ئۆپۆزس���یۆن له‌ ئاس���تێكدا‬

‫نییه‌ بتوانێت ئه‌م بابه‌تانه‌ بكاته‌ رووداو‪،‬‬ ‫ته‌نان���ه‌ت ئه‌گ���ه‌ر قوربانییه‌كه‌ ئه‌ندامی‌‬ ‫خۆشیان بێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌م ره‌فتاره‌ی‌ به‌رپرس���انی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌ چه‌ند رویه‌كه‌وه‌ مه‌ترسیداره‌‪،‬‬ ‫یه‌ك���ه‌م‪ :‬تێكه‌اڵوكردنێك���ی‌ زه‌ق���ی‌‬ ‫حیزب‌و حكومه‌ت���ه‌‪ ،‬به‌كارهێنانی‌ ده‌زگا‬ ‫هه‌س���تیاره‌كانی‌ وه‌كو دادگاو پۆلیسه‌‪،‬‬ ‫بۆ س���نورداكردنی‌ ئ���ازادی‌ راده‌ربڕین‪،‬‬ ‫له‌ب���ری‌ به‌كارهێنانیان بۆ فراوانتركردنی‌‬ ‫پانتاییه‌كانی‌ ئازادی‌ راده‌بڕین‪.‬‬ ‫ه���ه‌روه‌ك پێچه‌وان���ه‌ی‌ پڕۆژه‌ك���ه‌ی‌‬ ‫تاڵه‌بان���ی‌ یه‌‪ ،‬كه‌ ل���ه‌ (‪)2008/12/18‬‬ ‫به‌ن���اوی‌ (هه‌نگاوه‌كان���ی چاكس���ازی‌و‬ ‫نوێبونه‌وه‌‪ :‬ڕێكخستنی نێوان حكومه‌تی‬ ‫هه‌رێم‌و حزبه‌كان (ی‪.‬ن‪.‬ك) به‌تایبه‌تی)‬ ‫باڵویكردبوه‌و تیای���دا داوای‌ كۆتایهێان‬ ‫به‌ ده‌س���تێوه‌ردانی‌ حیزبی‌ له‌كاروباری‌‬ ‫حكومی‌‌و چه‌س���پاندنی حوكمی قانون‌و‬ ‫نه‌هێشتنی واسیته‌و مه‌حسوبیه‌ت‌و خزم‬ ‫خزمێنه‌ی‌ كردبوو‪.‬‬ ‫جێگ���ه‌ی‌ سه‌رس���وڕمانه‌ به‌رپرس���ی‌‬ ‫یه‌كه‌می‌ ئ���ه‌م حیزبه‌ ل���ه‌ چه‌مچه‌ماڵ‪،‬‬ ‫له‌ دیمان���ه‌ی‌ رۆژنامه‌یه‌ك���ی‌ ناوخۆییدا‬ ‫باس ل���ه‌وه‌ده‌كات ته‌ده‌خولی‌ كاروباری‌‬ ‫حكومی‌ ن���اكات‌و دادگاش به‌ زۆر الواز‬ ‫وه‌سفده‌كات‪ ،‬كه‌چی‌ نه‌ هه‌وڵی‌ چاكردنی‌‬ ‫دادگا ده‌دات‪ ،‬ن���ه‌ هه‌وڵی‌ ریفۆرمكردنی‌‬ ‫ره‌فتاری‌ كادره‌ به‌رپرس���ه‌كانی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ده‌دات‪ .‬چونكه‌ هه‌ڵ���ه‌ی‌ هه‌ر كادرێكی‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ له‌م س���نوره‌دا به‌پله‌ی‌ یه‌كه‌م‬ ‫به‌رۆكی‌ ئه‌و ده‌گرێت‌و ناكرێت به‌پاساوی‌‬ ‫ته‌ده‌خ���ول نه‌كردن‪ ،‬خۆی‌ ل���ێ‌ نه‌بان‬

‫ئایا تاڵه‌بان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵه‌ بووه‌ كه‌ به‌ر‬ ‫له‌نزیكه‌ی‌ سی‌‬ ‫ساڵ داوایكردووه‌‬ ‫قه‌ڵه‌م به‌ قه‌ڵه‌م‬ ‫وه‌اڵم بدرێته‌وه‌و‬ ‫رێگه‌ بدرێت خه‌ڵكی‌‬ ‫ئازادانه‌ رای‌ خۆیان‬ ‫ده‌ربڕن‬

‫بكات‪.‬‬ ‫یه‌كێ���ك له‌و ده‌س���كه‌وتانه‌ی‌ یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫ش���انازی‌ پێ���وه‌ده‌كات فه‌راهه‌مكردنی‌‬ ‫په‌راوێزێك���ه‌ له‌ ئ���ازادی‌ له‌ س���نوری‌‬ ‫قه‌ڵه‌مڕه‌وی‌ خۆیدا‪ ،‬به‌اڵم ئه‌م ده‌سكه‌وته‌‬ ‫له‌ چه‌مچه‌ماڵ دوچاری‌ مه‌ترسی‌ بۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫چونكه‌ س���ه‌ره‌تای‌ هه‌وڵێ���ك هه‌یه‌ بۆ‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی‌ ره‌خنه‌گرت���ن بخرێت���ه‌ خانه‌ی‌‬ ‫قه‌ده‌غه‌و تابوه‌كانه‌وه‌‪ ،‬بۆ ئه‌مه‌ش ده‌زگا‬ ‫حكومیی���ه‌كان ده‌خرێن���ه‌ كار‪ .‬لێره‌دا‬ ‫یه‌كێتی‌ وه‌كو حیزب دوجار توشی‌ زیان‬ ‫ده‌بێت‪ ،‬چونكه‌ ئی���داره‌ی‌ حكومی‌ ئه‌م‬ ‫ناوچه‌یه‌ به‌ته‌واوه‌ت���ی‌ له‌ژێر كۆنترۆڵی‌‬

‫یه‌كێتیدایه‌‪.‬‬ ‫لێره‌دا پرس���یار ئه‌وه‌ی���ه‌ ئایا ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ل���ه‌ چه‌مچه‌م���اڵ ده‌گوزه‌رێ���ت بڕیاری‌‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ ئه‌م پارته‌یه‌ یان ره‌فتارێكی‌‬ ‫تاكه‌كه‌س���یه‌؟ ئه‌گه‌ر تاكه‌كه‌سی‌ بێت‪،‬‬ ‫پێویس���ته‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ له‌ئێس���تاوه‌‬ ‫س���نورێك ب���ۆ ئ���ه‌و ج���ۆره‌ ره‌فتارانه‌‬ ‫دابنێت‪ .‬ئه‌گه‌ر بڕیارێكی‌ مه‌ركه‌زیش بێت‬ ‫ئه‌وه‌ كاره‌س���اته‌و هه‌موو ئه‌و بانگه‌شانه‌‬ ‫پوچده‌كاته‌وه‌ كه‌ له‌ وه‌س���فی‌ یه‌كێتیدا‬ ‫ده‌وترێن‪ ،‬رابردوو ئێس���تای‌ یه‌كێتی‌‪-‬ش‬ ‫ده‌خات���ه‌ ب���ه‌رده‌م تاقیكردنه‌وه‌یه‌ك���ی‌‬ ‫قورسه‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ئێس���تادا چه‌مچه‌م���اڵ ده‌رگی���ری‌‬ ‫ده‌ی���ان گرفته‌‪ ،‬لوتك���ه‌ی‌ گرفته‌كانیش‬ ‫الوازی‌ دادگایه‌‪ ،‬كه‌چ���ی‌ له‌بری‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫گرفته‌كان به‌وردی‌ دیاری‌ بكرێن‌و هه‌وڵی‌‬ ‫چاره‌س���ه‌ركردنیان بدرێت‪ ،‬س���زای‌ ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ ده‌درێت كه‌ له‌ میدیاكانه‌وه‌ باس‬ ‫له‌ گرفته‌كان ده‌كه‌ن!‬ ‫پرس���یاری‌ س���ه‌ره‌كی‌ ئه‌وه‌ی���ه‌‪ :‬ئایا‬ ‫تاڵه‌بانی‌ هه‌ڵه‌ بووه‌ كه‌ به‌ر له‌نزیكه‌ی‌ سی‌‬ ‫ساڵ داوایكردووه‌ قه‌ڵه‌م ب ‌ه قه‌ڵه‌م وه‌اڵم‬ ‫بدرێته‌وه‌و رێگه‌ بدرێت خه‌ڵكی‌ ئازادانه‌‬ ‫رای‌ خۆیان ده‌ربڕن‪ ،‬یاخود ئێستا ئێمه‌‬ ‫هه‌ڵه‌ین كه‌ هه‌مان داوامان هه‌یه‌و ره‌خنه‌‬ ‫له‌وه‌ ده‌گرین ك���ه‌ قه‌ڵه‌م‌و رای‌ ئازاد به‌‬ ‫زیندان‌و دادگا وه‌اڵم نه‌درێته‌وه‌؟ وه‌اڵمی‌‬ ‫ئه‌م پرس���یاره‌ الی‌ به‌رپرسانی‌ یه‌كێتیه‌‬ ‫له‌ چه‌مچه‌ماڵ‪ ،‬ئه‌گ���ه‌ر وه‌اڵم بده‌نه‌وه‌و‬ ‫دوای‌ باڵوبونه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌م وتاره‌ راپێچی‌‬ ‫زیندان‌و به‌رده‌م دادگامان نه‌كه‌ن‌و نه‌ڵێن‬ ‫ته‌شهیری‌ به‌ حیزب‌و حكومه‌ت كردووه‌!‬

