Page 1

‫‪www.awene.com‬‬

‫جه‌ژنتان پیرۆز‬ ‫به‌ بۆنه‌ی هاتنی چه‌ژنه‌و‌ه‬ ‫سێشه‌ممه‌ی داهاتو ئاوێنه‌ باڵوناکرێته‌وه‌‬ ‫پێدانی‬

‫‪100‬‬

‫موچه‌ به‌ یه‌که‌وه‌‬

‫ژمار‌ه (‪)398‬‬ ‫سێشەممە ‪2013/10/8‬‬

‫‪17‬‬ ‫‪812‬‬ ‫»»»»‬

‫بریکاری وه‌زاره‌تی دارایی عێراق ورده‌کاریه‌کان‬ ‫ئاشکرا ده‌کات‬

‫ی سیاسیی‌ گشتییه‬ ‫رۆژنامه‌یه‌ك ‌‬ ‫کۆمپانیای ئاوێنه‌ ده‌ریده‌کات‬

‫کورسی ‌ه کۆتاکان‬

‫»» ‪5‬‬

‫یه‌كێتی‌‌و ئۆپۆزسیۆن‪ :‬پارتی‌ بۆ قازانجی‌ خۆی‌‬ ‫به‌كاریانده‌هێنێت‬

‫ریکالم‬

‫دیاریده‌یه‌ک زانکۆکانیش ده‌گرێته‌وه‌‬

‫كچان‬ ‫بۆ خۆپاراستن چه‌قۆ هه‌ڵده‌گرن‬

‫‪12‬‬ ‫»»‬ ‫»»‪17‬‬ ‫‪17‬‬

‫له‌كۆبونه‌وه‌‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتیدا‬

‫چوار ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌ب ‌ی سیاس ‌ی زۆرترین ڕه‌خنه‌یان ئاڕاسته‌ده‌‌کرێت‬

‫له‌كۆبون����ه‌وه‌ی‌ دوێنێ����ی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫س����ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی����دا چ����وار‬ ‫ئه‌ندام����ی‌ دیاری‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی‌‬ ‫"مه‌ال به‌ختیار‪ ،‬به‌رهه‌م س����اڵح‪ ،‬هێرۆ‬ ‫ئیبراهیم ئه‌حمه‌د‌و كۆسره‌ت ره‌سوڵ‌"‬ ‫زۆرترین ره‌خنه‌یان ئاڕاس����ته‌ده‌كرێت‪،‬‬ ‫به‌ش����داربویه‌كی‌ ن����او كۆبونه‌وه‌كه‌ش‬ ‫ده‌ڵێ����ت "ئه‌نجومه‌نی‌ س����ه‌ركردایه‌تی‌‬ ‫ئۆباڵی‌ دۆخی‌ خراپی‌ ناوخۆی‌ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫شكستی‌ ئه‌و حیزبه‌یان له‌هه‌ڵبژاردندا‬ ‫خسته‌ ئه‌ستۆی‌ ئه‌و چوار به‌رپرسه‌"‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬س����لێمانی‌‪ :‬سه‌رچاوه‌یه‌كی‌‬ ‫ئ����اگادار به‌ئاوێن����ه‌ی‌ راگه‌یان����د كه‌‬ ‫له‌"كۆبون����ه‌وه‌ی‌ دوێنێ����ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫س����ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی����دا ره‌خن����ه‌ی‌‬ ‫ئ����ه‌وه‌ له‌چه‌ند ئه‌ندامێك����ی‌ مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسی‌ گیراوه‌ كه‌ له‌ژوره‌ تاریكه‌كاندا‬ ‫هه‌ندێك بڕیار ده‌ده‌ن‌و خراپ به‌س����ه‌ر‬ ‫حیزب����دا ده‌ش����كێته‌وه‌"‪ ،‬ئ����ه‌و وتی‌‬ ‫"له‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا پێیانوتراوه‌ كه‌ ئیتر‬ ‫له‌م����ه‌ودوا ئه‌وه‌یان بۆ ناچێته‌ س����ه‌ر‬ ‫به‌بێ‌ پرس‌و راوێژك����ردن‌و وه‌رگرتنی‌‬ ‫ره‌زامه‌ندی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌‪،‬‬ ‫له‌پێن����او به‌رژه‌وه‌ن����دی‌ خۆی����ان‌و‬ ‫دابه‌ش����كردنی‌ پۆس����ت‌و وه‌زاره‌ته‌كان‬ ‫بڕیاری‌ چونه‌ ناو حكومه‌ت بده‌ن"‪.‬‬ ‫به‌پێ����ی‌ لێدوان����ی‌ س����ه‌رچاوه‌كه‌‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ك����ه‌دا زۆرتری����ن ره‌خن����ه‌‬ ‫ئاراس����ته‌ی‌ م����ه‌ال به‌ختیار ك����را كه‌‬

‫له‌ئیداره‌كردنی‌ هه‌ڵمه‌تی‌ هه‌ڵبژاردندا‬ ‫"واقیعبین‌و سه‌ركه‌وتو" نه‌بو‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ره‌خنه‌ی‌ سه‌ر كۆس����ره‌ت ره‌سوڵیش‬ ‫ئه‌وه‌ بوه‌ كه‌ كوڕه‌كه‌ی‌ كرد به‌كاندیدو‬ ‫"پاره‌یه‌ك����ی‌ زۆری‌ به‌مه‌به‌س����تی‌‬ ‫ده‌رچاندن����ی‌ به‌زۆرتری����ن ده‌نگ����ه‌وه‌‬ ‫خه‌رجك����رد" له‌كاتێك����دا كاندی����دی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ هه‌ب����وه‌ پ����اره‌ی‌ چاپكردنی‌‬ ‫چه‌ن����د فلێكس����ێكی‌ نه‌ب����وه‌‪ ،‬ره‌خنه‌‬ ‫ئاراس����ته‌ی‌ د‪.‬به‌رهه‌میش كرا به‌هۆی‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ له‌ماوه‌ی‌ س����ه‌رۆكایه‌تیكردنی‌‬ ‫حكوم����ه‌ت له‌كابین����ه‌ی‌ شه‌ش����ه‌مدا‪،‬‬ ‫"نه‌یتوانی‌ خزمه‌تێكی‌ باش پێشكه‌ش‬ ‫به‌هاواڵتی����ان به‌گش����تی‌‌و خه‌ڵك����ی‌‬ ‫س����لێمانی‌ به‌تایبه‌تی‌ ب����كات‌و له‌ڕوی‌‬ ‫ئیداره‌كردنه‌وه‌ سه‌ركه‌وتو نه‌بو"‪.‬‬ ‫به‌وته‌ی‌ سه‌رچاوه‌كه‌ی‌ ئاوێنه‌‪ ،‬هێرۆ‬ ‫ئیبراهیم ئه‌حمه‌د كه‌ چه‌ند رۆژی‌ رابردو‬ ‫ده‌ستی‌ له‌پۆستی‌ به‌رپرسی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌‬ ‫س����لێمانی كێشایه‌وه‌‪ ،‬به‌ده‌رنه‌بوه‌ له‌و‬ ‫ره‌خنان����ه‌و گله‌ی����ی‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ لێكراوه‌‬ ‫كه‌ "به‌ش����ێوه‌یه‌كی‌ خ����راپ ئیداره‌ی‌‬ ‫مه‌ڵبه‌ن����دی‌ كردوه‌و شكس����تیهێناوه‌‪،‬‬ ‫له‌پاڵ‌ ئه‌مانیش����دا ره‌خن����ه‌ له‌ده‌زگای‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن‌و راگه‌یاندنی‌ یه‌كێتی‌ گیراوه‌‬ ‫ك����ه‌ به‌ش����ێك له‌شكس����تی‌ یه‌كێتیان‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردندا ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆ"‪.‬‬

‫»» ‪2‬‬

‫مه‌ال به‌ختیار‬

‫ئیش مه‌كه ببه به‌پارتی‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪:‬‬

‫هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د‬

‫»» ‪18‬‬

‫د‪ .‬به‌هه‌م ساڵح‬

‫گەندەڵبوونی شەفافییەت‬ ‫سه‌رۆکی فراکسیۆنی گۆڕان‪:‬‬

‫کۆسره‌ت ره‌سوڵ‬

‫»» ‪13‬‬

‫هیچ سه‌ركرده‌یه‌ك له‌یه‌كێتیدا ناتوانێت سه‌رۆكی‌ هه‌رێم وتی‌ چی‌ باشه‌ بۆ كورد‬ ‫ئه‌وه‌ بكه‌ن‌و من لێی‌ نازانم‬ ‫په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ‌ پارتی‌ تێكبدات‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ ،‬ئه‌ندامی‌ پێش���و ‌ی‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاس���یی یه‌كێتی‌ نیش���تمان ‌ی‬ ‫كوردس���تان ئام���اژه‌ ب���ه‌وه‌ ده‌كات كه‌‬ ‫هیچ س���ه‌ركرده‌یه‌ك له‌یه‌كێتیدا ناتوانێت‬ ‫وا زو له‌خه‌ت���ی‌ سیاس���ی‌ م���ام جه‌الل‬ ‫هه‌ڵبگه‌ڕێته‌وه‌و په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ ‌ڵ پارت ‌ی‬ ‫تێكبدات‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ ،‬س���لێمانی‌‪ :‬فه‌ره‌ی���دون‬ ‫عه‌بدولق���ادر له‌گفتوگۆیه‌ك���ی‌ تایب���ه‌ت‬ ‫به‌ئاوێن���ه‌دا رایگه‌یاند ك ‌ه دۆخ ‌ی ناوخۆی‬ ‫یه‌كێت ‌ی له‌ئێستادا كاردانه‌وه‌یه‌ به‌رامبه‌ر‬

‫به‌شكس���ت‪ .‬هه‌روه‌ه���ا ده‌ڵێ���ت‪ ،‬باڵ��� ‌ه‬ ‫جیاوازه‌كان ‌ی ن���او یه‌كێت ‌ی به‌وه‌فا نه‌بون‬ ‫بۆ په‌یمانی‌ ئ���اكارو جێبه‌جێیان نه‌كرد‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ده‌س���ت له‌و ره‌فتار‌ه هه‌ڵنه‌گرن‪،‬‬ ‫خۆش���یان ده‌بنه‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترس��� ‌ی‬ ‫له‌سه‌ر یه‌كێتی‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و ئه‌ندام���ه‌ی‌ پێش���وی‌ مه‌كته‌ب ‌ی‬ ‫سیاس���یی‌ یه‌كێتی‌ هۆكاره‌كان ‌ی دابه‌زین ‌ی‬ ‫ده‌نگه‌كان ‌ی یه‌كێتی‌ له‌دوایین هه‌ڵبژاردندا‬ ‫رونده‌كاته‌وه‌و پێیوایه‌ یه‌كێك له‌هۆكاره‌كان‬ ‫ده‌گه‌ڕێت���ه‌وه‌ بۆ ئ���ه‌وه‌ ‌ی "یه‌كێتی‌ وه‌كو‬

‫هه‌رێم گڵۆپی‌ سه‌وز بۆ كۆمپانیایه‌ك ‌ی‬ ‫دیكه‌ی‌ نه‌وت هه‌ڵده‌كات‬ ‫‌گرنگترین روداو كه‌ له‌ماوه‌ی‌ ‪ 24‬كاژێری‌‬ ‫رابردودا س����ه‌رنجی‌ میدیا جیهانیه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌ب����اره‌ی‌ هه‌رێم����ی‌ كوردس����تانه‌وه‌‬ ‫راكێش����ا‪ ،‬هه‌ڵكردنی‌ گڵۆپی‌ س����ه‌وز بو‬ ‫بۆ كۆمپانیایه‌ك����ی‌ ئیماراتی‌ بواری‌ وزه‌‬ ‫له‌الی����ه‌ن حكومه‌تی‌ هه‌رێم����ه‌وه‌‪ ،‬تا به‌‬ ‫‪ 300‬ملی����ۆن دۆالره‌وه‌ بێته‌ ناو هه‌رێمی‌‬

‫كوردس����تانه‌وه‌ به‌مه‌به‌ستی‌ وه‌به‌رهێنان‬ ‫له‌ب����واری‌ نه‌وتدا‪ ،‬ئه‌سۆش����یه‌یتدپرێس‬ ‫له‌راپۆرتێك����دا ئاماژه‌ی‌ ب����ه‌وه‌ كردوه‌‪،‬‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردس����تان گڵۆپی‌‬ ‫س����ه‌وزی‌ هه‌ڵكردوه‌ ب����ۆ كۆمپانیایه‌كی‌‬ ‫حكوم����ی‌ ئیمارات����ی‌ به‌ن����اوی‌ تاق����ه‌ی‌‬ ‫ئه‌بوزه‌بی‌‪.‬‬

‫ ‬ ‫ناونیشان‪ :‬سلێمانی گه‌ڕه‌کی شۆڕش‪ -‬به‌رامبه‌ر ئاماده‌یی شۆڕشی کوڕان‬

‫ته‌له‌فۆن‪ 3201274 :‬‬

‫جاران حزبی‌ خوێنده‌واران‌و روناكبیران‌و‬ ‫ئه‌هلی‌ زانس���ت‌و كۆكردن���ه‌وه‌ی‌ زانیار ‌ی‬ ‫نه‌م���اوه‌و نه‌ری���ت‌و زانی���اری‌ هه‌ڵبژاردن‬ ‫له‌یه‌كێتیدا زۆر الوازه‌"‪.‬‬ ‫ناوبراو بژارده‌ی‌ ئۆپۆزسیۆنبون له‌الیه‌ن‬ ‫یه‌كێتی���ه‌وه‌ ره‌تده‌كاته‌وه‌و‪ ،‬ده‌پرس���ێت‬ ‫"یه‌كێت���ی‌ له‌خۆو‌ه بۆ بچێته‌ س���ه‌نگه‌ر ‌ی‬ ‫معاره‌ز‌ه ئایا یه‌كێتی‌ حزبێكی‌ سیاس���ی ‌ه‬ ‫ی���ان ب���ۆ تۆڵ���ه‌و ده‌مارگی���ر ‌ی چاالك ‌ی‬ ‫ده‌كات؟"‬

‫»» ‪3‬‬

‫پ���رۆژه‌ی‌ هه‌مواركردن���ی‌ یاس���ا ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ه‌كان مش���تومڕی‌ گه‌رم���ی‌‬ ‫له‌ناوخ���ۆی‌ الیه‌ن���ه‌ كوردس���تانیه‌كان‌‬ ‫دروس���تكردوه‌‌‪ ،‬لیس���تی‌ هاوپه‌یمان���ی‌‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ یه‌كبازنه‌یی دان‌و فراكس���یۆنی‌‬ ‫گۆڕانیش‪ ،‬فره‌بازنه‌یی پێباشه‌‪ ،‬سه‌رۆکی‬ ‫فراکس���یۆنی گۆڕان له‌په‌رله‌مانی عێراق‬ ‫له‌تیف مسته‌فا ده‌ڵێت "له‌كۆبونه‌وه‌كه‌ی‌‬ ‫مه‌سیفدا سه‌رۆكی‌ هه‌رێم وتی‌ چی‌ باشه‌‬ ‫بۆ كورد ئه‌وه‌ بكه‌ن‌و من لێی‌ نازانم"‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬سلێمانی‌‪ :‬مه‌حمود عوسمان‪،‬‬

‫پارله‌مانت���اری‌ ك���ورد له‌ئه‌نجومه‌ن���ی‌‬ ‫نوێنه‌ران���ی‌ عێ���راق یه‌كبازنه‌یی‌ به‌باش‬ ‫ده‌زانێت‌و ده‌ڵێت‪ " ،‬له‌پارێزگا كوردیه‌كان‬ ‫نزیك���ه‌ی‌ ‪ 50‬هه‌زار ده‌نگ كورس���یه‌كه‌‪،‬‬ ‫له‌خواروی‌ عێ���راق نزیك���ه‌ی‌ ‪ 30‬هه‌زار‬ ‫ده‌نگ كورسیه‌كه‌"‪.‬‬ ‫له‌الی���ه‌ن خۆیش���یه‌وه‌ له‌تی���ف‬ ‫مسته‌فا‪ ،‬س���ه‌رۆكی‌ فراكسیۆنی‌ گۆڕان‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ عێراق پشتیوانی‌‬ ‫له‌سیستمی‌ فره‌بازنه‌ی ‌ی ده‌كات‌و ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫"له‌یه‌كبازنه‌ییدا ئه‌گه‌ر كاندیدێك له‌زاخۆ‬

‫بێت‪ ،‬چ مه‌عقولیه‌تێك���ی‌ تێدایه‌ خه‌ڵك‬ ‫له‌به‌سره‌وه‌ ده‌نگی‌ بۆ بدات"‪.‬‬ ‫سه‌رۆكی‌ فراكس���یۆنی‌ گۆڕانیش باس‬ ‫له‌وه‌ ده‌كات‪" ،‬هه‌مو الیه‌نه‌ عێراقیه‌كان‬ ‫دژایه‌تی‌ یه‌كبازنه‌ی���ی‌ ده‌كه‌ن‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫مه‌رجه‌عیه‌تی‌ ش���یعی‌ فه‌توای‌ داوه‌ كه‌‬ ‫یه‌كبازنه‌یی‌ س���ه‌رپێچی‌ شه‌رعه‌"‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫مه‌حم���ود عوس���مان‪ ،‬ده‌ڵێ���ت‪" ،‬ئه‌مه‌‬ ‫په‌یوه‌ندی‌ به‌شه‌ریعه‌ته‌وه‌ نیه‌ قسه‌یه‌كی‌‬ ‫هیچه‌"‪.‬‬

‫س ‌ێ الیه‌نه‌كه‌ ‌ی ئۆپۆزسیۆن بڕیارده‌ده‌ن پێكه‌و‌ه بمێننه‌وه‌‬ ‫بڕیاره‌ س���ێ‌ الیه‌نه‌كه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن كۆمه‌ڵ له‌ماوه‌ی‌ رابردودا ئۆپۆزسیۆن‬ ‫پێكه‌وه‌ بمێننه‌وه‌ بۆ به‌ش���داریكردن بون‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مجاره‌ بڕیاره‌ به‌شداری‌‬ ‫ی���ان نه‌كردن له‌كابین���ه‌ی‌ داهاتودا‌و له‌حكوم���ه‌ت بكه‌ین‌و ه���ه‌ر بڕیارێك‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نن به‌شداری‌ له‌حكومه‌تێكدا بده‌ین به‌یه‌ك���ه‌وه‌ ده‌یده‌ین له‌باره‌ی‌‬ ‫به‌شداریكردن یان نه‌كردن"ز‬ ‫ناكه‌ن "خێرمان پێبكه‌ن"‪.‬‬ ‫یه‌كگرتوی‌ ئیس�ل�امییش پێیباشه‌‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ ،‬هه‌ولێر‪ :‬س���ه‌فینی‌ مه‌ال‬ ‫قه‌ره‌ هه‌ڵسوڕاوی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان حكومه‌تێك���ی‌ هاوش���ێوه‌ی‌ به‌غ���دا‬ ‫له‌هه‌ولێر ئه‌وه‌ی‌ بۆ ئاوێنه‌ رونكرده‌وه‌ پێكبێ���ت كه‌ پۆس���ته‌كان له‌س���ه‌ر‬ ‫كه‌ "الیه‌نه‌كانی‌ گ���ۆڕان‌و یه‌كگرتوو بنه‌م���ای‌ نم���ره‌ دابه‌ش���ده‌كرێت‌‪،‬‬ ‫ ‬

‫»» ‪4‬‬

‫د‪.‬محه‌م���ه‌د ئه‌حم���ه‌د س���ه‌رۆكی‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌ن خۆیش���یه‌وه‌ نازم عه‌بدواڵ‬ ‫ی مه‌كته‌بی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ شوراو ئه‌ندام ‌‬ ‫سیاس���ی‌ یه‌كگرت���و له‌لێدوانێك���دا ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ كۆمه‌ڵی‌‬ ‫ب���ۆ ئاوێن���ه‌ وتی‌ " له‌گ���ه‌ل گۆڕان‌و ئیس�ل�امی‌ له‌ب���اره‌ی‌ چۆنیه‌ت���ی‌‬ ‫كۆمه‌ڵ‪ ،‬چه‌ند پاكێجێكمان هه‌یه‌ بۆ به‌شداریكردنیان له‌حوكمه‌تی‌ داهاتو‬ ‫چاكس���ازی‌ له‌سیسته‌می‌ حوكمڕانی‌‪ ،‬ب���ۆ ئاوێن���ه‌ وتی‌‪"،‬له‌گ���ه‌ڵ گۆڕان‌و‬ ‫بۆیه‌ بڕیارمان���داوه‌ له‌حكومه‌ت بین یه‌كگرتو رێكه‌وتوین له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ی‌‬ ‫یان له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ حكومه‌ت‪ ،‬كاربكه‌ین به‌پرۆژه‌یه‌كی‌ یه‌كگرتوه‌وه‌ چاكسازی‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و پاكێجانه‌ بچنه‌ بواری‌ له‌حكومه‌تی‌ داهاتو بكه‌ین"‪.‬‬

‫ ‬ ‫کۆمپانیای باڵڤ پەیک ئاوێنە دابەش دەکات نرخی ‪ 1000‬دینار‬

‫ ‬

‫تیراژ‪4500 :‬‬


‫‪2‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێت ‌ی‬ ‫ره‌خن ‌ه له‌مه‌ال به‌ختیارو د‪.‬به‌رهه‌م‌و هێرۆ‌و كۆسره‌ت ده‌گرێت‬ ‫ئا‪ :‬ئاوێنه‌‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ی‌ دوێنێی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتیدا زۆرترین ره‌خنه‌‬ ‫ئاڕاسته‌ی‌ چوار ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسی‌ "مه‌ال به‌ختیارو به‌رهه‌م ساڵح‌و‬ ‫هێرۆ ئیبراهیم ئه‌حمه‌د‌و كۆسره‌ت‬ ‫ره‌سوڵ‌" ده‌كرێت‪ ،‬سه‌رچاوه‌یه‌كی‌‬ ‫ئاگاداریش ده‌ڵێت "له‌كۆبونه‌وه‌كه‌ی‌‬ ‫دوێنێی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ سه‌ركردایه‌تی‬ ‫یه‌كێتیدا به‌ڕاشكاوانه‌ وترا كه‌ چه‌ند‬ ‫ئه‌ندامێكی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاسی‌ له‌ژوره‌‬ ‫تاریكه‌كاندا به‌بێ‌ پرس‌و راوێژكردن‬ ‫بڕیار ده‌ده‌ن‌و خراپ به‌سه‌ر حیزبدا‬ ‫ده‌شكێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌رچاوه‌یه‌كی‌ ئ���اگادار به‌ئاوێن���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫راگه‌یان���د ك���ه‌ له‌"كۆبون���ه‌وه‌ی‌ دوێنێی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی���دا‬ ‫سه‌باره‌ت به‌زۆربه‌ی‌ مه‌سه‌له‌كان ناكۆكی‌‌و‬ ‫جیاوازییه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ بیروڕا هه‌بو‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌‬

‫تێبینی‌ كرا ئه‌ندامانی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس ‌ی‬ ‫نه‌یانده‌ویس���ت له‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا قس���ه‌‬ ‫له‌سه‌ر به‌شداریكردن له‌حكومه‌تدا بكرێت‪،‬‬ ‫به‌ڵكو زیاتر ته‌ئكیدیان له‌سه‌ر قسه‌كردن‬ ‫س���ه‌باره‌ت به‌دۆخی‌ ناوخ���ۆی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫كرده‌وه‌‌و مه‌س���ه‌له‌ی‌ یه‌كالییكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌شداریكردن له‌حكومه‌تی‌ داهاتو دواخرا‬ ‫بۆ كاتی‌ به‌ستنی‌ پلینیۆم"‪.‬‬ ‫س���ه‌رچاوه‌كه‌ ئام���اژه‌ی‌ ب���ه‌وه‌ ك���رد‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ك���ه‌دا جه‌غت له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫ك���را ك���ه‌ یه‌كێتی‌ كێش���ه‌ی‌ پرۆس���ه‌ی‌‬ ‫بڕیاردان���ی‌ هه‌ی���ه‌و ئه‌م���ڕۆ مه‌كته‌ب���ی‌‬ ‫سیاسی‌ كورتبوه‌ته‌وه‌ بۆ چه‌ند كه‌سێك‬ ‫كه‌ ل���ه‌ژوره‌ تاریكه‌كان���دا هه‌ندێك بڕیار‬ ‫ده‌ده‌ن‌و ئه‌مه‌ش خراپ به‌س���ه‌ر حیزبدا‬ ‫ده‌شكێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و وتی‌ "له‌كۆبونه‌وه‌كه‌ی‌‬ ‫دوێنێ���دا به‌مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ وترا كه‌‬ ‫ئه‌مجاره‌ ئه‌وه‌یان بۆ ناچێته‌ س���ه‌ر به‌بێ‌‬ ‫پرس‌و راوێژكردن‌و وه‌رگرتنی‌ ره‌زامه‌ندی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ له‌پێن���او‬ ‫به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ خۆی���ان‌و دابه‌ش���كردنی‌‬

‫پۆس���ت‌و وه‌زاره‌ته‌كان بڕیاری‌ چونه‌ ناو‬ ‫حكومه‌ت بده‌ن"‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ لێدوان���ی‌ س���ه‌رچاوه‌كه‌‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ك���ه‌دا زۆرتری���ن ره‌خن���ه‌‬ ‫ئاڕاس���ته‌ی‌ م���ه‌ال به‌ختی���ار ك���را ك���ه‌‬ ‫له‌ئیداره‌كردن���ی‌ هه‌ڵمه‌ت���ی‌ هه‌ڵبژاردندا‬ ‫واقیعبین‌و س���ه‌ركه‌وتو نه‌بوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ره‌خنه‌ له‌كۆس���ره‌ت ره‌سوڵ‌ گیرا له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ كه‌ كوڕه‌كه‌ی‌ ك���ردوه‌ به‌كاندیدو‬ ‫پاره‌یه‌كی‌ زۆری‌ به‌مه‌به‌ستی‌ ده‌رچواندنی‌‬ ‫به‌زۆرترین ده‌نگ خه‌رجكردوه‌ له‌كاتێكدا‬ ‫كاندید هه‌بوه‌ پ���اره‌ی‌ چاپكردنی‌ چه‌ند‬ ‫فلێكس���ێك ‌ی نه‌بوه‌‪ ،‬ره‌خنه‌ ئاڕاس���ته‌ی‌‬ ‫د‪.‬به‌رهه‌میش كرا به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ له‌ماوه‌ی‌‬ ‫س���ه‌رۆكایه‌تی‌ حكومه‌ت���دا نه‌یتوان���ی‌‬ ‫خزمه‌تێكی‌ باش پێش���كه‌ش به‌هاواڵتیان‬ ‫به‌گشتی‌‌و خه‌ڵكی‌ س���لێمانی‌ به‌تایبه‌تی‌‬ ‫بكاو له‌ڕوی‌ ئیداره‌كردنه‌وه‌ س���ه‌ركه‌وتو‬ ‫نه‌بو‪ ،‬ه���اوكات ره‌خنه‌ی‌ ئه‌وه‌ش له‌هێرۆ‬ ‫ئیبراهیم ئه‌حمه‌د گیرا كه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫خ���راپ ئی���داره‌ی‌ مه‌ڵبه‌ندی‌ س���لێمانی‬

‫كردوه‌و شكستیهێناوه‌‪ ،‬له‌پاڵ‌ ئه‌مانیشدا‬ ‫ره‌خنه‌ له‌ده‌زگای‌ هه‌ڵبژاردن‌و راگه‌یاندنی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ گیراوه‌ كه‌ به‌ش���ێك له‌شكستی‌‬ ‫یه‌كێتی���ان له‌هه‌ڵبژاردن���دا ده‌كه‌وێت���ه‌‬ ‫ئه‌ستۆ‪.‬‬ ‫س���ه‌رچاوه‌كه‌ وتی‌ "زۆرێك له‌ئه‌ندامانی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ داوایان له‌‬ ‫ئه‌ندامان���ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ كرد كه‌‬ ‫پێویسته‌ خۆیان ده‌ست له‌كاربكێشنه‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئ���ه‌وان پێداگرییان له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫كردوه‌ ك���ه‌ كۆنگره‌ ده‌نگ���ی‌ داونه‌تێ‌‌و‬ ‫ته‌نها كۆنگره‌ش ده‌توانێ‌ ئه‌و پۆسته‌یان‬ ‫لێوه‌ربگرێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫س���ه‌رچاوه‌كه‌ باس���ی‌ له‌وه‌ش���كرد ك���ه‌‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ك���ه‌دا گله‌یی‌‌و گازنده‌ی‌ ئه‌وه‌‬ ‫ئاڕاس���ته‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ كرا كه‌‬ ‫بڕیاری‌ دانانی‌ س���ه‌رۆكی‌ لیستی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫بۆ هه‌ڵب���ژاردن "ئه‌رس���ه‌الن بایز" به‌بێ‌‬ ‫گه‌ڕان���ه‌وه‌ ب���ۆ س���ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫له‌الیه‌ن دو س��� ‌ێ كه‌سی‌ ده‌ستڕۆیشتوی‌‬ ‫ن���او مه‌كته‌ب���ی‌ سیاس���یه‌وه‌ دراوه‌و‬

‫ته‌نانه‌ت نی���وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���یش‬ ‫پرس‌و راوێژی���ان پێنه‌ك���راوه‌و ئاگایان‬ ‫لێنه‌ب���وه‌‪ .‬بۆیه‌ ئه‌ندامان���ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫سه‌ركردایه‌تیش مه‌كته‌ب سیاسیان له‌وه‌‬ ‫ئاگاداركردوه‌ت���ه‌وه‌ كه‌ ب���ۆ هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان ئه‌وه‌ قبوڵناكه‌ن‬ ‫به‌بێ‌ را وه‌رگرتنی‌ ئ���ه‌وان ده‌موچاوێك‬ ‫دیاریبكرێ���ت كه‌ جێی‌ ره‌زامه‌ندی‌ خه‌ڵك‬ ‫نه‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ له‌كاتێكدایه‌ كه‌ به‌پێی‌ زانیاریه‌كانی‌‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ ،‬یه‌كێتی‌ ئێس���تا به‌مه‌به‌س���تی‌‬ ‫به‌هێزكردنی‌ پێگ���ه‌ی‌ خۆی‌ چاوه‌ڕوانی‌‬ ‫ئه‌وه‌ ده‌كات كه‌ بزانێت دوای‌ راسپاردنی‌‬ ‫لیس���تی‌ براوه‌ی‌ یه‌كه‌م ك���ه‌ پارتییه‌ بۆ‬ ‫پێكهێنان���ی‌ كابینه‌ی‌ هه‌ش���ته‌م‪ ،‬له‌گ ‌هڵ‌‬ ‫لیس���تی‌ دوه‌م ك���ه‌ بزوتن���ه‌وه‌ی‌ گۆڕانه‌‬ ‫ده‌گه‌نه‌ چی‌‌و ئێس���تا به‌وردی‌ چاودێریی‌‬ ‫هه‌نگاوه‌كان���ی‌ گ���ۆڕان ده‌كات‪ ،‬ئه‌گ���ه‌ر‬ ‫ئه‌و دو لیس���ته‌ نه‌گه‌یش���تنه‌ رێكه‌وتن‪،‬‬ ‫ئه‌وس���ا یه‌كێتی‌ له‌گه‌ڵ پارتی‌ ده‌كه‌وێته‌‬ ‫گفتوگۆوه‌‪.‬‬

‫عارف روشدی‌‪ :‬پێویسته‌ یه‌كێتی‌ به‌سیاسه‌تی‌ خۆیدا بچێته‌وه‌‬ ‫ئا‪ :‬ئاراس عوسمان‬ ‫عارف روش���دی‌‪ ،‬ئه‌ندام ‌ی سه‌ركردایه‌ت ‌ی‬ ‫یه‌كێتی‌ ل���ه‌م گفتوگۆیه‌ی‌ ئاوێن���ه‌دا‪ ،‬دان‬ ‫به‌وه‌دا ده‌نێ���ت كه‌ یه‌كێت��� ‌ی كه‌موكوڕی ‌ی‬ ‫هه‌ب���وه‌و پێویس���ته‌ چاره‌س���ه‌ربكرێت‪ ،‬بۆ‬ ‫مه‌سه‌له‌ ‌ی پێكهێنان ‌ی حكومه‌تیش ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫حكومه‌ت��� ‌ی بنكه‌فراوان باش���تره‌و ئه‌وانه‌ ‌ی‬ ‫كورسییان هێناو‌ه تێیدا به‌شداربن‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئ���ه‌و لیژنه‌ی���ه‌ ‌ی پێكتانهێنابو بۆ‬ ‫به‌دواداچون���ی‌ ئه‌نجام��� ‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ ‌ی‬ ‫یه‌كێت���ی‌‪ ،‬له‌كۆبونه‌وه‌ی‌ س���ه‌ركردایه‌تیدا‬ ‫هه‌ڵس���ه‌نگاندن بۆ راپۆرت ‌ی لیژنه‌كه‌ چۆن‬ ‫بو؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬ئ���ه‌و راپۆرت���ه‌ نه‌خرایه‌‬ ‫به‌رباس‌و لێكۆڵین���ه‌وه‌و بابه‌تی‌ زۆر گرنگ ‌ی‬ ‫له‌خۆگرتوه‌‪ ،‬بۆیه‌ بڕی���اردرا ببێته‌ راپۆرت ‌ی‬ ‫پلنیۆم‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬پێش���تر راپۆرته‌كه‌ بینرابو تا بڕیار‬ ‫بدرێت هه‌ڵبگیرێت بۆ پلنیۆم؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬نا راپۆرته‌ك ‌ه له‌به‌رئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫زۆر تێروته‌س���ه‌ل‌و هه‌ڵس���ه‌نگاندنێك ‌ی زۆر‬ ‫حزبیان���ه‌ ب���و‪ ،‬بۆی ‌ه به‌راپۆرتی‌ س���ه‌ره‌ك ‌ی‬ ‫پلنیۆم ده‌ستنیشانكراوه‌و خوێندنه‌وه‌ ‌ی بۆ‬ ‫نه‌ك���را له‌كۆبونه‌وه‌كه‌ ‌ی دوێنێی‌ ئه‌نجومه‌ن ‌ی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬به‌اڵم له‌و راپۆرته‌دا ده‌ستنیش���ان ‌ی‬ ‫شكست ‌ی یه‌كێت ‌ی نه‌خستوه‌ت ‌ه ئه‌ستۆی‌ چه‌ند‬

‫كه‌سێك‌و ئه‌مه‌ش‌وایكردبێت دوابخرێت؟‬ ‫ع���ارف روش���دی‌‪ :‬ن���ا كۆبونه‌وه‌یه‌ك��� ‌ی‬ ‫یه‌كێتیانه‌مان كردو هه‌مو به‌رپرس���یاریه‌ت ‌ی‬ ‫شكس���ته‌كه‌مان له‌ئه‌س���تۆ ‌ی مه‌كته‌ب��� ‌ی‬ ‫سیاسی‌‌و سه‌ركردایه‌تی‌ حزبه‌كه‌مان گرتوه‌‪،‬‬ ‫پالنی‌ تازه‌مان ده‌بێت بۆ راس���تكردنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫یه‌كێت ‌ی له‌و شكس���ته‌ ‌ی به‌س���ه‌ریدا هات‪،‬‬ ‫ئه‌م���ڕۆش كۆبونه‌وه‌كه‌ س���ه‌ركه‌وتوبو ك ‌ه‬ ‫بڕیاردرا پلنی���ۆم له‌‪ 10/10‬بێت‌و كۆنگره‌ش‬ ‫له‌ ‪ 2014/1/31‬ببه‌سترێت‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ل���ه‌روی‌ ته‌كنیكی���ه‌وه‌ ئاماده‌كار ‌ی‬ ‫ك���راو‌ه بۆ پلنی���ۆم‌و گۆنگره‌ یاخ���ود تاز‌ه‬ ‫ده‌ستپێده‌كه‌ن؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬ماوه‌ی‌ س���ێ‌ مانگی‌ ماو‌ه‬ ‫پلنیۆم‌و كێش ‌ه نی ‌ه كۆبونه‌وه‌یه‌كی‌ فراوانه‌و‬ ‫به‌پێی‌ په‌یڕه‌و دیاری‌ كراو‌ه ئه‌وه‌نده‌ خه‌ڵك‬ ‫دێت‌و ت���ه‌واو‪ ،‬به‌اڵم لیژن���ه‌ی‌ ئاماده‌كار ‌ی‬ ‫دروست ده‌كرێت بۆ به‌ستنی‌ كۆنگره‌و هه‌مو‬ ‫باس‌و خواسته‌كان له‌كۆنگر‌ه باس ده‌كرێت‌و‬ ‫به‌پێی‌ پێویست هه‌مو ئاڵوگۆڕێكی‌ پێویست‬ ‫ئه‌نجامده‌ده‌ین‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬له‌كۆبونه‌وه‌ك���ه‌ی‌ ئه‌م���ڕۆ ‌ی‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌ باس���ی‌ به‌ش���داریكردن ‌ی‬ ‫حكوم��� ‌هت‌و په‌یوه‌ندیه‌كان��� ‌ی ئێوه‌و گۆڕان‬ ‫كراوه‌؟‬ ‫عارف روشدی‌‪ :‬هیچ باس���ی‌ به‌شداریكردن‬ ‫نه‌ك���راوه‌ له‌حكومه‌تی‌ داهاتو‪ ،‬باس���ی‌ ئه‌و‬ ‫مه‌س���ه‌له‌یه‌ش ناكه‌ین تاكو به‌رچاوڕونیه‌ك ‌ی‬ ‫ته‌واومان ده‌بێ���ت له‌پێكهێنانی‌ حكومه‌ت‌و‬

‫ریکالم‬

‫بڕیاری‌ كۆتاییش ناده‌ین‪ ،‬باس���ی‌ گۆڕانیش‬ ‫نه‌ك���راوه‌و كۆبونه‌وه‌ك ‌ه ته‌نه���ا په‌یوه‌ند ‌ی‬ ‫به‌باسی‌ یه‌كێتیه‌وه‌ هه‌بو‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪‌:‬وته‌بێژ ‌ی یه‌كێت ‌ی نه‌بونی‌ رابه‌رایه‌ت ‌ی‬ ‫بۆ حزبه‌كه‌ت���ان به‌هۆكاری‌ ئه‌و شكس���ت ‌ه‬ ‫ده‌زانێت‪ ،‬را ‌ی جه‌نابت چیه‌؟‬ ‫عارف روشدی‌‪ :‬ئاگاداری‌ ئه‌و‌ه نیم‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئه‌وانه‌ی‌ به‌ناوی‌ یه‌كێتیه‌وه‌ هه‌ڵمه‌ت ‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردنیان له‌ئه‌س���تۆ گرتب���و زیاتر ك ‌ێ‬ ‫بون‌و پێتوای��� ‌ه ئه‌وان ‌ه به‌رپرس���یاریه‌تیان‬ ‫ده‌كه‌وێته‌ ئه‌ستۆ؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬هه‌مو یه‌كێتی‌ به‌ش���داربو‬ ‫له‌بانگه‌ش���ه‌داو هه‌ریه‌كه‌و به‌پێ���ی‌ توانا ‌ی‬ ‫خ���ۆی‌ ئه‌رك ‌ی سه‌رش���انی‌ جێبه‌جێكردوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ك���ه‌ ئه‌نجامی‌ هه‌ڵب���ژاردن به‌الیه‌ن ‌ی‬ ‫ئیجابی‌ نه‌هاتوه‌ته‌و‌ه ئه‌و‌ه جێگه‌ ‌ی تێڕامان‌و‬ ‫لێكۆڵینه‌وه‌ی���ه‌‪ .‬ه���ه‌ر هێزێك كه‌ توش��� ‌ی‬ ‫شكست ده‌بێت‪ ،‬پێویستی‌ به‌ به‌خۆداچونه‌و‌ه‬ ‫هه‌یه‌‪ ،‬له‌ئێس���تادا یه‌كێتی‌ س���ه‌رقاڵی‌ ئه‌و‬ ‫به‌خۆداچونه‌وه‌یه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬بۆ یه‌كێتی‌ تا چه‌ند باشتره‌ ئه‌زمون ‌ی‬ ‫قۆناغی‌ ئۆپۆزسیۆنبون تاقیبكاته‌وه‌؟‬ ‫عارف روشدی‌‪ :‬ئه‌وه‌ له‌سه‌ر بڕیاری‌ سیاس ‌ی‬ ‫ده‌وه‌س���تێت‌و بڕی���ار ‌ی سیاس���ی‌ له‌كات ‌ی‬ ‫گونجاودا ده‌ده‌ین‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬ت���ا چه‌ن���د پێویس���ته‌ له‌گۆڕان‬ ‫نزیكببنه‌وه‌ تا پارتی‌؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬هێزێك��� ‌ی كراوه‌ین‌و هێڵ ‌ی‬ ‫س���ورمان بۆ كه‌س نیه‌‪ ،‬په‌یوه‌ند ‌ی له‌گه‌ڵ‬

‫هه‌مو هێ���زه‌ سیاس���یه‌كانی‌ كوردس���تان‬ ‫ده‌كه‌ی���ن‌و به‌رنامه‌ی‌ حزبایه‌ت���ی‌ ئێم ‌ه بۆ‬ ‫هه‌م���و الیه‌نه‌كانی‌ ژیان��� ‌ی خه‌ڵكه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫گرنگه‌ بۆمان ئ���ه‌و به‌رنامه‌یه‌ی‌ هه‌مانه‌ بۆ‬ ‫خزمه‌ت��� ‌ی خه‌ڵك تا چه‌ند ده‌توانین په‌ره‌ ‌ی‬ ‫پێبده‌ین‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬تائێس���تا له‌گه‌ڵ هی���چ الیه‌نێك‬ ‫قسه‌تانكردو‌ه بۆ پێكهێنان ‌ی حكومه‌ت جگ ‌ه‬ ‫له‌پارتی‌؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬ئه‌مه‌ كراوه‌یه‌و كام هێزو‬ ‫الیه‌ن ده‌توانێ���ت رێكه‌وتنمان له‌گه‌ڵ بكات‬ ‫یاخود به‌پێچه‌وانه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وا ئاماده‌ین له‌گه‌ڵ ‌ی‬ ‫كاربكه‌ین بۆ حكومه‌تێكی‌ كارا‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬یه‌كێتی‌ زیانیكردوه‌ له‌و چه‌ند ساڵ ‌ه‬ ‫له‌گه‌ڵ پارتی‌ بوه‌ له‌حكومه‌ت؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬هه‌مو ئه‌و هێزانه‌ی‌ ده‌چن ‌ه‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت زه‌ره‌رده‌كه‌ن‪ ،‬به‌یه‌كێتیش���ه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ده‌كه‌وێت���ه‌ ب���ه‌ر ره‌خن���ه‌‌و‬ ‫داخوازیه‌كان��� ‌ی خه‌ڵكی‌‪ ،‬بۆی ‌ه‌وه‌ك یه‌كێت ‌ی‬ ‫پێویس���ت ‌ه به‌سیاس���ه‌تی‌ خۆی���دا بچێته‌و‌ه‬ ‫ك��� ‌ه كه‌موكورت���ی‌ تێدای���ه‌و هه‌وڵده‌ده‌ین‬ ‫چاره‌سه‌ر ‌ی بكه‌ین‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬بۆ هه‌مواركردنه‌وه‌ی‌ رێكه‌وتننامه‌ ‌ی‬ ‫نێ���وان ئێ���وه‌و پارت��� ‌ی له‌ئێس���تادا هیچ‬ ‫ئاماده‌كاریه‌ك یان كارێكتان كردو‌ه بۆ ئه‌و‬ ‫مه‌به‌سته‌؟‬ ‫ده‌س���تكار ‌ی‬ ‫روش���دی‌‪:‬‬ ‫ع���ارف‬ ‫رێكه‌وتننامه‌كه‌مان ك���ردوه‌‪ ،‬یه‌كێك له‌وان ‌ه‬ ‫به‌ش���داریكردنی‌ ئێم���ه‌ بو به‌یه‌ك لیس���ت ‌ی‬

‫س���ه‌ربه‌خۆ له‌هه‌ڵبژاردنه‌كاندا‪ ،‬به‌اڵم به‌پێ ‌ی‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ‌ی له‌رێكه‌وتننامه‌ س���تراتیجیه‌كه‌دای ‌ه‬ ‫ده‌بێت ئێم���ه‌‌و پارت��� ‌ی پێكه‌وه‌بین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ده‌ستكاریمان كردوه‌و به‌جیا دابه‌زین‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئه‌و ده‌ستكاریكردنه‌ ‌ی رێكه‌وتننامه‌ك ‌ه‬ ‫به‌رده‌وام ده‌بێت؟‬ ‫عارف روشدی‌‪ :‬به‌پێی‌ پێویست ده‌ستكار ‌ی‬ ‫ده‌كه‌ین‪ ،‬له‌هه‌مو الیه‌ك ده‌بێت ئاماده‌كار ‌ی‬ ‫هه‌بێ���ت بۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و رێكه‌وتننامه‌ی ‌ه‬ ‫به‌ش���ێوازێك بگونجێنی���ن ك���ه‌ له‌گ���ه‌ڵ‬ ‫بارودۆخه‌ك ‌ه پێكبێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئ���ه‌ی‌ چیتانكردوه‌ بۆ ده‌س���تور‌و‬ ‫به‌رنامه‌ت���ان چی���ه‌ ب���ۆ داهات���وی‌ ئ���ه‌و‬ ‫مه‌سه‌له‌یه‌؟‬ ‫عارف روشدی‌‪ :‬س���ورین له‌سه‌ر مه‌سه‌له‌ ‌ی‬ ‫ده‌س���تور‌و ده‌بێ���ت بگه‌ڕێته‌وه‌‌و س���ازان ‌ی‬ ‫نیش���تمانی‌ له‌س���ه‌ر بكرێ���ت‌و له‌پارله‌مان‬ ‫بڕیاری‌ كۆتایی‌ له‌س���ه‌ر بدرێت‪ ،‬پێویستش ‌ه‬ ‫ئ���ه‌و هێزانه‌ی‌ دوێنێ‌ ده‌یانگوت ده‌س���تور‬ ‫ده‌بێت بگه‌ڕێته‌و‌ه پشتیوانیمان بكه‌ن تاكو‬ ‫پێكه‌وه‌ كار ‌ی بۆ بكه‌ین‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬گره‌نت ‌ی هه‌ی ‌ه پلنیۆم دوانه‌كه‌وێت؟‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌كاتی‌ خ���ۆ ‌ی ئه‌نجامبدرێت ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫پلنیۆم ناتوانێت ده‌ستكار ‌ی بكات چیه‌؟‬ ‫عارف روش���دی‌‪ :‬نه‌خێر دواناخرێت‪ ،‬ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫پلنیۆم ده‌سه‌اڵت ‌ی به‌سه‌ریدا نیه‌و ده‌ستكار ‌ی‬ ‫ن���اكات‪ ،‬هه‌مو ش���تێك ده‌توانێت بگۆڕێت‬ ‫ته‌نها په‌یڕه‌و ‌ی ناوخۆی‌ یه‌كێتی‌‌و پۆس���ت ‌ی‬ ‫سكرتێر نه‌بێت‪.‬‬

‫فۆبیای دۆڕان‬ ‫دۆڕاندن سه‌خته‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی له‌دۆڕان بترسێت‪ ،‬هه‌رگیز بردنه‌وه‌کانی ره‌وا نین‬ ‫هێرش����ی هه‌فت����ه‌ی راب����ردوی‬ ‫به‌رپرس����ێکی نه‌ناس����راو بۆ سه‌‌ر‬ ‫ده‌زگای هه‌ڵبژاردن (هه‌فته‌نامه‌ی‬ ‫ئاوێنه‌‪ ،‬ژماره‌ ‪ ،397‬ل‪ )1‬هه‌وڵێکه‌‬ ‫بۆ دۆزینه‌وه‌ی قۆچێکی قوربانی تا‬ ‫ئۆباڵی ئه‌نجامه‌کان����ی هه‌ڵبژاردنی‬ ‫په‌رله‌مان بخاته‌ ئه‌ستۆی‪.‬‬ ‫له‌چۆنێت����ی لێدوان����ی ئ����ه‌و‬ ‫که‌س����ه‌وه‌ بۆ ئاوێنه‌‪ ،‬ده‌رده‌که‌وێت‬ ‫که‌ ‌ به‌رپرس نی����ه‌‪ ،‬به‌ڵکو پیاوی‬ ‫که‌سێکی تره‌ که‌ ئه‌ویان به‌رپرسه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵگه‌ی ئ����ه‌م قس����ه‌یه‌ش ئه‌وه‌یه‌‬ ‫ئ����ه‌و هه‌م����و راپرس����ی‌و راپۆرته‌‬ ‫شیکارییانه‌ی نه‌بینیوه‌ که‌ ده‌زگای‬ ‫هه‌ڵبژاردن پێشکه‌ش����ی مه‌کته‌بی‬ ‫سیاس����ی حیزبه‌که‌ی خۆی کردوه‌و‬ ‫ئاگاداری کردۆته‌وه‌ له‌مه‌ترس����ییه‌‬ ‫پێش����بینیی‬ ‫ئاینده‌یی����ه‌کان‌و‬ ‫ئه‌نجامه‌کانی ده‌نگدان‪ .‬ئه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫پشتی پێبه‌س����توه‌‪ ،‬ئه‌و ژمارانه‌یه‌‬ ‫ک����ه‌ له‌هه‌ڵمه‌ت����ی هه‌ڵبژاردن����داو‬ ‫له‌میدیاکانه‌وه‌ هاتونه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌میدی����ادا قس����ه‌ زۆر ده‌کرێت‪،‬‬ ‫زۆرجار مه‌به‌ستی تایبه‌تی له‌پشتی‬ ‫قس����ه‌کانه‌وه‌ ه����ه‌ن‌‪ ،‬وه‌ک هاندان‌و‬ ‫به‌رزکردن����ه‌وه‌ی وره‌ی جه‌م����اوه‌ر‪،‬‬ ‫نمون����ه‌ش له‌مباره‌ی����ه‌وه‌ زۆرن‪،‬‬

‫لێده‌رچێت‪ ،‬هه‌موان کۆکن له‌س����ه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی ئه‌و ده‌زگایه‌ کاره‌کانی خۆی‬ ‫به‌سه‌رکه‌وتویی ئه‌نجامداوه‌‪.‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی س����ه‌یره‌‪ ،‬هه‌ندێ����ک‬ ‫به‌ربونه‌ت����ه‌‬ ‫یه‌کێتیی����ه‌کان‬ ‫سه‌روگوێالکی یه‌کتریی‪ ،‬وه‌ک ئه‌وه‌ی‬ ‫بڵێی ئه‌وان هه‌مویان به‌سه‌ریه‌که‌وه‌‬ ‫به‌رپرسیار نین له‌نوشوستیهێنانی‬ ‫هه‌ڵب����ژاردن‪ .‬ئه‌مانه‌ ل����ه‌و میوانه‌‬ ‫ده‌چن که‌ خۆیان (‪ )...‬لێده‌ده‌ن‌و‬ ‫زلله‌ له‌منداڵی خانه‌خوێ ده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ ئاماژه‌یه‌کی مه‌ترس����یداره‌‪،‬‬ ‫پێمانده‌ڵێت مه‌ترس����ییه‌ گه‌وره‌که‌‬ ‫دۆڕاندن����ی هه‌ڵب����ژاردن نی����ه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵک����و لێکترازان����ی ریزه‌کانێتی‌و‬ ‫په‌شیمانبونه‌وه‌ی ئه‌ندامانێتی له‌و‬ ‫په‌یمانه‌ی له‌سه‌ره‌تای دروستبونی‬ ‫حیزبه‌که‌وه‌ به‌یه‌کیانداوه‌‪ .‬خه‌ریکه‌‬ ‫په‌یامه‌که‌ی م����ام له‌بیرده‌چێته‌وه‌‬ ‫که‌ ب����ه‌رده‌وام دوباره‌ی ده‌کرده‌وه‌‪:‬‬ ‫س����ه‌روه‌ریمان ‪ ..‬مانه‌وه‌م����ان ‪..‬‬ ‫گه‌ش����ه‌کردنمان به‌ن����ده‌ به‌یه‌کێتی‬ ‫نیشتمانی کوردستانه‌وه‌‪.‬‬

‫ئه‌وه‌تا به‌رپرس����ی یه‌که‌می گۆڕان‪،‬‬ ‫له‌س����ه‌ره‌تای هه‌ڵمه‌تی هه‌ڵبژاردندا‬ ‫رایگه‌یاند ئه‌وان ناچنه‌ ده‌سه‌اڵته‌وه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵکو ده‌سه‌اڵت وه‌رده‌گرن‪ .‬ئه‌نجامی‬ ‫هه‌ڵبژاردن نه‌ک هه‌ر وانه‌بو‪ ،‬به‌ڵکو‬ ‫کورسییه‌کیش����یان که‌مکرد‪ .‬به‌اڵم‬ ‫که‌س له‌ن����او ئه‌وان����ه‌وه‌ وه‌ک ئه‌م‬ ‫کابرای����ه‌ی الی خۆم����ان نه‌که‌وته‌‬ ‫په‌له‌پڕوزێ‌و تۆمه‌تبه‌خش����ینه‌وه‌‪.‬‬ ‫هه‌ڵمه‌ت����ی هه‌ڵب����ژاردن الیه‌نێکی‬ ‫به‌رچ����اوی ده‌رونی����ی هه‌یه‌و هه‌م‬ ‫وره‌به‌رزکردن����ه‌وه‌ی جه‌م����اوه‌ری‬ ‫حیزب‌و ه����ه‌م دابه‌زاندن����ی وره‌ی‬ ‫نه‌یارانیش ده‌گرێته‌ خۆی‪.‬‬ ‫(به‌رپرس)ه‌که‌م����ان ئ����ه‌وه‌ش‬ ‫نازانێ����ت ک����ه‌ ده‌زگای هه‌ڵبژاردن‬ ‫ده‌زگایه‌ک����ی راوێژکاریی����ه‌و ته‌نها‬ ‫راسپارده‌ پێشکه‌ش ده‌کات‌و حیزب‬ ‫بۆی هه‌یه‌ به‌قس����ه‌ی بکات یان نا‪.‬‬ ‫خه‌ڵکیش ده‌نگده‌دات به‌حیزب نه‌ک‬ ‫ب����ه‌ده‌زگای هه‌ڵب����ژاردن‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌وه‌ش نازانێت که‌ سه‌رۆکی ده‌زگای‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌ناو رایه‌ڵه‌یه‌کی ئاڵۆزی‬ ‫ملمالنێ سیاسی‌و ده‌سه‌اڵتییه‌کاندا‪،‬‬ ‫توانیویه‌تی ده‌زگاکه‌ی به‌بێالیه‌نی‬ ‫بهێڵێته‌وه‌و کاری زانستییانه‌ی خۆی راگه‌یاندنی ده‌زگای هه‌ڵبژاردنی‬ ‫ئه‌نجامب����دات‪ ،‬به‌جۆرێک ناحه‌زانی یه‌کێتی نیشتیمانی کوردستان‬

‫ئاوێنه‌ی رووداوه‌کان‬

‫راگـــه‌یانــدن ‌ی‬ ‫یه‌كێت ‌ی‬

‫گورز‌ه كوشنده‌ك ‌ه‬ ‫كامیل عومه‌ر‬ ‫دواب���ه‌دوای‌ شكس���ته‌كه‌ی‌ یه‌كێت���ی‌‬ ‫نیش���تیمانی‌ كوردس���تان له‌هه‌ڵبژاردن��� ‌ی‬ ‫‪‌ 2013/9/21‬ی په‌رله‌مانی‌ كوردستان‪ ،‬قسه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر زۆر هۆكار‌و فاكته‌ری‌ شكسته‌كه‌ی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ ك���راوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئ���ه‌وه‌ی‌ كه‌مترین‬ ‫قس���ه‌ی‌ له‌ب���اره‌وه‌ كرابێ���ت‪ ،‬راگه‌یاندنی‌‬ ‫یه‌كێتی���ه‌ (كه‌ م���ن پێموای���ه‌ هۆكارێكی‌‬ ‫سه‌ره‌كیه‌ له‌و شكسته‌‌و گورزی‌ كوشنده‌ی‌‬ ‫لێداوه‌)‪.‬‬ ‫ئه‌م راگه‌یاندن���ه‌ی‌ یه‌كێتی‌ كه‌ چه‌ندین‬ ‫ساڵه‌ له‌س���ه‌ر تاكه‌كه‌س���ێك تاپۆكراوه‌‌و‬ ‫كه‌س���ێك نیه‌ لێیبپرس���ێته‌وه‌ (وه‌كچۆن‬ ‫پێش���تر م���اوه‌ی‌ ‪ 18‬س���اڵ مه‌كته‌بێكی‌‬ ‫تری‌ یه‌كێتی‌ له‌س���ه‌ر تاكه‌كه‌س���ێك تاپۆ‬ ‫كرابو)‪ ،‬راگه‌یاندنێكی‌ چه‌قبه‌ستوو الوازه‌‌و‬ ‫ب���ه‌رده‌وام له‌پاشه‌كش���ه‌دایه‌‪ ،‬له‌كاتێك���دا‬ ‫زه‌مه‌نێك هه‌بو هه‌مو هێزه‌ سیاس���یه‌كانی‌‬ ‫ت���ر سه‌رس���امبون به‌كاریگ���ه‌ری‌ ئ���ه‌م‬ ‫راگه‌یاندنه‌‌و كاره‌كته‌ره‌كانی‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌ ئێس���تا له‌دوای‌ دواوه‌ی‌ راگه‌یاندنه‌كانی‌‬ ‫كوردس���تانه‌وه‌یه‌‌و الوازترین ئه‌دای‌ هه‌یه‌‪،‬‬ ‫راگه‌یاندن���ی‌ یه‌كێتیه‌‪ ،‬له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ئه‌م‬ ‫راگه‌یاندن���ه‌ نه‌ك نه‌یتوانیوه‌ به‌پێی‌ بنه‌ماو‬ ‫پێوه‌ره‌كانی‌ ئیتیكی‌ پیش���ه‌كه‌ كاربكات‪،‬‬ ‫به‌ڵكو نه‌یتوانیوه‌ به‌باشی‌ ئه‌دای‌ سیاسه‌تی‌‬ ‫حزبه‌ك���ه‌ی‌ ب���كات‌و خاوه‌نی‌ ش���ێوازێكی‌‬ ‫كاركردن‌و ئاڕاس���ته‌كردنی‌ تایبه‌ت به‌خۆی‌‬ ‫بێت‌و به‌رده‌وام راگه‌یاندنه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆن‬ ‫به‌تایبه‌ت "راگه‌یاندنی‌ گۆڕان" په‌لكێش���ی‌‬ ‫كردوه‌ به‌دوای‌ خۆیدا‪.‬‬ ‫له‌نێو ئه‌م راگه‌یاندنه‌شدا‪ ،‬كه‌ناڵی‌ گه‌لی‌‬ ‫كوردس���تان‪ ،‬پشكی‌ شێری‌ له‌هۆكاری‌ ئه‌م‬ ‫شكسته‌ی‌ یه‌كێتی‌ به‌رده‌كه‌وێت‪ .‬چۆن؟‬ ‫‪ -1‬به‌رده‌وام كادێرو كارمه‌نده‌ شاره‌زاو‬ ‫لێهاتوه‌كان��� ‌ی له‌به‌ر خراپ���ی‌ به‌ڕێوه‌بردن‌و‬ ‫رێزنه‌گرت���ن له‌توانای���ان‪ ،‬ئ���ه‌م كه‌ناڵ���ه‌‬ ‫جێده‌هێڵ���ن‌و روده‌كه‌ن���ه‌ كه‌ناڵه‌كانی‌ تر‬ ‫به‌شێوه‌یه‌ك كه‌ توانیویانه‌ ببنه‌ كاره‌كته‌ری‌‬ ‫دی���ار‌و به‌توانای‌ ئ���ه‌و كه‌نااڵن���ه‌‪ .‬لێره‌دا‬ ‫ده‌پرسین‪ :‬كه‌ناڵێك نه‌توانێت رۆژنامه‌وان‌و‬ ‫كارمه‌نده‌كانی‌ خۆی‌ رازی‌ بكات‪ ،‬ئیتر چۆن‬ ‫له‌توانایدایه‌ قه‌ناعه‌ت به‌خه‌ڵك بهێنێت؟‬ ‫‪ -2‬ئه‌م كه‌ناڵه‌‪ ،‬پیشه‌ییانه‌‌و راستگۆیانه‌‬ ‫كاری‌ نه‌كردوه‌‌و به‌رده‌وام زانیاری‌ ناڕاست‌و‬ ‫بێبه‌ڵگه‌ی‌ باڵوكردۆت���ه‌وه‌ (كه‌ ئه‌مه‌ بۆته‌‬ ‫كێش���ه‌ ب���ۆ په‌یامنێر‌و هه‌واڵس���ازه‌كانی‌‌و‬ ‫زۆرجار په‌یامنێره‌كان له‌ن���او بازاڕ‌و له‌ناو‬ ‫خه‌ڵك توش���ی‌ شه‌رمه‌زاری‌ بون)‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫وایك���ردوه‌ متمان���ه‌ له‌ده‌س���تبدات‌و هیچ‬ ‫كاریگه‌رییه‌ك���ی‌ له‌س���ه‌ر خه‌ڵ���ك نه‌بێت‪،‬‬ ‫ته‌نانه‌ت یه‌كێتیه‌كانیش‪.‬‬ ‫‪ -3‬ئ���ه‌م كه‌ناڵ���ه‌ له‌م���اوه‌ی‌ هه‌ڵمه‌تی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن‌و پێش هه‌ڵمه‌ته‌كه‌ش‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ی‌‬ ‫شه‌ڕی‌ بۆ پارتی‌ كردوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌نده‌ به‌رگری‌‬ ‫له‌یه‌كێت���ی‌ نه‌كردوه‌‪ ،‬به‌تایبه‌ت زۆرجار كه‌‬ ‫راگه‌یاندنی‌ ئۆپۆزسیۆن هێرشیكردۆته‌ سه‌ر‬ ‫پارتی‌‪ ،‬كه‌چی‌ ئه‌م كه‌ناڵه‌ وه‌اڵمیداوه‌ته‌وه‌‬ ‫ن���ه‌ك راگه‌یاندن���ی‌ پارتی‌ (ب���ۆ ئه‌مه‌ش‬ ‫به‌ڵگه‌ی‌ زۆر له‌به‌رده‌ستدایه‌)‪.‬‬ ‫‪ -4‬ئه‌م كه‌ناڵه‌ به‌رده‌وام حزبه‌كه‌ی‌ خۆی‌‬ ‫چه‌واش���ه‌كردوه‌‌و له‌ماوه‌ی‌ ئ���ه‌م هه‌ڵمه‌تی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌دا‪ ،‬به‌رده‌وام خه‌ڵكی‌ پیشانده‌دا‌و‬ ‫ده‌ی���وت‪ :‬ئه‌مان���ه‌ گۆڕان���ن‌و گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌‬ ‫بۆ ماڵ���ه‌ گه‌وره‌كه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئه‌نجامه‌كه‌ی‌‬ ‫واده‌رنه‌چو ك���ه‌ راگه‌یاندنه‌ك���ه‌ی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫بانگه‌شه‌ی‌ بۆ گه‌ڕانه‌وه‌‌و هه‌ڵوه‌رینی‌ گۆڕان‬ ‫له‌شارو شارۆچكه‌‌و گونده‌كانی‌ كوردستان‬ ‫ده‌كرد‌و به‌خه‌زان‌و پایزی‌ گۆڕانی‌ ناوده‌برد‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش وایكرد ه���ه‌م جه‌ماوه‌ری‌ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫هه‌م سه‌ركرده‌كانیشی‌ پێ چه‌واشه‌بكرێت‌و‬ ‫متمانه‌ی‌ بینه‌ره‌كانیش���ی‌ له‌ده‌س���تبدات‪.‬‬ ‫خۆ ئه‌گ���ه‌ر وابوای���ه‌ ده‌بو گ���ۆڕان پێنج‬ ‫كورسیشی‌ نه‌هێنایه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا ئه‌م شێوه‌‬ ‫كاركردنه‌ وه‌ختی‌ به‌س���ه‌رچوبو‪ ،‬كه‌ ئه‌مه‌‬ ‫الس���ایكردنه‌وه‌ی‌ راگه‌یاندنی‌ گۆڕان بو له‌‬ ‫‪2009/7/25‬دا‪.‬‬ ‫له‌راس���تیدا ئ���ه‌م راگه‌یاندنه‌ كێش���ه‌‌و‬ ‫كه‌له‌ب���ه‌ری‌ زۆرتری‌ تێدای���ه‌‌و كاتی‌ زۆری‌‬ ‫ده‌وێت بۆ باسكردنیان‪ ،‬به‌اڵم له‌به‌رئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌م وت���اره‌ تایبه‌ته‌ به‌هۆكاری‌ شكس���تی‌‬ ‫هه‌ڵب���ژاردن‪ ،‬ه���ه‌ر ئه‌وه‌نده‌ به‌پێویس���ت‬ ‫زانرا‪ .‬له‌م پێودانگه‌شه‌وه‌ له‌هه‌ر ئه‌گه‌رێكی‌‬ ‫گۆڕان���كاری‌ له‌ن���او یه‌كێتی���دا‪ ،‬ده‌بێ‌ ئه‌م‬ ‫حزبه‌ به‌راگه‌یاندنه‌كه‌ی���دا بچێته‌وه‌‌و كۆی‌‬ ‫سیاس���ه‌ت‌و كاره‌كته‌ره‌كانیش���ی‌ بگۆڕێت‪،‬‬ ‫ئه‌گین���ا گومانم نی ‌ه كه‌ ب���ه‌م عه‌قڵیه‌ته‌وه‌‬ ‫به‌ره‌و شكستی‌ گه‌وره‌تری‌ ده‌بات‪.‬‬


‫‌هه‌نوکه‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪3‬‬

‫"دۆخ ‌ی ناوخۆی یه‌كێت ‌ی له‌ئێستادا كاردانه‌وه‌ی ‌ه به‌رامبه‌ر به‌شكست"‬

‫ی ئاكار‪،‬‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬باڵه‌جیاوازه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ به‌وه‌فا نه‌بون بۆ په‌یمان ‌‬ ‫ی له‌سه‌ر یه‌كێتی‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ده‌ست له‌و ره‌فتاره‌ هه‌ڵنه‌گرن‪ ،‬ده‌بنه‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترس ‌‬ ‫ئا‪ :‬هاوكار حسێن‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ ،‬ئه‌ندامی‌ پێشوی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسیی یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌‬ ‫كوردستان له‌م گفتوگۆیه‌ی‌ ئاوێنه‌دا‬ ‫ده‌ڵێت "باله‌جیاوازه‌كانی‌ ناو یه‌كێتی‌‬ ‫به‌وه‌فا نه‌بون بۆ په‌یمانی‌ ئاكارو‬ ‫جێبه‌جێیان نه‌كرد‪ ،‬ئه‌گه‌ر ده‌ست له‌و‬ ‫ره‌فتاره‌ هه‌ڵنه‌گرن‪ ،‬خۆشیان ده‌بنه‌‬ ‫گه‌وره‌ترین مه‌ترسی‌ له‌سه‌ر یه‌كێتی‌"‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬ئه‌نجام���ه‌ خراپه‌كان���ی‌ یه‌كێت ‌ی‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردن���ی‌ ‪21‬ی‌ ئه‌یلول���دا بۆچ���ی‌‬ ‫ده‌گێڕیته‌وه‌؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬ئه‌نجامی‌ ده‌نگه‌كان ‌ی‬ ‫یه‌كێت ‌ی له‌هه‌ڵبژاردنی‌ (‪‌ )21‬ی ئه‌یلولدا دیار‌ه‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ چه‌ند هۆیه‌كی‌ س���ه‌ره‌كی‌‪،‬‬ ‫گرنگترینی���ان ئه‌وه‌ی���ه‌ ك���ه‌ یه‌كێتی‌‌وه‌ك‬ ‫حزبێك��� ‌ی سیاس���ی‌ گ���ه‌وره‌و كاریگه‌ری‌‬ ‫گۆڕه‌پانی‌ كوردستان له‌سااڵنی‌ رابوردوا بو‬ ‫به‌دو كه‌رته‌و‌ه ئه‌وه‌ خۆ ‌ی له‌خۆیدا كه‌رتێك‬ ‫له‌ده‌نگه‌كان له‌یه‌كێت ‌ی كه‌مده‌كاته‌وه‌‪ .‬دور ‌ی‬ ‫مام جه‌الل له‌سه‌ركردایه‌تیكردنی‌ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫نه‌بون���ی‌ كه‌س���انێكی‌‌وا له‌س���ه‌ركردایه‌ت ‌ی‬ ‫ئێستادا كه‌ كاریزمایه‌ك ‌ی به‌هێزی هه‌بێت‪،‬‬ ‫هۆیه‌ك���ی‌ تر ‌ی ئ���ه‌و ئه‌نجامه‌ی���ه‌‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫متمانه‌كردن��� ‌ی خه‌ڵك به‌س���ه‌ركردایه‌تی‌‌و‬ ‫ش���وێنكه‌وتنی‌ كه‌س���انی‌ خ���اوه‌ن ده‌ور ‌ی‬ ‫مێژوی��� ‌ی گه‌وره‌و كاریزما ‌ی به‌هێز‪ ،‬ئه‌توانن‬ ‫زۆر كاریگه‌ربن له‌كۆكردنه‌و‌ه یان له‌دۆڕاندن ‌ی‬ ‫ده‌نگه‌كاندا‪ .‬نه‌بون ‌ی سه‌ركردایه‌تیه‌ك ‌ی ته‌باو‬ ‫پت���ه‌وو یه‌كده‌نگ‌و ره‌ن���گ‌و ره‌نگدانه‌وه‌ ‌ی‬ ‫به‌له‌ده‌س���تدان ‌ی متمانه‌ له‌الیه‌ن ژماره‌یه‌ك ‌ی‬ ‫زۆر الیه‌نگرو ته‌نانه‌ت تێكۆشه‌ره‌كانیشه‌و‌ه‬ ‫هۆیه‌كی‌ ت���ره‌‪ .‬هۆیه‌كی‌ تریش ئه‌گه‌ڕێته‌و‌ه‬ ‫ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ ‌ی یه‌كێت ‌ی‌وه‌كو ج���اران حزب ‌ی‬ ‫خوێنده‌واران‌و روناكبیران‌و ئه‌هلی‌ زانست‌و‬ ‫كۆكردن���ه‌وه‌ی‌ زانیار ‌ی نه‌م���اوه‌و نه‌ریت‌و‬ ‫زانیاری‌ هه‌ڵبژاردن له‌یه‌كێتیدا زۆر الوازه‌‪،‬‬ ‫بۆیه‌ كادرو ئه‌ندامان‌و الیه‌نگرانی‌ خۆبه‌خش‌و‬ ‫دڵس���ۆزو به‌په‌رۆش له‌بنكه‌و سندوقه‌كان ‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن���دا كه‌م ده‌بین���را‪ ،‬جگه‌ له‌هه‌مو‬ ‫ئه‌وانه‌‪‌ ،‬وات ‌ه جگ ‌ه له‌الواز ‌ی سه‌ركردایه‌تی‌‪،‬‬ ‫شێوه‌ی‌ كار ‌ی یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌ كوردستان‬ ‫‌وه‌كو جاران بریتی نیه‌ له‌په‌یوه‌ند ‌ی فراوان ‌ی‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ‌ جه‌م���اوه‌ ‌ی خه‌ڵكی‌ كوردس���تاندا‬ ‫له‌س���ه‌ر‌وته‌ی‌ قس��� ‌ه كۆنه‌كان���ی‌ یه‌كێت ‌ی‬ ‫(ماس���ی‌‌و ئاو)‌و په‌یدابون ‌ی بیرۆكراتیه‌ت‌و‬ ‫داخس���تنی‌ گیرفان‌و قاپی‌‌و دڵ‌‌و مێش���ك‬ ‫له‌ئاس���ت ‌ی جه‌ماوه‌رو الیه‌نگرو ناوچه‌كاندا‬ ‫له‌الیه‌ن كاربه‌ده‌ستان ‌ی یه‌كێتیه‌وه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌و‬ ‫زۆر هۆی‌ تر ه���ۆی‌ گرنگن بۆ ئه‌وه‌ ‌ی هه‌ر‬ ‫حزبێك ده‌نگه‌كانی‌ خۆی‌ بۆ جه‌ماوه‌ره‌كه‌ ‌ی‬ ‫كه‌مببێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬دۆخی‌ ناوخۆی یه‌كێتی‌ له‌ئێستادا‬ ‫چۆن هه‌ڵده‌سه‌نگێنیت؟‬ ‫فه‌ره‌ی���دون عه‌بدولق���ادر‪ :‬دۆخی‌ ناوخۆی‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌ئێس���تادا دۆخ���ی‌ كاردانه‌وه‌یه‌‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌شكست‪ ،‬تاڕاده‌یه‌ك كاسبون‌و‬ ‫تاسان‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ مانای‌ ئه‌وه‌ ناگه‌یه‌نێت‬ ‫كه‌ ئێس���تاش یه‌كێتی‌ هێزێك���ی‌ گه‌وره‌و‬ ‫به‌توانا نی���ه‌‪ ،‬یه‌كێتی‌ خاوه‌ن���ی‌ هه‌زاران‬ ‫ئه‌ن���دام‌و كادرو فه‌رمان���ده‌ی هه‌ڵكه‌وتوو‬ ‫لێوه‌شاوه‌یه‌‪ ،‬خاوه‌نی‌ هێزی‌ پێشمه‌رگه‌یه‌‪،‬‬ ‫خاوه‌نی‌ ده‌زگای‌ ئه‌منی‌‌و زانیاری‌ كارامه‌و‬