‫‪17‬‬

‫یه‌كێتی‌و‬ ‫بادینان‬

‫‪15‬‬

‫ئه‌گه‌رچی یه‌كێتی بكه‌رێكی رووداوه‌كانی‬ ‫ئه‌مدواییه‌ی بادینان نه‌بوو‪ ،‬به‌اڵم چاكی‬ ‫ك���رد وه‌ك ته‌ماش���اچی‪-‬ش نه‌مایه‌و‌ه‬ ‫ك���ه‌ له‌ب���ه‌ر خات���ری هاوپه‌یمانه‌كه‌ی‪،‬‬ ‫پشت له‌به‌شێكی حه‌قیقه‌ته‌كان بكات‌و‬ ‫بێده‌نگی���ی هه‌ڵبژێرێ‪ ...‬س���كرتێری‬ ‫گش���تیی ته‌له‌فۆن���ی ب���ۆ ئه‌مینداری‬ ‫یه‌كگرتوو كرد‪ ،‬سه‌رۆكی حكومه‌ت ك ‌ه‬ ‫جێگری سكرتێری گشتی‪-‬ی ‌ه سه‌ردانی‬ ‫ب���اره‌گای مه‌كته‌بی سیاس���یی كردن‌و‬ ‫مه‌كته‌بی راگه‌یاندنیشی له‌به‌یاننامه‌كه‌یدا‬ ‫هه‌ردوو دیوی رووداوه‌كانی وه‌ك خۆی‬ ‫پێناسه‌‌و مه‌حكومكرد؛ هه‌م سووتاندنی‬ ‫شوێنه‌كانی مه‌ساج‌و مه‌یفرۆشیی‌و هه‌م‬ ‫س���ووتاندنی باره‌گاكان���ی یه‌كگرتوو‪.‬‬ ‫له‌ڕاستیشدا ئه‌و رووداوانه‌ هه‌ر ئه‌وه‌یان‬ ‫له‌یه‌كێت���ی ده‌خواس���ت ك���ه‌ دۆزه‌خی‬ ‫بادینان بۆ عه‌یش‌و نۆشی (به‌هه‌شت)‬ ‫ه‌كه‌ی رێككه‌وتنی ستراتیژی‪ ،‬فه‌رامۆش‬ ‫ن���ه‌كات‪ ،‬دۆزه‌خی���ك ك��� ‌ه به‌ئاگ���ری‬ ‫توندڕه‌ویی ئایینی‌و حزبیی سازكرابێ‪،‬‬ ‫هیچ ناوچه‌‌و كایه‌یه‌كی كۆمه‌ڵگا نامێنێ‬ ‫نه‌یكات���ه‌ قه‌ره‌برووتی به‌جێماوی پاش‬ ‫هااڵوه‌كه‌ی خۆی‪ .‬بۆیه‌ پێموای ‌ه یه‌كێتی‬ ‫تا ئێستا له‌و هه‌ڵوێسته‌ی باشی هێناوه‌‌و‬ ‫ئه‌گه‌ر بۆ بس���تێكیش بێت‪ ،‬ته‌جاوزی‬ ‫هه‌ڵوێسته‌كانی پێش���ووی كردوو‌ه ك ‌ه‬ ‫ش���ه‌ته‌كدراوی رێككه‌وتنی ستراتیژیی‬ ‫ب���وون‪ ،‬ئ���ه‌و رێككه‌وتن���ه‌ی به‌ه���ۆی‬ ‫ناهاوس���ه‌نگیی ده‌نگه‌كانی هه‌ردووال‪،‬‬ ‫زۆرجار یه‌كێتی ناچار به‌نه‌رمیكێشان‌و‬ ‫دانه‌واندن كردووه‌‌و ئه‌دگاره‌كانی خۆی‬ ‫به‌ماس���كی هاوپایمه‌نه‌كه‌ی داپۆشیوه‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌مج���اره‌ به‌ڕوونی تێبینی ئه‌و‌ه‬ ‫كرا كه‌ یه‌كێتی كه‌مێك ئه‌م ماس���كه‌ی‬ ‫له‌سه‌ر ده‌موچاوی ترازاند‌و وه‌ك جاران‬ ‫خۆی نه‌خسته‌ ژێر باری رێككه‌وتنه‌كه‌و‌ه‬ ‫ك ‌ه قه‌ناعه‌ته‌كانی خۆی بكات ‌ه قوربانی‪.‬‬ ‫بێگوم���ان هاوپه‌یمانێتی‪-‬ش ده‌بێ هه‌ر‬ ‫واب���ێ‪ ،‬با له‌ئاس���تی هه‌ن���دێ له‌هێڵ ‌ه‬ ‫گشتییه‌كاندا هاوڕا‌و هاوهه‌ڵوێست بن‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم هه‌ر حزب���ه‌‌و له‌ورده‌كارییه‌كاندا‬ ‫به‌پێ���ی دنیابین���ی‌و به‌رنام���ه‌ی خۆی‬ ‫هه‌ڵوێس���ت وه‌ربگ���رێ‪ ،‬ب���ێ ئه‌وه‌ی‬ ‫هاوپه‌یمانه‌كه‌ی نیگه‌ران‌و دڵگران بێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌رنا ئه‌وه‌ نابێت���ه‌ رێككه‌وتنی دوو‬ ‫ح���زب‪ ،‬به‌ڵكو ده‌بێت���ه‌ یه‌كگرتنی دوو‬ ‫حزب له‌ناو ی���ه‌ك حزبدا‪ .‬ئاخر له‌كاتی‬ ‫خۆپیش���اندانه‌كانی (‪-17‬ی ش���وبات)‬ ‫دا‪ ،‬ه���ه‌ر زوو پارت���ی‪ ،‬یه‌كێتی‌و ده‌زگا‬ ‫ئه‌منییه‌كانی له‌س���لێمانی خه‌تاباركرد‬ ‫له‌پاراس���تنی‬ ‫به‌كه‌مته‌رخه‌می���ی‬ ‫باره‌گاكه‌ی‪ ...‬به‌ڵێ ئه‌وه‌ راس���ت بوو‪،‬‬ ‫بۆی ‌ه ئاراسته‌ی خۆپیشاندانه‌كه‌ به‌ره‌و‬ ‫باره‌گای لقی چوار وه‌رچه‌رخا‪ ،‬به‌اڵم خۆ‬ ‫له‌بادینان‪ ،‬هه‌م پارتی‌و داموده‌زگاكانی‬ ‫كه‌مته‌رخ���ه‌م ب���وون له‌پاراس���تنی‬ ‫شوێنه‌كانی مه‌ساج‌و مه‌یفرۆشیی‪ ،‬هه‌م‬ ‫چاوپۆش���یش له‌س���ووتاندنی جارێكی‬ ‫دیكه‌ی باره‌گاكانی یه‌كگرتوو كرا‪.‬‬ ‫بۆیه‌ پێویس���ت ‌ه لێره‌وه‌ رووداوه‌كانی‬ ‫(‪-17‬ی ش���وبات)‌و ئه‌وانه‌ی بادینان‪،‬‬ ‫هه‌ری���ه‌ك له‌یه‌كێت���ی‌و پارت���ی بخات ‌ه‬ ‫س���ه‌ر قه‌ناعه‌ت���ی پێداچوون���ه‌و‌ه‬ ‫به‌رێككه‌وتنی س���تراتیژیی‌و سه‌رله‌نوێ‬ ‫پێناس���ه‌كردنه‌وه‌ی به‌گوێ���ره‌ی ئ���ه‌و‬ ‫گۆڕانكارییانه‌ی به‌سه‌ر یاسای ملمالنێی‬ ‫هێز‌ه كوردستانییه‌كان‪-‬دا هاتوون‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫پێشتر له‌قۆناغی بێ ركابه‌ریی‌و مانگی‬ ‫هه‌نگوینی���ی نێوانیاندا بوونیان نه‌بوو‪.‬‬ ‫به‌تایبه‌تی ئه‌م ‌ه بۆ یه‌كێتی مه‌سه‌له‌یه‌كی‬ ‫حه‌یاتیی��� ‌ه كه‌ له‌ب���ه‌رده‌م هه‌ڵبژاردنی‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی پارێزگاكاندای���ه‌‌و زیات���ر‬ ‫له‌هه‌ر هه‌ڵبژاردنێكی دیك ‌ه رووبه‌ڕووی‬ ‫قورس���ایی حه‌قیقی خۆی ده‌بێته‌وه‌‪...‬‬ ‫هاپه‌یمانه‌كه‌یش���ی پێی���ه‌و‌ه دیار‌ه ك ‌ه‬ ‫ه���ه‌م له‌وه‌رگرتن���ه‌وه‌ی حكوم���ه‌ت‌و‬ ‫به‌ش���داریپێكردنی ئۆپۆزسیۆندا‌و هه‌م‬ ‫له‌ماده‌كارییه‌كانی هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬گه‌مه‌ی‬ ‫حزبییان���ه‌ی خۆی ده‌كات‪ .‬ئه‌ی كه‌وات ‌ه‬ ‫بۆچی یه‌كێتی له‌و‌ه بس���ڵه‌مێته‌و‌ه ك ‌ه‬ ‫جیاوازییه‌كان���ی خۆی له‌گه‌ڵ پارتی تا‬ ‫ئاس���تێك تۆخ بكاته‌وه‌ ك ‌ه ده‌نگده‌ران‬ ‫بتوان���ن بیناس���نه‌وه‌‪ ،‬وه‌ك ئ���ه‌وه‌ی‬ ‫له‌به‌رامب���ه‌ر رووداوه‌كان���ی بادینان‪-‬دا‬ ‫ئاماژه‌یه‌كی سه‌ره‌تایی پێداین‌و پێیوتین‬ ‫ك ‌ه رێ���گای راكێش���انی دڵ‌و ده‌روونی‬ ‫ده‌نگده‌ران���ی‪ ،‬به‌ ده‌ڤ���ه‌ری بادینان‪-‬دا‬ ‫ره‌ت ده‌بێ نه‌ك به‌ده‌ڤه‌ری رێككه‌وتنی‬ ‫ستراتیژی‪.‬‬ ‫‪kawamuhamad@yahoo.com‬‬


‫‪18‬‬

‫وه‌رزش‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫جامی‌ مه‌لیك‪ ..‬ئه‌مشه‌و ریاڵ مه‌درید یاری‌ ده‌كات‬ ‫ی ریاڵ‬ ‫ی ئیسپانیا‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫ی مه‌لیك ‌‬ ‫له‌جام ‌‬ ‫ی یان ‌هی‌ پۆنفێرادینا‬ ‫مه‌درید میوان���دار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫ده‌كات‌و به‌رشه‌لۆنه‌ش روبه‌ڕو ‌‬ ‫هۆسپیتالیت ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫راپ���ۆرت‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬له‌ی���اری‌ گه‌ڕانه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌لیك ‌‬ ‫ی جام��� ‌‬ ‫ی س���ێیه‌م ‌‬ ‫قۆناغ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیس���پانیا‪ ،‬ئه‌مش���ه‌و‌و دوو ش���ه‌و ‌‬ ‫ی قۆناغه‌ك ‌ه‬ ‫داهاتوو‪ ،‬سه‌رجه‌م یارییه‌كان ‌‬ ‫ی ریاڵ مه‌درید ك ‌ه‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌چ���ن‪ .‬یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌م قۆناغه‌دا به‌دوو گۆڵ ‌‬ ‫له‌یاری‌ چون ‌‬ ‫ی‬ ‫بێ به‌رامب���ه‌ر له‌یان���ه‌ی‌ پۆنفێرادینا ‌‬ ‫ی سانتیاگۆ‬ ‫برده‌وه‌‪ ،‬ئه‌مش���ه‌و له‌یاریگا ‌‬ ‫ی گه‌ڕانه‌وه‌دا‬ ‫ی تر له‌یار ‌‬ ‫بێرنابیۆ جارێك ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رامبه‌ر ئ���ه‌م یانه‌ پله‌ س���ێی ‌ه یار ‌‬ ‫ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی ت���ردا‪ ،‬ك���ه‌ ش���ه‌و ‌‬ ‫له‌یارییه‌ك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫پێنجش���ه‌ممه‌ به‌ڕێوه‌ده‌چێ���ت‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫ی تایبه‌ت‬ ‫ی مێستایا ‌‬ ‫ڤاالنسیا‪ ،‬له‌یاریگا ‌‬ ‫ی یانه‌ی‌ قادشی‌ پله‌ دوو‬ ‫ی روبه‌ڕو ‌‬ ‫به‌خۆ ‌‬ ‫ده‌بێت���ه‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه له‌یاری‌ چووندا هه‌ردوو‬ ‫یانه‌ به‌بێ گۆڵ به‌رامبه‌ر بوون‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی پێنجش���ه‌ممه‌‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫هه‌ر له‌ش���ه‌و ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رش���ه‌لۆن ‌هی‌ كه‌ته‌لۆن���ی‌‪ ،‬پاڵه‌وان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یان���ه‌كان‪ ،‬له‌یاریگا ‌‬ ‫ی جیهان ‌‬ ‫جام��� ‌‬ ‫ی‬ ‫كامپ نۆی‌ تایبه‌ت به‌خۆی‌‪ ،‬میواندار ‌‬ ‫ی‬ ‫یانه‌ی‌ هۆسپیتالیت ده‌كات‪ ،‬ك ‌ه له‌یار ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌گۆڵێك ‌‬ ‫چوندا به‌رشه‌لۆنه‌ توانیبو ‌‬ ‫بێ به‌رامبه‌ر یارییه‌كه‌ بباته‌وه‌‪.‬‬