‫كه‌سێك ‌ی‌وا نابینم له‌ناو‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌خۆو‌ه بۆ یه‌كێتیدا بتوانێت رۆڵ ‌ی‬ ‫بچێت ‌ه سه‌نگه‌ر ‌‬ ‫ی مام جه‌الل ببینێت‌و‬ ‫معاره‌زه‌‪ ،‬ئایا‬ ‫هیچ سه‌ركرده‌یه‌ك‬ ‫ی حزبێك ‌‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫ی له‌یه‌كێتیدا ناتوانێت‌وا‬ ‫زو له‌خه‌تی‌ سیاس ‌ی مام‬ ‫سیاسیه‌ یان بۆ‬ ‫ی جه‌الل هه‌ڵبگه‌ڕێته‌وه‌و‬ ‫تۆڵه‌و ده‌مارگیر ‌‬ ‫چاالكی‌ ده‌كات؟ په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ‌ پارت ‌ی‬ ‫تێكبدات‬ ‫باش رێكخ���راوه‌‪ ،‬خاوه‌نی‌ توانای‌ ئابوری‌‌و‬ ‫داموده‌زگای‌ مالی‌ ناسراوه‌‪ ،‬خاوه‌نی‌ تۆڕێكی‌‬ ‫فراوان له‌په‌یوه‌ندی‌ ناوچه‌یی‌‌و هه‌رێمایه‌تی‌‌و‬ ‫جیهانی���ه‌ له‌گ��� ‌هڵ‌ ده‌یان هێ���زی‌ گرنگ‪،‬‬ ‫ده‌وڵه‌ت‌و دامه‌زراوه‌ی‌ گرنگی‌ هه‌رێمایه‌تی‌‌و‬ ‫جیهانی‪ .‬ب���ه‌الی‌ منه‌وه‌ هێش���تا یه‌كێتی‌‬ ‫ده‌توانێت حزبێكی‌ گ���ه‌وره‌و كاریگه‌ربێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر كێش���ه‌كانی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ خۆی‌‬ ‫به‌هێمنی‌‌و ژیرانه‌ چاره‌سه‌ربكات‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬له‌راب���ردودا تاڵه‌بان���ی‌ رۆڵ���ی‌‬ ‫سه‌ره‌كی‌ هه‌بوه‌ له‌ده‌ربازكردنی‌ یه‌كێتی‌ له‌و‬ ‫قه‌یرانانه‌ی‌ تێیكه‌وتوه‌‪ ،‬پێتانوایه‌ ئێس���تا‬ ‫كه‌سێك هه‌یه‌ له‌ناو یه‌كێتیدا بتوانێت ئه‌و‬ ‫رۆڵه‌ ببینێت؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬راس���ته‌ مام جه‌الل‬ ‫له‌راب���ردودا رۆڵ���ی‌ س���ه‌ره‌كی‌ هه‌بوه‌ بۆ‬ ‫رزگاركردن���ی‌ یه‌كێت���ی‌ ل���ه‌و قه‌یرانانه‌ی‌‬ ‫تێیكه‌وتوه‌‪ ،‬ئێس���تاش من كه‌س���ێكی‌ ‌وا‬ ‫نابینم له‌ناو یه‌كێتی���دا بتوانێت ئه‌و رۆڵه‌‬ ‫ببینێ���ت‌و كۆبه‌ندی‌ ده‌س���ته‌ جیاجیاكانی‌‬ ‫ناو یه‌كێتی‌ بێ���ت‪ .‬ده‌بێت یه‌كێتی‌ ده‌رس‬ ‫له‌ته‌جروبه‌ سه‌ركه‌وتوه‌كان ‌وه‌ربگرێت‌و بۆ‬ ‫پڕكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و كه‌لێن���ه‌‪ ،‬له‌بری‌ دانانی‌‬ ‫كه‌س���ێك ده‌س���ته‌یه‌كی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌‬ ‫دابنێت‪ .‬دیاره‌ ئه‌وه‌ش رێوش���وێنی‌ خۆی‌‬ ‫هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬یه‌كێت���ی‌ له‌ب���ه‌رده‌م ئه‌گ���ه‌ری‌‬ ‫راگه‌یاندن���ی‌ چاره‌نوس���ی‌ تاڵه‌بان���ی‌‌و‬ ‫هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌ن���ی‌ پارێزگاكاندایه‌‪،‬‬ ‫ده‌بێت یه‌كێتی‌ چ���ۆن مامه‌ڵه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و‬ ‫دو پرسه‌ بكات؟‬ ‫فه‌ره‌ی���دون عه‌بدولق���ادر‪ :‬بۆ مه‌س���ه‌له‌ی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنی‌ پارێ���زگاكان زانیاریه‌كی‌‌وردم‬ ‫نیه‌‪ ،‬ده‌كرێت له‌یه‌كێتی‌ خۆیان بپرس���ن‪.‬‬ ‫بۆ جێگرتنه‌وه‌ی‌ به‌ڕێز مام جه‌الل الموایه‌‬ ‫قس���ه‌كردن له‌سه‌ر ئه‌و مه‌س���ه‌له‌یه‌ زوه‌و‬ ‫له‌یه‌كێتیدا ل���ه‌م كاته‌دا جێگه‌ی‌ نابێته‌وه‌و‬ ‫هه‌وڵدان بۆ كارێكی‌ له‌مشێوه‌یه‌ به‌قازانجی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ نیه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬یه‌كێتی‌ خاوه‌ن���ی‌ ئیمكانیاتێكی‌‬ ‫زۆری‌ مادی‌و عه‌س���كه‌ریه‌‪ ،‬له‌ئاینده‌دا ئه‌م‬

‫دو كه‌یسه‌ چۆن مامه‌ڵه‌ی‌ پێوه‌ده‌كرێت؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬توانای‌ زۆری‌ مادی‌‌و‬ ‫عه‌س���كه‌ریی دو كه‌یسی‌ جیاوازنین‪ ،‬هێزی‌‬ ‫راس���ته‌قینه‌و نادیاری‌ یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌‬ ‫كوردس���تانن‪ ،‬ئه‌و هێ���زو توانای���ه‌ی‌ كه‌‬ ‫له‌ناخ���ی‌ مێژوو خه‌باتێك���ی‌ دورودرێژه‌وه‌‬ ‫به‌ده‌س���تهاتوه‌و به‌و ئاسانیه‌ له‌ناوناچێت‌و‬ ‫له‌بیرناچێت���ه‌وه‌و خ���ۆی‌ له‌به‌رده‌می‌ ئه‌م‬ ‫قه‌یرانه‌شدا راده‌گرێت‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئێس���تا یه‌كێتی‌ هێزی‌ س���ێیه‌مه‌‪،‬‬ ‫ده‌بێ���ت له‌م���ه‌ودوا ب���ه‌چ ش���ێوه‌یه‌ك‬ ‫له‌په‌یوه‌ندیه‌كان���ی‌ بڕوانێت له‌گه‌ڵ گۆڕان‌و‬ ‫پارتیدا؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬ئێوه‌ ده‌ڵێن یه‌كێتی‌‬ ‫هێزی‌ س���ێیه‌مه‌‪ ،‬به‌ڕای‌ من‌وانیه‌‪ ،‬یه‌كێتی‌‬ ‫به‌ده‌نگ���دان بۆت���ه‌ هێزی‌ س���ێیه‌م‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌واقعی زیندوی‌ ئێس���تای‌ كوردس���تانداو‬ ‫به‌پێوانه‌كانی‌ ئێستای‌ ئه‌م‌واقیعه‌‪ ،‬یه‌كێتی‌‬ ‫هێش���تا هێ���زی‌ دوه‌مه‌‪ .‬هێ���ز له‌واڵتێكی‌‬ ‫دیموكرات���ی‌ دام���ه‌زراودا‪ ،‬خاوه‌نی‌ مێژوو‬ ‫ته‌قالیدی‌ دیموكراسی‌‌و ژیانی‌ دیموكراسیدا‪،‬‬ ‫ده‌نگ له‌هه‌مو شتێك گرنگتره‌و ده‌نگ هۆی‌‬ ‫ده‌ستاوده‌ستكردنی‌ ده‌س���ه‌اڵت‌و گۆڕینی‌‬ ‫بنكه‌و پای���ه‌ی‌ حزب���ی‌‌و هێزه‌كانه‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌ئێستای‌ كوردستاندا هێشتا یه‌كێتی‌ جگه‌‬ ‫له‌و ده‌نگانه‌ی‌ به‌ده‌س���تیهێناوه‌‪ ،‬خاوه‌نی‌‬ ‫هێزێكی‌ گه‌وره‌ی‌ پێشمه‌رگه‌یه‌ كه‌ خاوه‌نی‌‬ ‫مێژوو خه‌بات‌و ته‌جروبه‌یه‌كی‌ دورودرێژه‌‪،‬‬ ‫خاوه‌ن���ی‌ ده‌زگایه‌كی‌ ئه‌منی‌‌و مه‌علوماتی‌‌و‬ ‫تۆكم���ه‌و به‌هێزو خ���اوه‌ن ته‌جروبه‌یه‌ كه‌‬ ‫په‌یوه‌ن���دی‌‌و ت���ۆڕی‌ په‌یوه‌ن���دی‌ له‌گه‌ڵ‌‬ ‫س���ه‌رچاوه‌ی‌ مه‌علوماتی‌ تری‌ ناوچه‌كه‌دا‬ ‫ده‌مێكه‌ دروستكردوه‌‪ ،‬جگه‌ له‌وه‌ی‌ خاوه‌نی‌‬ ‫توانایه‌كی‌ مادی‌ گه‌لێ‌ به‌هێزه‌‪ ،‬ئه‌مانه‌ بوار‬ ‫ناده‌ن به‌و زوانه‌ یه‌كێتی‌ له‌حزبی‌ دوه‌مه‌وه‌‬ ‫ببێته‌ س���ێیه‌م‌و خواروتر‪ ،‬ب���ه‌اڵم یه‌كێتی‌‬ ‫چ���ۆن ده‌ڕوانێته‌ په‌یوه‌ندی‌ له‌گ ‌هڵ‌ گۆڕان‌و‬ ‫پارتیدا ئ���ه‌وه‌ بڕیاره‌كانی‌ ئاینده‌ی‌ خۆیان‬ ‫ده‌ریده‌خه‌ن‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬پێتانوایه‌ له‌چوار س���اڵی‌ رابردودا‬ ‫یه‌كێتی‌ هه‌ڵه‌ی‌ ستراتیژی‌ كردوه‌؟‬

‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬نازانم س���تراتیجی‌‬ ‫به‌چ مه‌به‌ستێك به‌كارهاتوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌گه‌ر‬ ‫مه‌به‌س���ت له‌هاوپه‌یمانی‌ س���تراتیجی بێت‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ پارتیدا‪‌،‬واته‌ هاوپه‌یمانیكردن له‌گه‌ڵ‌‬ ‫پارتیدا‪ ،‬ئه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌كی‌ س���تراتیجی‌ نیه‌‪.‬‬ ‫ئه‌ندازیاری‌ ئه‌و سیاس���ه‌ته‌ش مام جه‌الله‌‪.‬‬ ‫مام جه‌الل خاوه‌نی‌ ته‌جروبه‌یه‌كی‌ ناخۆش‌و‬ ‫تاڵی‌ ش���ه‌ڕی‌ ناوخ���ۆو مه‌ینه‌تیه‌كانێتی‌‪،‬‬ ‫ب���اش‌و قوڵ‌ له‌وه‌ گه‌یش���تبو ك���ه‌ تاكه‌ی‌‬ ‫شوێنه‌واری‌ ئه‌و شه‌ڕو ملمالنێ‌و ناته‌باییه‌‬ ‫درێژه‌ ده‌كێشێ‌‌و مه‌ترسی‌ دروست ده‌كات‪،‬‬ ‫به‌الیه‌وه‌ گرنگبو كه‌ به‌ڕێگه‌یه‌كی‌ سیاسی‌‬ ‫ژیرانه‌ زامنێك بۆ به‌رگرتن له‌تازه‌بونه‌وه‌ی‌‬ ‫ش���ه‌ڕی‌ ناوخ���ۆ دروس���تبكات‪ ،‬ئه‌وی���ش‬ ‫به‌گۆڕین���ی‌ ناته‌بای���ی‌ له‌گ���ه‌ڵ‌ پارتی���دا‬ ‫به‌هاوپه‌یمانی‌‪ .‬له‌الیه‌كی‌ تریشه‌وه‌ تاڵه‌بانی‌‬ ‫پێیوابو كورد پێویستی‌ به‌ئیراده‌و هێزێكی‌‬ ‫‌وایه‌ كه‌ یه‌كگرتوبێ���ت بۆ ئه‌وه‌ی‌ بتوانێت‬ ‫مه‌سه‌له‌ی‌ كورد زیندو رابگرێت‪ ،‬قورسایی‌‬ ‫مه‌سه‌له‌ی‌ كورد سه‌نگینتر بكات‪ ،‬هه‌رێمی‌‬ ‫كوردس���تان گرنگترو گه‌وره‌ت���ر جێگه‌ی‌‬ ‫له‌ناوچه‌ك���ه‌و له‌ره‌نگدانه‌وه‌ی‌ سیاس���ه‌تی‌‬ ‫ده‌وڵه‌ته‌ گه‌وره‌كاندا جێبكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫خۆم چه‌ند جارێك له‌مه‌ڕ ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌‬ ‫قس���ه‌و باس���م له‌گه‌ڵ‌ مام جه‌الل كردوه‌و‬ ‫قه‌ناعه‌ت���م به‌بۆچونه‌كان���ی‌ هه‌ب���و له‌مه‌ڕ‬ ‫گۆڕین���ه‌وه‌ی‌ ناته‌بای���ی‌ به‌هاوپه‌یمان���ی‌‌و‬ ‫برایه‌تی‌‪ .‬پێموایه‌ ئه‌وه‌ سیاسه‌تێكی‌ راسته‌و‬ ‫چه‌وت نی���ه‌‪ ،‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌ م���ن چاندنی‌‬ ‫ت���ۆوی‌ گومان‌و پڕوپاگه‌ن���ده‌و ناته‌بایی‌‌و‪،‬‬ ‫له‌ئه‌نجامدا سازكردنی‌ دۆخی‌ شه‌ڕی‌ ناوخۆ‬ ‫به‌سیاسه‌تێكی‌ چه‌وت‌و ناله‌بار ده‌زانم‪.‬‬ ‫بۆیه‌ پێموایه‌ هه‌ڵه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ زۆربه‌یان‬ ‫ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ تێگه‌یش���تن‌و موماره‌س���ه‌‬ ‫له‌به‌ڕێوه‌بردن���ی‌ ئ���ه‌م حزب���ه‌ گه‌وره‌ی���ه‌‬ ‫ه���ه‌ر له‌ڕاپه‌ڕینه‌وه‌ تائێس���تا‪ .‬ئنجا هه‌ڵه‌‬ ‫له‌په‌یوه‌ندی‌ حزب‌و جه‌ماوه‌ردا‌و له‌هه‌موی‌‬ ‫كوشنده‌تر به‌كه‌مگرتنی‌ ده‌وری‌ تێكۆشه‌رو‬ ‫كه‌سانی‌ ناسراو بێمنه‌تی‌ له‌وانه‌و له‌ده‌سته‌و‬ ‫هێزه‌كانی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬رێكه‌وتنی‌ ستراتیژی‌ له‌گه‌ڵ پارتی‌‬

‫‌وه‌ك خ���ۆی‌ ده‌مێنێ���ت ی���ان گۆڕانكاری‌‬ ‫به‌سه‌ردا دێت؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬رێكه‌وتنی‌ ستراتیژی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ پارتی‌ قسه‌و مقۆمقۆی‌ زۆری‌ له‌سه‌ره‌‪،‬‬ ‫زۆرتر بزواندن���ی‌ ته‌لی‌ عاتیفه‌ی‌ ژماره‌یه‌ك‬ ‫ل���ه‌كادرو پێش���مه‌رگه‌و تێكۆش���ه‌ره‌كانه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌ت���ی‌ ئه‌وان���ه‌ی‌ له‌ش���ه‌ڕی‌ ناوخۆدا‬ ‫زیانیان به‌ركه‌وتوه‌‪ ،‬ئه‌گینا من باوه‌ڕناكه‌م‬ ‫هیچ كه‌س له‌یه‌كێتیداو هیچ سه‌ركرده‌یه‌ك‬ ‫له‌یه‌كێتیدا بتوانێت‌وا زو له‌خه‌تی‌ سیاسی‌‬ ‫مام ج���ه‌الل هه‌ڵبگه‌ڕێت���ه‌وه‌و په‌یوه‌ندی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ پارتی‌ تێكبدات‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬پێتانباش���ه‌ یه‌كێتی‌ به‌ش���داربێت‬ ‫له‌حكومه‌تی‌ داهاتوی‌ هه‌رێم‪ ،‬یاخود ببێته‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆن؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬قس���ه‌ زۆره‌ له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ یه‌كێتی‌ به‌ش���داری‌ حكومه‌ت بكات‬ ‫یان ببێته‌ ئۆپۆزس���یۆن‪ ،‬ب���ه‌اڵم پێموایه‌‬ ‫ئه‌وه‌ تێنه‌گه‌یش���تنه‌ له‌واقعیی‌ كوردستان‌و‬ ‫له‌‌واقیعی‌ حزبه‌كان خۆی���ان‪ .‬ئه‌م قۆناغه‌‬ ‫زه‌مان���ی‌ ج���اران نیه‌ ك���ه‌ الوه‌كانی‌ كورد‬ ‫‌وازیان له‌دایك‌و باوكی���ان ده‌هێنا‌و ده‌بون‬ ‫به‌پێش���مه‌رگه‌‪‌،‬وازیان له‌خۆشیه‌كانی‌ ژیان‬ ‫ده‌هێن���ا‌و به‌چاالكی‌ رێكخس���تن ده‌چونه‌‬ ‫زیندانه‌كان���ه‌وه‌و روبه‌ڕوی‌ په‌ت‌و س���ێداره‌‬ ‫ده‌بونه‌وه‌‪‌،‬وازیان له‌دوكان‌و كاروكاسبییان‬ ‫ده‌هێناو ده‌چونه‌ ژێر تۆپباران‌و بۆردومان‌و‬ ‫ژیان���ی‌ س���ه‌خت‌و ناخۆش���ه‌وه‌‪‌،‬وازی���ان‬ ‫له‌ده‌س���تگیران‌و ژن‌و منداڵی���ان ده‌هێنا‌و‬ ‫به‌جێیانده‌هێش���تن‌و س���ه‌نگه‌ری‌ به‌رگری‌‌و‬ ‫خه‌باتی���ان گ���ه‌رم‌و قایمده‌كرد‪ .‬ئێس���تا‬ ‫س���ه‌رده‌می‌ حوكمڕانی‌ ژیانی‌ ئارامی‌ شارو‬ ‫الدێكان���ه‌‪ ،‬خه‌ڵكی‌ هه‌م���و خزمه‌تگوزاری‌‬ ‫ده‌وێ���ت‪ ،‬هه‌م���و ژی���ان‌و گ���وزه‌ران‌و‬ ‫ده‌س���تكه‌وتیان ده‌وێت‪ ،‬زۆرب���ه‌ی‌ كادیرو‬ ‫تێكۆشه‌ره‌كانیان موچه‌خۆرن (ئه‌مڕۆ كێ‬ ‫له‌كوردستاندا موچه‌ ‌وه‌رناگرێت؟ نزیكه‌ی‌‬ ‫‪%70‬ی‌ بودجه‌ی‌ كوردس���تان بۆ موچه‌یه‌!)‬ ‫ئای���ا له‌ژێر باری‌ ئه‌م‌واقیعه‌دا له‌ئێس���تای‌‬ ‫كوردس���تاندا بون به‌ئۆپۆزسیۆن كارێكی‌‬ ‫ئاسانه‌‪ ،‬ئنجا جگه‌ له‌لێكدانه‌وه‌ی‌ سیاسی‪.‬‬ ‫هه‌ڵبژاردنی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌به‌رئه‌وه‌یه‌ كه‌‬ ‫تۆ یان حزبێك به‌سیاسه‌ت‌و به‌ڕێوه‌بردنی‌‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌ سیاس���ی‌‌و حكومه‌ت رازی‌‬ ‫نه‌بیت‪ .‬پێمبڵێن یه‌كێت���ی‌ ده‌بێت له‌كامه‌‬ ‫سیاسه‌ت‌و كامه‌ خه‌تی‌ سیاسی‌ ناڕازی‌ بێت‌و‬ ‫سه‌نگه‌ری‌ ئۆپۆزسیۆنی‌ بۆ هه‌ڵبژێرێت‪.‬‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر پارت���ی‌ خ���راپ هێ���زو توانای‌‬ ‫یه‌كێتی‌ هه‌ڵسده‌نگێنێت‌و خراپ مامه‌ڵه‌ی‌‬ ‫بكات‌و حه‌قی‌ خ���ۆی‌ نه‌داتێ له‌پێكهێنانی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هاوبه‌ش���دا‪ ،‬یه‌كێتی‌ بۆی‌ هه‌یه‌‬ ‫س���ه‌نگه‌ری‌ ئۆپۆزس���یۆن‌و معاره‌زه‌ی‌ ئه‌و‬ ‫ته‌قه‌الیه‌ی‌ پارتی‌ هه‌ڵبژێرێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر پارتی‌‬ ‫سیاسه‌تێكی‌ خراپی‌ ده‌رهه‌ق به‌مه‌سه‌له‌ی‌‬ ‫كورد له‌ناوچه‌كه‌دا به‌سه‌ر یه‌كێتیدا سه‌پاند‪،‬‬ ‫ده‌بێت س���ه‌نگه‌ری‌ مع���اره‌زه‌ هه‌ڵبژێرێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر پارت ‌ی سیاسه‌تێكی‌ چه‌وتی‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ئاوه‌دانكردن���ه‌وه‌ی‌ هه‌رێم هه‌ڵب���ژارد‪ ،‬بۆ‬ ‫یه‌كێتی‌ هه‌یه‌ سه‌نگه‌ری‌ معاره‌زه‌ به‌رامبه‌ر‬ ‫ئه‌و سیاسه‌ته‌ هه‌ڵبژێرێت‪ ،‬به‌اڵم پێمبڵێن‬ ‫له‌خۆوه‌ بۆ بچێته‌ سه‌نگه‌ری‌ معاره‌زه‌‪ ،‬ئایا‬ ‫یه‌كێتی‌ حزبێكی‌ سیاس���یه‌ یان بۆ تۆڵه‌و‬ ‫ده‌مارگیری‌ چاالكی‌ ده‌كات؟ به‌الی‌ منه‌وه‌‬ ‫حزبێكی‌ سیاس���یه‌‌و ده‌بێ���ت تێبگات كه‌‬ ‫سیاس���ه‌ت هونه‌ری‌ جێبه‌جێكردنی‌ ش���تی‌‬

‫مومكین���ه‌ له‌هه‌لومه‌رجێك���ی‌ دیاریكراودا‪،‬‬ ‫سیاس���ه‌تی‌ راس���ت جێبه‌جێكردن���ی‌‬ ‫خه‌ی���اڵ‌ ناكات به‌مه‌به‌س���ت‪ ،‬سیاس���ه‌تی‌‬ ‫راس���ت جێبه‌جێكردنی‌ كین���ه‌و رق ناكات‬ ‫به‌مه‌به‌س���ت‪ ،‬سیاس���ه‌تی‌ راس���ت له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌ساسی باش هه‌ڵس���ه‌نگاندنی‌ مه‌سه‌له‌ی‌‬ ‫ره‌وای‌ كوردو ب���اش به‌ڕێوه‌بردنی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان داده‌مه‌زرێت كه‌ ده‌بێت یه‌كێتی‌‬ ‫له‌گه‌ڵ‌ هێزه‌كاندا كاری‌ بۆ بكات‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪‌:‬وێ���ڕای‌ بونی‌ "په‌یمان���ی‌ ئاكار"‬ ‫له‌نێ���وان باڵه‌ جیاوازه‌كان���ی‌ ناو یه‌كێتی‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم نه‌توانرا كۆتایی‌ به‌ته‌كه‌تول بهێنرێت‪،‬‬ ‫پێتانوای���ه‌ ئ���ه‌و دیاریده‌یه‌ رۆڵ���ی‌ هه‌بوه‌‬ ‫له‌دابه‌زینی‌ پێگه‌ی‌ جه‌ماوه‌ریی‌ یه‌كێتیدا؟‬ ‫فه‌ره‌ی���دون عه‌بدولق���ادر‪ :‬راس���ته‌ باڵ���ه‌‬ ‫جیاوازه‌كان���ی‌ ن���او یه‌كێت���ی‌ "په‌یمان���ی‌‬ ‫ئاكار"ی���ان په‌یمانی‌ ئاكاری���ان جێبه‌جێ‌‬ ‫نه‌ك���رد‪ ،‬به‌وه‌فا نه‌بون ب���ۆ ئه‌و په‌یمان‌و‬ ‫به‌ڵێنه‌و له‌ب���ری‌ یه‌كڕی���زی‌‌و یه‌كده‌نگی‌‌و‬ ‫یه‌كخستنی‌ ئیراده‌ی‌ حزبه‌كه‌‪ ،‬به‌رده‌وامبون‬ ‫له‌ملمالنێ‌و ناته‌بایی‪ ،‬ئه‌وه‌ش نه‌یتوانیوه‌و‬ ‫ناتوانێ‌ كۆتایی‌ به‌ته‌كه‌ت���ول‌و الوازكردنی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ بهێنێت‪ ،‬ئه‌وه‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترسیه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر یه‌كێتی‌ نیش���تمانی‌ كوردستان‌و‬ ‫به‌ڕای‌ من الیه‌نه‌كانی‌ ئه‌و ملمالنێیه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌س���ت له‌و ره‌فتاره‌ هه‌ڵنه‌گرن‪ ،‬خۆشیان‬ ‫ده‌بنه‌ گه‌وره‌ترین مه‌ترسی‌ له‌سه‌ر یه‌كێتی‌‬ ‫نیش���تمانی‌ كوردس���تان‌و ده‌بێت بزانن كه‌‬ ‫كادرو فه‌رمان���ده‌و ئه‌ندامان���ی‌ یه‌كێت���ی‌‌و‬ ‫الیه‌نگرانی‌ به‌رامبه‌ر به‌ڵێنش���كێنی‌ ئه‌وانه‌‬ ‫بێده‌نگ نابن‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬پۆس���تی‌ س���ه‌رۆك كۆم���ار چی‌‬ ‫به‌س���ه‌ردێت‪ ،‬به‌تایبه‌ت كه‌ ئێستا یه‌كێتی‌‬ ‫به‌ركه‌وتی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ دابه‌زیوه‌؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬بۆ پۆستی‌ سه‌رۆك‬ ‫كۆمار كه‌ چی‌ به‌س���ه‌ردێت ئ���ه‌وه‌ كاری‌‬ ‫من نیه‌ قسه‌ی‌ له‌س���ه‌ر بكه‌م‪ ،‬په‌یوه‌ندی‌‬ ‫به‌ئه‌نجامه‌كان���ی‌ تیماركردنی‌ پزیش���كی‌‌و‬ ‫حاڵی‌ ته‌ندروستی‌ مام جه‌الله‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬ئاینده‌ی‌ یه‌كێتی‌ به‌مش���ێوه‌یه‌ی‌‬ ‫ئێستای‌ به‌ره‌و كوێ‌ هه‌نگاو ده‌نێت؟‬ ‫فه‌ره‌یدون عه‌بدولقادر‪ :‬به‌ال ‌ی منه‌وه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌سه‌ركردایه‌تیه‌كی‌ الوازو ناته‌با‌و ملمالنێ ‌ی‬ ‫ناوخ���ۆو دوژمنایه‌تیكردن��� ‌ی یه‌كتر درێژ‌ه‬ ‫به‌حاڵی‌ یه‌كێتی‌ بده‌ن‪ ،‬ئه‌وا یه‌كێتی‌ ده‌خه‌ن ‌ه‬ ‫به‌رده‌م ‌ی مه‌ترس���ی‌ هه‌ڵوه‌ران���دن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ئه‌گه‌ر س���ه‌ركردایه‌تی‌ كادر‌ه ‌وشیاره‌كان‌و‬ ‫فه‌رمان���ده‌ ئازاكان‌و ئه‌ندامه‌ دڵس���ۆزه‌كان‬ ‫له‌ئاس���تی‌ به‌رپرس���یارێتیدا بن‌و ئازایه‌ت ‌ی‬ ‫خۆیان بنوێنن‪ ،‬ده‌بێت له‌ده‌ست ناته‌بایی‌‌و‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌ ناته‌باو ‌وه‌زع���ی ملمالنێ ‌ی‬ ‫ناوخۆیی‌‪ ،‬یه‌كێت��� ‌ی ده‌رباز بكه‌ن‪ .‬ئه‌وكات ‌ه‬ ‫یه‌كێتی‌ ئه‌و هێزه‌یه‌ كه‌ باسی‌ ده‌كه‌م هێزو‬ ‫توانایه‌ك ‌ی گه‌وره‌ی‌ شاراوه‌ ‌ی هه‌ی ‌ه به‌مێژو ‌ی‬ ‫خه‌ب���ات‌و به‌هه‌مو كادرو تێكۆش���ه‌ره‌كان‌و‬ ‫ئه‌و توانایانه‌ ‌ی كه‌ باس���مكردن‪ .‬الشموای ‌ه‬ ‫یه‌كێت���ی‌ نه‌زۆك نی ‌ه هه‌میش���ه‌ بایی‌ ئه‌و‌ه‬ ‫رۆڵ���ه‌ی‌ هه‌ڵكه‌وت���وی‌ هه‌بوه‌ ك��� ‌ه بتوانن‬ ‫قه‌یرانه‌كان تێپه‌ڕبكه‌ن‌و یه‌كێت ‌ی به‌هێزترو‬ ‫پته‌وت���ر به‌ره‌و س���ه‌ركه‌وتن ب���ه‌رن‪ ،‬هێز‌ه‬ ‫سیاسیه‌كانی‌ كوردستانیش ئێمه‌و مانانیش‬ ‫پێویسته‌ له‌و ئاراست ‌ه باشه‌دا یارمه‌تیده‌ریان‬ ‫بی���ن‪ ،‬چونك��� ‌ه تێكچونی‌ هاوكێش���ه‌كان ‌ی‬ ‫كوردستان به‌زیانێكی‌ گه‌وره‌ی‌ گه‌له‌كه‌مان‬ ‫ده‌كه‌وێته‌وه‌‪.‬‬

‫"خۆكوشتنه‌كه‌ ‌ی به‌رپرس ‌ی كامێرای‌ چاودێری ‌ی ئاسایش جێ ‌ی گومانه‌"‬ ‫عه‌مه‌لییه‌یه‌كی‌ ته‌قین���ه‌وه‌‪ ،‬به‌هه‌مو‬ ‫هه‌ولێر‪ ،‬هێمن مامه‌ند‬ ‫شێوه‌یه‌ك جێگه‌ی‌ گومانه‌"‪.‬‬ ‫خۆكوش���تنی‌ كارمه‌ندێكی‌ ئاسایش نه‌ریمان‌وتیشی‌"پێویسته‌ لیژنه‌یه‌كی‌‬ ‫راسته‌وخۆ دوای‌ ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ ‪ 9/29‬بێالی���ه‌ن له‌هۆكاری‌ كوش���تنی‌ ئه‌و‬ ‫ی‌ به‌رده‌م ئاسایشی‌ گشتی‌ هه‌ولێر‪ ،‬كارمه‌ن���ده‌ی‌ ئاس���ایش بكۆڵێته‌وه‌و‬ ‫دۆخێك���ی‌ گومان���اوی‌ الی‌ هه‌ندێك ئه‌نجام���ه‌كان ب���ۆرای‌ گش���تی‌‌و‬ ‫الیه‌ن دروستكردوه‌‪ ،‬به‌و هۆیه‌شه‌وه‌ كه‌سوكاره‌كه‌شی‌ ئاشكرابكات‪ ،‬به‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌ندامێكی‌ لیژن���ه‌ی‌ ناوخۆو به‌رگری‌ كه‌ ئایا ئه‌و كه‌س���ه‌ ك���وژراوه‌‪ ،‬یان‬ ‫له‌په‌رله‌مانی‌ كوردستان به‌پێویستی‌ خۆی‌ خۆیكوشتوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر خۆی‌ خۆی‌‬ ‫ده‌زانێ���ت لیژنه‌یه‌ك���ی‌ بێالی���ه‌ن كوشتوه‌‪ ،‬له‌به‌رچی‌ بوه‌‪ ،‬ئایا پێشتر‬ ‫لێكۆڵین���ه‌وه‌ ل���ه‌و روداوه‌دا بكات‪ ،‬موخه‌ده‌راتی‌ نه‌دراوه‌تێ‌؟ به‌داخه‌وه‌‬ ‫به‌رێوه‌ب���ه‌ری‌ پۆلیس���ی‌ هه‌ولێریش له‌م هه‌رێم���ه‌ی‌ ئێم���ه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی‌‬ ‫ده‌ڵێت ئه‌و روداوه‌ "هیچ په‌یوه‌ندیه‌كی‌ ئاس���ایش‌و دادگا‌و پزیشكی‌ دادوه‌ری‌‬ ‫به‌ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ به‌رده‌م ئاسایشه‌وه‌ بێالی���ه‌ن نیین‪ ،‬بۆیه‌ هه‌میش���ه‌ ئه‌و‬ ‫كه‌یسانه‌ به‌نادیاری‌ ده‌مێننه‌وه‌ "‪.‬‬ ‫نییه‌"و كرده‌وه‌یه‌كی‌ خۆكوژی‌ بوه‌‪.‬‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا به‌رپرسێك له‌راگه‌یاندنی‌‬ ‫نه‌ریم���ان عه‌بدواڵ ئه‌ندام���ی‌ لیژنه‌ی‌ ئاسایشی‌ گش���تی‌ هه‌ولێر كه‌ له‌سه‌ر‬ ‫ناوخ���ۆو به‌رگ���ری‌ له‌په‌رله‌مان���ی‌ خواس���تی‌ خ���ۆی‌ نه‌یویس���ت ناوی‌‬ ‫كوردستان بۆ ئاوێنه‌‌وتی‌‪"،‬خۆكوشتنی‌ بهێنرێت به‌ئاوێن���ه‌ی‌ راگه‌یاند‪" ،‬ئه‌م‬ ‫كارمه‌ندێكی‌ ئاس���ایش له‌شوێنێكی‌ كه‌س���ه‌ ئه‌ندازیاری‌ به‌ش���ی‌ ئای‌ تی‌‬ ‫ی ئاسایش���ه‌و په‌یوه‌ن���دی‌ به‌كامێرای‌‬ ‫هه‌س���تیاری‌ ناو ئاس���ایش ل���ه‌دوا ‌‬

‫چاودێری���ی‌ ئاسایش���ه‌وه‌ نیی���ه‌‪،‬‬ ‫له‌هه‌مانكات���دا ئه‌و له‌ماڵ���ی‌ خۆیدا‬ ‫خۆیكوش���توه‌و له‌كاتی‌ ده‌وام نه‌بوه‌‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش���دا باوكی‌ ئه‌و كه‌سه‌‬ ‫خۆی‌ دادوه‌ره‌و هه‌روه‌ها ئامۆزایه‌كی‌‬ ‫جێگری‌ به‌رێوه‌به‌ری‌ پۆلیس���ه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر حاڵه‌ته‌ك���ه‌ بۆ ئه‌وان جێگه‌ی‌‬ ‫گومان بێت‪ ،‬كه‌سوكاره‌كه‌ی‌ قه‌بوڵی‌‬ ‫ناكه‌ن"‪.‬‬ ‫به‌رپرس���ه‌كه‌ی‌ ئاس���ایش‌وه‌اڵم���ی‌‬ ‫ئه‌ندامه‌ك���ه‌ی‌ په‌رله‌م���ان ده‌داته‌وه‌و‬ ‫ده‌ڵێت‪"،‬باش���ه‌ لیژن���ه‌ی‌ ناوخ���ۆی‌‬ ‫په‌رله‌م���ان بۆچی‌ ب���ۆ خۆیان نایه‌ن‬ ‫سه‌ردانمان بكه‌ن‌و لێكۆڵینه‌وه‌ بكه‌ن‪،‬‬ ‫دۆس���یه‌كه‌ ره‌وانه‌ی‌ پۆلیس كراوه‌و‬ ‫پۆلیس لێكۆڵین���ه‌وه‌ی‌ تێدا ده‌كات‌و‬ ‫كارمه‌ندی‌ ئاسایش���یش ئینس���انه‌و‬ ‫هه‌روه‌ك چۆن رۆژانه‌ خه‌ڵكانێك هه‌ن‬ ‫خۆیان ده‌كوژن‪ ،‬ئه‌و حاڵه‌ته‌ش له‌ناو‬ ‫سلكی‌ ئاسایشیش ئاساییه‌"‪.‬‬ ‫نه‌ریم���ان عه‌ب���دواڵ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌م‬

‫قس���انه‌دا ده‌ڵێت‪ "،‬ئێم���ه‌ له‌‪8/20‬‬ ‫بایكۆت���ی‌ په‌رله‌مانم���ان ك���ردوه‌و‬ ‫په‌رله‌م���ان ماوه‌ به‌س���ه‌رچوه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫لیژنه‌كه‌مان به‌م كاره‌ هه‌ڵنه‌س���اوه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌وه‌ ئیش���ی‌ داواكاری‌ گشتییه‌‬ ‫كه‌ له‌م پرسه‌ لێكۆڵینه‌وه‌ بكات"‪.‬‬ ‫ه���اوكات عه‌بدولخال���ق ته‌لع���ه‌ت‬ ‫به‌رێوه‌ب���ه‌ری‌ پۆلیس���ی‌ هه‌ولێر بۆ‬ ‫ئاوێنه‌ ‌وتی‌" دۆسیه‌ی‌ ئه‌و كارمه‌نده‌‬ ‫ئێس���تا الی‌ ئێمه‌یه‌و هیچ په‌یوه‌ندی‌‬ ‫به‌ته‌قینه‌وه‌كه‌ی‌ به‌رده‌م ئاسایشه‌وه‌‬ ‫نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو خۆی‌ خۆی‌ كوش���توه‌و‬ ‫ته‌نیا په‌یوه‌ندی‌ به‌خ���ودی‌ خۆیه‌وه‌‬ ‫هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫‌وترێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫‌ش‬ ‫ه‬ ‫قسان‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌ت‬ ‫ه‬ ‫سه‌بار‬ ‫ته‌قینه‌وه‌که‌ی‌هه‌ولێر‬ ‫له‌ژێر فش���اری‌ به‌رپرسانی‌ ئاسایش‬ ‫خۆیكوش���توه‌‪ ،‬به‌رێوه‌به‌ری‌ پۆلیس ئاسایشی‌ گشتی‌ له‌هه‌ولێر ئه‌نجامدراو‬ ‫‌وتی‌‪ "،‬ئه‌م قس���انه‌ دورن له‌راستی‌‌و به‌هۆی���ه‌وه‌ (‪ )7‬ك���ه‌س گیانی���ان‬ ‫ئه‌سڵ‌و ئه‌ساسیان نییه‌"‪.‬‬ ‫له‌ده‌س���تداو (‪ )65‬كه‌س���ی‌ دیكه‌ش‬ ‫رۆژی‌ (‪)29‬ی‌ ئه‌یلول���ی‌ راب���ردو‪ ،‬برینداربون‪ ،‬چه‌ند رۆژێكیش دوای‌ ئه‌و‬ ‫زنجیره‌ی���ه‌ك ته‌قین���ه‌وه‌ له‌به‌رده‌م روداوه‌ كارمه‌ندێكی‌ ئاس���ایش گیانی‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت‬ ‫له‌ده‌س���تداو له‌راگه‌یاندنه‌كان���ه‌وه‌‌وا‬ ‫باڵوكرایه‌وه‌ كه‌ ئه‌و كه‌سه‌ ئه‌فسه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫كامێراكان���ی‌ چاودێریی‌ ئاسایش���ی‌‬ ‫هه‌ولێره‌و به‌هۆی‌ فشاردروس���تكردن‬ ‫ی خۆیكوشتوه‌‪.‬‬ ‫له‌سه‌ر ‌‬


‫‪4‬‬

‫هەنوکە‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫هه‌مواركردنی‌ یاسا ‌ی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ڕیزه‌كانی‌ كورد په‌رتده‌كات‬ ‫حاکم شێخ له‌تیف‪ :‬سه‌رۆكی‌ هه‌رێم وتی چی‌ باشه‌ بۆ كورد ئه‌وه‌ بكه‌ن‌و من لێی‌ نازانم‬ ‫ئا‪ :‬ئاراس عوسمان‬ ‫له‌ئێستادا پرۆژه‌ی‌ هه‌مواركردن ‌ی یاسای‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان مشتومڕی‌ گه‌رمی‌‬ ‫له‌ناوخۆی‌ الیه‌نه‌ كوردستانیه‌كان‬ ‫له‌الیه‌ك‌و الیه‌نه‌ عێراقی‌و كوردیه‌كان‬ ‫له‌الیه‌كی‌ تره‌وه‌ دروستكردوه‌‪ ،‬خاڵی‌‬ ‫ناكۆكی‌ نێوانیشیان مه‌له‌سه‌ی‌‬ ‫فره‌بازنه‌یی‌‌و یه‌كبازنه‌ییه‌‪ .‬به‌شێك‬ ‫له‌عێراقیه‌و لیستی‌ هاوپه‌یمانی‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌كبازنه‌ییدان‌و ده‌وڵه‌تی‌ یاسا‌و‬ ‫چه‌ند الیه‌نێكی‌ شیعه‌‌و فراكسیۆنی‌‬ ‫گۆڕانیش له‌په‌رله‌مانی‌ عێراق له‌گه‌ڵ‬ ‫فره‌بازنه‌ییدان‪ ،‬له‌م نێوه‌نده‌شدا‬ ‫بۆچونی‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێم ئه‌وه‌یه‌ كه‌‬ ‫"چی‌ باشه‌ بۆ كورد ئه‌وه‌ بكه‌ن‌و من‬ ‫لێی‌ نازانم"‪.‬‬ ‫مه‌حمود عوسمان‪ ،‬پارله‌مانتاری‌ كورد‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ عێراق یه‌كبازنه‌ی ‌ی‬ ‫به‌باش ده‌زانێت‌و له‌وباره‌یه‌وه‌ بۆ ئاوێنه‌‬ ‫رایگه‌یان����د‪" ،‬یه‌كبازنه‌ی����ی‌ باش����تره‌ بۆ‬ ‫عێراق‌و هه‌مو ده‌نگه‌كان كۆده‌كرێته‌وه‌و‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌نجامی‌ ده‌نگه‌كان كورس����یه‌كان‬ ‫دابه‌شده‌كرێن"‪.‬‬ ‫ش����ه‌ممه‌ی‌ راب����ردو له‌كۆبونه‌وه‌یه‌كی‌‬ ‫س����ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێ����م‌و نوێنه‌ران����ی‌‬

‫ك����ورد له‌پارله‌مانی‌ عێراق����دا‪ ،‬بڕیاردرا‬ ‫لیژنه‌ی����ه‌ك پێكبهێنرێت له‌گ����ه‌ڵ الیه‌نه‌‬ ‫عێراقیه‌كان له‌س����ه‌ر مه‌سه‌له‌ی‌ چۆنێتی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان����ی‌ عێ����راق‪ ،‬دوات����ر‬ ‫له‌راگه‌یه‌نراوێك����دا س����ه‌رۆكی هه‌رێم����ی‬ ‫كوردس����تان رایگه‌یان����د‪" ،‬له‌هه‌ڵبژاردنی‬ ‫(‪)2010‬دا ڕێژه‌ی به‌ش����داریی كورد زۆر‬ ‫باشبو‪ ،‬به‌اڵم زوڵم له‌هه‌رێمی كوردستان‬ ‫ك����راو ناعه‌داله‌تیه‌ك����ی زۆر هه‌ب����وه‌‬ ‫له‌به‌ده‌ستهێنانی كورسییه‌كان"‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی‌ ئ����ه‌و كۆبونه‌وه‌ی����ه‌‪ ،‬له‌تیف‬ ‫مسته‌فا‪ ،‬س����ه‌رۆكی‌ فراكسیۆنی‌ گۆڕان‬ ‫له‌ئه‌نجومه‌ن����ی‌ نوێنه‌ران����ی‌ عێ����راق بۆ‬ ‫ئاوێنه‌‌وتی‌‪ " ،‬له‌و كۆبونه‌وه‌یه‌دا یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارتی‌ یه‌كبازنه‌ییان به‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ كورد‬ ‫ئه‌ژمارده‌ك����رد‪ ،‬ئێم����ه‌ش فره‌بازنه‌یمان‬ ‫به‌به‌رژه‌وه‌ن����دی‌‌و قازانجی‌ كورد زانیوه‌و‬ ‫دیموكراتی‌ زیاتری‌ تێدایه‌‪ ،‬دواتر لیستی‌‬ ‫هاوپه‌یمان����ی‌ پرۆژه‌یه‌ك����ی‌ هه‌بو ئه‌گه‌ر‬ ‫له‌یه‌كبازنه‌ییدای����ه‌ له‌گه‌ڵ����ی‌ بیت ئه‌وه‌‬ ‫كوردی‌‪ ،‬به‌پێچه‌وان����ه‌و‌ه بێت ئه‌وا دژی‌‬ ‫كوردی‌‪ ،‬دوات����ر له‌كۆبونه‌وه‌كه‌دا‌وتمان‪،‬‬ ‫بڕۆن الیه‌نه‌ عێراقی����ه‌كان رازیبكه‌ن كه‌‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كبازنه‌ییدا بێت كه‌ ئێوه‌ داوای‌‬ ‫ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ فراكسیۆنی‌ گۆڕان‌وتیشی‌‪،‬‬ ‫"له‌یه‌كبازنه‌یی����دا ئه‌گ����ه‌ر كاندیدێ����ك‬

‫د‪ .‬مه‌حمود‬ ‫عوسمان‪:‬‬ ‫فره‌ بازنه‌یی‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ندی کورد‬ ‫نیه‌و ده‌بێته‌ هۆی‬ ‫غه‌درکردن له‌کورد‬ ‫له‌زاخۆ بێ����ت‪ ،‬چ مه‌عقولیه‌تێكی‌ تێدای ‌ه‬ ‫خه‌ڵك له‌به‌س����ره‌وه‌ ده‌نگ����ی‌ بۆ بدات‪،‬‬ ‫ئه‌وكات‌وه‌ك بازن����ه‌ی‌ داخراوی‌ لێدێت‌و‬ ‫خه‌ڵكی‌ ده‌نگ به‌لیسته‌كان ده‌دات نه‌ك‬ ‫كاندیداكان"‪.‬‬

‫هاوكات مه‌حمود عوسمان ئاماژه‌ به‌و‬ ‫جیاوازییه‌ ده‌كات ك����ه‌ له‌نێوان پارێزگا‬ ‫كوردی����ه‌كان‌و خ����واروی‌ عێراقدایه‌ هه‌یه‌‬ ‫له‌س����ه‌ر دابه‌ش����بونی‌ ده‌نگه‌كان به‌سه‌ر‬ ‫كورس����یه‌كانداو پێیوایه‌ غ����ه‌در له‌كورد‬ ‫كراوه‌و ده‌ڵێت‪" ،‬هه‌ر پارێزگایه‌ك بازنه‌ی‌‬ ‫خ����ۆی‌ هه‌ی����ه‌و له‌پارێ����زگا كوردیه‌كان‬ ‫نزیك����ه‌ی‌ ‪ 50‬هه‌زار ده‌نگ كورس����یه‌كه‌‪،‬‬ ‫له‌خواروی‌ عێ����راق نزیك����ه‌ی‌ ‪ 30‬هه‌زار‬ ‫كورسیه‌كه‌‪ ،‬كێش����ه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ له‌خوارو‬ ‫كه‌متر ده‌چنه‌ ده‌نگدانه‌وه‌ كه‌ له‌س����ه‌دا‬ ‫‪ 50-40‬ی����ه‌و له‌كوردس����تان نزیك����ه‌ی‌‬ ‫له‌‪%80‬ی����ه‌‪ ،‬له‌به‌رئ����ه‌وه‌ ك����ورد غه‌دری‌‬ ‫لێده‌كرێت‌و كه‌متر كورس����ی‌ ده‌بێت‌وه‌ك‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی‌ ‪."2010‬‬ ‫سه‌رۆكی‌ فراكس����یۆنی‌ گۆڕانیش باس‬ ‫له‌وه‌ ده‌كات‪" ،‬هه‌مو الیه‌نه‌ عێراقیه‌كان‬ ‫دژایه‌تی‌ یه‌كبازنه‌ی����ی‌ ده‌كه‌ن‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫مه‌رجه‌عیه‌ت����ی‌ ش����یعی‌ فه‌ت����وای‌ داوه‌‬ ‫ك����ه‌ یه‌كبازنه‌یی‌ س����ه‌رپێچی‌ ش����ه‌رعه‌‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها سه‌رۆكی‌ هه‌رێم له‌كۆبونه‌وه‌كه‌‬ ‫باس����ی‌ له‌وه‌كرد كه‌ خوازیارین یه‌كبین‌و‬ ‫دواتر پرس����یاری‌ كرد ده‌توانین یه‌كبون‬ ‫دروس����تبكه‌ین؟ ئێمه‌ش‌وتمان یه‌كبونی‌‬ ‫كورد ده‌بێت له‌ناوخۆی‌ هه‌رێمه‌وه‌ بێت‌و‬ ‫مه‌رجه‌كانی‌ یه‌كب����ون جێبه‌جێ‌ بكرێت‪،‬‬ ‫‌وه‌ك ریفۆرم‌و چاكس����ازی‌‪ ...‬هتد‪ ،‬پاش‬

‫قسه‌كانی‌ ئێمه‌‪ ،‬س����ه‌رۆكی‌ هه‌رێم‌وتی‌‪،‬‬ ‫ده‌بێت چاره‌س����ه‌رێك بۆ ئه‌م مه‌سه‌له‌ی ‌ه‬ ‫بدۆزینه‌وه‌و چی‌ باش����ه‌ ب����ۆ كورد ئه‌وه‌‬ ‫بكه‌ن‌و من لێی‌ نازانم"‪.‬‬ ‫به‌اڵم مه‌حم����ود عوس����مان‪ ،‬ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫"ئ����ه‌وه‌ی‌ ش����یعه‌كان باس����ی‌ ده‌ك����ه‌ن‬ ‫ك����ه‌ یه‌كبازنه‌ی����ی‌ دژی‌ ش����ه‌ریعه‌ته‌‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ په‌یوه‌ن����دی‌ به‌ش����ه‌ریعه‌ته‌وه‌ نیه‌‬ ‫قس����ه‌یه‌كی‌ هیچه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ گرنگ ‌ه له‌الی‌‬ ‫ئێم����ه‌ كورس����یه‌كانی‌ ك����ورد زۆربێت‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم فره‌بازنه‌یی‌ كورس����یه‌كانی‌ كورد‬ ‫كه‌مده‌كات����ه‌وه‌‪ ،‬له‌الی‌ ئێمه‌‌وه‌ك كوردو‬ ‫زۆری‌ له‌ده‌س����ت ده‌چێ����ت‌و زۆریش����ی‌‬ ‫له‌ده‌ستچوه‌"‪.‬‬ ‫له‌تیف مس����ته‌فا‪ ،‬ئه‌وه‌ش ده‌خاته‌ڕو‬ ‫ك����ه‌ ئێم����ه‌ ‌وه‌ك گ����ۆڕان به‌رژه‌وه‌ندی‌‬ ‫له‌فره‌بازنه‌یی����دا كه‌ ده‌كات����ه‌ ‪ 18‬بازنه‌‬ ‫ده‌بینینه‌وه‌و دیموكراتی‌ زیاتری‌ تێدایه‌‪،‬‬ ‫بۆی����ه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌داین كه‌ عێراق بكرێته‌‬ ‫‪ 325‬بازن����ه‌و به‌ق����ه‌د كورس����یه‌كانی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ نوێنه‌رانی‌ لێبكرێت‪ ،‬بازنه‌ی‌‬ ‫بچوك����ی‌ تێدا دروس����تبكرێت ب����ۆ ئه‌وه‌‬ ‫هه‌ر ‪ 100‬ه����ه‌زار كه‌س نوێنه‌رێكی‌ خۆی‌‬ ‫هه‌ڵده‌بژێردرێت‌و ده‌یناس����ێت‪ ،‬به‌مه‌ش‬ ‫فش����ار ده‌خرێته‌ س����ه‌ر ئ����ه‌و نوێنه‌ره‌و‬ ‫ده‌رده‌كه‌وێ����ت ئاخۆ ده‌توانێت كار بكات‬ ‫یان ن����ا؟‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌م سیس����تمه‌ له‌هه‌ره‌‬

‫دیموكراتتری����ن سیس����تمه‌كانی‌ جیهان‬ ‫په‌ی����ڕه‌و ده‌كرێ����ت‪ ،‬له‌وان����ه‌ به‌ریتانیا‪،‬‬ ‫فه‌ره‌نسا‪ ،‬ئه‌مریكا‪.‬‬ ‫له‌دانیشتنی‌ دوێنێ‌ (دوشه‌ممه‌)  ی‌‌‬ ‫ئه‌نجومه‌ن ‌ی نوێنه‌ران‌و كوتل ‌ه سیاسیه‌كاندا‪،‬‬ ‫رێكه‌وتن له‌س����ه‌رئه‌وه‌ی‌ ده‌نگدان له‌سه‌ر‬ ‫پرۆژه‌ی‌ هه‌مواركردنی‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردن‬ ‫دوابخرێت‪ ،‬خاڵه‌كان����ی‌ بڕیاره‌كه‌ بریتیه‌‬ ‫له‌‪" ،‬یه‌ك����ه‌م‪ :‬هه‌ڵبژاردن به‌هیچ جۆرێك‬ ‫ل����ه‌واده‌ی‌ خۆی‌ دوانه‌خرێت‪ ،‬پێویس����ته‌‬ ‫ل����ه‌‪ 30/4/2014‬هه‌ڵبژاردنی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫نوێن����ه‌ران ئه‌نجامبدرێ����ت‪ .‬دوه‌م‪:‬‬ ‫كۆمسیۆنی‌ بااڵ ده‌ستبكات به‌رێوشوێنه‌‬ ‫فه‌رمییه‌كان����ی‌ خ����ۆی‌‌و تازه‌كردنه‌وه‌ی‌‬ ‫تۆم����اری‌ ده‌نگ����ده‌ران‪ .‬س����ێیه‌م‪ :‬داوا‬ ‫له‌حكومه‌ت بكرێت بودجه‌ی‌ پێویس����ت‬ ‫بۆ كۆمسیۆن‌ س����ه‌رفبكات به‌مه‌به‌ستی‌‬ ‫راپه‌ڕاندنی‌ كاره‌كانی‌‌و له‌بودجه‌ی‌ ساڵی‌‬ ‫داهات����وی‌ عێراق حس����ابی‌ ب����ۆ بكرێت‪.‬‬ ‫چ����واره‌م‪ :‬ئه‌گ����ه‌ر الیه‌ن����ه‌كان تا ‪1/11‬‬ ‫نه‌گه‌یشتنه‌ هیچ رێكه‌وتنێك بۆ ده‌نگدان‬ ‫له‌سه‌ر ئه‌و یاسایه‌‪ ،‬بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ هه‌مان‬ ‫ئه‌و یاسایه‌ی‌ كه‌ ساڵی‌ ‪ 2010‬هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫پێك����راوه‌ له‌گ����ه‌ڵ هه‌مواركردن����ی‌ ئه‌و‬ ‫بڕگان����ه‌ی‌ دادگای‌ فیدڕاڵی‌ داوایكردوه‌‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تی‌ بۆ كۆت����اكان‌و پێكهاته‌كان‌و‬ ‫زیادكردنی‌ ژماره‌ی‌ كورسی‌ كۆتاكان"‪.‬‬

‫به‌رپرسی لقی دوی هه‌ولێری پارتی‪ :‬سه‌ركردایه‌تی پارتی‬ ‫ره‌چاوی هاوپه‌یمانی ستراتیژی ده‌كات له‌گه‌ڵ یه‌كێتی‬ ‫ئا‪ :‬نزار گزالی‬ ‫عه‌لی حوسێن ئه‌ندامی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌و به‌رپرسی لقی دوی‬ ‫هه‌ولێری پارتی دیموكراتی كوردستان‪،‬‬ ‫له‌م گفتوگۆیه‌ی‌ ئاوێنه‌دا ده‌ڵێت "بۆ‬ ‫پێكهێنانی حكومه‌ت‪ ،‬پارتی هێڵی‌ سور‌و‬ ‫ته‌حه‌فوزی له‌سه‌ر كه‌س نیه‌"‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئێستا زۆرێك له‌الیه‌نه‌كان تانه‌‬ ‫له‌ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان ده‌ده‌ن‌و ده‌ڵێن‬ ‫كۆمس���یۆن بێالیه‌ن نه‌بوه‌‪ ،‬به‌رپرسێكی‬ ‫یه‌كێتی���ش ده‌ڵ���ێ س���اخته‌كاری كراوه‌‬ ‫له‌هه‌ولێر‪ ،‬ئایا ئێوه‌ چۆن ده‌یس���ه‌لمێنن‬ ‫كه‌ ساخته‌كاری نه‌كراوه‌ به‌سه‌رنجدان له‌و‬ ‫كورسییه‌ زۆره‌ی‌ هێناوتانه‌؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬خۆی هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫به‌ش���ێوه‌یه‌كی گش���تی‪ ،‬به‌تایبه‌ت���ی‬ ‫له‌رۆژهه‌اڵت���ی ناوه‌ڕاس���ت له‌كه‌موكورتی‬ ‫به‌ده‌ر نابێت‪ ،‬گومانی تێدا نیه‌ كه‌موكوڕیی‬ ‫هه‌رده‌بێت‌و هه‌مو الیه‌نه‌كانیش تێبینیان‬ ‫ده‌بێت‪ .‬ئێمه‌ش ره‌نگه‌ كۆمه‌ڵێك تێبینیمان‬ ‫هه‌بێت‪ .‬به‌اڵم هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی ئه‌م دواییه‌‬ ‫ل���ه‌دوای راپه‌ڕین���ه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ب���ه‌راوردی‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ه‌كان بكرێت به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫گش���تی‌ س���ه‌ركه‌وتوو س���ه‌رده‌میانه‌و تا‬ ‫ئاس���تێكی‌ ب���اش هه‌ڵبژاردنێك���ی‌ پاك‬ ‫بوه‌و ئه‌وه‌ی گرنگی���ش بو هه‌ڵبژاردنه‌كه‌‬ ‫به‌لیس���تی جیا بو‪ .‬هه‌روه‌ه���ا به‌ڕێزه‌وه‌‬ ‫س���ه‌یری پێگه‌یش���تنی‌ خه‌ڵكی‌ خۆمان‌و‬ ‫هه‌م���و الیه‌نه‌كانی���ش بكرێ���ت چونكه‌‬ ‫هه‌مومان له‌وه‌ تێگه‌یشتین‌و كۆكبوین كه‌‬ ‫به‌لیستی جیا به‌شێوه‌یه‌كی سه‌رده‌میانه‌‬ ‫كێبڕك���ێ بكه‌ی���ن‪ .‬مه‌س���ه‌له‌ی تێبینی‌و‬ ‫ره‌خنه‌گرتن���ی هه‌ر الیه‌نێك كه‌ ئێس���تا‬ ‫الیه‌نێ���ك ئه‌ویش ئاس���اییه‌ ره‌نگه‌ له‌زۆر‬ ‫شوێن تێبینی‌ هه‌بوبێت ئه‌وه‌ ‌ی په‌یوه‌ندی‌‬ ‫به‌كۆمس���یۆنه‌وه‌ هه‌یه‌ ئ���ه‌وان ده‌توانن‬ ‫‌وه‌اڵمبده‌ن���ه‌وه‌ به‌اڵم ئ���ه‌وه‌ی‌ په‌یوه‌ندی‌‬ ‫به‌ئێمه‌وه‌ هه‌یه‌ ئه‌گه‌ر مه‌به‌س���ت په‌یامی‌‬ ‫هه‌رسێ الیه‌نی‌ ئۆپۆزسیۆنه‌ ئه‌وه‌ ئاساییه‌‬ ‫چونكه‌ هه‌مو خه‌ڵكی‌ كوردستان ده‌زانن‬ ‫له‌پێش هه‌ڵبژاردن ‌وایانپیش���انی‌ خه‌ڵك‬ ‫داوه‌ كه‌ ئه‌وان براوه‌ی‌ یه‌كه‌من‌و خه‌ڵكی‌‬ ‫تر ده‌نگناهێنێ‌‪ .‬ئه‌و س���ێ الیه‌نه‌ش هه‌ر‬ ‫الیه‌نی‌ جۆرێكه‌‪ ،‬ره‌نگه‌ یه‌كێك مه‌به‌ستی‌‬ ‫س���ناریۆ بێت كه‌ له‌هه‌ندێ‌ شوێن تێبینی‌‬ ‫گه‌وره‌ له‌سه‌ر پرۆسه‌كه‌ بو مه‌به‌ستیه‌تی‌‬ ‫شوێنی‌ تریش تۆمه‌تبار بكات بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ته‌نها قسه‌ له‌س���ه‌ر ئه‌و شوێنه‌ نه‌كرێت‪،‬‬ ‫له‌الیه‌كی‌ تریش به‌بێبنه‌ما له‌سه‌ركه‌وتنی‌‬ ‫خه‌ڵك���ی‌ ت���ر كه‌مبكاته‌وه‌‪ ،‬خ���ۆ ئه‌گه‌ر‬ ‫مه‌به‌س���ته‌كه‌ ئ���ه‌و به‌رێزان���ه‌ بیچت كه‌‬ ‫ده‌ڵێت هه‌ر له‌س���لێمانی‌ گرفت‌و ته‌زویر‬ ‫نه‌ب���وه‌ له‌هه‌ولێریش هه‌بوه‌‪ .‬ئه‌وه‌ دیاربو‬

‫بۆ پێكهێنانی‬ ‫حكومه‌ت‪،‬‬ ‫پارتی هێڵی‌‬ ‫سور‌و‬ ‫ته‌حه‌فوزی‬ ‫له‌سه‌ر كه‌س نیه‬

‫كاك نێچیرڤان‬ ‫كه‌سێكی خاوه‌ن‬ ‫ئه‌زمونه‌و‬ ‫مه‌قبولیشه‌‬ ‫له‌نێو الیه‌نه‌‬ ‫سیاسیه‌كانیشدا‬

‫كێ بون تۆم���اری‌ ده‌نگده‌رانیان بردبوه‌‬ ‫ناو بنكه‌كانی‌ هه‌ڵب���ژاردن‌و هه‌وڵیانداو‌ه‬ ‫نوێنه‌ره‌كانی���ان رۆڵ���ی فه‌رمانب���ه‌ری‌‬ ‫(تعریف���ه‌) ببینن‌و تۆم���اری‌ ده‌نگده‌ران‬ ‫له‌نوێنه‌ره‌كانی���ان ‌وه‌رگی���راوه‌ هه‌روه‌ها‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ به‌ش���ێوه‌ی‌ نایاسایی‌ ده‌چونه‌ ناو‬ ‫بنكه‌ی‌ ده‌نگدان‌و هه‌وڵی‌ دروس���تكردنی‌‬ ‫ئالۆزیی‌‌و پش���ێوییانداوه‌ ئێم���ه‌ بڕوامان‬ ‫به‌متمانه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ خۆمان بوه‌ له‌ش���اری‌‬ ‫هه‌ولێر نه‌بڕوامان نه‌پێویس���تمان به‌كاری‌‬ ‫نایاس���ایی‌ هه‌بوه‌ هه‌ر كه‌سێك‌و الیه‌نێك‬ ‫به‌ڵگه‌یه‌ك���ی‌ هه‌بێ���ت له‌س���ه‌ر كادرێكی‌‬ ‫پارتی‌ ده‌توانێت بیخاته‌ڕو به‌پێچه‌وانه‌وه‌‬ ‫ئ���ه‌و الیه‌ن���ه‌ س���ه‌ره‌كیه‌ی‌ ك���ه‌ به‌ناوی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆنه‌وه‌ تان���ه‌ له‌هه‌ڵبژاردن���ی‌‬ ‫هه‌ولێر ئه‌دات به‌به‌ڵگه‌وه‌ نمونه‌مان هه‌یه‌‬ ‫فه‌رمانبه‌ری‌ كۆمس���یۆن هه‌ب���وه‌ دایكی‌‬ ‫كاندی���دی‌ ئ���ه‌و الیه‌نه‌ ب���وه‌ چه‌ندینجار‬ ‫هه‌وڵیداوه‌ ده‌ستكاری‌ ژماره‌ی‌ ده‌نگه‌كانی‌‬ ‫پارت���ی‌ ب���كات‌و سكااڵش���ی‌ له‌س���ه‌ر‬ ‫تۆماركراوه‌و چه‌ندی���ن نمونه‌ی‌ تری‌ له‌م‬ ‫جۆره‌ هه‌یه‌‪..‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ت���ۆ ده‌ته‌وێ���ت بڵێیت پارتی‬ ‫به‌ده‌ربوه‌ له‌هه‌وڵی ساخته‌كاری؟‬ ‫عه‌ل���ی حوس���ێن‪ :‬پارت���ی حزبێك���ی‬ ‫گه‌وره‌یه‌‪ ،‬ده‌رئه‌نجامه‌كان‌و كورسیه‌كانی‬ ‫پارتیش بونه‌ به‌ڵگه‌ی ئه‌و راستیه‌‪ .‬ئه‌گه‌ر‬ ‫نوێن���ه‌ری كیانێكی پارت���ی لێره‌و له‌وێ‬ ‫به‌ش���ێوه‌یه‌كی نادروس���ت هه‌وڵیدابێت‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ سیاس���ه‌تی پارتی نه‌ب���وه‌‪ ،‬به‌اڵم‬

‫خه‌ڵك���ی دیكه‌ به‌رنامه‌رێ���ژی كردبو كه‌‬ ‫چۆن ساخته‌كاری بكات‌و ئه‌و هه‌وڵه‌شیان‬ ‫به‌به‌ڵگه‌ الی ئێمه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬به‌اڵم قسه‌ هه‌یه‌ كه‌ ئێوه‌‌وه‌كو‬ ‫پارتی ناس���نامه‌تان بۆ كوردی رۆژئاواو‬ ‫باكور دروستكردوه‌و خه‌ڵكێكی زۆریشتان‬ ‫له‌موسڵ‌و ناوچه‌ دابڕاوه‌كانی دیكه‌ هێناوه‌‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كان بكه‌ن‌و‬ ‫ده‌نگتان پێداون؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬ئه‌و قسه‌یه‌ زۆر كراو‬ ‫ئ���ه‌و ج���ۆره‌ مه‌س���ه‌النه‌ پڕوپاگه‌ن���ده‌و‬ ‫موزایه‌ده‌یه‌ك���ی زۆری���ان پێك���را‪ ،‬داوا‬ ‫ل���ه‌و به‌ڕێزانه‌ ده‌كه‌م كه‌ ئه‌و قس���انه‌یان‬ ‫ده‌كرد با ناس���نامه‌یه‌ك یان به‌ڵگه‌یه‌كی‬ ‫هاوش���ێوه‌ بێنن له‌رۆژنامه‌كه‌ی ئێوه‌ یان‬ ‫ه���ه‌ر ش���وێنێكی دیك���ه‌ باڵویبكه‌نه‌وه‌‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر بونی هه‌بوبێت‪ .‬دوه‌م‪ ،‬ئه‌و خه‌ڵكه‌‬ ‫هه‌م���وی ناویان هه‌بوه‌ به‌ب���ێ ناو كه‌س‬ ‫نه‌یتوانیوه‌ به‌شداری بكا‪ ،‬نه‌ك هه‌ر مۆری‬ ‫ئه‌لیكترۆنی‪ .‬به‌پێی بڕیاری كۆمس���یۆن‬ ‫س���اڵی له‌دایكبون كێش���ه‌ نه‌ب���و به‌اڵم‬ ‫نوێنه‌ری كیانی سیاسی ئه‌گه‌ر موالیدیش‬ ‫ته‌واو نه‌بوای���ه‌ رێگه‌یان نه‌ده‌دا‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫له‌ئه‌ل���ف‌و بێی عه‌ره‌بی‌و ك���وردی ئه‌گه‌ر‬ ‫جیاوازی له‌رێنوس���ی ناوه‌كه‌ هه‌با رێگه‌ی‬ ‫نه‌ده‌درا‪ .‬له‌الیه‌ك���ی دیكه‌ نزیكه‌ی ‪% 30‬‬ ‫ده‌نگده‌ر له‌هه‌ولێر ده‌نگی نه‌داوه‌‪ ،‬ئیدی‬ ‫ت���ۆ بۆ ئه‌وانه‌ ناهێنی ده‌نگی پێبده‌ی بۆ‬ ‫خه‌ڵكی ده‌ره‌وه‌ دێنی؟ ئه‌مه‌ پرس���یاره‌‪.‬‬ ‫به‌اڵم ئه‌و ج���ۆره‌ پڕوپاگه‌نده‌یه‌ ش���تی‬

‫بێبنه‌ما بون بۆ دروس���تكردنی پرسیاری‬ ‫پێشوه‌خته‌و زڕاندنی ناوو پێگه‌ی پارتی‪،‬‬ ‫چونك���ه‌ ئاش���كرایه‌ كه‌ پێگ���ه‌ی پارتی‬ ‫به‌هێزه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬كه‌مبون���ه‌وه‌ی ژم���اره‌ی‬ ‫كورس���یه‌كانی یه‌كێت���ی چ كاریگه‌ریه‌كی‬ ‫له‌سه‌ر هاوپه‌یمانیه‌تی ئێوه‌و ئه‌وان ده‌بێت‪،‬‬ ‫به‌تایبه‌تی له‌پێكهێنانی حكومه‌تدا؟‬ ‫عه‌ل���ی حوس���ێن‪ :‬دوای جیابونه‌وه‌ی‬ ‫بزوتن���ه‌وه‌ی گۆڕان له‌یه‌كێتی‪ ،‬ئاس���ایی‬ ‫یه‌كێتی دوچاری دابه‌شبون بو‪ ،‬به‌یه‌كه‌وه‌‬ ‫دابه‌زینیان له‌گه‌ڵ ئێمه‌ ئه‌و هاوسه‌نگیه‌ی‬ ‫بۆ راگرتب���ون‪ ،‬به‌اڵم ئه‌مجار به‌لیس���تی‬ ‫جیاب���و ئاش���كرایه‌ ك���ه‌ ده‌نگه‌كانی���ان‬ ‫داب���ه‌زی‪ .‬ئێم���ه‌‌وه‌كو پارت���ی بێگومان‬ ‫هێش���تا زوه‌ قسه‌ له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ بكه‌ین‪،‬‬ ‫چونكه‌ كۆبونه‌وه‌ی مه‌كته‌بی سیاس���ی‌و‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی س���ه‌ركردایه‌تی نه‌ك���راوه‌‬ ‫ت���ا ئه‌م پرس���ه‌ تاوتوێ بكه‌ی���ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫گومان���ی تێدانیه‌ س���ه‌ركردایه‌تی پارتی‬ ‫ره‌چاوی هاوپه‌یمانیی س���تراتیژی ده‌كات‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كێت���ی‪ ،‬له‌هه‌مانكاتدا ره‌چاوی‬ ‫پێكهاته‌كانی دیكه‌ی كوردس���تان ده‌كات‬ ‫كه‌ بونیان هه‌یه‌و خاوه‌ن پێگه‌ی خۆیانن‪.‬‬ ‫به‌اڵم بۆ مه‌س���ه‌له‌ی چۆنیه‌تی حكومه‌ت‌و‬ ‫به‌چ ش���ێوه‌یه‌ك بێت تائێستا كۆبونه‌وه‌‬ ‫له‌س���ه‌ر ئه‌مه‌ نه‌ك���راوه‌و بڕی���اری هیچ‬ ‫شتێكمان نه‌داوه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬یه‌كێتی ده‌ڵێت بۆ به‌شداربون‬ ‫له‌حكوم���ه‌ت له‌گ���ه‌ڵ‌ ئێ���وه‌ مه‌رج���ی‬

‫گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ده‌ستورمان هه‌یه‌‪ ،‬ئایا ئێوه‌‬ ‫به‌و مه‌رجه‌ ڕازین؟‬ ‫عه‌ل���ی حوس���ێن‪ :‬پێش���تر كۆمه‌ڵێك‬ ‫قس���ه‌وباس له‌سه‌ر ده‌س���تور‌و كۆمه‌ڵیك‬ ‫پرس���ی دیكه‌ كران‪ ،‬ئه‌و قس���انه‌ پێش‬ ‫هه‌ڵبژاردن بون‪ ،‬خۆی ئاش���كرایه‌ قسه‌ی‬ ‫ه���ه‌ر الیه‌نێكی سیاس���ی بۆ مه‌به‌س���تی‬ ‫ده‌نگ كۆكردنه‌وه‌و بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن‬ ‫بوبێ���ت‪ ،‬ته‌نانه‌ت هه‌ندێ الی���ه‌ن ره‌نگه‌‬ ‫باوه‌ڕیان به‌و قسانه‌ی خۆشیان نه‌بوبێت‬ ‫به‌اڵم بۆ ئه‌م مه‌س���ه‌النه‌ی كه‌ باسمكرد‬ ‫قس���ه‌یان له‌سه‌ركردوه‌‪ .‬من پێموانیه‌ ئه‌و‬ ‫په‌یام‌و ئاراسته‌یه‌ی كه‌ پێش هه‌ڵبژاردن‬ ‫هه‌بوه‌ هه‌مان ئاراس���ته‌یان هه‌بێت دوای‬ ‫هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ئه‌مه‌ به‌ش���ێوه‌یه‌كی گشتی‬ ‫له‌كوردستان چونكه‌ هاوكێشه‌كه‌ گۆڕاوه‌‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌ده‌س���توریش ده‌ڵێم ده‌ستور‬ ‫به‌ته‌نها بۆ الیه‌نێك‌و حزبێكی سیاس���ی‌و‬ ‫تاكه‌كه‌سێك نیه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها نه‌تاكه‌كه‌سێك‌و‬ ‫نه‌تاكه‌ حزبێكیش دایڕشتوه‌‪ .‬ئیدی ده‌بێت‬ ‫ده‌ستور كۆده‌نگیی زۆرینه‌ی له‌سه‌ربێت‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر كۆده‌نگیی له‌س���ه‌ر نه‌بێت بخرێته‌‬ ‫راپرس���ییش ده‌نگ ناهێنێ���ت‪ ،‬بۆیه‌ ئه‌و‬ ‫مه‌س���ه‌له‌ هه‌س���تیارانه‌ی‌وه‌ك ده‌ستور‌و‬ ‫پرس���ی دیكه‌ی په‌یوه‌ست به‌به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫كوردس���تان‌و ئه‌زمون���ی كوردس���تان‬ ‫م���ن پێموای���ه‌ س���ه‌ركردایه‌تی پارت���ی‬ ‫هه‌ڵوه‌سته‌ی له‌سه‌ر ده‌كات‌و به‌دیراسه‌وه‌‬ ‫مامه‌ڵه‌ی له‌گ���ه‌ڵ ده‌كات‪ ،‬بێگومان هه‌ر‬ ‫هه‌نگاوێكی���ش له‌به‌رژه‌وه‌ن���دی ئه‌زمونی‬ ‫كوردس���تان‌و میلله‌ت���ی ك���ورد نه‌بێ���ت‬ ‫باوه‌ڕناك���ه‌م پارت���ی بیهاوێژێت‪ ،‬چونكه‌‬ ‫پارتی خ���اوه‌ن ئه‌زمونه‌‌و به‌درێژایی مێژو‬ ‫ئه‌زمونی په‌یداكردوه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها كوردستان‬ ‫به‌دۆخێكی هه‌ستیاردا گوزه‌ر ده‌كات‪ ،‬چ‬ ‫له‌سه‌ر ئاس���تی عێراق چ له‌سه‌ر ئاستی‬ ‫ناوچه‌كه‌‪.‬‬ ‫ئاوێن���ه‌‪ :‬باس له‌وه‌ ده‌كرێ���ت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫ده‌نگه‌كان���ی یه‌كێتی‌و گ���ۆڕان به‌یه‌كه‌وه‌‬ ‫كۆبكرێنه‌وه‌‪ ،‬له‌ده‌نگی ئێوه‌ زیاتره‌! ئایا‬ ‫ئێوه‌ به‌و شێوه‌یه‌ س���ه‌یری هاوكێشه‌كه‌‬ ‫ده‌كه‌ن؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬س���ه‌ره‌تا م���ن‌وه‌ك‬ ‫به‌رپرسی لقی دوی هه‌ولێر له‌سه‌ر ئاستی‬ ‫هه‌ولێ���ر به‌هه‌ردوكی���ان له‌هه‌ولێر به‌قه‌د‬ ‫پارتی ده‌نگیان نه‌هێناوه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌س���ه‌ر‬ ‫ئاستی كوردس���تانیش بێتو به‌و شێوه‌یه‌‬ ‫بخوێنرێته‌وه‌ ره‌نگه‌ ئێمه‌ش ئه‌و قس���ه‌یه‌‬ ‫بكه‌ی���ن‌و بڵێی���ن ئه‌وه‌ ئێم���ه‌و یه‌كێتی‌و‬ ‫گۆڕان هه‌رسێكمان یه‌ك قوتابخانه‌ بوین‌و‬ ‫پێ���ش ‪ 1964‬یه‌ك حزب بوین‌و ئێس���تا‬ ‫به‌هه‌رسێكمان به‌رانبه‌ر ئیسالمی سیاسی‬ ‫له‌سه‌دا (‪ )80‬زیاترین‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬به‌رزبونه‌وه‌ی رێژه‌ی ده‌نگه‌كانی‬ ‫گۆڕان له‌هه‌ولێ���ر‪‌ ،‬وان���اكات له‌داهاتودا‬

‫ركابه‌ری راسته‌قینه‌تان گۆڕان بێت نه‌ك‬ ‫یه‌كێتی؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬ئه‌گه‌ر به‌ژماره‌‪ ،‬لێره‌و‬ ‫ل���ه‌وێ له‌هه‌ندێ���ك ش���وێن له‌جێگه‌یه‌ك‬ ‫یه‌كێت���ی دابه‌زیبێ���ت گ���ۆڕان تۆزێ���ك‬ ‫س���ه‌ركه‌وتبێت‪ .‬ئه‌گینا به‌رێژه‌و كورسی‬ ‫گۆڕان كورسیه‌كانی خۆی نه‌هێناوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫سه‌باره‌ت به‌هه‌ولێریش‌وه‌ك گوتم به‌رێژه‌‬ ‫زیادی���ان نه‌ك���ردوه‌‪ ،‬ئه‌گ���ه‌ر یه‌كێتی‌و‬ ‫گۆڕانیش به‌یه‌ك���ه‌وه‌ هه‌ژمار بكه‌ی ئه‌وه‌‬ ‫(‪)4‬ه���ه‌زار ده‌نگی���ان له‌جاری پێش���و‬ ‫كه‌مكردوه‌‪ .‬ئێمه‌ ئه‌گه‌ر خۆمان به‌س���اڵی‬ ‫‪ 2010‬به‌راورد بكه‌ین ئه‌وان به‌هه‌ردوكیان‬ ‫(‪ )2‬هه‌زار ده‌نگ له‌ئێمه‌ زیاتربون‪ ،‬ئێستا‬ ‫ئێمه‌ ته‌نها له‌ناو سه‌نته‌ری شاری هه‌ولێر‬ ‫(‪ )24‬هه‌زار ده‌نگ زیاتریش له‌هه‌ردوكیان‬ ‫زیاترین‪ ،‬هه‌روه‌ها ئیس�ل�امی سیاس���ی‬ ‫به‌تایبه‌ت���ی كۆم���ه‌ڵ‌و یه‌كگرت���و ره‌نگه‌‬ ‫به‌هه‌ردوكی���ان نزیك���ه‌ی (‪ )13‬تا (‪)14‬‬ ‫ه���ه‌زار ده‌نگیان دابه‌زیوه‌ له‌ناو ش���اری‬ ‫هه‌ولێر‪ .‬زۆرترین رێژه‌ی دابه‌زینی كۆمه‌ڵ‌و‬ ‫یه‌كگرتو له‌س���ه‌ر ئاس���تی كوردس���تان‬ ‫له‌س���ه‌نته‌ری ش���اری هه‌ولێر بو‪ .‬ئه‌وان‬ ‫دابه‌زیون‌و نیشانه‌كه‌شی ئه‌وه‌یه‌ كۆمه‌ڵ‌و‬ ‫یه‌كگرتو كه‌ چونه‌ به‌ره‌ی ئۆپۆزس���یۆن‬ ‫له‌گه‌ڵ گۆڕان له‌س���ه‌ر ئاستی كوردستان‬ ‫دابه‌زیون چونكه‌ ئه‌وان له‌گه‌ڵ گۆڕان دو‬ ‫قوتابخانه‌ی دو ئاراس���ته‌ی لێكجیابون‌و‬ ‫قازانجیان نه‌كردوه‌‪ ،‬ه���ۆكاری دوه‌میش‬ ‫هه‌ره‌سهێنانی ئیخوان‌و ئیسالمی سیاسی‬ ‫له‌میسر‌و شوێنه‌كانی دیكه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬قس���ه‌ له‌س���ه‌ر ئه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌‬ ‫نێچیرڤ���ان بارزانی ئه‌رك���ی پێكهێنانی‬ ‫حكومه‌تی پێده‌س���پێردرێته‌وه‌‪ ،‬ئایا ئه‌مه‌‬ ‫‌وایه‌؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬خۆی سروشتی كاك‬ ‫نێچیرڤان كه‌س���ێكی خ���اوه‌ن ئه‌زمونه‌و‬ ‫مه‌قبولیشه‌ له‌نێو الیه‌نه‌ سیاسیه‌كانیشدا‪،‬‬ ‫به‌اڵم‌وه‌كو گوتم تائێستا پرسی پێكهێنانی‬ ‫حكومه‌ت له‌الیه‌ن سه‌ركردایه‌تی‌و مه‌كته‌بی‬ ‫سیاسی پارتی قسه‌ی له‌سه‌ر نه‌كراوه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬به‌ڕای تۆ پارتی له‌كێ نزیكه‌ بۆ‬ ‫پێكهێنانی حكومه‌ت؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬پارتی هێڵی‌ س���ور‌و‬ ‫ته‌حه‌فوزی له‌سه‌ر كه‌س نیه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ به‌رنامه‌ی پارتی ب���ۆ حكومڕانی‬ ‫بگونجێ���ت‪ ،‬من پێوای���ه‌ ده‌رگای پارتی‬ ‫به‌روی كه‌س داخراو نابێت‪ ،‬نه‌هه‌ستیارین‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌كه‌س‌و نه‌هێڵی سوریش���مان‬ ‫به‌رانبه‌ر كه‌س داناوه‌‪.‬‬ ‫ئاوێنه‌‪ :‬ئایا ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ‌‬ ‫گۆڕان حكومه‌ت پێكبهێنن؟‬ ‫عه‌لی حوس���ێن‪ :‬دوب���اره‌ ده‌ڵێم ئێمه‌‬ ‫نه‌هه‌س���تیارین به‌رامبه‌ر به‌كه‌س نه‌خه‌تی‬ ‫سورمان به‌رانبه‌ر به‌كه‌س هه‌یه‌‪.‬‬


‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪5‬‬

‫یه‌كێتی‌‌و ئۆپۆزسیۆن‪ :‬پارت ‌ی كورسی ‌ه كۆتاكان بۆ قازانج ‌ی خۆی‌ به‌كارده‌هێنێت‬

‫په‌رله‌مانتارێكی‌ پارتی‌‪ :‬با رێكخستنه‌كانی‌ ئه‌وانیش‬

‫به‌ختیار عه‌لی ده‌ینوسێت‬

‫ی الیه‌نگری خۆیان‬ ‫دو هه‌زار كه‌سیان ده‌نگبده‌ن به‌توركمانێك ‌‬ ‫ده‌گه‌نه‌ په‌رله‌مان ك���ه‌ ئیراده‌ی‌ پارتی‌‬ ‫ئا‪ :‬هاوكار حسێن‬ ‫جێبه‌جێده‌ك��� ‌هن‌و له‌باش���ترین حاڵه‌تدا‬ ‫كادری‌ ئه‌وانن"‪.‬‬ ‫یه‌كێتی‌‌و ئۆپۆزسیۆن پێیانوایه‌ پارتی‌‬ ‫سه‌رس���وڕمانی‌ خۆیش���ی‌ نیش���اندا‬ ‫دیموكراتی‌ كوردستان كورسیه‌ كۆتاكان‬ ‫له‌وه‌ی‌ كه‌ تائێستا یه‌كێتی‌‌و الیه‌نه‌كانی‌‬ ‫ب���ۆ قازانج���ی‌ خ���ۆی‌ به‌كارده‌هێنێت‌و‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن رازین به‌وه‌ی‌ سیس���تمی‌‬ ‫ناهێڵێ���ت نوێن���ه‌ری‌ راس���ته‌قینه‌ی‌‬ ‫كۆتا به‌و ش���ێوه‌یه‌ بمێنێت���ه‌وه‌‪ ،‬بۆیه‌‬ ‫ئ���ه‌و پێكهات���ه‌ بگه‌ن���ه‌ په‌رله‌م���ان‪،‬‬ ‫پێویسته‌ الیه‌نه‌كان پێداگری‌ له‌وه‌ بكه‌ن‬ ‫په‌رله‌مانتارێكی‌ پارتی���ش ده‌ڵێت‪" ،‬با‬ ‫له‌هه‌ڵبژادنی‌ داهاتودا سیس���تمه‌كه‌ به‌و‬ ‫ئه‌وانیش له‌ناو رێكخس���تنی‌ خۆیان دو‬ ‫شێوه‌یه‌ نه‌مێنێت‪.‬‬ ‫هه‌زار كه‌سیان ده‌نگبده‌ن به‌توركمانێكی‌‬ ‫عه‌دنان عوس���مان سیس���تمی‌ كۆتا‬ ‫الیه‌نگری خۆیان"‪.‬‬ ‫به‌مش���ێوه‌یه‌ی‌ ئێس���تای‌ به‌پێویس���ت‬ ‫نازانێ���ت‌و پێیوای���ه‌ ده‌بێ���ت له‌جیاتی‌‬ ‫ئۆپۆزس���یۆنیش ده‌ڵێن هه‌س���تمان‬ ‫ئه‌وه‌ به‌پێی‌ رێژه‌ی‌ خۆیان كورس���ییان‬ ‫ب���ه‌و مه‌ترس���یه‌ ك���ردوه‌ ك���ه‌ پارتی‌‬ ‫پێبدرێ���ت‪" ،‬چونك���ه‌ كۆت���ا ده‌بێ���ت‬ ‫كورس���یه‌ كۆتاكان ب���ۆ قازانجی‌ خۆی‌‬ ‫گوزارشت له‌رێژه‌و پێگه‌ی‌ پێكهاته‌كانی‌‬ ‫به‌كارده‌هێنێ���ت‌و ناهێلێ���ت نوێن���ه‌ری‌‬ ‫ن���او كۆمه‌ڵگه‌ ب���كات‪ ،‬ن���ه‌ك له‌هه‌مو‬ ‫راس���ته‌قینه‌ی‌ ئ���ه‌و پێكهات���ه‌ بگه‌نه‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنێك���دا ‪ 11‬كورس���ی‌ به‌دیاری‌‬ ‫په‌رله‌مان‪.‬‬ ‫بدرێت به‌پارتی‌‪.‬‬ ‫له‌بنه‌ڕه‌تدا سیس���تمی‌ ته‌رخانكردنی‌‬ ‫له‌به‌رامبه‌ردا عه‌بدولس���ه‌الم به‌رواری‌‪،‬‬ ‫كورس���ی‌ كۆتا‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی���ه‌ كه‌ رێژه‌ی‌‬ ‫‌ په‌رله‌مانت���اری‌ پارت���ی‌ دیموكرات���ی‌‬ ‫ده‌نگده‌ران���ی‌ پێكهاته‌ی���ه‌ك نه‌توانێت‬ ‫كوردس���تان له‌په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان‬ ‫ده‌نگ���ی‌ پێویس���ت بۆ كورس���یی‌ ناو‬ ‫پێیوای���ه‌‪ ،‬هێزه‌كان���ی‌ ت���ر گوت���ارو‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ه‌ ناوخۆی���ی‌‌و ئه‌نجومه‌ن���ه‌‬ ‫تێگه‌یش���تنیان نیه‌ بۆ ئه‌و پێكهاتانه‌‪،‬‬ ‫گشتیه‌كان ده‌س���ته‌به‌ر بكات‌و گره‌نتی‌‬ ‫هاوكات عه‌دنان عوس���مان‪ ،‬ئه‌ندامی‌ به‌اڵم پارت���ی‌ هه‌یه‌ت���ی‌‌و ده‌ڵێت‪" ،‬بۆ‬ ‫نوێنه‌رایه‌تی‌ ئه‌و پێكهاتانه‌ ده‌كات‪ .‬دانا‬ ‫سه‌عید س���ۆفی‌‪ ،‬په‌رله‌مانتاری‌ یه‌كێتی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان له‌فراكس���یۆنی‌ گله‌ی���ی‌ له‌پارتی‌ ده‌ك���ه‌ن؟ ئه‌ی‌ بۆچی‌‬ ‫نیش���تمانی‌ كوردس���تان له‌په‌رله‌مانی‌ گۆڕان پێیوایه‌‪ ،‬ئه‌و یانزه‌ كورس���یه‌ی‌ ئه‌وانی���ش هه‌وڵناده‌ن الیه‌نگ���ر په‌یدا‬ ‫كوردس���تان ته‌ئكید له‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌ كه‌ وه‌ك كۆت���ا دیاریك���راوه‌ ب���ۆ پێكهاته‌ بكه‌ن له‌ناو ئه‌و پێكهاتانه‌دا؟"‬ ‫كورسی‌ كۆتا ئه‌وه‌نده‌ی‌ له‌الیه‌ن هێزێكی‌ نه‌ته‌وایه‌تیه‌كان‪" ،‬هه‌م���وی‌ له‌خزمه‌تی‌‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنی‌ ‪21‬ی‌ ئه‌یلول‪ ،‬لیستێكی‌‬ ‫سیاسیه‌وه‌ سودی‌ لێوه‌رگیراوه‌ ئه‌وه‌نده‌ پارت���ی‌ دیموكرات���ی‌ كوردس���تان‌و توركمانی‌ به‌ناوی‌ لیس���تی‌ پێشكه‌وتن‪،‬‬ ‫پێكهات���ه‌كان س���ودیان لێوه‌رنه‌گرتوه‌‪ .‬سیاسه‌ته‌كانی‌ ئه‌و حزبه‌دایه‌"‪.‬‬ ‫توان���ی‌ ده‌نگێك���ی‌ زۆر بهێنێت له‌چاو‬ ‫ئ���ه‌و دو په‌رله‌مانت���اره‌ی‌ یه‌كێت���ی‌‌و لیس���ته‌كانی‌ دیك���ه‌ی‌ توركمان���دا‪،‬‬ ‫دانا وتی‌‪" ،‬ئه‌وه‌ی‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫ده‌بینرێت ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ناهێڵرێت نوێنه‌ری‌ گۆڕان باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ هه‌وڵیانداوه‌ به‌تایبه‌ت���ی‌ له‌ناو هێ���زه‌ ئه‌منیه‌كاندا‪،‬‬ ‫راس���ته‌قینه‌ی‌ ئه‌و پێكهاتانه‌ له‌رێگه‌ی‌ گۆڕانكاری ‌‬ ‫ی به‌س���ه‌ر ئه‌و سیس���تمه‌دا ئه‌مه‌ش ناڕه‌زایه‌تی‌ الیه‌نه‌ توركمانه‌كان‌و‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ه‌وه‌ بێن���ه‌ ن���او په‌رله‌مان‪ ،‬بهێنن‪ ،‬به‌اڵم سه‌ركه‌وتو نه‌بون‪.‬‬ ‫هێزه‌كان���ی‌ دیك���ه‌ی‌ لێكه‌وت���ه‌وه‌و‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌كه‌ی‌ یه‌كێتی‌ نه‌یشارده‌وه‌ به‌ش���ێواندنی‌ ده‌نگی‌ راسته‌قینه‌ی‌ ئه‌و‬ ‫چونكه‌ الیه‌نێك���ی‌ دیاریكراو به‌تایبه‌ت‬ ‫پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردس���تان ئه‌مجاره‌ كه‌ له‌ماوه‌ی‌ راب���ردودا هه‌وڵێك هه‌بوه‌ پێكهاته‌یان وه‌سفكرد‪.‬‬ ‫له‌رێگه‌ی‌ هێزه‌ تایبه‌تیه‌كانه‌وه‌ ده‌نگی‌ بۆ بۆ ئه‌وه‌ی‌ سیس���تمی‌ كۆتا به‌و شێوه‌یه‌‬ ‫عه‌بدولس���ه‌الم به‌رواری‌ له‌وباره‌یه‌وه‌‬ ‫كاندیدێكی‌ ئه‌و پێكهاتانه‌ كۆكردوه‌ته‌وه‌ نه‌مێنێت‪ ،‬لیژنه‌یه‌كیش پێكهات له‌كاتی‌ ئاماژه‌ ب���ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ پارتی‌ خه‌ڵكی‌‬ ‫كه‌ سه‌ربه‌خۆیانن‪ ،‬بینیشمان هه‌ڵوێستی‌ هه‌مواركردنه‌وه‌ی‌ یاس���ای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ هه‌ی���ه‌ له‌هه‌م���و پێكهات���ه‌كان‪" ،‬به‌ڵێ‌‬ ‫ئ���ه‌و نوێنه‌ران���ه‌ له‌خوله‌كانی‌ پێش���و په‌رله‌مانی‌ كوردستان‪ ،‬ئه‌و یه‌كێك بوه‌ ئه‌وان���ه‌ی‌ له‌ن���او هێ���زه‌ تایبه‌تیه‌كاندا‬ ‫له‌گه‌ڵ الیه‌نی‌ ده‌سه‌اڵت بوه‌ به‌تایبه‌تی‌ له‌وانه‌ی‌ پێشنیاری‌ ئه‌و مه‌سه‌له‌ی كرد‪ ،‬ده‌نگی���ان به‌و لیس���ته‌ داوه‌‪ ،‬توركمان‬ ‫"به‌اڵم الیه‌ن���ی‌ پارت���ی‌ رازی‌ نه‌بون"‪ .‬نی���ن‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ش ش���تێكی‌ ره‌وای���ه‌‪ ،‬با‬ ‫پارتی‌"‪.‬‬ ‫دان���ا ره‌خنه‌ی‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ هه‌ی���ه‌ له‌و ئام���اژه‌ ب���ه‌وه‌ش ده‌كات ك���ه‌ ئێمه‌و ئه‌وانیش له‌ناو رێكخس���تنی‌ خۆیان دو‬ ‫سیستمه‌ كه‌ "له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ی‌ گره‌نتی‌ ئۆپۆزسیۆنیش هه‌ستمان به‌و مه‌ترسیه‌ هه‌زار كه‌سیان ده‌نگبده‌ن به‌توركمانێكی‌‬ ‫نوێنه‌رایه‌ت���ی‌ پێكهات���ه‌كان ب���كات‪ ،‬كردوه‌ كه‌ پارتی‌ كورس���یه‌ كۆتاكان بۆ الیه‌نگریان"‪.‬‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌ بوه‌ته‌ هۆیه‌ك بۆ كوش���تنی‌ قازانجی‌ خۆی‌ به‌كارده‌هێنێت‌و ناهێلێت‬ ‫ناوب���راو ده‌ڵێت‪" ،‬عه‌ی���ب نیه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫ئیراده‌ی‌ سیاسیی‌ ئه‌و پێكهاته‌ن ‌ه له‌ناو نوێنه‌ری‌ راس���ته‌قینه‌ی‌ ئ���ه‌و پێكهاته‌ پارتی‌ الیه‌نگ���رو ئه‌ندامی‌ هه‌بێت له‌ناو‬ ‫بگه‌نه‌ په‌رله‌مان‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌و كه‌س���انه‌ پێكهاته‌كان���ی‌ تردا‪ ،‬ئه‌وان���ه‌ی‌ گله‌یی‌‬ ‫په‌رله‌ماندا"‪.‬‬

‫دانانی‌ كورس ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆتا به‌و شێوه‌یه‌ی‌‬ ‫ئێستا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫"رێزگرتن نیه‌‬ ‫له‌ئیراده‌ی‌ ئه‌و‬ ‫پێكهاتانه‌‪ ،‬به‌ڵكو‌‬ ‫كوشتنی‌ ئیراده‌یانه‌‌‌‬

‫له‌پارت���ی‌ ده‌كه‌ن با گله‌ی���ی‌ له‌خۆیان‬ ‫بكه‌ن ك���ه‌ ناتوانن له‌ن���او پێكهاته‌كان‬ ‫خه‌ڵكی‌ الیه‌نگ���رو نزیكی‌ خۆیان په‌یدا‬ ‫بكه‌ن‪.‬‬ ‫عه‌بدولسه‌الم نه‌یشارده‌وه‌ كه‌ لیستی‬ ‫پێش���كه‌وتن له‌گه‌ڵ پارت���ی‌ رێكه‌وتوه‌‬ ‫بۆئه‌وه‌ی‌ هاوكاریی‌ یه‌كتری‌ بكه‌ن‪ ،‬وه‌ك‬ ‫خۆی‌ وتی‌‪" ،‬ئه‌مه‌ چ عه‌یبی‌ تێدایه‌؟"‬ ‫دان���ا به‌پێچه‌وانه‌ی‌ عه‌بدولس���ه‌الم‪،‬‬ ‫پێیوای���ه‌ دانان���ی‌ كورس���ی‌ كۆتا به‌و‬ ‫شێوه‌یه‌ی‌ ئێس���تا هه‌یه‌‪" ،‬رێزگرتن نیه‌‬ ‫له‌ئی���راده‌ی‌ ئه‌و پێكهاتانه‌‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌وه‌‬ ‫كوش���تنی‌ ئیراده‌ی‌ ئه‌وان���ه‌ له‌كاتێكدا‬ ‫نه‌هێڵیت نوێنه‌ری‌ راسته‌قینه‌ی‌ خۆیان‬ ‫بێته‌ په‌رله‌مانه‌وه‌"‪.‬‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌ك���ه‌ی‌ یه‌كێت���ی‌ ئاماژه‌‬ ‫به‌شێواندنی‌ رێژه‌ی‌ ده‌نگی‌ ئه‌و پێكهاتانه‌‬ ‫ده‌كات له‌الی���ه‌ن پارتی���ه‌وه‌و ده‌ڵێ���ت‬ ‫"هه‌ندێك ناوچ���ه‌ هه‌ی���ه‌ نه‌توركمانی‌‬ ‫لێیه‌ نه‌مه‌س���یحی‌‪ ،‬به‌اڵم نوێنه‌ری‌ ئه‌و‬ ‫پێكهاتانه‌ له‌هه‌ندێك لیس���ت ده‌نگێكی‌‬ ‫زۆری���ان هێناوه‌ ك���ه‌ س���ه‌ر به‌پارتی‌‬ ‫دیموكراتی‌ كوردس���تانن‪ ،‬ب���ۆ نمونه‌‪،‬‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنی‌ پێشو له‌ئاكرێ‌ توركمانی‌‬ ‫لێنی���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم لیس���تێكی‌ توركم���ان‬ ‫ده‌نگێك���ی‌ زۆری‌ هێناوه‌‪ ،‬كه‌ به‌داخه‌وه‌‬ ‫ئه‌و ده‌نگانه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ لیستێكدایه‌‬ ‫كه‌ دروستكراون له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و لیسته‌‬ ‫راس���ته‌قینانه‌ی‌ ك���ه‌ نوێنه‌رایه‌تی‌ ئه‌و‬ ‫پێكهاتانه‌ ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫عه‌دنان عوسمانیش ته‌ئكید له‌وته‌كانی‌‬ ‫دانا ده‌كاته‌وه‌و پێیوایه‌ ئه‌گه‌ر كورسیه‌‬ ‫كۆتاكان گوزارشتی‌ راسته‌قینه‌ له‌رێژه‌‌و‬ ‫پێگه‌ی‌ پێكهات���ه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كان بكات‪،‬‬ ‫"ئه‌وكات پارتیش هه‌ڵپه‌ی‌ ئه‌وه‌ ناكات‬ ‫به‌مش���ێوه‌یه‌ی‌ ئێستا كار له‌سه‌ر بردنی‌‬ ‫ئه‌و كورسیانه‌ بكات بۆ خۆی‌"‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ سیس���تمی‌ كۆت���ای‌ ن���او‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان‪ ،‬پێنج كورسی‌‬ ‫ب���ۆ مه‌س���یحیه‌كان‌و پێن���ج كورس���ی‌‬ ‫ب���ۆ توركمان���ه‌كان‌و ‪ 1‬كورس���یش بۆ‬ ‫ئه‌رمه‌ن���ه‌كان ته‌رخانك���راوه‌‪ .‬هاوكات‬ ‫به‌پێ���ی‌ به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك���ی‌ ویكلیكیس‪،‬‬ ‫مه‌س���یحیه‌كانیش به‌هه‌مانش���ێوه‌ی‌‬ ‫توركمانه‌كان گله‌ی���ی‌ ئه‌وه‌یانكردوه‌ كه‌‬ ‫پارتی‌ له‌هه‌ڵبژاردن���ی‌ ‪ ،2009‬له‌رێگه‌ی‌‬ ‫دروس���تكردنی‌ لیس���تێكه‌وه‌ به‌ن���اوی‌‬ ‫عه‌شتار‪ ،‬زۆرینه‌ی‌ ده‌نگی‌ مه‌سیحیه‌كانی‌‬ ‫بۆ خۆی‌ راكێشاوه‌‪.‬‬

‫وه‌زیری‌ رۆشنبیر ‌ی ‪ 57‬ده‌نگ ‌ی هێناو‌ه یان ‪195‬؟‬ ‫"وه‌ك حیزبی‌ شیوعی‌ به‌رده‌وام ترسمان هه‌بوه‌ له‌وه‌ی‌ تاكه‌ كورسیه‌كه‌مان له‌ده‌ستبده‌ین"‬ ‫ئا‪ :‬به‌خیتار حسێن‬ ‫ی‬ ‫ی ئێستا ‌‬ ‫وه‌زیری‌ رۆش���نبیری‌‌و الوان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌رێم كه‌ له‌س���ه‌ر لیس���ت ‌‬ ‫حكومه‌ت ‌‬ ‫ی كاندید كردبو‪،‬‬ ‫ئازادی‌ (شیوعی‌) خۆ ‌‬ ‫ی هێن���اوه‌و ئاماژ‌ه به‌وه‌ش‬ ‫‪ 195‬ده‌نگ ‌‬ ‫ی ترسیان هه‌بو‌ه‬ ‫ده‌كات ك ‌ه به‌به‌رده‌وام ‌‬ ‫ی ئه‌و تاكه‌ كورس���یه‌ی‌ پپێش���تر‬ ‫له‌وه‌ ‌‬ ‫هه‌یانبوه‌ له‌ده‌ستی‌ بده‌ن‪.‬‬ ‫وه‌زی���ری‌ رۆش���نبیری‌‌و الوان‌و‬ ‫ی‬ ‫ئه‌ندام���ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ حیزب ‌‬ ‫ی كوردستان‪ ،‬د‪.‬كاو‌ه مه‌حمود‪،‬‬ ‫ش���یوع ‌‬ ‫له‌لێدوانێك���ی تایب���ه‌ت به‌ئاوێن���ه‌دا‬ ‫ی‬ ‫ره‌تیده‌كات���ه‌وه‌ ك��� ‌ه ‪ 57‬ده‌نگ��� ‌‬ ‫هێنابێت‪ ،‬به‌ڵك���و وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫"‪ 195‬ده‌نگم هێناوه‌و ئێمه‌ له‌لیس���ت ‌‬ ‫ی به‌هه‌موم���ان كارمانك���ردوه‌‌و‬ ‫ئ���ازاد ‌‬ ‫ی ئێس���تا‬ ‫به‌له‌به‌رچاوگرتن���ی‌ دۆخ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫پێمانواب���و‌ه یه‌ك كورس��� ‌‬ ‫به‌ده‌ستده‌هێنین‌و له‌و‌ه زیاتر ناهێنین"‪.‬‬ ‫ی ژمار‌ه‬ ‫كاو‌ه مه‌حمود‪ ،‬ك��� ‌ه كاندید ‌‬ ‫ی ئازادی‌‪ ،‬به‌شێك‬ ‫‪ 27‬بو له‌سه‌ر لیست ‌‬ ‫له‌هۆكاری‌ ده‌نگنه‌هێنانی‌ ده‌گه‌ڕێنێته‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی‌‪" ،‬ده‌نگه‌كانی‌ رێكخستنه‌كان ‌‬ ‫خۆمان دابه‌ش���بو‌ه بۆ دو سێ‌ كه‌س‪،‬‬ ‫ی ئاساییه‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌و‌ه‬ ‫ئه‌مه‌ش حاڵه‌تێك ‌‬ ‫ێ كه‌س‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر س���ه‌یر بكه‌ی‌ دو س��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب���اش ده‌هێنن له‌رێكخس���تن ‌‬ ‫ده‌نگ ‌‬ ‫ی بۆ‬ ‫حی���زب‪ ،‬ئه‌م���ه‌ش حی���زب كار ‌‬ ‫ك���ردون‌و خۆش���یان كاریانك���ردوه‌ بۆ‬ ‫ی ئه‌و رێكخس���تن ‌ه‬ ‫ی ل���ه‌ده‌ره‌وه‌ ‌‬ ‫ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی زیاتر به‌ده‌س���تبهێنن"‪ .‬ئاماژ‌ه‬ ‫ده‌نگ ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌وه‌ش ده‌كات كه‌ ئ���ه‌وان هاوڕێیه‌ك ‌‬

‫ ‬ ‫د‪.‬كاو‌ه مه‌حمود‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسیان له‌ژمار‌ه یه‌ك دانا‌و‬ ‫ی‬ ‫ی هێنا كه‌ س���ه‌رو ‌‬ ‫زۆربه‌ی‌ ده‌نگه‌كان ‌‬ ‫‪ 1800‬ده‌نگ بوه‌‪.‬‬ ‫ناوبراو نایشارێته‌وه‌ كه‌ به‌به‌رده‌وام‬ ‫ی‬ ‫ئه‌وان هه‌س���تیانكردوه‌ ئه‌و كورسیه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌یانب���و‌ه له‌مه‌ترس���یدایه‌ ب���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی بده‌ن‌و ده‌ڵێ���ت‪" ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫له‌ده‌س���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌ش���ێك ‌ه له‌راس���تی‌‪ ،‬كاتێك سه‌یر ‌‬ ‫خۆت‌و توان���ات ده‌كه‌ی‪ ،‬ئه‌گه‌ر ‪ 200‬بۆ‬ ‫‪ 250‬ده‌نگیش بهێنین عه‌یب نیه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫ئه‌گه‌ر ‪ 100‬ده‌نگیش بێت ئه‌وا پاڵپشتی ‌ه‬ ‫بۆ لیسته‌كه‌"‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌ندامان‌و الیه‌نگرانی‌‬ ‫حیزبه‌كه‌ی‌ گله‌ییان له‌ئه‌دای‌ كاره‌كانی‌‬ ‫ئه‌و هه‌یه‌‪ ،‬د‪ .‬كاوه‌ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌دات كه‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬به‌ختیار‬

‫ئه‌و له‌چوارچێوه‌ی‌ ئه‌و به‌رنامه‌یه‌ی‌ كه‌‬ ‫باوه‌ڕی‌ پێی هه‌بوه‌ كارده‌كات‌و جیاواز ‌‬ ‫ی‬ ‫ناكات له‌نێوان هیچ كه‌سێكدا‪" ،‬چونكه‌‬ ‫له‌و هه‌لومه‌رجه‌ی‌ ئه‌مڕۆی‌ كوردستاندا‪،‬‬ ‫هه‌م���و كه‌س چاوه‌ڕوان���ی‌ ئه‌وه‌ ده‌كات‬ ‫كه‌ چه‌ن���د ك���ه‌س داده‌مه‌زرێنیت یان‬ ‫خانه‌نش���ین ده‌كه‌یت‪ ،‬یان چه‌ند پارچه‌‬ ‫زه‌وی‌ ب���ۆ به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ حیزبه‌ك���ه‌ت‬ ‫وه‌رده‌گری���ت‪ ،‬بۆی���ه‌ له‌وانه‌ی���ه‌ ئه‌مانه‌‬ ‫كۆمه‌ڵێك پێوه‌ربن له‌ناو ئه‌و كۆمه‌ڵگایه‌‬ ‫هه‌بن‌و ئاس���ایی‌ بێت‪ ،‬به‌اڵم من باوه‌ڕم‬ ‫به‌وه‌ نه‌بوه‌‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نایكه‌م‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر حیزبه‌كه‌م‌و كه‌س���انێكیش له‌ناو‬ ‫حیزبه‌كه‌م ئه‌و داوای���ه‌م لێبكه‌ن‪ ،‬ئه‌وا‬ ‫ئه‌و كاره‌ ئه‌نجام ناده‌م"‪.‬‬

‫ی‬ ‫ی داهاتو ‌‬ ‫له‌باره‌ی‌ س���تراتیژی‌ كار ‌‬ ‫حزبه‌كه‌ی���ه‌وه‌‪ ،‬د‪ .‬كاوه‌ ده‌ڵێ���ت‪،‬‬ ‫" ت���ا ئێس���تا بڕیارم���ان ن���ه‌داوه‌ ك ‌ه‬ ‫ی له‌حكومه‌ت ده‌كه‌ین یان نا‪،‬‬ ‫به‌ش���دار ‌‬ ‫ی‬ ‫چونك ‌ه دیراس���ه‌تی‌ ده‌كه‌ی���ن‌و بڕیار ‌‬ ‫ی له‌س���ه‌ر ده‌ده‌ین"‪ .‬س���ه‌باره‌ت‬ ‫كۆتای ‌‬ ‫ی‬ ‫ب���ه‌وه‌ش ك��� ‌ه ئای���ا ئ���ه‌و ده‌نگانه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی راس���ته‌قینه‌ ‌‬ ‫هێناویان��� ‌ه ده‌نگ��� ‌‬ ‫حیزبی‌ ش���یوعی ‌ه له‌كوردستان‪ ،‬ناوبراو‬ ‫ده‌ڵێ���ت‪" ،‬هه‌ڵبژاردنه‌ك��� ‌ه به‌كۆمه‌ڵێك‬ ‫ی‬ ‫كه‌موكوڕی���ه‌وه‌ به‌ڕێوه‌چ���وه‌و به‌پێ ‌‬ ‫س���تاندارد‌ه نێوده‌وڵه‌تی���ه‌كان نه‌بوه‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫چونكه‌ ئه‌وان هاوڕێیان هه‌بوه‌ كه‌سێك ‌‬ ‫تر له‌شوێنی‌ ئه‌ودا ده‌نگیداوه‌‌و رێگاش‬ ‫ن���ه‌دراو‌ه ئه‌و ده‌نگب���دات‌و پێیگوتراو‌ه‬ ‫ت���ۆ ده‌نگتداوه‌ له‌كاتێك���دا ئه‌و ده‌نگی‬ ‫ن���ه‌داوه‌ ی���ان ده‌نگ���ی‌ نه‌هاتۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫ی ده‌بێ���ت‬ ‫بۆی���ه‌ ئه‌مان��� ‌ه كاریگ���ه‌ر ‌‬ ‫ی پڕۆسه‌كه‌‪،‬‬ ‫له‌س���ه‌ر باش به‌ڕێوه‌چون ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رئه‌و‌ه ناتوانن هه‌ڵس���ه‌نگاندنێك ‌‬ ‫ی‬ ‫گونجاو بۆ پڕۆس���ه‌كه‌ بك���ه‌ن‌و رێژه‌ ‌‬ ‫ی هه‌مو الیه‌نه‌كان‬ ‫ی راس���ته‌قینه‌ ‌‬ ‫ده‌نگ ‌‬ ‫ده‌ربكه‌وێت‪.‬‬ ‫ی رابردو (ئه‌یلول)‬ ‫ی ‪21‬ی‌ مانگ��� ‌‬ ‫رۆژ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان ‌‬ ‫ی چواره‌مین خول ‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫كوردستان به‌ڕێوه‌چو ك ‌ه زیاتر له‌‪1100‬‬ ‫ی‬ ‫كاندید چون ‌ه كێبڕكێوه‌ بۆ پڕكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫‪ 100‬كورس���ی‌ په‌رله‌م���ان‪ ،‬سیس���تم ‌‬ ‫ی نیمچه‌كراو‌ه‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ش به‌شێوه‌ ‌‬ ‫ی كوردستانیش‬ ‫به‌ڕێوه‌چو‪ ،‬حزبی‌ شیوع ‌‬ ‫ی یه‌ك كورس���ی‌ ك ‌ه‬ ‫توانی‌ ببێته‌ خاوه‌ن ‌‬ ‫ی ئازادی‌‌و‬ ‫له‌خولی‌ پێش���تریش به‌لیست ‌‬ ‫ی‬ ‫عه‌داله‌ت���ی‌ كۆمه‌اڵیه‌ت���ی‌ به‌ش���داری ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كورس ‌‬ ‫ی كردو هه‌مان رێژه‌ ‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫به‌ده‌ستهێنا‪.‬‬

‫ده‌رباره‌ی غه‌ریزه‌ی مه‌رگ‬

‫بۆ له‌خۆرهه‌اڵت فرۆید هێشتا زیندووه‌؟‬ ‫به‌شی«‪»5‬‬ ‫پێ���ش الکان‪ ،‬ڕەخن���ە له‌بنەم���ا‬ ‫بایۆلۆژییەکان���ی غەری���زەی م���ەرگ‪،‬‬ ‫ئەریش فرۆمیش���ی هێناب���ووە دەنگ‪.‬‬ ‫ب���ەاڵم الکان فرۆیدیت���رو قووڵترە تا‬ ‫فرۆم‪ ،‬فرۆم هەر بنەما بایۆلۆژییەکانی‬ ‫غەریزەی مەرگ ناخاتە ژێر پرس���یار‪،‬‬ ‫بەڵک���و هەولێک���ی گرن���گ دەدات‬ ‫شەڕانگێزی ناو مرۆڤەکان له‌سیستمی‬ ‫غەری���زی جیابکات���ەوە‪ .‬ش���ەڕانگێزی‬ ‫الی م���رۆڤ هەیە‪ ،‬ڕۆڵێک���ی گرنگیش‬ ‫له‌پێکهاتی دەرونی���دا دەبینێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫غەریزەیەکی تایب���ەت به‌مەرگ بوونی‬ ‫نییە‪ ،‬گەر غەری���زەی وا بوونی هەبایە‬ ‫«بەپێی فرۆم» دەبوو ئەو گیاندارانەی‬ ‫پەیوەندییەک���ی ش���ەڕانگێزی‌و دڕیان‬ ‫لەگەڵ ژینگەدا نیی���ە‪ ،‬زۆرتر نەخۆش‬ ‫کەوتبان‌و ه���ەر زووتری���ش بمردبان‪،‬‬ ‫چونکە بەپێ���ی تێڕوانین���ی فرۆیدی‪،‬‬ ‫کاتێک مەرگدۆستی ئاڕاستەی دەرەوە‬ ‫نەکرا‪ ،‬دەگەڕێتەوە ناوەوە‌و خودوێرانی‬ ‫ب���ەدوای خۆیدا دەهێنێ���ت‪« .‬بڕوانە‪:‬‬ ‫هانز هۆپف‪ .‬شەڕانگێزیی له‌چارەسەری‬ ‫ش���یکارییدا لەگەڵ مندااڵن‌و گەنجان‪.‬‬ ‫فاندن هۆیک ـ ڕوپ ڕێشت‪ .‬گوێتینگن‪.‬‬ ‫‪ .1998‬ل ‪ .» 19‬ب���ەاڵم الکان‬ ‫زەمینەیەک���ی گرنگ دەس���ازێنێت کە‬ ‫هەتا بەبێ بنەمای بایۆلۆژی دەتوانین‬ ‫قسە لەس���ەر غەریزەی مەرگ بکەین‪.‬‬ ‫ئەوەی گرنگ���ە الکان بەبێ ئەوەی زۆر‬ ‫قسە له‌پەیوەندی سیاسی‌و کۆمەاڵیەتی‬ ‫ب���کات‪ ،‬به‌مانا مارکس���ییەکەی‪ ،‬واتە‬ ‫بەب���ێ ڕوانی���ن له‌وێران���کاری وەک‬ ‫پەرچەکردارێک���ی دەرونی دژ به‌قەهرو‬ ‫ژێردەستی مرۆڤەکان‪ ،‬غەریزەی مەرگ‬ ‫دەباتەوە سەر س���یاقێکی کۆمەاڵیەتی‬ ‫دی کە زمانە‪ .‬ژیژیک لەس���ەر ڕێڕەوی‬ ‫الکان دەمێنێتەوە‪ ،‬بەاڵم ئەو ڕەنگێکی‬ ‫هیگڵی دەبەخش���ێتە غەریزەی مەرگ‪،‬‬ ‫واتە دەیگۆڕێت بۆ تێرمێکی فەلسەفی‪،‬‬ ‫بۆ هێزێک کە دەش���ێت له‌فیکردا پتر‬ ‫س���وودی لێببینین تا له‌چارەس���ەری‬ ‫نەخۆش���ی‌و دۆخی دەرونی���دا‪ .‬بەپێی‬ ‫ژیژیک غەریزەی مەرگ نیشانەی ئەوەیە‬ ‫کە دەزگای دەرونیم���ان میکانیزمێکی‬ ‫کوێرانەی دووبارەکردن���ەوەی تێدایە‪،‬‬ ‫کە هی���چ پەیوەندیەکی راس���تەوخۆی‬ ‫به‌بنەم���ای ل���ەزەت ی���ان غەری���زەی‬ ‫مان���ەوەوە نیی���ە‪ .‬ئەم خواس���تە بۆ‬ ‫م���ردن‌و وێرانکاری‪ ،‬داتاش���راوی هیچ‬ ‫پرۆس���ەیەکی نامۆبوونی کۆمەاڵیەتیش‬ ‫نییە‪ ،‬بەڵکو «هەلومەرجێکی وجودی»‬ ‫ی���ە‪ ،‬کە راک���ردن‌و دەرباز ب���وون لێی‬ ‫ئەس���تەمە‪ .‬بەبڕوای ژیژی���ک‪ ،‬دەبێت‬ ‫دان بەو تاریکییەی ناو مرۆڤدا بنێین‪،‬‬ ‫دەبێت ه���ەوڵ نەدەین غەریزەی مەرگ‬ ‫البدەین‪ ،‬ی���ان له‌بیریبکەین‪ .‬هەوڵدان‬ ‫بۆ دروستکردنی مرۆڤێکی بێ ناکۆکی‪،‬‬ ‫ب���ێ تاریکی‪ ،‬ئاش���ت لەگ���ەڵ خۆیدا‪،‬‬ ‫مرۆڤایەت���ی بۆ جەنگ‌و جینۆس���اید‌و‬ ‫وێران���کاری ب���ردوە‪ ،‬دروس���تکردنی‬ ‫مرۆڤێک���ی نمونەیی ک���ە هەڵگری هیچ‬ ‫پارادۆکس���ێک نییە‪ ،‬له‌پش���ت هەموو‬ ‫کارەساتەکانە‪ ،‬مرۆڤ دەبێت هەوڵبدات‬ ‫لەگەڵ ئەو هێزە نەفیکەرەی ناو خۆیدا‬ ‫بگونجێت‪ .‬ژیژیک هەر لەس���ەر هەمان‬ ‫ئ���اوازی الکان���ی لەدایکبوون���ی زمان‬ ‫دەگێڕێتەوە بۆ غەریزەی مەرگ‪ .‬ژیژیک‬ ‫دەنوسێت غەریزەی مەرگ «گوزارشتە‬ ‫له‌نەفییەک���ی ڕادی���کاڵ‪ ..‬گوزارش���تە‬ ‫له‌لەدەس���تدانی هاوسەنگی سروشتی‪،‬‬ ‫خلیسکانێکی نەخۆشانەیە‪ ،‬کە له‌ڕەوتی‬ ‫ژیانی مرۆڤدا دەبێتە مایەی دەرکەوتنی‬ ‫زم���ان»‪« .‬بڕوانە‪ ،‬س�ل�اڤو ژیژیک ‪.‬‬ ‫بڵندگەراترینی هەموو هێستیرییەکان‪.‬‬ ‫دەرونشیکار‌و فەلسەفەی ئایدیالیستی‬ ‫ئەڵمانی‪ .‬توریا‌و کانت‪ ،‬بەرلین‪ ،‬فییەنا‪.‬‬ ‫‪ ،1992‬ل ‪ .»151‬ژیژی���ک وەک الکان‪،‬‬ ‫غەریزەی مەرگ به‌هێزێکی دروس���تکەر‬ ‫دەزانێت‪ ،‬لەبەرئەوەی ئەو نەفییەیە کە‬ ‫فەزاکان بۆ شتی نوێدەکاتەوە‪ ،‬ژیژیک‬ ‫دەڵێ���ت غەری���زەی م���ەرگ «ئەگەرە‬ ‫نامێژوویی���ەکان» وێنەدەکات«هەمان‬ ‫س���ەرچاوەی پێش���و ‪ .»158‬وتەزای‬ ‫«ئەگ���ەرە نامێژوویی���ەکان» ـ���ی‬ ‫ژیژی���ک‪ ،‬وتەزایەکی گرنگە‪« .‬ئەگەری‬ ‫مێژوویی» ئەوەیە کە خودی سیس���تم‬ ‫دەتوانێ���ت پێشکەش���یبکات‪ ،‬ب���ەاڵم‬ ‫«ئەگەری نامێژوویی» بریتییە له‌کۆی‬ ‫ئەو ئەگەران���ەی له‌سیس���تمی زمان‌و‬

‫هەوڵدان بۆ‬ ‫دروستکردنی‬ ‫مرۆڤێکی بێ‬ ‫ناکۆکی‪ ،‬بێ‬ ‫تاریکی‪ ،‬ئاشت‬ ‫لەگەڵ خۆیدا‪،‬‬ ‫مرۆڤایەتی بۆ‬ ‫جەنگ‌و جینۆساید‌و‬ ‫وێرانکاری بردوە‪،‬‬ ‫دروستکردنی‬ ‫مرۆڤێکی نمونەیی‬ ‫کە هەڵگری هیچ‬ ‫پارادۆکسێک نییە‪،‬‬ ‫له‌پشت هەموو‬ ‫کارەساتەکانە‬ ‫بیرکردنەوەش���دا جێگای���ان نابێتەوە‪.‬‬ ‫ئەگەری نامێژوویی ئەو سنورانەیە کە‬ ‫سیستم له‌گەشەی خۆیدا بەریدەکەوێت‪،‬‬ ‫ئ���ەو خ���اڵ‌و ش���ێواز‌و ژیانانەی���ە کە‬ ‫به‌توانای تێگەیش���تن‌و ڕاڤەو ڕوانینی‬ ‫ئێس���تای ئێم���ە نابینرێ���ن‪ .‬غەریزەی‬ ‫مەرگ لەوەدا دروستکەرە کە دەتوانێت‬ ‫ڕوخێنەر بێ���ت‪ ،‬ڕوخێنەرێکی ڕادیکال‬ ‫بۆ تەواوی شێوەکانی گوزارشت‪ ،‬واتە‬ ‫پاککردنەوەی فەزاکەیە به‌تەواوی‪ ،‬ئەو‬ ‫نەفییە ڕادیکالەیە له‌پشتییەوە ئاسۆی‬ ‫لەدایکبوونی نوێ دەبینرێت‪.‬‬ ‫ژیژیک‪ ،‬لەسەر ئەم نەفییە رادیکالە‪،‬‬ ‫زۆرجار نمونەی هێناوەتەوە کە مانایەکی‬ ‫هیگڵی به‌غەریزەی مەرگ دەبەخش���ن‪،‬‬ ‫غەریزەی مەرگ وەک هەڵگێڕانەوەیەکی‬ ‫تەواوەتی پەیوەندییە سەمبولییەکان‪،‬‬ ‫وەک تێکدانی ئەو هاوکێشەیەی لۆژیکی‬ ‫ڕەمزی نێ���وان ش���تەکان ڕادەگرێت‪.‬‬ ‫لێ���رەدا ب���ۆ زیات���ر ڕونکردن���ەوەی‬ ‫مەبەس���تی ژیژیک‪ ،‬نمونەیەک له‌یەکێ‬ ‫له‌دوا کتێبەکان���ی دەهێنمەوە «ڕۆحە‬ ‫خراپەکان���ی هەرێمەکانی ئاس���مان»‪،‬‬ ‫ک���ە تا ئەندازەیەک مەبەس���تی ژیژیک‬ ‫له‌مان���ای «تێکدان���ی سیس���تمی‬ ‫ڕەم���زی» ڕووندەکات���ەوە‪ .‬نمونەکەی‬ ‫ژیژی���ک له‌فیلمی «ئەوان���ەی هەردەم‬ ‫گوم���ان لێکراون» برایان س���نگەرەوە‬ ‫وەرگی���راوە‪ .‬له‌فیلمەک���ەدا چیرۆک���ی‬ ‫کەسێک هەیە «کایزەر سوزا»‪ ،‬ڕۆژێک‬ ‫دەگەڕێتەوە م���اڵ‌و دەبینێت ژنەکەی‌و‬ ‫کچەک���ەی لەالیەن باندێک چەقۆکێش‌و‬ ‫تاوانکارەوە دەس���ت بەسەرکراون‪ ،‬کە‬ ‫گروپێکی س���ەر به‌مافی���ای بولگارین‪.‬‬ ‫کایزەر س���وزا بۆئەوەی نەکەوێتە ژێر‬ ‫ڕەحمەت���ی ئ���ەو بان���دەوە‪ ،‬بۆئەوەی‬ ‫ئەوان نەیانکرێت ژن‌و منداڵەکەی وەک‬ ‫کەرەستە دژی ئەو بەکاربهێنن‪ ،‬لەوێدا‬ ‫بەدەستی خۆی‪ ،‬ژن‌و کچە بچوکەکەی‬ ‫خ���ۆی دەکوژێت‌و بڕی���اردەدات ژیانی‬ ‫ب���ۆ ش���ەڕ‌و لەناوب���ردن‌و قڕانکردنی‬ ‫یەکەیەکەی ئەوان���ە تەرخانبکات‪ ،‬کە‬ ‫ناچاری ئەوەیان کردوە جۆرە کارێکی‬ ‫وا ئەنجامبدات‪ .‬لێرەدا ڕاڤەی ژیژیک بۆ‬ ‫دیمەنەکە بڕێکی زۆر له‌مانای «تێکدانی‬ ‫ڕێکخستنی سەمبولی» ڕووندەکاتەوە‪.‬‬ ‫ژیژیک لەوێدا س���ەبارەت به‌سوبێکتی‬ ‫شۆڕشگێڕ دەنوسێت‪...‬‬

‫»» ‪19‬‬


‫‪6‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫ورده‌كاریه‌كان ‌ی پێكهێنانی‌ كابینه‌ ‌ی شه‌ش له‌زار ‌ی ئه‌مه‌ریكیه‌كانه‌وه‌‬

‫ویكیلیكس‪ :‬ناكۆكیه‌كانی‌ یه‌كێتی‌‌و پارت ‌ی كورد دورده‌خاته‌و‌ه له‌ئامانج ‌ه نه‌ته‌وه‌یه‌كان‬ ‫فازڵ میرانی‌‪ :‬یه‌كێت ‌ی زیاد له‌راده‌ی‌ خۆ ‌ی داواده‌كات‌و به‌نیه‌تێك ‌ی باشه‌وه‌ گفتوگۆ ناكات‬ ‫هه‌بوه‌ ب����ۆ پێدان����ی‌ وه‌زاره‌ته‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫دارای����ی‌‌و س����امانه‌ سروش����تیه‌كان‬ ‫به‌پارتی‌‪ ،‬مه‌رجه‌كه‌ش ئه‌وه‌ بوه‌ كه‌‬ ‫له‌روی‌ ستافه‌وه‌ به‌شێوه‌ی‌ ئاسۆیی‌و‬ ‫ستونی‌‪ ،‬هه‌مان ئه‌ندام‌و الیه‌نگرانی‌‬ ‫یه‌كێت����ی‌ له‌و وه‌زاره‌تان����ه‌دا بونیان‬ ‫هه‌بێت‪.‬‬ ‫بابه‌ت‪ :‬په‌یوه‌ندیه‌كانی‌ نێوان‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارتی‌‪ ،‬دانوستانه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫پێكهێنانی‌ كابینه‌ لێكترازان‬ ‫نیشانده‌ده‌ن‬ ‫ئای‌ دی‌‪08BAGHDAD1650 :‬‬ ‫سه‌رچاوه‌‪ :‬باڵیۆزخانه‌ی‌ ئه‌مریكا‬ ‫له‌به‌غدا‬ ‫به‌روار‪30 :‬ی‌ ئایاری‌ ‪2008‬‬ ‫پوخته‌‪:‬‬ ‫له‌رێگه‌ی‌ كۆمه‌ڵێك گفتوگۆی‌ فراوان‬ ‫له‌گه‌ڵ به‌رپرسانی‌ حزبی‌‌و ناڕه‌زایه‌تی‌‬ ‫جه‌م����اوه‌ری له‌میدیاكان����ه‌وه‌‪ ،‬تیمی‌‬ ‫ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌ هه‌رێمیی‌ ئه‌مریكا‬ ‫له‌هه‌ولێ����ر ب����ۆی‌ ده‌ركه‌وت����وه‌ كه‌‬ ‫بێمتمانه‌یی‌‪ ،‬چاوچنۆكی‌‌و فرتوفێڵی‌‬ ‫سیاسی تاڕاده‌یه‌كی‌ زۆر بڕیاره‌كانی‌‬ ‫س����ه‌باره‌ت به‌كابینه‌ی‌ شه‌ش����ه‌می‌‬ ‫حكومه‌ت����ی‌ هه‌رێم����ی‌ كوردس����تان‬ ‫په‌كخستوه‌‪ .‬س����ه‌ره‌ڕای‌ تێپه‌ڕبونی‌‬ ‫ئا‪ :‬هاوكار حسێن‬ ‫شه‌ش مانگ به‌سه‌ر دانوستانه‌كانی‌‬ ‫به‌ڵگه‌نامه‌یه‌كی‌ نهێنی‌ ئاش����كرای نێ����وان مه‌كته‌بی‌ سیاس����یی‌ پارتی‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬یه‌كێت����ی‌‌و پارت����ی‌ به‌هۆی‌ دیموكرات����ی‌ كوردس����تان‌و یه‌كێتی‌‬ ‫بێمتمانه‌ییان به‌رامبه‌ر یه‌كتری‌‪ ،‬پاش نیش����تمانی‌ كوردس����تان‪ ،‬هێش����تا‬ ‫نزیكه‌ی‌ ‪ 18‬كۆبون����ه‌وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌‬ ‫سیاسی‪ ،‬نه‌یانتوانیوه‌ بگه‌نه‌ بڕیاری‌‬ ‫كۆتایی‌ له‌باره‌ی‌ پێكهێنانی‌ كابینه‌ی‌‬ ‫شه‌ش����ه‌مه‌وه‌‪ .‬هاوكات ئه‌مریكیه‌كان‬ ‫هۆش����داریانداوه‌ ب����ه‌و دو حزبه‌ كه‌‬ ‫درێ����ژه‌دان به‌ناكۆكیه‌كانیان‪ ،‬كورد‬ ‫دورده‌خات����ه‌وه‌ له‌به‌ده‌س����تهێنانی‌‬ ‫ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌یی����ه‌كان‪ ،‬به‌تایبه‌تی‌‬ ‫له‌كه‌رك����وك‪ .‬ف����ازل میرانی����ش‬ ‫رایگه‌یاندوه‌‪ ،‬یه‌كێتی‌ زیاد له‌راده‌ی‌‬ ‫خ����ۆی‌ داواده‌كات‌و به‌نیه‌تێك����ی‌‬ ‫باشه‌وه‌ گفتوگۆ ناكات‪ .‬هێشتنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئاشتی‌ هه‌ورامیش له‌پۆسته‌كه‌ی‌ بۆ‬ ‫دڵڕازیكردنی‌ یه‌كێتی‌ بوه‌‪.‬‬ ‫پێگ����ه‌ی‌ ره‌س����می‌ ویكیلیك����س‪،‬‬ ‫له‌به‌ڵگه‌نامه‌یه‌ك����ی‌ نهێنی����دا ئاماژه‌‬ ‫ب����ه‌وه‌ ده‌كات ك����ه‌ ناكۆكیه‌كان����ی‌‬ ‫نێوان یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ شتێكی‌ نوێ‬ ‫نی����ه‌‪ ،‬په‌یوه‌ندیه‌كانی‌ نێوان ئه‌و دو‬ ‫حزبه‌ یه‌كێكه‌ له‌ناكۆكیه‌ ئاڵۆزه‌كان‬ ‫ك����ه‌ كاریگ����ه‌ری‌ كه‌س����ایه‌تیه‌كان‌و‬ ‫بێمتمانه‌یی‌‌و فه‌سادی‌ به‌سه‌ره‌وه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و به‌ڵگه‌نامه‌ی����ه‌ ك����ه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫تیم����ی‌ ئاوه‌دانكردن����ه‌وه‌ی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫ئه‌مری����كا له‌هه‌ولێ����ر ئاماده‌كراوه‌و‬ ‫پاشان ئاراسته‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ ده‌ره‌وه‌و‬ ‫باڵیۆزخانه‌ی‌ ئه‌مریكا له‌به‌غداد كراوه‌‪،‬‬ ‫تێیدا هات����وه‌‪" ،‬ناكۆكیه‌ حزبیه‌كان‪،‬‬ ‫كورد دورده‌خاته‌وه‌ له‌به‌ده‌ستهێنانی‌‬ ‫ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی‌‌و له‌ئاس����تی‌‬ ‫ش����ه‌قامی‌ كوردیشدا ناڕه‌زایه‌تیه‌كان‬ ‫زی����ادده‌كات‪ .‬ملمالنێكان����ی‌ نێوان‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ سلبی‌‬ ‫كارده‌كاته‌ سه‌ر خواسته‌كانی‌ كورد‬ ‫له‌كه‌رك����وك‪ .‬خ����راپ ئیداره‌دان����ی‌‬ ‫ئ����ه‌م ملمالنێیه‌ش له‌چه‌ن����د مانگی‌‬ ‫رابردودا دورنیه‌ مه‌له‌س����ه‌ هه‌رێمی‌‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌یه‌كان دوابخات"‪.‬‬ ‫به‌رپرس����انی‌ ئه‌مری����كا یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارتی‌ رێنوێنی‌ ده‌كات بۆ یه‌كخستنی‌‬ ‫ریزه‌كانیان پته‌وكردنی‌ پێگه‌ی‌ كورد‬ ‫له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ سنوری‌ ئیداره‌ی‌ هه‌رێم‌و نه‌یانتوانی����وه‌ بگه‌نه‌ بڕیاری‌ كۆتایی‌‬ ‫ده‌ڵێ����ت‪ " ،‬پێكهێنان����ی‌ به‌ره‌یه‌كی‌ له‌ب����اره‌ی‌ پۆس����ته‌كانی‌ كابین����ه‌ی‌‬ ‫یه‌كگرتو پێویسته‌ بۆ یه‌كالكردنه‌وه‌ی‌ شه‌شه‌وه‌‪ .‬ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ی‌ زۆرترین‬ ‫ناكۆكی����ان له‌س����ه‌ره‌ وه‌زاره‌ته‌كانی‌‬ ‫مه‌سه‌له‌ی‌ ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان"‪.‬‬ ‫له‌به‌ڵگه‌نامه‌ك����ه‌دا دارایی‌‪ ،‬س����امانه‌ سروش����تیه‌كان‌و‬ ‫ه����اوكات‬ ‫س����كرتێری‌ گش����تیی‌ پارت����ی‌ پالندان����ان ك����ه‌ ئ����ه‌م وه‌زاره‌تان����ه‌‬ ‫دیموكراتی‌ كوردستان فازڵ میرانی‌‪ ،‬زۆرتری����ن ئیمكانیات����ی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫به‌س����تافی‌ تیمی‌ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌ هه‌رێ����م داگیرده‌ك����ه‌ن‪ .‬ئاڵوگ����ۆڕی‌‬ ‫راگه‌یاندوه‌‪ ،‬یه‌كێت����ی‌ زیاد له‌راده‌ی‌ وه‌زاره‌ته‌كان‌و هێرش����ی‌ ب����ه‌رده‌وام‬ ‫خ����ۆی‌ داواده‌كات‌و به‌نیه‌تێك����ی‌ بۆس����ه‌ر یه‌كتری‌ له‌نێوان یه‌كێتی‌‌و‬ ‫باش����ه‌وه‌ گفتوگۆ ن����اكات‪ .‬ئاماژه‌ی‌ پارتیدا ناوبه‌ن����او دوباره‌ده‌بێته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌وه‌ش ك����ردوه‌ كه‌ هێش����تنه‌وه‌ی‌ هه‌ردو حزب ده‌بێ����ت جیاوازیه‌كانی‌‬ ‫ئاش����تی‌ هه‌ورامی‌ له‌پۆسته‌كه‌ی‌ بۆ نێوانیان كۆتایی پێبهێنن‌و یه‌كگرتوبن‬ ‫ب����ۆ مامه‌ڵه‌ك����ردن له‌گه‌ڵ فش����اری‌‬ ‫دڵڕازیكردنی‌ یه‌كێتی‌ بوه‌‪.‬‬ ‫به‌پێی‌ به‌ڵگه‌نامه‌كه‌ یه‌كێتی‌ مه‌رجی‌ ب����ه‌رده‌وام بۆ وه‌رگرتن����ی‌ بڕیارێك‬

‫له‌باره‌ی‌ كه‌رك����وك‌و ناوچه‌ ناكۆكی‌‬ ‫له‌سه‌ره‌كان‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌وڵبده‌ن بۆ‬ ‫داڕشتنی‌ یاس����ایه‌ك بۆ هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگاكان له‌عێراق‪.‬‬ ‫حزبه‌كان وه‌ك ده‌ره‌به‌گ‬ ‫هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ن‬ ‫دانوس����تانه‌كانی‌ نێ����وان پارت����ی‌‬ ‫دیموكرات����ی‌ كوردس����تان‌و یه‌كێتی‌‬ ‫نیش����تمانی‌ كوردس����تان له‌ن����او‬ ‫ناكۆكیه‌ درێژخایه‌نه‌كانیاندا قه‌تیس‬ ‫ب����وه‌‪ ،‬به‌ه����ۆی‌ بێمتمانه‌ی����ی‌ قوڵ‌و‬ ‫بێتواناییان له‌ئیداره‌دانی‌ س����ه‌رمایه‌‬ ‫سیاس����ییه‌كانیان‌و رێككه‌وتنه‌كاندا‪.‬‬ ‫پ����اش نزیك����ه‌ی‌ ش����ه‌ش هه‌فت����ه‌‬ ‫له‌كۆبونه‌وه‌ هه‌فتانه‌ییه‌كان‌و نزیكه‌ی‌‬ ‫‪ 18‬كۆبونه‌وه‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی‬ ‫له‌ماوه‌ی‌ ‪ 5‬مانگی‌ رابردودا‪ ،‬ئه‌و دو‬ ‫حزبه‌ ركابه‌ره‌ی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫(یه‌كێتی‌‌و پارتی‌) هێشتا نه‌گه‌یشتونه‌‬ ‫رێككه‌وتنێ����ك له‌ب����اره‌ی‌ كابینه‌ی‌‬ ‫نوێوه‌‪ .‬سه‌ركرده‌ی‌ حزبه‌كان ئه‌وه‌یان‬ ‫بۆ تیمی‌ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌ ئه‌مریكا‬ ‫ئاش����كراكردوه‌ ك����ه‌ كۆبونه‌وه‌كانی‌‬ ‫تایبه‌ت به‌ دانوس����تانی‌ پێكهێنانی‌‬ ‫كابینه‌ی‌ ن����وێ پڕ ناكۆك����ی‌ بون‪،‬‬ ‫هه‌ریه‌ك له‌یه‌كێتی‌‌و پارتیش یه‌كتری‬ ‫تۆمه‌تبارده‌كه‌ن به‌س����ودوه‌رگرتن‌و‬ ‫نه‌چونه‌ گفتوگۆكان����ه‌وه‌ به‌نیه‌تێكی‌‬ ‫باش����ه‌وه‌‪ .‬س����ه‌ره‌ڕای‌ زیادبون����ی‌‬ ‫به‌رده‌وام����ی‌ ناكۆكیه‌ ئاش����كراكان‪،‬‬ ‫به‌رپرس����ه‌ حزبیه‌كان پێمان ده‌ڵێن‬

‫ك����ه‌م بایه‌خه‌كان����ی‌ وه‌ك وه‌زاره‌تی‌‬ ‫داد ده‌درێ����ت به‌توركمان‪ ،‬وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌نی‌ بۆ مه‌سحیه‌كان‪،‬‬ ‫وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ له‌گه‌ڵ پێشمه‌رگه‌‪،‬‬ ‫وه‌زاره‌تی‌ س����امانه‌ سروش����تیه‌كان‬ ‫له‌گه‌ڵ ناوخۆ دابه‌ش����ده‌كرێن به‌سه‌ر‬ ‫دو پاكێجه‌ك����ه‌دا‪ .‬له‌س����ه‌ره‌تادا‬ ‫یه‌كێت����ی‌ وه‌زاره‌ته‌كان����ی‌ ناوخ����ۆو‬ ‫سامانه‌ سروشتیه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردبو‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ش هانی‌ پارتی‌ دا داوابكات بۆ‬ ‫ش����ه‌ش مانگی‌ تر وه‌زاره‌تی‌ سامانی‌‬ ‫سروشتیه‌كانی‌ به‌ده‌سته‌وه‌ بێت‪ ،‬تا‬ ‫له‌و ماوه‌یه‌دا رێككه‌وتنه‌كانی‌ تایبه‌ت‬ ‫به‌ به‌رهه‌مهێنانی‌ نه‌وت ته‌واوبكات‪.‬‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌الی����ه‌ن پارتی����ه‌وه‌ به‌وه‌‬ ‫وه‌اڵمی‌ درایه‌وه‌‪ ،‬بۆ ماوه‌ی‌ ش����ه‌ش‬ ‫مانگ وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ به‌ده‌س����ته‌وه‌‬ ‫بێت‪ ،‬دوای‌ ئ����ه‌وه‌ له‌گه‌ڵ وه‌زاره‌تی‌‬ ‫سامانه‌ سروش����تیه‌كاندا ئاڵوگۆڕی‌‬ ‫ده‌ك����ه‌ن‪ .‬پارتی‌ رازی ب����و به‌وه‌ی‌‬ ‫جێگری‌ وه‌زیری‌ دارایی‌‪ ،‬كه‌ پارتیه‌‪،‬‬ ‫هه‌مان ده‌س����ه‌اڵتی‌ وه‌زیری‌ هه‌بێت‬ ‫كه‌ یه‌كێتی����ه‌‪ .‬له‌به‌رامبه‌ردا یه‌كێتی‌‬ ‫به‌و رێككه‌وتنه‌ ناهاوس����ه‌نگه‌ رازی‬ ‫نه‌بوو له‌بری‌ ئه‌وه‌ پێشنیاری‌ كردوه‌‬ ‫پارتی‌ وه‌زاره‌ته‌كانی‌ دارایی‌‌و سامانه‌‬ ‫سروشتیه‌كان وه‌ربگرێت‌و یه‌كێتیش‬ ‫وه‌زاره‌تێك����ی‌ ب����ااڵ وه‌ربگرێ����ت‪،‬‬ ‫به‌مه‌رجێ����ك وه‌زاره‌ته‌كانی‌ دارایی‌‌و‬ ‫سامانه‌ سروشتیه‌كان له‌روی‌ ستافه‌وه‌‬ ‫به‌شێوه‌ی‌ ئاسۆیی‌و ستونی‌‪ ،‬هه‌مان‬ ‫كارمه‌ندی‌ یه‌كێتی‌ له‌خۆبگرێت‪.‬‬

‫ی ناكۆكیه‌كانی‌ نێوان‬ ‫ئه‌و وه‌زاره‌تانه‌ ‌‬ ‫بێمتمانه‌یی‌‪،‬‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارتی‌‬ ‫زۆرترین‬ ‫چاوچنۆكی‌‌و‬ ‫فرتوفێڵی‌ سیاسی ناكۆكیان له‌سه‌ره‌ شتێكی‌ نوێ نیه‌‪،‬‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌كانی‌‬ ‫وه‌زاره‌ته‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫تاڕاده‌یه‌كی‌‬ ‫زۆر بڕیاره‌كانی‌ دارایی‌‪ ،‬سامانه‌ نێوان ئه‌و دو حزبه‌‬ ‫یه‌كێكه‌ له‌ناكۆكیه‌‬ ‫سروشتیه‌كان‌و‬ ‫سه‌باره‌ت‬ ‫ئاڵۆزه‌كان‬ ‫پالندانانن كه‌‬ ‫به‌پێکهێنانی‬ ‫ئه‌م وه‌زاره‌تانه‌ كه‌ كاریگه‌ری‌‬ ‫‌كابینه‌ی‌‬ ‫كه‌سایه‌تیه‌كان‌و‬ ‫زۆرترین‬ ‫حكومه‌تی‌‬ ‫بێمتمانه‌یی‌‌و‬ ‫ئیمكانیاتی‌‬ ‫هه‌رێمی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم فه‌سادی‌‬ ‫كوردستان‬ ‫به‌سه‌ره‌وه‌یه‌‬ ‫داگیرده‌كه‌ن‬ ‫په‌كخستو‬

‫كه‌ چاوه‌ڕوانناكرێ����ت كابینه‌ی‌ نوێ‬ ‫رابگه‌یه‌نرێت تا ئه‌و كاته‌ی‌ نێچیرڤان‬ ‫بارزان����ی‌ له‌ئه‌مری����كا نه‌گه‌ڕێت����ه‌وه‌‬ ‫له‌كۆتایی‌ مانگی‌ ئایاردا‪.‬‬ ‫گفتوگۆ ئاڵۆزه‌كان‬ ‫چاره‌سه‌ری‌ كه‌میان پێی ‌ه‬ ‫ئه‌ندامێك����ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����یی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ ب����ه‌ تیمی‌ ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌مری����كای‌ راگه‌یان����د‪ ،‬له‌نوێتری����ن‬ ‫گفتوگ����ۆی‌ تایبه‌ت ب����ه‌ پێكهێنانی‌‬ ‫كابین����ه‌ی‌ نوێ����دا‪ ،‬پێش����نیارێك‬ ‫له‌شێوه‌ی‌ دو به‌ش یان دو پاكێجی‌‬ ‫وه‌زاری����ی‌ خرایه‌ڕو‪ ،‬هه‌ریه‌كێكیان ‪8‬‬ ‫وه‌زاره‌تی‌ له‌خۆی‌ گرتوه‌‪ .‬وه‌زاره‌ته‌‬

‫رێككه‌وتن له‌سه‌ر كابینه‌ی‌ ئێستا‬ ‫وێ����ڕای‌ راگه‌یاندن����ی‌ كابین����ه‌ی‌‬ ‫نوێ‌ له‌مانگی‌ نیس����اندا‪ ،‬حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێ����م به‌مش����ێوه‌یه‌ی‌ ئێس����تای‌‬ ‫به‌رده‌واده‌بێت‪ ،‬تائێستاش كابینه‌ی‬ ‫كۆتای����ی‌ پێشكه‌ش����ی‌ په‌رله‌مان����ی‌‬ ‫كوردستان نه‌كراوه‌ بۆ په‌سندكردن‪.‬‬ ‫(به‌گش����تی په‌رله‌مانی‌ كوردس����تان‬ ‫ته‌نها رۆڵی‌ مۆرێكی‌ ده‌ستی‌ ده‌بینێت‬ ‫بۆ په‌سندكردنی‌ بڕیاره‌كانی‌ حزب)‪.‬‬ ‫رۆژی‌ ‪14‬ی‌ نیسانی‌ ‪ ،2008‬سكرتێری‌‬ ‫گشتیی‌ پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان‬ ‫ف����ازڵ میران����ی‌‪ ،‬به‌س����تافی‌ تیمی‌‬ ‫ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی‌ راگه‌یاند‪ ،‬یه‌كێتی‌‬

‫زیاد ل���ه‌راده‌ی‌ خ���ۆی‌ داواده‌كات‌و‬ ‫به‌نیه‌تێكی‌ باشه‌وه‌ گفتوگۆ ناكات‪.‬‬ ‫وتیشی‌‪ :‬له‌ئێستادا پارتی‌ وه‌زاره‌تی‌‬ ‫سامانه‌ سروش���تیه‌كانی‌ به‌ده‌سته‌وه‌‬ ‫ده‌مێنێت���ه‌وه‌‪ ،‬بۆئ���ه‌وه‌ی‌ ئاش���تی‌‬ ‫هه‌ورام���ی‌ بتوانێ���ت به‌رده‌وامبێت‬ ‫له‌دانوستانه‌كانی‌ تایبه‌ت به‌گرێبه‌سته‌‬ ‫نه‌وتیه‌كان‪ .‬میران���ی‌ به‌دورودرێژی‌‬ ‫باس���ی‌ له‌وه‌ كرد كه‌ چۆن له‌رێگه‌ی‌‬ ‫یه‌كێتی���ه‌وه‌ ئاش���تی‌ هه‌ورام���ی‌ به‌‬ ‫پارتی‌ ناس���ێنراوه‌ ك���ه‌ ته‌نها وه‌ك‬ ‫كه‌س���ێكی‌ ته‌كنۆك���رات مامه‌ڵ���ه‌ی‌‬ ‫ك���ردوه‌‪ .‬ئاماژه‌ی‌ ب���ه‌وه‌ش كرد كه‌‬ ‫هێشتنه‌وه‌ی‌ هه‌ورامی‌ له‌پۆسته‌كه‌ی‌‬ ‫پێویست ناكات وه‌ك سه‌ركه‌وتنێك‬ ‫بۆ پارتی‌ لێكبدرێت���ه‌وه‌‪ ،‬به‌ڵكو بۆ‬ ‫دڵڕازیكردنی‌ یه‌كێت���ی‌ بوه‌‪ .‬میرانی‌‬ ‫س���كااڵی‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ كرد ك���ه‌ دواتر‬ ‫یه‌كێتی‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ بۆ س���ه‌ر مێزی‌‬ ‫گفتوگ���ۆكان‌و داوای‌ وه‌زاره‌ت���ی‌‬ ‫پالندانان���ی‌ كردوه‌ كه‌ خه‌رجیه‌كانی‌‬ ‫نزیك���ه‌ی‌ ‪40%‬ی‌ بودج���ه‌ی‌ ‪2008‬ی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستانی‌ له‌ژێر ده‌سته‌‪.‬‬ ‫میرانی‌ وت���ی‌‪ ،‬ئه‌مه‌ به‌الی‌ پارتیه‌وه‌‬ ‫مای���ه‌ی‌ قبوڵك���ردن نی���ه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫ئاڵوگۆڕی‌ وه‌زاره‌ته‌كان به‌ژماره‌یه‌كی‌‬ ‫زۆری‌ كارمه‌ن���دو ده‌س���ه‌اڵتی‌‬ ‫دامه‌زراندن���ه‌وه‌‪ ،‬وه‌ك وه‌زاره‌ته‌كانی‌‬ ‫ته‌ندروستی‌‪ ،‬كش���توكاڵ‌و په‌روه‌رده‌‬ ‫ده‌كرێ���ت گفتوگۆی���ان له‌ب���اره‌وه‌‬ ‫بكرێ���ت‪ .‬باس���ی‌ له‌وه‌ش ك���رد كه‌‬ ‫ده‌چێت بۆ دوكان‌و شه‌وه‌كه‌ی‌ له‌وێ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ كۆسره‌ت ره‌س���وڵ ده‌بێت‪.‬‬ ‫(تێبینی‌‪ :‬كۆسره‌ت ره‌سوڵ جێگری‌‬ ‫س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێم���ه‌) بۆ گه‌یش���تن‬ ‫به‌دوای���ن ورده‌كاری���ه‌كان‪( .‬فازڵ‬ ‫میرانی‌‪ ،‬له‌هاوسه‌ره‌كه‌ی‌ پێشوی‌ ‪3‬‬ ‫كوڕی‌ هه‌ی���ه‌و یه‌كێكیان له‌ویالیه‌تی‌‬ ‫ڤێرجینیا ده‌ژی���ت‪ .‬میرانی‌ ده‌ڵێت‪،‬‬ ‫س���ااڵنه‌ ‪ 9000‬دۆالر (‪ 90‬وه‌ره‌ق���ه‌)‬ ‫وه‌ك باج���ی‌ موڵكه‌كانی‌ كوڕه‌كه‌ی‌‬ ‫ده‌دات به‌حكومه‌ت���ی‌ ئه‌مریكا‪ .‬ئه‌و‬ ‫كوڕه‌ی‌ میران���ی‌ خاوه‌نی‌ ‪ 5‬منداڵه‌و‬ ‫ئیش بۆ كۆمپانی���ای‌ هۆندا ده‌كات‬ ‫وه‌ك به‌ڕێوه‌به‌ری‌ فرۆش���تن‪ ،‬سااڵنه‌‬ ‫‪ 150‬هه‌زار دۆالری‌ ده‌ستده‌كه‌وێت)‪.‬‬ ‫پوخته‌‪:‬‬ ‫ناكۆكیه‌كانی‌ نێوان یه‌كێتی‌‌و پارت ‌‬ ‫ی‬ ‫ش���تێكی‌ نوێ نیه‌‪ ،‬په‌یوه‌ندیه‌كانی‌‬ ‫نێ���وان ئ���ه‌و دو حزب���ه‌ یه‌كێك���ه‌‬ ‫له‌ناكۆكیه‌ ئاڵۆزه‌كان كه‌ كاریگه‌ری‌‬ ‫ی‬ ‫كه‌سایه‌تیه‌كان‌و بێمتمانه‌یی‌‌و فه‌ساد ‌‬ ‫به‌سه‌ره‌وه‌یه‌‪ .‬سه‌ركرده‌ی‌ حزبه‌كان‬ ‫درك به‌وه‌ ده‌ك���ه‌ن كه‌ بۆ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارتی‌ پێویسته‌ چیتر وه‌ك دو هێزی‌‬ ‫ده‌ره‌به‌گ مامه‌ڵه‌نه‌كه‌ن‌و تێڕوانینی‌‬ ‫قوڵیان هه‌بێت بۆ حكومه‌تی‌ هه‌رێم‪.‬‬ ‫گفتوگ���ۆ به‌رده‌وام���ه‌كان له‌باره‌ی‌‬ ‫كابینه‌ی‌ نوێ‌و ناكۆكیه‌ حزبیه‌كان‪،‬‬ ‫كورد دورده‌خاته‌وه‌ له‌به‌ده‌ستهێنانی‌‬ ‫ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی‌‌و له‌ئاس���تی‌‬ ‫شه‌قامی‌ كوردیشدا ناڕه‌زایه‌تیه‌كان‬ ‫زی���ادده‌كات‪ .‬ملمالنێكان���ی‌ نێوان‬ ‫یه‌كێت���ی‌‌و پارت���ی‌ به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫سلبی‌ كارده‌كاته‌ سه‌ر خواسته‌كانی‌‬ ‫كورد له‌كه‌ركوك‪ .‬خراپ ئیداره‌دانی‌‬ ‫ئ���ه‌م ملمالنێیه‌ش له‌چه‌ن���د مانگی‌‬ ‫رابردودا دورنیه‌ مه‌له‌س���ه‌ هه‌رێمی‌‌و‬ ‫نه‌ته‌وه‌ی���ه‌كان دوابخ���ات‪ ،‬له‌وانه‌ش‬ ‫ئاماده‌كاری���ی‌ ب���ۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی‌‬ ‫پارێ���زگاكان‪،‬‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌‬ ‫په‌س���ندكردنی‌ ده‌س���توری‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردس���تان‪ ،‬ده‌ركردنی‌ یاس���اكانی‌‬ ‫هه‌ڵب���ژاردن‌و ئه‌نجومه‌نی‌ پارێزگای‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان‪ ،‬ئاماده‌كاریه‌كان‬ ‫ب���ۆ هه‌ڵبژاردنه‌كان���ی‌ هه‌رێم���ی‌‬ ‫كوردستان‪ ،‬هه‌وڵدان بۆ پێكهێنانی‌‬ ‫به‌ره‌یه‌ك���ی‌ یه‌كگرتو كه‌ پێویس���ته‌‬ ‫ب���ۆ یه‌كالكردن���ه‌وه‌ی‌ مه‌س���ه‌له‌ی‌‬ ‫ناوچه‌ جێناكۆكه‌كان‪ .‬وه‌النانی‌ ئه‌م‬ ‫ناكۆكیان���ه‌‪ ،‬واده‌كات هه‌ردو حزب‬ ‫سه‌رنج بخه‌نه‌سه‌ر په‌یوه‌ندیه‌كانیان‌و‬ ‫سیاس���ه‌تكردن له‌پارێزگاكانی‌ تردا‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌ له‌كاره‌ له‌پێش���ینه‌كانه‌ ئه‌گه‌ر‬ ‫یه‌كێتی‌‌و پارتی‌ ده‌خوازن كاریگه‌ری‌‬ ‫زیاتری���ان هه‌بێت له‌س���ه‌ر پرس���ه‌‬ ‫نه‌ته‌وه‌ییه‌كان‪.‬‬