‫هیوا مه‌ال قادر‬

‫یارییه‌كانی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ جه‌وله‌ی‌ سێیه‌م‪:‬‬ ‫ئه‌تله‌تیكۆ مه‌درید × ئه‌لباسیتی‌‬ ‫كاتژمێر ‪11‬ی‌ شه‌و‬ ‫ریاڵ بیتیس × قۆرتبه‌‬ ‫ماالگه‌ × خیتافی‌‬ ‫ئۆساسۆنا × ئه‌لمیریا‬ ‫رایۆ ڤالیكانۆ × سانتاندێر‬ ‫ڤیاڕیاڵ × میراندیس‬ ‫زه‌ره‌گۆزه‌ × ئه‌لكۆركۆن‬ ‫لیڤانتی‌ × دیپۆرتیڤۆ‬

‫سێشه‌ممه‌‪2011/12/20 ،‬‬ ‫كاتژمێر ‪10‬ی‌ شه‌و‬ ‫ئیسپانیۆڵ × سڵتافیگۆ‬ ‫ریاڵ مه‌درید × پۆنفیرادینا‬ ‫خیخۆن × ریاڵ مایۆركا‬ ‫كاتژمێر ‪12‬ی‌ شه‌و‬ ‫سیڤیلیه‌ × سان رۆكی‌‬ ‫چوارشه‌ممه‌‪2011/12/21 ،‬‬ ‫كاتژمێر ‪10‬ی‌ شه‌و‬

‫خولی‌ ئینگلیزی‌ به‌رده‌وام ده‌بێت‬ ‫ی ئینگلته‌را‪،‬‬ ‫ی ‪17‬ی‌ خول��� ‌‬ ‫له‌هه‌فت���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌رامب���ه‌ر یانه‌ ‌‬ ‫ی مان س���یت ‌‬ ‫یان���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌كات‌و یانه‌ ‌‬ ‫ی یار ‌‬ ‫س���توك س���یت ‌‬ ‫لیڤه‌رپوڵ‌و چێڵسی‌‌و ئارسناڵ مانچسته‌ر‬ ‫ی خۆیان‬ ‫ی یاریگا ‌‬ ‫یونایتدیش له‌ده‌ره‌و‌ه ‌‬ ‫یاری‌ ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫راپۆرت‪ ،‬ئاوێن���ه‌‪ :‬له‌گه‌ڵ نزیكبونه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫جه‌ژنه‌كانی‌ س���ه‌ری‌ ساڵ‪ ،‬به‌اڵم خول ‌‬ ‫ی پێ���ی‌ ئینگلته‌را به‌رده‌وام‬ ‫نایابی‌ تۆپ ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌بێت‌و وه‌ك خول���ه‌ به‌هێزه‌كانی‌ تر ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وروپا پش���و وه‌رناگرێت‌و به‌درێژای ‌‬ ‫ی ‪‌17‬و‬ ‫ی ‪ ،12‬یارییه‌كانی‌ هه‌فته‌ ‌‬ ‫مانگ��� ‌‬ ‫‪‌18‬و ‪ 19‬ئه‌نجامده‌درێت‪.‬‬ ‫ئه‌مشه‌و‌و دوو شه‌وی‌ داهاتوو‪ ،‬سه‌رجه‌م‬ ‫ی خوله‌ك ‌ه‬ ‫ی ‪‌ 17‬‬ ‫ی هه‌فت���ه‌ ‌‬ ‫یارییه‌كان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی مانچسته‌ر سیت ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌چن‪ .‬یانه‌ ‌‬ ‫ی ‪ 41‬خاڵ‪،‬‬ ‫ئینگلیزی‌‪ ،‬ك ‌ه به‌كۆكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی خوله‌كه‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫له‌س���ه‌روی‌ ریزبه‌ن���د ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌یاری���گای‌ ئیتح���ادی‌ تایبه‌ت به‌خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���توك س���یت ‌‬ ‫ی یان���ه‌ ‌‬ ‫میوان���دار ‌‬ ‫ده‌كات‪.‬‬ ‫ی ئارسناڵ ده‌بێت ‌ه‬ ‫ی تردا‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫له‌یارییه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌س���تۆن ڤێال‌و یانه‌ ‌‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫میوان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پله‌ ‌‬ ‫مانچس���ته‌ر یونایت���دی‌ خاوه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫ی خوله‌ك���ه‌ش‪ ،‬روبه‌ڕو ‌‬ ‫دووه‌م ‌‬ ‫ی لیڤه‌رپوڵیش‬ ‫فوله���ام ده‌بێته‌وه‌‪ .‬یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ویگان‪ .‬له‌یار ‌‬ ‫ی یان��� ‌ه ‌‬ ‫ده‌بێته‌ میوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئ���ه‌م هه‌فته‌یه‌ش���دا‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫لوتك���ه‌ ‌‬ ‫تۆتنهام هۆتسبێر له‌ناو یاریگای‌ خۆیدا‪،‬‬ ‫ی چێڵسی‌ ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫روبه‌ڕو ‌‬

‫غه‌رناته‌ × سۆسیداد‬ ‫كاتژمێر ‪12‬ی‌ شه‌و‬ ‫بیلباو × ریاڵ ئۆڤێدۆ‬ ‫پێنجشه‌ممه‌‪2011/12/22 ،‬‬ ‫كاتژمێر ‪10‬ی‌ شه‌و‬ ‫ڤاالنسیا × قادش‬ ‫كاتژمێر ‪12‬ی‌ شه‌و‬ ‫به‌رشه‌لۆنه‌ × هۆسپیتالیت‬

‫خولی‌ ئیتاڵیا‪..‬‬

‫ئۆده‌نیز ‌ی ‪ vs‬یۆڤانتۆس‬ ‫خولی‌ ئیتاڵی���ا ده‌گه‌ڕێته‌و‌ه بۆ دواوه‌‌و‬ ‫ی یه‌ك���ه‌م ئه‌نجام‬ ‫یارییه‌كان���ی‌ هه‌فت ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی لوتك���ه‌دا یان ‌ه ‌‬ ‫ده‌دات‪ ،‬ك���ه‌ له‌ی���ار ‌‬ ‫ی سێشه‌ممه‌‪2011/12/20 ،‬‬ ‫ی ئۆده‌نیز ‌‬ ‫یۆڤانتۆس روب���ه‌ڕوی‌ یان ‌ه ‌‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 8‬‬ ‫ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی سێنا × ڤیرۆنتینا‬ ‫راپۆرت‪ ،‬ئاوێنه‌‪ :‬پێش ده‌ستپێكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ی شه‌و‬ ‫ی كاتژمێر ‪‌ 10:45‬‬ ‫ی خول���ی‌ ئیتاڵیا‪ ،‬یه‌كێت ‌‬ ‫وه‌رزی‌ نوێ��� ‌‬ ‫ی × میالن‬ ‫ی كالیار ‌‬ ‫ی ئ���ه‌و واڵته‌ به‌هۆ ‌‬ ‫یان���ه‌‌و یاریزانه‌كان ‌‬ ‫ی چوارشه‌ممه‌‪2011/12/21 ،‬‬ ‫ی چه‌ند كێش���ه‌یه‌ك له‌گه‌ڵ یه‌كێت ‌‬ ‫بون ‌‬ ‫ی شه‌و‬ ‫ی ئیتاڵیا‪ ،‬مانیان گرتوو به‌م كاتژمێر ‪‌ 8‬‬ ‫تۆپی‌ پێ��� ‌‬ ‫ی × یۆڤانتۆس‬ ‫ی ئۆده‌نیز ‌‬ ‫هۆیه‌شه‌وه‌ یارییه‌كانی‌ هه‌فت ‌هی‌ یه‌كه‌م ‌‬ ‫ی شه‌و‬ ‫خوله‌كه‌یان ئه‌نجام ن���ه‌دا‪ .‬به‌اڵم دواتر كاتژمێر ‪‌ 10:45‬‬ ‫ی ئه‌تاالنتا × چیزینا‬ ‫به‌ه���ۆی‌ رێكه‌وتنی‌ ه���ه‌ردوو یه‌كێت ‌‬ ‫ی بۆڵۆنیا × رۆما‬ ‫ناوب���را‌و وه‌رزی‌ نوێ���ی‌ س���یری ‌ه ئ ‌ه ‌‬ ‫ئینته‌رمیالن × لیچی‌‬ ‫ی پێكرد‪.‬‬ ‫له‌هه‌فت ‌هی‌ دووه‌مه‌وه‌ ده‌ست ‌‬ ‫ی الزیۆ × چیڤۆ‬ ‫ئه‌مڕۆ‌و سبه‌ینێش یارییه‌كانی‌ هه‌فت ‌ه ‌‬ ‫ی پارما × كاتانیا‬ ‫یه‌كه‌می‌ راگیرا‌و ئه‌نجام ده‌درێن‪ ،‬دوا ‌‬ ‫ی × جه‌نه‌وا‬ ‫ی ناپۆل ‌‬ ‫ی ناوبرا‌و به‌هۆ ‌‬ ‫ئه‌م هه‌فته‌ی���ه‌ش خول ‌‬ ‫ی س���اڵه‌وا پش���و نۆڤارا × پالێرمۆ‬ ‫جه‌ژنه‌كان���ی‌ س���ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫كانون‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫مانگ‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‪7‬‬ ‫وه‌رده‌گرێت‌و هه‌تاكو‬ ‫ی ئه‌م هه‌فته‌یه‌ش���دا‪،‬‬ ‫ی لوتك��� ‌ه ‌‬ ‫له‌یار ‌‬ ‫‌نجام‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌كان‬ ‫ه‬ ‫یاریی‬ ‫‪2012‬‬ ‫ی‬ ‫ی ساڵ ‌‬ ‫دووه‌م ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خاوه‌ن���ی‌ پله‌ ‌‬ ‫ی یۆڤانتۆس��� ‌‬ ‫یان���ه‌ ‌‬ ‫نادرێن‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫ی خوله‌ك ‌ه ده‌بێته‌ میوان ‌‬ ‫یه‌كه‌م ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫یان‬ ‫‌مدا‪،‬‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌فت‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌كان‬ ‫ه‬ ‫له‌یاریی‬ ‫ی خوله‌كه‌‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫ی س���ێیه‌م ‌‬ ‫خ���اوه‌ن پله‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌رز‬ ‫ه‬ ‫و‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫‌وان���‬ ‫ه‬ ‫پاڵ‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫میالن���‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫س���‬ ‫ی‬ ‫ئ ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌هێز ‌‬ ‫ی ئۆده‌نیزییه‌‪ .‬له‌یارییه‌ك ‌‬ ‫یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫خۆ‬ ‫ی‬ ‫‌‬ ‫یاری���گا‬ ‫‌‬ ‫ی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫‌د‬ ‫ه‬ ‫ل���‬ ‫پێش���و‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی ناپۆلی‌‌و جه‌نه‌وا روبه‌ڕو ‌‬ ‫تردا‪ ،‬یان���ه‌ ‌‬ ‫ی كالیار ‌‬ ‫به‌رامب���ه‌ر یانه‌ ‌‬ ‫ی یاری‌ ده‌كات‪ .‬یه‌كتر ده‌بنه‌وه‌‪.‬‬