‫ی‬ ‫خانه‌نشین ‌‬ ‫په‌رله‌مانتار‌وه‌ك‬ ‫الفاو‬ ‫ زۆرێ����ك هه‌ن ش����انازی‬‫ده‌كه‌ن بایی چه‌ند كورسی‬ ‫ده‌نگیان هێناوه‌ته‌وه‌‪ ,‬ئایا‬ ‫ده‌زان����ن له‌لیس����تێكی الواز‬ ‫بونایه‌ به‌ئه‌ندازه‌ی سه‌رۆك‬ ‫زان����ای قاره‌م����ان ده‌نگتان‬ ‫نه‌ده‌هێنای����ه‌وه‌؟ ئ����ه‌وه‌ی‬ ‫ده‌نگیداوه‌ به‌ره‌نگ‌و دو به‌ره‌‬ ‫بابی جه‌اللی‌و مه‌الیی داوه‌‪.‬‬ ‫ په‌رله‌مانتار هه‌یه‌ دوجار‬‫له‌پڕۆژه‌ی هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی‬ ‫خانه‌نش����ینی‬ ‫یاس����ای‬ ‫ن����اوی‬ ‫په‌رله‌مانت����اران‬ ‫نوسراوه‌‪ ,‬به‌م چوارساڵه‌ش‬ ‫هێن����ده‌ی كۆكردۆته‌وه‌ هه‌تا‬ ‫له‌ژیاندا بێت سكه‌ گوشه‌ی‬ ‫برس����ێتی نه‌گرێت‪ ,‬ته‌الری‬ ‫خانوه‌ك����ه‌ی ئه‌وه‌نده‌ به‌رزه‌‬ ‫خه‌ریك����ه‌ باڵده‌گرێ����ت‪,‬‬ ‫خۆی‌و خه‌زوره‌كانیش����ی بۆ‬ ‫تاهه‌تایه‌ خانه‌نشین كردوه‌‪,‬‬ ‫كه‌ داوای داخس����تنی ژماره‌‬ ‫بانكییه‌كانی����ان لێده‌كه‌یت‪,‬‬ ‫لێده‌ك����ه‌ن‪,‬‬ ‫قڕوقه‌پ����ی‬ ‫دێت����ه‌ س����ه‌ر شاش����ه‌ش‬ ‫ده‌ڵێ����ت نامانه‌وێ����ت خۆی‬ ‫خانه‌نش����ینییه‌كه‌مان ‌وه‌ك‬ ‫الفاو به‌ناچاری بۆ دێت‪.‬‬ ‫ سه‌رتیپ قه‌شقه‌یی ((بۆ‬‫ئیدریس نێچیرڤان بارزانی‌و‬ ‫محه‌مه‌د عه‌ل����ی باپیر ئێوه‌‬ ‫مافتان نی����ه‌ به‌نوێنه‌رایه‌تی‬ ‫ئێمه‌ قسه‌ بكه‌ن له‌كۆنگره‌‌و‬ ‫كۆنفراس����ه‌ جیهانی����ه‌كان‪،‬‬ ‫ئێ����وه‌ نه‌نوێن����ه‌ری گه‌نجن‬ ‫نه‌نوێن����ه‌ری میلل����ه‌ت))‬ ‫سیاسی كوردی هه‌مو كارو‬ ‫سیاسه‌تێكیان بۆ منداڵه‌كانی‬ ‫خۆیانه‌‪ ,‬ئه‌وان پۆسته‌كانی‌‬ ‫حكومه‌تیان هه‌مو برد‪ ,‬ئیتر‬ ‫ن����ۆره‌ی بردنی نوێنه‌رایه‌تی‬ ‫رێكخراوه‌كانه‌‪.‬‬ ‫حوسێن ئێزدان په‌نا((‬‫ئه‌وه‌ی به‌په‌نجه‌ی منه‌وه‌یه‌‬ ‫خه‌نه‌یه‌‪ ,‬مۆری هه‌ڵبژاردن‬ ‫نییه‌)) برا دیاره‌ ته‌ش����بیه‌‬ ‫نه‌بێ����ت پاخه‌س����وی بوكان‬ ‫بویته‌ خه‌نه‌ به‌نوكی په‌نجه‌‬ ‫ش����ایه‌دمانی چه‌پته‌وه‌یه‌‪,‬‬ ‫له‌س����ندوقه‌كانی كۆی����ه‌ش‬ ‫هه‌م����و ئه‌نواع‌و ئه‌ش����كال‬ ‫دیموكرات����ه‌كان ده‌نگی����ان‬ ‫به‌پ����دك‌و ین����ك دا‪,‬‬ ‫ده‌یانكوژن‌و تیرۆریان ده‌كه‌ن‬ ‫هه‌ر ده‌نگیشیان پێده‌ده‌ن‪.‬‬ ‫ ((بارزان����ی داوای‌‬‫س����ینگفراوانی الیه‌ن����ه‌كان‬ ‫ده‌كات له‌كات����ی راگه‌یاندنی‬ ‫ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان))‪,‬‬ ‫ته‌بع����ه‌ن نه‌تیجه‌ك����ه‌ی بۆ‬ ‫ئه‌و خۆش����ه‌ ئیتر لۆ داوای‬ ‫س����ینگفراوانی‌و قه‌بوڵكردن‬ ‫ناكه‌ن‪ ,‬ئه‌گ����ه‌ر ده‌نگێكی‬ ‫كه‌مت����ر بوای����ه‌‌واڵت����ی بۆ‬ ‫كورسییه‌ك‌وێرانده‌كرد‪.‬‬ ‫ ش����وان قه‌اڵدزه‌ی����ی‬‫((ئه‌گه‌ر له‌‪ 2‬كورسی‌ كه‌متر‬ ‫بهێنین له‌پرۆسه‌ی‌ سیاسی‌‬ ‫ده‌كش����ێینه‌وه‌")) گیان����ه‌‬ ‫پرس����ی ئالعه‌بدولعه‌زی����زت‬ ‫پێی����ه‌ بڕی����اری‌وا ق����ورس‬ ‫ده‌ده‌ی����ت‪ ,‬ئۆپۆزس����یۆن‬ ‫خۆیان له‌ده‌ره‌وه‌ی كورسی‌و‬ ‫له‌زه‌ته‌كان����ی ده‌س����ه‌اڵت‬ ‫رانه‌گ����رت ئه‌مج����ا نۆره‌ی‬ ‫ئێوه‌یه‌‪.‬‬ ‫ له‌گ����ه‌ڵ براده‌رێ����ك‬‫ده‌ك����ردو‬ ‫پیاس����ه‌مان‬ ‫پۆس����ته‌رێكی پێم نیشاندا‌و‬ ‫‌وت����ی ئ����ه‌م ژنه‌ له‌لیس����تی‬ ‫ده‌رچ����وه‌‪,‬‬ ‫توركم����ان‬ ‫له‌فاڵن����ه‌‬ ‫مامۆس����تایه‌‬ ‫قوتابخان����ه‌‪ ,‬پارتییه‌ك����ی‬ ‫مولته‌زمیش����ه‌و مانگان����ه‌‬ ‫ئابونه‌ی خۆی ده‌دات‪.‬‬


‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫پرۆفایل‬

‫عێراق پێكهێنانی‌ پارتـ ‌ی سیاسـی‌ مـه‌رجدار ده‌كـات‬

‫‪7‬‬

‫ده‌بێت (‪ )2000‬ئه‌ندامی‌ دامه‌زرێنه‌ری‌ هه‌بێت‌و رێكخستنی‌ سه‌ربازی‌ نه‌بێت‬ ‫ئا‪ :‬بارام سوبحی‌‬ ‫ی پڕۆژ‌ه‬ ‫پارله‌مان���ی‌ عێراق له‌ڕێگ���ه‌ ‌‬ ‫ی پارت��� ‌ه سیاس���یه‌كانه‌وه‌‪،‬‬ ‫قانون��� ‌‬ ‫ی مه‌رجدار‬ ‫ی سیاس��� ‌‬ ‫پێكهێنان���ی‌ پارت ‌‬ ‫ده‌كات‌و حكومه‌تی���ش پابه‌ن���د ده‌كات‬ ‫ی‬ ‫ی سااڵن ‌ه له‌سه‌ر دو بنه‌ما كۆمه‌ك ‌‬ ‫به‌وه‌ ‌‬ ‫دارایی‌ حیزبه‌كان بكات‪ ،‬پارله‌مانتارێك‬ ‫ی ئه‌م‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت به‌بێ‌ په‌سه‌ندكردن ‌‬ ‫یاسایه‌ ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژاردن ده‌كه‌وێت ‌ه‬ ‫ژێر پرسیاره‌وه‌‪.‬‬ ‫ی ماوه‌یه‌كی‌ زۆر له‌مه‌وبه‌ر‬ ‫ی ئه‌وه‌ ‌‬ ‫دوا ‌‬ ‫ی پارت ‌ه سیاس���یه‌كان‬ ‫پ���ڕۆژه‌ قانون��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دوه‌می‌ بۆ كرا‪ ،‬هه‌فته‌ ‌‬ ‫خوێندن���ه‌و‌ه ‌‬ ‫ی كاره‌و‌ه تاوه‌كو‬ ‫رابردو خرایه‌ به‌رنامه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌سه‌ند بكرێت‪ ،‬به‌اڵم به‌پاساوی‌ بون ‌‬ ‫ی چ���اپ پڕۆژه‌ك ‌ه كێش���رایه‌وه‌و‬ ‫هه‌ڵه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌نگ���دان له‌س���ه‌ری‌ ب���ۆ كاتێك��� ‌‬ ‫ی هه‌ندێك‬ ‫نادیار دواخ���را‪ .‬به‌بۆچون��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یاس���ا‪ ،‬بڕگه‌كان ‌‬ ‫ش���اره‌زای‌ ب���وار ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و پڕۆژه‌ی���ه‌ ده‌بێت ‌ه ه���ۆی‌ زاڵبون ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ژمونی‌ حكومه‌ت‌و له‌گه‌ڵ بنه‌ماكان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی سیاس ‌‬ ‫ی كار ‌‬ ‫دیموكراس���یه‌ت‌و ئازاد ‌‬ ‫دژ ده‌وه‌ستێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی قان���ون‌و‬ ‫پارله‌مانت���اری‌ ده‌وڵه‌ت��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ل ‌ه پارله‌مان ‌‬ ‫ی یاس���ای ‌‬ ‫ئه‌ندامی‌ لیژن ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫عێراق حه‌سه‌ن یاسری‌‪ ،‬نیگه‌رانه‌ له‌وه‌ ‌‬ ‫ماوه‌یه‌ك���ی‌ زۆر‌ه خوێندن���ه‌و‌هی‌ دوه‌م‬ ‫ی‬ ‫ب���ۆ ئه‌م پڕۆژ‌ه یاس���ای ‌ه كراوه‌‪ ،‬كه‌چ ‌‬ ‫تائێستا نه‌خراوه‌ته‌ ده‌نگدانه‌وه‌و ده‌ڵێت‬ ‫"له‌ئێس���تادا زۆرێك ل��� ‌ه پارله‌مانتاران‬ ‫بڕگه‌كانیان له‌یاد نه‌ماوه‌"‪.‬‬ ‫چۆن حیزب دروست ده‌كرێت؟‬ ‫ی یاس���اكه‌‪،‬‬ ‫ی یانزه‌ ‌‬ ‫ی م���اده‌ ‌‬ ‫به‌پێ��� ‌‬ ‫پێویس���ته‌ النیك���ه‌م (‪ )2000‬كه‌س ك ‌ه‬ ‫ی ش���ه‌ش پارێزگای‌ عێراق‬ ‫دانیش���تو ‌‬

‫ی‬ ‫بن‪ ،‬داواكارییه‌ك به‌نوسراو پێشكه‌ش ‌‬ ‫دادگای‌ ئیداری‌ به‌غ���دا بكه‌ن‪ ،‬هاوپێچ‬ ‫ی ناوخۆی‌ حیزبه‌كه‌و‬ ‫له‌گه‌ڵیدا په‌یڕه‌و ‌‬ ‫ی تێدابێت‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫مێژوی‌ هه‌ر ئه‌ندامێك ‌‬ ‫ی س���ه‌ر ب ‌ه‬ ‫ئه‌م به‌ن���دو باوه‌ پارته‌كان ‌‬ ‫پێكهات ‌ه ئاین���ی‌‌و نه‌ته‌وه‌ییه‌ بچوكه‌كان‬ ‫ناگرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌بۆچونی‌ ش���اره‌زای‌ ب���واری‌ قانون‬ ‫ی‬ ‫زوهێر زیائه‌دی���ن‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ دادگا ‌‬ ‫ی داده‌و‬ ‫ئیداری‌ به‌غدا س���ه‌ر به‌وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی جێبه‌جێكردن‌و‬ ‫به‌شێكه‌ له‌ده‌س���ه‌اڵت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب���ااڵی‌ داوه‌ر ‌‬ ‫س���ه‌ر به‌ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫ی حیزبه‌كان‬ ‫نیه‌‪ ،‬ده‌بێت ‌ه هۆی‌ ئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫بكه‌ون���ه‌ ژێر هه‌ژمونی‌ حكومه‌ته‌وه‌‪ .‬بۆ‬ ‫چاره‌س���ه‌ری‌ ئه‌و گرفته‌ش داواده‌كات‬ ‫ی‬ ‫پارله‌مان یاخ���ود ئه‌نجومه‌نی‌ دادوه‌ر ‌‬ ‫مۆڵه‌ت به‌حیزبه‌كان بده‌ن‪.‬‬ ‫بودجه‌ی‌ حیزبه‌كان‬ ‫ی یاس���اك ‌ه ب���اس‬ ‫ی په‌نج���ا ‌‬ ‫م���اده‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌وه‌ده‌كات سااڵن ‌ه حكومه‌ت له‌ڕێگه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫وه‌زاره‌ت���ی‌ دارایی���ه‌و‌ه كۆمه‌كی‌ درای ‌‬ ‫حیزب���ه‌كان ده‌كات‪ ،‬ئ���ه‌م بڕگه‌ی���ه‌ش‬ ‫ی ده‌كرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی س���ااڵنه‌دا جێ ‌‬ ‫له‌بودجه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و بودجه‌یه‌ش كه‌ بۆ حیزبه‌كان دیار ‌‬ ‫ده‌كرێ���ت‪ ،‬س���ااڵنه‌ (‪ )%30‬ده‌درێت‌و‬ ‫ی‬ ‫(‪ )%70‬به‌پێی‌ ژماره‌ی‌ كورس���یه‌كان ‌‬ ‫الیه‌نه‌كه‌ له‌ناو پارله‌ماندا ده‌بێت‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی م���اده‌ ‌‬ ‫ی س���ێ ‌‬ ‫ی بڕگ ‌ه ‌‬ ‫به‌گوێ���ر‌ه ‌‬ ‫(‪ ،)47‬ده‌بێ���ت پارت���ه‌كان س���ااڵن ‌ه‬ ‫ی خۆیان پێش���كه‌ش‬ ‫ی ژمێریار ‌‬ ‫راپۆرت ‌‬ ‫ی‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬ئه‌و راپۆرته‌ش ده‌درێت ‌ه دیوان ‌‬ ‫ی‬ ‫چاودێری‌ دارای���ی‌‌و ئه‌وانیش راپۆرت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی حیزبه‌كان ئاراس���ته‌ ‌‬ ‫كۆتایی‌ دارای ‌‬ ‫ی وه‌زی���ران‌و پارله‌م���ان‌و‬ ‫ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫ی پارته‌كان ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫فه‌رمانگه‌ ‌‬ ‫زیائه‌دین‪ ،‬ره‌خن ‌ه له‌و‌ه ده‌گرێت ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌وره‌ ‌‬ ‫مه‌رجان��� ‌ه واده‌كات كۆمه‌ك ‌‬ ‫حكوم���ه‌ت بۆ پارت ‌ه گ���ه‌وره‌كان بچێ‌‪،‬‬

‫به‌پێی‌ ماده‌ی‌ یانزه‌ی‌ یاساكه‌‪،‬‬ ‫پێویسته‌ النیكه‌م (‪ )2000‬كه‌س كه‌‬ ‫دانیشتوی‌ شه‌ش پارێزگای‌ عێراق‬ ‫بن‪ ،‬داواكارییه‌ك به‌نوسراو پێشكه‌شی‌‬ ‫دادگای‌ ئیداری‌ به‌غدا بكه‌ن‪ ،‬هاوپێچ‬ ‫له‌گه‌ڵیدا په‌یڕه‌وی‌ ناوخۆی‌ حیزبه‌كه‌و‬ ‫مێژوی‌ هه‌ر ئه‌ندامێكی‌ تێدابێت‬ ‫ی خاوه‌ن���ی‌ زۆرترین‬ ‫ی ئه‌وه‌ ‌‬ ‫به‌حوكم��� ‌‬ ‫ی كورس���ین له‌پارله‌ماندا‪ ،‬بۆی ‌ه‬ ‫ژماره‌ ‌‬ ‫ده‌خوازێ���ت میكانیزمێك���ی‌ تر په‌یڕه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی به‌دیهێنان ‌‬ ‫بكرێ���ت ك ‌ه ببێت ‌ه مای���ه‌ ‌‬ ‫هاوسه‌نگی‌ له‌نێوان پارته‌كاندا‪.‬‬ ‫كۆمیسیۆن‌و حیزبه‌كان‬ ‫ی‬ ‫ی یاساكه‌دا‪ ،‬پێشنیار ‌‬ ‫له‌ماده‌ی‌ سێ ‌‬ ‫ی پارته‌كان‌و‬ ‫پێكهێنان���ی‌ فه‌رمانگ���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫كاروب���اری‌ سیاس���ی‌ له‌كۆمیس���یۆن ‌‬ ‫ی هه‌ڵبژاردن���ه‌كان‬ ‫ی س���ه‌ربه‌خۆ ‌‬ ‫ب���ااڵ ‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئ���ه‌م فه‌رمانگه‌ی���ه‌ش له‌الیه‌ن‬ ‫ی‬ ‫فه‌رمانبه‌رێكه‌وه‌ به‌پل���ه‌ی‌ به‌ڕێوه‌به‌ر ‌‬ ‫ی ده‌كرێت‪ .‬مه‌رج ‌ه‬ ‫ی س���ه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫گشت ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌و كه‌س���ه‌ش بڕوانامه‌یه‌ك���ی‌ بااڵ ‌‬ ‫ل ‌ه قانون یان زانس���ته‌ سیاس���یه‌كاندا‬ ‫ی‬ ‫هه‌ب���ێ‌‌و ژماره‌ی���ه‌ك فه‌رمانبه‌ریش��� ‌‬

‫له‌به‌رده‌ستدابێ‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫یاس���اكه‌‪ ،‬رونیكردۆت���ه‌وه‌ ئه‌رك��� ‌‬ ‫ئ���ه‌م فه‌رمانگه‌ی���ه‌ چاودێ���ری‌ كارو‬ ‫چاالكیه‌كان���ی‌ پارت��� ‌ه سیاس���یه‌كان‌و‬ ‫ی ئه‌م یاس���ای ‌ه‬ ‫ی جێبه‌جێكردن ‌‬ ‫چۆنێت��� ‌‬ ‫ده‌بێت له‌الی���ه‌ن حیزبه‌كان���ه‌وه‌‪ ،‬هه‌ر‬ ‫له‌الیه‌ن ئه‌م فه‌رمانگه‌یه‌شه‌وه‌ پێشنیار‬ ‫ی بۆ بڕی‌ ئه‌و‬ ‫ی دارای ‌‬ ‫ده‌درێت��� ‌ه وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی ده‌درێت��� ‌ه حیزبه‌كان‪ ،‬ئه‌م ‌ه‬ ‫بودجه‌یه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌دانیش���تنه‌كانی‌ دادگا ‌‬ ‫جگه‌له‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫په‌یوه‌ست پارته‌كان‌و ئه‌و سكااڵیان ‌ه ‌‬ ‫ی پارت���ه‌كان‌و ئه‌ندامه‌كانی���ان‬ ‫ل���ه‌دژ ‌‬ ‫ده‌كرێ‌‪ ،‬ئاماده‌ ده‌بن‪.‬‬ ‫ی حیزبی‌‬ ‫چه‌كدارو میدیا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی (‪ )56‬یاس���اكه‌‪ ،‬ئاش���كرا ‌‬ ‫ماد‌ه ‌‬ ‫ده‌كات هه‌ر كه‌س���ێك له‌ن���او پارتێكدا‬

‫ی دروست بكات‪،‬‬ ‫رێكخستنی‌ س���ه‌رباز ‌‬ ‫یان حیزب به‌و جۆر‌ه رێكخس���تنانه‌و‌ه‬ ‫ببه‌س���تێ‌‪ ،‬ئه‌وا به‌زیندانیكردن س���زا‬ ‫ده‌درێت‪ .‬له‌ماده‌ی‌ (‪)24‬یش���دا یاساك ‌ه‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كات سه‌رنوسه‌ری‌ رۆژنام ‌ه‬ ‫یان گۆڤاری‌ حیزب‪ ،‬به‌رپرس��� ‌ه له‌هه‌مو‬ ‫ی باڵوی‌ ده‌كاته‌وه‌‪ ،‬زوهێر‬ ‫ئه‌و بابه‌تانه‌ ‌‬ ‫زیائه‌دین ره‌خنه‌ له‌م بڕگه‌یه‌ ده‌كرێت‌و‬ ‫ی ده‌كات‪ ،‬چونك ‌ه‬ ‫داوای‌ هه‌مواركردنه‌وه‌ ‌‬ ‫به‌وته‌ی‌ ناوبراو له‌میدی���ای‌ چاپكراودا‬ ‫ی‬ ‫نوس���ه‌ر به‌رپرس���ه‌ ل���ه‌ ناوه‌ڕۆك��� ‌‬ ‫وتاره‌كه‌ی‌‌و "سه‌رنوسه‌ر به‌رپرس ‌ه ته‌نها‬ ‫ی‬ ‫ی گوزارش���ت ل ‌ه بۆچون ‌‬ ‫له‌و بابه‌تانه‌ ‌‬ ‫حیزب ده‌كه‌ن"‪.‬‬ ‫ی حیزب‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌م یاس���ای ‌ه رێوش���وێنه‌كان ‌‬ ‫ی چلدا‬ ‫ی حیزبی‌ له‌ماد‌ه ‌‬ ‫هه‌ڵوه‌شانه‌وه‌ ‌‬ ‫باس���كردوه‌‪ ،‬ك���ه‌ تیایدا هات���و‌ه "هه‌ر‬ ‫ی‬ ‫پارتێك ئه‌گ���ه‌ر دو خولی‌ هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌س���ه‌ر یه‌ك به‌ش���دار ‌‬ ‫پارله‌مان��� ‌‬ ‫نه‌كرد‪ ،‬ئه‌وا به‌هه‌ڵوه‌شاو‌ه داده‌نرێت"‪.‬‬ ‫به‌اڵم ش���اره‌زا یاساییه‌كه‌‪ ،‬ئه‌م بڕگه‌ی ‌ه‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌ بنه‌ماكانی‌ دیموكراسیه‌ت‌و‬ ‫ی كاری‌ سیاس���ی ناوده‌ب���ات‪،‬‬ ‫ئ���ازاد ‌‬ ‫ی "هه‌ر پارتێك ئه‌گه‌ر‬ ‫به‌هۆكاری‌ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خۆیه‌ت ‌‬ ‫ی زان���ی‌‪ ،‬ماف��� ‌‬ ‫به‌گونج���او ‌‬ ‫بایكۆتی‌ هه‌ڵبژاردن بكات"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی لیژن ‌ه ‌‬ ‫له‌الی���ه‌ن خۆیه‌وه‌ ئه‌ندام��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی عێراق‌و سه‌رۆك ‌‬ ‫یاس���ایی‌ له‌پارله‌مان ‌‬ ‫به‌ر‌هی‌ توركمانی‌ ئه‌رش���ه‌د س���اڵحی‌‪،‬‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێ���ت ئه‌م قانون��� ‌ه ئاماده‌ی ‌ه‬ ‫ی ده‌زانێت له‌م‬ ‫بۆ ده‌نگدان‌و به‌پێویست ‌‬ ‫ی له‌سه‌ر بدرێت‪.‬‬ ‫ی پارله‌ماندا ده‌نگ ‌‬ ‫خوله‌ ‌‬ ‫چونكه‌ به‌وت��� ‌هی‌ ناوب���راو ئه‌گه‌ر ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫یاسایه‌ په‌س���ه‌ند نه‌كرێت‌و هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫داهات���وی‌ پارله‌م���ان ئه‌نج���ام بدرێت‬ ‫ی سیاسی‌ ده‌كه‌وێت ‌ه ژێر‬ ‫"ئه‌وا پرۆس��� ‌ه ‌‬ ‫پرسیاری‌ جدییه‌وه‌"‪.‬‬

‫له‌بودجه‌ی‌ (‪)2014‬ی عێراقدا‪ )%17( :‬ماوه‌‪،‬‬ ‫موچه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ تێدا نییه‌‪ ،‬كرێی‌ كۆمپانیاكانی‌ نه‌وت كه‌مكراوه‌ته‌وه‌‬ ‫ئا‪ :‬بارام‬ ‫ی پالندانان‌و دارایی‌ عێراق‬ ‫وه‌زاره‌ته‌كان ‌‬ ‫ی داهاتویان ئاماده‌كردوه‌و‬ ‫ی ساڵ ‌‬ ‫بودج ‌ه ‌‬ ‫ی وه‌زیرانیان كردوه‌‪،‬‬ ‫ی ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ره‌وانه‌ ‌‬ ‫ی پارله‌مانت���اران له‌و بودجه‌یه‌دا‬ ‫به‌وته‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پێش���مه‌رگه‌ ‌‬ ‫موچ���ه‌ی‌ هێزه‌كان��� ‌‬ ‫ی تێدانی���ه‌‪ ،‬له‌ب���ری‌ چوار‬ ‫كوردس���تان ‌‬ ‫ی كۆمپانیا‬ ‫ترلی���ۆن دیناریش بۆ كرێ��� ‌‬ ‫نه‌وتیه‌كان كه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردس���تان‬ ‫كارده‌كه‌ن‪ ،‬ته‌نها ی���ه‌ك ترلیۆن دینار‬ ‫دیاریكراوه‌‪.‬‬ ‫ی س���اڵی‌ (‪ )2014‬عێراق ب ‌ه‬ ‫بودج ‌ه ‌‬ ‫(‪ )150‬ملی���ار دۆالر خه‌مڵێن���راوه‌‪ ،‬ك ‌ه‬ ‫ی (‪ )%63‬بۆ بودجه‌ی‌ به‌كاربردون‌و‬ ‫بڕ ‌‬ ‫(‪ )%36‬ب���ۆ بودج���ه‌ی‌ وه‌به‌رهێن���ان‬ ‫دیاریك���راوه‌‪ .‬هه‌روه‌ها له‌بودجه‌دا پار‌ه‬ ‫ی فه‌رمانبه‌ره‌ پل ‌ه‬ ‫بۆ زیادكردنی‌ موچه‌ ‌‬ ‫نزمه‌كان‌و خانه‌نش���ینیان دیاریكراوه‌‪.‬‬ ‫پش���كی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تانیش وه‌كو‬ ‫ی‬ ‫خ���ۆی‌ ماوه‌ت���ه‌و‌ه ك���ه‌ (‪ )%17‬كۆ ‌‬ ‫بودج ‌هی‌ گشتی‌ عێراقه‌‪.‬‬ ‫ی داهاتو‬ ‫ی ساڵ ‌‬ ‫پڕۆژه‌ قانونی‌ بودجه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌رۆژی‌ (‪ )2013/9/16‬له‌الیه‌ن وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گشت ‌‬ ‫داراییه‌وه‌ ئاراسته‌ی‌ ئه‌میندارێت ‌‬ ‫ی عێ���راق كراوه‌‪،‬‬ ‫ئه‌نجومه‌ن���ی‌ وه‌زیران ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پارله‌مانت���ارو ئه‌ندام ‌‬ ‫ب���ه‌اڵم به‌وته‌ ‌‬ ‫ی پارله‌م���ان ماجید‌ه‬ ‫ی دارای��� ‌‬ ‫لیژن���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ته‌میمی‌‪ ،‬تائێس���تا له‌ن���او ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی له‌س���ه‌ر نه‌كراوه‌‪.‬‬ ‫وه‌زیراندا گفتوگۆ ‌‬ ‫ی پڕۆژ‌ه‬ ‫راش���یده‌گه‌یه‌نێت تاوتوێكردن ‌‬ ‫ی بودج ‌ه پێویستی‌ به‌هه‌فته‌یه‌ك‬ ‫یاس���ا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌وابون ‌‬ ‫ێ هه‌فت ‌ه ده‌بێت‪ ،‬دوا ‌‬ ‫بۆ س ‌‬ ‫ی وه‌زیران‬ ‫گفتوگۆكانی���ش ل ‌ه ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ئینجا ره‌وان���ه‌ی‌ پارله‌م���ان ده‌كرێت‪،‬‬ ‫ی‬ ‫یاخ���ود ده‌گه‌ڕێنرێته‌وه‌ ب���ۆ وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی "ئه‌گه‌ر هاتو ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیران‬ ‫دارای ‌‬ ‫بڕیاریدا گۆڕانكاری‌ به‌سه‌ردا بهێنێت"‪.‬‬ ‫بودجه‌ی‌ (‪ )2014‬عێراق‪ ،‬به‌ (‪)174‬‬ ‫ترلیۆن دین���ار خه‌مڵێنراوه‌ ك ‌ه ده‌كات ‌ه‬ ‫نزیكه‌ی‌ (‪ )150‬ملی���ار دۆالر‪ ،‬ئه‌وه‌ش‬ ‫ێ‬ ‫له‌س���ه‌ر بنه‌مای‌ هه‌نارده‌كردنی‌ س��� ‌‬ ‫ملی���ۆن‌و (‪ )500‬ه���ه‌زار به‌رمیل نه‌وت‬ ‫ی هه‌ر به‌رمیل ‌ه نه‌وتێكیش‬ ‫رۆژانه‌‪ ،‬نرخ ‌‬ ‫ی‬ ‫ب ‌ه ن���ه‌وه‌د دۆالر دیاریكراوه‌‪ .‬پش���ك ‌‬

‫ی دارایی‌‪،‬‬ ‫ی دیوانی‌ چاودێ���ر ‌‬ ‫ئه‌وكات��� ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی داهات‌و خه‌رج ‌‬ ‫ی له‌باره‌ ‌‬ ‫ی خۆ ‌‬ ‫راپۆرت ‌‬ ‫كۆمپانیاكان ئاماده‌ ده‌كات‌و ده‌ینێرێت ‌ه‬ ‫پارله‌مان‪ .‬به‌اڵم پارله‌مانتار‌ه كورده‌ك ‌ه‬ ‫ی یه‌ك ملیار‬ ‫ی ب���ڕ ‌‬ ‫ده‌ڵ���ێ‌ "دیاریكردن ‌‬ ‫ی نێوان‬ ‫ی رێكه‌وتن��� ‌‬ ‫دۆالر‪ ،‬پێچه‌وان���ه‌ ‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم‌و ناوه‌نده‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫نه‌جیب‪ ،‬رایده‌گه‌یه‌نێ���ت به‌گوێره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی نیس���انی‌ ئه‌مس���اڵ ‌‬ ‫ی مانگ ‌‬ ‫رێكه‌وتن ‌‬ ‫ی هه‌رێم‌و ناوه‌ند‪ ،‬ده‌بوو‬ ‫نێوان حكومه‌ت ‌‬ ‫چوار ترلی���ۆن‌و (‪ )300‬ملیار دینار بۆ‬ ‫ی كۆمپانیا نه‌وتی��� ‌ه بیانیه‌كان ك ‌ه‬ ‫كرێ ‌‬ ‫ی كوردستاندا كارده‌كه‌ن‪ ،‬دابین‬ ‫له‌هه‌رێم ‌‬ ‫ی‬ ‫بكرای���ه‌‪ .‬بۆی��� ‌ه داواده‌كات حكومه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پابه‌ند بێت به‌رێكه‌وتنامه‌كان ‌‬ ‫ناوه‌ند ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ حكومه‌تی‌ هه‌رێ���م‪ ،‬له‌بار‌ه ‌‬ ‫پێدانی‌ قه‌زری‌ كۆمپانی���ا نه‌وتیه‌كان‌و‬ ‫ی‬ ‫موچ ‌هی‌ پێشمه‌رگه‌ "چونكه‌ له‌بودجه‌ ‌‬ ‫ی موچ ‌هی‌ پێشمه‌رگ ‌ه‬ ‫ساڵی‌ داهاتودا باس ‌‬ ‫نه‌كراوه‌"‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی لیژن ‌ه ‌‬ ‫پارله‌مانت���اره‌ كورده‌ك���ه‌ ‌‬ ‫دارای���ی‌‪ ،‬هێما ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ده‌كات ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی له‌بودجه‌دا هات���ون‪ ،‬به‌پێ ‌‬ ‫ژماران���ه‌ ‌‬ ‫ی دارای���ی‌‌و‬ ‫ی وه‌زاره‌ته‌كان��� ‌‬ ‫خه‌ماڵندن��� ‌‬ ‫ی كۆتای���ی‌ نین‌و‬ ‫پالندانان���ه‌و ژم���ار‌ه ‌‬ ‫ی له‌ناو‬ ‫ی گفتوگۆكردن ‌‬ ‫ێ له‌كات��� ‌‬ ‫"ده‌كر ‌‬ ‫ ‬ ‫هێزی‌ پێشمه‌رگه‌ی‌ كوردستان‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌زیران���دا گۆڕان���كار ‌‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫به‌س���ه‌ردا بێت‪ .‬ئه‌و ژماران ‌ه ته‌نها ئه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی داده‌نرێن ك ‌ه ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫كات ‌ه به‌فه‌رم ‌‬ ‫ی‬ ‫ی وه‌زیران په‌س���ه‌ندی‌ ده‌كات‌و ره‌وانه‌ ‌‬ ‫ی بۆ كرێ ‌‬ ‫ی ئاگاداركردۆته‌و‌ه ته‌نها ته‌نها یه‌ك ملیار دۆالر ‌‬ ‫ی پارله‌مان ‌‬ ‫بودج���ه‌ی‌ وه‌به‌رهێنان ب��� ‌ه (‪‌)%36‬و ئه‌ندامان��� ‌‬ ‫ی پارله‌مانی‌ ده‌كات"‪ .‬سه‌باره‌ت به‌به‌ش ‌ه‬ ‫بودج���ه‌ی‌ به‌كاربردنیش ب���ه‌ (‪ )%63‬كه‌ ئه‌نجومه‌ن���ی‌ وه‌زیران له‌ماوه‌ی‌ ئه‌م كۆمپانی���ا نه‌وتیه‌كان ‌ه ك��� ‌ه له‌هه‌رێم ‌‬ ‫كوردس���تاندا كارده‌ك���ه‌ن‪ ،‬هه‌روه‌ه���ا بودج��� ‌هی‌ هه‌رێم���ی‌ كوردس���تانیش‬ ‫ی رابردو هه‌فته‌یه‌دا بودجه‌ په‌سه‌ند ده‌كات‪.‬‬ ‫دیاریك���راوه‌‪ ،‬له‌كاتێكدا س���اڵ ‌‬ ‫ی عێراقه‌‪،‬‬ ‫ی بودج��� ‌ه ‌‬ ‫ی له‌بودج���ه‌دا هی���چ ب���ڕ‌ه پاره‌یه‌ك بۆ ك��� ‌ه (‪ )%17‬كۆ ‌‬ ‫كه‌مكردن���ه‌وه‌ی‌ به‌ش���ه‌ بودج��� ‌ه ‌‬ ‫ی وه‌به‌رهێنان (‪)%39‬‬ ‫به‌ش��� ‌ه بودجه‌ ‌‬ ‫ی (‪ )%17‬هه‌رێم‬ ‫ی پێش���مه‌رگ ‌ه ته‌رخان نه‌كراوه‌‪ ،‬نه‌جیب ‌ه ده‌ڵێت "پشك ‌‬ ‫وه‌به‌رهێن���ان له‌كاتێكدای���ه‌‪ ،‬وه‌ك���و موچه‌ ‌‬ ‫كۆی‌ بودج ‌هی‌ عێراق بوه‌‪.‬‬ ‫ی به‌غداو له‌بودجه‌دا هه‌یه‌"‪.‬‬ ‫ی هه‌رچه‌ند‌ه ئه‌مس���اڵ حكومه‌ت ‌‬ ‫ی باس��� ‌‬ ‫ی پارله‌مانت���ار ماجیده‌ ته‌میم ‌‬ ‫ی هاوپه‌یمان ‌‬ ‫ی لیس���ت ‌‬ ‫پارله‌مانت���ار ‌‬ ‫له‌م���او‌هی‌ ئه‌مس���اڵدا زۆر ب���اس‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌رێم رێكه‌وتن له‌س���ه‌ر جێكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫ی كۆتای ‌‬ ‫ی راپۆرت ‌‬ ‫ی ده‌كات به‌پێ ‌‬ ‫ی دارای ‌‬ ‫ی لیژن���ه‌ ‌‬ ‫كوردس���تان‌و ئه‌ندام ‌‬ ‫ی خانه‌نش���ینان‌و‬ ‫ی موچه‌ ‌‬ ‫ی له‌زیادكردن��� ‌‬ ‫ی موچه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌‌و ته‌رخانكردنی‌ بڕ ‌‬ ‫ی پالندانان رێژ‌هی‌ خه‌رجكردنی‌ بودج ‌ه ‌‬ ‫پارله‌مان نه‌جیب ‌ه نه‌جیب‪ ،‬ئاش���كرا ‌‬ ‫ێ چ���وار ملیار دینار ب���ۆ كرێی‌ كۆمپانیا فه‌رمانبه‌رانی‌ س���ه‌رو پل��� ‌ه پێنج كرا‪،‬‬ ‫ی وه‌زاره‌ت‌و داووده‌زگاكانی‌ ده‌وڵه‌ت به‌ب ‌‬ ‫ی وه‌زی���ران كۆپ ‌‬ ‫ده‌كات ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫ی به‌س���ه‌ر سلفه‌كان‪ ،‬له‌ساڵی‌ رابردودا گه‌یشتۆت ‌ه نه‌وتیه‌كان ك���ه‌ له‌هه‌رێمدا كارده‌كه‌ن‪ ،‬له‌وباره‌ی���ه‌وه‌ نه‌جی���ب نه‌جیب جه‌خت‬ ‫ی پ���ڕۆژه‌ی‌ بودجه‌ ‌‬ ‫كۆتای��� ‌‬ ‫له‌وه‌ده‌كاته‌وه‌ له‌بودجه‌دا بڕی‌ ترلیۆنێك‌و‬ ‫ی (‪)2014‬دا‪.‬‬ ‫له‌بودج ‌ه ‌‬ ‫وه‌زاره‌ته‌كاندا دابه‌ش���كردوه‌‪ ،‬ئه‌وه‌ش (‪.)%27‬‬ ‫ی‬ ‫ی موچ ‌ه ‌‬ ‫له‌ب���اره‌ی‌ ئه‌و یه‌ك ملیار دۆالره‌ی‌ بۆ (‪ )400‬ملیار دینار بۆ زیاده‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بودج ‌ه ‌‬ ‫ی پڕۆژ‌ه یاس���ا ‌‬ ‫به‌گوێ���ره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئاماده‌كاری‌ بۆ تاوتوێكردن ‌‬ ‫له‌پێناو ‌‬ ‫ی خانه‌نشینان ته‌رخانكراوه‌‪ ،‬ئه‌م ‌ه جگه‌ل ‌ه‬ ‫ی كۆمپانی���ا نه‌وتیه‌كانی‌ هه‌رێم ‌‬ ‫ی داهات���و‪ ،‬ته‌نها ش���انزه‌ ملیار كرێ��� ‌‬ ‫ی گونج���اودا "له‌م س���اڵ ‌‬ ‫له‌نزیكتری���ن كات��� ‌‬ ‫ی بڕ‌ه پاره‌ی‌ پێویس���ت بۆ‬ ‫ی س���ه‌رجه‌م كۆمپانیا كوردس���تان دیاریك���راوه‌‪ ،‬پارله‌مانتار ته‌رخانكردن ‌‬ ‫ی داهاتودا"‪ .‬دۆالر بۆ خه‌رج ‌‬ ‫هه‌فته‌ی��� ‌ه یان له‌هه‌فت��� ‌ه ‌‬ ‫ی موچ���ه‌ی‌ فه‌رمانب���ه‌ران‌و‬ ‫ی عێراقدا ماجی���ده‌ ته‌میمی‌ ئام���اژ‌ه به‌وه‌ده‌كات زیادكردن��� ‌‬ ‫ی ده‌وڵه‌ت بۆ نه‌وتیه‌كان ك ‌ه له‌سه‌رانس���ه‌ر ‌‬ ‫ی ناوبراو وه‌زی���ر ‌‬ ‫به‌وت��� ‌ه ‌‬ ‫كاروب���اری‌ پارله‌مان س���ه‌فا س���افی‌‪ ،‬كارده‌ك���ه‌ن ته‌رخانك���راوه‌‪ ،‬له‌و بڕه‌ش ئه‌و ب���ڕ‌ه پاره‌ی ‌ه په‌س���ه‌ند ناكرێت تا بڕینه‌وه‌ی‌ ده‌رماڵه‌ بۆ خوێندكاران‪.‬‬

‫مه‌والی‌ حه‌ج‬ ‫ی شه‌ش ساڵه‌ئاخوندێكی‌ توركمانی‌‬ ‫ماوه‌ ‌‬ ‫ریش سپی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ ده‌سته‌ی‌ حه‌ج‌و‬ ‫عه‌مره‌ی‌ عێراق ده‌كات‪ ،‬ده‌س���ته‌ی‌ نه‌زاهه‌‬ ‫مه‌وال به‌وه‌ تۆمه‌تب���ار ده‌كات بڕوانامه‌كه‌ی‌‬ ‫ساخته‌یه‌و پۆسته‌كه‌شی‌ بۆ داپۆشینی‌ ئه‌و‬ ‫ساخته‌كارییه‌ به‌كارهێناوه‌‪.‬‬ ‫محه‌م���ه‌د ته‌ق���ی‌ عه‌لی‌ حه‌م���وش قه‌ره‌‬ ‫مه‌وال ناسراو به‌ئه‌بو عه‌لی‌‪ ،‬ساڵی‌ (‪)1946‬‬ ‫له‌قه‌زای‌ ته‌لعه‌ف���ه‌ری‌ پارێ���زگای‌ نه‌ینه‌وا‬ ‫له‌دایكبوه‌‪ .‬له‌س���ه‌ره‌تای‌ حه‌فتاكاندا بوه‌ته‌‬ ‫ئه‌ندامی‌ حیزبی‌ ده‌عوه‌‪ ،‬س���اڵی‌ (‪)1972‬‬ ‫كراوه‌ت���ه‌ بری���كاری‌ محه‌مه‌د باقر س���ه‌در‬ ‫له‌ق���ه‌زای‌ دوزو پاش���ان هه‌مان پۆس���تی‌‬ ‫له‌ته‌له‌عف���ه‌رو موس���ڵ دراوه‌تێ‌‪ .‬س���اڵی‌‬ ‫(‪ )1980‬به‌تۆمه‌ت���ی‌ ئه‌ندامێت���ی‌ له‌حیزبی‌‬ ‫ده‌ع���وه‌و په‌یوه‌ندی‌ به‌ئێران���ه‌وه‌‪ ،‬له‌الیه‌ن‬ ‫رژێمی‌ ئه‌وكاتی‌ عێراقه‌وه‌ ده‌س���تگیركراوه‌و‬ ‫بۆ ماوه‌ی‌ سێ‌ مانگ خراوه‌ته‌ زیندانه‌وه‌‪.‬‬ ‫دوای‌ ئازادكردن���ی‌ له‌زین���دان‪ ،‬چوه‌ت���ه‌‬ ‫س���وریاو له‌گ���ه‌ڵ عه‌بدولعه‌زی���ز حه‌كیم‌و‬ ‫محه‌مه‌د حه‌یده‌ری‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ موجاهیدینی‌‬ ‫عێراقیان دروس���تكردوه‌‪ ،‬دواتریش چوه‌ته‌‬ ‫ئێران‌و بوه‌ته‌ ئه‌ندام���ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌ بااڵی‌‬ ‫ئیس�ل�امی‌‪ .‬باس ل���ه‌وه‌ ده‌كرێ���ت خانوی‌‬ ‫له‌قوم‌و تاران هه‌یه‌‪ .‬هاوس���ه‌رگیری‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫خوشكێكی‌ س���ه‌دره‌دین قه‌بانچی‌ وتاربێژی‌‬ ‫نه‌جه‌ف كردوه‌‪.‬‬ ‫مه‌وال یه‌كێكه‌ له‌كه‌س���ه‌ جێ‌ متمانه‌كانی‌‬ ‫عه‌ممار حه‌كیم���ی‌ س���ه‌رۆكی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫ب���ااڵی‌ ئیس�ل�امی‌‌و هه‌ر به‌پش���تیوانی‌ ئه‌و‬ ‫پۆسته‌كانی‌ وه‌رگرتوه‌‪ ،‬ئێستاش سه‌رۆكی‌‬ ‫لیژنه‌ی‌ ته‌نفیزی‌ ئه‌و حیزبه‌یه‌‪.‬‬ ‫له‌ساڵی‌ (‪ )2005‬له‌سه‌ر لیستی‌ حیزبه‌كه‌ی‌‌و‬ ‫له‌چوارچێ���وه‌ی‌ هاوپه‌یمانێت���ی‌ یه‌كگرتوی‌‬ ‫شیعه‌كان بوه‌ته‌ ئه‌ندامی‌ پارله‌مانی‌ عێراق‪.‬‬ ‫له‌هه‌مان ساڵدا ده‌سته‌ی‌ بااڵی‌ حه‌ج‌و عه‌مره‌‬ ‫وه‌كو ده‌سته‌یه‌كی‌ س���ه‌ربه‌خۆی‌ كارگێڕی‌‌و‬ ‫دارایی س���ه‌ر به‌ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیران به‌پێی‌‬ ‫یاس���ای‌ ژم���اره‌ (‪ )23‬داده‌مه‌زرێت‪ .‬ئه‌م‬ ‫ده‌س���ته‌یه‌ به‌هه‌ماهه‌نگی‌ له‌گه‌ڵ حكومه‌تی‌‬ ‫عه‌ره‌بستانی‌ س���عودی‌‪ ،‬سااڵنه‌ سه‌روكاری‌‬ ‫به‌جێهێنانی‌ فه‌ریزه‌ی‌ حه‌ج���ی‌ هاواڵتیانی‌‬ ‫عێراق ده‌كات‪.‬‬ ‫له‌رۆژی‌ (‪ )2007/7/9‬م���ه‌وال به‌بڕیاری‌‬ ‫ژم���اره‌ (‪ )11519‬ئه‌نجومه‌ن���ی‌ وه‌زی���ران‬ ‫ده‌كرێته‌ سه‌رۆكی‌ ده‌س���ته‌كه‌و واز له‌كاری‌‬ ‫پارله‌مانی‌ ده‌هێنێ‌‪.‬‬ ‫ناوبراو كه‌ توركمانێكی‌ ش���یعه‌ مه‌زه‌به‌‪،‬‬ ‫گومانێك���ی‌ زۆر له‌بڕوانامه‌ك���ه‌ی‌ ده‌كرێت‪.‬‬ ‫به‌جۆرێك لیژنه‌ی‌ نه‌زاهه‌ی‌ پارله‌مان جه‌خت‬ ‫له‌وه‌ده‌كات���ه‌وه‌ م���ه‌والو دوان له‌كوڕه‌كانی‌‬ ‫بڕوانام���ه‌ی‌ ئاماده‌یی���ان س���اخته‌كردوه‌و‬ ‫رایانگه‌یان���دوه‌ زانك���ۆی‌ ئیمام موس���ای‌‬ ‫كازمیان ته‌واوكردوه‌‪ .‬به‌اڵم مامۆس���تایانی‌‬ ‫زانكۆك���ه‌ ده‌ڵێ���ن ئه‌و س���ێ‌ كه‌س���ه‌ نه‌‬ ‫رۆژێك ل���ه‌و زانكۆیه‌ ده‌وامی���ان نه‌كردوه‌و‬ ‫نه‌وانه‌یه‌كیشیان له‌وێ‌ خوێندوه‌‪.‬‬ ‫به‌گوێره‌ی‌ زانیارییه‌كانی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌زاهه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رانب���ه‌ر پێدانی‌ ئه‌و بڕوانامه‌یه‌دا‪ ،‬مه‌وال‬ ‫له‌س���ااڵنی‌ (‪ )2012 - 2006‬ب���ه‌رده‌وام‬ ‫د‪.‬ره‌ش���یدی‌ س���ه‌رۆكی‌ زانكۆكه‌و هه‌ندێك‬ ‫له‌كه‌س���ه‌ نزیكه‌كان���ی‌ له‌س���ه‌ر بودجه‌ی‌‬ ‫ده‌س���ته‌كه‌ یان به‌خۆڕایی‌‌و به‌ب���ێ‌ قورعه‌‬ ‫ناردوه‌ بۆ حه‌ج‪.‬‬ ‫له‌ناو ده‌س���ته‌ی‌ حه‌جدا‪ ،‬مه‌وال دو كوڕی‌‬ ‫خۆی‌ دامه‌زراندوه‌‪ ،‬عه‌لی‌ كوڕی‌ به‌ڕێوه‌به‌ری‌‬ ‫فه‌رمانگه‌ی‌ رێنماییه‌و عه‌بدولستاری‌ كوڕی‌‬ ‫به‌رپرس���ی‌ ئاسایشی‌ ده‌س���ته‌كه‌یه‌‪ .‬عه‌لی‌‬ ‫پێنج ساڵه‌به‌وه‌كاله‌ت به‌ڕێوه‌به‌ری‌ گشتیه‌و‬ ‫موچه‌ی‌ به‌ڕێوه‌به‌ری‌ گش���تی‌ وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫هه‌ندێ���ك راپۆرتی‌ رۆژنامه‌وانی‌ ئاش���كرای‌‬ ‫ده‌كه‌ن عه‌لی‌ ده‌ فه‌رمانبه‌ری‌ هه‌یه‌و موچه‌ی‌‬ ‫مانگانه‌ی‌ هه‌ر یه‌كێكی���ان (‪ )350‬هه‌زاره‌‪،‬‬ ‫كه‌چی‌ مانگانه‌ س���ه‌د هه‌زاریان لێده‌بڕێت‌و‬ ‫ئیمزایان له‌سه‌ر (‪ )350‬هه‌زاره‌كه‌ پێده‌كات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ه���ا ژماره‌یه‌ك���ی‌ ت���ری‌ فه‌رمانبه‌ری‌‬ ‫ده‌سته‌كه‌ تۆمه‌تبارن به‌وه‌ی‌ بڕوانامه‌كانیان‬ ‫ی نه‌زاهه‌‬ ‫س���اخته‌یه‌‪ ،‬له‌ئێستاشدا ده‌س���ته‌ ‌‬ ‫ل���ه‌م بابه‌ته‌ ده‌كۆڵێت���ه‌وه‌و بڕیاروایه‌ دوای‌‬ ‫ته‌واوبونی‌ لێكۆڵینه‌وه‌كان ئه‌نجامه‌كانی‌ بۆ‬ ‫رایگشتی‌ ئاشكرا بكرێت‪.‬‬ ‫یه‌كێ���ك ل���ه‌و ره‌خنان���ه‌ی‌ ب���ه‌رده‌وام‬ ‫ئاراس���ته‌ی‌ مه‌وال ده‌كرێ���ت‪ ،‬دامه‌زراندنی‌‬ ‫عه‌میدێكی‌ توركمانه‌ به‌ناوی‌ حسێن جومعه‌‬ ‫به‌پله‌ی‌ راوێژكار‪ ،‬له‌كاتێكدا س���ه‌رۆكایه‌تی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نی‌ وه‌زیران له‌سه‌ر ئه‌م دامه‌زراندنه‌‬ ‫رازی‌ نه‌ب���وه‌‪ .‬چونك���ه‌ حس���ێن یاس���ای‌‬ ‫ریشه‌كێش���كردنی‌ به‌ع���س ده‌یگرێت���ه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ له‌س���ه‌رده‌می‌ رژێمی‌ به‌عسدا‬ ‫ئه‌ن���دام ش���وعبه‌ ب���وه‌و له‌دام���ه‌زراوه‌ی‌‬ ‫پیشه‌سازی‌ سه‌ربازی‌ كاریكردوه‌‪.‬‬


‫‪8‬‬

‫ئابوری‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫ئه‌م الپه‌ڕه‌ی ‌ه ب ‌ه سپۆنسه‌ری گروپی کۆمپانیاکانی قه‌یوان چاپ‌و باڵوده‌کرێته‌وه‌‬

‫ژماره‌ ‌ی كۆمپانیاكان ‌ی هاوپشك ‌ی له‌هه‌رێمدا به‌په‌نجه‌كان ‌ی ده‌ست ده‌ژمێردرێن‌‬

‫"سیستمی‌ ئابوری ئه‌م واڵته‌ له‌خزمه‌تی‌ دروستكردنی‌ كۆمپانیای‌ هاوپشكیدا نییه‌"‬ ‫ئا‪ :‬ئاسۆ سه‌راوی‌‬ ‫"زۆریی‌ كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌‬ ‫له‌هه‌ر شوێنێك مانای‌ گه‌شه‌كردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ئابوری‌ ئه‌و شوێنه‌یه‌"‪ .‬به‌ڕێوه‌به‌ری‌‬ ‫كۆمپانیاكانی‌ سلێمانی‌ وه‌ها ده‌ڵێت‪.‬‬ ‫به‌پێ���ی‌ وت���ه‌ی‌ به‌ڕێوه‌ب���ه‌ر ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمپانیاكانی‌ سلێمانی‌ سۆران ئه‌حمه‌د‪،‬‬ ‫ژماره‌ی‌ كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌ له‌هه‌رێمدا‬ ‫به‌په‌نجه‌كان���ی‌ ده‌س���ت ده‌ژمێردرێت‪،‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ش وه‌ك ئه‌و هێم���ای‌ بۆ ده‌كات‬ ‫ده‌كرێ���ت به‌كاره‌س���ات ن���اوی‌ ببرێت‪،‬‬ ‫هۆكاره‌كه‌ش���ی‌ ب���ۆ الوازی���ی‌ چاالكی‌‬ ‫بانكی‌‌و نه‌بون���ی‌ دڵنیای���ی‌ (ته‌ئمین)‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ "كه‌ دو كۆڵه‌كه‌ی‌ سه‌ره‌كین‬ ‫له‌دروستكردنی‌ كۆمپانیای‌ هاوپشكیدا"‪.‬‬ ‫كۆمپانیی‌ هاوپش���كی‌‪ ،‬ج���ۆره‌ هه‌ره‌‬ ‫گه‌وره‌كه‌ی‌ كۆمپانیایه‌‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌ری‌ كۆمپانیاكانی‌ س���لێمانی‌‬ ‫س���ۆران ئه‌حمه‌د‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ رونده‌كاته‌وه‌‬ ‫به‌پێی‌ یاسای‌ ‪21‬ی‌ كۆمپانیاكان‪ ،‬پێنج‬ ‫جۆر كۆمپانیا بون���ی‌ هه‌یه‌‪ ،‬كۆمپانیای‌‬ ‫هاوپش���كی‌ یه‌كێك���ه‌ له‌جۆره‌كان���ی‌‬ ‫"كۆمپانی���ای‌ هاوپش���كی‌ ج���ۆره‌ هه‌ر‬ ‫گه‌وره‌كه‌ی‌ كۆمپانیایه‌‪ ،‬به‌ده‌ر له‌وه‌ دو‬ ‫جۆر كۆمپانیا هه‌یه‌ هه‌ر ده‌بێت هاوپشكی‌‬ ‫بێت یه‌ك بانكی‌‌و دو كۆمپانیای‌ دڵنیایی‌‬ ‫(ته‌ئمین)"‪.‬‬ ‫ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره‌‪ ،‬زیاتر به‌ره‌وپێشچونی‌‬ ‫ئاب���وری‌ ه���ه‌ر واڵتێك ده‌به‌س���تێته‌وه‌‬ ‫به‌زۆری���ی‌ كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌ له‌و‬ ‫واڵته‌دا‌و ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر بته‌وێ‌ واڵته‌كه‌ت‬ ‫پێشبكه‌وێت ده‌بێت كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌‬ ‫زۆر بكه‌یت"‪.‬‬ ‫هه‌ر به‌پێی‌ یاسای‌ ‪21‬ی‌ كۆمپانیاكانی‌‬ ‫عێراقی‌‪ ،‬كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌ نابێت‬ ‫خاوه‌نه‌كان���ی‌ له‌پێن���ج ك���ه‌س كه‌متر‬ ‫بێت‪ ،‬له‌‌و ج���ۆره‌ كۆمپانیای���ه‌دا وه‌ك‬ ‫س���ۆران باس���ی‌ لێده‌كات‪( ،‬ته‌وافوق)‬ ‫كه‌مت���ر ئاماده‌گی‌ هه‌یه‌‌و كاره‌كان زیاتر‬ ‫به‌پێی‌ یاسایه‌ك له‌نێوان هاوپشكه‌كاندا‬ ‫رێكده‌خرێت‪.‬‬ ‫یه‌كێكی‌ تر له‌گرنگیه‌كانی‌ كۆمپانیای‌‬ ‫هاوپشكی‌ ئه‌وه‌یه‌ ده‌بێت شه‌فافیه‌تێكی‌‬ ‫ره‌ه���ا له‌ته‌واوی‌ حس���اباته‌كانیدا بونی‌‬ ‫هه‌بێ���ت به‌جۆرێ���ك پێویس���ته‌ هه‌مو‬ ‫خاوه‌ن پشكه‌كان ته‌واوی‌ زانیاریه‌كانی‌‬

‫ئه‌گه‌ر كه‌سێك‬ ‫ی‬ ‫له‌ملیارێك پشك ‌‬ ‫كۆمپانیایه‌ك ته‌نها‬ ‫ی‬ ‫یه‌ك پشكیش ‌‬ ‫هه‌بو بۆی‌ هه‌ی ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی زانیار ‌‬ ‫داوا ‌‬ ‫بكات له‌سه‌ر‬ ‫هه‌مو خه‌رجی‌‌و‬ ‫ی‬ ‫داهاته‌كان ‌‬ ‫كۆمپانیاكه‌‬ ‫پڕۆژه‌یه‌کی کۆمپانیای هاوپشکی‬ ‫كۆمپانیاكه‌ی���ان له‌به‌رده‌س���تبێت وه‌ك‬ ‫س���ۆران ده‌ڵێ���ت "ئه‌گ���ه‌ر كه‌س���ێك‬ ‫له‌ملیارێك پش���كی‌ كۆمپانیایه‌ك ته‌نها‬ ‫یه‌ك پشكیش���ی‌ هه‌بو بۆی‌ هه‌یه‌ داوای‌‬ ‫زانیاری‌ بكات له‌س���ه‌ر هه‌مو خه‌رجی‌‌و‬ ‫داهاته‌كانی‌ كۆمپانیاكه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر پێشیان‬ ‫نه‌دا ئه‌وا ده‌كرێت ئێمه‌ ئاگاداربكاته‌وه‌‬ ‫یان له‌دادگا سكااڵ تۆمار بكات"‪.‬‬ ‫ته‌نه���ا س���ێ‌ كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌‬ ‫هه‌یه‌‬ ‫وه‌ك س���ۆران ئه‌حم���ه‌د ده‌یخاته‌رو‬ ‫له‌سنوری‌ پارێزگای‌ سلێمانیدا تائێستا‬ ‫ته‌نها ‪3‬كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌ هه‌یه‌‪ ،‬كه‌‬ ‫ئه‌وانیش دوانیان ه���ی‌ بواری‌ دڵنیایین‬ ‫(ته‌ئمی���ن) ژماره‌ی‌ هاوپش���كه‌كانیان‬ ‫نزیك���ه‌ی‌ س���ه‌د كه‌س���ێك ده‌بێ���ت‌و‬ ‫كۆمپانیایه‌كی‌ بواری‌ گه‌شتیارییش بونی‌‬ ‫هه‌یه‌ كه‌ ژماره‌ی‌ هاوپش���كه‌كانی‌ چه‌ند‬ ‫هه‌زار كه‌سێكه‌‪ ،‬س���ه‌باره‌ت به‌هۆكاری‌‬

‫فۆتۆ‪ :‬ئاراس عوسمان‬ ‫كه‌می‌ كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌ س���ۆران‬ ‫ئام���اژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ جگه‌ له‌هۆكاره‌‬ ‫مێژویه‌كه‌ی‌ ك���ه‌ له‌عێراقدا به‌هۆی‌ ئه‌و‬ ‫ده‌س���ه‌اڵته‌ی‌ هه‌بو كه‌ ده‌س���ه‌اڵتێكی‌‬ ‫ئیش���تراكی‌ داخراو بوه‌‪ ،‬هۆكارگه‌لێكی‌‬ ‫تری���ش ه���ه‌ن‪ ،‬وه‌ك الوازی���ی‌ چاالكی‌‬ ‫بانكی‌‌و نه‌بون���ی‌ دڵنیای���ی‌ (ته‌ئمین)‬ ‫ك���ه‌ به‌ب���ڕوای‌ ئ���ه‌و دو كۆڵه‌ك���ه‌ی‌‬ ‫سه‌ره‌كین له‌دروس���تكردنی‌ كۆمپانیای‌‬ ‫هاوپشكیداو ئه‌و وتیش���ی‌ "كۆمپانیای‌‬ ‫هاوپش���كی‌ له‌واڵتێك���دا زۆر ده‌بێت كه‌‬ ‫به‌رنامه‌ داڕێژه‌ری‌ ب���ۆ ئاینده‌ هه‌بێت‪،‬‬ ‫به‌اڵم سیس���تمی‌ ئه‌م واڵته‌ له‌خزمه‌تی‌‬ ‫دروس���تكردنی‌ كۆمپانیای‌ هاوپش���كیدا‬ ‫نیی���ه‌‪ ،‬به‌ته‌نها به‌س���ه‌رمایه‌داره‌كانیش‬ ‫ناكرێ���ت‪ ،‬چونك���ه‌ س���ه‌رمایه‌دار‬ ‫هه‌وڵده‌دات به‌شێوه‌یه‌كی‌ خێرا قازانجی‌‬ ‫ده‌ستبكه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مه‌ش له‌كۆمپانیای‌‬ ‫هاوپش���كیدا نایه‌ته‌دی‌‪ ،‬هه‌ندێجار هه‌ر‬

‫دامه‌زراندنه‌كه‌ی‌ ساڵێكی‌ پێده‌چێت"‪.‬‬ ‫چ���ۆن كۆمپانی���ای‌ هاوپش���كی‌ زۆر‬ ‫ده‌بێت؟‬ ‫وه‌ك ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ جه‌ختی‌ له‌سه‌ر‬ ‫ده‌كات���ه‌وه‌ باش���ترین چاره‌س���ه‌ر ب���ۆ‬ ‫زۆركردنی‌ كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌ ئه‌وه‌یه‌‬ ‫ده‌وڵه‌ت ده‌س���تی‌ هه‌بێت له‌دامه‌زراندی‌‬ ‫كۆمپانی���ا هاوپش���كیدا به‌رێژه‌ی‌ خوار‬ ‫‪ %25‬ئه‌و وت���ی‌ "ده‌بێت ده‌وڵه‌ت ته‌نها‬ ‫به‌بونی‌ پش���ك به‌ش���داری‌ دامه‌زراندنی‌‬ ‫كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌ بكات به‌رێژه‌ی‌‬ ‫خوار له‌‪ ،%25‬ئه‌وه‌ی���ش ته‌نها چاودێر‬ ‫بێ���ت‪ ،‬نه‌ك ئیداره‌ی‌ ب���كات‌و به‌ڕێوه‌ی‌‬ ‫به‌رێت"‪.‬‬ ‫سۆران ئه‌حمه‌د ئه‌وه‌ش رونده‌كاته‌وه‌‬ ‫ك���ه‌ به‌پێ���ی‌ م���اده‌ی‌‪73‬ی‌ یاس���ای‌‬ ‫‪21‬كۆمپانی���اكان‪ ،‬س���ااڵنه‌ قازانج���ی‌‬ ‫كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌ به‌س���ه‌ر خاوه‌ن‬ ‫پش���كه‌كاندا دابه‌ش ده‌كرێت "النیكه‌م‬

‫‪ %5‬قازانج���ی‌ س���اڵه‌كه‌ ده‌گه‌ڕێت���ه‌وه‌‬ ‫ب���ۆ كۆمپانیاك���ه‌ ت���ا له‌پێشخس���تن ‌‬ ‫ی‬ ‫كۆمپانیاكه‌دا به‌كاریبهێنێته‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌چ بوارێكدا كۆمپانیای‌ هاوپش���كی‌‬ ‫زیاد بكرێت؟‬ ‫ئه‌و به‌ڕێوه‌به‌ره‌ ئه‌وه‌شی‌ ئاشكراكرد‬ ‫ك���ه‌ ماوه‌ی���ه‌ك له‌مه‌وبه‌ر پێش���نیاری‌‬ ‫ب���ۆ پارێ���زگاری‌ س���لێمانی‌ ك���ردوه‌‬ ‫ك���ه‌ پاكردن���ه‌وه‌ی‌ س���لێمانی‌ بدات���ه‌‬ ‫كۆمپانیایه‌كی‌ هاوپش���كی‌ كه‌ خۆشیان‬ ‫به‌رێ���ژه‌ی‌ خ���وار ل���ه‌‪ %25‬ده‌س���تیان‬ ‫هه‌بێت له‌دامه‌زراندنی���داو ئه‌و وتی‌"ئه‌و‬ ‫كات���ه‌ ئه‌گ���ه‌ر قۆرغكاریی���ش بێت بۆ‬ ‫خه‌ڵكانێكی‌ زۆر ده‌بێت‪ ،‬نه‌ك ته‌نها بۆ‬ ‫چه‌ند سه‌رمایه‌دارێك‪ ،‬جه‌نابی‌ پارێزگار‬ ‫پێش���نیاره‌كه‌می‌ به‌دڵبو‪ ،‬ب���ه‌اڵم ئیتر‬ ‫نازانم چۆن كاری‌ له‌سه‌ر ده‌كات"‪.‬‬ ‫به‌بڕوای‌ سۆران له‌زۆر بواردا ده‌كرێت‬ ‫حكومه‌ت ده‌ستی‌ هه‌بێت له‌دروستكردنی‌‬

‫كۆمپانیای‌ هاوپشكی‌ وه‌ك "دروستكرنی‌‬ ‫كۆمپانی���ای‌ هاوپش���كی‌ له‌بواره‌كان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌رمانس���ازی‌‌و فرۆكه‌خانه‌‌و رێگا‌وبان‌و‬ ‫هێڵی‌ ش���ه‌مه‌نده‌فه‌ر‌و چه‌ندی���ن بواری‌‬ ‫تریش كه‌ حكومه‌ت بۆ هه‌ر یه‌كێك له‌و‬ ‫بوارانه‌ بودجه‌یه‌كی‌ باش ته‌رخان ده‌كات‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئه‌و كرا ده‌كرێت خه‌ڵكانێكی‌ زۆر‬ ‫سودمه‌ندبن نه‌ك به‌ته‌نها كۆمپانیایه‌كی‌‬ ‫كه‌رتی‌ تایبه‌ت"‪.‬‬ ‫له‌ئێس���تادا نیازێكی‌ وه‌ه���ا هه‌یه‌ كه‌‬ ‫له‌الی���ه‌ن كه‌رت���ی‌ تایبه‌ته‌وه‌ ب���ازاڕی‌‬ ‫بۆرس���ه‌ دابمه‌زرێ‌‪ ،‬به‌اڵم سۆران ته‌واو‬ ‫دژی‌ كارێكی‌ وه‌های���ه‌ چونكه‌ به‌بڕوای‌‬ ‫ئ���ه‌و ده‌بێت حكومه‌ت بازاڕی‌ بۆڕس���ه‌‬ ‫دابمه‌زرێنێ‌ نه‌ك كۆمپانیایه‌كی‌ كه‌رتی‌‬ ‫تایبه‌ت ئ���ه‌و وتی‌ "بۆرس���ه‌ له‌زۆربه‌ی‌‬ ‫واڵتاندا دامه‌زراوه‌یه‌كی‌ بێسوده‌ حكومه‌ت‬ ‫دایده‌مه‌زرێن���ێ‌‪ ،‬ن���ه‌ك كۆمپانیایه‌كی‌‬ ‫كه‌رتی‌ تایبه‌ت"‪.‬‬

‫بریكاری‌ وه‌زاره‌تی‌ دارایی‌ عێراق‪ ،‬له‌باره‌ی‌ ‪ 100‬موچه‌ به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌دوێت‬ ‫ئابوریناسێك‪ :‬دابه‌شكردنی‌ له‌هه‌رێمدا هه‌اڵوسانی‌ ئابوری‌ دروست ده‌كات‬ ‫ئا‪ :‬شاهۆ ئه‌حمه‌د‬ ‫بریكاری‌ وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی عێراق‬ ‫رایگه‌یاند به‌هیچ شێوه‌یه‌ك بڕیار ‌ی‬ ‫پێدان ‌ی سه‌د موچه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫ناگرێته‌وه‌‌و شاره‌زایه‌كی‌ ئابوریش‬ ‫ده‌ڵێت "ئه‌گه‌ر ئه‌و بڕیاره‌ له‌كوردستان‬ ‫جێبه‌جێ‌ بكرێت‪ ،‬هه‌اڵوسانی‌ ئابور ‌ی‬ ‫دروست ده‌بێت"‪.‬‬ ‫پێش���تر واباڵوكرایه‌وه‌ بڕیاری‌ پێدان ‌ی‬ ‫س���ه‌د موچه‌ ك���ه‌ ئێس���تا له‌ناوچه‌كان ‌ی‬ ‫عێ���راق جێبه‌ج���ێ‌ ده‌كرێ���ت هه‌رێم��� ‌ی‬ ‫كوردستانیش ده‌گرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌وته‌ ‌ی‬ ‫فازل نه‌ب��� ‌ی بریكار ‌ی وه‌زاره‌ت���ی‌ دارای ‌ی‬ ‫عێ���راق ئه‌و بڕی���ار‌ه به‌هیچ ش���ێوه‌یه‌ك‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان ناگرێته‌وه‌‪" ،‬ئه‌وه‌ش ‌ی‬ ‫باڵوكراوه‌ته‌وه‌ دوره‌ له‌راستیه‌وه‌"‪.‬‬ ‫فازل نه‌بی‌ بری���كار ‌ی وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی‬ ‫عێراق ئ���ه‌وه‌ ‌ی بۆ ئاوێنه‌ رونكرده‌وه‌ هه‌ر‬ ‫كاتێك هه‌ردو لق ‌ی بانكی‌ ره‌شیدو رافیده‌ین‬ ‫له‌پارێزگاكان ‌ی هه‌رێمی‌ كوردستان كرانه‌و‌ه‬ ‫"ئه‌و كاته‌ ده‌توانین بڕیاری‌ پێدانی‌ سه‌د‬ ‫موچ ‌ه به‌كوردس���تانیش بده‌ین‪ ،‬به‌اڵم تا‬ ‫ئێستا ئه‌و بانكان ‌ه نین له‌هه‌رێم هه‌رچه‌ند‬ ‫لقی‌ بانكی‌ ره‌ش���ید بۆ ماوه‌ی‌ س���اڵێك ‌ه‬ ‫بڕیاره‌ بكرێته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم تا ئێستا نه‌چۆت ‌ه‬ ‫بواری‌ جێبه‌جێكردنه‌وه‌"‪.‬‬ ‫ب���ۆ هه‌مان پرس وته‌بێ���ژ ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی‬

‫دارای��� ‌ی هه‌رێم ‌ی كوردس���تان دلێر تاریق كات ‌ه هه‌اڵوسانی‌ ئابوری‌ دروست ده‌بێت‌و‬ ‫ب���ۆ ئاوێنه‌ وتی‌ "بۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ ئه‌و بڕیار‌ه نرخی‌ كااڵكانیش له‌بازاڕه‌كان ‌ی كوردستان‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردستان بگرێته‌وه‌ چه‌ندینجار به‌رزده‌بێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌یوب سماقه‌یی‌ شاره‌زا ‌ی‬ ‫به‌فه‌رمی‌ نوسراومان ئاراسته‌ ‌ی وه‌زاره‌ت ‌ی ئابوری‌ كه‌ هاوكات مامۆس���تا ‌ی به‌ش��� ‌ی‬ ‫دارایی‌ عێ���راق كردوه‌ تێی���دا ئاماده‌ی ‌ی ئابوریه‌ له‌زانكۆی‌ س���ه‌اڵحه‌دین بۆ ئاوێن ‌ه‬ ‫خۆم���ان پێڕاگه‌یاندون بۆ پێدانی‌ س���ه‌د وتی‌ "ئه‌و پاره‌یه‌ ده‌وڵه‌ت نایدات‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫موچه‌‪ ،‬به‌اڵم به‌داخه‌و‌ه تا ئێستا وه‌اڵم ‌ی چه‌ند بانكێك ده‌یده‌ن به‌شێوه‌ی‌ ریبا ك ‌ه‬ ‫پاره‌ ‌ی خه‌ڵكه‌ الی‌ ئه‌و بانكانه‌ ئه‌وانیش‬ ‫ئێمه‌یان نه‌داوه‌ته‌وه‌"‪.‬‬ ‫ناوب���راو ئاش���كرای‌ ده‌كات پێش���تر به‌ش���ێوه‌یه‌ك ‌ی قازانج ‌ی زیاتر ده‌یده‌نه‌و‌ه‬ ‫وه‌زیر ‌ی پێشوی‌ دارای ‌ی عێراق به‌ڵێنیدابو به‌فه‌رمانبه‌ران"‪.‬‬ ‫ناوبراو ئاماژه‌ ‌ی به‌وه‌ كرد "یاس���ایه‌ك‬ ‫هه‌ردو لق��� ‌ی بانكی‌ ره‌ش���یدو رافیده‌ین‬ ‫له‌پارێزگاكانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان بكاته‌و‌ه هه‌یه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردس���تان چه‌ند پار‌ه‬ ‫"ئێمه‌ش ئاماده‌یی‌ خۆمان نیش���انداوه‌و كه‌مبێت له‌به‌رامب���ه‌ری‌ ئه‌وه‌دا خه‌ده‌مات‬ ‫باڵه‌خانه‌و فه‌رمانبه‌ریشمان بۆ دابینكرد‪ ،‬كه‌م ده‌بێت‪ ،‬ئه‌و كات ‌ه هه‌اڵوسان دروست‬ ‫به‌اڵم تا ئێستا ئه‌و به‌ڵێنه‌ نه‌چۆت ‌ه بوار ‌ی ده‌بێت‪ ،‬چونك ‌ه ئێمه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫هه‌مو (ئیعتیمادێكمان) له‌سه‌ر به‌رهه‌م ‌ی‬ ‫جێبه‌جێكردنه‌وه‌"‪.‬‬ ‫له‌به‌رامب���ه‌ر ئه‌وه‌ش���دا ف���ازل نه‌ب��� ‌ی ده‌ره‌وه‌ی���ه‌‌و توان���ا ‌ی به‌رهه‌مهێنان��� ‌ی‬ ‫بری���كار ‌ی وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی عێراق ده‌ڵێت ناوخۆییمان نیه‌‪ ،‬بۆی ‌ه ئه‌گه‌ر ئه‌و س���ه‌د‬ ‫"ئه‌و نوسراوه‌ی‌ وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی هه‌رێم ‌ی موچه‌یه‌ هه‌رێمی‌ كوردستان بگرێته‌و‌ه ئه‌وا‬ ‫كوردس���تان به‌وان نه‌گه‌یش���توه‌‪ ،‬به‌ڵكو هه‌اڵوسانی‌ ئابوری‌ دروست ده‌بێت"‪.‬‬ ‫ئه‌و مامۆس���تایه‌ی‌ زانكۆ ‌ی سه‌اڵحه‌دین‬ ‫چو‌ه بۆ ئه‌نجومه‌ن���ی‌ وه‌زیران ‌ی عێراق"‪.‬‬ ‫بریكار ‌ی وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی عێراق وتیش ‌ی پێیوای���ه‌‪ ،‬پێدان��� ‌ی ئه‌و س���ه‌د موچه‌ی ‌ه‬ ‫"خۆشم قسه‌م له‌گه‌ڵ شێخ بایز تاڵه‌بان ‌ی به‌كوردس���تان كاریگه‌ری‌ سلبی‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫كردوه‌‌و پێم راگه‌یاندوه‌ ئه‌و نوس���راوه‌ ‌ی ب���ه‌وه‌ ‌ی خه‌ڵك���ی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تان‬ ‫ئێوه‌ ره‌وانه‌ ‌ی ئه‌نجومه‌ن ‌ی وه‌زیران كراوه‌‪ ،‬رادێ���ت له‌س���ه‌ر وه‌رگرتنی‌ (ریبا) س���و‬ ‫كه‌ ئێس���تا زۆرێك له‌واڵتان ‌ی سه‌رمایه‌دار‬ ‫نه‌ك وه‌زاره‌تی‌ دارای ‌ی عێراق"‪.‬‬ ‫له‌الیه‌كی‌ تره‌وه‌‪ ،‬ش���اره‌زایه‌كی‌ ئابور ‌ی واز له‌وه‌رگرتن��� ‌ی ئه‌و ریبای��� ‌ه ده‌هێنن‪،‬‬ ‫رایده‌گه‌یه‌نێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر بڕیاری‌ پێدانی‌ سه‌د "یه‌كێك ‌ی تریش له‌و كاریگه‌ریه‌ س���لبیان ‌ه‬ ‫موچه‌ ‌ی هه‌رێمی‌ كوردستان بگرێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌و ئه‌وه‌یه‌ دروستبون ‌ی ئه‌و هه‌اڵوسان ‌ه ده‌بێت ‌ه‬

‫له‌و كاریگه‌ریه‌ سلبیانه‌ ئه‌وه‌یه‌ دروستبونی‌‬ ‫ئه‌و پاره‌یه‌ ده‌وڵه‌ت ئه‌و هه‌اڵوسانه‌ ده‌بێته‌ زیادبونی‌ رێژه‌ی‌‬ ‫بێكاری‌‌و بێهێزبونی‌ دراوی‌ واڵت‬ ‫نایدات‪ ،‬به‌ڵكو چه‌ند‬ ‫بانكێك ده‌یده‌ن‬ ‫به‌شێوه‌ی‌ ریبا‬ ‫زیادبونی‌ رێ���ژه‌ی‌ بێ���كاری‌‌و بێهێزبون ‌ی‬ ‫دراوی‌ واڵت‪ ،‬ئ���ه‌وه‌ش نه‌خۆش���یه‌ك ‌ی‬ ‫درێژخایه‌نی‌ ئابوریه‌ له‌واڵتدا"‪.‬‬ ‫ئه‌یوب س���ماقه‌یی‌ مامۆستای‌ زانكۆ ‌ی‬ ‫س���ه‌اڵحه‌دین هێمای‌ به‌وه‌ش���دا‪ ،‬له‌كات ‌ی‬ ‫جێبه‌جێكردن���ی‌ ئه‌و بڕی���ار‌ه له‌هه‌رێم ‌ی‬ ‫كوردس���تان هه‌مو كااڵكان له‌ن���او بازاڕ‬ ‫به‌رزده‌بێت���ه‌وه‌ "له‌به‌رئ���ه‌وه‌ی‌ ئه‌و كات ‌ه‬ ‫وه‌رگرتنی ‪ 100‬موچه‌ به‌یه‌که‌و‌ه خه‌ونی زۆربه‌ی موچه‌خۆران‬ ‫خه‌رج ‌ی خه‌ڵك زیاد ده‌بێت"‪.‬‬


‫لۆکاڵ‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪9‬‬

‫ئه‌و حیزبانه‌ی‌ ده‌نگێكی‌ كه‌میان هێناوه‌‪ ،‬چاره‌نوسیان نادیاره‌‬

‫ی گه‌ل ده‌ژین"‬ ‫ی سیاسین‌و له‌سه‌ر داهات ‌‬ ‫"به‌شێك له‌وان ‌ه مشه‌خۆر ‌‬ ‫ئا‪ :‬ئاسۆ سه‌راوی‌‬ ‫به‌شێك له‌و حیزبانه‌ی‌ له‌هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫په‌رله‌ماندا ده‌نگێكی‌ كه‌میان‬ ‫به‌ده‌ستهێناوه‌‪ ،‬باس له‌گۆڕانكاری‌‬ ‫له‌شێوازی‌ كاركردنیاندا ده‌ك ‌هن‌و‬ ‫چاودێرێكی‌ سیاسیش ده‌ڵێت "چیتر‬ ‫نابێت داهاتێكی‌ زۆری‌ میلله‌ت بۆ ئه‌و‬ ‫الیه‌نانه‌ بێت كه‌ پێگه‌ی‌ جه‌ماوه‌رییان‬ ‫نییه‌‌و حیزبایه‌تیان كردۆته‌ كۆمپانیا‌و‬ ‫له‌سه‌ری‌ ده‌ژین"‪.‬‬

‫ئ����ه‌وه‌ ناش����ارێته‌وه‌ ك����ه‌ حیزبه‌كه‌یان‬ ‫پێویستی‌ به‌به‌خۆداچونه‌وه‌یه‌كی‌ باش‬ ‫هه‌یه‌ "پێویس����ته‌ كۆمه‌ڵێك گۆڕانكاری‌‬ ‫له‌هه‌م����و ئاس����ته‌كاندا بكه‌ی����ن‪ ،‬هه‌ر‬ ‫له‌ڕاگه‌یاندنه‌كانمانه‌وه‌ تا سه‌ركردایه‌تی‌‌و‬ ‫هه‌م����و جومگه‌كان����ی‌ حی����زب ده‌بێت‬ ‫گۆڕانكارییان تێدا بكرێت"‪.‬‬ ‫ئ����ه‌و ره‌تیش����یكرده‌وه‌ جیابونه‌وه‌ی‌‬ ‫كۆمه‌ڵی‌ ئیسالمی‌ له‌حیزبه‌كه‌ی‌ ئه‌وان‬ ‫كاریگه‌ریه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ كردبێته‌ س����ه‌ر‬ ‫دابه‌زین����ی‌ ئاس����تی‌ جه‌ماوه‌رێتی����ان‌و‬ ‫وتی‌ "گرفته‌كه‌ له‌ن����او خۆماندایه‌ نه‌ك‬ ‫كۆمه‌ڵێ����ك كه‌ له‌ئێم����ه‌ جیابونه‌ته‌وه‌‌و‬ ‫ئۆباڵه‌ك����ه‌ی‌ بخه‌ینه‌ ئه‌س����تۆی‌ ئه‌وان‪،‬‬ ‫خ����ۆ زۆرین����ه‌ی‌ حیزب����ه‌كان له‌پارتی‌‬ ‫جیابونه‌ته‌وه‌‪ ،‬كه‌چی‌ ده‌بینین ئێس����تا‬ ‫له‌هه‌مویان به‌هێزتره‌‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ ده‌بێت‬ ‫به‌شێوازی‌ كاركردنماندا بچینه‌وه‌"‪.‬‬

‫سۆسیالست‪:‬‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی‬ ‫ئێمه‌‬ ‫ئیسالمی‌‪:‬‬ ‫واماندانابو‬ ‫ی‬ ‫خۆ زۆرین ‌ه ‌‬ ‫ی دو كورسی‌‬ ‫حیزبه‌كان له‌پارت ‌‬ ‫مسۆگه‌ر‬ ‫جیابونه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫بكه‌ین‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫كه‌چی‌ ده‌بینین‬ ‫ئێستا له‌هه‌مویان پێشبینیه‌كه‌مان‬ ‫راستده‌رنه‌چو‬ ‫به‌هێزتره‌‬

‫به‌جیا له‌به‌ش����داریكردنی‌ حیزبه‌كان‪،‬‬ ‫له‌هه‌ڵبژارنی‌ ‪21‬ئه‌یلول‌و ده‌ره‌نجامه‌كانی‌‪،‬‬ ‫گه‌لێ����ك پانتایی‌ تاریك‌و ته‌مومژاوییان‬ ‫رۆشنكرده‌وه‌‌و ئاس����تی‌ جه‌ماوه‌ریه‌تی‌‬ ‫هه‌ر الیه‌ك به‌ده‌ركه‌وت‪ ،‬هه‌ندێ‌ له‌وانه‌‬ ‫س����ااڵنێكی‌ زۆره‌ به‌ناوی‌ حیزبایه‌تیه‌وه‌‬ ‫بودج����ه‌‌و گه‌لێ����ك ئیتمیازات����ی‌ تریان‬ ‫پێدراوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌هه‌ڵبژاردندا كه‌مترین به‌نیازی‌ دو كورسی‌ بون‪ ،‬دانه‌یه‌كیان‬ ‫ده‌نگیان هێناوه‌‪ ،‬به‌بڕوای‌ د‪ .‬كامه‌ران‬ ‫هێنا‬ ‫مه‌نتك‪ ،‬مامۆستای‌ زانكۆی‌ سه‌اڵحه‌دین‬ ‫حیزب����ی‌ سۆسیالیس����ت دیموكراتی‌‬ ‫"به‌ش����ێك له‌وانه‌ مشه‌خۆری‌ سیاسین‌و كوردس����تان مێ����ژوی دامه‌زراندنه‌كه‌ی‌‬ ‫له‌سه‌ر داهاتی‌ گه‌ل ده‌ژین"‪.‬‬ ‫ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ س����اڵی‌ (‪ )1976‬ئه‌م‬ ‫حیزبه‌ له‌هه‌ڵبژاردنی‌ پێشوی‌ په‌رله‌ماندا‬ ‫له‌گه‌ڵ دو حیزبی‌ ئیس��ل�امی‌ (كۆمه‌ڵ‌و‬ ‫یه‌كه‌م حیزبی‌ ئیسالمی‌‌و ته‌نها‬ ‫یه‌كگرت����و)‌و حیزبی‌ زه‌حمه‌تكێش����ان‬ ‫كورسیه‌ك‬ ‫بزوتن����ه‌وه‌ی‌ ئیس��ل�امی‌‪ ،‬له‌ده‌ی����ه‌ی‌ پێكه‌وه‌ به‌شداری‌ هه‌ڵبژاردنیان كردوه‌و‬ ‫دام����ه‌زراوه‌‪ ،‬توانیان دو كورسی‌ په‌رله‌مان مسۆگه‌ر‬ ‫هه‌ش����تاكانه‌وه‌‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ی‌ ‪21‬ئه‌یلولی‌ ئه‌مساڵدا بكه‌ن‪ ،‬به‌اڵم له‌م هه‌ڵبژاردنه‌ی‌ دواییدا‬ ‫به‌كۆكردن����ه‌وه‌ی‌ (‪ 21‬ه����ه‌زار‌و ‪ )834‬به‌هێنانی‌ ‪12‬ه����ه‌زار‌و ‪501‬ده‌نگ‪ ،‬ته‌نها‬ ‫ده‌ن����گ‪ ،‬توان����ی‌ ته‌نها كورس����یه‌كی‌ كورس����یه‌كی‌ په‌رله‌مان����ی‌ پێده‌درێت‪،‬‬ ‫په‌رله‌مان مس����ۆگه‌ر بكات‪ ،‬له‌كاتێكدا عه‌ب����دواڵ حاجی‌ مه‌حمود ك����ه‌ به‌تاكه‌ هاوپه‌یمانێتیه‌كی����ان به‌ناوی‌ لیس����تی‌ ئێمه‌ هه‌ڵبژاردنی‌ تریش����مان له‌پێش����ه‌‬ ‫پێش����تر به‌س����ود وه‌رگرت����ن له‌پێگه‌و كورس����یه‌كه‌ی‌ ئ����ه‌و حیزب����ه‌ دوب����اره‌ ئاڕاس����ته‌ی‌ س����ێیه‌م دروس����تكردبو ده‌بێت كار بۆ دۆزینه‌وه‌ی‌ گرفته‌كانمان‬ ‫به‌ش����داریكردنی‌ دو حیزبه‌ئیسالمیه‌كه‌ ده‌چێت����ه‌وه‌ په‌رله‌مان‪ ،‬ئام����اژه‌ به‌وه‌ سه‌ره‌نجام توانیان‪ ،‬به‌هێنانی‌‪ 8‬هه‌زار‌و بكه‌ین"‪.‬‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ هه‌ری����ه‌ك له‌سۆسیالیس����ت‌و ده‌كات به‌پێ����ی‌ لێكدانه‌وه‌كانی‌ خۆیان‪ 681 ،‬ده‌نگ‪ ،‬یه‌ك كورس����ی‌ په‌رله‌مان‬ ‫شیوعی‌ مێژویه‌كی‌ درێژ‌و ده‌نگێكی‌‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردن����ی‌ چاوه‌ڕوانب����ون ‪ 25‬تا‪26‬ه����ه‌زار ده‌نگ مسۆگه‌ر بكه‌ن‪.‬‬ ‫زه‌حمه‌تكێش����ان‪،‬‬ ‫كه‌م‬ ‫ئه‌ندامی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی‌ حیزبی‌‬ ‫پیش����وتری‌ په‌رله‌مان����دا توانیبوی‌ دو به‌ده‌ستبێنن‌و ئه‌و وتی‌ "ئێمه‌ واماندانابو‬ ‫حیزب����ی ش����یوعی كوردس����تان كه‌‬ ‫دو كورس����ی‌ مس����ۆگه‌ر بكه‌ین‪ ،‬به‌اڵم زه‌حمه‌تكێشان‪ ،‬هیوا س����ه‌ید سه‌لیم‪،‬‬ ‫كورسی‌ به‌ده‌ستبێنێ‌‪.‬‬ ‫به‌ده‌س����تهێنانی‌ ته‌نها كورس����یه‌ك‪ ،‬پێشبینیه‌كه‌مان راس����تده‌رنه‌چو‪ ،‬بۆیه‌ ك����ه‌ حیزبه‌ك����ه‌ی‌ له‌س����اڵی‌ ‪ 1985‬درێژك����راوه‌ی‌ حزبی‌ ش����یوعی‌ عێراقه‌‪،‬‬ ‫بۆ یه‌كه‌م حیزبی‌ ئیس��ل�امی‌ له‌هه‌رێمدا ده‌بێت به‌خۆداچونه‌وه‌یه‌ك به‌ش����ێوازی‌ دام����ه‌زراوه‌‪ ،‬ئام����اژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات هه‌رچه‌نده‌ له‌س����اڵی‌ ‪ 1934‬دامه‌زراوه‌‪،‬‬ ‫وه‌ك ش����وان قه‌اڵدزه‌ی����ی‌ وته‌بێ����ژی‌ كاركرنماندا بكه‌ی����ن‪ ،‬به‌جۆرێك له‌گه‌ڵ به‌پێی‌ پێش����بینیه‌كانی‌ خۆیان نزیكه‌ی‌ به‌اڵم پێگ����ه‌ی‌ جه‌ماوه‌ریی‌ ئه‌م حیزبه‌‬ ‫حیزبه‌كه‌ ده‌ڵێت "شكستێكی‌ گه‌وره‌یه‌ ئه‌م س����ه‌رده‌مه‌دا بگونج����ێ‌"‪ .‬له‌باره‌ی‌ ‪20‬هه‌زار ده‌نگیان به‌ده‌ستده‌هێنا‪ ،‬به‌اڵم به‌ب����ه‌رده‌وام س����نورداربوه‌‌و ل����ه‌دوا‬ ‫بۆ حیزبێك كه‌ له‌هه‌ش����تاكانه‌وه‌ بونی‌ ئ����ه‌وه‌ی‌ له‌به‌رنامه‌یاندا نیی����ه‌ له‌گه‌ڵ پێچه‌وانه‌بون����ه‌وه‌ی‌ پێش����بینیه‌كانیان هه‌ڵبژاردنیشدا به‌هێنانی‌ ‪12‬هه‌زار ‪392‬‬ ‫ی ده‌نگ‪ ،‬ته‌نها كورس����یه‌كی‌ په‌رله‌مانی‌‬ ‫هه‌بێ����ت‪ ،‬كه‌چ����ی‌ له‌هه‌ڵبژاردندا ته‌نها حیزبێكی‌ ت����ر له‌داهاتودا یه‌كبگرن ئه‌و وه‌ك ئ����ه‌و رونیده‌كات����ه‌وه‌ بۆته‌ هۆ ‌‬ ‫كورسیه‌ك به‌ده‌س����تبێنێ‌"‪ .‬سه‌رباری‌ وتی‌ "هه‌مو ئه‌گه‌رێ����ك كراوه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم ئه‌وه‌ی‌ دوای‌ راگه‌یاندنی‌ ئه‌نجامه‌كانی‌ داهات����وی‌ مس����ۆگه‌ركردوه‌‪ ،‬بابا عه‌لی‬ ‫هێنان����ی‌ ده‌نگێكی‌ ك����ه‌م‪ ،‬قه‌اڵدزه‌یی‌ تائێستا حاڵه‌تێكی‌ وه‌ها له‌ئارادا نییه‌" هه‌ڵبژاردن چه‌ند كۆبونه‌وه‌یه‌ك سازبكه‌ن جه‌باری ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاس����ی‌و‬ ‫"ئه‌نجام����ی‌ هه‌ڵبژاردن����ی‌ په‌رله‌مان بۆ وته‌بی����ژی فه‌رمی ئه‌و حزب����ی ئاماژه‌‬ ‫به‌دو حیزب كورسیه‌كیان هێناوه‌‬ ‫هێش����تا خۆی����ان به‌حیزبێك����ی‌ بچوك‬ ‫زه‌حمه‌تكێش����انی‌ ئێمه‌ زه‌نگێك����ی‌ ئاگاداركردنه‌وه‌بو‪ ،‬بۆ به‌وه‌ ده‌كات‪ ،‬ئه‌و ده‌نگانه‌ی‌ هێناویانه‌‪،‬‬ ‫حیزب����ی‌‬ ‫نابینێ‌‌و ده‌ڵێت "بچوكی����ی‌‌و گه‌وره‌یی‌‬ ‫حیزب به‌ده‌نگی‌ زۆر‌و كه‌م نییه‌‪ ،‬به‌ڵكو كوردس����تان له‌گ����ه‌ڵ حیزب����ی‌ پارتی‌ گۆڕینی‌ ش����ێوازی‌ كاركردنم����ان‪ ،‬بۆیه‌ به‌ده‌نگی راسته‌قینه‌ی خۆیانی‌ نازانن‌و‬ ‫ی ده‌خه‌ن����ه‌ ئه‌س����تۆی‌‬ ‫كرێ����كاران‌و ڕه‌نج����ده‌ران ب����ۆ دوای‌ ده‌بێ����ت به‌خۆداچونه‌وه‌ی����ه‌ك بكه‌ین ئۆباڵه‌كه‌ش���� ‌‬ ‫به‌مێژو‌و خه‌بات‌و هه‌ڵوێسته‌"‪.‬‬ ‫وته‌بێ����ژی‌ ئ����ه‌و حیزبه‌ ئیس��ل�امیه‌ هه‌ڵبژاردن����ی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردس����تان بزانی����ن گرفته‌كانمان چیی����ه‌‪ ،‬چونكه‌ كۆمس����یۆنی بااڵی هه‌ڵبژاردنه‌كان كه‌‬

‫مامۆستایه‌کی‬ ‫زانکۆ‪:‬‬ ‫ده‌بێت چیتر‬ ‫ی‬ ‫بودجه‌یه‌ك ‌‬ ‫زه‌به‌الحیان‬ ‫ی‬ ‫به‌ناو ‌‬ ‫حیزبایه‌تیه‌و‌ه بۆ‬ ‫خه‌رج نه‌كرێت‬

‫زه‌حمه‌تکێشان‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن ‌‬ ‫په‌رله‌مان بۆ‬ ‫ی‬ ‫ئێم ‌ه زه‌نگێك ‌‬ ‫ئاگاداركردنه‌وه‌بو‬

‫نه‌یتوانی����وه‌ س����ه‌ربه‌خۆو بێالیه‌نان���� ‌ه‬ ‫پرۆس����ه‌كه‌ به‌ڕێوه‌به‌رێ����ت "بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫ئ����ه‌وه‌ش دوب����اره‌ نه‌بێت����ه‌وه‌ هه‌م����و‬ ‫ڕێگایه‌كی یاسایی ده‌گرینه‌ به‌ر"‪.‬‬ ‫وته‌بێ����ژی‌ ئ����ه‌و حیزب����ه‌ ئ����ه‌وه‌ش‬ ‫رونده‌كاته‌وه‌ كه‌ ب����ه‌دور له‌ده‌ره‌نجامی‬ ‫هه‌ڵب����ژاردن حزبه‌كه‌ی����ان له‌په‌یڕه‌وی‬ ‫ناوخۆی����ی خۆی����دا به‌رپرس����یارێتی‬ ‫س����ه‌ركردایه‌تی حزبی له‌به‌رامبه‌ر هه‌ر‬ ‫كێش����ه‌و كه‌موكوڕییه‌ك ك����ه‌ له‌ژیانی‬ ‫حزبیدا روبدات خس����تۆته‌ ئه‌س����تۆی‬ ‫خ����ۆی‪" ،‬ئه‌م����ه‌ش ته‌نه����ا په‌یوه‌ندی‬ ‫به‌پرۆس����ه‌یه‌كی هه‌ڵبژاردن����ه‌وه‌ نییه‌‪،‬‬ ‫به‌ڵكو په‌یوه‌ندی به‌هه‌مو كاتێك‌و هه‌مو‬ ‫ژیانی حزبمانه‌وه‌ هه‌یه‌"‪.‬‬

‫كه‌ چیتر نابێت ئه‌و حیزبانه‌ی‌ پێگه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫جه‌ماوه‌ریی����ان نیی����ه‌ له‌س����ه‌ر داهاتی‌‬ ‫گ����ه‌ل بژین‌و ده‌ڵێ����ت "ئ����ه‌و حیزبانه‌‬ ‫ئ����ازادن ل����ه‌وه‌ی‌ چ����ۆن به‌رده‌وامیی‌‬ ‫به‌كاری‌ خۆی����ان ده‌ده‌ن‪ ،‬به‌اڵم ده‌بێت‬ ‫چیتر بودجه‌یه‌كی‌ زه‌به‌الحیان به‌ناوی‌‬ ‫حیزبایه‌تی����ه‌وه‌ ب����ۆ خ����ه‌رج نه‌كرێت"‬ ‫چونكه‌ به‌بڕوای‌ ئه‌و "هه‌ندێك له‌و به‌ناو‬ ‫حیزبانه‌‪ ،‬مشه‌خۆری‌ سیاسین‌و له‌سه‌ر‬ ‫داهاتی‌ گه‌ل ده‌ژین"‪ .‬ئه‌و نایشارێته‌وه‌‬ ‫كه‌ به‌ش����ێك له‌و حیزبان����ه‌ به‌یارمه‌تی‌‬ ‫هه‌ردو پارتی‌ ده‌سه‌اڵتداری‌ كوردستان‬ ‫پارت����ی‌‌و یه‌كێتی‌ تائێس����تا به‌رده‌وامی‌‬ ‫به‌بونیان دراوه‌ "له‌گه‌ڵ رێزمدا بۆیان‪،‬‬ ‫به‌ش����ێكیان هه‌ر كارتۆنین‌و ته‌نها ئه‌و‬ ‫كاتانه‌ ده‌رده‌كه‌ون كه‌ پارتی‌‌و یه‌كێتی‌‬ ‫وه‌ك ژماره‌ ده‌یانهێننه‌ پێش����ه‌وه‌و بۆ‬ ‫كارێك به‌كاریانده‌هێنن‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ كه‌‬ ‫بڵێن بۆ ئه‌و پرۆژه‌یه‌ ئه‌وه‌نده‌ حیزبمان‬ ‫له‌گه‌ڵدایه‌"‪.‬‬

‫ی نییه‌ نابێت‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ پێگه‌ی‌ جه‌ماوه‌ری ‌‬ ‫بودجه‌ی‌ هه‌بێت‬ ‫د‪ .‬كام����ه‌ران مه‌نت����ك‪ ،‬مامۆس����تا‬ ‫له‌زانكۆی‌ س����ه‌اڵحه‌دین‪ ،‬بۆچونی‌ وایه‌‬

‫كابینه‌ی‌ هه‌شته‌م له‌به‌رده‌م پرۆسه‌یه‌كی‌ ئاڵۆزدا‬ ‫‌‬

‫ئا‪ :‬ئاراس عوسمان‬ ‫پرسی‌ پێكهێنانی‌ كابینه‌ی‌ نوێی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ هه‌رێم له‌الی‌ یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارتی‌‌و سێ‌ الیه‌نه‌كه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن‬ ‫به‌كراوه‌یی‌ ماوه‌ته‌وه‌‪ ،‬سێ‌ الیه‌نه‌كه‌ی‌‬ ‫ئۆپۆزسیۆن جه‌خت له‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌‬ ‫كه‌ ناچنه‌ حكومه‌تێكه‌وه‌ پاشكۆیه‌تی‌‬ ‫تێدابێت‪ ،‬پێشیانوایه‌‌وه‌ك ئۆپۆزسیۆن‬ ‫ده‌نگ‌و كورسیان له‌هه‌ریه‌ك له‌یه‌كێتی‌‌و‬ ‫پارتی‌ زیاتره‌‪.‬‬ ‫ئاوات ش���ێخ جه‌ناب‪ ،‬هه‌ڵس���وڕاوی‌‬ ‫بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‪ ،‬له‌باره‌ی‌ به‌شداریكردن‬ ‫له‌كابین���ه‌ی‌ نوێ���ی‌ حكومه‌ت���ی‌ داهاتو‬ ‫بۆ ئاوێن���ه‌ ده‌ڵێت‪" :‬ئێم���ه‌ به‌كارنامه‌و‬ ‫پاكێجه‌كان���ه‌وه‌ به‌ش���داری‌ حكوم���ه‌ت‬ ‫ده‌كه‌ی���ن‪ ،‬چ���ۆن به‌ش���داریكردنمان‬ ‫له‌پارله‌م���ان به‌ئه‌ركێك���ی‌ نیش���تیمانی‌ سه‌ردانکردنی نێچیرڤان بارزانی بۆ الی نه‌وشیروان مسته‌فا‬ ‫زانیوه‌‪ ،‬ئێستاش به‌شداریمان له‌ده‌وڵه‌ت‬ ‫به‌هه‌م���ان ئ���ه‌رك حس���اب ده‌كه‌ی���ن‪ ،‬ئیسالمی‌ كوردس���تاندا‌و به‌پێی‌ په‌یڕه‌و بچین���ه‌ ن���او حكوم���ه‌ت‌و‌وه‌زاره‌تێ���ك‬ ‫بۆی���ه‌ هه‌ركه‌س���ێك مامه‌ڵ���ه‌ له‌گ���ه‌ڵ پرۆگ���رام له‌ده‌س���ه‌اڵتی‌ ئه‌نجومه‌ن���ی‌ ‌وه‌ربگری���ن‪ ،‬به‌ڵك���و ئێم���ه‌ ده‌مانه‌وێت‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی‌ گ ‌هل‌و نیشتیمان بكات س���ه‌ركردایه‌تی ب���ه‌دو له‌س���ه‌ر س���ێی‌ له‌مجاره‌دا ده‌سه‌اڵتمان به‌ده‌سته‌وه‌ بێت‬ ‫ئێمه‌ش له‌گه‌ڵی‌ ده‌بین‌و بۆ حكومه‌تیش ئه‌ندامه‌كانی‌‌و دوای‌ راوێژ به‌رێكخستنه‌كان به‌وه‌ی‌ كه‌ پێكه‌وه‌ له‌گه‌ڵ چه‌ند الیه‌نێكی‌‬ ‫دیكه‌ حكومه‌ت پێكبهێنین"‪.‬‬ ‫یه‌كالیی‌ ده‌كاته‌وه‌"‪.‬‬ ‫مه‌رجی‌ خۆمان ده‌بێت له‌ئاینده‌دا"‪.‬‬ ‫ی ساڵی‌ ‪ 1992‬تائێستا‪ ،‬حه‌وت‬ ‫له‌دوا ‌‬ ‫كۆمه‌ڵ���ی‌ ئیس�ل�امی‌ نایه‌وێ���ت‬ ‫ئه‌ب���و به‌ك���ر هه‌ڵه‌دن���ی‌‪ ،‬ئه‌ندام���ی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاس���ی‌ یه‌كگرتوی‌ ئیسالمی‌ ته‌نه���ا به‌ش���داریبكات‌و پۆس���تێكی‌ كابینه‌ی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‬ ‫كوردس���تان له‌ب���اره‌ی‌ به‌ش���داریكردن "كارتۆنی‌"‌وه‌ربگرێ���ت‪ ،‬محه‌مه‌د حه‌كیم‪ ،‬دروس���تبوه‌‪ ،‬ك���ه‌ تێیدا چه‌ند س���اڵێك‬ ‫له‌حكومه‌ت‌و به‌رنامه‌ی‌ حیزبه‌كه‌یانه‌وه‌‪‌ ،‬وته‌بێژی‌ كۆمه‌ڵی‌ ئیسالمی‌ له‌و باره‌یه‌وه‌ به‌ئی���داره‌ی‌ جی���اواز یه‌كێت���ی‌‌و پارتی‌‬ ‫به‌ئاوێن���ه‌ی‌ رایگه‌یان���د‪" ،‬هه‌رچه‌ن���ده‌ به‌ئاوێنه‌ی‌ راگه‌یاند"بۆ به‌ش���داریكردن ‌ی حكومی‌ ناوچه‌كانی‌ هه‌ولێرو سلێمانیان‬ ‫به‌ش���داریكردن له‌حكومه‌تی‌ داهاتو یان سێ‌ الیه‌نه‌كه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن له‌حكومه‌تی‌ ك���ردوه‌ ك���ه‌ به‌زۆن���ی‌ س���ه‌وزو زه‌رده‌‬ ‫مانه‌وه‌ له‌ئۆپۆزس���یۆن جارێ‌ ئه‌م پرسه‌ داهاتو‪ ،‬به‌رنامه‌و میكانیزمێك داده‌نێین ناوده‌برا‪ ،‬به‌اڵم له‌‪25‬ی‌ ته‌مموزی‌ ‪2009‬دا‬ ‫له‌گفتوگۆدایه‌ له‌ناو ریزه‌كانی‌ یه‌كگرتوی‌ كه‌ چۆن به‌ش���داری‌ بكه‌ین‪ ،‬نامانه‌وێت ئۆپۆزسیۆن هاته‌كایه‌وه‌ به‌بردنه‌وه‌ی‌ ‪35‬‬

‫هه‌ر هێزێكی‌ سیاس ‌ی‬ ‫قورسایی‌ ئۆپۆزسیۆن‬ ‫نادیده‌ بگرێت توشی‌‬ ‫كێشه‌و گرفتی‌ گه‌وره‌‬ ‫ده‌بێت له‌حكومڕانی‌‬ ‫له‌كوردستاندا‬ ‫ئه‌رشیف‬ ‫كورسی‌ ناو په‌رله‌مان‪.‬‬ ‫ئه‌ندامه‌ك���ه‌ی‌ مه‌كته‌ب���ی‌ سیاس��� ‌ی‬ ‫یه‌كگرت���وی‌ ئیس�ل�امی‌ هێم���ا به‌وه‌ش‬ ‫ده‌كات"خاڵێك���ی‌ دیك���ه‌ ئ���ه‌وه‌ ده‌بێت‬ ‫حكومه‌تی‌ داهاتو پرس���ی‌ چاكس���ازی‌‬ ‫به‌ئه‌نج���ام بگه‌یه‌نێ���ت‌و ئه‌گه‌ر‌وانه‌بێت‪،‬‬ ‫ئه‌وا ئێمه‌ ‌وه‌ك الیه‌نه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆن‬ ‫هیچم���ان نه‌ك���ردوه‌ له‌به‌ش���داریكردنی‌‬ ‫حكومه‌ت���دا‪ ،‬بۆیه‌ پاش���كۆبونمان قبوڵ‬ ‫نابێت له‌كابینه‌ی‌ نوێی‌ حكومه‌ت‌و ده‌بێت‬ ‫به‌شدارێكی‌ راسته‌قینه‌ بین‌و ئه‌وله‌ویه‌ت‬ ‫له‌الی‌ ئێمه‌ به‌ش���ێكی‌ چاكسازییه‌‪ ،‬نه‌ك‬ ‫ئه‌وله‌وی���ه‌ت له‌المان ته‌نه���ا ‌وه‌رگرتنی‌‬

‫‌وه‌زیرێ���ك‌و‌وه‌زاره‌تێك���ی‌ بێده‌س���ه‌اڵت‬ ‫بێت"‪.‬‬ ‫هه‌ڵس���وڕاوه‌كه‌ی‌ بزوتن���ه‌وه‌ی‌ گۆڕان‬ ‫باس له‌وه‌ش ده‌كات" ئه‌گه‌ر به‌شداریه‌كی‌‬ ‫فیعل���ی‌ نه‌بێ���ت له‌حكوم���ه‌ت‪ ،‬به‌هیچ‬ ‫جۆرێ���ك به‌ش���داری‌ ناكه‌ی���ن‪‌،‬وتومانه‌‬ ‫ئه‌گه‌ر‌وه‌زاره‌تێكم���ان له‌ده‌س���تبێت‌و‬ ‫ده‌سه‌اڵتمان به‌سه‌ریدا نه‌بێت‌وه‌ریناگرین‪،‬‬ ‫ئه‌گه‌ر گه‌نده‌ڵی‌ له‌هه‌ر ئاست‌و شوێنێك‬ ‫بێ���ت روب���ه‌روی‌ ده‌بین���ه‌وه‌ له‌كاتێكدا‬ ‫له‌حكومه‌تیش به‌شداربین‪ ،‬بۆیه‌ بۆ هه‌مو‬ ‫الیه‌كی‌ راده‌گه‌یه‌نین كه‌ "بۆ پاشكۆیه‌تی‌‬ ‫ناچینه‌ هیچ حكومه‌تێكه‌وه‌"‪.‬‬

‫هه‌ڵه‌دنی‌ ئام���اژه‌ به‌وه‌ش ده‌كات"ئه‌و‬ ‫فك���ره‌ی‌ له‌الم���ان گه‌اڵڵه‌ب���و ب���ۆ‬ ‫به‌ش���داریكردنمان له‌حكومه‌ت���ی‌ داهاتو‬ ‫یه‌كێ���ك له‌وانه‌‪ ،‬ده‌بێ���ت حكومه‌تێكی‌‬ ‫راس���ته‌قینه‌ بێ���ت بۆ س���ه‌رجه‌م هێزو‬ ‫الیه‌ن���ه‌كان‪ ،‬ن���ه‌ك پێیانوابێ���ت ئه‌وانه‌‬ ‫براگه‌وره‌ن‌و خه‌ڵكی‌ ببێته‌ پاش���كۆیان‌و‬ ‫ته‌نها بۆ میكیاژ به‌ش���داری‌ به‌هێزه‌كان‬ ‫بكات"‪.‬‬ ‫وته‌بێژی‌ كۆمه‌ڵی‌ ئیس�ل�امی‌ جه‌خت‬ ‫ل���ه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌‪" ،‬ئۆپۆزس���یۆن ده‌بێت‬ ‫به‌حكومه‌تێك���ی‌ ش���كڵی‌ رازی‌ نه‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر به‌ته‌نها حكومه‌تیش به‌ده‌س���ت‬ ‫پارتیه‌وه‌ بێت روبه‌رویان ده‌بینه‌وه‌ له‌هه‌ر‬ ‫كه‌موكورت���ی‌‌و هه‌ڵه‌یه‌ك ك���ه‌ ئه‌نجامی‌‬ ‫ده‌دات"‪.‬‬ ‫ئه‌بوبه‌ك���ر هه‌ڵه‌دنی‌‪ ،‬جه‌خ���ت له‌وه‌‬ ‫ده‌كات���ه‌وه‌‪" ،‬الیه‌نه‌كانی‌ ئۆپۆزس���یۆن‬ ‫خاوه‌نی‌ زیاتر له‌‪ 40‬كورس���ی‌ پارله‌مانن‌و‬ ‫قورس���ایی‌ زیاترم���ان هه‌ی���ه‌ له‌چ���او‬ ‫جاره‌كانی‌ پێش���و‪ ،‬هه‌روه‌ه���ا به‌ده‌نگ‌و‬ ‫كورس���یه‌كانمان رێژه‌م���ان زیات���ره‌‬ ‫له‌یه‌كێتی‌‌و هه‌م له‌پارتیش‌و له‌سلێمانیش‬ ‫ئۆپۆزس���یۆن یه‌كه‌م‌و له‌هه‌ولێر دوه‌مین‪،‬‬ ‫له‌به‌رئ���ه‌وه‌ هه‌ر هێزێكی‌ سیاس���ی‌ ئه‌م‬ ‫قورس���اییه‌ی‌ ئۆپۆزسیۆن نادیده‌ بگرێت‬ ‫توش���ی‌ كێش���ه‌و گرفتی‌ گه‌وره‌ ده‌بێت‬ ‫له‌حكومڕانی‌ له‌كوردستاندا"‪.‬‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنی‌ ‪/21‬ئه‌یلولی‌ ئه‌مس���اڵ‪،‬‬ ‫ریزبه‌ندی‌ هێزه‌ براوه‌كان به‌مشێوه‌یه‌ بو‪:‬‬ ‫پارتی‌ ‪ 38‬كوسی‌‪ ،‬گۆڕان ‪ 24‬كورسی‌‪،‬‬ ‫یه‌كێت���ی‌ ‪ 18‬كورس���ی‌‪ ،‬یه‌كگرت���و ‪10‬و‬ ‫كۆمه‌ڵ ‪ 6‬كورسی‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫سلێمانی رۆژان ‌ه‬ ‫پێویستی به‌‪260‬‬ ‫هه‌زار مه‌تر چوار‬ ‫گۆشه‌ ئاو هه‌یه‌‬

‫گۆشه‌یه‌كی‌ تایبه‌ته‌ به‌جل‌و به‌رگ‬ ‫ی ‪fashion‬‬ ‫دیزاین ‌هر‌و راوێژكار ‌‬ ‫"سه‌فین عارفی‌" ئاماده‌ی‌ ده‌كات‬

‫‌ره‌نگاڵه‬

‫‌ره‌نگاڵه‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫بۆ یه‌كه‌مین جار كورد به‌شداری‬ ‫ڤیستیڤاڵی كتێبی گه‌الن ده‌كات‬

‫به‌هجه‌ت یه‌حیا‪:‬‬ ‫ئه‌ندام په‌رله‌مانیم بۆ چیه‌؟‬

‫كێشت كێش ‌ه نیه‌‪...‬‬ ‫باوه‌ڕت هه‌بێت به‌خۆت!‬ ‫زۆرتری����ن ئه‌و مۆدێالن����ه‌ی كه‌ كارمان‬ ‫له‌گه‌ڵ كردون‪ ,‬ل����ه‌ش‌و الریان باریك‌و‬ ‫جوان‌و ڕێك بوه‌‪ ,‬ب����ه‌اڵم ئه‌مه‌ به‌هیچ‬ ‫ش����ێوه‌یه‌كه‌ مانای ئه‌وه‌ نی����ه‌ كه‌ ئه‌و‬ ‫كه‌س����انه‌ی كێش����یان زیاده‌‪ ,‬خۆیان‬ ‫له‌جوان����ی‌و فاش����یۆن‌و نوێكردن����ه‌وه‌‬ ‫دوربخه‌ن����ه‌وه‌‪ ,‬لێ����ره‌وه‌ پێمانخۆش����ه‌‬ ‫ك����ه‌ پێتانبڵێی����ن كێ����ش كه‌مگرنگتره‌‬ ‫له‌باوه‌ڕبونت به‌وه‌ی كه‌ خۆت ده‌ته‌وێت‬ ‫بیكه‌یت‪ ,‬به‌و گۆڕانكاریه‌ی كه‌ ده‌ته‌وێت‬ ‫له‌ژیانتدا بیكه‌یت‪ ,‬بۆیه‌‪:‬‬ ‫• به‌ش����ێوه‌یه‌كی گش����تی هه‌وڵب����ده‌‬ ‫قاچت دانه‌پۆش����یت‪ ,‬ئه‌گه‌ر ئاره‌زوت‬ ‫ب����ه‌وه‌ نه‌كرد هه‌وڵب����ده‌ به‌له‌به‌ركردنی‬ ‫سترێجێكی س����اده‌‪ ,‬ڕه‌ش یان پێستی‌‬ ‫ئاژه‌ڵیی‪ ,‬سپی له‌به‌رنه‌كردنی باشتره‌‪.‬‬ ‫• ع����ه‌زی كورت هه‌میش����ه‌ ش����ێوه‌ی‬ ‫كێش����ت كه‌مده‌كاته‌وه‌‪ ,‬به‌س هه‌وڵبده‌‬ ‫كه‌ له‌س����ه‌رو ئه‌ژنۆته‌وه‌ بێ����ت ئه‌گه‌ر‬ ‫عه‌زییه‌كه‌ كراوه‌‌و له‌به‌ركردنی خۆشبو‪,‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌خوار ئه‌ژنۆته‌وه‌ بو باش����تره‌‬ ‫به‌ته‌واوی ته‌سك بێت به‌اڵم پێویستت‬ ‫به‌قایشی ناوكه‌مه‌ر ده‌بێت‪.‬‬

‫ ‬

‫‪m‬‬ ‫‪co‬‬ ‫‪o.‬‬ ‫‪o‬‬ ‫‪if‬‬ ‫‪h‬‬ ‫‪ya nAr‬‬ ‫‪ir f@ fee‬‬ ‫‪a Sa‬‬ ‫‪n.‬‬ ‫@ ‪ee r‬‬ ‫‪f‬‬ ‫‪sa itte‬‬ ‫‪Tw‬‬

‫• پێ��ڵ�اوی بنبه‌رز‪ ,‬یه‌كێ����ك له‌هه‌ره‌‬ ‫پێداویستییه‌ گرنگه‌كان پێاڵوی بنبه‌رز‌ه‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ به‌رزبونه‌وه‌ی بااڵت ش����ێوه‌ی‬ ‫كێش����ت باریكتر ده‌بێت����ه‌وه‌‪ ,‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫‌وت����راوه‌ (زۆرت پێناخ����ۆش بێ����ت كه‌‬ ‫یه‌كێك پێیوتیت پێاڵوه‌كانت زۆر موریح‬ ‫دیارن له‌پێتدا) بۆیه‌ هه‌تا ئازاری قاچت‬ ‫زیاتر بێت جوانی له‌شت زیاتر ده‌بێت‪.‬‬ ‫• ق����ژ به‌س����تنت ل����ه‌دواوه‌ به‌خاوی‪,‬‬ ‫ده‌ورێك����ی گرنگی هه‌یه‌ بۆ ده‌ركه‌وتنی‬ ‫د‌هم‌و چاوت له‌گه‌ڵ له‌شتدا‪.‬‬ ‫قوماش����ه‌ ئه‌س����توره‌كان‬ ‫• ‬ ‫هه‌میشه‌ بۆ جاكێتی زۆر كورت‪ ,‬مینی‬ ‫جاكێت جگه‌ له‌وه‌ به‌دوربه‌ لێی‪.‬‬ ‫• به‌اڵم ئه‌گه‌ر كێش����ت باریك‌و ڕێكه‌‪,‬‬ ‫كێش����ه‌ت هه‌ی����ه‌ ب����ۆ نه‌گونجانی جل‌و‬ ‫به‌رگ له‌گه‌ڵ له‌ش����ت پێویسته‌ (مایۆ)‬ ‫ی����ه‌ك له‌به‌ربكه‌یت‌و بتوانیت س����ه‌یری‬ ‫به‌رزیی‌و نزمی له‌شت بكه‌یت له‌به‌رده‌م‬ ‫ئاوێنه‌یه‌ك����دا تا بتوانی����ت پارچه‌كان‬ ‫بگونجێنی����ت‪ ,‬له‌كۆتای����دا ده‌توان����ن‬ ‫په‌یوه‌ندیم����ان پێوه‌ بك����ه‌ن له‌ڕێگه‌ی‬ ‫ئیمێل‌و تویته‌ره‌وه‌‪.‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری ئاوی سلێمانی ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌دات شاری سلێمانی رۆژانه‌ پێویستی‬ ‫به‌‪ 260‬هه‌زار چوارگۆشه‌ ئاو هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌ب����ه‌ری ئاوی س����لێمانی‪ ،‬فه‌رهاد‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬به‌ئاوێن����ه‌ی راگه‌یاند‪ ،‬رۆژانه‌‬ ‫شاری سلێمانی پێویستی به‌‪ 260‬هه‌زار‬ ‫مه‌ت����ر چوار گۆش����ه‌ (موكه‌عه‌ب) ئاوی‬ ‫خواردنه‌وه‌ هه‌یه‌و ‌وتیشی‪ :‬سه‌رچاوه‌ی‬ ‫ئاوی خواردنه‌وه‌ی ش����اری س����لێمانی‬ ‫ده‌ریاچه‌ی دوكان‌و ئاوی‌ س����ه‌رچناره‌و‬ ‫له‌ئێستاش����دا ئه‌و بڕه‌ ئاوه‌ بۆ سلێمانی‬ ‫به‌شی پێداویستیه‌كانی ده‌كات‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی گله‌یی‌و گازنده‌ی هاواڵتیانیش‬ ‫كه‌ ب����اس ل����ه‌وه‌ ده‌كه‌ن نایه‌كس����انی‬ ‫له‌دابه‌ش����كردنی ئاو له‌شاره‌كه‌دا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ناوب����راو ئام����اژه‌ی به‌وه‌دا له‌ئێس����تادا‬ ‫س����ه‌رقاڵی كاركردن����ن بۆ ئ����ه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫كێشه‌یه‌ نه‌مێنێت‌و ‌وتیشی‪ :‬ده‌مانه‌وێت‬ ‫هه‌مو گه‌ڕه‌كه‌كانی ش����اری س����لێمانی‬ ‫ب����ێ جی����اوازی به‌به‌رده‌وام����ی ئ����اوی‬ ‫خواردنه‌وه‌یان هه‌بێت‪.‬‬

‫‪ %90‬كۆمپیوته‌ری كوردستان دوای مانگی ‪ 11‬ئێكسبۆكس ‌ی یه‌ك‌و‬ ‫كێشه‌ی ڤایرۆسیان هه‌یه‌ پله‌ی چوار ده‌گاته‌ هه‌رێم‬

‫کتێبخانه‌ی ئه‌ندێشه‌‬ ‫گه‌وره‌تری���ن كێتبخان���ه‌ی ئه‌هل���ی‬ ‫له‌سه‌رتاس���ه‌ری عێراقدا ك ‌ه ده‌كه‌وێت ‌ه‬ ‫شاری سلێمانیه‌و‌ه ‌وه‌ك تاك ‌ه نوێنه‌ری‬ ‫كورد له‌ئه‌مه‌ریكا به‌شداری ڤیستیڤاڵی‬ ‫كتێبی گه‌الن ده‌كات‪.‬‬ ‫كتێبخانه‌ی ئه‌ندێش���ه‌‪ ،‬س���اڵی ‪2007‬‬ ‫دام���ه‌زراوه‌و ده‌كه‌وێت��� ‌ه ناوجه‌رگ���ه‌ی‬ ‫ش���اری س���لێمانیه‌وه‌و له‌ئێس���تادا‬ ‫به‌گه‌وره‌تری���ن كێتبخان���ه‌ی ئه‌هل���ی‬ ‫داده‌نرێت له‌عێراق���دا‪ ،‬ئه‌م كتێبخانه‌ی ‌ه‬ ‫خاوه‌نی ‪ 220‬ه���ه‌زار كتێب‌و ‪ 12‬هه‌زار‬ ‫ناونیش���انی جۆراوج���ۆره‌‪ ،‬خاوه‌ن���ی‬ ‫كتێبخانه‌ك ‌ه هه‌ژار مه‌جید ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات س���ه‌ره‌تا‌وه‌ك خه‌ونێكی بچوك‬

‫ده‌ستیان پێكردو‌وتیشی‪ :‬ساڵی ‪2009‬‬ ‫كتێبخانه‌ك ‌ه بوه‌ ناوه‌ندی رۆشنبیریی‌و‬ ‫هونه‌ریی ئه‌ندێش���ه‌‪ .‬له‌و كاته‌ش���ه‌و‌ه‬ ‫كتێبخانه‌ك���ه‌ چه‌ندین چاالكی ئه‌ده‌بی‌و‬ ‫هونه‌ری���ی له‌خۆگرت���وه‌‪ .‬ئ���ه‌و ب���اس‬ ‫ل���ه‌وه‌ش ده‌كات له‌‪ %30‬داش���كاندنیان‬ ‫بۆ خوێن���دكاران ك���ردوه‌و هه‌ركاتێك‬ ‫بیانه‌وێ���ت كتێبێك بكڕن‌و ‌وتیش���ی‪:‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئ���ه‌و خوێندكاران���ه‌ ده‌توانن‬ ‫مانگانه‌ به‌بڕی ‪ 5‬هه‌زار دینار داخوازی‬ ‫كتێب بكه‌ن‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند‪ ،‬عه‌دنان كه‌ریم‪ ،‬ك ‌ه تائێستا‬ ‫دوجار له‌و كتێبخانه‌ی ‌ه به‌رهه‌مه‌كانی بۆ‬ ‫گوێگرانی واژو كردو‌ه باس له‌و‌ه ده‌كات‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫كتێبخانه‌ك���ه‌ رۆڵی به‌رچ���اوی هه‌بو‌ه‬ ‫له‌بزاڤی رۆشنبیریی‌ شاره‌كه‌و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫به‌هۆی ئه‌وه‌ی زۆرێك له‌هونه‌رمه‌ندان‌و‬ ‫رۆش���نبیران‌و ش���اعیران‌و كه‌سایه‌تی ‌ه‬ ‫ناس���راوه‌كان دێنه‌ ئێره‌ ئه‌ندێشه‌ بۆت ‌ه‬ ‫ماڵێك بۆ كۆكردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫خاوه‌ن���ی كتێبخانه‌كه‌ ب���اس له‌وه‌ش‬ ‫ده‌كات به‌رنامه‌ی���ان هه‌ی���ه‌ كاره‌كانی‬ ‫كتێبخانه‌ فراونتر بكه‌ن‌و له‌ش���اره‌كانی‬ ‫تری هه‌رێم لقی كتێبخانه‌كه‌ بكه‌نه‌وه‌و‬ ‫‌وتیش���ی‪ :‬بۆ یه‌كه‌مجار له‌ڤیس���تیڤاڵی‬ ‫كتێبی گ���ه‌الن له‌ویالیه‌ت���ی ڤێرجینیا‬ ‫له‌ئه‌مه‌ریكا‪ ،‬كتێبخانه‌ی ئه‌ندێش ‌ه ‌وه‌ك‬ ‫تاكه‌ نوێنه‌ری كورد به‌شدار ده‌بێت‪.‬‬

‫كۆی ‌ه بوه‌ خاوه‌نی قاوه‌خانه‌‬

‫هونه‌رمه‌ندی‌ به‌ناوبانگ‪ ،‬به‌هجه‌ت یه‌حیا‬ ‫له‌دیدارێكی‌ تایبه‌تی‌ گۆڤاری‌ ئاوێنه‌كاندا‬ ‫ئام����اژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ بی����ری‌ له‌وه‌‬ ‫نه‌كردوه‌ت����ه‌وه‌ رۆژێك له‌رۆژان خۆی‌ بۆ‬ ‫په‌رله‌مان بپاڵێوێ����ت‌و ده‌ڵێت " ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌ن����دام په‌ڕله‌مانی بۆ خزمه‌تی میلله‌ت‬ ‫بێ����ت كام ئه‌ن����دام په‌ڕله‌مانه‌ی كه‌ زۆر‬ ‫دڵس����ۆزه‌ ئه‌توانێت ته‌نها چوار س����اڵ‬ ‫خزمه‌ت����ی میلله‌ته‌كه‌ی بكات‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫هه‌تا م����اوم له‌خزمه‌تی میلله‌ته‌كه‌مدام‬ ‫‪ ،‬ئیت����ر پێمناڵێی ئه‌ندام په‌ڕله‌مانیم بۆ‬ ‫چیه‌؟"‬ ‫چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ رۆژی‌ ‪15‬ی‌ ئه‌م مانگه‌‬ ‫له‌گۆڤ����اری‌ ئاوێن����ه‌كان باڵوده‌بێته‌وه‌و‬ ‫تیای����دا هونه‌رمه‌ن����د به‌هج����ه‌ت یه‌حیا‬ ‫باسی‌ چه‌ند‌وێستگه‌یه‌كی‌ گرنگی‌ ژیانی‌‬ ‫تایبه‌ت����ی‌‌و هون����ه‌ری‌ خ����ۆی‌ ده‌كات‌و‬ ‫نهێنی‌ ده‌ركه‌وتنی‌ به‌س����ه‌ری‌ سپییه‌وه‌‬ ‫ئاش����كرا ده‌كات‪ ،‬ئه‌و هۆنراوه‌یه‌ش����ی‌‬ ‫داوه‌ به‌ئاوێنه‌كان كه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌س����ته‌‬ ‫نوسیوێتی‌‪.‬‬ ‫به‌هجه‌ت یه‌حی����ا به‌نیگه‌رانییه‌وه‌ باس‬ ‫له‌كرانه‌وه‌ی‌ س����نوره‌كانی‌ هه‌رێم ده‌كات‬ ‫به‌روی‌ هاواڵتیانی‌ ناوچه‌كانی‌ تری‌ عێراقدا‬ ‫كه‌ پێیوایه‌ ته‌نانه‌ت كاریگه‌رییان هه‌بوه‌‬ ‫له‌س����ه‌ر كاڵبونه‌وه‌ی‌ زمانی‌ كوردییش‪،‬‬ ‫له‌م روه‌وه‌ ده‌ڵێت "ئه‌مانه‌ ڕۆژێك دێت‬ ‫له‌په‌ڕله‌مان‌و له‌پارێزگاكانیش كورس����ی‬ ‫دێنن"‪.‬‬

‫ی بواری ئای تی ئاماژ‌ه‬ ‫شاره‌زایه‌ك ‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات له‌‪ %90‬كۆمپیوته‌ره‌كانی‬ ‫كوردستان كێشه‌ی ڤایرۆسیان‬ ‫هه‌یه‌و باسیش له‌و‌ه ده‌كات زۆربه‌ی‬ ‫ڤایرۆسی‌ ناو كۆمپیوته‌ره‌كانی‬ ‫كوردستان به‌هۆی كردنه‌وه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ه‬ ‫سێكسیه‌كانه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���ه‌ركار س���ڵێمان‪ ،‬له‌كۆمپوت���ه‌ر ‌‬ ‫كاروان‪ ،‬ك��� ‌ه م���اوه‌ی چه‌ند س���اڵێك ‌ه‬ ‫كاری فۆڕم���ات‌و چاككردنی كۆمپیوته‌ر‬ ‫ده‌كات ب���اس له‌و‌ه ده‌كات زۆربه‌ی ئه‌و‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���انه‌ی خه‌ڵك له‌كوردستان‬ ‫به‌كاریانده‌هێنن عادین‌و ته‌نها یه‌ك رۆژ‬ ‫بڕده‌كه‌ن‌و ده‌ڵێت‪ :‬دو جۆر‌ه ئه‌نتیڤایرۆس‬ ‫هه‌ی���ه‌‪ ،‬ئه‌س���ڵی‌و ع���ادی‪ ،‬عادییه‌ك ‌ه‬ ‫ب���ۆ هه‌مو كۆمپیوته‌رێ���ك داده‌به‌زێت‌و‬ ‫به‌خۆڕایی��� ‌ه ی���ان له‌ئینته‌رنێت���ه‌و‌ه‬ ‫به‌فری���ی داونلۆد ده‌كرێ���ت‪ .‬له‌باره‌ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌سڵیش���ه‌و‌ه ناوبراو‬ ‫باس ل���ه‌و‌ه ده‌كات ك��� ‌ه كۆمپیوته‌ری‬ ‫به‌كارهێنه‌ران خاوده‌كاته‌وه‌و‌وتیش���ی‪:‬‬ ‫ه���ۆكاری ئ���ه‌و خاوبونه‌وه‌ی��� ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫به‌رگ���ری له‌كۆمپیوته‌ره‌ك��� ‌ه ده‌كات‌و‬

‫کاوڕ‬

‫گا‬

‫به‌ز‬

‫‪We’re The Millers .10‬‬ ‫‪Enough Said .9‬‬ ‫‪Insidious: chapter2 .8‬‬ ‫‪)Baggage Claim (2013 .7‬‬ ‫‪Rush .6‬‬ ‫‪Don Jon .5‬‬ ‫‪Prisoners 4‬‬

‫به‌هجه‌ت یه‌حیا‬

‫‪ .3‬فیلمی (‪ )Runner Runner‬فلیمێكی‬ ‫ئاكش���نی ئه‌مه‌ریكی ‌ه له‌یه‌ك���ه‌م هه‌فته‌ی‬ ‫نمایشكردنیدا هاته‌ ڕیزبه‌ندی سێ فیلمی‬ ‫یه‌كه‌می جیهانی‪ ،‬ئه‌م فیلمه‌ بڕی ته‌واوی‬ ‫زیات���ر له‌(‪ )2‬ملی���ۆن دۆالری ئه‌مه‌ریكی‬ ‫گه‌ڕان���ده‌وه‌‪( ،‬جه‌س���تن تیمبه‌رله‌ی���ك)‬ ‫& (بی���ن ئافڵیك) ئه‌كته‌ری س���ه‌ره‌كی‬ ‫فیلمه‌ك���ه‌ن‪ ،‬ئ���ه‌م فیلمه‌ تیای���دا باس‬ ‫له‌(خیان���ه‌ت ‪,‬ته‌م���اح‪ ,‬هێز‪،‬ئازایه‌تی‪،‬‬ ‫نه‌فامی‪ ،‬ڕابواردن‪,‬پاره‌)‌و چه‌ندین بابه‌تی‬ ‫ت���ر ده‌كات كا ناتانه‌وێ���ت له‌ده‌س���تتان‬ ‫بچێت‪ ,‬به‌دڵنیاییه‌وه‌‪.‬‬

‫‪Cloudy With a chance of( .2‬‬ ‫‪ )Meatballs 2‬بۆ ئه‌م هه‌فته‌یه‌ به‌پله‌ی‬ ‫دوه‌م دێ���ت‪ ،‬چاوه‌ڕێی س���ه‌ركه‌وتنێكی‬ ‫گ���ه‌وره‌ی لێده‌كرێت‪ ،‬ك ‌ه هه‌رواش ده‌بێت‬ ‫چونك ‌ه تا ئ���ه‌م كۆتایی هه‌فته‌یه‌ش بڕی‬ ‫زیاتر ل���ه‌(‪ )43‬ملیۆن دۆالری ئه‌مه‌ریكی‬ ‫گه‌ڕاندۆت���ه‌وه‌‪ ,‬كه‌ ئه‌م���ه‌ش پاڵنه‌رێكی‬ ‫به‌هێزه‌ ك���ه‌ له‌دوه‌م هه‌فته‌ی���دا به‌پله‌ی‬ ‫دوه‌م مابێته‌وه‌‪ ،‬كه‌ بڕی ته‌واوی تێچونی‬ ‫فیلمه‌ك���ه‌ ته‌نها (‪ )78‬ملی���ۆن دۆالره‌‪,‬‬ ‫ئه‌م فیلمه‌ له‌نواندنی ده‌نگه‌كان ئه‌كته‌ری‬ ‫به‌ناوبانگ (ئان���ا فارس) &(نیڵ پاتریك‬ ‫هاریس) چه‌ندین ئه‌كت���ه‌ری به‌ناوبانگی‬ ‫تر‪ ...‬باش���ترینه‌ بۆ كات به‌س���ه‌ربردنی‬ ‫خێزانه‌كان‪.‬‬

‫هێمای قه‌ده‌غه‌کردنی که‌پڵ له‌پارکی ئازادی‬

‫له‌فه‌یسبوکه‌وه‌‬ ‫ناهێڵێ���ت سیس���تمه‌كه‌ی تێكبچێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌نتیهاككه‌ری تێدای ‌ه ك ‌ه به‌ر‬ ‫به‌هاككردن ده‌گرێت‪.‬‬ ‫نرخ���ی چه‌ند ئه‌نتیڤایرۆس���ێكی عادی‬ ‫له‌بازاڕه‌كانی كوردستان ته‌نها به‌هه‌زار‬ ‫دین���اره‌ ئه‌م��� ‌ه له‌كاتێكدای���ه‌ نرخ���ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌س���ڵی به‌‪ 25‬تا ‪70‬‬ ‫هه‌زار دیناره‌‪.‬‬ ‫س���ه‌ركار باس له‌وه‌ش ده‌كات زۆربه‌ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس��� ‌ه عادییه‌كان سه‌رچاوه‌ی‬ ‫به‌رهه‌مهێنانی ڤایرۆسن‌و‌وتیشی‪ :‬له‌‪%90‬‬ ‫كێش���ه‌ی كۆمپیوته‌ره‌كانی كوردستان‬ ‫نه‌بون���ی ئه‌نتیڤایرۆس���ه‌‪ .‬هه‌روه‌ه���ا‬ ‫ئه‌و زۆرب���ه‌ی ئه‌و ئه‌نتیڤایرۆس���انه‌ی‬ ‫دێن��� ‌ه ن���او كۆمپیوته‌ره‌كانه‌و‌ه به‌هۆی‬ ‫كردنه‌وه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ه سێكسیه‌كانه‌یه‌وه‌‪،‬‬ ‫ك ‌ه ئه‌و ماڵپه‌ڕان ‌ه سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی‬ ‫ڤایرۆسن‪ .‬ئه‌و داواش���ی له‌خه‌ڵك كرد‬ ‫ب���ۆ پاراس���تنی كۆمپیوته‌ره‌كانی���ان‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌س���ڵی به‌كاربهێنن‌و‬ ‫ئام���اژه‌ی به‌وه‌ش���دا زۆرب���ه‌ی ئ���ه‌و‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆسانه‌ی له‌كوردستان به‌كاردێن‬ ‫بریتی���ن له‌ئه‌ڤێ���راو كاسپه‌رس���كای‌و‬ ‫نۆتۆرن‪.‬‬

‫گۆشه‌یه‌كی‌ تایبه‌ت ‌ه به‌سینه‌ما‬

‫(به‌ز) نوێترین به‌رهه‌مه‌كانی سینه‌ما‬ ‫ده‌خاته‌ به‌رده‌ستتان‬ ‫كه‌ ئه‌مڕۆ له‌جیهانی سینه‌مادا كراوه‌ن‌و‬ ‫بڕی زۆرترین بینه‌ریان‬ ‫هه‌یه‌و پێشكه‌ش به‌ئێوه‌ی خوێنه‌ر‬ ‫ده‌كرێن له‌پله‌ی ‪ 10‬بۆ ‪1‬‬ ‫(سینه‌مای ئه‌مڕۆی جیهان لێره‌دا‬ ‫بدۆه‌زه‌وه‌‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك هه‌رگیز نه‌تدیبێت) ‬

‫له‌پاركی ئازادی هێنانی كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‬ ‫له‌تابلۆیه‌كی پاركی ئازادیدا هێما بۆ ئه‌وه‌‬ ‫كراوه‌ كه‌ هێنانی كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و تابلۆیه‌ كه‌ وێن����ه‌ی كچێكی تێدایه‌‬ ‫له‌ناو باخچه‌ی پاركی ئازادی س����لێمانی‬ ‫هێم����ای قه‌ده‌غه‌كردنی لێدراوه‌ به‌واتای‬ ‫هێنانی خۆشه‌ویست‌و كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫پاركی ئازادی به‌به‌رده‌امی به‌وه‌ ناسراوه‌‬ ‫كه‌ جێژوان����ی كه‌پڵه‌كانی س����لێمانیه‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت په‌یكه‌ری خۆشه‌ویستییش هه‌ر‬ ‫له‌و پاركه‌دا دروستكراوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌یه‌كێك‬ ‫له‌تابلۆكانی����دا ئاماژه‌ ب����ه‌وه‌ كراوه‌ كه‌‬ ‫هێنانی كه‌پڵ رێگه‌پێدراو نییه‌‪.‬‬

‫‪11‬‬

‫قاوه‌خانه‌ی کۆیه‌‬ ‫ئا‪ :‬شاهۆ ئه‌حمه‌د‬

‫بازرگانه‌كانی كوردستان ئاماژ‌ه‬ ‫به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ دوای باڵوبونه‌وه‌ی‬ ‫یه‌كه‌م‌وه‌جبه‌ی هه‌ردو ئامێری‬ ‫یاریكردنی ‪‌ xbox one‬و‪plastaion4‬‬ ‫بڕیاره‌ بگاته‌ بازاڕه‌كانی هه‌رێمی‬ ‫كوردستانیش‪.‬‬ ‫دوای ئه‌وه‌ی هه‌ردو كۆمپانیای ركابه‌ری‬ ‫یه‌كتر مایكرۆسۆفت‌و سۆنی رایانگه‌یاند‬ ‫كه‌ مانگ���ی ‪11‬ی ئه‌مس���اڵ به‌رهه‌مه‌‬ ‫نوێیه‌كانی���ان ده‌خه‌ن���ه‌ بازاڕه‌كان���ی‬ ‫جیهانه‌وه‌‪ ،‬بازرگانه‌كانی كوردس���تان‬ ‫باس له‌وه‌ ده‌ك���ه‌ن ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ دوای‬ ‫هه‌فت���ه‌ی یه‌كه‌می باڵوبون���ه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫دو به‌رهه‌م���ه‌ ‌وه‌جب���ه‌ی یه‌كه‌می���ان‬

‫دوانه‌‬

‫خۆس���ه‌رقاڵكردنت به‌كاری‌ قورسه‌و‌ه ئه‌م ماوه‌یه‌ی‌ رابردو پالنی‌ سه‌فه‌رێكت هه‌ندێ‌ كێشه‌ له‌ناو ماڵه‌كه‌تان روده‌دات‬ ‫هه‌مو هۆشێكی‌ بردویت‪ ،‬ره‌نگه‌ به‌دوای‌ رێكخستبو‪ ،‬گه‌ش بینبه‌ له‌وانه‌ی ‌ه ئه‌وه‌ی‌ خۆت ئاماده‌بكه‌ بۆ چاره‌س���ه‌ركردنی‌‪،‬‬ ‫شتی‌ زۆر ورد بگه‌ڕێیت كه‌ په‌یوه‌ندی‌ چاوه‌ڕێت ده‌كرد بێته‌ دی‌‪ ،‬به‌اڵم پالنی‌ هه‌رچه‌نده‌ كێشه‌ت هه‌یه‌ به‌اڵم تۆ هه‌ر‬ ‫دڵخۆش ده‌رده‌كه‌ویت‪.‬‬ ‫داهاتوت پته‌و بكه‌و پێیدا بچۆره‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌خۆته‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬

‫بگاته‌ كوردس���تان‪ ،‬بڕیار ئه‌حمه‌د‪ ،‬كه‌ پل���ه‌ی چ���وار مانگی ‪11‬ی ئه‌مس���اڵ‬ ‫ماوه‌ی زیاتر له‌س���ێ س���اڵه‌ سه‌رقاڵی به‌بازاڕه‌كان���ی جیهان���دا باڵوبێته‌وه‌و‬ ‫مامه‌ڵه‌ی كڕین‌و فرۆش���تنی به‌رهه‌می نرخه‌ك���ه‌ی ‪500‬دۆالره‌و خاوه‌ن���ی‬ ‫ئ���ه‌و دو كۆمپانیایه‌ باس له‌وه‌ ده‌كات چه‌ندین تایبه‌تمه‌ندییه‌ له‌وانه‌ ‌وێنه‌كان‬ ‫له‌ئێس���تاوه‌ خه‌ڵك پرس‌و جۆی ئه‌وه‌ به‌كوالێت���ی بل���ورای پیش���انده‌دات‌و‬ ‫ده‌كات كه‌ی ئێكسبۆكسی‌ یه‌ك‌و پله‌ی میمۆرییه‌كه‌ش���ی ‪ 8‬گێگابایت���ه‌و‬ ‫چوار ده‌گاته‌ بازاڕه‌كانی كوردس���تان‌و خزمه‌تگ���وزاری ئینته‌رنێتی���ش له‌خۆ‬ ‫‌وتیش���ی‪ :‬پێده‌چێت داواكارییه‌كی زۆر ده‌گرێ���ت‪ .‬به‌نه‌وه‌ی دوه‌می كۆمپانیای‬ ‫له‌سه‌ر هه‌ردو به‌رهه‌مه‌كه‌ له‌كوردستان مایكرۆس���ۆفت ناوده‌برێ���ت‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫هه‌بێ���ت به‌تایبه‌ت���ی پله‌ی چ���وار كه‌ پله‌یسته‌یش���نی‌ چوار نرخه‌كه‌ی ‪399‬‬ ‫نرخه‌ك���ه‌ی كه‌متره‌ له‌ئێكسبۆكس���ی دۆالره‌و به‌نه‌وه‌ی دوه‌م���ی كۆمپانیای‬ ‫یه‌ك‪ .‬ئه‌و گه‌نجه‌ باس له‌وه‌ش ده‌كات س���ۆنی داده‌نرێت‌و خاوه‌ن���ی چه‌ندین‬ ‫پێش���تر له‌ئێكسبۆكسی ‪360‬و پله‌ی ‪ 3‬تایبه‌تمه‌ندییه‌ هاوشێوه‌ی ئێكسبۆكس‌و‬ ‫هه‌روه‌ها ده‌توانرێت به‌شێوه‌ی نێتۆركین‬ ‫زیاتر له‌‪4‬هه‌زار دانه‌یان فرۆشتوه‌‪.‬‬ ‫ئێكسبۆكس���ی ی���ه‌ك بڕی���ار‌ه له‌گه‌ڵ یاری پێبكرێت‪.‬‬

‫قرژاڵ‬ ‫ئه‌ته‌وێت هه‌مو كاره‌كان به‌په‌له‌ بكه‌یت‪،‬‬ ‫بۆی���ه‌ هه‌ڵپڕوكاندن به‌ئیش���ه‌كانته‌وه‌‬ ‫دیاره‌‪ .‬مه‌رج نیه‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ تۆ ده‌یكه‌ت‬ ‫راستبێت‪ ،‬هه‌ڵه‌كانت زۆرتره‌‪.‬‬

‫شێر‬ ‫ژیری‌‌و لێهاتویی���ت دۆخێكی‌ ئارامت بۆ‬ ‫دروست ده‌كات‪ ،‬تۆ كه‌سێكی‌ لێهاتوی‌‌و‬ ‫خۆڕاگ���ری‌‪ ،‬ئ���ه‌م تایبه‌تمه‌ندی���ه‌ی‌ تۆ‬ ‫خۆشه‌ویستی‌ كردوی‌ الی‌ خه‌ڵكی‌‪.‬‬