‫یارییه‌كانی‌ هه‌فته‌ی‌ یه‌كه‌م‪:‬‬

‫گرنگترین یارییه‌كانی‌ جه‌وله‌ی‌ كۆتایی‌‪:‬‬ ‫ی ‪:17‬‬ ‫یارییه‌كانی‌ هه‌فته‌ ‌‬ ‫سێشه‌ممه‌‪2011/12/20 ،‬‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 10:45‬‬ ‫وڵفرهامپتۆن × نۆرویچ سیتی‌‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 11‬‬ ‫بالكبێرن × بۆڵتۆن‬ ‫چوارشه‌ممه‌‪2011/12/21 ،‬‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 10:45‬‬ ‫ی × ستوك سیتی‌‬ ‫مان سیت ‌‬ ‫نیوكاسڵ × وێست برۆمیچ‬

‫ئه‌ستۆن ڤێال × ئارسناڵ‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 11‬‬ ‫فولهام × مان یونایتد‬ ‫ی سیتی‌‬ ‫ئیڤه‌رتۆن × سوانز ‌‬ ‫كوینز پارك رینجه‌رز × سه‌نده‌رالند‬ ‫ویگان × لیڤه‌رپوڵ‬ ‫پێنجشه‌ممه‌‪2011/12/22 ،‬‬ ‫ی شه‌و‬ ‫كاتژمێر ‪‌ 11‬‬ ‫تۆتنهام × چێڵسی‌‬

‫به‌رشه‌لۆن ‌ه باشترین یانه‌ ‌ی مێژووه‌ نیمار چی‌ به‌گواردیۆال وت؟‬ ‫له‌ڕاپرس����ییه‌كدا‪ ،‬یانه‌ی‌ به‌رش����ه‌لۆنه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئیس����پانی‌ ئێس����تا‪ ،‬به‌باش����ترین یان����ه‌‬ ‫له‌مێ����ژووی‌ تۆپ����ی‌ پێدا ده‌ستنیش����ان‬ ‫ده‌كرێت‪.‬‬ ‫ئاژانس����ه‌كان‪ :‬رۆژنامه‌ی‌ ماركای‌ نزیك‬ ‫له‌یان����ه‌ی‌ ریاڵ مه‌دریدی‌ ئیس����پانیه‌وه‌‪،‬‬ ‫راپرس����ییه‌كی‌ له‌سه‌ر باش����ترین یانه‌ی‌‬ ‫مێژووی����ی‌ تۆپ����ی‌ پ����ێ ئه‌نجام����داوه‌‪،‬‬ ‫ك����ه‌ تائێس����تاش ده‌نگ����دان له‌ماڵپه‌ڕی‌‬ ‫رۆژنامه‌ی‌ ناوب����راودا به‌رده‌وامه‌‌و تیایدا‬ ‫یانه‌ی‌ به‌رش����ه‌لۆنه‌ ئیس����پانی‌ ئێس����تا‪،‬‬ ‫به‌باش����ترین یانه‌ی‌ تۆپی‌ پێ له‌مێژوودا‬ ‫ده‌ستنیشانكراوه‌‪.‬‬ ‫له‌پێی‌ راپرس����یه‌كه‌‪ ،‬زیاتر له‌سه‌دا ‪71‬ی‌‬ ‫ده‌نگده‌ران‪ ،‬پێیانوایه‌ یانه‌ی‌ به‌رشه‌لۆنه‌‪،‬‬ ‫كه‌ رۆژی‌ یه‌ك ش����ه‌ممه‌ نازناوی‌ جامی‌‬ ‫جیهان����ی‌ یانه‌كان����ی‌ به‌ده‌س����تهێنا‪،‬‬ ‫باش����ترین یان����ه‌ی‌ مێژووی����ی‌ جیهانه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م����ه‌ له‌كاتێك����دا یان����ه‌ ركبه‌ره‌كانی‌‬ ‫به‌رش����ه‌لۆنه‌ له‌ڕاپرس����یه‌كه‌دا تائێستا‬ ‫ته‌نیا زیاتر له‌س����ه‌دا ‪28‬ی‌ ده‌نگه‌كانیان‬ ‫كۆكردووه‌ت����ه‌وه‌‪ .‬ل����ه‌و كات����ه‌وه‌ی‌ پیپ‬ ‫گواردیۆال له‌س����اڵی‌ ‪2008‬ه‌وه‌ پۆس����تی‌‬ ‫راهێنه‌رایه‌تی‌ به‌رشه‌لۆنه‌ی‌ وه‌رگرتووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌م یانه‌یه‌ له‌‪ 16‬پاڵه‌وانێتیدا ‪ 13‬نازناوی‌‬ ‫به‌ده‌ستهێناوه‌‪ .‬رۆژنامه‌ی‌ ماركا یه‌كێكه‌‬ ‫له‌پڕفرۆش����ترین رۆژنامه‌كانی‌ ئیسپانیا‪،‬‬ ‫ك����ه‌ نزیكه‌ی‌ ‪ 16‬هه‌زار‌و ‪ 733‬خوێنه‌ری‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬كه‌ س����ه‌ر به‌یانه‌ی‌ ریاڵ مه‌دریدی‌‬ ‫ركابه‌ری‌ یه‌كه‌می‌ به‌رشه‌لۆنه‌یه‌‪.‬‬

‫وه‌رزش ‌ی‬ ‫كوردستان‪،‬‬ ‫شه‌مه‌نده‌فه‌رێك ‌ی‬ ‫په‌ككه‌وتووه‌‬

‫دوای‌ یاری‌ كۆتایی‌ جامی‌ جیهانی‌ یانه‌كان‪،‬‬ ‫نیمار داس���یلڤا داوای‌ له‌پیپ گواردیۆالی‌‬ ‫كردووه‌‪ ،‬گرێبه‌ستی‌ له‌گه‌ڵ ئیمزا بكات‪.‬‬ ‫ئاژانس���ه‌كان‪ :‬رۆژنامه‌ی‌ ئاسی‌ ئیسپانی‌‬ ‫ئاش���كرایكردووه‌‪ ،‬ك���ه‌ نیمار داس���یلڤای‌‬ ‫هێرش���به‌ری‌ یانه‌ی‌ س���انتۆس‌و باشترین‬ ‫یاریزان���ی‌ خولی‌ به‌ڕازی���ل‪ ،‬داوای‌ له‌پیپ‬ ‫گواردیۆالی‌ راهێنه‌ری‌ یانه‌ی‌ به‌رش���ه‌لۆنه‌‬ ‫كردووه‌‪ ،‬بیكڕێت بۆ یانه‌كه‌ی‌‪ .‬رۆژنامه‌كه‌‬ ‫رونیكردووه‌ت���ه‌وه‌ پ���اش ی���اری‌ كۆتایی‌‬ ‫جامی‌ جیهانی‌ یانه‌كان‪ ،‬كه‌ به‌رش���ه‌لۆنه‌‬ ‫به‌چ���وار گۆڵی‌ بێ به‌رامب���ه‌ر یارییه‌كه‌ی‌‬ ‫له‌س���انتۆس برده‌وه‌‪ ،‬نیمار پێش ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ب���اوه‌ش ب���كات به‌گواردی���ۆالدا له‌كاتی‌‬ ‫ئاهه‌نگگێڕان���ی‌ جامه‌كه‌دا‪ ،‬پێ���ی‌ وتووه‌‬ ‫گرێبه‌س���تی‌ له‌گه‌ڵ ئیمزا بكات‪ .‬له‌دوای‌‬ ‫كۆتایی‌ هاتنی‌ یارییه‌كه‌ش نیماری‌ ته‌مه‌ن‬ ‫‪ 19‬س���اڵ ستایش���ی‌ یانه‌ی‌ به‌رشه‌لۆنه‌ی‌‬ ‫ك���رد‌و له‌ب���اره‌ی‌ ئه‌گ���ه‌ری‌ په‌یوه‌ن���دی‌‬ ‫كردنی‌ به‌به‌رش���ه‌لۆنه‌وه‌ ده‌ڵێ���ت "وایی‌‬ ‫نابینم بچمه‌ به‌رش���ه‌لۆنه‌‪ ،‬به‌اڵم هیوادارم‬ ‫رۆژێ���ك ل���ه‌ڕۆژان ل���ه‌و یانه‌ی���ه‌دا یاری‌‬ ‫بك���ه‌م"‪ .‬جێگ���ه‌ی‌ بیرهێنانه‌وه‌یه‌‪ ،‬یانه‌ی‌‬ ‫ریاڵ مه‌دری���د هه‌وڵێكی‌ زۆریدا بۆ كڕینی‌‬ ‫نیمار‪ ،‬ب���ه‌اڵم یانه‌كه‌ی‌ گرێبه‌س���ته‌كه‌ی‌‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ نوێ ك���رده‌وه‌‌و مه‌رجی‌ س���زایی‌‬ ‫بۆنده‌كه‌شی‌ به‌رزكرده‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌ئێستادا‬ ‫پێش���بینیه‌كان بۆ ئ���ه‌وه‌ ده‌چن‪ ،‬كه‌ ئه‌م‬ ‫هێرشبه‌ره‌ الوه‌ په‌یوه‌ندی‌ به‌به‌رشه‌لۆنه‌وه‌‬ ‫بكات‪.‬‬