‫بۆ یه‌كه‌مین جار له‌شاری‌ كۆیه‌‪،‬‬ ‫هاوشێوه‌ی شاری سلێمانی‪،‬‬ ‫قاوه‌خانه‌یه‌ك ده‌كرێته‌وه‌و گه‌نجانیش‬ ‫به‌به‌رده‌وامی ده‌بنه‌ میوانی ئه‌و‬ ‫قاوه‌خانه‌یه‌و رازو نیازی‌ دڵیان‬ ‫هه‌ڵده‌ڕێژن‪.‬‬ ‫قاوه‌خان���ه‌ی رۆز‪ ،‬نزیك���ه‌ی ‪ 28‬رۆژ‌ه‬ ‫له‌ش���اری كۆی���ه‌ كراوه‌ت���ه‌وه‌و هه‌ندێك‬ ‫له‌گه‌نجانی ش���اره‌كه‌ به‌كارێكی باش���ی‬ ‫داده‌نێن‌و باس ل���ه‌وه‌ ده‌كه‌ن یه‌كه‌مجار‌ه‬ ‫بیر له‌گه‌نجانی شاره‌كه‌یان بكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌هوه‌ن محه‌م���ه‌د یه‌كێك له‌و گه‌نجانه‌ ‌ی‬ ‫رۆژان���ه‌ س���ه‌ردان ‌ی ئه‌و ش���وێنه‌ ده‌كات‬ ‫ده‌ڵێت به‌راستی‌ ده‌ستخۆشی‌ له‌خاوه‌ن ‌ی‬ ‫ئه‌و ش���وێنه‌ ده‌ك���ه‌م ك���ه‌ فیكرێك ‌ی‌وا‬ ‫به‌مێشكیدا هات‌و شوێنێك ‌ی له‌و جۆره‌ ‌ی‬ ‫بۆ ئێم���ه‌ی‌ گه‌نج كرده‌وه‌ ك���ه‌ ده‌توانم‬

‫فه‌‌ریک‬ ‫به‌خت ی���اوه‌رت ده‌بێت ئ���ه‌و ده‌رفه‌ت ‌ه‬ ‫باش���انه‌ی‌ دێت���ه‌ پێش���ت ب���ۆ خۆت‬ ‫به‌كاریبهێن���ه‌‪ ،‬بڕیارێكی‌ ن���وێ‌ ژیانت‬ ‫ده‌گۆڕێت له‌گرفته‌كان تێپه‌ڕ ده‌بێت‪.‬‬

‫بڵێم جێگایه‌كی‌ له‌و ش���ێوه‌یه‌ سود ‌ی بۆ‬ ‫ئێم���ه‌ی‌ گه‌نج هه‌یه‌ ك ‌ه هه‌م���وان له‌وێدا‬ ‫كۆده‌بینه‌وه‌و جۆرێك په‌یوه‌ند ‌ی دروست‬ ‫ده‌كه‌ین كاته‌كلنی‌ ده‌ستبه‌تاڵیمان له‌وێ‬ ‫به‌سه‌رده‌به‌ین ‪.‬‬ ‫هاوش���ێوه‌ی ئه‌و گه‌نجه‌ ئازاد س���ابیر‪،‬‬ ‫ب���اس له‌وه‌ ده‌كات ك ‌ه به‌پێی كاتی خۆی‬ ‫س���ه‌ردانی قاوه‌خانه‌ك ‌ه ده‌كات‌و‌وتیشی‪:‬‬ ‫پێشتر له‌كۆیه‌ مێزێكت شك نه‌ده‌برد بۆ‬ ‫كۆبون���ه‌وه‌ی دو گه‌نج به‌اڵم ئێس���تا ئه‌م‬ ‫قاوه‌خانه‌ی���ه‌ جێگه‌ی ئومێ���د‌ه بۆمان‌و‬ ‫زۆرجار له‌گه‌ڵ هاوڕێكانم كۆده‌بینه‌و‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی گفتوگۆ له‌سه‌ر بابه‌تێكی دیاریكراو‬ ‫بكه‌ین‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و گه‌نج���ه‌ هی���واداره‌ قاوه‌خان ‌ی له‌و‬ ‫ش���ێوه‌یه‌ له‌زۆرێك له‌گه‌ڕه‌كه‌كانی‌ كۆی ‌ه‬ ‫بكرێته‌و‌ه چونك ‌ه به‌ته‌نیا یه‌ك ش���وێن ‌ی‬ ‫له‌و جۆره‌ به‌س نی���ه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ كۆی ‌ه‬ ‫شارێكی‌ گه‌وره‌ی ‌ه هه‌مو گه‌نجێك ده‌ست ‌ی‬ ‫ناگات به‌و شوێنه‌‪.‬‬

‫ته‌‌رازوو‬

‫یه‌حیا هیدای���ه‌ت خاوه‌نی‌ قاوه‌خانی‌ رۆز‬ ‫له‌باره‌ی‌ كردنه‌وه‌ی‌ شوێنێك ‌ی له‌و جۆر‌ه بۆ‬ ‫گه‌نجانی‌ شاره‌ك ‌ه بۆ ئاوێن ‌ه‌وتی‌"هۆكار ‌ی‬ ‫سه‌ره‌ك ‌ی بۆ كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و شوێن ‌ه نه‌بون ‌ی‬ ‫جێگایه‌كی‌ تایب���ه‌ت به‌گه‌نجانه‌ ك ‌ه تێیدا‬ ‫كاته‌كان ‌ی خۆیان به‌سه‌ربه‌رن‪ ،‬بۆیه‌ ئێم ‌ه‬ ‫بڕیارماندا به‌كردن���ه‌وه‌ی‌ قاوه‌خانه‌ ‌ی رۆز‬ ‫كه‌ ئێستا گه‌نجان ‌ی شار روی‌ تێده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی‌ نرخ���ی‌ ش���تومه‌كه‌كان ناوبراو‬ ‫ئام���اژه‌ ‌ی به‌وه‌كرد نرخی‌ ش���ته‌كان زۆر‬ ‫گونج���اون‌و جیاوازییه‌ك���ی‌ ئه‌وتۆی���ان‬ ‫نی ‌ه له‌گ���ه‌ڵ نرخی‌ ش���ته‌كانی‌ ناوبازاڕ‌و‬ ‫تائێس���تاش ك���ه‌س گله‌ی��� ‌ی له‌نرخه‌كان‬ ‫نه‌كردوه‌‪.‬‬ ‫خاوه‌ن ‌ی قاوه‌خانه‌ ‌ی رۆز هێمای‌ به‌وه‌شكرد‬ ‫قاوه‌خانه‌كه‌ی���ان ش���ه‌وو رۆژ له‌خزمه‌ت ‌ی‬ ‫گه‌نجان ‌ی شاره‌كه‌دایه‌و هیواش ‌ی خواست‬ ‫قاوه‌خانه‌ ‌ی له‌و جۆر‌ه له‌شاری‌ كۆی ‌ه زیاتر‬ ‫بكرێت���ه‌و‌ه بۆ خزمه‌ت���ی‌ گه‌نجان چونك ‌ه‬ ‫به‌راست ‌ی زۆر فه‌رامۆشكراون‪.‬‬

‫دوپشک‬

‫‪ .1‬دوای ئه‌وه‌ی به‌خۆشه‌ویستی خه‌ڵك‬ ‫ناسرا‌و براوه‌ی (‪ )People Magazin‬بو‪،‬‬ ‫(ساندرا بۆلۆك) له‌گه‌ڵ (جۆرج كلونی)‬ ‫به‌فیلمی (‪ )Gravity‬هاتنه‌ پله‌ی یه‌كه‌می‬ ‫ڕیزبه‌ندی بلیت فرۆش���تنی جیهانی‪ ,‬ئه‌م‬ ‫فیلمه‌ یه‌كێك ‌ه له‌جوانترین فیلمه‌كان ك ‌ه تا‬ ‫ئێس���تا به‌رهه‌مهێنرابێت‪ ،‬به‌(‪،)3D‬ئه‌مڕۆ‬ ‫ئه‌كته‌ران���ی فیلمه‌ك���ه‌ له‌گه‌ش���تێكی‬ ‫به‌رده‌وام���دان ب���ۆ س���ه‌ردانكردنیان بۆ‬ ‫واڵتانی نمایش���ی یه‌كه‌می تێدا ده‌كرێت‪،‬‬ ‫(‪ )Gravity‬ب���ڕی ته‌واوی (‪ )17‬ملیۆن‬ ‫دۆالری گه‌ڕان���ده‌وه‌ ته‌نه���ا له‌یه‌كه‌م‌و دو‬ ‫ڕۆژی یه‌كه‌مدا ‪...‬‬ ‫به‌هیوای كاتێكی خۆش‪.‬‬

‫که‌‌وان‬

‫گیسک‬

‫سه‌‌تڵ‬

‫ی به‌خ���ت ی���اوه‌رت ده‌بێ���ت‌و له‌كاره‌كانت‬ ‫ی ئیره‌یی‌ بردن به‌خۆشه‌ویسته‌كه‌ت زیاتر ئ���ه‌م ماوه‌ی���ه‌ هه‌س���ت به‌نائارام��� ‌‬ ‫مه‌هێڵ���ه‌ توڕه‌بونت كاریگ���ه‌ری‌ خراپ پاش ئه‌و ئاڵۆزی‌‌و ناڕه‌حه‌تیه‌ی‌ به‌هۆ ‌‬ ‫له‌سه‌ر كه‌س���ایه‌تیت دروس���ت بكات‪ .‬كێشه‌ سۆزدارێكانته‌وه‌ توشتبو خه‌ریكه‌ قه‌یرانت ب���ۆ دروس���ت ده‌كات‪ ،‬هێنده‌ ئه‌كه‌یت‪ ،‬به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ده‌گه‌یته‌ سه‌ركه‌وتو ده‌بیت به‌هۆی‌ ئه‌و پاڵپشتییه‌ ‌ی‬ ‫ئارامبگره‌و به‌خۆدا بچ���ۆره‌وه‌ با زیاتر ده‌گه‌ڕێیت���ه‌وه‌ دۆخی‌ جارانت ش���ه‌ممه‌ پرس���یاری‌ لێمه‌كه‌ هه‌وڵبده‌ زیاتر گوێی‌ ئامانجه‌كانی‌ خۆت‪ ،‬له‌هه‌مو ئه‌و كارانه‌ كه‌ كه‌س���ه‌ نزیكه‌كان���ت لێتده‌كه‌ن‪ ،‬رۆژه‌‬ ‫خۆشه‌كان چاوه‌ڕێت ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫خۆت به‌دوربگره‌ كه‌ الوازت ده‌كات‪.‬‬ ‫لێبگریت‪.‬‬ ‫رۆژی‌ به‌ختته‌‪.‬‬ ‫هه‌ست به‌ناڕه‌حه‌تی‌ نه‌كه‌یت‪.‬‬

‫نه‌‌هه‌‌نگ‬ ‫تۆ كه‌سێك ‌ی كه‌ س���ود له‌خوێندنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫كتێب وه‌رده‌گریت‪ ،‬بۆی ‌ه هه‌وڵبد‌ه خۆت‬ ‫به‌خوێندنه‌و‌ه ئه‌م ماوه‌یه‌ سه‌رقاڵبكه‌یت‪.‬‬ ‫ته‌ندروستیت به‌ره‌و باشتر ده‌ڕوات‪.‬‬

‫‪CMYK‬‬


‫‪10‬‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫سلێمانی رۆژان ‌ه‬ ‫پێویستی به‌‪260‬‬ ‫هه‌زار مه‌تر چوار‬ ‫گۆشه‌ ئاو هه‌یه‌‬

‫گۆشه‌یه‌كی‌ تایبه‌ته‌ به‌جل‌و به‌رگ‬ ‫ی ‪fashion‬‬ ‫دیزاین ‌هر‌و راوێژكار ‌‬ ‫"سه‌فین عارفی‌" ئاماده‌ی‌ ده‌كات‬

‫‌ره‌نگاڵه‬

‫‌ره‌نگاڵه‬

‫‪rangalayawene@gmail.com‬‬

‫بۆ یه‌كه‌مین جار كورد به‌شداری‬ ‫ڤیستیڤاڵی كتێبی گه‌الن ده‌كات‬

‫به‌هجه‌ت یه‌حیا‪:‬‬ ‫ئه‌ندام په‌رله‌مانیم بۆ چیه‌؟‬

‫كێشت كێش ‌ه نیه‌‪...‬‬ ‫باوه‌ڕت هه‌بێت به‌خۆت!‬ ‫زۆرتری����ن ئه‌و مۆدێالن����ه‌ی كه‌ كارمان‬ ‫له‌گه‌ڵ كردون‪ ,‬ل����ه‌ش‌و الریان باریك‌و‬ ‫جوان‌و ڕێك بوه‌‪ ,‬ب����ه‌اڵم ئه‌مه‌ به‌هیچ‬ ‫ش����ێوه‌یه‌كه‌ مانای ئه‌وه‌ نی����ه‌ كه‌ ئه‌و‬ ‫كه‌س����انه‌ی كێش����یان زیاده‌‪ ,‬خۆیان‬ ‫له‌جوان����ی‌و فاش����یۆن‌و نوێكردن����ه‌وه‌‬ ‫دوربخه‌ن����ه‌وه‌‪ ,‬لێ����ره‌وه‌ پێمانخۆش����ه‌‬ ‫ك����ه‌ پێتانبڵێی����ن كێ����ش كه‌مگرنگتره‌‬ ‫له‌باوه‌ڕبونت به‌وه‌ی كه‌ خۆت ده‌ته‌وێت‬ ‫بیكه‌یت‪ ,‬به‌و گۆڕانكاریه‌ی كه‌ ده‌ته‌وێت‬ ‫له‌ژیانتدا بیكه‌یت‪ ,‬بۆیه‌‪:‬‬ ‫• به‌ش����ێوه‌یه‌كی گش����تی هه‌وڵب����ده‌‬ ‫قاچت دانه‌پۆش����یت‪ ,‬ئه‌گه‌ر ئاره‌زوت‬ ‫ب����ه‌وه‌ نه‌كرد هه‌وڵب����ده‌ به‌له‌به‌ركردنی‬ ‫سترێجێكی س����اده‌‪ ,‬ڕه‌ش یان پێستی‌‬ ‫ئاژه‌ڵیی‪ ,‬سپی له‌به‌رنه‌كردنی باشتره‌‪.‬‬ ‫• ع����ه‌زی كورت هه‌میش����ه‌ ش����ێوه‌ی‬ ‫كێش����ت كه‌مده‌كاته‌وه‌‪ ,‬به‌س هه‌وڵبده‌‬ ‫كه‌ له‌س����ه‌رو ئه‌ژنۆته‌وه‌ بێ����ت ئه‌گه‌ر‬ ‫عه‌زییه‌كه‌ كراوه‌‌و له‌به‌ركردنی خۆشبو‪,‬‬ ‫ئه‌گه‌ر له‌خوار ئه‌ژنۆته‌وه‌ بو باش����تره‌‬ ‫به‌ته‌واوی ته‌سك بێت به‌اڵم پێویستت‬ ‫به‌قایشی ناوكه‌مه‌ر ده‌بێت‪.‬‬

‫ ‬

‫‪m‬‬ ‫‪co‬‬ ‫‪o.‬‬ ‫‪o‬‬ ‫‪if‬‬ ‫‪h‬‬ ‫‪ya nAr‬‬ ‫‪ir f@ fee‬‬ ‫‪a Sa‬‬ ‫‪n.‬‬ ‫@ ‪ee r‬‬ ‫‪f‬‬ ‫‪sa itte‬‬ ‫‪Tw‬‬

‫• پێ��ڵ�اوی بنبه‌رز‪ ,‬یه‌كێ����ك له‌هه‌ره‌‬ ‫پێداویستییه‌ گرنگه‌كان پێاڵوی بنبه‌رز‌ه‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ به‌رزبونه‌وه‌ی بااڵت ش����ێوه‌ی‬ ‫كێش����ت باریكتر ده‌بێت����ه‌وه‌‪ ,‬هه‌ربۆیه‌‬ ‫‌وت����راوه‌ (زۆرت پێناخ����ۆش بێ����ت كه‌‬ ‫یه‌كێك پێیوتیت پێاڵوه‌كانت زۆر موریح‬ ‫دیارن له‌پێتدا) بۆیه‌ هه‌تا ئازاری قاچت‬ ‫زیاتر بێت جوانی له‌شت زیاتر ده‌بێت‪.‬‬ ‫• ق����ژ به‌س����تنت ل����ه‌دواوه‌ به‌خاوی‪,‬‬ ‫ده‌ورێك����ی گرنگی هه‌یه‌ بۆ ده‌ركه‌وتنی‬ ‫د‌هم‌و چاوت له‌گه‌ڵ له‌شتدا‪.‬‬ ‫قوماش����ه‌ ئه‌س����توره‌كان‬ ‫• ‬ ‫هه‌میشه‌ بۆ جاكێتی زۆر كورت‪ ,‬مینی‬ ‫جاكێت جگه‌ له‌وه‌ به‌دوربه‌ لێی‪.‬‬ ‫• به‌اڵم ئه‌گه‌ر كێش����ت باریك‌و ڕێكه‌‪,‬‬ ‫كێش����ه‌ت هه‌ی����ه‌ ب����ۆ نه‌گونجانی جل‌و‬ ‫به‌رگ له‌گه‌ڵ له‌ش����ت پێویسته‌ (مایۆ)‬ ‫ی����ه‌ك له‌به‌ربكه‌یت‌و بتوانیت س����ه‌یری‬ ‫به‌رزیی‌و نزمی له‌شت بكه‌یت له‌به‌رده‌م‬ ‫ئاوێنه‌یه‌ك����دا تا بتوانی����ت پارچه‌كان‬ ‫بگونجێنی����ت‪ ,‬له‌كۆتای����دا ده‌توان����ن‬ ‫په‌یوه‌ندیم����ان پێوه‌ بك����ه‌ن له‌ڕێگه‌ی‬ ‫ئیمێل‌و تویته‌ره‌وه‌‪.‬‬

‫به‌ڕێوه‌به‌ری ئاوی سلێمانی ئاماژه‌ به‌وه‌‬ ‫ده‌دات شاری سلێمانی رۆژانه‌ پێویستی‬ ‫به‌‪ 260‬هه‌زار چوارگۆشه‌ ئاو هه‌یه‌‪.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌ب����ه‌ری ئاوی س����لێمانی‪ ،‬فه‌رهاد‬ ‫محه‌مه‌د‪ ،‬به‌ئاوێن����ه‌ی راگه‌یاند‪ ،‬رۆژانه‌‬ ‫شاری سلێمانی پێویستی به‌‪ 260‬هه‌زار‬ ‫مه‌ت����ر چوار گۆش����ه‌ (موكه‌عه‌ب) ئاوی‬ ‫خواردنه‌وه‌ هه‌یه‌و ‌وتیشی‪ :‬سه‌رچاوه‌ی‬ ‫ئاوی خواردنه‌وه‌ی ش����اری س����لێمانی‬ ‫ده‌ریاچه‌ی دوكان‌و ئاوی‌ س����ه‌رچناره‌و‬ ‫له‌ئێستاش����دا ئه‌و بڕه‌ ئاوه‌ بۆ سلێمانی‬ ‫به‌شی پێداویستیه‌كانی ده‌كات‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی گله‌یی‌و گازنده‌ی هاواڵتیانیش‬ ‫كه‌ ب����اس ل����ه‌وه‌ ده‌كه‌ن نایه‌كس����انی‬ ‫له‌دابه‌ش����كردنی ئاو له‌شاره‌كه‌دا هه‌یه‌‪،‬‬ ‫ناوب����راو ئام����اژه‌ی به‌وه‌دا له‌ئێس����تادا‬ ‫س����ه‌رقاڵی كاركردن����ن بۆ ئ����ه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫كێشه‌یه‌ نه‌مێنێت‌و ‌وتیشی‪ :‬ده‌مانه‌وێت‬ ‫هه‌مو گه‌ڕه‌كه‌كانی ش����اری س����لێمانی‬ ‫ب����ێ جی����اوازی به‌به‌رده‌وام����ی ئ����اوی‬ ‫خواردنه‌وه‌یان هه‌بێت‪.‬‬

‫‪ %90‬كۆمپیوته‌ری كوردستان دوای مانگی ‪ 11‬ئێكسبۆكس ‌ی یه‌ك‌و‬ ‫كێشه‌ی ڤایرۆسیان هه‌یه‌ پله‌ی چوار ده‌گاته‌ هه‌رێم‬

‫کتێبخانه‌ی ئه‌ندێشه‌‬ ‫گه‌وره‌تری���ن كێتبخان���ه‌ی ئه‌هل���ی‬ ‫له‌سه‌رتاس���ه‌ری عێراقدا ك ‌ه ده‌كه‌وێت ‌ه‬ ‫شاری سلێمانیه‌و‌ه ‌وه‌ك تاك ‌ه نوێنه‌ری‬ ‫كورد له‌ئه‌مه‌ریكا به‌شداری ڤیستیڤاڵی‬ ‫كتێبی گه‌الن ده‌كات‪.‬‬ ‫كتێبخانه‌ی ئه‌ندێش���ه‌‪ ،‬س���اڵی ‪2007‬‬ ‫دام���ه‌زراوه‌و ده‌كه‌وێت��� ‌ه ناوجه‌رگ���ه‌ی‬ ‫ش���اری س���لێمانیه‌وه‌و له‌ئێس���تادا‬ ‫به‌گه‌وره‌تری���ن كێتبخان���ه‌ی ئه‌هل���ی‬ ‫داده‌نرێت له‌عێراق���دا‪ ،‬ئه‌م كتێبخانه‌ی ‌ه‬ ‫خاوه‌نی ‪ 220‬ه���ه‌زار كتێب‌و ‪ 12‬هه‌زار‬ ‫ناونیش���انی جۆراوج���ۆره‌‪ ،‬خاوه‌ن���ی‬ ‫كتێبخانه‌ك ‌ه هه‌ژار مه‌جید ئاماژ‌ه به‌و‌ه‬ ‫ده‌دات س���ه‌ره‌تا‌وه‌ك خه‌ونێكی بچوك‬

‫ده‌ستیان پێكردو‌وتیشی‪ :‬ساڵی ‪2009‬‬ ‫كتێبخانه‌ك ‌ه بوه‌ ناوه‌ندی رۆشنبیریی‌و‬ ‫هونه‌ریی ئه‌ندێش���ه‌‪ .‬له‌و كاته‌ش���ه‌و‌ه‬ ‫كتێبخانه‌ك���ه‌ چه‌ندین چاالكی ئه‌ده‌بی‌و‬ ‫هونه‌ری���ی له‌خۆگرت���وه‌‪ .‬ئ���ه‌و ب���اس‬ ‫ل���ه‌وه‌ش ده‌كات له‌‪ %30‬داش���كاندنیان‬ ‫بۆ خوێن���دكاران ك���ردوه‌و هه‌ركاتێك‬ ‫بیانه‌وێ���ت كتێبێك بكڕن‌و ‌وتیش���ی‪:‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئ���ه‌و خوێندكاران���ه‌ ده‌توانن‬ ‫مانگانه‌ به‌بڕی ‪ 5‬هه‌زار دینار داخوازی‬ ‫كتێب بكه‌ن‪.‬‬ ‫هونه‌رمه‌ند‪ ،‬عه‌دنان كه‌ریم‪ ،‬ك ‌ه تائێستا‬ ‫دوجار له‌و كتێبخانه‌ی ‌ه به‌رهه‌مه‌كانی بۆ‬ ‫گوێگرانی واژو كردو‌ه باس له‌و‌ه ده‌كات‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫كتێبخانه‌ك���ه‌ رۆڵی به‌رچ���اوی هه‌بو‌ه‬ ‫له‌بزاڤی رۆشنبیریی‌ شاره‌كه‌و ده‌ڵێت‪:‬‬ ‫به‌هۆی ئه‌وه‌ی زۆرێك له‌هونه‌رمه‌ندان‌و‬ ‫رۆش���نبیران‌و ش���اعیران‌و كه‌سایه‌تی ‌ه‬ ‫ناس���راوه‌كان دێنه‌ ئێره‌ ئه‌ندێشه‌ بۆت ‌ه‬ ‫ماڵێك بۆ كۆكردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫خاوه‌ن���ی كتێبخانه‌كه‌ ب���اس له‌وه‌ش‬ ‫ده‌كات به‌رنامه‌ی���ان هه‌ی���ه‌ كاره‌كانی‬ ‫كتێبخانه‌ فراونتر بكه‌ن‌و له‌ش���اره‌كانی‬ ‫تری هه‌رێم لقی كتێبخانه‌كه‌ بكه‌نه‌وه‌و‬ ‫‌وتیش���ی‪ :‬بۆ یه‌كه‌مجار له‌ڤیس���تیڤاڵی‬ ‫كتێبی گ���ه‌الن له‌ویالیه‌ت���ی ڤێرجینیا‬ ‫له‌ئه‌مه‌ریكا‪ ،‬كتێبخانه‌ی ئه‌ندێش ‌ه ‌وه‌ك‬ ‫تاكه‌ نوێنه‌ری كورد به‌شدار ده‌بێت‪.‬‬

‫كۆی ‌ه بوه‌ خاوه‌نی قاوه‌خانه‌‬

‫هونه‌رمه‌ندی‌ به‌ناوبانگ‪ ،‬به‌هجه‌ت یه‌حیا‬ ‫له‌دیدارێكی‌ تایبه‌تی‌ گۆڤاری‌ ئاوێنه‌كاندا‬ ‫ئام����اژه‌ ب����ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ بی����ری‌ له‌وه‌‬ ‫نه‌كردوه‌ت����ه‌وه‌ رۆژێك له‌رۆژان خۆی‌ بۆ‬ ‫په‌رله‌مان بپاڵێوێ����ت‌و ده‌ڵێت " ئه‌گه‌ر‬ ‫ئه‌ن����دام په‌ڕله‌مانی بۆ خزمه‌تی میلله‌ت‬ ‫بێ����ت كام ئه‌ن����دام په‌ڕله‌مانه‌ی كه‌ زۆر‬ ‫دڵس����ۆزه‌ ئه‌توانێت ته‌نها چوار س����اڵ‬ ‫خزمه‌ت����ی میلله‌ته‌كه‌ی بكات‪ ،‬به‌اڵم من‬ ‫هه‌تا م����اوم له‌خزمه‌تی میلله‌ته‌كه‌مدام‬ ‫‪ ،‬ئیت����ر پێمناڵێی ئه‌ندام په‌ڕله‌مانیم بۆ‬ ‫چیه‌؟"‬ ‫چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ رۆژی‌ ‪15‬ی‌ ئه‌م مانگه‌‬ ‫له‌گۆڤ����اری‌ ئاوێن����ه‌كان باڵوده‌بێته‌وه‌و‬ ‫تیای����دا هونه‌رمه‌ن����د به‌هج����ه‌ت یه‌حیا‬ ‫باسی‌ چه‌ند‌وێستگه‌یه‌كی‌ گرنگی‌ ژیانی‌‬ ‫تایبه‌ت����ی‌‌و هون����ه‌ری‌ خ����ۆی‌ ده‌كات‌و‬ ‫نهێنی‌ ده‌ركه‌وتنی‌ به‌س����ه‌ری‌ سپییه‌وه‌‬ ‫ئاش����كرا ده‌كات‪ ،‬ئه‌و هۆنراوه‌یه‌ش����ی‌‬ ‫داوه‌ به‌ئاوێنه‌كان كه‌ بۆ ئه‌و مه‌به‌س����ته‌‬ ‫نوسیوێتی‌‪.‬‬ ‫به‌هجه‌ت یه‌حی����ا به‌نیگه‌رانییه‌وه‌ باس‬ ‫له‌كرانه‌وه‌ی‌ س����نوره‌كانی‌ هه‌رێم ده‌كات‬ ‫به‌روی‌ هاواڵتیانی‌ ناوچه‌كانی‌ تری‌ عێراقدا‬ ‫كه‌ پێیوایه‌ ته‌نانه‌ت كاریگه‌رییان هه‌بوه‌‬ ‫له‌س����ه‌ر كاڵبونه‌وه‌ی‌ زمانی‌ كوردییش‪،‬‬ ‫له‌م روه‌وه‌ ده‌ڵێت "ئه‌مانه‌ ڕۆژێك دێت‬ ‫له‌په‌ڕله‌مان‌و له‌پارێزگاكانیش كورس����ی‬ ‫دێنن"‪.‬‬

‫ی بواری ئای تی ئاماژ‌ه‬ ‫شاره‌زایه‌ك ‌‬ ‫به‌و‌ه ده‌دات له‌‪ %90‬كۆمپیوته‌ره‌كانی‬ ‫كوردستان كێشه‌ی ڤایرۆسیان‬ ‫هه‌یه‌و باسیش له‌و‌ه ده‌كات زۆربه‌ی‬ ‫ڤایرۆسی‌ ناو كۆمپیوته‌ره‌كانی‬ ‫كوردستان به‌هۆی كردنه‌وه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ه‬ ‫سێكسیه‌كانه‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫س���ه‌ركار س���ڵێمان‪ ،‬له‌كۆمپوت���ه‌ر ‌‬ ‫كاروان‪ ،‬ك��� ‌ه م���اوه‌ی چه‌ند س���اڵێك ‌ه‬ ‫كاری فۆڕم���ات‌و چاككردنی كۆمپیوته‌ر‬ ‫ده‌كات ب���اس له‌و‌ه ده‌كات زۆربه‌ی ئه‌و‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���انه‌ی خه‌ڵك له‌كوردستان‬ ‫به‌كاریانده‌هێنن عادین‌و ته‌نها یه‌ك رۆژ‬ ‫بڕده‌كه‌ن‌و ده‌ڵێت‪ :‬دو جۆر‌ه ئه‌نتیڤایرۆس‬ ‫هه‌ی���ه‌‪ ،‬ئه‌س���ڵی‌و ع���ادی‪ ،‬عادییه‌ك ‌ه‬ ‫ب���ۆ هه‌مو كۆمپیوته‌رێ���ك داده‌به‌زێت‌و‬ ‫به‌خۆڕایی��� ‌ه ی���ان له‌ئینته‌رنێت���ه‌و‌ه‬ ‫به‌فری���ی داونلۆد ده‌كرێ���ت‪ .‬له‌باره‌ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌سڵیش���ه‌و‌ه ناوبراو‬ ‫باس ل���ه‌و‌ه ده‌كات ك��� ‌ه كۆمپیوته‌ری‬ ‫به‌كارهێنه‌ران خاوده‌كاته‌وه‌و‌وتیش���ی‪:‬‬ ‫ه���ۆكاری ئ���ه‌و خاوبونه‌وه‌ی��� ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫به‌رگ���ری له‌كۆمپیوته‌ره‌ك��� ‌ه ده‌كات‌و‬

‫کاوڕ‬

‫گا‬

‫به‌ز‬

‫‪We’re The Millers .10‬‬ ‫‪Enough Said .9‬‬ ‫‪Insidious: chapter2 .8‬‬ ‫‪)Baggage Claim (2013 .7‬‬ ‫‪Rush .6‬‬ ‫‪Don Jon .5‬‬ ‫‪Prisoners 4‬‬

‫به‌هجه‌ت یه‌حیا‬

‫‪ .3‬فیلمی (‪ )Runner Runner‬فلیمێكی‬ ‫ئاكش���نی ئه‌مه‌ریكی ‌ه له‌یه‌ك���ه‌م هه‌فته‌ی‬ ‫نمایشكردنیدا هاته‌ ڕیزبه‌ندی سێ فیلمی‬ ‫یه‌كه‌می جیهانی‪ ،‬ئه‌م فیلمه‌ بڕی ته‌واوی‬ ‫زیات���ر له‌(‪ )2‬ملی���ۆن دۆالری ئه‌مه‌ریكی‬ ‫گه‌ڕان���ده‌وه‌‪( ،‬جه‌س���تن تیمبه‌رله‌ی���ك)‬ ‫& (بی���ن ئافڵیك) ئه‌كته‌ری س���ه‌ره‌كی‬ ‫فیلمه‌ك���ه‌ن‪ ،‬ئ���ه‌م فیلمه‌ تیای���دا باس‬ ‫له‌(خیان���ه‌ت ‪,‬ته‌م���اح‪ ,‬هێز‪،‬ئازایه‌تی‪،‬‬ ‫نه‌فامی‪ ،‬ڕابواردن‪,‬پاره‌)‌و چه‌ندین بابه‌تی‬ ‫ت���ر ده‌كات كا ناتانه‌وێ���ت له‌ده‌س���تتان‬ ‫بچێت‪ ,‬به‌دڵنیاییه‌وه‌‪.‬‬

‫‪Cloudy With a chance of( .2‬‬ ‫‪ )Meatballs 2‬بۆ ئه‌م هه‌فته‌یه‌ به‌پله‌ی‬ ‫دوه‌م دێ���ت‪ ،‬چاوه‌ڕێی س���ه‌ركه‌وتنێكی‬ ‫گ���ه‌وره‌ی لێده‌كرێت‪ ،‬ك ‌ه هه‌رواش ده‌بێت‬ ‫چونك ‌ه تا ئ���ه‌م كۆتایی هه‌فته‌یه‌ش بڕی‬ ‫زیاتر ل���ه‌(‪ )43‬ملیۆن دۆالری ئه‌مه‌ریكی‬ ‫گه‌ڕاندۆت���ه‌وه‌‪ ,‬كه‌ ئه‌م���ه‌ش پاڵنه‌رێكی‬ ‫به‌هێزه‌ ك���ه‌ له‌دوه‌م هه‌فته‌ی���دا به‌پله‌ی‬ ‫دوه‌م مابێته‌وه‌‪ ،‬كه‌ بڕی ته‌واوی تێچونی‬ ‫فیلمه‌ك���ه‌ ته‌نها (‪ )78‬ملی���ۆن دۆالره‌‪,‬‬ ‫ئه‌م فیلمه‌ له‌نواندنی ده‌نگه‌كان ئه‌كته‌ری‬ ‫به‌ناوبانگ (ئان���ا فارس) &(نیڵ پاتریك‬ ‫هاریس) چه‌ندین ئه‌كت���ه‌ری به‌ناوبانگی‬ ‫تر‪ ...‬باش���ترینه‌ بۆ كات به‌س���ه‌ربردنی‬ ‫خێزانه‌كان‪.‬‬

‫هێمای قه‌ده‌غه‌کردنی که‌پڵ له‌پارکی ئازادی‬

‫له‌فه‌یسبوکه‌وه‌‬ ‫ناهێڵێ���ت سیس���تمه‌كه‌ی تێكبچێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئه‌نتیهاككه‌ری تێدای ‌ه ك ‌ه به‌ر‬ ‫به‌هاككردن ده‌گرێت‪.‬‬ ‫نرخ���ی چه‌ند ئه‌نتیڤایرۆس���ێكی عادی‬ ‫له‌بازاڕه‌كانی كوردستان ته‌نها به‌هه‌زار‬ ‫دین���اره‌ ئه‌م��� ‌ه له‌كاتێكدای���ه‌ نرخ���ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌س���ڵی به‌‪ 25‬تا ‪70‬‬ ‫هه‌زار دیناره‌‪.‬‬ ‫س���ه‌ركار باس له‌وه‌ش ده‌كات زۆربه‌ی‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس��� ‌ه عادییه‌كان سه‌رچاوه‌ی‬ ‫به‌رهه‌مهێنانی ڤایرۆسن‌و‌وتیشی‪ :‬له‌‪%90‬‬ ‫كێش���ه‌ی كۆمپیوته‌ره‌كانی كوردستان‬ ‫نه‌بون���ی ئه‌نتیڤایرۆس���ه‌‪ .‬هه‌روه‌ه���ا‬ ‫ئه‌و زۆرب���ه‌ی ئه‌و ئه‌نتیڤایرۆس���انه‌ی‬ ‫دێن��� ‌ه ن���او كۆمپیوته‌ره‌كانه‌و‌ه به‌هۆی‬ ‫كردنه‌وه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ه سێكسیه‌كانه‌یه‌وه‌‪،‬‬ ‫ك ‌ه ئه‌و ماڵپه‌ڕان ‌ه سه‌رچاوه‌ی سه‌ره‌كی‬ ‫ڤایرۆسن‪ .‬ئه‌و داواش���ی له‌خه‌ڵك كرد‬ ‫ب���ۆ پاراس���تنی كۆمپیوته‌ره‌كانی���ان‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆس���ی ئه‌س���ڵی به‌كاربهێنن‌و‬ ‫ئام���اژه‌ی به‌وه‌ش���دا زۆرب���ه‌ی ئ���ه‌و‬ ‫ئه‌نتیڤایرۆسانه‌ی له‌كوردستان به‌كاردێن‬ ‫بریتی���ن له‌ئه‌ڤێ���راو كاسپه‌رس���كای‌و‬ ‫نۆتۆرن‪.‬‬

‫گۆشه‌یه‌كی‌ تایبه‌ت ‌ه به‌سینه‌ما‬

‫(به‌ز) نوێترین به‌رهه‌مه‌كانی سینه‌ما‬ ‫ده‌خاته‌ به‌رده‌ستتان‬ ‫كه‌ ئه‌مڕۆ له‌جیهانی سینه‌مادا كراوه‌ن‌و‬ ‫بڕی زۆرترین بینه‌ریان‬ ‫هه‌یه‌و پێشكه‌ش به‌ئێوه‌ی خوێنه‌ر‬ ‫ده‌كرێن له‌پله‌ی ‪ 10‬بۆ ‪1‬‬ ‫(سینه‌مای ئه‌مڕۆی جیهان لێره‌دا‬ ‫بدۆه‌زه‌وه‌‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك هه‌رگیز نه‌تدیبێت) ‬

‫له‌پاركی ئازادی هێنانی كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‬ ‫له‌تابلۆیه‌كی پاركی ئازادیدا هێما بۆ ئه‌وه‌‬ ‫كراوه‌ كه‌ هێنانی كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌و تابلۆیه‌ كه‌ وێن����ه‌ی كچێكی تێدایه‌‬ ‫له‌ناو باخچه‌ی پاركی ئازادی س����لێمانی‬ ‫هێم����ای قه‌ده‌غه‌كردنی لێدراوه‌ به‌واتای‬ ‫هێنانی خۆشه‌ویست‌و كه‌پڵ قه‌ده‌غه‌یه‌‪.‬‬ ‫پاركی ئازادی به‌به‌رده‌امی به‌وه‌ ناسراوه‌‬ ‫كه‌ جێژوان����ی كه‌پڵه‌كانی س����لێمانیه‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت په‌یكه‌ری خۆشه‌ویستییش هه‌ر‬ ‫له‌و پاركه‌دا دروستكراوه‌‪ ،‬به‌اڵم له‌یه‌كێك‬ ‫له‌تابلۆكانی����دا ئاماژه‌ ب����ه‌وه‌ كراوه‌ كه‌‬ ‫هێنانی كه‌پڵ رێگه‌پێدراو نییه‌‪.‬‬

‫‪11‬‬

‫قاوه‌خانه‌ی کۆیه‌‬ ‫ئا‪ :‬شاهۆ ئه‌حمه‌د‬

‫بازرگانه‌كانی كوردستان ئاماژ‌ه‬ ‫به‌وه‌ ده‌ده‌ن كه‌ دوای باڵوبونه‌وه‌ی‬ ‫یه‌كه‌م‌وه‌جبه‌ی هه‌ردو ئامێری‬ ‫یاریكردنی ‪‌ xbox one‬و‪plastaion4‬‬ ‫بڕیاره‌ بگاته‌ بازاڕه‌كانی هه‌رێمی‬ ‫كوردستانیش‪.‬‬ ‫دوای ئه‌وه‌ی هه‌ردو كۆمپانیای ركابه‌ری‬ ‫یه‌كتر مایكرۆسۆفت‌و سۆنی رایانگه‌یاند‬ ‫كه‌ مانگ���ی ‪11‬ی ئه‌مس���اڵ به‌رهه‌مه‌‬ ‫نوێیه‌كانی���ان ده‌خه‌ن���ه‌ بازاڕه‌كان���ی‬ ‫جیهانه‌وه‌‪ ،‬بازرگانه‌كانی كوردس���تان‬ ‫باس له‌وه‌ ده‌ك���ه‌ن ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ دوای‬ ‫هه‌فت���ه‌ی یه‌كه‌می باڵوبون���ه‌وه‌ی ئه‌و‬ ‫دو به‌رهه‌م���ه‌ ‌وه‌جب���ه‌ی یه‌كه‌می���ان‬

‫دوانه‌‬

‫خۆس���ه‌رقاڵكردنت به‌كاری‌ قورسه‌و‌ه ئه‌م ماوه‌یه‌ی‌ رابردو پالنی‌ سه‌فه‌رێكت هه‌ندێ‌ كێشه‌ له‌ناو ماڵه‌كه‌تان روده‌دات‬ ‫هه‌مو هۆشێكی‌ بردویت‪ ،‬ره‌نگه‌ به‌دوای‌ رێكخستبو‪ ،‬گه‌ش بینبه‌ له‌وانه‌ی ‌ه ئه‌وه‌ی‌ خۆت ئاماده‌بكه‌ بۆ چاره‌س���ه‌ركردنی‌‪،‬‬ ‫شتی‌ زۆر ورد بگه‌ڕێیت كه‌ په‌یوه‌ندی‌ چاوه‌ڕێت ده‌كرد بێته‌ دی‌‪ ،‬به‌اڵم پالنی‌ هه‌رچه‌نده‌ كێشه‌ت هه‌یه‌ به‌اڵم تۆ هه‌ر‬ ‫دڵخۆش ده‌رده‌كه‌ویت‪.‬‬ ‫داهاتوت پته‌و بكه‌و پێیدا بچۆره‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌خۆته‌وه‌ هه‌یه‌‪.‬‬

‫بگاته‌ كوردس���تان‪ ،‬بڕیار ئه‌حمه‌د‪ ،‬كه‌ پل���ه‌ی چ���وار مانگی ‪11‬ی ئه‌مس���اڵ‬ ‫ماوه‌ی زیاتر له‌س���ێ س���اڵه‌ سه‌رقاڵی به‌بازاڕه‌كان���ی جیهان���دا باڵوبێته‌وه‌و‬ ‫مامه‌ڵه‌ی كڕین‌و فرۆش���تنی به‌رهه‌می نرخه‌ك���ه‌ی ‪500‬دۆالره‌و خاوه‌ن���ی‬ ‫ئ���ه‌و دو كۆمپانیایه‌ باس له‌وه‌ ده‌كات چه‌ندین تایبه‌تمه‌ندییه‌ له‌وانه‌ ‌وێنه‌كان‬ ‫له‌ئێس���تاوه‌ خه‌ڵك پرس‌و جۆی ئه‌وه‌ به‌كوالێت���ی بل���ورای پیش���انده‌دات‌و‬ ‫ده‌كات كه‌ی ئێكسبۆكسی‌ یه‌ك‌و پله‌ی میمۆرییه‌كه‌ش���ی ‪ 8‬گێگابایت���ه‌و‬ ‫چوار ده‌گاته‌ بازاڕه‌كانی كوردس���تان‌و خزمه‌تگ���وزاری ئینته‌رنێتی���ش له‌خۆ‬ ‫‌وتیش���ی‪ :‬پێده‌چێت داواكارییه‌كی زۆر ده‌گرێ���ت‪ .‬به‌نه‌وه‌ی دوه‌می كۆمپانیای‬ ‫له‌سه‌ر هه‌ردو به‌رهه‌مه‌كه‌ له‌كوردستان مایكرۆس���ۆفت ناوده‌برێ���ت‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫هه‌بێ���ت به‌تایبه‌ت���ی پله‌ی چ���وار كه‌ پله‌یسته‌یش���نی‌ چوار نرخه‌كه‌ی ‪399‬‬ ‫نرخه‌ك���ه‌ی كه‌متره‌ له‌ئێكسبۆكس���ی دۆالره‌و به‌نه‌وه‌ی دوه‌م���ی كۆمپانیای‬ ‫یه‌ك‪ .‬ئه‌و گه‌نجه‌ باس له‌وه‌ش ده‌كات س���ۆنی داده‌نرێت‌و خاوه‌ن���ی چه‌ندین‬ ‫پێش���تر له‌ئێكسبۆكسی ‪360‬و پله‌ی ‪ 3‬تایبه‌تمه‌ندییه‌ هاوشێوه‌ی ئێكسبۆكس‌و‬ ‫هه‌روه‌ها ده‌توانرێت به‌شێوه‌ی نێتۆركین‬ ‫زیاتر له‌‪4‬هه‌زار دانه‌یان فرۆشتوه‌‪.‬‬ ‫ئێكسبۆكس���ی ی���ه‌ك بڕی���ار‌ه له‌گه‌ڵ یاری پێبكرێت‪.‬‬

‫قرژاڵ‬ ‫ئه‌ته‌وێت هه‌مو كاره‌كان به‌په‌له‌ بكه‌یت‪،‬‬ ‫بۆی���ه‌ هه‌ڵپڕوكاندن به‌ئیش���ه‌كانته‌وه‌‬ ‫دیاره‌‪ .‬مه‌رج نیه‌ ئ���ه‌وه‌ی‌ تۆ ده‌یكه‌ت‬ ‫راستبێت‪ ،‬هه‌ڵه‌كانت زۆرتره‌‪.‬‬

‫شێر‬ ‫ژیری‌‌و لێهاتویی���ت دۆخێكی‌ ئارامت بۆ‬ ‫دروست ده‌كات‪ ،‬تۆ كه‌سێكی‌ لێهاتوی‌‌و‬ ‫خۆڕاگ���ری‌‪ ،‬ئ���ه‌م تایبه‌تمه‌ندی���ه‌ی‌ تۆ‬ ‫خۆشه‌ویستی‌ كردوی‌ الی‌ خه‌ڵكی‌‪.‬‬

‫بۆ یه‌كه‌مین جار له‌شاری‌ كۆیه‌‪،‬‬ ‫هاوشێوه‌ی شاری سلێمانی‪،‬‬ ‫قاوه‌خانه‌یه‌ك ده‌كرێته‌وه‌و گه‌نجانیش‬ ‫به‌به‌رده‌وامی ده‌بنه‌ میوانی ئه‌و‬ ‫قاوه‌خانه‌یه‌و رازو نیازی‌ دڵیان‬ ‫هه‌ڵده‌ڕێژن‪.‬‬ ‫قاوه‌خان���ه‌ی رۆز‪ ،‬نزیك���ه‌ی ‪ 28‬رۆژ‌ه‬ ‫له‌ش���اری كۆی���ه‌ كراوه‌ت���ه‌وه‌و هه‌ندێك‬ ‫له‌گه‌نجانی ش���اره‌كه‌ به‌كارێكی باش���ی‬ ‫داده‌نێن‌و باس ل���ه‌وه‌ ده‌كه‌ن یه‌كه‌مجار‌ه‬ ‫بیر له‌گه‌نجانی شاره‌كه‌یان بكرێته‌وه‌‪.‬‬ ‫ئه‌هوه‌ن محه‌م���ه‌د یه‌كێك له‌و گه‌نجانه‌ ‌ی‬ ‫رۆژان���ه‌ س���ه‌ردان ‌ی ئه‌و ش���وێنه‌ ده‌كات‬ ‫ده‌ڵێت به‌راستی‌ ده‌ستخۆشی‌ له‌خاوه‌ن ‌ی‬ ‫ئه‌و ش���وێنه‌ ده‌ك���ه‌م ك���ه‌ فیكرێك ‌ی‌وا‬ ‫به‌مێشكیدا هات‌و شوێنێك ‌ی له‌و جۆره‌ ‌ی‬ ‫بۆ ئێم���ه‌ی‌ گه‌نج كرده‌وه‌ ك���ه‌ ده‌توانم‬

‫فه‌‌ریک‬ ‫به‌خت ی���اوه‌رت ده‌بێت ئ���ه‌و ده‌رفه‌ت ‌ه‬ ‫باش���انه‌ی‌ دێت���ه‌ پێش���ت ب���ۆ خۆت‬ ‫به‌كاریبهێن���ه‌‪ ،‬بڕیارێكی‌ ن���وێ‌ ژیانت‬ ‫ده‌گۆڕێت له‌گرفته‌كان تێپه‌ڕ ده‌بێت‪.‬‬

‫بڵێم جێگایه‌كی‌ له‌و ش���ێوه‌یه‌ سود ‌ی بۆ‬ ‫ئێم���ه‌ی‌ گه‌نج هه‌یه‌ ك ‌ه هه‌م���وان له‌وێدا‬ ‫كۆده‌بینه‌وه‌و جۆرێك په‌یوه‌ند ‌ی دروست‬ ‫ده‌كه‌ین كاته‌كلنی‌ ده‌ستبه‌تاڵیمان له‌وێ‬ ‫به‌سه‌رده‌به‌ین ‪.‬‬ ‫هاوش���ێوه‌ی ئه‌و گه‌نجه‌ ئازاد س���ابیر‪،‬‬ ‫ب���اس له‌وه‌ ده‌كات ك ‌ه به‌پێی كاتی خۆی‬ ‫س���ه‌ردانی قاوه‌خانه‌ك ‌ه ده‌كات‌و‌وتیشی‪:‬‬ ‫پێشتر له‌كۆیه‌ مێزێكت شك نه‌ده‌برد بۆ‬ ‫كۆبون���ه‌وه‌ی دو گه‌نج به‌اڵم ئێس���تا ئه‌م‬ ‫قاوه‌خانه‌ی���ه‌ جێگه‌ی ئومێ���د‌ه بۆمان‌و‬ ‫زۆرجار له‌گه‌ڵ هاوڕێكانم كۆده‌بینه‌و‌ه بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی گفتوگۆ له‌سه‌ر بابه‌تێكی دیاریكراو‬ ‫بكه‌ین‪.‬‬ ‫ئ���ه‌و گه‌نج���ه‌ هی���واداره‌ قاوه‌خان ‌ی له‌و‬ ‫ش���ێوه‌یه‌ له‌زۆرێك له‌گه‌ڕه‌كه‌كانی‌ كۆی ‌ه‬ ‫بكرێته‌و‌ه چونك ‌ه به‌ته‌نیا یه‌ك ش���وێن ‌ی‬ ‫له‌و جۆره‌ به‌س نی���ه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ كۆی ‌ه‬ ‫شارێكی‌ گه‌وره‌ی ‌ه هه‌مو گه‌نجێك ده‌ست ‌ی‬ ‫ناگات به‌و شوێنه‌‪.‬‬

‫ته‌‌رازوو‬

‫یه‌حیا هیدای���ه‌ت خاوه‌نی‌ قاوه‌خانی‌ رۆز‬ ‫له‌باره‌ی‌ كردنه‌وه‌ی‌ شوێنێك ‌ی له‌و جۆر‌ه بۆ‬ ‫گه‌نجانی‌ شاره‌ك ‌ه بۆ ئاوێن ‌ه‌وتی‌"هۆكار ‌ی‬ ‫سه‌ره‌ك ‌ی بۆ كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و شوێن ‌ه نه‌بون ‌ی‬ ‫جێگایه‌كی‌ تایب���ه‌ت به‌گه‌نجانه‌ ك ‌ه تێیدا‬ ‫كاته‌كان ‌ی خۆیان به‌سه‌ربه‌رن‪ ،‬بۆیه‌ ئێم ‌ه‬ ‫بڕیارماندا به‌كردن���ه‌وه‌ی‌ قاوه‌خانه‌ ‌ی رۆز‬ ‫كه‌ ئێستا گه‌نجان ‌ی شار روی‌ تێده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫له‌باره‌ی‌ نرخ���ی‌ ش���تومه‌كه‌كان ناوبراو‬ ‫ئام���اژه‌ ‌ی به‌وه‌كرد نرخی‌ ش���ته‌كان زۆر‬ ‫گونج���اون‌و جیاوازییه‌ك���ی‌ ئه‌وتۆی���ان‬ ‫نی ‌ه له‌گ���ه‌ڵ نرخی‌ ش���ته‌كانی‌ ناوبازاڕ‌و‬ ‫تائێس���تاش ك���ه‌س گله‌ی��� ‌ی له‌نرخه‌كان‬ ‫نه‌كردوه‌‪.‬‬ ‫خاوه‌ن ‌ی قاوه‌خانه‌ ‌ی رۆز هێمای‌ به‌وه‌شكرد‬ ‫قاوه‌خانه‌كه‌ی���ان ش���ه‌وو رۆژ له‌خزمه‌ت ‌ی‬ ‫گه‌نجان ‌ی شاره‌كه‌دایه‌و هیواش ‌ی خواست‬ ‫قاوه‌خانه‌ ‌ی له‌و جۆر‌ه له‌شاری‌ كۆی ‌ه زیاتر‬ ‫بكرێت���ه‌و‌ه بۆ خزمه‌ت���ی‌ گه‌نجان چونك ‌ه‬ ‫به‌راست ‌ی زۆر فه‌رامۆشكراون‪.‬‬

‫دوپشک‬

‫‪ .1‬دوای ئه‌وه‌ی به‌خۆشه‌ویستی خه‌ڵك‬ ‫ناسرا‌و براوه‌ی (‪ )People Magazin‬بو‪،‬‬ ‫(ساندرا بۆلۆك) له‌گه‌ڵ (جۆرج كلونی)‬ ‫به‌فیلمی (‪ )Gravity‬هاتنه‌ پله‌ی یه‌كه‌می‬ ‫ڕیزبه‌ندی بلیت فرۆش���تنی جیهانی‪ ,‬ئه‌م‬ ‫فیلمه‌ یه‌كێك ‌ه له‌جوانترین فیلمه‌كان ك ‌ه تا‬ ‫ئێس���تا به‌رهه‌مهێنرابێت‪ ،‬به‌(‪،)3D‬ئه‌مڕۆ‬ ‫ئه‌كته‌ران���ی فیلمه‌ك���ه‌ له‌گه‌ش���تێكی‬ ‫به‌رده‌وام���دان ب���ۆ س���ه‌ردانكردنیان بۆ‬ ‫واڵتانی نمایش���ی یه‌كه‌می تێدا ده‌كرێت‪،‬‬ ‫(‪ )Gravity‬ب���ڕی ته‌واوی (‪ )17‬ملیۆن‬ ‫دۆالری گه‌ڕان���ده‌وه‌ ته‌نه���ا له‌یه‌كه‌م‌و دو‬ ‫ڕۆژی یه‌كه‌مدا ‪...‬‬ ‫به‌هیوای كاتێكی خۆش‪.‬‬

‫که‌‌وان‬

‫گیسک‬

‫سه‌‌تڵ‬

‫ی به‌خ���ت ی���اوه‌رت ده‌بێ���ت‌و له‌كاره‌كانت‬ ‫ی ئیره‌یی‌ بردن به‌خۆشه‌ویسته‌كه‌ت زیاتر ئ���ه‌م ماوه‌ی���ه‌ هه‌س���ت به‌نائارام��� ‌‬ ‫مه‌هێڵ���ه‌ توڕه‌بونت كاریگ���ه‌ری‌ خراپ پاش ئه‌و ئاڵۆزی‌‌و ناڕه‌حه‌تیه‌ی‌ به‌هۆ ‌‬ ‫له‌سه‌ر كه‌س���ایه‌تیت دروس���ت بكات‪ .‬كێشه‌ سۆزدارێكانته‌وه‌ توشتبو خه‌ریكه‌ قه‌یرانت ب���ۆ دروس���ت ده‌كات‪ ،‬هێنده‌ ئه‌كه‌یت‪ ،‬به‌اڵم له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ده‌گه‌یته‌ سه‌ركه‌وتو ده‌بیت به‌هۆی‌ ئه‌و پاڵپشتییه‌ ‌ی‬ ‫ئارامبگره‌و به‌خۆدا بچ���ۆره‌وه‌ با زیاتر ده‌گه‌ڕێیت���ه‌وه‌ دۆخی‌ جارانت ش���ه‌ممه‌ پرس���یاری‌ لێمه‌كه‌ هه‌وڵبده‌ زیاتر گوێی‌ ئامانجه‌كانی‌ خۆت‪ ،‬له‌هه‌مو ئه‌و كارانه‌ كه‌ كه‌س���ه‌ نزیكه‌كان���ت لێتده‌كه‌ن‪ ،‬رۆژه‌‬ ‫خۆشه‌كان چاوه‌ڕێت ده‌كه‌ن‪.‬‬ ‫خۆت به‌دوربگره‌ كه‌ الوازت ده‌كات‪.‬‬ ‫لێبگریت‪.‬‬ ‫رۆژی‌ به‌ختته‌‪.‬‬ ‫هه‌ست به‌ناڕه‌حه‌تی‌ نه‌كه‌یت‪.‬‬

‫نه‌‌هه‌‌نگ‬ ‫تۆ كه‌سێك ‌ی كه‌ س���ود له‌خوێندنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫كتێب وه‌رده‌گریت‪ ،‬بۆی ‌ه هه‌وڵبد‌ه خۆت‬ ‫به‌خوێندنه‌و‌ه ئه‌م ماوه‌یه‌ سه‌رقاڵبكه‌یت‪.‬‬ ‫ته‌ندروستیت به‌ره‌و باشتر ده‌ڕوات‪.‬‬

‫‪CMYK‬‬


‫‪12‬‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪birura.awene@gmail.com‬‬

‫بیروڕا‬

‫نامه‌یه‌ك بۆ نه‌وشیروان مسته‌فا و سه‌ركرده‌كانی‌ دیكه‌‬ ‫زمانی دیموکراسیەت‬ ‫یەکێ���ک ل���ەو ھۆکارە س���ەرەکییانەی‬ ‫وامانلێ���دەکات بەرگری���ی له‌سیس���تمی‬ ‫دیموکراسی بکەین‪ ،‬به‌سیستمێکی باش‌و‬ ‫کەم زیانی بزانین‪ ،‬ئەو ڕاستییە سادەیەیە‬ ‫کە ئەم سیستمە سیس���تمێکە دەتوانێت‬ ‫له‌‌هه‌ڵەکان���ی خۆی فێرببێ���ت‪ ،‬دەتوانێت‬ ‫خاڵە الوازو ناس���کەکانی خۆی ببینێت‪،‬‬ ‫دەتوانێت خۆی باش���ترو چاکترو چاالکتر‬ ‫بکات‪ ،‬دەزگا خراپەکانی الببات‌و دەزگای‬ ‫باشترو بەتواناتر لەشوێنیاندا دروستبکات‪.‬‬ ‫دیموکراس���ییەت سیس���تمێکە دەتوانێت‬ ‫‌هه‌موو ئەم گۆڕانکارییانەو زۆر گۆڕانکاری‬ ‫تر ئەنجامبدات بەبێ خوێنڕش���تن‪ ،‬بەبێ‬ ‫تەقە‪ ،‬بەبێ پەالماردنی چەک‌و ئازاردانی‬ ‫جەستەیی کەسەکان‌و الیەنەکان‪.‬‬ ‫ئام���رازی‌هه‌رە س���ەرەکی چاکەکاریی‬ ‫ناو سیس���تمی دیموکراسیەت قسەکردنە‪،‬‬ ‫بەکارھێن���ان‌و گۆڕین���ەوەی وش���ەیە‪،‬‬ ‫دیالۆگ‌و گفتوگۆی بەردەوامە‪ ،‬بەرخوردی‬ ‫ڕۆژانەی���ە‪ ،‬گوێگرتن‌و دەم دانەخس���تنە‪.‬‬ ‫ک���ە ب���اس له‌قس���ەکردن دەک���ەم باس‬ ‫له‌دۆخێک���ی زۆر تایبەت���ی قس���ەکردن‬ ‫دەک���ەم‪ ،‬باس ل���ەو دۆخە دەک���ەم کە‬ ‫قسەکردن لەوە دەردەچێت تەنھا ئامرازی‬ ‫پەیوەندیک���ردن‌و ڕاگۆڕینەوە نییە‪ ،‬تەنھا‬ ‫کۆمەڵێک دەنگ نییە بچێتە ناو کۆمەڵێک‬ ‫دەنگی ترەوە‪ .‬قس���ەکردن له‌سیس���تمی‬ ‫دیموکراس���یدا ئامرازێکی س���ەرەکییە بۆ‬ ‫دروستکردنی واقیع‪ ،‬قسەکردن کردەیەکی‬ ‫بەر‌هه‌مهێن���ەرە‪ ،‬ڕووداوو‌هه‌ڵس���وکەوت‌و‬ ‫بڕیار دروس���تدەکات‪ ،‬ش���تێک الدەبات‌و‬ ‫ش���تێکی ت���ازە لەگەڵخۆی���دا دەھێنێتە‬ ‫کایەوە‪ .‬له‌دیموکراسیەتدا قسەکردن لەوە‬ ‫دەرئەچێ���ت تەنھا ئامرازێک���ی بێالیەنی‬ ‫گۆڕینەوەی زانیاریی‌و زانین بێت‪ ،‬قسەکردن‬ ‫له‌دیموکراسیەتدا دەبێت به‌"قسەکردنێکی‬ ‫دروستکەر"‪" ،‬بونیادنەر"‪ ،‬کردارگەر‪ .‬زمان‬ ‫لێ���رەدا ئامرازێکی گرنگی دروس���تکردنی‬ ‫ڕێژمی کۆمەاڵیەتی‌و سیاس���ییە‪ ،‬بەشێکی‬ ‫ھێج���گار گرنگ���ی ڕێکخس���تنی دونیایە‪،‬‬ ‫بەزه‌حمەت له‌کارو کردەکانی لەناو واقیعدا‬ ‫جیادەکرێتەوە‪ ،‬مەسافەیەکی کەم یان ھیچ‬ ‫مەس���افەیەک ناھێڵێتەوە لەنێوان ئەوەی‬ ‫کە دەگوترێت‌و ئەوەی کە ئەنجامئەدرێت‪.‬‬ ‫قس���ەکردن له‌سیس���تمی دیموکراسیەت‬ ‫قس���ەکردن نییە لەپێناوی قس���ەکردندا‪،‬‬ ‫چەنەبازی‌و چەلەحانێی بێس���ەمەر نییە‪،‬‬ ‫بەڵکو بەشێکە له‌کردار‪ ،‬بەشێکە له‌توانای‬ ‫کارکردن‪ .‬له‌جیم ئۆستینی فەیلەسوفەوە‬ ‫تا سەر ژنە فەیلەسوفی ئەمریکی جودت‬ ‫بوتل���ەر‪ ،‬به‌تێپەڕین بەن���او فیکری پیار‬ ‫بۆردیۆو میشێل فۆکۆدا‪ ،‬ھێڵێکی گرنگی‬ ‫بیرکردنەوەی تی���وری ‌هه‌یە کە خەریکی‬ ‫لێکۆڵینەوەی���ە ل���ەم ش���ێوازە تایبەتەی‬ ‫قس���ەکردن‪ ،‬قس���ەکردنێک کە دەتوانێت‬ ‫دونیا دروستبکات‪ ،‬کە دەبێت بەکردار‪.‬‬ ‫ئەو عەقڵیەتەی لەپش���تی قسەکردنی‬ ‫ناو سیستمی دیموکراسیەتەوە کاردەکات‬ ‫عەقڵیەت���ی فێربوون���ە له‌‌هه‌ڵەکردنەوە‪.‬‬ ‫بینین���ی‌هه‌ڵەی���ە وەک ئامرازێ���ک ب���ۆ‬ ‫فێرب���وون‌و دەس���کاریکردنی ئەو دۆخەی‬ ‫‌هه‌ڵەکان به‌مرۆڤ دەکات‪ .‬دیموکراسیەت‬ ‫خۆی سیس���تمێکی بێ‌هه‌ڵەو بێنووقسانی‬ ‫نییە‪‌ ،‬هه‌ر له‌بنەڕەتیشەوە شتێک بەناوی‬ ‫ژیانێکی کۆمەاڵیەتی‌و سیاسی‌و فەر‌هه‌نگی‬ ‫بێ‌هه‌ڵەوە بوونی نییە‪ ،‬ئەوەی دیموکراسیەت‬ ‫له‌سیس���تمەکانی تر جیادەکاتەوە ئەوەیە‬ ‫‌هه‌ڵ���ەکان‌و نووقس���انییەکەی خ���ۆی‬ ‫دەبینێت‪ ،‬باسیاندەکات‌و باسکردنیشیان‬ ‫دەکات بەبەش���ێک له‌ژیان���ی گش���تی‪،‬‬ ‫ژیانێکی ئاشکراو ڕۆش���ن‪ .‬لەم ڕێگایەوە‬ ‫دیموکراس���یەت دەتوانێ���ت ئ���ەو جۆرە‬ ‫له‌قسەکردن بەر‌هه‌مبھێنێت کە دەتوانێت‬ ‫‌هه‌ڵ���ەو نووقس���انییەکانی ن���ەک تەنھا‬ ‫ببینێت‪ ،‬بەڵکو چارەسەریش���یان بکات‪.‬‬ ‫بێگومان بەوە نا کە‌هه‌ڵەو نووقسانییەکان‬ ‫پینەوپ���ەڕۆ ب���کات‪ ،‬بەڵکو ب���ەوەی ئەو‬ ‫ژینگەو سەرزەمینە سیاسی‌و کۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫فەر‌هه‌نگییە بەجۆرێک دەس���کاری بکات‪،‬‬ ‫کە نەکرێت‌هه‌ڵەی لەو ش���ێوەیەی تیادا‬ ‫دووبارەببێتەوە‪.‬‬ ‫‌هه‌مووم���ان دەزانی���ن له‌مێ���ژوودا‬ ‫چەندان ش���ێوازی جی���اوازی حوکمڕانی‬ ‫لەئارادا بووە‪ ،‬سیس���تمی پادش���ایاتی‌و‬ ‫س���وڵتانی‪ ،‬سیس���تمی ئیمپراتۆرەکان‪،‬‬ ‫سیس���تمی خەالف���ەت‪ ،‬سیس���تمی‬ ‫ستەمگەرە جیاوازەکان‪ ،‬له‌"ستەمگەری‬ ‫نەخوێندەوار"ەوە بیگرە بۆ "ستەمگەری‬

‫ڕۆش���نگەر"‪ .‬ئ���ەوەی ئەم سیس���تمانە‬ ‫بەیەکەوە کۆدەکات���ەوەو دەبێتە خاڵی‬ ‫ھاوبەش���ی نێوانیان ئەو ڕاس���تییەیە کە‬ ‫ھی���چ یەکێکی���ان نەتوان���راوە لەڕێگای‬ ‫قس���ەکردنەوە بگۆڕدرێن‪ ،‬قسەکردنێک‬ ‫ک���ە تەرجەمەببێت بۆ دەنگ���دان و بۆ‬ ‫بڕیار‪‌.‬هه‌موو ئەم سیستمانەش ئەگەری‬ ‫ناوەکی خۆچاککردنەوەیان تێدانەبووەو‬ ‫زۆربەشیان لەڕێگای یاخیبوون و کردەی‬ ‫کۆمەاڵیەت���ی ڕادی���کاڵ‌و توندوتی���ژەوە‬ ‫کۆتاییانپێھات���ووە‪ .‬کۆمەڵێک کردە کە‬ ‫کەمترین قس���ەی تێداک���راوەو کەمترین‬ ‫گفتوگۆ بەڕێوەیب���ردوە‪ .‬ڕەنگە یەکێک‬ ‫لەو خاڵە سەرەکییانەی کە دونیای کۆن‬ ‫له‌دونیای نوێ جیابکات���ەوە پەیوەندی‬ ‫به‌تواناو ئەگەری قس���ەکردنەوە‌هه‌بێت‪،‬‬ ‫بەتایبەتی ئەگەری ئەو جۆرە له‌قسەکردن‬ ‫کە دەتوانێت قسەکردنێکی جێبەجێکەرو‬ ‫کردەیی بێت‪ ،‬قسەکردنێکی دروستکەرو‬ ‫بەر‌هه‌مهێنەر‪.‬‬ ‫ڕەنگە ئەم ڕاس���تییە بێ���ت وایکردوە‬ ‫گەشەکردنی دیموکراسیەت بۆ سیستمی‬ ‫حوکمڕان���ی بااڵدەس���ت دوابکەوێت بۆ‬ ‫قۆناغ���ی ھاتنەکای���ەی مۆدێرن���ەو ب���ۆ‬ ‫س���ەردەمی تازەبوون���ەوەی بەرچ���اوی‬ ‫ش���ێوازەکانی نووس���ین‌و قس���ەکردن‌و‬ ‫بەکارھێنان���ی زمان‪ ،‬یانی بۆس���ەردەمی‬ ‫ھاتنەکایەو لەدیکبوونی قس���ەی جیاواز‪.‬‬ ‫ن���ەک‌هه‌رئەم���ە بەڵکو بۆ س���ەردەمی‬ ‫ھاتنەکایەی ئەو ژێرخان���ە تەکنۆلۆژی‌و‬ ‫مادیی���ە گرنگ���ەی کە دەتوانێت قس���ە‬ ‫جی���اوازەکان‌هه‌م بگرێت���ە خۆی‌و بەناو‬ ‫‌هه‌م���وو کۆمەڵ���گادا باڵویانبکات���ەوە‪.‬‬ ‫مەبەست لەمەش لەدایکبوونی چاپخانەو‬ ‫ڕۆژنامەو کتێب‌و ش���ێوازە جیاوازەکانی‬ ‫تری ئ���ەو جۆرەیە له‌میدی���ای تازە کە‬ ‫بەنەدیکت ئەندرسۆن ناوی "کاپیتالیزمی‬ ‫چاپ"ی لێدەنێت‪.‬‬ ‫خاڵی س���ەرەکی‌و بەھێزی ئەم دونیا‬ ‫مۆدێرن���ە فراوانبوون���ی ڕووبەرەکان���ی‬ ‫ئازادییە‪ ،‬ئ���ازادی ڕادەربڕی���ن‪ ،‬ئازادی‬ ‫بڕیاردان‪ ،‬ئازادی سەفەرو جوڵە‪ ،‬ئازادی‬ ‫خۆڕێکخس���تن‪ ،‬ئ���ازادی پیادەکردن���ی‬ ‫‌هه‌م���وو جۆرەکانی قس���ەکردن ھتد‪...‬‬ ‫ب���ەھی ئازادیی لێ���رەدا ب���ەھای ژمارە‬ ‫یەک‌و‌هه‌رە س���ەرەکییە‪ .‬ئەگەر بکەری‬ ‫سەرەکی ناو دیموکراسیەت قسەکردن‌و‬ ‫قس���ەکەرانبێت‪ ،‬واتە زمانبێ���ت له‌مانا‬ ‫دروس���تکەرو بەر‌هه‌مهێنەکەی���دا‪ ،‬ئەوا‬ ‫ش���ەڕکردن لەس���ەر دەس���ەاڵت دەبێتە‬ ‫ش���ەڕکردن به‌وشە‪ ،‬به‌قس���ە‪ ،‬به‌وێنەی‬ ‫ئەو دونیاو مژدەو ئایندەیانەی لەناو ئەو‬ ‫وشەو قسەو گفتوگۆیانەدا ئامادەن‪‌.‬هه‌ر‬ ‫ئەمەشە وادەکات پەرلەمان ببێتە دەزگای‬ ‫‌هه‌رە س���ەرەکی ناو سیستمی سیاسی‬ ‫دونیایەکی دیموکراسی‪ ،‬پەرلەمان وەک‬ ‫جێگەیەک بۆ قس���ەکردن‌و پەرلەمانتار‬ ‫وەک بوونەوەرێکی قسەکەر‪.‬‬ ‫ب���ەم مانای���ە دیموکراس���ییەت تاقە‬ ‫سیس���تمێکە تیایدا قسەکردن بەھایەکی‬ ‫سیاسی‌و ئەخالقی‌و ڕەمزی گەورەی‌هه‌یەو‬ ‫زمان توانایەکی گەورەی دەسکاریکردنی‬ ‫دونی���ای‌هه‌یە‪ .‬زمان دەتوانێت ش���ەڕی‬ ‫ڕاس���تەقینە‪ ،‬ش���ەڕی خوێناوی نێوان‬ ‫ھێ���زەکان بگۆڕێت بۆ ش���ەڕی رەمزی‪،‬‬ ‫شەڕێک وشە ڕۆڵی بنەڕەتی تێدابگێڕێت‌و‬ ‫زمان چەکی ژمارە یەکی بێت‪ .‬شەڕەکانی‬ ‫ناو ئەم سیس���تمەش ش���ەڕن لەس���ەر‬ ‫مافەکان���ی مرۆڤ‪ ،‬لەس���ەر مافی ژنان‌و‬ ‫من���دااڵن‌و پی���ران‪ ،‬ماف���ی کەمینەکان‌و‬ ‫ھێ���زە الوازو پەراوێزیی���ەکان‪ ،‬ش���ەڕن‬ ‫لەس���ەر دادپەروەریی‪ ،‬دەسەاڵتی یاسا‪،‬‬ ‫گەشەکردنی ئازادو یەکسانی مرۆڤەکان‬ ‫ھتد‪‌...‬هه‌موو ئەم ش���ەڕانەش لەڕێگای‬ ‫زمانەوە دەکرێن‪ ،‬قسەکردن‌هه‌م ئامرازو‬ ‫‌هه‌م گۆڕەپانی شەڕەکانە‪.‬‬ ‫پرس���یارەکە ئەوەی���ە ئای���ا چ جۆرە‬ ‫قسەکردنێک له‌دونیای ئێمەدا ئامادەیە؟‬ ‫بەبۆچوونی من دونیای ئێمە قسەی کەم‌و‬ ‫ھێجگار کەمی تێ���دا دەکرێت‪ ،‬زۆرینەی‬ ‫ئەوەش ک���ە دەگوترێت قیڕەقیڕو ھاوارو‬ ‫کردەی تۆمەتبارکردنێکی بەردەوامەوە‪.‬‬ ‫ئەوەی غائیبه‌ ئەو شێوازەیە له‌قسەکردن‬ ‫ک���ە کردەگییە‪ ،‬ک���ە دەتوانێ���ت دونیا‬ ‫دروس���تبکات‪ .‬ئەوەی له‌دونیای ئێمەدا‬ ‫شتەکان دروستدەکات‪ ،‬قسەکردن نییە‪،‬‬ ‫بەڵکو ھێزە بەمانا ‌ه���ه‌رە ڕووت‌و ‌هه‌رە‬ ‫زبرەکەی‪.‬‬

‫مه‌م بورهان قانع‬ ‫ی‬ ‫ی خه‌ڵك ‌‬ ‫وه‌ك الی‌ به‌رێزت���ان‌و ته‌واو ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردستان رونه‌‪ ،‬سه‌ره‌نجام كۆمیسیۆن ‌‬ ‫ی عیراق‪،‬‬ ‫ی هه‌ڵبژاردنه‌كان ‌‬ ‫ی سه‌ربه‌خۆ ‌‬ ‫بااڵ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ‪‌ 21‬‬ ‫ی هه‌ڵبژاردنه‌كه‌ ‌‬ ‫ی كۆتای ‌‬ ‫ئه‌نجام ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مانی‌ كوردستان ‌‬ ‫س���ێپته‌مبه‌ر ‌‬ ‫ی راگه‌یاندراوه‌كه‌یش‪:‬‬ ‫راگه‌یاند‌و به‌گوێره‌ ‌‬ ‫ی ‪ 38‬كورسی‌‪ ،‬گۆڕان ‪ 24‬كورسی‌‪،‬‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی ‪ 18‬كورس���ی‌‪ ،‬یه‌كگرت���و ‪10‬‬ ‫یه‌كێت��� ‌‬ ‫ی ‪ 6‬كورسی‌‌و‬ ‫كورسی‌‪ ،‬كۆمه‌ڵی‌ ئیسالمی ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیكه‌یش‪ ،‬یه‌ك ‌‬ ‫چوار پارت‌و لیس���ت ‌‬ ‫كورسییه‌كیان به‌ركه‌وت‪.‬‬ ‫به‌ڕێزان‪..‬‬ ‫ی‬ ‫ئێس���تا ل ‌ه هه‌ر كات زیاتر له‌نێوه‌ند ‌‬ ‫سیاسیی‌‌و میدیاییدا‪ ،‬باس ل ‌ه سیناریۆ‬ ‫ی‬ ‫چاوه‌ڕوانكراوه‌كانی‌ پێكهاته‌ی‌ حكومه‌ت ‌‬ ‫ی كوردستان ده‌كرێـت‌و‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫داهاتو ‌‬ ‫زۆربه‌ی‌ الیه‌نه‌كانیش به‌و ئاڕاس���ته‌یه‌دا‬ ‫ی‬ ‫ی حكومه‌ت ‌‬ ‫ی داهاتو ‌‬ ‫ده‌چن؛ كه‌ كابینه‌ ‌‬ ‫ی كوردستان‪ ،‬كابینه‌یه‌كی‌ بنك ‌ه‬ ‫هه‌رێم ‌‬ ‫ی‬ ‫ی جدد ‌‬ ‫فراوان بێت (ئه‌گه‌ر ئی���راده‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌وباره‌یه‌و‌ه هه‌بێت‌و سازش بۆ یه‌كد ‌‬ ‫بكرێت‪ ،‬جێی‌ دڵخۆشكه‌ره‌)‪..‬‬ ‫ی بنكه‌ف���راوان‪ ،‬ك���ه‌م‌و‬ ‫حكومه‌ت��� ‌‬ ‫ی ه���اوڕان‪،‬‬ ‫زۆر هه‌م���وان له‌س���ه‌ر ‌‬ ‫به‌اڵم ب���ۆ خ���ۆم ب���ه‌دوری‌ ده‌زانم ل ‌ه‬ ‫ی هاوڕابن‪،‬‬ ‫ورده‌كارییدا هه‌موان له‌سه‌ر ‌‬ ‫وه‌كچۆن"ش���ه‌یتان ل ‌ه ورده‌كارییدایه‌"‪.‬‬ ‫ی ئه‌م حكومه‌ت ‌ه‬ ‫به‌اڵم‪ ،‬ئایا سیناریۆكان ‌‬ ‫ی‬ ‫بنكه‌فراوان���ه‌‌و چۆنێتیی‌ دابه‌ش���كردن ‌‬ ‫ی نێو ئه‌م‬ ‫پۆس���ت ‌ه هه‌ستیار‌و گرنگه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫حكومه‌ته‌ بنكه‌فراوان��� ‌ه (ك ‌ه داهاتو ‌‬ ‫ی له‌ب���اره‌وه‌ چڕتر‬ ‫نزیك مش���تومڕكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ده‌كاته‌وه‌)‪ ،‬ده‌بێته‌ ئ���ه‌و دێوه‌زمه‌یه‌ ‌‬ ‫پڕۆس��� ‌هی‌ سیاس���یی‌ له‌كوردس���تاندا‬ ‫په‌كبخات؟!‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌ پرسیارێكی‌ جددییه‌‌و‬ ‫ی‬ ‫جدیبون���ی‌ الیه‌ن���ه‌كان‌و به‌تایبه‌ت��� ‌‬

‫ی‬ ‫ی "یه‌كێتی ‌‬ ‫تاراده‌یه‌كی‌ زۆر س���وربون ‌‬ ‫ی‬ ‫نیشتمانیی‌ كوردس���تان" (به‌هاوكار ‌‬ ‫ی‬ ‫ئێوه‌) له‌سه‌ر دابه‌شكردنی‌ داوه‌رییانه‌ ‌‬ ‫پۆس���ت ‌ه بااڵكانی‌ نێو ئ���ه‌م حكومه‌ت ‌ه‬ ‫ی له‌م‬ ‫ی دیك��� ‌ه یه‌كێت ‌‬ ‫(وات���ه‌ جارێك��� ‌‬ ‫كابینه‌یه‌دا‌و بۆ به‌ده‌س���تهێنانی‌ چه‌ند‬ ‫ی‬ ‫پۆس���تێك‪ ،‬نه‌كه‌وێـته‌وه‌ ژێر هه‌ژمون ‌‬ ‫ی"‌و ئێوه‌ی���ش له‌گه‌ڵیان���دا ل ‌ه‬ ‫"پارت��� ‌‬ ‫"دان‪‌-‬و س���ه‌ندن"دا بن‌و رایگش���تیش‬ ‫ی ئاگاداربكه‌نه‌وه‌؛ بۆ‬ ‫له‌ورده‌كارییه‌ك���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ر بگیرێت ل���ه‌وه‌ی‌ جارێك ‌‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دیكه‌‪ ،‬ئ���ه‌م حزبه‌‪ ،‬ك ‌ه ‪ 18‬كورس���ی ‌‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌یه‌‪ ،‬ب���ۆ به‌رژه‌وه‌ندی ‌‬ ‫په‌رله‌مانی��� ‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتداره‌كه‌ی‌‪،‬‬ ‫نوخبه‌یه‌ك���ی‌‬ ‫نه‌كه‌وێت���ه‌وه‌ ژێ���ر هه‌ژمون���ی‌ پارتی‌‪-‬‬ ‫ی‬ ‫ی راسته‌قین ‌ه ‌‬ ‫یه‌وه‌)‌و به‌ش���داریپێكردن ‌‬ ‫ی‬ ‫گۆڕان‌و كۆم ‌هڵ‌و یه‌كگرتو ل ‌ه پێكهاته‌ ‌‬ ‫ی بنكه‌فراوان���دا‪ ،‬ده‌بێـت��� ‌ه‬ ‫حكومه‌ت��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی راس���ته‌قینه‌ ‌‬ ‫ی حكومه‌تێك ‌‬ ‫ی بون ‌‬ ‫هۆ ‌‬ ‫بنكه‌فراوان‌و ده‌رهێنانی‌ كۆی‌ پۆس���ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌س���تیاره‌كانی‌ حكومه‌ته‌ك ‌ه له‌ده‌ست ‌‬ ‫ته‌نه���ا حزبێ���ك و‪ ،‬به‌دیاریكراوی���ی‌‪،‬‬ ‫ی ل ‌ه‬ ‫ی پارت��� ‌‬ ‫ی هه‌ژمون��� ‌‬ ‫كه‌مكردن���ه‌وه‌ ‌‬ ‫ی ده‌س���ه‌اڵتدا‬ ‫جومگ ‌ه س���ه‌ره‌كییه‌كان ‌‬ ‫له‌كوردستان‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ی من���ه‌وه‌ پۆس���ت ‌‬ ‫ی ب���ه‌ال ‌‬ ‫ئ���ه‌وه‌ ‌‬ ‫گرنگن‌و "پارتی‌" ده‌یه‌وێت له‌ده‌س���تیدا‬ ‫ی‬ ‫بمێنێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌م پۆس���تانه‌ن‪ :‬سه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی حكومه‌ت‪ ،‬وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫هه‌رێم‪ ،‬س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫س���امانه‌ سروش���تییه‌كان‪ ،‬ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ناوخۆ‪ ،‬فه‌رمانگه‌ ‌‬ ‫ئاسایش‪ ،‬وه‌زاره‌ت ‌‬ ‫په‌یوه‌ندییه‌كان���ی‌ ده‌ره‌وه‌ و‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ی‬ ‫یه‌كێ���ك له‌پۆس���ته‌كانی‌ ده‌س���ته‌ ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان‪.‬‬ ‫سه‌رۆكایه‌تی ‌‬ ‫ی‬ ‫دواتری���ش ب��� ‌ه پل��� ‌هی‌ دوه‌م‌و به‌ال ‌‬ ‫ی‬ ‫"پ‪.‬د‪.‬ك"ه‌وه‌‪ ،‬وه‌زاره‌ته‌ س���یادییه‌كان ‌‬ ‫دیك ‌ه گرنگن‌و پاشان پشكی‌ ته‌واوه‌تیی ‌ه‬ ‫ی وه‌زیران‌و شۆڕبونه‌و‌ه‬ ‫له‌نێو ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫ی حكوم ‌هت‌و‬ ‫بۆ نێو پۆس���ته‌كانی‌ دیك ‌ه ‌‬ ‫په‌رله‌مان‌و قه‌زا‪..‬‬ ‫ی من���ه‌وه‌ گرنگ��� ‌ه ل ‌ه‬ ‫ی به‌ال ‌‬ ‫ئ���ه‌و‌ه ‌‬ ‫"دانوس���ه‌ندن"دا‪ ،‬ئیس���تی له‌به‌رده‌مدا‬ ‫بكه‌ن‪ ،‬ئه‌مه‌یه‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ی هه‌ژمونی‌ پارت ‌‬ ‫بۆ كه‌مكردن���ه‌وه‌ ‌‬ ‫له‌ده‌س���ه‌اڵت‪ ،‬پێویسته‌ ئێو‌ه (گۆڕان‪،‬‬ ‫ی‬ ‫یه‌كگرت���و‌و كۆم���ه‌ڵ) له‌گ���ه‌ڵ یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫دا‪ ،‬پێش���وه‌خت ‌ه بگه‌ن���ه‌ قه‌ناعه‌ت��� ‌‬ ‫یه‌كالك���ه‌ره‌وه‌‌و رێكه‌وتن له‌گه‌ڵ پارتی‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت ‌‬ ‫كه‌ ئه‌گه‌ر پۆست ‌‬

‫به‌ده‌س���ته‌و‌ه بو‪ ،‬نابێت پۆس���ته‌كانی‌‪:‬‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫سه‌رۆكی‌ په‌رله‌مان‪ ،‬سه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫دادوه‌ری���ی‌‌و هه‌روه‌ه���ا وه‌زاره‌ته‌كان ‌‬ ‫"س���امانه‌ سروش���تییه‌كان‪ ،‬ناوخ���ۆ"‌و‬ ‫ی ده‌ره‌وه‌"‬ ‫"فه‌رمانگ ‌هی‌ په‌یوه‌ندییه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئاس���ایش" به‌ده‌س���ت ‌‬ ‫و‪" ،‬ئه‌نجومه‌ن ‌‬ ‫پارتی‌‪-‬یه‌وه‌ بن (ده‌كرێ‌ له‌دابه‌شكردن‌و‬ ‫ی له‌خاڵدا بۆ ئه‌و پۆس���تانه‌یش‪،‬‬ ‫دانان ‌‬ ‫زۆرترین خاڵیان بۆ دابنرێ‌)‪.‬‬ ‫ی گۆڕان‪،‬‬ ‫ئه‌گ���ه‌ر هه‌ر چ���وار الیه‌ن��� ‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌‪ ،‬یه‌كگرتو‌و كۆمه‌ڵ س���وربن‬ ‫له‌س���ه‌ر داخوازییه‌ك���ی‌ له‌مج���ۆره‌‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ئ���ه‌وكات ده‌توانین بڵێین هاوس���ه‌نگ ‌‬ ‫ی‬ ‫هێز له‌كوردس���تان گ���ۆڕاوه‌‌و هه‌ژمون ‌‬ ‫ی دیاریك���راو‬ ‫ی حزبێك��� ‌‬ ‫تاكده‌س���ه‌اڵت ‌‬ ‫له‌كوردستان كاڵبوه‌ته‌وه‌‪.‬‬ ‫ی هه‌رێم"یش‬ ‫بۆ پۆس���تی‌ "س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی ئه‌و دو‬ ‫ی ته‌واوبون��� ‌‬ ‫(بێگوم���ان دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كه‌ ل��� ‌ه ‪30‬ی‌ حوزه‌یراندا بۆ ‌‬ ‫س���اڵه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ێ له‌سه‌ره‌تاكان ‌‬ ‫درێژكراوه‌ته‌وه‌)‪ ،‬ده‌كر ‌‬ ‫ی‬ ‫ی په‌رله‌مان��� ‌‬ ‫ی چواره‌م��� ‌‬ ‫كاری‌ خول��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی حكومڕانی ‌‬ ‫كوردس���تاندا‪ ،‬سیس���تم ‌‬ ‫له‌نێ���و ده‌س���توری‌ هه‌رێم���دا‪ ،‬ب��� ‌ه‬ ‫ی جێگیربكرێـت‌و‬ ‫سیستمێكی‌ پارله‌مانی ‌‬ ‫ێ لیست‪ ،‬یان چوار‬ ‫ی س‌‬ ‫ئه‌وكات ئیراده‌ ‌‬ ‫ی په‌رله‌مان‪ ،‬ده‌توانێت‬ ‫لیستی‌ سه‌ره‌كی ‌‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و پۆسته‌ یه‌كالبكاته‌وه‌‪ ،‬ك ‌ه به‌ده‌ست ‌‬ ‫چ پ���ارت‌و الیه‌نێكه‌وه‌ ده‌بێت‌و هاوكات‬ ‫ی هه‌رێم‪-‬یش‬ ‫ده‌س���ه‌اڵته‌كانی‌ س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی هه‌رێم نابێـت ‌ه‬ ‫سنوردارده‌بن‌و سه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫تاكه‌ بڕی���ارد‌هر‌و فه‌رمانده‌ی‌ گش���تی ‌‬ ‫ی‬ ‫هێزه‌ چه‌ك���داره‌كان‌و تاك���ه‌ نوێنه‌ر ‌‬ ‫ی خه‌ڵكی‌ كوردس���تان ل ‌ه‬ ‫راس���ته‌قین ‌ه ‌‬ ‫ی دا‪.‬‬ ‫مه‌حافیلی‌ نێوده‌وڵه‌تیی‌‌و ئیقلیمی ‌‬ ‫به‌كورتی‌‪:‬‬ ‫بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌م سیناریۆیه‌ بێـت ‌ه دی‌‪،‬‬ ‫ناكرێت "ی‌‪.‬ن‪.‬ك" له‌و گه‌مه‌ی ‌ه (ب ‌ه ‪18‬‬ ‫كورسییه‌وه‌) فه‌رامۆش بكرێ‌‌و نایشكرێت‬ ‫ی‬ ‫"یه‌كێت���ی‌" ئه‌مج���اره‌‪ ،‬هاوش���ێوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شه‌ش���ه‌م‌و حه‌وته‌م��� ‌‬ ‫كابینه‌كان��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌ كابینه‌ ‌‬ ‫ی هه‌رێم‪ ،‬به‌شداری ‌‬ ‫حكومه‌ت ‌‬ ‫ی هه‌رێمدا بكات‌و‬ ‫ی حكومه‌ت ‌‬ ‫هه‌ش���ته‌م ‌‬ ‫رازی‌ ببێـت ب ‌ه په‌راوێزحس���تنی‌ الیه‌ن ‌ه‬ ‫ی په‌رله‌مان‌و به‌ته‌نیا‬ ‫ی دیك���ه‌ ‌‬ ‫براوه‌كان ‌‬ ‫بچێت���ه‌ حكومه‌تێكه‌و‌ه له‌گه‌ڵ پارتی‌دا‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی سیاسی ‌‬ ‫ك ‌ه سه‌ره‌نجام‪ ،‬وه‌ك حزبێك ‌‬ ‫ی دیك ‌ه زیان‬ ‫ی ده‌دات‌و هێنده‌ ‌‬ ‫باجه‌ك���ه‌ ‌‬ ‫ی ده‌كه‌وێت‬ ‫ب���ه‌ پێگ ‌ه جه‌ماوه‌رییه‌ك��� ‌ه ‌‬ ‫(ئه‌گه‌ر ئیراده‌‌و پێویستییه‌ك هه‌بێـت‬

‫کۆمـــەڵگــــایـــەکی پێشکــەوتــوو‬ ‫دەســـــــــەاڵتێکــی دواکــــــەوتــــو‬ ‫کاوە حەسەن‬ ‫بۆچونێک����ی ب����او له‌ناوەندەکان����ی‬ ‫دەسەاڵت‌و کۆلکە "ڕۆش����نبیرەکانی"‬ ‫ئەوەیە کە جێبەجێکردنی چاکسازی‬ ‫دیـمۆکراتیزەکردن����ی‬ ‫ڕیش����ەیی‌و‬ ‫سیستەمی سیاس����ی پەیوەندی هەیە‬ ‫به‌‌ئاس����تی هۆش����یاری کۆمەڵ����گای‬ ‫کوردی����ەوە‪ .‬مەبەس����تیان ئەوەیە کە‬ ‫دەسەاڵت پێشکەوتوە بەاڵم کۆمەڵگا‬ ‫دواکەوتوەو‪ ،‬دەس����ەاڵت مەبەستیەتی‬ ‫گەندەڵ����ی بنەبڕب����کات‌و دادپەروەی‬ ‫کۆمەاڵیەت����ی دابین ب����کات بەاڵم زۆر‬ ‫بەداخەوە کۆمەڵگا هێش����تا "ئامادە"‬ ‫نیە بۆئەم گۆڕانکاریانە‪ .‬ئەم بۆچونە‬ ‫نەک هەر ڕاست نیە‪ .‬بەڵکو ئەوپەڕی‬ ‫بێبەهاکردنی تاک‌و کۆمەڵگایە‪.‬‬ ‫کۆمەڵ����گای کوردی هی����چ کاتێک‬ ‫ئەوەندی ئێستا هۆشیارنەبوە سەبارەت‬ ‫به‌تاکڕەوی‪ ،‬نادادپەروەری‌و خەسڵەتی‬ ‫بنەمەڵەیی دەسەاڵت‪ .‬دەگمەنە ڕۆژیک‬ ‫تێپەڕێت بێئ����ەوەی هاواڵتیان‌و توێژە‬ ‫جیاوازەکانی کۆمەڵگا خۆپیشاندان‌و‬ ‫گردبونەوەی ناڕەزایی ئەنجام نەدەن‪.‬‬ ‫ئ����ەو گروپان����ەی کە ب����ەم چاالکیانە‬ ‫هەڵدەس����تن جیاوازن‌و‪،‬هەروەه����ا‬ ‫ئامانجەكانیش����یان جی����اوازە‪ .‬بەاڵم‬ ‫بەش����ی هەرەزۆریان ی����ەک ئامانجی‬ ‫گەورەی هاوبەش����یان هەیە‪ ،‬ئەویش‬ ‫بریتی����ە له‌دابینکردن����ی مافەکانیان‪.‬‬ ‫به‌کورت����ی‌و به‌کوردی ئەیانەوێت وەک‬ ‫هاواڵتی خاوەن بەهاو کەرامەت بژین‪.‬‬ ‫لەوانەیە هەمویان نەتوانن بەم زمانە‬ ‫گوزارش����ت بکەن له‌داواکاریەکانیان‪.‬‬ ‫بەاڵم هەمویان ڕاستەوخۆو ناڕاسته‌وخۆ‬ ‫ئەڵێ����ن ئێمەش هاواڵتی ئەم واڵتەین‌و‬ ‫شایس����تەی ئەوەی����ن وەک هاواڵت����ی‬

‫کۆمەڵگای کوردی‬ ‫هیچ کاتێک‬ ‫ئەوەندی ئێستا‬ ‫هۆشیارنەبوە‬ ‫سەبارەت‬ ‫به‌تاکڕەوی‪،‬‬ ‫نادادپەروەری‌و‬ ‫خەسڵەتی‬ ‫بنەمەڵەیی‬ ‫دەسەاڵت‬ ‫پلەیەک بژین‪ .‬بەداخەوە تائێستا هیچ‬ ‫توێژینەوەی ئەکادیمی‌و سیستماتیک‬ ‫نیە (بەدەر له‌چەند نوس����ێنێک لێرەو‬ ‫ل����ەوێ) س����ەبارەت به‌ه����ۆکارەکان‪،‬‬ ‫ش����ێوازی ناڕەزایی����ەکان‪ ،‬پێکهاتەی‬ ‫کۆمەاڵیەتی‌و ئابوری گروپە ناڕازیەکان‪،‬‬ ‫ئامانجەکانی����ان‪ ،‬دەرئەنجامەکانیان‪،‬‬ ‫چۆنیەتی کارتیێک����ردن‌و کاریگەریان‬

‫له‌س����ەر یەکتر‪ ،‬لەس����ەر دەسەاڵت‌و‬ ‫ئوپۆزیسیۆن‪ .‬ئەمە گوزارشت ئەکات‬ ‫له‌بونی کەلێنێکی مەعریفی‌و ئەکادیمی‬ ‫زۆر گ����ەورەو ترس����ناک س����ەبارەت‬ ‫به‌توێژینەوەو خوێندنەوەی بابەتیانەی‬ ‫ئەم ناڕەزایە کۆمەاڵیەتیانە‪.‬‬ ‫هۆکارەکان����ی ئ����ەم بەرزبونەوەی‬ ‫ئاستی هۆشیاری کۆمەڵگا ئەگەڕێتەوە‬ ‫ب����ۆ چەن����د فاکتەر‌ێک����ی ناوخۆیی‌و‬ ‫دەرەکی‪ .‬فاکتەرە ناوخۆیەکان بریتین‬ ‫له‌ڕۆڵی ڕۆش����نبیران‌و میدیای ئەهلی‌و‬ ‫ئوپۆزیس����یۆن له‌هۆش����یارکردنەوەی‬ ‫تاک‌و کۆمەڵگا بەشێوەی ڕاستەوخۆ‌و‬ ‫ناڕاس����تەوخۆ‪ .‬فاکتەرە دەرەکیەکان‬ ‫بریتی����ن له‌گەشەس����ەندنی گوت����اری‬ ‫هاواڵتیبون لەس����ەر ئاس����تی جیهان‌و‬ ‫تەتکنیكەکان����ی میدی����ای ن����وێ کە‬ ‫جیهانی ک����ردوە به‌گوندێکی بچکۆله‌‬ ‫به‌جۆرێ����ک کە تاکەکان‌و کۆمەڵگاکان‬ ‫به‌ئ����اگان له‌بەجیهانیبون����ی کولتوری‬ ‫ناڕەزایی‌و زمانی ماف‪.‬‬ ‫لەوانەی����ە خەڵکانێک پرس����ێارێکی‬ ‫ڕەوا بک����ەن‌و بڵێ����ن باش����ە ئەگ����ەر‬ ‫کۆمەڵگای ئێمە ئەوەندە پئشکەوتوە‬ ‫بۆچی دەس����ەاڵت ناچار ن����اکات دان‬ ‫به‌مافەکانیان����دا بنێ����ت؟ وەاڵمی ئەم‬ ‫پرس����یارە ڕەوایەو ئەوەی����ە کە ئەم‬ ‫فۆرمە جیاوازانەی ناڕەزایی تائێس����تا‬ ‫بەیەک����ەوە گرێن����ەدراون ت����ا ببن����ە‬ ‫بزوتنەوەیەکی سەرتاسەری سیاسی‌و‬ ‫کۆمەاڵیەتی کە ئامانجەکەی بریتی بێت‬ ‫له‌دیـمۆکراتیزەکردنی سەرتاس����ەری‬ ‫سیستەمی سیاسی‪ .‬بەاڵم ئەمە مانای‬ ‫ئەوە نیە کە ئەمە کارێکی ئەستەمە‪.‬‬ ‫هەڵبەتە له‌بارودۆ‌خی بابەتی‌و مێژویی‬ ‫دیاریک����راودا دورنیە ئەم پرۆس����ەیە‬ ‫ڕوبدات‪.‬‬

‫ی‬ ‫بۆ كه‌مكردنه‌وه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌ژمونی‌ پارت ‌‬ ‫له‌ده‌سه‌اڵت‪،‬‬ ‫پێویست ‌ه‬ ‫ئێو‌ه (گۆڕان‪،‬‬ ‫یه‌كگرتو‌و كۆمه‌ڵ)‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كێتیدا‬ ‫پێشوه‌خت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫بگه‌ن ‌ه قه‌ناعه‌ت ‌‬ ‫یه‌كالكه‌ره‌وه‬ ‫له‌م قۆناغه‌دا بۆ ئ���ه‌و زیانگه‌یاندن ‌ه ب ‌ه‬ ‫یه‌كێتی‌!)‪.‬‬ ‫كه‌واته‌‪:‬‬ ‫ی گرنگ ‌ه كاری‌ له‌س���ه‌ر بكرێت‪،‬‬ ‫ئه‌و‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌رۆك ‌‬ ‫دورخس���تنه‌و‌هی‌ پۆس���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫حكومه‌ت ‌ه (ك ‌ه ئه‌گه‌ر زۆر‌ه به‌ده‌س���ت ‌‬ ‫ی‬ ‫پارتی‌‪-‬ی���ه‌وه‌ بێ���ت) ل��� ‌ه س���ه‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌نجومه‌ن��� ‌‬ ‫په‌رله‌م���ان‌و س���ه‌رۆك ‌‬ ‫دادوه‌ری���ی‌‌و هه‌روه‌ها ئ���ه‌و وه‌زاره‌ت ‌ه‬ ‫ی‬ ‫گرن���گ‌و فه‌رمانگ��� ‌ه هه‌س���تیارانه‌ ‌‬ ‫له‌سه‌ره‌و‌ه ئاماژه‌م پێكردون (ك ‌ه نابێت‬ ‫ی حزبێكدا بن)‪ ،‬ئه‌گه‌رنا‪،‬‬ ‫تێكڕا له‌ده‌ست ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیكه‌‪ ،‬ب ‌ه قازانج ‌‬ ‫هه‌ر س���یناریۆیه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دیاریكراو ده‌شكێته‌وه‌‪ ،‬ئید ‌‬ ‫الیه‌نێك ‌‬ ‫ی بێت‪ ،‬یان ه���ه‌ر هێزێكی‌ دیكه‌‪،‬‬ ‫پارت ‌‬ ‫ی سیاسیی‌‪ ،‬بۆ‬ ‫وه‌كچۆن ده‌بێـت خه‌بات ‌‬ ‫ی پۆست ‌ه‬ ‫ی داوه‌رییان ‌هی‌ كۆ ‌‬ ‫دابه‌شكردن ‌‬ ‫هه‌ستیاره‌كان بێـت له‌كوردستان‌و هه‌ر‬ ‫ی‬ ‫به‌وه‌یش په‌ر‌ه به‌ گه‌مه‌ی‌ دیموكراسی ‌‬ ‫ده‌درێت‪.‬‬

‫بۆ‬ ‫په‌رله‌مانتاره‌كانی‬ ‫هاوڕێم‬ ‫له‌هه‌ركوێیه‌ك بن‬ ‫ئاالن ره‌ئوف‬ ‫دوای ده‌ركه‌وتنی ئه‌نجامه‌كانی‬ ‫هه‌ڵبژاردن‌و پاشه‌كشه‌ی یه‌كێتی‬ ‫له‌و هه‌ڵبژاردنه‌ ده‌بیستم‌و ده‌بینم‬ ‫هه‌ندێكت����ان زۆر به‌تون����دی (م‬ ‫س) ره‌خنه‌باران ده‌كه‌ن‪ ،‬منیش‬ ‫وه‌ك ئێوه‌ ده‌زانم به‌شی شێری‬ ‫ئه‌م شكس����ته‌ ئۆباڵه‌كه‌ی به‌ر‬ ‫مه‌كته‌ب سیاسیه‌كه‌ی ده‌كه‌وێت‪،‬‬ ‫ب����ه‌اڵم هاوڕێیان����م زوی����ر مه‌بن‬ ‫ئێ����وه‌ش كه‌مت����ان به‌رناكه‌وێت‬ ‫گ����ه‌ر (م س) نه‌خش����ه‌ی ئه‌و‬ ‫سیاس����ه‌ته‌ی داڕش����تبو ك����ه‌‬ ‫له‌په‌رله‌مان����دا به‌زیان بۆ ی ن‬ ‫ك‌و ئامانجه‌كانی گه‌ڕایه‌وه‌ ئه‌وا‬ ‫ئێوه‌ی هاوڕێیانم ئه‌و كاره‌كته‌ره‌‬ ‫ب����ون ك����ه‌ جێبه‌جێ����كاری ئه‌و‬ ‫سیاس����ه‌ته‌ هه‌ڵه‌ی����ه‌ ب����ون كه‌‬ ‫به‌ئیمزا‌و ده‌ستبه‌رزكردنه‌وه‌تان‬ ‫تااڵوتانكرد به‌قوڕگی جه‌ماوه‌ری‬ ‫ئه‌م حزبه‌دا‪.‬‬ ‫له‌م����اوه‌ی ئه‌و چوارس����اڵه‌دا‬ ‫زۆر هه‌ڵوێس����ت‌و قسه‌‌و گوفتی‬ ‫جوانمان له‌هه‌ندێكتان بیس����ت‬ ‫س����ه‌رئه‌نجامه‌كانی‬ ‫ب����ه‌اڵم‬ ‫نه‌تانتوان����ی دڵ����ی (م س)‬ ‫له‌خۆت����ان زویربك����ه‌ن‌و دڵ����ی‬ ‫جه‌ماوه‌ره‌ نیگه‌رانه‌كه‌ی یه‌كێتی‬ ‫شاد بكه‌ن‪.‬‬


‫بیروڕا‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪birura.awene@gmail.com‬‬

‫‪13‬‬

‫سه‌ره‌تایه‌کی نوێ بۆ گه‌نج‬ ‫هۆشیار عه‌بدواڵ‬ ‫ل���ه‌دوای دروس���تبونیه‌وه‌و ل���ه‌‪7/25‬‬ ‫ه‌وه‌‪ ،‬ئ���ه‌و کاته‌ی گ���ۆڕان پۆلێک کوڕو‬ ‫کچ���ی گه‌نجی ن���ارده‌ په‌رله‌مان‪ ،‬هه‌بون‬ ‫پێیانوابو تاکتیکه‌‪ ،‬له‌دوای مێژوی چوار‬ ‫س���اڵ کارکردن���ی بزوتن���ه‌وه‌ی گۆڕان‌و‬ ‫س���پاردن‌و دیاریکردنی گه‌نج بۆ زۆرینه‌ی‬ ‫هه‌ره‌ زۆری ش���وێن‌و جومگه‌ گرنگه‌کان‪،‬‬ ‫له‌کای���ه‌ جیاکان���ی‌ سیاس���ه‌ت وه‌ک‪،‬‬ ‫بواره‌کانی هه‌ڵبژاردن‌و میدیاو په‌رله‌مان‌و‬ ‫په‌یوه‌ندی���ه‌کان‪ ،‬ت���ه‌واو ئه‌و راس���تیه‌ی‬ ‫س���ه‌لماند که‌ هێنانه‌پێشه‌وه‌ی گه‌نج الی‬ ‫گۆڕان ستراتیژه‌ نه‌ک تاکتیک‪ ،‬قه‌ناعه‌ته‌‬ ‫نه‌ک ته‌مسیل‪.‬‬ ‫له‌دروستکردنی لیستی بزوتنه‌وه‌ی گۆڕان‬ ‫ب���ۆ هه‌ڵبژاردنه‌کان���ی ‪،9/21‬جارێکی تر‬ ‫گۆڕان کۆمه‌ڵیک گه‌نجی هێنایه‌ پێشه‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌وه‌ش گرنگتر جیاواز له‌حیزبه‌کانی تر‪،‬‬ ‫گه‌نجێکی کرده‌ س���ه‌رۆکی لیس���ته‌که‌ی‪،‬‬ ‫ئه‌و کات‌ هه‌بون پێیانوابو‌ سه‌رکێش���یه‌‌و‬ ‫دواتر ئه‌و گه‌نجه‌ س���ه‌رکه‌وت‌و یه‌که‌مبو‬ ‫له‌ناو س���ه‌رۆک لیستی حیزبه‌کانی تر که‌‬ ‫زۆرینه‌یان به‌حساب‪ ،‬تێکۆ‌شه‌ری دێرین‌و‬ ‫خاوه‌ن پۆستی به‌رزی حیزبین‌و به‌قه‌ولی‬ ‫خۆیان قه‌دیم‌و قاڵبون‪.‬‬ ‫ده‌ره‌نجامه‌کان���ی گۆڕان‌و به‌رزبونه‌وه‌ی‬ ‫ئاس���تی ده‌نگه‌کان���ی‌و تۆمارکردن���ی‬ ‫ریکۆردێکی نوێ به‌راورد به‌هه‌ڵبژاردنه‌کانی‬ ‫‪7/25‬و ‪ 3/7‬ئه‌وه‌یان سه‌لماند که‌ گۆڕان‬ ‫به‌س���تراتیژ متمانه‌ی به‌گه‌نج هه‌یه‌‪ ،‬هه‌م‬ ‫خه‌ڵکی کوردس���تانیش ئی���دی متمانه‌ی‬ ‫خۆیان ئه‌ده‌ن به‌ده‌موچاوی نوێ‪.‬‬ ‫به‌خۆرای���ی نیه‌ که‌ به‌ش���ێک له‌وانه‌ی‬ ‫ده‌موچاوی شاخ یان دوێنێیه‌کی دوربون‪،‬‬ ‫وه‌ک ئ���ه‌و گه‌نجان���ه‌ س���ه‌رکه‌وتونه‌بون‬ ‫که‌ گ���ۆڕان متمانه‌ی پێ���دان‌و ته‌نانه‌ت‬ ‫له‌ناو لیس���ته‌کانی خۆش���یاندا له‌به‌رده‌م‬ ‫گه‌نجه‌کاندا‪ ،‬به‌چۆکدا هاتن‪.‬‬ ‫ئه‌وه‌ی په‌یوه‌س���ته‌ به‌گۆڕان‪ ،‬ته‌نانه‌ت‬ ‫بۆ که‌مپه‌ین‌و سه‌رپه‌رشتی هه‌ڵبژرادنیش‪،‬‬ ‫جیا له‌حیزبه‌کانی ده‌سه‌اڵت‪ ،‬دیسان په‌نای‬ ‫بۆ گه‌نج بردو حیزبه‌کانی ده‌سه‌اڵتیش بۆ‬ ‫کۆمپانیای ئه‌مریکی‌و ئێرانی‪ ،‬به‌اڵم چی‬ ‫رویدا؟! خه‌ڵک ش���ایه‌تن که‌ که‌مپه‌ینی‬ ‫گۆڕان له‌ئاس���تی میدیایی‌و مه‌یدانیش���دا‬ ‫کاریگه‌رترو به‌به‌رهه‌متر بو‪..‬‬ ‫له‌وباره‌ی���ه‌وه‪‌،‬گفتۆگۆیه‌ک���ی نێوان‬ ‫خ���ۆم‌و کاک نه‌وش���یروان ده‌نوس���مه‌وه‌‬ ‫له‌وه‌ی ب���ه‌چ قه‌ناعه‌ت‌و س���یقه‌یه‌که‌وه‪،‬‬

‫‌ئ���ه‌و پی���اوه‌ کاره‌کانی داوه‌ته‌ ده‌س���ت‬ ‫گه‌نج���ه‌کان‪ (( ،‬چه‌ن���د رۆژێک���ی مابو‬ ‫که‌مپه‌ینی هه‌ڵبژاردن ده‌س���ت پێبکات‪،‬‬ ‫دۆخ���ی کوردس���تان ئاڵۆزب���و ل���ه‌وه‌ی‬ ‫هه‌ڵب���ژاردن ده‌کرێت یان ن���ا‪ ،‬به‌یانیه‌ک‬ ‫زو که‌ چه‌ند که‌س���ێکی تریش ش���ایه‌تی‬ ‫ئه‌و گفتۆگۆیه‌ن‪ ،‬به‌کاک نه‌وشیروانم وت‪،‬‬ ‫له‌م رۆژان���ه‌دا مه‌جالت ده‌بێت به‌رنامه‌ی‬ ‫ڕوبه‌ڕو تۆمار بکه‌ین‪ ،‬له‌وه‌اڵمدا وتی (من‬ ‫هه‌مو مه‌جالێکم هه‌ی���ه‌و له‌وه‌ته‌ی ئێوه‌‬ ‫پێگه‌یشتون‌و ئیش���ه‌کان ده‌که‌ن‌‪ ،‬ئه‌رکی‬ ‫سه‌رش���انم به‌ته‌واوی س���وک بوه‌) ‪))..‬‬ ‫بێگومان هه‌س���تم به‌قورسایی زۆری ئه‌و‬ ‫متمانه‌یه‌ کرد که‌ خراوه‌ته‌ سه‌رشانمان‌و‬ ‫جۆرێک له‌ترس‌و قه‌له‌قی ئه‌وه‌م لێنیشت‬ ‫که‌ له‌به‌رامب���ه‌ر ئه‌و متمانه‌ زۆره‌دا‪ ،‬هیچ‬ ‫الیه‌ک بێئومێد نه‌که‌ین‪ ‌،‬به‌اڵم دڵخۆشیش‬ ‫بوم به‌متمانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا‪ ،‬ئه‌و‬ ‫پیاوه‌ی که‌ به‌ساده‌یی‌و نه‌رمیه‌کی زۆره‌وه‬ ‫له‌ته‌مه‌نێکی هه‌ڵکش���اودا‌‪ ،‬سه‌رۆکایه‌تی‬ ‫ئ���ه‌و بزوتنه‌وه‌یه‌ ده‌کات ک���ه‌ له‌بارێکیدا‬ ‫ده‌کرێ���ت وه‌ک بزوتن���ه‌وه‌ی گه‌نجه‌کان‬ ‫ناوزه‌د بکرێت‪‌.‬‬ ‫ئامانجی ئه‌م وتاره‌م هه‌ڵدان به‌شانوباڵی‬ ‫گۆڕان نی���ه‪ ‌،‬هێن���ده‌ی ده‌مه‌وێت چه‌ند‬ ‫خاڵێک یاداش���ت بکه‌م که‌ مه‌به‌س���تمه‌‬ ‫گه‌نجان���ی واڵته‌ک���ه‌م س���ه‌رنجی بده‌ن‌و‬ ‫به‌هه‌ل‌و ده‌رفه‌ت‌و س���اتی مێژویی بزانن‌و‬ ‫نه‌هێڵن ئه‌و دۆخه‌ نوێیه‌ی له‌به‌رژه‌وه‌ندی‬ ‫گه‌نج هاتۆته‌ پێش‪ ،‬بڕواته‌‌ دواوه‌‪:‬‬ ‫* ئه‌و سوربونه‌ی گۆران به‌تایبه‌تیش‬ ‫خودی نه‌وش���یروان مس���ته‌فاو به‌شێک‬ ‫له‌هاوڕێکانی له‌س���ه‌ر هێنانه‌ پێشه‌وه‌ی‬ ‫گه‌ن���ج‪ ،‬خه‌ریکه‌ ده‌بێته‌ س���ه‌ره‌تایه‌کی‬ ‫زۆر نوێ‪ ،‬کۆتایی به‌قۆرخکاری سیاسی‬ ‫ده‌هێنێت که‌ له‌شه‌سته‌کانه‌وه کۆمه‌ڵێک‬ ‫ده‌موچاو ده‌ستیان به‌سه‌رداگرتوه‌‪ ،‬ئه‌مه‌‬ ‫گرفتێکه‌ گه‌نجانی پارتی‌و یه‌کێتی‌و هێزه‌‬ ‫ئیسالمیه‌کانیش هه‌یانه‪ ،‬هه‌ڵبه‌ته هاتنه‌‬ ‫پێشه‌وه‌ی گه‌نج‌ له‌ناو گۆڕان‪ ،‬بێ داکۆکی‌و‬ ‫خۆڕاگری‌و ئس���تیقامه‌و زۆر جار شه‌ڕی‬ ‫گه‌نجه‌کان نه‌ک���راوه‪‌،‬به‌اڵم ده‌بێ بزانین‬ ‫له‌وانه‌ گرینگتر ئه‌و س���تراتیژو باوه‌ڕه‌یه‌‬ ‫که‌ به‌قه‌ناعه‌ته‌وه‌ پێیوایه‪ ،‬ئیدی ده‌بێت‬ ‫نه‌وه‌ی ن���وێ بێته‌ پێش���ه‌وه‌‌و ناوه‌ندی‬ ‫سیاسی‌و ئیداری ئێمه‌ نوێبێته‌وه‪‌.‬‬ ‫قس���ه‌و داوای من ئه‌وه‌یه‌ ده‌بێ هه‌مو‬ ‫گه‌نج���ان له‌هه‌م���و الیه‌ک���ه‌وه‌ ش���ه‌ڕ‌ی‬ ‫ئه‌و پره‌نس���یپه‌ بکه‌ن چونک���ه‌ پێموایه‌‬ ‫ئ���ه‌و نوێبونه‌وه‌یه‪ ‌،‬حیزب‌و سیاس���ه‌ت‌و‬ ‫کۆمه‌ڵگه‌و ژیان به‌گشتی نوێده‌کاته‌وه‌‪.‬‬ ‫*‌‌ئ���ه‌م هاتن���ه‌ پێش���ه‌وه‌ی گه‌نجان‌‬ ‫ده‌ریخس���ت‪ ،‬حیکایه‌ته‌ کۆن���ه‌کان چیتر‬ ‫ناخ���ۆن‪ ،‬به‌ته‌نها فرۆش���تنه‌وه‌ی رابردو‬ ‫قیمه‌ت���ی نیه‪ ‌،‬ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌مڕۆ ش���تێکی‬ ‫نوێ‪ ،‬م���ژده‌ی ن���وێ‪ ،‬حیکایه‌تی نوێت‬ ‫پێنه‌بێ���ت به‌تایبه‌ت که‌ راب���ردو ئه‌وه‌نه‌‬ ‫ناشرینکراوه‌ تا راده‌ی زوڵملێکردنی‪‌.‬‬ ‫هه‌م���و ده‌زانین که‌ مێ���ژوی خه‌بات‌و‬

‫به‌خۆرایی نیه‌ که‌‬ ‫به‌شێک له‌وانه‌ی‬ ‫ده‌موچاوی شاخ یان‬ ‫دوێنێیه‌کی دوربون‪،‬‬ ‫وه‌ک ئه‌و گه‌نجانه‌‬ ‫سه‌رکه‌وتونه‌بون‬ ‫که‌ گۆڕان متمانه‌ی‬ ‫پێدان‌و ته‌نانه‌ت‬ ‫له‌ناو لیسته‌کانی‬ ‫خۆشیاندا له‌به‌رده‌م‬ ‫گه‌نجه‌کاندا به‌چۆکدا‬ ‫هاتن‬ ‫قوربانیدان���ی گه‌ل���ی کوردس���تان پڕه‌‬ ‫له‌الپه‌ڕه‌ی دره‌وشاوه‪ ،‬به‌اڵم قۆرخکاری‬ ‫گروپێک ب���ۆ س���ه‌روه‌ریه‌کان‪ ،‬خه‌ریکه‌‬ ‫وایلێده‌کات‪ ،‬ده‌بێته‌ مێژویه‌کی ره‌تکراوه‪،‬‬ ‫جا بۆ هێشتنه‌وه‌ی جوانیه‌‌کانی (ئه‌وه‌ی‬ ‫ماوه‌) له‌و ‌مێژوه‌‪ ،‬حه‌ق���ه‌ به‌ڕێزه‌وه‌ ئه‌و‬ ‫کاره‌کته‌رانه‌ تێپه‌رێنرێن‪...‬‬ ‫هه‌ڵبه‌ته‌ ئه‌وه‌ به‌مان���ای ئه‌وه‌ نیه‌‌ که‬ ‫له‌تێکوش���ه‌رانی دێرین‌و قۆناغێ خه‌باتی‬ ‫ش���اخ‌‪ ،‬که‌س���یان تێدا نه‌بێت به‌هه‌مان‬ ‫عه‌قڵ‌و روانینی گه‌نج کاربکات‪ ،‬به‌تایبه‌ت‬ ‫که‌ ئه‌وان ئه‌زمونی‌ ژیانیشیان زیاتره‪.‬‬ ‫به‌ش���ێک له‌و تێکوش���ه‌رو خه‌ڵکانه‌ی‬ ‫مێژوی شاخیان هه‌یه‪، ‌،‬رۆڵی‌ کاریگه‌ریان‬ ‫له‌پشتیوانی گه‌نجانی ناو گۆڕان هه‌یه‌ که‌‬ ‫بێن ‌ه پێش‪ ،‬جگه‌ له‌وه‌ی هیچ گومانم له‌وه‌‬ ‫نی���ه‪ ،‬به‌بێ ئه‌وان‪ ،‬گۆڕان ناتوانێت وه‌ک‬ ‫ئێستا سه‌رکه‌وتوو پرشنگدار بێت‪...‬‬ ‫کاریگه‌ری ئه‌و دێرینانه‌ له‌و شوێنه‌وه‌‬ ‫له‌ن���او گ���ۆڕان زیات���ره‌ ک���ه‌ گۆڕانێکی‬ ‫گ���ه‌وره‌ له‌ش���ێوازی کاری حیزبایه‌ت���ی‬ ‫هاتۆت���ه‌ ئ���اراوه‌و کۆتایی ب���ه‌وه‌ هاتوه‌‬ ‫که‌ گروپی مه‌کته‌بی سیاس���ی کاس���ت‌و‬ ‫تاقمێکی تایبه‌ت ب���ن وه‌ک له‌ناو حیزبه‌‬ ‫نه‌ریته‌وانه‌کاندا هه‌یه‌و مه‌کته‌ب سیاس���ی‬ ‫پێڕێکن‌و خواردن‌و خواردنه‌وه‌و سه‌فه‌رو‬ ‫یاری‌و هه‌م���و ش���تێکیان به‌یه‌که‌وه‌یه‌و‬ ‫ئاماده‌نی���ن ی���ه‌ک پله‌ بێنه‌ خ���واره‌وه‌‌و‬ ‫کاستی س���ه‌رکردایه‌تیش به‌هه‌مانشێوه‌و‬ ‫‌به‌ره‌و ئاس���ته‌کانی‌خ���واره‌وه‌ش هاتوه‌و‬

‫بونه‌ته‌ چین‌و ده‌سته‌ی جیا‪‌.‬‬ ‫ره‌نگ���ه‌ ی���ه‌ک نمونه‌ میس���داقیه‌تی‬ ‫گۆڕان باش بپێکێ س���ه‌باره‌ت به‌لێکدانی‬ ‫توان���او ئه‌زمون‌و کارکردن���ی پێکه‌وه‌یی‬ ‫نه‌وه‌ی پێش���وو نه‌وه‌ی نوێ که‌ من خۆم‬ ‫ش���ایه‌تی بوم‪ ،‬پێکهات���ه‌ی ئه‌نجومه‌نی‬ ‫بااڵی هه‌ڵبژاردنه‌کانی گ���ۆڕان ئه‌مجاره‌‬ ‫به‌ش���ێوه‌یه‌ک بو که‌ خه‌ڵک���ی تێدا بوه‌‬ ‫پێش���تر مه‌کته‌بی سیاس���ی ب���وه‌ هه‌یه‌‬ ‫س���ه‌رکردایه‌تی بوه‌ هه‌یه‌ تێکۆش���ه‌ری‬ ‫ش���اخ بوه‌‪ ،‬له‌گه‌ڵ مامۆس���تای زانکۆو‬ ‫گه‌نجی میدیاکارو ئیداری‪ ،‬له‌هه‌مانکاتدا‬ ‫به‌هۆی ئه‌وه‌ی پرۆسه‌که‌ هه‌ڵبژاردن بو‪،‬‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیه‌ک���ه‌ی هی ژوری هه‌ڵبژاردن‬ ‫بو‌ سه‌رۆکایه‌تی ئه‌و ئه‌نجومه‌نه‌‪ ،‬گه‌نجێک‬ ‫کردی ک���ه‌ رێکخ���ه‌ری ژوری هه‌ڵبژاردن‬ ‫بو‪ ،‬هه‌موانیش به‌ئاس���ایی کاریان له‌گه‌ڵ‬ ‫یه‌ک کردوه‌‪ ،‬ده‌مه‌وێت بڵێم که‌ ئه‌وانه‌ی‬ ‫له‌نوێبونه‌وه‌ی س���ه‌رده‌مه‌که‌ تێده‌گه‌ن‪،‬‬ ‫ده‌توان���ن وه‌ک گه‌ن���ج‌و له‌گ���ه‌ڵ ئه‌وان‌و‬ ‫له‌پاڵیاندا هه‌نگاو بنێن‌و ببنه‌وه‌‌‌ به‌به‌شێک‬ ‫له‌و رۆڵه‌ی که‌ پێش���تر له‌شاخ به‌جۆرێک‬ ‫بینیویان���ه‌و ئێس���تا به‌جۆرێکی تر له‌ناو‬ ‫گۆڕاندا درێژه‌ی پێئه‌ده‌ن‪.‬‬ ‫* ب���ۆ ئ���ه‌م هه‌ڵبژاردن���ه‌ی دوایی‪،‬‬ ‫نه‌ک هه‌ر له‌ناو لیس���تی گ���ۆڕان‪ ،‬له‌ناو‬ ‫لیس���ته‌کانی تری���ش فرس���ه‌تی گه‌ن���ج‬ ‫تاراده‌یه‌ک زیاتربو( دوای ‪ 7/25‬و ‪3/7‬‬ ‫گ���ۆڕان ئه‌و دۆخه‌ی به‌ناچاری س���ه‌پاند‬ ‫به‌س���ه‌ر هێزه‌کانی تریشدا که‌ بگه‌ڕێنه‌وه‌‬ ‫بۆ گه‌نج‌و س���ود له‌توان���ای ئه‌کادیمی‌و‬ ‫خوێنه‌وارو ده‌س���ته‌بژێر ببینن)‌‪ ،‬پێموایه‌‬ ‫ئێس���تا ئیدی فه‌زای گشتی بوه‌ به‌فه‌زای‬ ‫گه‌نج‌و له‌حزه‌یه‌کی مێژویی گرنگه‌‪ ،‬ده‌بێ‬ ‫گه‌نجان نه‌هێڵن ئه‌و فه‌زایه‌ پاشه‌کش���ه‌‬ ‫بکات‌و توشی نوچدان‌و که‌وتن‌و شکست‬ ‫بێت‪.‬‬ ‫دۆخێک خوڵقاوه‌ ب���ۆ گه‌نج‪ ،‬گۆڕانێک‬ ‫ڕویداوه‌‌(ب���ێ له‌به‌رچاوگرتنی ئه‌وه‌ی چ‬ ‫الیه‌نێک ئ���ه‌و دۆخه‌ی کردۆت���ه‌‌ ئه‌مری‬ ‫واقیع) حه‌قه‌ گه‌نجه‌کان بیپارێزن‌و نه‌هێڵن‬ ‫بچێته‌‌ دواوه‌و بۆ ئه‌وه‌ش ده‌بێت هه‌موان‬ ‫له‌حیزب‌و الیه‌ن‌و رێکخراوه‌ سیاس���یه‌کان‬ ‫کاری ب���ۆ بکه‌ن‌و هه‌ن���گاوی بۆهه‌ڵگرن‌و‬ ‫شه‌ڕی مه‌ده‌نی‌و مه‌عقولی له‌سه‌ر بکه‌ن‌و‬ ‫بیپارێ���زن‌و بتوانن دونیایه‌ک���ی جوانتر‬ ‫بۆ ئێس���تای کۆمه‌ڵگه‌ی ک���وردی بێننه‌‬ ‫ئاراوه‪‌.‬‬ ‫من زۆر به‌ئومێدو دڵخۆشم‌ به‌زیندوێتی‬ ‫ده‌نگده‌رو کۆمه‌ڵگه‌و هۆش���یاربونه‌وه‌یان‬ ‫به‌تایبه‌ت���ی ب���ۆ ئ���ه‌وه‌ی ک���ه‌ ئه‌مجاره‌‬ ‫ل���ه‌دوا هه‌ڵبژاردندا‪ ،‬گه‌نج���ی هه‌ڵبژاردو‬ ‫س���ه‌ره‌تایه‌کی نوێی راگه‌یان���د‪ ،‬ده‌بێت‬ ‫ئه‌وه‌ش ببێته‌ سه‌ره‌تای گۆڕانێکی گه‌وره‌‬ ‫بۆ پێشکه‌وتنی کۆمه‌ڵگه‌ی کوردی‪..‬‬ ‫ب���ه‌و ئومێ���ده‌وه‌ هی���وادارم‪ ،‬گه‌نجان‬ ‫هه‌ست به‌گرنگیی ئه‌و ساته‌وه‌خته‌ بکه‌ن‌و‬ ‫بزانن له‌به‌رژه‌وه‌ندی ئه‌وان‪ ،‬چی گۆڕاوه‌و‬ ‫چۆن ده‌یپارێزن‪‌.‬‬

‫یه‌كێتی‌ له‌دوڕیانێكی‌ سه‌ختدایه‌‬

‫حه‌سه‌ن بارام‬ ‫كادری‌ پێشكه‌وتوی‌ یه‌كێتی‌ نیشتمانی‌‬ ‫كوردستان‬ ‫هه‌مو پارتێكی‌ سیاسی‌ له‌ڕێڕه‌وی‌ خه‌باتی‌‬ ‫خۆیدا به‌چه‌ندین‌وێس���تگه‌و هه‌ڵكش���ان‌و‬ ‫داكش���اندا گوزه‌ر ده‌كات‪ ،‬مه‌رجیش نییه‌‬ ‫هه‌ر هێزی���ك له‌یه‌كێك له‌وێس���تگه‌كانی‌‬ ‫ژیانی‌ سیاسی‌ خۆیدا دوچاری‌ گالن بێت‪،‬‬ ‫ئی���دی‌ بواری‌ هه‌ڵس���انه‌وه‌و س���ه‌رله‌نوێ‌‬ ‫بنیاتنانه‌وه‌ی‌ بۆ نه‌ڕه‌خسێت‪.‬‬ ‫(ی‪.‬ن‪.‬ك)‌وه‌ك���و هێزێك���ی‌ سیاس���ی‌‬ ‫خاوه‌ن مێژوو ده‌س���كه‌وت‌و س���ه‌روه‌ری‌‪،‬‬ ‫هیچكات به‌ده‌ر نه‌بوه‌ له‌و هاوكێش���ه‌یه‌ی‌‬ ‫س���ه‌ره‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم هه‌ندێك به‌جیاوازییه‌وه‌‪،‬‬ ‫گه‌ر به‌وردی‌ دیقه‌تی‌ زنجیره‌ی‌ ڕوداوه‌كانی‌‬ ‫بیس���ت س���اڵی‌ رابردو بده‌ی���ن‪ ،‬ده‌بینین‬ ‫یه‌كێتی‌ س���ه‌رباری‌ ئه‌و ده‌ستمایه‌ زۆر‌هی‌‬ ‫كه‌ هه‌یب���وه‌‪ ،‬كه‌چ���ی‌ له‌ڕوداوه‌كانی‌(‪31‬‬ ‫ئاب) به‌دواوه‌‌وێستگه‌ به‌دوای‌‌وێستگه‌دا بۆ‬ ‫خواره‌وه‌ لێژ ده‌بێته‌وه‌‪ ،‬له‌هێزی‌ یه‌كه‌مه‌وه‌‬ ‫بۆ دوه‌م‌و ئینجا بۆ س���ێهه‌م‪ ،‬كه‌واته‌ له‌و‬

‫ماوه‌ی���ه‌ی‌ ڕابردودا یه‌كێت���ی‌ به‌به‌رده‌وام‬ ‫به‌ش���ێوازو قه‌باره‌ی‌ جیاجی���اوه‌ له‌باری‌‬ ‫پاشه‌كشه‌كردندایه‌‪.‬‬ ‫كه‌واته‌ سه‌ركردایه‌تییه‌ك ‌هی‌ نه‌یتوانیوه‌‬ ‫باری‌ الری‌ یه‌كێتی‌ ڕاستبكاته‌وه‌و بیخاته‌وه‌‬ ‫سه‌ر ڕاسته‌ ڕێگای‌ خۆی‌‪ ،‬له‌ساڵی‌(‪)1996‬‬ ‫پاس���ێكی‌ درێژبو بۆ س���ه‌ركردایه‌تی‌ ئه‌م‬ ‫حیزبه‌ تاكو خۆی‌ چاكبكاته‌وه‌‪ ،‬به‌اڵم نه‌ك‬ ‫هه‌ر پێیاننه‌كرا‪ ،‬به‌ڵكو یه‌كێتی‌ خسته‌ نێو‬ ‫قه‌یران‌و پاشه‌كش���ه‌ی‌ زیاتره‌وه‌‪ ،‬بێگومان‬ ‫قورسترین گورزیش شكسته‌كه‌ی‌ (‪)9/21‬‬ ‫ب���و‪ .‬به‌داخه‌وه‌ ژیانی‌ حیزبی‌ یه‌كێتی‌ پڕه‌‬ ‫له‌چه‌ندی���ن جۆری‌ ملمالن���ێ‌‌و باڵباڵێن‪..‬‬ ‫سیس���ته‌مێكی‌ س���ه‌قه‌ت‌و به‌س���ه‌رچوی‌‬ ‫كاری‌ ڕێكخراوه‌یی‌‪ ..‬نه‌بونی‌ مه‌ركه‌زیه‌ت‌و‬ ‫بون���ی‌ فره‌كوێخای���ی‌‪ ..‬له‌یه‌كت���رازان‌و‬ ‫داقڵیش���انی‌ نێوخۆی���ی‌‪ ..‬كاڵبون���ه‌و‌هی‌‬ ‫پره‌نس���یپه‌ حیزبییه‌كان‪ ..‬نه‌مانی‌ س���زا‌و‬ ‫پاداشت‪ ..‬ناش���یرینبونی‌ به‌شێك له‌د‌هم‌و‬ ‫چاوه‌كان هه‌ر له‌س���ه‌ره‌وه‌ بۆ خواره‌وه‌‪..‬‬ ‫شكس���تهێنانی‌ یه‌كێت���ی‌ له‌حكومه‌ت���ی‌‬ ‫هاوبه‌ش���ی‌ له‌گه‌ڵ پارتی‌‪ ..‬كه‌مشاره‌زایی‌‬ ‫له‌پرۆس���ه‌‌و هونه‌ری‌ هه‌ڵبژاردن‪ ..‬نه‌بونی‌‬ ‫ستراتیژیكی‌ ڕون‌و ئاشكرا‪ ..‬ڕاگه‌یاندنێكی‌‬ ‫زۆروبۆر‌و بێكاریگ���ه‌ر‪ ..‬هتد هه‌مو ئه‌مانه‌‬ ‫پێكه‌وه‌ فاكته‌ری‌ س���ه‌ره‌كی‌ بچوكبونه‌وه‌‌و‬ ‫شكس���ته‌كانی‌ یه‌كێتی���ن‌و به‌رپرس���یاری‌‬ ‫یه‌كه‌می���ش ل���ه‌م دۆخه‌ به‌پل���ه‌ی‌ یه‌كه‌م‬ ‫مه‌كته‌ب���ی‌ سیاس���ی‌ ئینج���ا ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫سه‌ركردایه‌تی‌ دێت‪.‬‬ ‫دوای‌ ئه‌م زنجیره‌ شكسته‌ یه‌ك له‌دوای‌‬

‫یه‌كان���ه‌‌و پاشه‌كش���ه‌كردنی‌ به‌رده‌وام��� ‌ی‬ ‫یه‌كێت���ی‌‪ ،‬ئێم���ه‌ مان���ان‌وا مه‌زه‌نده‌مان‬ ‫ده‌كرد به‌شێك له‌س���ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ده‌چنه‌وه‌ ماڵ‌و ده‌س���تبه‌رداری‌ پله‌كانیان‬ ‫ده‌بن‌و له‌سایه‌ی‌ ماڵه‌ سه‌وزه‌ك ‌هی‌ یه‌كێتیدا‬ ‫ده‌ژی���ن‌و جێ���گا بۆ نه‌وه‌ی‌ ن���وێ‌‌و‌وزه‌ی‌‬ ‫ن���وێ‌‌و خوێنی‌ تازه‌ چ���ۆڵ ده‌كه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫‌وا پێده‌چێ���ت ئه‌م براده‌رانه‌ تا له‌گۆڕنانی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ ده‌ستبه‌رداری‌ پۆست‌و پله‌كانیان‬ ‫نابن‪.‬‬ ‫به‌ڵێ‌ ئێم ‌هی‌ یه‌كێتییه‌كان‌و به‌ڕێكییش‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تییه‌كه‌مان سه‌لماندمان ته‌نها‬ ‫هێزی‌ كار‌و چاالك‌و پڕ ده‌سكه‌وتی‌ شاخ‌و‬ ‫ش���ۆڕش بوین بۆ گه‌له‌كه‌مان‪ ،‬به‌اڵم به‌م‬ ‫عه‌قڵییه‌ته‌و‌ه نه‌مانتوان���ی‌ ببینه‌ هێزێكی‌‬ ‫سه‌ركه‌وتوی‌ ش���ار‌و حكومڕانی‌‌و پرۆسه‌ی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن‪.‬‬ ‫بۆیه‌ ئێس���تاش ئه‌وه‌ نه‌چ���وه‌ بچێت‪،‬‬ ‫پێموای���ه‌ هێش���تا ده‌رف���ه‌ت له‌ب���ه‌رده‌م‬ ‫یه‌كێتیدا ماوه‌‪ ،‬ب���ه‌اڵم هه‌ر هه‌نگاوێكیش‬ ‫بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ی‌ باری‌ الری‌ یه‌كێتی‌‪ ،‬بێ‌‬ ‫گۆڕانكاری‌ ڕیشه‌یی‌ له‌سه‌ركردایه‌تی‌‌و كۆی‌‬ ‫سیس���ته‌می‌ ڕێكخراوه‌ی���ی‌‌و ئۆرگانه‌كان‌و‬ ‫ستراتیژیه‌تی‌ كاركردن له‌هه‌مو كایه‌كاندا‪،‬‬ ‫ب���ڕوام به‌هی���چ ده‌ره‌ت���ان‌و هه‌نگاوێكی‌‬ ‫چاكس���ازی‌‌و گۆڕان���كاری‌ له‌نێوخۆی‌ ئه‌م‬ ‫حیزبه‌دا نییه‌‪ .‬با ئیت���ر لێگه‌ڕێین بزانین‬ ‫ئه‌مه‌ ده‌كرێ���ت‪ ،‬یاخود هه‌ر به‌عه‌قڵه‌كه‌ی‌‬ ‫جارانه‌وه‌ ده‌مێنین تاكو ناش���تنی‌ ته‌رمه‌‬ ‫پیرۆزه‌ك���ه‌ی‌ یه‌كێت���ی‌ له‌گۆڕس���تانی‌‬ ‫غه‌ریباندا‪.‬‬

‫دوای‌ ئه‌م شكسته‌‌‪،‬‬ ‫‌وا مه‌زه‌نده‌مانده‌كرد‬ ‫به‌شێك له‌سه‌ركردایه‌تی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ ده‌چنه‌وه‌‬ ‫ماڵ‌و ده‌ستبه‌رداری‌‬ ‫پله‌كانیان ده‌بن‌و‬ ‫جێگا بۆ نه‌وه‌ی‌ نوێ‌‌‬ ‫چۆڵ ده‌كه‌ن‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫‌وا پێده‌چێت ئه‌م‬ ‫براده‌رانه‌ تا له‌گۆڕنانی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ ده‌ستبه‌رداری‌‬ ‫پۆست‌و پله‌كانیان نابن‬

‫گەندەڵبوونی شەفافییەت‬ ‫ئاراس فه‌تاح‬ ‫کۆمەڵگای کوردس���تان یەکێکە لەو‬ ‫کۆمەڵگایان���ەی کە تیای���دا پەیوەندی‬ ‫نێ���وان رووب���ەری گش���تیی‌و روبەری‬ ‫شەخس���یی‪ ،‬پەیوەندییەک���ی زۆر‬ ‫ئاڵ���ۆزکاوەو جیاکردنەوەی���ان کارێکی‬ ‫ئاس���ان نییە‪ .‬هه‌ر ئەمەشە وایکردووە‬ ‫کە جێگورکێیەک���ی ئاڵۆزیش لەنێوان‬ ‫رۆڵ���ی ئ���ەم دوو رووب���ەرە له‌ژیان���ی‬ ‫سیاسیی‌و کۆمەاڵیەتیماندا دروستببێت‪.‬‬ ‫له‌کۆمەڵ���گای ئێمەدا ھێندەی رووبەری‬ ‫شەخس���یی جێگای باس‌و خواس���تی‬ ‫خەڵک���ە ئەوەن���دە رووبەری گش���تیی‬ ‫جێگای تێڕامان نییە‪ .‬ھێندەی تاکەکان‬ ‫ب���ۆ کەش���فکردنی نهێنییەکانی ژیانی‬ ‫شەخس���یی گوێبرس���یین‪ ،‬ئەوەن���دە‬ ‫رووبەری گشتیی‌و گرفتەکانی شایەنی‬ ‫مش���ومڕی س���ەرەکیی ژیان نین‪ .‬ئەم‬ ‫دۆخەش وایکردووە ھێندەی کار لەسەر‬ ‫ش���ەفافکردنی رووب���ەری شەخس���یی‬ ‫بکرێت‪ ،‬ئەوەندە کار لەسەر شەفافکردنی‬ ‫خ���ودی رووب���ەری گش���تیی نەکرێت‪.‬‬ ‫هه‌ر ئەم راس���تییە کۆمەاڵیەتییەش���ە‬ ‫وایکردووە ھێندەی ژیانی شەخس���یی‬ ‫سیاس���ەتمەدارن بۆ رووبەری گشتیی‬ ‫جێگای سەرنج‌و تێڕامان بێت‪ ،‬ئەوەندە‬ ‫روڵی ئەو س���ەرکردانە لەناو کۆمەڵگاو‬ ‫دەزگاکاندا جێگای پرسیار نەبن‪.‬‬ ‫تەماش���اکردنێکی خێرای فەیسبووک‬ ‫وەک���و رووبەرێک���ی گش���تیی ب���ۆ‬ ‫ئاڵوگۆڕکردنی زانیاریی لەس���ەر ژیانی‬ ‫شەخس���یی‪ ،‬ئ���ەو راس���تییەمان ب���ۆ‬ ‫دەردەخ���ات ک���ە ئینس���انەکانی ئێمە‬ ‫چۆن فەیس���بووک بۆ نماییش���کردنی‬ ‫ژیانی شەخسیی خۆیان بەکاردەھێنن‌و‬ ‫ھیچ تێگەیش���تن‌و گرفتێکیشیان لەگەڵ‬ ‫تێکەاڵوکردن���ی ژیان���ی شەخس���ییان‬ ‫به‌ژیانی گش���تییەوە نیی���ە‪ .‬لەکاتێکدا‬ ‫تاک���ەکان زانیارییە شەخس���ییەکانیان‬ ‫دەخەنە بەردەس���ت هه‌م���ووان‪ ،‬مانای‬ ‫ئ���ەوە نییە کە ئەم کەس���انە حەزیان‬ ‫به‌شەفافییەتە‪ ،‬بەڵکو لەجەوهه‌ردا مانای‬ ‫ئەوەیە ئێمە له‌ئاس���تە دیگیتاڵییەکەدا‬ ‫کۆمەڵگایەکم���ان دروس���تکردووە کە‬ ‫حەزێکی قووڵی ڤۆیوریزم ‪Voyeurism‬‬ ‫تیایدا ئامادەیە‪ .‬من له‌ش���وێنێکی تردا‬ ‫دەگەڕێمەوە سەر ئیش���کالییەتی ئەم‬ ‫چەمکە‪ ،‬وەک���و تێرکردن���ی حەزێکی‬ ‫شاراوەی سێکسییانەی ئینسانی ئێمە‬ ‫بۆ چاودێریکردن���ی نهێنییانەی ژیانی‬ ‫شەخسیی کەسانی تر‪.‬‬ ‫شەفافییەت بەتەنها مانای کەشفکردنی‬ ‫نهێنیی نییە‪ ،‬وەکو له‌کۆمەڵگای ئێمەدا‬ ‫هه‌ڵسوکەوتی لەگەڵدا دەکرێت‪ ،‬بەڵکو‬ ‫مانای گەڕان���ەوەی جیاکارییە لەنێوان‬ ‫رووبەری شەخسیی‌و رووبەری گشتیی‌و‬ ‫بەخش���ینەوەی وەزیفە سەرەکییەکانە‬ ‫پێی���ان‌و رێزگرتن���ە له‌تایبەتمەندێتی‬ ‫هه‌ریەکەیان‪ .‬هه‌موو کورتکردنەوەیەکی‬ ‫ش���ەفافییەت ب���ۆ تێکەڵکردنی ژیانی‬ ‫شەخس���یی به‌رووبەری گشتیی‪ ،‬مانای‬ ‫وێرانکردنی خودی کردەی شەفافییەتە‪.‬‬ ‫لەکۆمەڵ���گای ئێم���ەدا جێگۆڕکێیەکی‬ ‫مەترسیدار لەنێوان وەزیفەی رووبەری‬ ‫گشتیی‌و رووبەری شەخسییدا ئامادەیە‬ ‫بەچەش���نێک کە وەزیفەکەی تەنها بۆ‬ ‫کەشفکردنی نهێنی کورتکراوەتەوە‪.‬‬ ‫گومان���ی تێ���دا نییە ه���ه‌ر کاتێک‬ ‫سیاس���ەت بوو به‌کردەیەک���ی نهێنیی‬ ‫نوخبەیەک���ی دیاریک���راو‪ ،‬گەندەڵی���ی‬ ‫دەبێت به‌دۆخێکی ئاسایی ناو کۆمەڵگا‪.‬‬ ‫سیاسەت پێویستی به‌رۆشنایی هه‌یە‪،‬‬ ‫ه���ه‌ر کاتێ���ک سیاس���ەت له‌واڵتێکدا‬ ‫چووە ژوورە تاریک���ەکان‌و رێککەوتنە‬ ‫نهێنییەکانەوە‪ ،‬لەو رووبەرەدا سیاسەت‬ ‫وەکو کردەیەکی ئاشکرای ناو رووبەری‬ ‫گش���تیی دەکوژرێ���ت‪ .‬به‌کوش���تنی‬ ‫سیاس���ەتیش دەرگا وااڵدەبێ���ت ب���ۆ‬ ‫هه‌موو چەش���نە تاوانێک ک���ە هه‌موو‬ ‫کۆمەڵگایەک خواس���تی خۆپاراستنی‬ ‫لێی���ان هه‌ی���ە‪ .‬ش���ەفافییەت ل���ه‌دوو‬ ‫حاڵەتدا دەکرێ���ت به‌بابەتێکی ناچیز‌و‬ ‫بێس���ەنگ‌و بەهای خۆی لەناو رووبەری‬ ‫گشتیدا دەدۆڕێنێت‪ .‬یەکەمیان کاتێک‬ ‫کە زانی���اری‌و لێپرس���ینەوە لەس���ەر‬ ‫دەس���ەاڵتداران نەبێ���ت‌و داتا لەس���ەر‬ ‫ئاب���ووری‌و ئیدارە‌و بڕیاری سیاس���یی‬ ‫دەس���تنەکەوێت‌و هه‌موو چاالکییەکانی‬ ‫دەسەاڵتداران نهێنییکردە بن‌و دەزگاکانی‬ ‫دەوڵەت ھیچ کەرەسە‌و میکانیزمێکیان‬ ‫لەبەردەس���تدا نەبێت ب���ۆ لێپێچینەوە‬ ‫له‌بەرپرس���ان‪ .‬دووهه‌میش���یان کاتێک‬ ‫ھێندە زانیاریی زۆر بێت کە گەندەڵیی‬

‫گومانی تێدا‬ ‫نییە هه‌ر کاتێک‬ ‫سیاسەت بوو‬ ‫به‌کردەیەکی‬ ‫نهێنیی نوخبەیەکی‬ ‫دیاریکراو‪،‬‬ ‫گەندەڵیی دەبێت‬ ‫به‌دۆخێکی ئاسایی‬ ‫ناو کۆمەڵگا‬ ‫تیایدا دەبێ���ت به‌دۆخێکی ئاس���ایی‌و‬ ‫گوت���اری ش���ەفافییەت گەندەڵبکرێت‪.‬‬ ‫کاتێک کە باس له‌زۆریی زانیاریی دەکەم‪،‬‬ ‫مەبەستم له‌س���تراتیژێکی دیاریکراوی‬ ‫دەس���ەاڵتدارانە ک���ە بەمەبەس���ت یان‬ ‫بێمەبەست زانیارییەکی زۆرو دژبەیەک‬ ‫دەخەنە ناو رووبەری گشتییەوە کە نە‬ ‫کۆمەڵگا توانای هه‌رسکردنی ئەو هه‌موو‬ ‫زانیارییان���ەی هه‌یە‪ ،‬نە دەزگا قەزایی‌و‬ ‫حکومییەکانیش���ی ل���ەو دۆخەدان کە‬ ‫دوای ئەو زانیارییانە بکەون‪ .‬له‌هه‌ردوو‬ ‫حاڵەتەکەدا ئێمە رووبەڕووی نائومێدیی‌و‬ ‫بێھوودەیی دەبینەوە بەرامبەر به‌پرسی‬ ‫شەفافییەت‌و چارەسەری گەندەڵیی‪.‬‬ ‫بوون���ی زانیاریی زۆر ش���ەفافییەت‬ ‫س���ڕدەکات‪ .‬ن���ەک لەبەرئ���ەوەی‬ ‫ش���ەفافییەت تەحەمول���ی گەندەڵ���ی‬ ‫ن���اکات‪ ،‬بەڵک���و لەبەرئ���ەوەی ک���ە‬ ‫گەندەڵیی زۆر‪ ،‬ش���ەفافییەتیش وەکو‬ ‫چەمک گەن���دەڵ دەکات‪ .‬گەندەڵبوونی‬ ‫خ���ودی ش���ەفافییەت ئ���ەو دۆخ���ە‬ ‫مەترسیدارەیە کە له‌ئێستادا کۆمەڵگای‬ ‫کوردس���تان تیایدەژی‪ .‬نە س���کانداڵە‬ ‫گەورەکان‪ ،‬نە دزییە ئاش���کراکان‌و نە‬ ‫پێش���ێلکارییە گەورەکانی بواری مافی‬ ‫مرۆڤ‌و نە خیانەتە نیش���تیمانییەکان‌و‬ ‫ن���ە تەزویرکردنی دەنگ���ی هاواڵتیان‬ ‫ناتوانن ببن به‌ھۆکارێک بۆ دروستبوونی‬ ‫ھیچ ش���ۆک‌و ڕاچەنینێکی کۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫سیاس���یی‪ .‬من ئ���ەم دۆخ���ە نوێیەی‬ ‫سیاس���ەت‌و ئیدارەیە له‌کوردس���تاندا‬ ‫به‌سەرهه‌ڵدانی دیاردەی "بێهه‌ستییەکی‬ ‫نەتەوەیی"‌و "سڕبوونێکی کۆمەاڵیەتی‌و‬ ‫سیاسیی" ناودێردەکەم کە سەرچاوەکەی‬ ‫له‌بەدئاکاری���ی ئ���ەم سیاس���ەتمەدارو‬ ‫ئ���ەو فەرمان���ڕەوا نای���ەت‪ ،‬بەڵکو لەو‬ ‫پرۆسەی بێبەهاکردن‌و بێمۆڕاڵیکردنەی‬ ‫خ���ودی چەمک���ی ش���ەفافییەتەوە‬ ‫س���ەرچاوەدەگرێت‪ .‬خنکاندنی گوتاری‬ ‫ش���ەفافییەت له‌کوردس���تاندا ئ���ەو‬ ‫کاتە س���ەرکەوتنی وەدەس���تھێنا کە‬ ‫سیاس���ەتمەداران چی���دی به‌نهێنی���ی‬ ‫دزیی نەک���ەن‪ ،‬به‌پەنهانیی پۆس���ت‌و‬ ‫پارە بەس���ەر ک���ەس‌و کاری خۆیاندا‬ ‫دابەش���نەکەن‌و تەخش���ان‌و پەخشانی‬ ‫سامان‌و ووزەی واڵت نەکەن‪ ،‬بەڵکو لەو‬ ‫کاتەدا وەدەرکەوت کە دەسەاڵتدارێتی‬ ‫له‌کوردس���تاندا توان���ی مۆدێلێ���ک‬ ‫دروستبکات کە تیایدا پرسی شەفافییەت‬ ‫ببێ���ت به‌گاڵتەجاڕییەکی بەش���ەریی‌و‬ ‫پرس���ی وێژدانیش ببێت به‌تارماییەک‬ ‫کە لەناو تەمی بێھوودەییدا لەبەرچاو‬ ‫وونبێ���ت‪ .‬گەندەڵی���ی له‌کوردس���تاندا‬ ‫ئ���ەو کات���ە ش���وێنی به‌ش���ەفافییەت‬ ‫چۆڵک���رد ک���ە چیدی هه‌موو ش���تێک‬ ‫رۆشنە‪ ،‬هه‌موو ش���تێک دیارەو هه‌موو‬ ‫دەرئەنجامە کارەساتبارەکان له‌وێنەی‬ ‫جەردەی���ی رێکخ���راوو بەهه‌دەردان���ی‬ ‫س���امانی نیش���تیمانی‌و تەزویرکردنی‬ ‫هه‌ڵب���ژاردن‬ ‫دەرئەنجامەکان���ی‬ ‫لەبەردەس���تن‪ ،‬کەچی���ی بەرامبەر بەو‬ ‫واقیعەش بێدەسەاڵتیی بااڵدەستە‪.‬‬