‫وه‌رزش وات��� ‌ه نوێبون���ه‌وه‌‌و داهێن���ان‪،‬‬ ‫ب���ره‌ودان‌و گه‌ش���انه‌وه‌‪ ،‬س���ه‌ركه‌وتن‌و‬ ‫ی وه‌رزشیش‬ ‫په‌ره‌س���ه‌ندن‪ ،‬سیس���ته‌م ‌‬ ‫ی یه‌كانگیره‌و یه‌ك‬ ‫كۆمه‌ڵی���ك كاراكته‌ر ‌‬ ‫ی نایكرێ‪ ،‬وات��� ‌ه ئه‌گه‌ر‬ ‫ی د‌‬ ‫ب���ێ ئ���ه‌و ‌‬ ‫ی‬ ‫ی باشبێت‌و وه‌رزشكار ‌‬ ‫ی وه‌رزش ‌‬ ‫ژێرخان ‌‬ ‫باش���مان نه‌بێ���ت س���ه‌ركه‌وتوو نابین‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌گه‌ر وه‌رزش���كار هه‌بێ���ت‌و راهێنه‌ر ‌‬ ‫لێوه‌شاو‌ه نه‌بێت‪ ،‬ناگه‌ینه‌ مه‌رام‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ی‬ ‫هه‌موو شتێك باشبێت‌و كارگێڕو ئیدار ‌‬ ‫سه‌ركه‌وتوو نه‌بێت‪ ،‬به‌جێهێنانی‌ هیواو‬ ‫ی‬ ‫ئاواته‌كان زه‌حمه‌ت���ه‌‪ ،‬هه‌موو ئه‌وانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بن‪ ،‬ئه‌گه‌ر سه‌ركرده‌ ‌‬ ‫باسكران ئۆك ‌ه ‌‬ ‫دڵس���ۆزو به‌ئه‌مه‌ك نه‌بێت دیس���انه‌و‌ه‬ ‫ریس���ه‌كه‌مان ده‌بێت���ه‌و‌ه به‌خ���وری‌‌و‬ ‫سه‌ركه‌وتوو نابین‪.‬‬ ‫ی رابردوودا‬ ‫ی ‪ 20‬ساڵ ‌‬ ‫كوردستان له‌ماوه‌ ‌‬ ‫ی بووه‌‪ ،‬نه‌یتوانیو‌ه‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫ی خاوه‌ن ‌‬ ‫ك ‌ه خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫هی���چ یه‌كێ���ك ل��� ‌ه كاره‌كته‌ره‌كان��� ‌‬ ‫ی وه‌رزش فه‌راهه‌م بێنێت‪،‬‬ ‫س���ه‌ركه‌وتن ‌‬ ‫یاریگا‌و ژێرخانی‌ ئابوریمان زۆر الوازه‌‪،‬‬ ‫ی حكومه‌ت‬ ‫ل���ه‌م میانه‌یه‌دا ده‌یان ملیار ‌‬ ‫ی كوردستان‬ ‫به‌هه‌ده‌ر چووه‌‪ ،‬له‌شاره‌كان ‌‬ ‫چه‌ندین مه‌لوانگه‌و یاریگا دروس���تكراو‌و‬ ‫ی‬ ‫پاش���ان روخێنراوه‌‪ ،‬یاریگاهه‌یه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی حه‌وت‬ ‫نێوده‌وڵه‌تی‌ دروستكراوه‌‪ ،‬دوا ‌‬ ‫ی ی���اری‌ تیدابكرێت‬ ‫س���اڵ به‌بێ ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی ده‌كرێت‪،‬‬ ‫ی نۆژه‌نكردنه‌و‌ه ‌‬ ‫ئێستا داوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یاریزان‌و راهێن���ه‌ره‌وه‌ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ل���ه‌ڕوو ‌‬ ‫كه‌ باشه‌و له‌ ده‌ره‌وه‌ ده‌یهێنن‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫ی یانه‌كان‬ ‫ئ���ه‌و كارگی���ر‌ه وه‌رزش���یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌رهه‌م هێنان ‌‬ ‫به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن توان���ا ‌‬ ‫یاریزان‌و راهێنه‌ری‌ باش���یان نییه‌‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ی ك ‌ه هه‌ولێرو‬ ‫ی كورد ‌‬ ‫مه‌زنترین دوویانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دهۆكه‌‪ ،‬ب ‌ه هه‌ردووكیان هێنده‌ی‌ ژماره‌ ‌‬ ‫ی ی���ه‌ك ده‌س���ت یاریزان‌و‬ ‫په‌نجه‌كان��� ‌‬ ‫راهێنه‌ری‌ كوردیان نیه‌‪.‬‬ ‫هه‌رچی‌ به‌رپرس���ه‌ وه‌رزش���یه‌كانمانه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مانه‌ش هێند‌هی‌ سه‌ریان له‌سیاسه‌ت‌و‬ ‫ته‌رویج‌و ب���ازاڕ په‌یداك���ردن بۆ حیزب ‌ه‬ ‫سیاس���یه‌كانیان ده‌خوری���ت هێن���د‬ ‫ی وه‌رزش نیه‌‪ ،‬هه‌ریه‌كه‌یان‬ ‫خه‌یاڵیان ال ‌‬ ‫به‌س���ه‌ر الیه‌نیك���دا دابه‌ش���بووه‌‪ ،‬له‌م‬ ‫ی كه‌م‬ ‫كه‌ین‌و به‌ینه‌شدا چه‌ندین به‌رپرس ‌‬ ‫ته‌رخه‌می‌ وه‌رزش���ی‌ به‌دیار ده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی الیه‌نداریه‌وه‌‪ ،‬چاوپۆش��� ‌‬ ‫به‌اڵم به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫لێده‌كری���ت‌و وه‌ك به‌رزه‌كی‌ بانان بۆ ‌‬ ‫ده‌رده‌چێت‪.‬‬ ‫كه‌وات���ه‌ وه‌رزش���ی‌ كوردس���تان وه‌ك‬ ‫ی به‌س���ه‌ر‬ ‫ش���ه‌مه‌نده‌فه‌رێك وایه‌‪ ،‬هیچ ‌‬ ‫هیچ���ه‌و‌ه نیه‌‪ ،‬نه‌له‌س���ه‌ر س���كه‌یه‌‪ ،‬ن ‌ه‬ ‫ی هه‌ی���ه‌‪ ،‬نه‌كاپت���ن‌و‬ ‫وز‌هی‌ رۆیش���تن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌یه‌‪ ،‬نه‌ سه‌رنشین‌و باریش ‌‬ ‫شۆفێر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پێشكه‌وتن ‌‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ئیتر چۆن چاوه‌ڕێ ‌‬ ‫بكه‌ین‪.‬‬

‫ره‌ئول ده‌بێت ‌ه كوڕ ‌ی یانه‌ ‌ی شاڵكه‌‬ ‫یانه‌ی‌ شاڵك ‌ه گرێبه‌ستێكی‌ خستووه‌ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ب���ه‌رده‌م ره‌ئول گۆنزالی���س بۆ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی له‌گه‌ڵ نوێ‬ ‫تا هه‌ت���ا گرێبه‌س���ته‌كه‌ ‌‬ ‫بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئاژانسه‌كان‪ :‬راپۆرت رۆژنامه‌وانیه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌ڵمانیا ئاشكرایان كردووه‌‪ ،‬كه‌ به‌هۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و ئاس���ته‌ به‌رز‌هی‌ ره‌ئول گۆنزالیس ‌‬ ‫ی ریاڵ‬ ‫ی یانه‌ ‌‬ ‫ی پێشو ‌‬ ‫ی هێرشبه‌ر ‌‬ ‫ئیسپان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شاڵكه‌ له‌خول ‌‬ ‫مه‌درید‌و ئێستای‌ یان ‌ه ‌‬ ‫ی ش���اڵك ‌ه‬ ‫ی ئه‌نجامیداوه‌‪ ،‬یانه‌ ‌‬ ‫ئه‌ڵمان��� ‌‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫ده‌یه‌وێت بۆ هه‌تا هه‌تا گرێبه‌ست ‌‬ ‫هێرشبه‌ر‌ه نوێ بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫راپۆرته‌كان رونیانكردووه‌ته‌و‌ه ك ‌ه یانه‌ ‌‬ ‫ی خستووه‌ت ‌ه‬ ‫شاڵك ‌ه گرێبه‌ست ‌ه درێژه‌كه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌رده‌م ره‌ئ���ول‌و پاش وازهێنانیش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌یاریك���ردن‪ ،‬ده‌یكات���ه‌ باڵی���ۆز ‌‬ ‫ی ش���اڵكه‌ش‬ ‫یانه‌ك���ه‌‪ .‬هانده‌رانی‌ یانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئاره‌زوو ده‌كه‌ن ئه‌م ئیس���پانی ‌ه له‌ریز ‌‬ ‫یانه‌كه‌یاندا بمێنێته‌وه‌‌و دڵخۆش���ن به‌و‬ ‫ئاس���ته‌ی‌ پێشكه‌شی‌ ده‌كات‪ ،‬كه‌ له‌دوا‬ ‫هه‌فته‌دا توانی‌ س���ێ گ���ۆڵ (هاتریك)‬ ‫تۆمار بكات‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ك���ی‌ ت���ره‌و‌ه له‌راپرس���ییه‌كدا‬ ‫ی‬ ‫ده‌ركه‌وت���ووه‌‪ ،‬ك ‌ه زۆرب��� ‌هی‌ هانده‌ران ‌‬ ‫ئیس���پانیا ئ���اره‌زوو ده‌ك���ه‌ن ره‌ئ���ول‬ ‫ی‬ ‫گۆنزالیس بانگهێش���تی‌ هه‌ڵب���ژارده‌ ‌‬ ‫ئیس���پانیا بكرێت���ه‌وه‌‌و ش���وێنی‌ داڤید‬ ‫ڤییا بگرێت���ه‌وه‌‪ ،‬كه‌ چاوه‌ڕوان ده‌كرێت‬ ‫ی‬ ‫به‌ه���ۆی‌ پێكانه‌كه‌ی���ه‌و‌ه له‌یارییه‌كان ‌‬ ‫ی ‪2012‬ی‌ داهاتوو بێبه‌ش بێت‪.‬‬ ‫یۆرۆ ‌‬


‫ریکالم‬

‫)‪ )305‬سێشه‌ممه‌ ‪2011/12/20‬‬

‫پیرۆزبایی‌‬

‫له‌ناخی‌ دڵم����ه‌وه‌ پیرۆزبای����ی‌ له‌هه‌ردوو‬ ‫هاوڕێ����ی‌ ئازی����زم كاكه‌ ره‌نج����ده‌رو الڤه‌‬ ‫خان ده‌ك����ه‌م به‌بۆنه‌ی‌ له‌دایكبوونی‌ كچه‌‬ ‫چاوگه‌ش����ه‌كه‌یانه‌وه‌ (لیا) گیان‪ ،‬به‌نازی‌‬ ‫دایه‌و بابه‌ گه‌وره‌ بێت‪.‬‬ ‫هاوڕیتان فه‌وزی‌‬

‫كۆنفرانسی زانستی‌‪ ...‬پاشماوه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر به‌خێراییه‌ك چاوبخش���ێنین به‌‬ ‫ره‌وتی‌ كۆنفرانسی‌ زانستی‌ له‌ كوردستاندا‪،‬‬ ‫ل���ه‌و رووه‌وه‌ی‌ كه‌ زانكۆكانمان پش���كی‬ ‫ش���ێریان له‌ ئه‌نجامدانیدا به‌رده‌كه‌وێ‪،‬‬ ‫ئاماده‌نه‌بونێك���ی به‌رچ���او ده‌بینین له‌‬ ‫كۆنفرانسی زانس���تیدا‪ ،‬به‌جۆرێك نه‌ك‬ ‫س���ااڵنه‌ به‌ڵكو به‌چه‌ندین س���اڵی یه‌ك‬ ‫له‌دوای‌ یه‌ك ناتوانن چاالكییه‌كی‌ له‌مجۆره‌‬ ‫ئه‌نج���ام بده‌ن‪ ،‬ئه‌گه‌ریش ببێ هێنده‌ به‌‬ ‫كرچ‌و كاڵی‌و الوازییه‌وه‌ به‌ڕێده‌كرێت كه‌‬ ‫نه‌توانێت گرنگی‌و ئامانجی‌ زانستی‌ خۆی‬ ‫بپێكێ‪.‬‬ ‫ره‌نگ���ه‌ هه‌ندێج���ار توێ���ژه‌ره‌‬ ‫زانس���تییه‌كانمان به‌و بیانووه‌ی‌ كه‌ هیچ‬ ‫نه‌بێ چاالكییه‌كه‌یان ئه‌نجامداوه‌ خۆیان‬ ‫ده‌رباز بكه‌ن له‌و ره‌خنه‌و س���ه‌رنجانه‌ی‌‬ ‫رووبه‌ڕووی���ان ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬جا گرنگ نییه‌‬ ‫كۆنفرانس���ه‌كه‌ ئامانج���ی خۆی‌ ده‌پێكێ‬ ‫یان نا‪ .‬هه‌م���وو ئه‌مانه‌ ده‌ره‌نجامی‌ ئه‌و‬ ‫راستییه‌ نه‌شاراوه‌ن كه‌ له‌ الوازی‌ ئاستی‌‬ ‫زانكۆكانمان‌و توێژینه‌وه‌ زانستییه‌كانیاندا‬ ‫خۆی‌ ده‌بینێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ره‌نگه‌ لێره‌و له‌وێ ئه‌نجامدانی‌ هه‌ندێك‬ ‫كۆنفرانسی‌ زانستی‌ بینرابێ‌و بیسترابێ‪،‬‬ ‫دیس���انه‌وه‌ به‌ه���ۆكاری‌ جۆراوجۆر ئه‌م‬ ‫كۆنفرانسانه‌ نه‌یانتوانیوه‌ ئامانجی ته‌واو‬ ‫بپێك���ن له‌چه‌ن���د روویه‌ك���ه‌وه‌‪ ،‬له‌وانه‌‪:‬‬ ‫درووس���تنه‌بوونی‌ په‌یوندییه‌كی‌ پڕسوود‬ ‫له‌نێ���وان توێ���ژه‌ران‌و س���ه‌نته‌ره‌كانی‌‬ ‫توێژین���ه‌وه‌ی‌ جیهانیدا‪ ،‬س���ود نه‌بینین‬ ‫ل���ه‌و بیرۆكه‌و داهێنانانه‌ی‌ كه‌ توێژه‌رانی‌‬ ‫ده‌ره‌وه‌ی‌ كوردس���تان ئه‌نجامیان���داوه‌‪،‬‬ ‫تاوه‌ك���و بتوان���رێ ل���ه‌ زانكۆكان���ی‌‬ ‫كوردستانیش���دا تاقیگ���ه‌و س���ه‌نته‌ری‌‬ ‫توێژینه‌وه‌ی‌ پێویست بنیادبنرێ‪ ،‬به‌مه‌ش‬ ‫توێژینه‌وه‌ی‌ هاوتا‌و باشتریش پێشكه‌ش‬ ‫بكرێن له‌و بوارانه‌و بواری دیكه‌دا‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ه���ا كۆنفرانس���ه‌كان نه‌بوونه‌ته‌‬ ‫س���ه‌رچاوه‌ك ل���ه‌ دابینكردن���ی‌ داهاتی‌‬ ‫مادی‌‌و به‌س���تنه‌وه‌ی‌ توێژه‌ران به‌كه‌رتی‌‬

‫وه‌به‌رهێنانه‌وه‌‪ ،‬چ تایبه‌ت یان گش���تی‬ ‫بێ���ت‪ .‬به‌پێچه‌وان���ه‌وه‌‪ ،‬ل���ه‌م ڕووه‌وه‌‬ ‫نه‌ك داهات���ی‌ مادیان نه‌ب���ووه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫پاره‌و ماده‌ی‌ پێوس���ت ته‌رخانكراوه‌ بۆ‬ ‫به‌ڕێكردنی‌ كۆنفرانسه‌كه‌‪ .‬هه‌ندێجاریش‬ ‫ل���ه‌ چۆنیه‌ت���ی‌ به‌رنامه‌ڕێ���ژی‌‌و دانانی‌‬ ‫به‌رنامه‌ی‌ كۆنفرانس���ه‌كاندا‪ ،‬نه‌توانراوه‌‬ ‫په‌یوه‌ندی زانس���تی‌‌و ئه‌كادیمی له‌نێوان‬ ‫زانكۆكانی‌ كوردس���تاندا به‌هێز بكرێت‪،‬‬ ‫بۆ گرنگیدان ب���ه‌م په‌یوه‌ندییانه‌ ده‌بوو‬ ‫الیه‌ن���ی‌ كه‌م یه‌ك یان دوو پرۆفیس���ۆر‬ ‫له‌سه‌ر ئاستی‌ به‌ش���ه‌ زانستییه‌كان یان‬ ‫ئاس���تی‌ زانكۆكان بانگهێشت بكرانایه‌‪.‬‬ ‫یاخ���ود ده‌بینی���ن كۆنفرانس���ه‌كان له‌‬ ‫هه‌ڵس���ه‌نگاندن‌و بڕیاردان ل���ه‌ ئه‌نجامی‌‬ ‫توێژین���ه‌وه‌ زانس���تییه‌كاندا دووچ���اری‌‬ ‫گرفت بوونه‌ته‌وه‌‪ ،‬ه���ه‌م له‌ڕووی‌ كات‌و‬ ‫هه‌م له‌ڕووی‌ زانستیش���ه‌وه‌‪ .‬بۆ نمونه‌‪:‬‬ ‫ده‌بینی له‌بوارێكی‌ توێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌‬ ‫دیارك���راودا ك���ه‌ ل���ه‌ كۆنفرانس���ه‌كه‌دا‬ ‫خراوه‌ته‌ڕوو چوار توێژینه‌وه‌ په‌س���ه‌ند‬ ‫كراوه‌‪ ،‬كه‌چی ته‌نها ی���ه‌ك توێژینه‌وه‌ی‌‬ ‫په‌یوه‌ست بووه‌ به‌ بواره‌ زانستییه‌كه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ له‌الی���ه‌ك‪ ،‬له‌الیه‌كیتره‌وه‌ ئه‌نجامی‌‬ ‫هه‌ڵس���ه‌نگاندنی‌ توێژینه‌وه‌كان له‌كاتی‌‬ ‫دیاریك���راوی‌ خ���ۆی‌ به‌ماوه‌یه‌ك���ی زۆر‬ ‫تێپه‌ڕب���ووه‌‪ ،‬به‌جۆرێك ك���ه‌ ژماره‌یه‌ك‬ ‫له‌ توێژه‌ران بێ���زاری‌‌و ئاماده‌نه‌بوونیان‬ ‫له‌كۆنفرانسه‌كه‌دا ده‌ربڕیوه‌‪.‬‬ ‫هه‌م���وو ئ���ه‌م راس���تیانه‌ ئه‌وه‌م���ان‬ ‫پێده‌ڵێن كه‌ ره‌وتی‌ كۆنفرانسی زانستی‌‬ ‫له‌ كوردستاندا له‌سه‌ره‌تای‌ هه‌اڵتنیدایه‌‪،‬‬ ‫پێویس���ته‌ به‌ به‌رنامه‌و س���تراتیژییه‌كی‌‬ ‫تۆكم���ه‌وه‌ كار له‌س���ه‌ر گرنگی���دان به‌‬ ‫كۆنفرانس���ی زانس���تی‌‌و ماده‌ خامه‌كانی‌‬ ‫بكرێت‪ ،‬له‌ توێژینه‌وه‌ی‌ زانستی‌‌و خودی‌‬ ‫توێژه‌ران‌و ناوه‌ن���ده‌ ئه‌كادیمیه‌كانمان‪،‬‬ ‫ب���ۆ ئه‌وه‌ی‌ چیتر توانا م���ادی‌‌و مرۆیی‌و‬ ‫زانس���تییه‌كانی‌ زانك���ۆكان‌و زاناكانمان‬ ‫به‌فیڕۆ نه‌چن‪.‬‬

‫‪19‬‬

‫تۆکمە‌و خوشکەکانی‪ ...‬پاشماوه‌ تێکدەری یاری‪ ...‬پاشماوه‌‬ ‫ئەگ���ەر مەبەس���تیش ل���ە "تۆکمە"‬ ‫داخس���تنی هەم���وو بەش���ێک ی���ا‬ ‫بنکەیەکی تەندروس���تیە لەبەر ئەوەی‬ ‫کەمتەرخەمبووە یا وەرەقەی ئیحالەی‬ ‫نەداوە بە منداڵێکی چوار ساڵ (الزۆ)‬ ‫یا مش���کی تیا بینراوە (فریاکەوتنی‬ ‫رۆژهەاڵت‪/‬هەولێر)‪ ،‬دە ساڵی بۆچیە‪،‬‬ ‫چەند س���اڵێکی کەمە‌و هیچ بەشێک‌و‬ ‫بنکەیەک���ی تەندروس���تی نامێنێتەوە‬ ‫شەڕی لەس���ەر بکەین‌و هەموو الیەک‬ ‫ئاسوودە دەبن‪ .‬ئەگەریش مەبەست لە‬ ‫"تۆکمە" چارەس���ەرکردنی کارەسات‌و‬ ‫تاوانەکانی دەرمانە لە کوردستاندا‪ ،‬دە‬ ‫س���اڵ لە پای چی‪ ،‬خۆ گەندەڵکارانی‬ ‫بوارەک���ە ل���ە تەنیش���ت وەزارەت‬ ‫خۆیەوەن‌و پێویست ناکات چاوەڕوان‬ ‫بیت بۆ ئەوەی بتەقن تا بیاندۆزیتەوە‪.‬‬ ‫‌هەڵ���ەم نەکردبێ���ت‪ ،‬ئەو دەس���اڵەی‬ ‫جەنابی وەزیر باسی دەکات‪ ،‬تەنها لە‬ ‫یەك ش���تدا پێکاوێتی‪ ،‬ئەویش ماوەی‬ ‫پێویستە بۆ پاککردنەوە‌و گسکلێدانی‬

‫ئ���ەو کارەس���ات‌و کەموکورت���ی‌و‬ ‫بێباکیانەی���ە ک���ە ل���ە چەند س���اڵی‬ ‫ڕاب���ووردوودا کەڵەکەب���وون‪ ،‬ئەگ���ەر‬ ‫گریمان سیاس���ەتێکی تەندروس���تی‬ ‫"تۆکمە" گیرایە بەر دوای ئەوەی ئەم‬ ‫کابینەیش تەمەنی کۆتایی پێدێت‪.‬‬ ‫لێ���دوان‌و قس���ەکانی وەزارەت���ی‬ ‫تەندروس���تی‌و بەرپرسانی لە سنووری‬ ‫شایی‌و زەماوەند لە کاتێکدا‌و شیوەن‌و‬ ‫باوکەڕۆ لە کاتێکی تردا دەرنەچوون‪.‬‬ ‫بەرپرس���انی تەندروستی لەم هەرێمە‪،‬‬ ‫لە بات���ی ئەوەی پێم���ان بڵێن ئەوان‬ ‫خەون بەچی سیس���تمێکەوە دەبینن؟‬ ‫ئەو سیس���تمەی ئەوان دەیبینن‪ ،‬تام‌و‬ ‫بۆن‌و ڕەنگی چۆنە‪ ،‬ئەی بااڵ‌و درێژی‌و‬ ‫پانی چەندە؟ هاتوون دەس���تەواژەی‬ ‫بریقەدار یا ڕەش���نبین بەکاردەهێنن‌و‬ ‫سەرلێش���وانەکانی ئیم���ەی پ���ێ‬ ‫هەڵدەکشێنن‪ .‬کاتی هاتووە‪ ،‬وەزارەتی‬ ‫تەندروس���تی ڕوونی بکاتەوە کە ئاخۆ‬ ‫مەبەستیان لە "تۆکمە" چیە؟‬

‫ونبوون‬

‫ی ژوری‌ بازرگانی‌ ونب���وه‌ به‌ناوی‌ (نه‌هرۆ ره‌ئوف) هه‌ركه‌س���ێك‬ ‫* ناس���نامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی (ره‌ئوف عه‌بدواڵ سه‌عید) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌وه ژور ‌‬ ‫ی (عه‌دنان مه‌حم���ود محه‌مه‌د)‬ ‫ی بازرگان���ی‌ ونب���و‌ه به‌ناو ‌‬ ‫* ناس���نامه‌یه‌كی‌ ژور ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫هه‌ركه‌سێك دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناوی‌ (فه‌رهاد مسته‌فا سه‌عید) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناوی‌ (ئاسۆ ئه‌حمه‌د حسێن) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌وه ژور ‌‬ ‫ی (عیرفان س���لێمان حه‌م ‌ه ساڵح)‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناس���نامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫هه‌ركه‌سێك دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی (شێركۆ یه‌حیا حه‌مه‌) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی ئه‌حمه‌د) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی (محه‌مه‌د عه‌ل ‌‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌وه ژور ‌‬ ‫ی (سه‌روه‌ر عه‌زیز ره‌سول) هه‌ركه‌سێك‬ ‫ی بازرگانی‌ ونبوه‌ به‌ناو ‌‬ ‫ی ژور ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی بازرگانی‌‪.‬‬ ‫دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه ژور ‌‬ ‫ی ونبوو‌ه‬ ‫ی زانكۆی‌ سلێمان ‌‬ ‫ی ئاژه‌ڵی‌ كۆلێژی‌ كشتوكاڵ ‌‬ ‫ی به‌روبووم ‌‬ ‫ی به‌ش��� ‌‬ ‫* باجێك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی (هاوكار ئه‌حمه‌د عه‌بدواڵ) هه‌ركه‌س���ێك دۆزییه‌وه‌ بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه پرسگه‌ ‌‬ ‫به‌ناو ‌‬ ‫زانكۆ‪.‬‬ ‫ی (ساڵح عه‌بدولكه‌ریم‬ ‫ی ونبوو‌ه به‌ناو ‌‬ ‫ی پیشه‌سازیانی‌ سلێمان ‌‬ ‫* ناسنامه‌یه‌كی‌ یه‌كێت ‌‬ ‫ئه‌وره‌حمان) هه‌ركه‌سێك دۆزییه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه پرسگه‌ی‌ ئاوێنه‌‪.‬‬

‫ئۆرتی����گا دی گاس����ێت س����ەرهەڵدانی‬ ‫فەلس����ەفەی دەگێڕایەوە بۆ ئەو ملمالنێیەی‬ ‫کە ل����ە نێوان ئیمان‌‌و گومان����دا هەیە‪ .‬ئێمە‬ ‫دەتوانین س����ەرهەڵدانی ڕۆشنبیر بگێڕینەوە‬ ‫ب����ۆ ئ����ەو ناکۆکیی����ە ل����ە نێ����وان تەبایی‌‌و‬ ‫ناتەباییدا دروس����تدەبێت‪ ...‬بەاڵم ناتەبایی‬ ‫ڕۆش����نبیر تەعبیر نییە لە ناتەبایی هێزێکی‬ ‫کۆمەاڵیەت����ی بەرامبەر هێزێکی تر‪ ...‬بەڵکو‬ ‫تەعبیرە لە ناتەبایی ڕۆحی فەردیی ڕۆشنبیر‬ ‫بەرامب����ەر ت����ەواوی سیس����تەم‪ .‬ڕۆش����نبیر‬ ‫ئەس����تەمە فەرمانبەری فیکر یان موەزەفی‬ ‫ڕاگەیاندن����ی هی����چ گروپێک بێ����ت‪ ،‬چونکە‬ ‫گروپی کۆمەاڵیەتی یان سیاس����ی‪ ،‬هەمیشە‬ ‫لەسەر یەقینێک دروستدەبن‪ ،‬هیچ گروپێکی‬ ‫کۆمەاڵیەت����ی ناتوانێ����ت بەب����ێ کۆبوونەوە‬ ‫ل����ەدەوری بـڕوایەک����ی نەگ����ۆڕ‪ ،‬ل����ەدەوری‬ ‫دۆگمایەک بوونی هەبێت‪.‬‬ ‫ڕۆش����نبیریش ل����ە هەم����وو جێگایەکدا بۆ‬ ‫پرس����یارکردن لەو یەقینە دروس����تدەبێت‪،‬‬ ‫تەنیا بەوجۆرەش دەتوانێت سیاس����ی بێت‪.‬‬ ‫گەمژەییە واتێبگەین ڕۆشنبیران بوونەوەرێکی‬ ‫سیاس����ی نیین‪ ،‬بەاڵم جەوهەری سیاس����ەت‬ ‫الی ڕۆش����نبیران لەس����ەر دووبارەکردنەوەی‬ ‫ئ����ەوە ڕاناوەس����تێت کە خودی سیاس����ەت‬ ‫بەرهەمیدەهێنێت‪ ،‬بەڵکو لەسەر گومانکردن‬ ‫لێی ڕاوەدەس����تێت‪ .‬ڕۆشنبیر ئیش بە ڕۆحە‬ ‫ناتەبا‌‌و یاخییەکەی سیاس����ەت دەکات‪ ،‬واتە‬ ‫ئەو بەش����ەی کە زۆرجار لە ناو سیاس����ەتدا‬ ‫جڵەودەکرێت‌‌و س����نووردار دەکرێت‌‌و جێگای‬ ‫نابێتەوە‪.‬‬ ‫ئیشی ڕۆشنبیر ئەوەیە نەهێڵێت هیچ گروپێک‬ ‫تا ئەوسەری ئەوس����ەر دوای هیچ وەهمێک‬ ‫یان خەیاڵێک بکەوێت‪ .‬ڕەخنەی ڕۆش����نبیر‬ ‫لە سیاس����ەت ناگەڕێتەوە بۆئەوەی کاری بە‬ ‫سیاس����ەتەوە نییە‪ ،‬بەڵک����و دەگەڕێتەوە بۆ‬ ‫ناتەبایی ئەو لەگەڵ ئەو ڕۆحەدا کە سیاسەت‬ ‫هەڵگرێت����ی کە گەڕانە ب����ەدوای تەباییدا‪...‬‬ ‫تەبایی هەمیش����ە پێویس����تی ب����ە دۆگما‌‌و‬ ‫دووبارەکردنەوە‌‌و س����ادەیی هەیە‪ ،‬ڕۆشنبیر‬ ‫جۆرێکی تر لە سیاس����ەت دروستدەکات کە‬ ‫لەس����ەر دۆگما‌‌و دووبارەکردنەوە‌‌و سادەیی‬ ‫ڕاناوەستێت‪ .‬سیاسەت هەمیشە پێشنیاریی‬ ‫چارەس����ەریی پێیە‪ ،‬رۆش����نبیر هەمیش����ە‬ ‫پێش����نیاریی گرفت‌‌و کێشەیەکی پێیە ‪ .‬بەو‬ ‫پێیەش ئیشی ڕۆشنبیر ئەوەیە کارێک بکات‬ ‫سیاسی «هەر کەسێک بێت» لە گومانێکی‬ ‫هەمیشەییدا لە خۆی بژی‪.‬‬ ‫ئۆرتیگا یی گاس����ێت خۆی ڕوون تەعبیری‬ ‫ل����ەم رۆح����ە «گرفتس����ازە»ی ڕۆش����نبیر‬ ‫ک����ردوە‪ .‬لە وتارێکدا س����اڵی ‪ 1940‬بە ناوی‬ ‫«ڕۆش����نبیر‌‌و ئەوانیدی»ـەوە نوس����یوێتی‬ ‫دەڵێت‪« :‬لە ڕوانینی یەکەمدا ڕۆشنبیر وەک‬ ‫تێکشکێن‌‌و وێرانکەرێک دەردەکەوێت‪ ،‬خەڵک‬ ‫بە «قەس����اب» بەراوردیدەکەن‪ ،‬دەس����تی‬

‫ب����ەردەوام ل����ە زگ‌‌و هەناوی ش����تەکاندایە‪،‬‬ ‫ب����ەاڵم لە ڕاس����تیدا پێچەوانەکەی ڕاس����تە‪،‬‬ ‫ڕۆش����نبیر هەت����ا گەر خۆش����ی بیەوێت‪ ،‬لە‬ ‫ئاس����ت پەیوەندیدا بە شتەکانەوە‪ ،‬ناتوانێت‬ ‫خۆپەرس����ت بێت‪ .‬ئەو هەمیشە گرفتیان لێ‬ ‫دەس����ازێنێت‪ ،‬ئەوەش گەورەترین نیشانەی‬ ‫عەشقە»‪.‬‬ ‫خۆپەرست ئەوەیە کە دەیەوێت لە ئاوێنەی‬ ‫هێزە کۆمەاڵیەتییەکاندا جوان‌‌و خۆشەویست‬ ‫دەربکەوێ����ت‪ ،‬بەاڵم عاش����ق بێئ����ەوەی بیر‬ ‫لەو خۆشەویس����تییە بکات����ەوە‪ ،‬دەردەکان‬ ‫دەبینێت‪ ...‬لێ����رەوە زۆرجار ڕۆش����نبیریی‬ ‫ڕاس����تەقینە تەنی����ا بە ب����ڕی تەنهاییەکەی‬ ‫دەپێورێت‪.‬‬ ‫گرنگ����ی تێزەکەی ئۆرتیگا یی گاس����ێت‪،‬‬ ‫ئەوەیە پێناس����ەی ڕۆشنبیر‌‌و وەزیفەکەی لە‬ ‫پێناس����ە‌‌و وەزیفەی ئەوج����ۆرە فەرمانبەر‌‌و‬ ‫کادێ����رە کۆمەاڵیەتیان����ە جیادەکات����ەوە‪.‬‬ ‫گەورەتری����ن جیاوازیش لە نێ����وان ئەو دوو‬ ‫بوونەوەرەدا ئەوەیە‪ ،‬ڕۆشنبیران دەچنە ناو‬ ‫کتێبخانە بۆئ����ەوەی گومان لە یەقین‌‌و هیوا‬ ‫گەورەکان����ی گروپ دروس����تبکەن‪ ،‬کادێرانی‬ ‫کۆمەاڵیەتی دەچنە ناو کتێبخانە بۆ ئەوەی‬ ‫لەوسەرەوە بە یەقین‌‌و ئومێدەوە بێنەدەرێ‪.‬‬ ‫هەڵبەت ڕۆش����نبیر مەرج نییە نائومێد بێت‪،‬‬ ‫ب����ەاڵم ئومێدی هەرگیز ل����ە ئومێدی ئەوانی‬ ‫تر ناچێت‪.‬‬ ‫ناپلیۆن بەجۆرێک����ی زۆر کۆمیدی تەعبیری‬ ‫ل����ەم ڕۆحی ڕۆش����نبیرانە ک����ردوە‌‌و دەڵێت‬ ‫«ڕۆش����نبیران وەک عەش����یقە وان‪ ،‬مرۆڤ‬ ‫دەبێت سەردانیان بکات‪ ،‬قسە‌‌و گفتوگۆیان‬ ‫لەگ����ەڵ بکات‪ ،‬بەس هەرگی����ز نەیانکات بە‬ ‫هاوس����ەری خۆی یاخود ن����ەکات بە وەزیر‬ ‫دایانبمەزرێنێت»‪.‬‬ ‫«هاوس����ەر»‌‌و «وەزی����ر» دوو ناون بۆ دوو‬ ‫سیس����تمی بەرق����ەرار‪ ،‬ب����ۆ دوو خواس����تی‬ ‫گەورەی تەبایی‌‌و ڕێکی‪ ،‬بەاڵم ڕۆش����نبیر بۆ‬ ‫هیچ خواستێکی هەمیشەیی‌‌و نەگۆڕ‪ ،‬بۆ هیچ‬ ‫تەباییەکی ئەب����ەدی‌‌و ئیمانێکی هەتاهەتایی‬ ‫دروست نەبووە‪ .‬وەزیفەی ئەو دروستکردنی‬ ‫ڕێکی نییە‪ ،‬بەڵکو دروس����تکردنی ناڕێکییە‪.‬‬ ‫بەاڵم ئەو لە بەرئەوەی عاش����قی ش����تەکانە‬ ‫دەستدەخاتە هەناویانەوە‪ ،‬نە لە بەرئەوەی‬ ‫قەسابە‪ ،‬نە لەبەرئەوەی تێکشکێنە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫لەبەرئەوەی گومانی ل����ە هەموو ڕێکییەکی‬ ‫درۆزن هەیە‪.‬‬ ‫ڕۆش����نبیر یاری تێکدەرە‪ ،‬لە ب����ەر ئەوەی‬ ‫یارییەکان گەیش����توونەتە بونبەست‌‌و بەاڵم‬ ‫هێ����زە کۆمەاڵیەتیی����ەکان ب����ە هی����وان لە‬ ‫گەمەیەک����ی دووب����ارەدا درێ����ژەی پێبدەن‪.‬‬ ‫ڕۆش����نبیر یاری تێکدەرە‪ ،‬لە بەرئەوەی گەر‬ ‫یەکێک یارییەک����ە تێک ن����ەدات‪ ،‬یارییەکە‬ ‫تا هەتاهەتایە‪ ،‬ت����ا ناکۆتا بێ گۆڕان خۆی‬ ‫دووبارەدەکاتەوە‪.‬‬

‫ریکالم‬


‫خاوه‌نی ئیمتیاز‪ :‬کۆمپانیای ئاوێنه‌‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‪ :‬شوان محه‌مه‌د‬ ‫جێگری سه‌رنوسه‌ر‪ :‬سه‌ردار محه‌مه‌د‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری نوسین‪ :‬یه‌حیا به‌رزنجی‬

‫سه‌رۆكی‌ حیزب‪،‬‬ ‫یان پیاو ‌ی ده‌وڵه‌تیی‌‬

‫‪m‬‬

‫‪www.‬‬

‫‪o‬‬

‫ه له‌ئه‌وروپا‬ ‫نوێنه‌ری ئاوێن ‌‬ ‫شوان حه‌مه‌ نه‌رویج‬ ‫‪004799004729‬‬ ‫‪hamashwan.awene@yahoo.no‬‬

‫‪c‬‬

‫‪.‬‬

‫‪e‬‬

‫‪n‬‬

‫‪e‬‬

‫‪w‬‬

‫‪a‬‬

‫‪.‬‬

‫‪w‬‬

‫‪Awene‬‬ ‫‪w‬‬

‫‪w‬‬ ‫ریکالم‬

‫ شوان محه‌مه‌د‬

‫‪awene.com‬‬

‫س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێ���م‪ ،‬خه‌ڵكی‌ ئه‌م هه‌رێمه‌ ب���ه‌ بنه‌ماڵه‌كه‌ی‌ خۆش���ته‌وه‌‪ ،‬به‌درێژایی‌‬ ‫سه‌ده‌یه‌كه‌ به‌ده‌یان هه‌زار قوربانی‌ پێشكه‌ش كرد بۆ ئه‌وه‌ی‌ قه‌واره‌یه‌كی‌ دیموكراس ‌ی‬ ‫دابمه‌زرێنێت‌و یاس���ا س���ه‌روه‌ربێت‪ ،‬به‌اڵم به‌ڕاستی‌ تۆ‌و س���ه‌ركرده‌ كورده‌كانی‌ تر‬ ‫هه‌رچی‌ هیوا‌و ئومێده‌ له‌م میلله‌تدا نه‌تانهێشت‪.‬‬ ‫به‌ڕێز تۆ وه‌ك س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێ���م له‌كۆتایی‌ مانگی‌ ئابدا چوار بڕیارت س���ه‌باره‌ت‬ ‫به‌ خۆپیشاندانه‌كانی‌ ش���وبات‪ -‬ئایار ده‌ركرد‪ ،‬بۆ بیرهێنانه‌وه‌ت له‌بڕیاری‌ یه‌كه‌مدا‬ ‫ده‌ڵێیت "ئه‌و كه‌سانه‌ی‌ له‌دادگاكانی‌ هه‌رێم بڕیاری‌ ده‌ستگیركردنیان بۆ ده‌رچووه‌‪،‬‬ ‫ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ بڕیاری‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تان ژماره‌ (‪ )4‬س���اڵی‌ ‪2011‬‬ ‫ده‌یانگرێته‌وه‌ له‌ڕووداوه‌كانی‌ ش���وبات_ ئایار پێویسته‌ راده‌ستی‌ دادگاكان بكرێن‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها هیچ الیه‌نێك یان كه‌سێك بۆی‌ نیه‌ داواكراوێك داڵده‌ بدات‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫به‌رپرس ده‌بێت به‌رامبه‌ر یاسا"‪.‬‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێ���م ره‌نگه‌ به‌ڕێزت ل���ه‌ ئێمه‌ باش���تر بزانیت‪ ،‬ئه‌و كه‌س���انه‌ی‌ كه‌‬ ‫له‌خۆپیش���اندانه‌كه‌وه‌ گالون‪ ،‬به‌هان���ده‌رو ته‌قه‌ك���ه‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌هاواڵت���ی‌‌و الیه‌نه‌كانی‌‬ ‫تره‌وه‌ ژماریه‌كیان چوونه‌ته‌ به‌رده‌م دادگا ئه‌وه‌ی‌ تا ئێس���تا هیچ ئاوڕێكی‌ له‌ دادگا‬ ‫نه‌داوه‌ته‌وه‌‪ ،‬تاقه‌ كادیره‌كه‌ی‌ لقی‌ چواری‌ حیزبه‌كه‌ی‌ تۆیه‌‪ .‬به‌ڕاش���كاوی‌ پێت بڵێم‬ ‫راده‌س���تنه‌كردنی‌ ئه‌م كادیره‌ی‌ حیزبه‌كه‌ی‌ تۆ به‌ دادگا‪ ،‬گومان له‌سه‌ر شه‌رعیه‌تی‌‬ ‫یاس���ایی‌ تۆ وه‌ك س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێم دروست ده‌كات‪ ،‬ئه‌بێت تۆ له‌م كێشانه‌دا خۆت‬ ‫یه‌كالیی‌ بكه‌یته‌وه‌‪ ،‬سه‌رۆكی‌ حیزب‌و خێڵی‌‪ ،‬یان سه‌رۆكی‌ یاسایی‌ هه‌رێمێك؟‬ ‫سه‌رۆك به‌ڕاشكاوانه‌ تر پێت بڵێم تۆ له‌و رۆژه‌وه‌ كه‌ ئه‌‌و چوار یاسایه‌ت ده‌ركردووه‌‪،‬‬ ‫له‌بری‌ ئه‌وه‌ی‌ وه‌ك س���ه‌رۆكێكی‌ یاسایی‌ مامه‌ڵه‌ بكه‌یت‌و رێز بۆ بڕیاره‌كانی‌ خۆت‬ ‫دابنێیت‪ ،‬وه‌ك س���ه‌رۆكی‌ حیزبێك مامه‌ڵه‌ت كردووه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر وانییه‌ بۆ تا ئێس���تا‬ ‫به‌رپرس���ی‌ پێشووی‌ لقه‌كه‌ت له‌سلێمانی‌ راده‌س���تی‌ دادگا ناكه‌یت‪ ،‬باشه‌ تۆ خۆت‬ ‫بڕیارێ���ك ده‌رئه‌كه‌یت ئه‌گه‌ر خۆت رێزی‌ بۆ دانه‌نێیت‪ ،‬چۆن هاواڵتیان‌و كه‌س���انی‌‬ ‫الیه‌نه‌كانی‌ تر ڕێزی‌ لێبگرن‪ .‬باش���ه‌ تا ئێستا كێ‌ داڵده‌ی‌ ئه‌و به‌رپرسه‌ی‌ داوه‌ خۆ‬ ‫به‌دڵنیاییه‌وه‌ یه‌كێتی‌‌و الیه‌نه‌ ئیس�ل�امییه‌كان داڵده‌یان نه‌داوه‌‪ ،‬ئاش���كرایه‌ پارتی‌‬ ‫داڵده‌ی‌ داوه‌‪ ،‬باش���ه‌ ئه‌گه‌ر یاس���ا سه‌روه‌ره‌‪ ،‬بۆ لێپرس���ینه‌وه‌ی‌ یاسایی‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫حیزبه‌كه‌ی‌ خۆت ناكه‌یت‪.‬‬ ‫س���ه‌رۆك حیكمه‌ت چییه‌ ئه‌م به‌رپرس���ه‌ راده‌س���تی‌ دادگا ناكه‌یت‪ ،‬ره‌نگه‌ بڵێیت‬ ‫پیالن له‌دژی‌ پارتی‌ له‌ ئارادا بووه‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ ئه‌مه‌ ئیش���ی‌ س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێم نییه‌‬ ‫ئ���ه‌م حوكمه‌ پێش وه‌خته‌ بۆ حیزبێك بدات‪ ،‬به‌اڵم بابڵێین ئه‌م ئه‌گه‌ره‌ راس���ته‌‪،‬‬ ‫باشه‌ ئه‌م پیالنه‌ چۆن ئاشكرا ده‌كرێت به‌حوكمی‌ پێشوه‌خت‪ ،‬یان ده‌بێت له‌ڕێگای‌‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌ی‌ یاساییه‌وه‌ پیالنگێڕان ئاشكرا بكرێن؟‬ ‫س���ه‌رۆك ئه‌وه‌ی‌ زیاتر بۆت���ه‌ مایه‌ی‌ نیگه‌رانی‌‪ ،‬ئه‌م به‌رپرس���ه‌ تۆمه‌تباره‌ له‌دادگا‬ ‫هه‌ڵهاتووه‌‪ ،‬تا ئێستا له‌و وه‌زاره‌ته‌ی‌ ده‌بێت پۆلیسه‌كانی‌ ده‌ستگیری‌ بكه‌ن‪ ،‬مانگانه‌‬ ‫وه‌ك راوێژكار مووچه‌ وه‌رده‌گرێت‪ ،‬ئه‌مه‌ له‌چ عورف‌و یاسایەكدا رێگای‌ پێده‌درێت‪،‬‬ ‫تۆمه‌تبارێك بڕیاری‌ ده‌ستگیركردنی‌ هه‌یه‌‪ ،‬كه‌چی‌ بێ‌ سڵه‌مینه‌وه‌ مانگانه‌ مووچه‌ی‌‬ ‫خ���ۆی‌ وه‌رده‌گرێت‪ ،‬ئای���ا ئه‌م ریس���واییه‌ چ مانایه‌كی‌ بۆ جێبه‌جێكردنی‌ یاس���او‬ ‫سه‌روه‌ریی‌ یاسا له‌م واڵته‌دا ده‌هێڵێته‌وه‌‪.‬‬ ‫س���ه‌رۆك كێسی‌ هیوای‌ ئه‌حمه‌د مسته‌فا مشتێكه‌ له‌خه‌روارێك‪ ،‬تێكڕای‌ هه‌موو ئه‌و‬ ‫س���ه‌رپێچییه‌ نایاساییانه‌ش كه‌ رۆژانه‌ له‌م هه‌رێمه‌دا رووده‌ده‌ن ته‌نها یه‌ك مانایان‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش ئه‌و راس���تییه‌ كه‌ هه‌رێم پیاوی‌ ده‌وڵه‌تیی‌ تێدا نییه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ هه‌مانه‌‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ حیزب‌و سه‌رۆكی‌ عه‌شره‌ته‌‪ ،‬نه‌ك سه‌رۆكێكی‌ یاسایی‌‪ ،‬بۆیه‌ دڵم بۆ ئه‌و‬ ‫هه‌موو گه‌نجه‌ ئه‌سوتێ‌ كه‌ چاوه‌ڕوانی‌ بنیاتنانی‌ سیسته‌مێكی‌ دیموكراسی‌‌و یاسایی‌‬ ‫له‌و تۆ‌و سه‌ركرده‌ كورده‌كانی‌ تر ده‌كه‌ن‪.‬‬

‫ریکالم‬

‫ریکالم‬

ژماره‌ 305  

‫لەعێراق‬ ‫لە(3002)ەوە‬ ‫ئهمهریكا‬ ‫لهدوای‬ ‫دهیانهوێت‬ ‫شیعهكان‬ ‫بكهن‬ ‫كۆنترۆڵ‬ ‫عێراق‬ ‫مهسیحیو‬ ‫دڵداره‬ ‫بكهن؟‬ ‫چی‬ ‫موسڵمانهكان‬ ‫ده...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you