‫»» ‪19‬‬


‫‪14‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫له‌پێناو ‌ی یه‌كێت ‌ی نیشتیمان ‌ی كوردستاندا‬

‫خوێندنه‌وه‌یه‌ك بۆ ئه‌و گۆڕانكاری ‌ه دراماتیكی ‌هی‌ كه‌ به‌سه‌ر یه‌كێتیدا هات‬ ‫حسێن مه‌حمود*‬ ‫ل���ه ‌هه‌ڵبژاردن���ی‌ په‌رله‌مان���ی‌‬ ‫كوردس���تاندا ك���ه‌ ل���ه ‌‪21‬ی‌ ‬ ‫ئه‌یلول���ی‌ ‪2013‬دا ئه‌نجام���درا‪،‬‬ ‫یه‌كێت���ی‌ نیش���تیمانی‌ كوردس���تان‬ ‫ڕوبه‌ڕوی‌ گۆڕانكاریه‌كی‌ خێراو له‌ناكاو‬ ‫بوه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وی���ش كه‌مبونه‌وه‌ی‌ ژماره‌ی‌‬ ‫ده‌نگده‌رانی‌ ب���و به‌ڕێژه‌یه‌كی‌ به‌رچاو‪.‬‬ ‫ئاخۆ ئه‌و هۆكارانه‌ چی‌ بون‌وایانكرد كه‌‬ ‫ئه‌م ئه‌نجامه‌ له‌ئاست چاوه‌ڕوانیه‌كانی‌‬ ‫یه‌كێتی���دا نه‌بێ‌؟ ئای���ا بۆچی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫نیشتیمانی‌ كوردس���تان ڕوبه‌ڕوی‌ ئه‌م‬ ‫حاڵه‌ته‌ بوه‌وه‌؟ ئایا بۆچی‌ یه‌كێتی‌ دوای‌‬ ‫ڕشتنی‌ فرمێسك‌و خوێن‌و ئاره‌قه‌یه‌كی‌‬ ‫یه‌كجار زۆر كێرڤی‌ به‌م جۆره‌ دابه‌زی‌؟‬ ‫ئایا بۆچ���ی‌ ماڵه‌گه‌وره‌ك���ه‌ نه‌یتوانی‌‬ ‫پارێزگاری‌ له‌گه‌وره‌ی���ی خۆی‌ بكات؟‬ ‫ئه‌م‌وتاره‌ هه‌وڵدان���ه‌ بۆ خوێندنه‌وه‌ی‌‬ ‫هۆكاره‌كانی‌ ئه‌و شكسته‌ی‌ كه‌ به‌سه‌ر‬ ‫یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستاندا هات‪.‬‬ ‫ئای���ا ‪ 30‬حوزه‌ی���ران‌و درێژكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫ماوه‌ی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم هۆكاری‌‬ ‫ئه‌م شكسته‌ بون؟ ئایا یه‌كێتی‌ باجی‌‬ ‫ئه‌وه‌ی���دا كه‌ زۆر له‌پارتی‌ نزیكبۆته‌وه‌و‬ ‫تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی‌ خۆی‌ ‌وه‌ك هێزێكی‌‬ ‫سیاسی‌ له‌ده‌ستداوه‌؟ به‌بڕوای‌ من هه‌مو‬ ‫ئه‌مانه‌ به‌جۆریك له‌جۆره‌كان ڕاس���ته‌و‬ ‫كاریگه‌ری‌ خۆی‌ هه‌یه‌‪ ،‬به‌اڵم كێشه‌كه‌‬ ‫زۆر ل���ه‌وه‌ قوڵترو بونی���ادی‌ تره‌‪ ،‬به‌و‬ ‫مانایه‌ی‌ كه‌ ئه‌م شكسته‌ به‌رهه‌می‌ ‪30‬‬ ‫حوزه‌یران نیه‌ به‌ته‌نیا‪‌.‬واتا به‌رئه‌نجامی‌‬ ‫س���اته‌وه‌ختێكی‌ دیاریكراو نیه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫به‌رئه‌نجامی‌ مێژوی‌ كاركردنی‌ یه‌كێتیه‌‬ ‫له‌ماوه‌یه‌ك���ی‌ دورودرێ���ژدا‪ ،‬ئه‌وی���ش‬ ‫بریتیی���ه‌ له‌كه‌ڵه‌كه‌ب���ون‌و گه‌وره‌بونی‌‬ ‫ف���ۆڕم‌و قه‌ب���اره‌ی‌ ئ���ه‌و قه‌یرانانه‌ی‌‬ ‫كه‌ یه‌كێت���ی‌ تێیكه‌وتوه‌‪ .‬ب���ۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌ده‌رئه‌نجام���ی‌ ڕاس���ته‌قینه‌ بگه‌ی���ن‬ ‫پێویس���ته‌ یه‌كێت���ی‌ ‌وه‌ك ماڵێك���ی‌‬ ‫سیاس���ی‌ بپش���كنین‌و بزانین كه‌ ئه‌م‬ ‫ماڵه‌ په‌یوه‌ندیی���ه‌ ناوه‌كیه‌كانی‌ خۆی‌‬ ‫چۆنه‌؟ چۆن سیاس���ه‌ت ده‌كات؟ چۆن‬ ‫بیرده‌كاته‌وه‌؟ چۆن په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫دراوسێ‌ سیاسیه‌كانیدا ده‌به‌ستێ‌؟ بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌‌وه‌اڵمی‌ پرسیاره‌ سه‌ره‌كیه‌كه‌مان‬ ‫ده‌ستبكه‌وێ‌ كه‌ یه‌كێتی‌ بۆ‌وای‌ لێهات؟‬ ‫پێویسته‌ خوێندنه‌وه‌یه‌كی‌ ته‌فكیكی‌ بۆ‬ ‫یه‌كێتی‌ بكه‌ی���ن‪ .‬چونكه‌ ئێمه‌ تاوه‌كو‬ ‫نه‌توانی���ن به‌میتۆدێك���ی‌ زانس���تیانه‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ بخوێنین���ه‌وه‌‪‌ ،‬وه‌اڵمی‌ هیچ‬ ‫كام له‌و پرس���یارانه‌مان ده‌ستناكه‌وێ‌‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها پێویسته‌ ستراكتوری‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ش���یبكه‌ینه‌وه‌و له‌باره‌ی���ه‌وه‌ بدوێین‪.‬‬ ‫به‌كورت���ی‌ مه‌به‌س���تمه‌ لێ���ره‌دا بڵێم‬ ‫الوازبونی‌ یه‌كێتی‌ پرۆسه‌یه‌كی‌ مێژویی‬ ‫خۆكرده‌و‪ ،‬ئه‌وه‌ی‌ كه‌ ئه‌م حیزبه‌ناتوانێ‌‬ ‫‌وه‌اڵم ده‌ره‌وه‌ی‌ داخوازیه‌كان���ی‌ خه‌ڵك‬ ‫بێت پرۆسه‌یه‌كی‌ خود كرده‌یی حیزبیه‌‬ ‫به‌پل���ه‌ی‌ ئیمتی���از‪ .‬لێ���ره‌دا من‌وه‌ك‬ ‫كادرێك���ی‌ یه‌كێتی‌ پوخته‌ی‌ س���ه‌رنج‌و‬ ‫تێڕوانینه‌كانم ده‌رده‌بڕم له‌ژێر ناوی‌‪:‬‬ ‫ی نیشتیمانی‌ كوردستان‌و‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫تراژیدیا‬ ‫په‌یوه‌ندیه‌ك���ی‌ پت���ه‌و له‌نێ���وان‬ ‫یه‌كێت���ی‌ نیش���تیمانی‌ كوردس���تان‌و‬ ‫تراژیدی���ادا هه‌ی���ه‌‪ ،‬چونك���ه‌ ئێس���تا‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌قه‌یراناویترین س���اته‌وه‌ختی‌‬ ‫خۆی���دا ده‌ژی‌‌و هی���چ ئاس���ۆیه‌كیش‬ ‫نیه‌ ب���ۆ ده‌ربازبون له‌قه‌یران‪ .‬ئێس���تا‬ ‫یه‌كێتی‌ له‌وشكه‌س���اڵیه‌كی‌ سیاس���ی‌‌و‬ ‫له‌ق���ات‌و قڕیه‌ك���ی‌ ڕێكخراوه‌یی‌و له‌بێ‌‬ ‫به‌رنامه‌یه‌كی‌ فیكری‌‌و بێ‌ میتۆدیدا ژیان‬ ‫به‌ڕێ‌ ده‌كات‪ .‬یه‌كێتی‌ كه‌ له‌حه‌فتاكانی‌‬ ‫سه‌ده‌ی‌ ڕابردودا ‌وه‌ك پێداویستیه‌كی‌‬ ‫بابه‌تی‌ له‌دایكبو‪ ،‬له‌ماوه‌یه‌كی‌ زه‌مه‌نیی‌‬ ‫كه‌مدا ب���وه‌ هێزیكی‌ گ���ه‌وره‌ی‌ جێی‌‬ ‫ئومێ���دی‌ خه‌ڵ���ك‪ ،‬هێزێك���ی‌ بێوێنه‌‬ ‫له‌ڕۆژهه‌اڵتی‌ ناوه‌ڕاس���تدا‪ ،‬ڕۆژگاری‌ بۆ‬ ‫به‌م ڕۆژه‌ گه‌یشت؟ بۆچی‌ ی‌ ‪ .‬ن ‪ .‬ك ‬ ‫له‌ناو قه‌یران���دا ده‌ژی‌؟ بۆچی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫ناتوانێ‌ میكانیزمێكی‌ گونجاو بدۆزێته‌وه‌‬ ‫بۆ ده‌ربازبون له‌قه‌یرانه‌كانی‌؟ ئه‌م‌وتاره‌‬ ‫ڕه‌خنه‌ییه‌ هه‌وڵێكه‌ ب���ۆ خوێندنه‌وه‌ی‌‬ ‫كۆی‌ ئ���ه‌و ته‌ڵه‌زگه‌یه‌ی‌ ك���ه‌ یه‌كێتی‌‬ ‫تێیكه‌وت���وه‌ له‌ئاس���ته‌ جیاوازه‌كانی‌‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م بابه‌ت���ه‌ هه‌ڵگ���ری‌ په‌یامێك���ی‌‬ ‫خه‌مخ���ۆری‌‌و ڕه‌وتێكی‌ دڵس���ۆزانه‌یه‌‬ ‫له‌پێناو هه‌رچی‌ باش���تركردنی‌ یه‌كێتی‌‬ ‫نیشتیمانی‌ كوردس���تان‌و فراوانكردنی‌‬

‫هێنده‌ نامرۆڤانه‌ له‌گ���ه‌ڵ هه‌ڤاڵه‌كه‌ی‌‬ ‫تری���دا مامه‌ڵه‌ ده‌كات‪ ،‬مرۆڤ توش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫شۆكێكی‌ گه‌وره‌ ده‌بێت‪.‬‬

‫كادر هه‌یه‌ له‌ناو‬ ‫یه‌كێتیدا نان قه‌رز‬ ‫ده‌كات بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫بژی‌‪ ،‬به‌ته‌نیشت‬ ‫ئه‌ویشه‌وه‌ كادرو‬ ‫به‌رپرس هه‌یه‌‬ ‫ده‌یه‌وێ‌ زه‌مه‌ن قه‌رز‬ ‫بكات بۆ ئه‌وه‌ ‌ی‬ ‫له‌خۆشنودی‌‌و‬ ‫ره‌فاهیه‌تی‌ زیاتردا‬ ‫بژی‌‬

‫یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌‬ ‫ئه‌و ماڵه‌‬ ‫سیاسیه‌ نیه‌‬ ‫كه‌ هه‌موان‬ ‫تێیدا هه‌ست‬ ‫به‌به‌خته‌وه‌ری‌‌و‬ ‫ئارامی‌ بكه‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڵكو بۆ‬ ‫هه‌ندێك ماڵه‌و بۆ‬ ‫هه‌ندێك كه‌پره‌‬ ‫به‌اڵم ئه‌م دروش���مانه‌ هه‌زاران فرسه‌خ‬ ‫له‌واقیعه‌وه‌ دورن‪ .‬هه‌ر كاتێك دروشم‌و‬ ‫ئامانجه‌كان له‌واقعی‌ پڕاكتیكی‌ ڕۆژانه‌‬ ‫داب���ڕان‪ ،‬ئ���ه‌وا دروش���مه‌كان ده‌بنه‌‬ ‫دروشمی‌ بێگیان‌و بێناوه‌ڕۆك‪.‬‬

‫ئاس���ۆكانی‌‌و ڕونتركردنی‌ دیدگاكانی‌‪.‬‬ ‫سه‌ره‌تا ده‌مه‌وێ‌ ئاماژه‌ به‌وه‌بكه‌م ك ‌ه‬ ‫من ده‌مه‌وێ‌ به‌زمانی‌ لۆژیك‌و عه‌قاڵنی‌‬ ‫له‌یه‌كێتی‌ بدوێم دور له‌هه‌ر پرسگه‌لێكی‌‬ ‫تر‪ ،‬له‌م بواره‌ش���دا هه‌وڵ���ده‌ده‌م ئه‌م‬ ‫بابه‌ت���ه‌ به‌ئه‌رگۆمێنت پشتئه‌س���تور‬ ‫دوه‌م قه‌یرانی‌ ڕێكخستن‪:‬‬ ‫بك���ه‌م‌و به‌دیكۆمێن���ت ده‌وڵه‌مه‌ندتری‌‬ ‫یه‌كێك���ی‌ دیك���ه‌ ل���ه‌و قه‌یرانان ‌هی‌‬ ‫بك���ه‌م‪ .‬بۆ ئه‌م مه‌به‌س���ته‌ش ده‌مه‌وێ‌‬ ‫چه‌ند كایه‌یه‌ك دیاری‌ بكه‌م كه‌ یه‌كێتی‌ ك���ه‌ یه‌كێتی‌ له‌ناوی���دا ده‌ژی‌ قه‌یرانی‌‬ ‫ڕێكخس���تنه‌‪ .‬ئه‌م قه‌یرانه‌ هێنده‌ قوڵ‌‌و‬ ‫تێیدا بۆته‌ هێزێكی‌ قه‌یران زه‌ده‌‪.‬‬ ‫فره‌ ئاسته‌ ئه‌سته‌مه‌ بتوانی‌ له‌وتارێكی‌‬ ‫ئه‌وه���ادا ت���ه‌واوی‌ ڕه‌هه‌نده‌كان���ی‌‬ ‫یه‌كه‌م قه‌یرانی‌ فیكر‪:‬‬ ‫یه‌كێك ل���ه‌و قه‌یرانانه‌ی‌ كه‌ یه‌كێتی‌ ش���یبكه‌یته‌وه‌و لێیبدوێ���ی‌‪ .‬له‌ن���او‬ ‫نیشتیمانی‌ كوردس���تان به‌ده‌ستیه‌وه‌ یه‌كێتی���دا ده‌زگایه‌ك���ی‌ گ���ه‌وره‌ هه‌یه‌‬ ‫گیرۆده‌ی���ه‌و ده‌ناڵێنی‌ قه‌یرانی‌ فیكره‌‪ .‬به‌ناوی‌ ڕیكخستن‪ ،‬مه‌كته‌بی‌ ڕێكخستن‪،‬‬ ‫فیكر ب���ه‌و مانایه‌ی‌ بونی‌ میتۆدیك بۆ مه‌ڵبه‌ن���دی‌ ڕێكخس���تن‌و‪ ..‬هتد‪ ،‬ئه‌م‬ ‫بیركردنه‌وه‌و كاركردن‌و ‌وه‌رگێڕانی‌ ئه‌و ڕێكخس���تنه‌ هیراركی���ه‌ ئه‌وه‌ن���ده‌ی‌‬ ‫میتۆده‌ بۆ س���ه‌ر‌واقیع‌و ژیانی‌ ڕۆژانه‌‪ ،‬ڕێكخس���تنێكی‌ هه‌ره‌می‌ نائۆرگانیكیه‌‪،‬‬ ‫‌وات���ا هه‌مو ئه‌ندامێ���ك له‌ناو یه‌كێتی‌‌و ئه‌وه‌نده‌ ڕێكخس���تنێكی‌ سیستماتیك‌و‬ ‫هه‌مو كه‌س���ێك له‌ده‌ره‌وه‌ی‌ یه‌كێتیش پۆلێنك���راو نیه‌‪ .‬ئه‌م چه‌مك���ه‌ ته‌واو‬ ‫هه‌س���ت به‌وه‌ بكات كه‌ ئ���ه‌م حیزبه‌ پێچه‌وان���ه‌ی‌ ڕه‌هه‌ن���ده‌ ده‌الل���ی‌‌و‬ ‫خاوه‌ن فیكرو پره‌نسیپه‌‪ .‬فیكر لێره‌دا زمانه‌وانیه‌ك���ه‌ی‌ ڕێكخس���تنه‌‪ ،‬چونكه‌‬ ‫به‌مان���ای‌ ئایدیۆلۆجی���ای‌ دۆگمای���ی‌و ئه‌وه‌ی‌ به‌دیناكرێ‌ بونی‌ ڕێكخستنێكی‌‬ ‫به‌رزكردن���ه‌وه‌ی‌ دروش���می‌ ناواقیعی‌ به‌ناوه‌ڕۆك���ه‌ له‌م ده‌زگای���ه‌دا‪ ،‬ئه‌گه‌ر‬ ‫نیه‌‪ .‬به‌ڵكو مه‌به‌س���تم له‌فیكر لێره‌دا له‌ئاس���تی‌ زماندا له‌وش���ه‌ی‌ ڕێكخستن‬ ‫ئه‌و كایه‌یه‌ كه‌ جیهانبینیه‌كی‌ مۆدێرن ‌وردبینه‌وه‌ ئه‌وا مانای‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ته‌واوی‌‬ ‫هه‌بێ‌ ب���ۆ گوزارش���تكردن‌و تیڕوانین‌و كاره‌كانی‌ ئه‌م ده‌زگایه‌ به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫سیاس���ه‌تكردن‪ .‬ك���ه‌ به‌داخ���ه‌وه‌ ئه‌م ڕێكخ���راو به‌ڕێ���وه‌ ده‌چ���ن‪ ،‬ب���ه‌اڵم‬ ‫حاڵه‌ت���ه‌ له‌ناو یه‌كێتی���دا به‌دیناكرێ‌‪ .‬ئه‌مه‌‌وایه‌؟ بێگوم���ان نه‌خێر! زۆرجار‬ ‫چه‌مكه‌ مۆدێرنه‌كانی‌ سیاس���ه‌تكردن ئێمه‌ ده‌بینین كه‌ كاری‌ ناڕێكخس���تن‬ ‫كه‌ بریتی���ن له‌ئازادی‌‌و دیموكراس���ی‌‌و ل���ه‌م ده‌زگای���ه‌دا به‌دیده‌ك���رێ‌‌و‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ماف���ی‌ مرۆڤ‪ ،‬ك���ه‌ هه‌ری���ه‌ك له‌مانه‌ ده‌زگایه‌ به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان ده‌كرێ‌‬ ‫سه‌رچاوه‌كانیان له‌دنیابینی‌ مۆدێرنه‌وه‌ پێیبوترێ‌ ناڕێكخستن‪ .‬ئێمه‌ پێویسته‌‬ ‫دێ���ت‪ ،‬له‌ناو یه‌كێتی���دا غائیبه‌‪ .‬مافی‌ گفتوگ���ۆی‌ زیاتر له‌گه‌ڵ‌ ئه‌م ده‌زگایه‌دا‬ ‫م���رۆڤ به‌ئاش���كرا پێش���ێلده‌كرێ‌‪ .‬بكه‌ین‪ ،‬چونكه‌ له‌و قه‌یران‌و تراژیدیایه‌ی‌‬ ‫دیموكراس���یه‌ت‌و ئازادی���ش زۆر پ���ڕ ك���ه‌ یه‌كێت���ی‌ تێیكه‌وت���وه‌ به‌ش���ی‌‬ ‫ئیشكالیه‌تن‪ .‬له‌م بواره‌دا ده‌یان به‌ڵگه‌ ش���ێری‌ به‌رده‌كه‌وێ‌‪ .‬لێره‌دا مه‌به‌ستم‬ ‫له‌به‌رده‌ستدان‪ .‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌ده‌زگای‌ ڕێكخس���تن به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫زیات���ر رونبكه‌م���ه‌وه‌ ئاوڕێكی‌ مێژویی گش���تی‌ مه‌كته‌ب���ی‌ ڕێكخس���تنه‌‪ ،‬له‌م‬ ‫ده‌ده‌م���ه‌وه‌‪ .‬له‌س���ااڵنی‌ هه‌ش���تاكانی‌ ڕوه‌ش���ه‌وه‌ ده‌بێ‌ پرس���یارێك بكه‌ین‬ ‫س���ه‌ده‌ی‌ ڕابردو كه‌ یه‌كێتی‌ له‌ترۆپكی‌ كه‌ ئاخۆ ئه‌وانه‌ی‌ ك���ه‌ له‌م ده‌زگایه‌دا‬ ‫هه‌ڵكشاندابو‪ ،‬پێشمه‌رگه‌كانی‌ یه‌كێتی‌ كارده‌ك���ه‌ن ده‌بێ‌ كێ‌ ب���ن؟ به‌بڕوای‌‬ ‫به‌فیكر گ���ۆش ده‌كران‪ ،‬ئ���ه‌م فیكره‌ م���ن ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ ل���ه‌م ده‌زگایه‌دا كار‬ ‫به‌جۆری���ك ‌وه‌رده‌گێ���ڕدرا بۆ س���ه‌ر ده‌كه‌ن ده‌بێ‌ كه‌س���انی‌ سۆسیۆلۆگ‪،‬‬ ‫‌واقیع ك���ه‌ هه‌مو مرۆڤیكی‌ س���اده‌ش س���ایكۆلۆگ‪ ،‬پۆلیتیل���ۆگ ب���ن‪‌ .‬واتا‬ ‫هه‌س���تی‌ پێده‌ك���رد‪ .‬نمونه‌یه‌كی‌ زۆر كۆمه‌ڵناس���ێكی‌ باش‌و ده‌رونناسێكی‌‬ ‫س���اده‌ كاتێك ك���ه‌ پێش���مه‌رگه‌كانی‌ باش‌و سیاسه‌تناسێكی‌ باش بن‪ .‬چونكه‌‬ ‫یه‌كێتی‌ س���ه‌ردانی‌ گوندێكیان ده‌كرد ش���اره‌زاییه‌كی‌ باش له‌م سێ‌ ڕه‌هه‌نده‌‬ ‫ده‌س���تیانده‌كرد به‌ه���اوكاری‌ خه‌ڵكی‌ گرینگه‌‌واده‌كات كه‌ هه‌مو بڕیارێك كه‌‬ ‫جوتی���ارو زه‌حمه‌تكێش���ی‌ گونده‌كان‪ ،‬له‌م مه‌كته‌به‌وه‌ ده‌ربچێت به‌ناو فلته‌ری‌‬ ‫پێش���مه‌رگه‌كانی‌ یه‌كێت���ی‌ ده‌ی���ان‌و لێهاتوییه‌كی‌ گونج���اودا تێپه‌ڕ ببێت‪.‬‬ ‫س���ه‌دان جار به‌شدارییانكردوه‌ له‌كاری‌ پێویس���ته‌ ئه‌وان���ه‌ی‌ ل���ه‌م ده‌زگایه‌دا‬ ‫ه���ه‌ره‌وه‌زی‌‌و ئاودێ���ری‌‌و كاری‌ ت���ری‌ كارده‌كه‌ن كه‌سانی‌ شاره‌زاو پڕئه‌زمون‬ ‫ڕۆژانه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ گوندنشین‪ .‬پێشمه‌رگه‌ بن له‌بواری‌ رۆش���نبیریدا به‌شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫ده‌س���تێكی‌ تفه‌نگ‌و ده‌س���تێكی‌ تری‌ گشتی‌‪ .‬خاوه‌نی‌ سه‌رمایه‌یه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌‬ ‫هاوكاری‌ بو‪ .‬ئه‌م���ه‌ له‌كوێوه‌ ده‌هات؟ هزرییش بن‪.‬‬ ‫بێگوم���ان ل���ه‌و فیك���ره‌ ماركس���ی‌‌و‬ ‫سێیه‌م‪ :‬قه‌یرانی‌ بێدادی‌‬ ‫چه‌پگه‌رایی���ه‌وه‌ ده‌هات ك���ه‌ یه‌كێتی‌‬ ‫یه‌كێك���ی‌ دیكه‌ له‌و قه‌یرانه‌ی‌ كه‌ ی‌‬ ‫له‌و كات���ه‌دا هه‌ڵگریبو‪ ،‬به‌اڵم ئێس���تا‬ ‫ت���ه‌واو پێچه‌وانه‌یه‌‪ ،‬ئێس���تا یه‌كێتی‌ ‪ .‬ن ‪ .‬ك ‌وه‌ك حیزبێك���ی‌ سیاس���ی‌‬ ‫چه‌ندین دروش���م به‌رزده‌كاته‌وه‌ ‌وه‌ك ده‌س���ت‌و په‌نجه‌ی‌ له‌گه‌ڵ‌ نه‌رمكردوه‌‬ ‫مافی‌ م���رۆڤ‌و عه‌داله‌تی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌‪ ،‬بریتی���ه‌ له‌قه‌یران���ی‌ بێ���دادی‌‪ ،‬یاخود‬

‫نه‌بونی‌ النیكه‌م���ی‌ دادوه‌رییه‌ له‌هه‌مو‬ ‫ئاس���ته‌كاندا‪ .‬هه‌مو حیزبێكی‌ سیاس ‌‬ ‫ی‬ ‫به‌دروش���مه‌كانیدا ده‌ناس���رێته‌وه‌و‬ ‫چۆنیه‌تی‌ هه‌نگاونان بۆ ئه‌م دروشمانه‌‬ ‫ده‌بێت���ه‌ خاڵ���ی‌ هه‌ڵس���ه‌نگاندن‌و‬ ‫له‌مه‌حه‌كدانی‌ ئه‌م حیزبه‌‪ ،‬یه‌كێك له‌و‬ ‫كاتیگۆریه‌ی‌ كه‌ یه‌كێتی‌ نیش���تیمانی‌‬ ‫ب���ه‌رده‌وام خ���ۆی‌ پێده‌ناس���ێنێ‌‬ ‫له‌سۆش���یالدیموكرات‪.‬‬ ‫بریتی���ه‌‬ ‫سۆش���یالدیموكراتیش له‌پێناسه‌ هه‌ره‌‬ ‫س���اده‌كه‌یدا كاركردنه‌ بۆ دابینكردنی‌‬ ‫الن���ی‌ كه‌می‌ عه‌داله‌ت���ی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌‌و‬ ‫دروس���تكردنی‌ ده‌رفه‌ت���ی‌ یه‌كس���ان‬ ‫له‌ب���ه‌رده‌م هه‌مواندا‪ ،‬یه‌كێتی‌ تا چه‌ند‬ ‫توانیویه‌ت���ی‌ هه‌ن���گاو هه‌ڵبگری‌ له‌م‬ ‫ب���واره‌دا؟ ئێمه‌ پێویس���تمان به‌وه‌یه‌‬ ‫بزانین كه‌ یه‌كێتی‌ توانیویه‌تی‌ عه‌داله‌ت‬ ‫بۆ كادیرو ئه‌ندامانی‌ خۆی‌ دابین بكات؟‬ ‫ئه‌ی‌ چۆن ده‌توانێ‌ بۆ ده‌ره‌وه‌ی‌ خۆی‌‬ ‫‌واتا كۆمه‌ڵگا دابینی‌ بكات؟ چونكه‌ تا‬ ‫ئه‌م س���اته‌وه‌خته‌ش ئه‌م پرسه‌ له‌ناو‬ ‫یه‌كێتیدا له‌س���نوری‌ دروش���م تێپه‌ڕی‌‬ ‫نه‌كردوه‌‌و خاوه‌نی‌ ئه‌م ‌وتاره‌ ده‌توانێ‌‬ ‫به‌ده‌ی���ان به‌ڵگه‌ یه‌كێتی‌ نیش���تیمانی‌‬ ‫ڕه‌خنه‌ بكات‪ .‬كادر هه‌یه‌ له‌ناو یه‌كێتیدا‬ ‫ن���ان ق���ه‌رز ده‌كات بۆ ئ���ه‌وه‌ی‌ بژی‌‪،‬‬ ‫به‌ته‌نیش���ت ئه‌ویشه‌وه‌ كادرو به‌رپرس‬ ‫هه‌یه‌ ده‌یه‌وێ‌ زه‌م���ه‌ن قه‌رز بكات بۆ‬ ‫ئ���ه‌وه‌ی‌ له‌خۆش���نودی‌‌و ره‌فاهیه‌ت���ی‌‬ ‫زیات���ردا بژی‌‪ ،‬ئ���ه‌م دوالیزمه‌ به‌كوێدا‬ ‫ده‌گه‌نه‌وه‌ به‌سۆشیال دیموكرات؟ كادر‬ ‫هه‌یه‌ له‌ناو یه‌كێتیدا خاوه‌ن ڕابردویه‌كی‌‬ ‫ده‌وڵه‌مه‌ندو تێكۆشانێكی‌ زۆره‌‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫به‌هۆی‌ نادادپه‌روه‌ریه‌وه‌ هه‌ست ده‌كات‬ ‫له‌نامۆبونێك���ی‌ قوڵ���دا ده‌ژی‌‪ ،‬ه���ه‌ر‬ ‫له‌په‌یوه‌ند له‌گه‌ڵ‌ ئه‌م باس���ه‌دا ده‌كرێ‌‬ ‫بڵێین ك���ه‌ یه‌كێتی‌ نیش���تیمانی‌ ئه‌و‬ ‫ماڵه‌ سیاس���یه‌ نیه‌ كه‌ هه‌موان تێیدا‬ ‫هه‌س���ت به‌به‌خته‌وه‌ری‌‌و ئارامی‌ بكه‌ن‪،‬‬ ‫به‌ڵكو بۆ هه‌ندێ���ك ماڵه‌و بۆ هه‌ندێك‬ ‫كه‌پره‌! بۆ هه‌ندێك خۆش���به‌ختیه‌و بۆ‬ ‫هه‌ندێكی‌ تر به‌دبه‌ختیه‌‪ ،‬له‌به‌شه‌كانی‌‬ ‫پێشودا ئاماژه‌م بۆ ئه‌وه‌ كرد پێویسته‌‬ ‫یه‌كێتی‌ به‌ش���ێوه‌ی‌ مۆدێرن سیاسه‌ت‬ ‫ب���كات‪ .‬له‌م ڕوه‌وه‌ عه‌دال���ه‌ت یه‌كێكه‌‬ ‫له‌چه‌مكه‌ س���ه‌ره‌كیه‌كانی‌ فه‌لسه‌فه‌ی‌‬ ‫سیاسی‌ له‌سه‌ده‌ی‌ بیسته‌مدا‪ .‬عه‌داله‌ت‬ ‫یه‌كێك���ه‌ له‌چه‌مك���ه‌ س���ه‌ره‌كیه‌كانی‌‬ ‫فیك���ری‌ سیاس���ی‌‌و ئه‌خالق���ی‌‪.‬‬ ‫فه‌یله‌س���وفی‌ ئه‌مه‌ریك���ی‌ به‌ناوبانگ‬ ‫جۆن ڕاوڵز‪ ،‬به‌یه‌كێك له‌و فه‌یله‌سوفه‌‬ ‫گه‌وران���ه‌ داده‌نرێ‌ كه‌ دادپ���ه‌روه‌ری‌‬ ‫بابه‌تی‌ س���ه‌ره‌كی‌‌و سێنتراڵه‌ الی‌ ئه‌و‪.‬‬ ‫كاریگ���ه‌ری‌ فیكری‌ ئه‌م فه‌یله‌س���وفه‌‬ ‫هێنده‌ گه‌وره‌یه‌ له‌فه‌لسه‌فه‌ی‌ سیاسیدا‬ ‫ب���اس له‌قۆناغی‌ پێش ڕاوڵ���زو دوای‌‬ ‫ڕاوڵز ده‌ك���رێ‌‪ .‬ڕاوڵز به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌‬ ‫گش���تی‌ دادپه‌روه‌ری‌ له‌دابه‌ش���كردنی‌‬ ‫به‌‌ویژدانانه‌و عه‌قاڵنیانه‌ی‌ ده‌س���ه‌اڵت‪،‬‬ ‫پ���اره‌‪ ،‬زانی���اری‌‪ ،‬ئازادی���دا ده‌بینێ‌‬ ‫به‌سه‌ر هێزه‌ جیاوازه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگادا‪.‬‬ ‫به‌كورتی‌ كرۆكی‌ سه‌ره‌كی‌ دادپه‌روه‌ری‌‬

‫الی‌ ڕاوڵزو هه‌ندێ‌ له‌فه‌یله‌سوفانی‌ تری‌‬ ‫ڕۆش���نگه‌ری‌ بریتیه‌ له‌بینینی‌ ئه‌وی‌ تر‬ ‫‌وه‌ك خۆت‪ .‬واتا‌وه‌ك چۆن پێتناخۆش‬ ‫بێت بێدادیت له‌به‌رامبه‌ردا بكرێ‌‪ ،‬ده‌بێ‌‬ ‫به‌هه‌مانش���ێوه‌ بۆ به‌رامبه‌ره‌كه‌ش���ت‬ ‫‌وابی���ت‪ .‬قه‌ڵ���ه‌م به‌ده‌س���ت‌و‬ ‫خوێنده‌واره‌كانی‌ یه‌كێتی‌ كه‌متر له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌م بابه‌ت���ه‌ دواون‌و قس���ه‌یانكردوه‌‪.‬‬ ‫خاڵێكی‌ ت���ر له‌په‌یوه‌ن���د له‌گه‌ڵ ئه‌م‬ ‫پرس���ه‌دا بریتیه‌ له‌تیۆری���زه‌ نه‌كردنی‌‬ ‫ژیانی‌ سیاسی‌‌و حیزبی‌ له‌ناو یه‌كێتیدا‪.‬‬ ‫‌واتا كۆی‌ بڕیارو ڕاسپارده‌كان‪ ،‬هه‌نگاوه‌‬ ‫عه‌مه‌لی‌‌و پڕاكتیكیه‌كان‪ ،‬ته‌واوی‌ كایه‌و‬ ‫جومگه‌ سه‌ره‌كیه‌كانی‌ ناوخۆیی حیزبی‌‬ ‫ده‌بێ‌ به‌رمه‌بنای‌ خوێندنه‌وه‌یه‌كی‌ قوڵ‌و‬ ‫فره‌الیه‌ن‌و فره‌ئاس���ت بێت بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌مترین لێكه‌وته‌ی‌ سلبی‌ لێبكه‌وێته‌وه‌‪.‬‬ ‫نمونه‌ی���ه‌ك ك���ه‌ ئه‌م���ه‌ ڕونده‌كاته‌وه‌‬ ‫بریتیه‌ له‌شێوازو چۆنیه‌تی‌ دابینكردنی‌‬ ‫موچ���ه‌ بۆ ئه‌ندامان‌و كادی���ران‪ .‬له‌ناو‬ ‫یه‌كێتیدا كه‌رتێك���ی‌ دیاریكراو له‌كادیر‬ ‫له‌ڕوی‌ ئابوریه‌وه‌ ژیانێكی‌ باش���یان بۆ‬ ‫دابین ده‌كرێ‌! موچه‌ی‌ باش‌و حیمایه‌و‬ ‫س���ه‌یاره‌و‪ ..‬هت���د‪ .‬كه‌ ده‌ڵێ���م هه‌مو‬ ‫بڕیارێ���ك پێویس���تی‌ به‌خوێندنه‌وه‌ی‌‬ ‫‌ورد هه‌یه‌‪ ،‬لێره‌وه‌ ئه‌م خاڵه‌ به‌ڕۆشنی‌‬ ‫ده‌رده‌كه‌وێ‌‪ .‬ده‌ب���ێ‌ یه‌كێتی‌ تێبگات‬ ‫له‌وه‌ی‌ كه‌ پله‌ی‌ حیزبی‌ حه‌سانه‌یه‌كی‌‬ ‫ئابوری‌ نیه‌‪ ،‬له‌ڕاستیدا پله‌ بۆ ئه‌وه‌یه‌‬ ‫كه‌ ئ���ه‌رك‌و به‌رپرس���یاریه‌تی‌ زیاتری‌‬ ‫ده‌كه‌وێته‌ ئه‌س���تۆ‪ .‬نابێ‌ هه‌ندێ‌ كه‌س‬ ‫ژیانی‌ مۆبێلیزه‌ بكرێ‌‌و سه‌رشار بكرێ‌‬ ‫له‌ژیانێك���ی‌ لوكس���ۆس‌و هه‌ندێكی‌ تر‬ ‫هه‌ژارانه‌ بژی‌‪ .‬چونكه‌ ئه‌مه‌ پێچه‌وانه‌ی‌‬ ‫فیكری‌ سیاس���ی‌ مۆدێ���رن‌و ته‌نانه‌ت‬ ‫ناته‌باشه‌ له‌گه‌ڵ پره‌نسیپه‌ گشتیه‌كانی‌‬ ‫حیزبی���دا كه‌ یه‌كێتی‌ بانگه‌ش���ه‌ی‌ بۆ‬ ‫ده‌كات‪ ،‬پاش���ان مه‌رج نیه‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌‬ ‫پله‌ی‌ ب���ه‌رزی‌ ‌وه‌رگرتب���ێ‌ به‌فلته‌ری‌‬ ‫تاقیكردن���ه‌وه‌و لێهاتوییه‌ك���ی‌ ب���اش‬ ‫تێپه‌ڕبوبێ‌‪ .‬ئه‌ی‌ بۆچی‌ ئه‌م ته‌فازوڵه‌ی‌‬ ‫پێبدرێ‌ ؟ ئه‌م حاڵه‌ته‌ خود به‌خود بۆته‌‬ ‫هۆی‌ دروس���تبونی‌ جۆرێك له‌ئیره‌یی‌‬ ‫كۆمه‌اڵیه‌تی‌ له‌ن���او ریزه‌كانی‌ یه‌كێتدا‪.‬‬ ‫ئ���ه‌م حاڵه‌ته‌ پابه‌س���تی‌ جۆرێكی‌ تره‌‬ ‫له‌قه‌یران ك���ه‌ من به‌قه‌یران���ی‌ مۆراڵ‬ ‫ناوزه‌دی‌ ده‌كه‌م‪.‬‬

‫پێنجه‌م‪ :‬قه‌یرانی‌ (كادیر)‬ ‫من كه‌ ناوی‌ (كادیر) ده‌به‌م هه‌میش ‌ه‬ ‫ده‌یخه‌مه‌ ناو دو كه‌وانه‌وه‌ چونكه‌ ئه‌م‬ ‫‌وش���ه‌یه‌ زۆر پڕ ئیش���كالیه‌ته‌‪ .‬ئه‌رێ‌‬ ‫به‌ڕاس���ت كێ‌ (كادیر)ه‌و كێ‌ (كادیر)‬ ‫نیه‌‪ ،‬ئینس���ان هه‌یه‌ له‌ن���او یه‌كێتیدا‬ ‫له‌ژیانیدا نه‌یتوانیوه‌ ڕسته‌یه‌كی‌ جوان‬ ‫پێشكه‌ش بكات‪ .‬ئه‌مه‌ جگه‌ له‌نه‌بونی‌‬ ‫ئاستی‌ هه‌ره‌ ساده‌ی‌‌وشیاری‌ سیاسی‌‌و‬ ‫گش���تی‌‪ .‬كه‌چی‌ پله‌ش���ی‌ پێ���دراوه‌و‬ ‫پێش���یده‌وترێ‌ (كادیر)‪ .‬پیشه‌سازی‌‬ ‫دروس���تكردنی‌ كادی���ر الی‌ یه‌كێت���ی‌‬ ‫پیشه‌سازیه‌كه‌ سه‌ر به‌ڕۆژگاری‌ كۆنه‌!‬ ‫له‌پۆلێنكردن‌و ڕیزكردنه‌وه‌ هه‌تا دوایی‪.‬‬ ‫پێویسته‌ یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستان‬ ‫ڕێگای‌ نوێ‌‌و ش���ێوازی‌ تازه‌ بدۆزێته‌وه‌‬ ‫بۆ دروستكردنی‌ كادیر‪.‬‬ ‫ده‌رباره‌ی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫ناوه‌ندییش چه‌ند قسه‌یه‌ك‬ ‫دوای‌ پێكهێنان���ی‌ ئه‌نجومه‌ن���ی‌‬ ‫ناوه‌ند ئ���ه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ له‌بری‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌شێك بێت له‌چاره‌سه‌ركردنی‌ گرفت‌و‬ ‫ئاس���ته‌نگ‌و قه‌یرانه‌كان���ی‌ یه‌كێت���ی‌‬ ‫نیش���تیمانی‌‪ ،‬كه‌چی‌ خۆی‌ له‌قه‌یرانی‌‬ ‫قوڵدا ده‌ژی‌‪ ،‬ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌ ئه‌وه‌نده‌ی‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نێك���ی‌ ش���كلییه‌ هێن���ده‌‬ ‫ئه‌نجومه‌نێكی‌ كارانیه‌‌و هیچ ئه‌سه‌رێكی‌‬ ‫له‌س���ه‌ریه‌كێتی‌ نیه‌‪ ،‬ئه‌م ئه‌نجومه‌نه‌‪،‬‬ ‫كه‌ به‌په‌رله‌مانی‌ حیزب داده‌نرێ‌‪ ،‬تاكو‬ ‫ئێس���تا نه‌مانبینی���وه‌ بڕیارێكی‌ ئه‌وتۆ‬ ‫ده‌ربكات بۆ نه‌هێش���تنی‌ ناعه‌داله‌تی‌‪.‬‬ ‫بێمافی‌‌و ك���ۆی‌ ئه‌و كێش���انه‌ی‌ له‌ناو‬ ‫یه‌كێتی���دا هه‌ن‪ ،‬كه‌ م���ن ناوی‌ ده‌به‌م‬ ‫به‌ئه‌نجومه‌ن���ی‌ س���ێ‌ ملیۆن���ی‌‪ ،‬كام‬ ‫له‌ئه‌ندامانی‌ ئه‌نجومه‌ن ئه‌و پرس���یاره‌‬ ‫ئه‌خالقیه‌ی‌ له‌خ���ۆی‌ كردوه‌ كه‌ بۆچی‌‬ ‫ده‌بێ‌ موچه‌ی‌ ئه‌و ش���ه‌ش ئه‌وه‌نده‌ی‌‬ ‫كادیرێك���ی‌ ت���ر بێت له‌ن���او یه‌كێتدا‪.‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ جگ���ه‌ له‌وه‌رگرتن���ی‌ چه‌ندین‬ ‫ئیمتی���ازی‌ ت���ر‪ .‬به‌بۆچون���ی‌ من ئه‌م‬ ‫ئه‌نجومه‌نه‌ به‌م شێوازی‌ كاركردنه‌یه‌وه‌‬ ‫‌ب���ون‌و نه‌بون���ی‌‌وه‌ك���و ی���ه‌ك‌وایه‌‪.‬‬

‫یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستان‬ ‫حیزبی‌ پارادۆكسی‌ گه‌وره‌‪:‬‬ ‫لێ���ره‌دا‪ ،‬چه‌ن���د خاڵێكی‌ ت���ر هه‌یه‌‬ ‫ده‌مه‌وێ‌ ئاماژه‌یه‌كی‌ كورتیان پێبده‌م‬ ‫ئه‌وی���ش بریتی���ه‌ له‌دژب���ه‌ری‌‌و دۆخی‌‬ ‫پارادۆك���س له‌ناو یه‌كێتیدا‪ ،‬مارش���ی‌‬ ‫یه‌كێتی‌ مه‌ش���خه‌اڵنه‌ ك���ه‌ ده‌ڵێ‌ گڕی‌‬ ‫ب���ڕوای‌ ڕه‌نج���ده‌ران‌و ه���ه‌ژاره‌‪ ،‬ك���ه‌‬ ‫به‌بڕوای‌ من ئه‌مه‌یان بۆ س���ه‌رده‌مێك‬ ‫ڕاستبو‪ ،‬به‌اڵم بۆ ئێستا به‌هیچ جۆرێك‬ ‫‌وانی���ه‌‪ .‬هه‌ركاتێ���ك یه‌كێت���ی‌ توانی‌‬ ‫خۆی‌ نوێبكات���ه‌وه‌‪ ،‬ئه‌وكاته‌ ده‌بێته‌وه‌‬ ‫به‌جێگه‌ی‌ ئومێدی‌ هه‌ژاران‌و ڕه‌نجده‌ران‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌یان هه‌ڵده‌گرم بۆ‌وتارێكی‌ تر باس‬ ‫له‌عه‌داله‌تی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌ ده‌كات‪ .‬كه‌چی‌‬ ‫خۆی‌ ده‌بێته‌ سه‌رچاوه‌ی‌ بێدادی‌‪ .‬باسی‌‬ ‫بیروباوه‌ڕ ده‌كات كه‌چی‌ دیس���ان هه‌ر‬ ‫خۆی‌ ده‌بێته‌ هۆی‌ تێكش���كانی‌ نۆرم‌و‬ ‫به‌هاكان‪ .‬له‌م نوس���ینه‌دا‌ویستم ئه‌وه‌‬ ‫بڵێم كه‌ یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستان‬ ‫له‌تراژیدی���ادا ده‌ژی‌‌و له‌م بواره‌ش���دا‬ ‫پێویس���ته‌ یه‌كێتی‌ ڕێ���ز له‌هه‌مو ئه‌و‬ ‫قه‌ڵه‌مانه‌ بگرێ‌ كه‌ ڕه‌خنه‌ی‌ ئاراس���ته‌‬ ‫ده‌كه‌ن‪ ،‬چ قه‌ڵه‌مه‌كانی‌ ناوخۆبن یاخود‬ ‫نوسه‌رانی‌ ده‌ره‌وه‌ی‌ حیزب‪ .‬نه‌ك هه‌ر‬ ‫ئه‌مه‌ به‌ڵكو پێویسته‌ هه‌نگاوی‌ جدی‌‌و‬ ‫پراكتیكی‌ بنێ‌ له‌م ڕوه‌وه‌‌و پێویس���ته‌‬ ‫په‌یامه‌كه‌ی‌ به‌ڕێز مام جه‌اللیش كاری‌‬ ‫له‌سه‌ر بكرێ‌ كه‌ نمونه‌ی‌ بااڵی‌ ڕه‌خنه‌و‬ ‫چواره‌م‪ :‬قه‌یرانی‌ مۆراڵ‌‬ ‫ڕه‌خنه‌ له‌خۆگرتنه‌‪ .‬ئه‌گینا تراژیدیاكان‬ ‫یه‌كێك���ی‌ دیك���ه‌ له‌قه‌یران���ه‌ هه‌ر‌ه به‌رده‌وام ده‌بن‪.‬‬ ‫ترسناك‌و هه‌ره‌ نائینسانی‌‌و كوشندانه‌ی‌‬ ‫له‌بری‌ دوا وته‌‪:‬‬ ‫ك���ه‌ یه‌كێت���ی‌ له‌ناوی���دا ده‌ژی‌ بریتیه‌‬ ‫ئه‌م نوس���ینه‌ به‌ش���داریه‌كه‌ له‌پێناو‬ ‫له‌قه‌یرانی‌ مۆراڵ‌‪ .‬م���ۆراڵ‌ بریتیه‌ له‌و‬ ‫چوارچێ���وه‌ ئ���اكاری‌‌و ئه‌خالقیه‌ی‌ كه‌ نوێكردن���ه‌وه‌و باش���بونی‌ یه‌كێت���ی‌‬ ‫تێیدا ئینس���ان هه‌وڵب���دات كه‌رامه‌تی‌ نیش���تیمانی‌ كوردس���تاندا‪ .‬هیوادارم‬ ‫خۆی‌ ‌وه‌ك ئینس���ان له‌پاڵ كه‌رامه‌تی‌ س���ه‌ركردایه‌تی‌ یه‌كێتی‌ پێشوازی‌ له‌م‬ ‫گشتدا‌واتا ئینسانه‌كانی‌ تردا بپاریزێ‌‪ ،‬ج���ۆره‌ نوس���ینانه‌ ب���كات‌و هه‌نگاوی‌‬ ‫‌واتا ئه‌وه‌ی‌ كه‌ بۆ خۆت پێتخۆش بێت جدی‌ بن���ێ‌‪ .‬به‌پێچه‌وانه‌وه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌م‬ ‫بۆت دابینبك���رێ‌ به‌هه‌مان ئه‌ندازه‌ بۆ س���ه‌ركردایه‌تیه‌ خۆی‌ نوێ‌ نه‌كاته‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌ڤاڵه‌كه‌ش���ت دابین بكرێ‌‪‌،‬وش���ه‌ی‌ ئ���ه‌وا یه‌كێت���ی‌ له‌هه‌ڵبژاردنێكی‌ تردا‬ ‫هه‌ڤ���اڵ ناكۆكیه‌كی‌ قوڵی‌ هه‌یه‌ له‌گه‌ل ‌وه‌ك حیزبه‌ بچوكه‌كان به‌كۆتا ده‌چێته‌‬ ‫مۆراڵ له‌ن���او یه‌كێتدا‪ .‬هه‌ڤ���اڵ هه‌یه‌ په‌رله‌مانه‌وه‌‪.‬‬


‫‪15‬‬ ‫ئاژار‬

‫تەندروستی ‪tandrostyawene@gmail.com‬‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫دیسان رێكردن به‌پێ‬

‫دو هه‌فته‌ جارێك‬ ‫ئیسماعیل عوسمان ده‌ینوسێت‬

‫نوێترین توێژینه‌وه‌‪ ،‬كاتژمێرێك رێكردن‬ ‫له‌‪%14‬ی‌ جۆره‌ شێرپه‌نجه‌یه‌ك كه‌مده‌كاته‌وه‌‬

‫كۆمه‌ڵگای‬ ‫ناته‌ندروست‬

‫لێكۆڵینه‌وه‌ نوێی����ه‌كان رایانگه‌یاندوه‌‬ ‫رێك����ردن به‌پێی‌‌و رۆژان����ه‌ یه‌ك كاتژمێر‬ ‫ئه‌گه‌ری‌ توشبون به‌ش����ێرپه‌نجه‌ی‌ ژنان‬ ‫‪ %14‬كه‌م ده‌كاته‌وه‌‪.‬‬ ‫به‌پێ����ی‌ ئ����ه‌و لێكۆڵینه‌وان����ه‌ی‌ ك����ه‌‬ ‫له‌ویالیه‌ت����ه‌ یه‌كگرتۆكان����ی‌ ئه‌مه‌ری����كا‬ ‫ئه‌نجامدراون رۆژنامه‌ی‌ گاردیانی‌ به‌ریتانی‌‬ ‫ئه‌نجامه‌كانی‌ باڵوكردۆت����ه‌وه‌‪ ،‬راهێنان‌و‬ ‫‌وه‌رزشكردن به‌ش����ێوه‌یه‌كی‌ به‌رده‌وام‌و‬ ‫رۆژانه‌‌وه‌ك رێك����ردن به‌پێی‌ بۆ ماوه‌ی‌‬ ‫یه‌ك كاتژمێر‪ ،‬ئه‌گه‌ری‌ زۆری‌ توش����بون‬ ‫به‌ش����ێرپه‌نجه‌ی‌ مه‌م����ك كه‌مده‌كاته‌وه‌‬ ‫به‌به‌راورد به‌و ژنانه‌ی‌‌وه‌رزش ناكه‌ن‪.‬‬ ‫ئه‌م لێكۆڵێنه‌وه‌یه‌ یه‌كه‌مجاره‌ كه‌ باس‬ ‫له‌وه‌ ده‌كات‌وه‌رزش����كردن ئه‌بێته‌ هۆی‌‬ ‫كه‌مبونه‌وه‌ی‌ توش����بون به‌شێرپه‌نجه‌ی‌‬ ‫مه‌مك كه‌ جۆرێكی‌ شێرپه‌نجه‌یه‌و هه‌مو‬ ‫ژنانی‌ جیهان به‌ده‌س����تێوه‌ ده‌ناڵێنن‪..‬‬ ‫ئه‌م لێكۆڵینه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌سه‌ر زیاتر له‌‪73‬‬ ‫ه����ه‌زار ژن ئه‌نجامدراوه‌ ك����ه‌ له‌ته‌مه‌نی‌‬ ‫نائومێدین‌و س����وڕی مانگانه‌یان نه‌ماوه‌و‬ ‫ئه‌م كه‌س����انه‌ ئه‌گ����ه‌ری‌ توش����بونیان‬ ‫به‌شێرپه‌نجه‌ زۆر زیاتره‌ له‌ژنانی‌ خوار ئه‌و‬ ‫ته‌مه‌نه‌‪ .‬ده‌ركه‌وتوه‌ ‪%47‬ی‌ ئه‌و ژنانه‌ی‌‬ ‫‌وه‌رزش����یانكردوه‌ زۆر كه‌متر توشی‌ ئه‌و‬ ‫جۆره‌ی‌ شێرپه‌نجه‌یه‌ بون‪ .‬لێكۆڵینه‌وه‌كه‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ سه‌لماندوه‌ له‌سه‌رجه‌م جۆره‌كانی‌‬ ‫‌وه‌رزش ته‌نه����ا رێكردن به‌پێ����ی‌ رۆژانه‌‬ ‫یه‌ك كاتژمێر به‌س����ه‌ بۆ دورخستنه‌وه‌ی‌‬ ‫ئه‌گه‌ری‌ توشبون به‌شێرپه‌نجه‌ی‌ مه‌مك‪.‬‬

‫نه‌خۆشییه‌كانی‌ دڵ یه‌كه‌مین‬ ‫هۆكاری‌ مردنه‌و سااڵنه‌ ‪17‬‬ ‫ملیۆن كه‌س له‌ناوده‌بات‬

‫به‌پێی‌ ئاماری‌ رێكخراوی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫جیهانی‌ نه‌خۆش���ی‌ دڵ یه‌كه‌م هۆكار ‌‬ ‫ی‬ ‫مردن���ه‌ له‌جیهانداو س���ااڵنه‌ به‌هۆیه‌وه‌‬ ‫نزیك���ه‌ی‌ ‪ 17‬ملی���ۆن‌و ‪ 300‬هه‌زاركه‌س‬ ‫گیان له‌ده‌س���ت ده‌ده‌ن‪ .‬ئ���ه‌م رێژه‌یه‌‬ ‫ئه‌كاته‌ ‪%30‬ی‌ مردنه‌كان له‌جیهاندا‪ ،‬هه‌ر‬ ‫به‌پێی‌ ئام���اری‌ رێكخراوی‌ ناوبراو زیاتر‬ ‫له‌‪ 7‬ملیۆنی‌ مردنه‌كان به‌هۆی‌ نه‌خۆشی‌‬ ‫دڵی‌ تاجیه‌وه‌ی���ه‌و هه‌روه‌ها زیاتر له‌‪6‬‬ ‫ملی���ۆن‌و نیویان به‌ه���ۆی‌ جه‌ڵته‌وه‌یه‌‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ریش زۆره‌ ئه‌م رێژه‌یه‌ له‌ساڵه‌كانی‌‬ ‫‪ 2030‬به‌رزبێت���ه‌وه‌‌و ببێته‌ هۆی‌ مردنی‌‬ ‫‪23‬ملیۆن كه‌س له‌جیهان‪.‬‬ ‫ئاماره‌كانی‌ رێكخراوی‌ ته‌ندروس���تی‌‬ ‫جیهان���ی‌ باس���ی‌ له‌وه‌ش ك���ردوه‌ ئه‌م‬ ‫رێژه‌یه‌ له‌واڵته‌ عه‌ره‌بێكان‌و رۆژهه‌اڵتی‌‬

‫ناوه‌راست زیاتره‌و له‌‪%54‬ی‌ كۆی‌ رێژه‌ی‌‬ ‫مردنه‌كان پێكدێنن‪.‬‬ ‫س���ه‌رجه‌م راپۆرته‌ ته‌ندروس���تێكان‬ ‫ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌كه‌ن ده‌كرێت س���ه‌رجه‌م‬ ‫نه‌خۆش���ییه‌كانی‌ دڵ‌و بۆریه‌ خوێنه‌كان‬ ‫كه‌م بكرێت���ه‌وه‌ ئه‌ویش به‌په‌یڕه‌وكردنی‌‬ ‫چه‌ند خاڵێك له‌وانه‌‪ :‬جگه‌ره‌نه‌كێشان‌و‬ ‫په‌یڕه‌وكردن���ی‌ سیس���تمێكی‌ خۆراكی‌‬ ‫ته‌ندروست‌وه‌ك كه‌مكردنه‌وه‌ی‌ سوێری‌‌و‬ ‫چ���ه‌وری‌‌و ش���یرینی‌ له‌خواردنه‌كان���ی‌‬ ‫رۆژانه‌و ‌وه‌رزش���كردن‌و كه‌مكردنه‌وه‌ی‌‬ ‫كێش‌و جوڵه‌ی‌ به‌رده‌وام‌و كۆنترۆڵكردنی‌‬ ‫رێ���ژه‌ی‌ په‌س���تانی‌ خوێن‌و ش���ه‌كره‌و‬ ‫چه‌وری‌ خوێن‪ .‬هه‌م���و ئه‌مانه‌ هۆكاری‌‬ ‫كه‌مكردن���ه‌وه‌ی‌ نه‌خۆش���ییه‌كانی‌ دڵ‌و‬ ‫جۆره‌كانێتی‌‪.‬‬

‫ی بۆ پیاوان‬ ‫گازۆ زۆر به‌سوده‌ به‌تایبه‌ت ‌‬ ‫زۆرینه‌ی‌ چه‌ره‌سه‌كان سودیان هه‌یه‌ بۆ‬ ‫مرۆڤ‪ ،‬به‌اڵم به‌وته‌ی‌ شاره‌زایانی‌ بواری‌‬ ‫پزیشكیی‌ گازۆ ده‌كرێت چه‌ندین سودی‌‬ ‫هه‌بێت به‌گشتی‌‌و به‌تایبه‌تی‌ بۆ پیاوان‪.‬‬ ‫نوێتری����ن لێكۆڵین����ه‌وه‌ رایده‌گه‌یه‌نێ����ت‬ ‫كه‌ گازۆ به‌س����وده‌ بۆ پی����اوان‌و توانای‌‬ ‫سێكس����یان به‌هێ����ز ده‌كات‪ .‬به‌ه����ۆی‌‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی‌ رێژه‌یه‌ك����ی‌ باش كالیس����یۆم‌و كه‌متێره‌كانی‌ تێدایه‌ خانه‌كان‌و شانه‌كان‬ ‫مه‌گنیس����یۆمی‌ تێدایه‌ ك����ه‌ به‌هێزه‌ بۆ چاالك ده‌كات‌و نابێت����ه‌ هۆی‌ قه‌ڵه‌وی‌‪.‬‬ ‫ئێسك‌و ماسولكه‌كان‪ .‬هه‌روه‌ها له‌كاتی‌ گازۆ دژه‌ئۆكس����ان‌و ڤیتامیناتی‌ تێدایه‌‬ ‫كه‌مخوێنی‌ زۆر به‌س����وده‌ به‌هۆی‌ ئه‌وه‌ی‌ یارمه‌ت����ی‌ به‌هێزكردن����ی‌ به‌رگری‌ له‌ش‬ ‫چه‌ن����د كانزایه‌كی‌‌وه‌ك زینك‌و ئاس����نی‌ ده‌دات‌و به‌س����وده‌ بۆ چاره‌س����ه‌ركردنی‌‬ ‫تێدایه‌‪ .‬هه‌روه‌ه����ا له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ چه‌وریه‌ برین‌و ئازاری‌ گه‌ده‌‪.‬‬

‫ئایا نهێنێكان ‌ی‬ ‫ئاوی‌ گوڵ ده‌زانی‌ بۆ ده‌موچاوت؟‬

‫ئاوی‌ گ���وڵ نهێنیه‌كی‌ ت���ر ‌ی جوان ‌ی‬ ‫ژنان���ه‌و یه‌كێكی‌ تر‌ه له‌هێوركردنه‌وه‌كان‌و‬ ‫ش���ێداركردن‌و بچوكردن���ه‌وه‌ی‌ قه‌باره‌ ‌ی‬ ‫كونه‌كانی‌ پێس���ت‪ ،‬هه‌روه‌ها هه‌وكردن ‌ی‬ ‫پێس���ت كه‌مده‌كاته‌وه‌و پیربون ‌ی پێست‌و‬ ‫دروستبونی‌ لۆچی ‌ی‌ورد ناهێلێت‌و پێست‬ ‫به‌جوانی‌‌و به‌پاك ‌ی ده‌هێڵێته‌وه‌‪ .‬ده‌كرێت‬ ‫ئافره‌تان له‌ڕێی‌ ئه‌و ئاوی‌ گواڵنه‌و‌ه ببێت ‌ه‬ ‫خاوه‌ن پێستێكی‌ جوان‌و ته‌نانه‌ت سود ‌ی‬ ‫لێوه‌ربگرێت ب���ۆ قژێك ‌ی بریقه‌دار له‌دوا ‌ی‬ ‫شۆردنی‌ به‌شامپۆ‪.‬‬ ‫ئ���اوی‌ گ���وڵ یه‌كێكه‌ ل���ه‌و گی���راو‌ه‬ ‫سروش���تییانه‌ی‌ ك��� ‌ه به‌كاربهێنرێ���ت‬ ‫ب���ۆ ده‌س���تكه‌وتنی‌ پێس���تێك ‌ی جوان‌و‬ ‫ره‌ونه‌قدار‪ .‬شاره‌زایانی‌ بواری‌ جوانكار ‌ی‬ ‫ئام���اژ‌ه به‌و‌ه ده‌كه‌ن ئاوی‌ گوڵ س���ود ‌ی‬ ‫زۆر ‌ی هه‌یه‌‌و ده‌كرێت سودی‌ لێوه‌ربگرێت‬ ‫بۆ توندكرنه‌وه‌ی‌ پێس���ت‌و پاككردنه‌وه‌ ‌ی‬ ‫كونه‌كان��� ‌ی ده‌موچاو له‌به‌یانیان‌و ئێواران‬ ‫به‌ب ‌ێ ئه‌وه‌ی‌ هیچ ماده‌یه‌ك ‌ی تر ‌ی بۆ زیاد‬ ‫بكرێت‪ .‬هه‌روه‌ها ش���اره‌زایانی‌ جوانكار ‌ی‬ ‫ب���اس ل���ه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ده‌كرێت س���ود‬ ‫له‌ئاو ‌ی گوڵ‌وه‌ربگیرێت بۆ ده‌س���ته‌كان‌و‬ ‫نینۆكه‌كان‌و هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ی‌ پێس���تیان‬ ‫چه‌ور‌ه س���ه‌رچاوه‌یه‌ك ‌ی سروش���تی‌ زۆر‬ ‫باش���ه‌ ب���ۆ پاككردنه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و جۆره‌ ‌ی‬ ‫پێست هه‌روه‌ها به‌س���وده‌ بۆ نه‌هێشتن ‌ی‬

‫ئاسه‌واری‌ تیش���كی‌ هه‌تاو له‌سه‌ر پێست‬ ‫به‌تایبه‌تی‌ ئه‌وان���ه‌ی‌ رۆژان ‌ه له‌به‌ر هه‌تاو‬ ‫كارده‌كه‌ن‌و پێستیان ده‌سوتێت ده‌توانن‬ ‫رۆژانه‌ ده‌موچاوی‌ پێبشۆن‪ ،‬هه‌روه‌ها ئاو ‌ی‬ ‫گ���وڵ به‌كاردێت بۆ نه‌هێش���تنی‌ خوران‌و‬ ‫هه‌وكردنی‌ پێس���ت له‌پاش پێوه‌دانی‌ هه‌ر‬ ‫مێرویه‌ك‪.‬‬ ‫ئه‌مانه‌ی‌ خواره‌وه‌ چه‌ند سودێكی‌ ئاو ‌ی‬ ‫گوڵ ‌ه بۆ پێست‪:‬‬ ‫پێس���ت‌و‬ ‫پاككردن���ه‌وه‌ی‌‬ ‫‪-1‬‬ ‫ته‌سككردنه‌وه‌ ‌ی كونه‌كان ‌ی پێست‪.‬‬ ‫‪ -2‬نه‌هێش���تنی‌ ئاوس���ان ‌ی چاو پاش‬ ‫ش���ۆردنی‌ به‌ئاوی‌ گوڵ‌و خۆراكێكی‌ باش ‌ه‬ ‫بۆ برژانگه‌كان‪.‬‬ ‫‪ -3‬به‌رگریكردن له‌دروس���تبون ‌ی بازن ‌ه‬ ‫ره‌شه‌ی‌ ده‌وروبه‌ ‌ی چاو‪.‬‬ ‫‪ -4‬نه‌هێش���تنی‌ هه‌س���تیاری‌ پێست‌و‬ ‫پارێزگاریكردنی‌ له‌هه‌ر هه‌وكردنێك‪.‬‬ ‫‪ -5‬چاالككردن���ی‌ خانه‌كانی‌ ده‌موچاوو‬ ‫نوێكردنه‌وه‌یان‪.‬‬ ‫‪ -6‬به‌س���وده‌ ب���ۆ پاككردن���ه‌وه‌ ‌ی‬ ‫ده‌موچاو ‌ی چه‌ور‪.‬‬ ‫ب���ه‌م رێگایان��� ‌ه ده‌توانی‌ ئ���او ‌ی گوڵ‬ ‫به‌كاربهێنیت‪:‬‬ ‫‪ -1‬پاش هه‌س���تانت له‌خه‌وو شۆردن ‌ی‬ ‫ده‌م‌و چاوت به‌هه‌ر س���ابونێك ‌ی تایبه‌ت ‌ی‬ ‫خۆت‪ ،‬چه‌ن���د قه‌تره‌ی���ه‌ك له‌ئاوی‌ گوڵ‬

‫یه‌كێك له‌س����یما دیاره‌كانی‌ گه‌ش����ه‌كردنی‌‬ ‫هه‌ر كۆمه‌ڵگایه‌ك به‌ره‌وپێش����چونی‌ ئاست ‌ی‬ ‫ته‌ندروس����تی‌ ئه‌و كۆمه‌ڵگایه‌ی����ه‌‪ ،‬به‌وه‌ش‬ ‫كۆمه‌ڵ����گا ده‌توانێ����ت تاكی ته‌ندروس����ت‬ ‫پ����ه‌روه‌رده‌ ب����كات‌و ل����ه‌و مه‌ترس����یانه‌ش‬ ‫به‌دوربێت كه‌ توشی قه‌یرانی‌ ته‌ندروستیان‬ ‫ده‌كات‪.‬‬ ‫ئ����ه‌م كاره‌ش له‌رێ����گای‌ داڕش����تنی‌ پالن‌و‬ ‫سیسته‌می‌ ته‌ندروستی گونجاوه‌وه‌ ده‌بێت‪،‬‬ ‫له‌روی سیسته‌می ئیداری ته‌ندروستیشه‌وه‌‬ ‫دو جۆر پالن هه‌یه‌‪ ،‬پالنێكی پێش����وه‌خت‬ ‫ی����ان نزیكم����ه‌ودا‪ ،‬هه‌روه‌ه����ا پالنێك����ی‬ ‫دورمه‌ودا‪ ،‬هه‌میشه‌ش پالنه‌ نزیكمه‌وداكان‬ ‫ده‌بن����ه‌ هه‌نگاوێ����ك بۆ به‌دیهێنان����ی‌ پالنه‌‬ ‫دورمه‌وداكان‪.‬‬ ‫داڕشتنی پالن‌و به‌جێگه‌یاندنی هه‌ر پالنێك‬ ‫پێش ئه‌وه‌ی ئه‌رك����ی‌ حكومه‌ت‌و په‌رله‌مان‬ ‫بێت‪ ،‬ئه‌ركی‌‌وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستیه‌‌و الیه‌نه‌‬ ‫په‌یوه‌نداره‌كانی‌ ئ����ه‌و‌وه‌زاره‌ته‌یه‌ كه‌ خۆی‬ ‫له‌به‌ش����ی پالندانان ده‌بینێت����ه‌وه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫سه‌رپه‌رش����تیكردنی‌ ئه‌و كارانه‌ش له‌الیه‌ن‬ ‫خودی حكومه‌ت‌و په‌رله‌مانه‌وه‌ ده‌بێت‪.‬‬ ‫ئه‌گه‌ر ئێمه‌ س����ه‌یری‌ ماوه‌ی چوار س����اڵی‬ ‫رابردوی‌ دۆخی ته‌ندروس����تی كوردس����تان‬ ‫بكه‌ین‪ ،‬ئه‌وه‌ به‌دیده‌كه‌ین كه‌ ئه‌م سێكته‌ره‌‬ ‫له‌ب����ه‌رده‌م ته‌نگه‌ژه‌و قه‌یرانی‌ گه‌وره‌دا بوه‌‪،‬‬ ‫ئ����ه‌وه‌ش‌وایكردوه‌ كه‌ كۆمه‌ڵ����گا روبه‌روی‌‬ ‫چه‌ندین شكستی یه‌ك له‌دوا یه‌ك بكاته‌وه‌‪.‬‬ ‫له‌ماوه‌ی چوار س����اڵی‌ راب����ردو حكومه‌تی‌‬ ‫هه‌رێ����م چه‌ندی����ن به‌ڵێن����ی‌ ته‌ندروس����تی‌‬ ‫گه‌وره‌ی‌ داوه‌‪ ،‬له‌وانه‌ش به‌ڵێنی‌ كردنه‌وه‌ی‌‬ ‫چه‌ندین نه‌خۆش����خانه‌ی‌ یه‌ك له‌دوای‌ یه‌ك‌و‬ ‫جێبه‌جێنه‌كردنیان‪ ،‬قه‌یرانی‌ ته‌ندروس����تی‌‬ ‫هێنده‌ی‌ تر قوڵتركردوه‌ت����ه‌وه‌‌و نه‌یتوانیوه‌‬ ‫كۆمه‌ڵگا بخاته‌ س����ه‌ر رێچكه‌ی‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫خۆی‌‪ .‬بۆ نمونه‌‪ ،‬نه‌خۆش����خانه‌ی‌ چوارسه‌د‬ ‫قه‌ره‌وێڵه‌ی����ی‌ له‌س����لێمانی‌ كه‌ تا ئێس����تا‬ ‫نه‌یتوانی����وه‌ له‌ئاس����ت پێداویس����تیه‌كانی‌‬ ‫هاواڵتیاندا بێت‪.‬‬ ‫ده‌رم����ان‪ ،‬یه‌كێكه‌ ل����ه‌و قه‌یرانه‌ گه‌وره‌یه‌ی‬ ‫كه‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ خس����توه‌ته‌ به‌رده‌م‬ ‫لێپرس����راویه‌تێكی‌ گ����ه‌وره‌ی‌ ئه‌خالق����ی‌‌و‬ ‫یاس����اییه‌وه‌‪ ،‬رۆژان����ه‌ش هاواڵتی����ان ده‌بنه‌‬ ‫قوربانی‌‪.‬‬ ‫كوێربون����ی‌ ‪ 30‬هاواڵتیه‌ك����ی‌ هه‌رێم به‌هۆی‌‬ ‫به‌كارهێنان����ی‌ ده‌رزی‌ ئاڤاس����تین‪ ،‬مردنی‌‬ ‫منداڵ به‌هۆی‌ نه‌بونی‌ ده‌رزی‌ دژه‌ دوپشك‪،‬‬ ‫پارس����اڵیش مردن����ی‌ ‪ 10‬هاواڵت����ی‌ دیك����ه‌‬ ‫به‌هۆی‌ به‌كارهێنانی‌ ده‌رزی‌ سیفتراكس����ۆن‬ ‫نمونه‌یه‌ك����ی‌ به‌رچاو‌و ڕونی‌ شكس����تی‌ ئه‌م‬ ‫‌وه‌زاره‌ته‌ن‪.‬‬ ‫ش����ێرپه‌نجه‌‪ ،‬به‌ررزبون����ه‌وه‌ی داتاكانی‌ ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشیه‌ هه‌رێمی‌ توش����ی‌ خوێن به‌ربونی‌‬ ‫ناوه‌كی‌ ك����ردوه‌‪ ،‬رۆژانه‌ ئه‌م ژماره‌ زۆره‌ش‬ ‫ب����ه‌ره‌و هه‌ڵكش����ان ده‌چێ����ت‪ ،‬ب����ه‌اڵم تا‬ ‫ئێس����تا‌وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروس����تی‌ نه‌یتوانیوه‌‬ ‫ده‌ستنیش����انی‌ هۆكاره‌كانی‌ گه‌ش����ه‌كردنی‌‬ ‫ئه‌م نه‌خۆشیه‌‌و چاره‌سه‌ركردنی‌ گونجاوی‌‬ ‫بكات‪.‬‬ ‫منداڵی‌ نه‌ب����ه‌كام‌و مردنی‌ من����داڵ له‌خوار‬ ‫ته‌مه‌ن پێنج س����اڵه‌وه‌‪ ،‬رێژه‌ی‌ له‌دایكبونی‌‬ ‫ئ����ه‌م مندااڵن����ه‌ش رۆژان����ه‌ روله‌زیادبونن‪،‬‬ ‫ئه‌م����ه‌ش نه‌بون����ی‌ چاودێریكردنێكی‌ وردی‌‬ ‫دایكانی‌ دوگیانه‌ له‌كاتی‌ سكپڕیدا‪ ،‬ژماره‌ی‌‬ ‫ئه‌و مندااڵنه‌ش له‌خوار ته‌مه‌ن پێنج ساڵه‌وه‌‬ ‫ده‌مرن نزیك����ه‌ له‌‌واڵته‌ هه‌ژارنش����ینه‌كان‌و‬ ‫ئ����ه‌وه‌ش‌وایك����ردوه‌ كه‌ كۆمه‌ڵگا توش����ی‌‬ ‫شه‌له‌ل بكات‪.‬‬ ‫كۆلێرا‪ ،‬نه‌خۆشی‌‌واڵته‌ هه‌ژارنشینه‌كانه‌‪ ،‬ئه‌م‬ ‫نه‌خۆشیه‌ هه‌ر چوار ساڵێك له‌كوردستاندا‬ ‫سه‌رهه‌ڵده‌داته‌وه‌‪ ،‬مردنی‌ هاواڵتیان به‌هۆی‌‬ ‫ئ����ه‌و نه‌خۆش����یه‌وه‌ شكس����تێكی‌ دیك����ه‌ی‬ ‫سێكته‌ری‌ ته‌ندروستیه‌‪.‬‬ ‫نه‌خۆش����یه‌ درێژخایه‌ن����ه‌كان‪ ،‬رێ����ژه‌ی‌ ئه‌و‬ ‫كه‌سانه‌ی‌ توشی‌ نه‌خۆشیه‌كانی‌ (شه‌كره‌‌و‬ ‫په‌ستانی‌ خوێن‌و جه‌ڵته‌ی‌ دڵ‪ ..‬هتد) ده‌بن‬ ‫رۆژانه‌ روله‌زیادبونه‌‪‌،‬وه‌زاره‌تی‌ ته‌ندروستیش‬ ‫نه‌یتوانیوه‌ هه‌نگاوی‌ چاره‌سه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌‬ ‫بنێت‪.‬‬ ‫ئه‌مانه‌‌و چه‌ندین نه‌خۆش����ی‌ تر شكس����تی‌‬ ‫ته‌ندروس����تی‌ هه‌رێم����ی‌ نه‌وت����ه‌‪ ،‬ئ����ه‌وه‌ش‬ ‫‌وایك����ردوه‌ هاواڵتیه‌ك����ی‌ تێكش����كاو له‌روی‌‬ ‫ده‌رونیه‌وه‌ دروس����ت ب����كات به‌رانبه‌ر به‌م‬ ‫كه‌رته‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر له‌به‌ر ناچاری‌‌و كه‌مده‌رامه‌تی‌‬ ‫نه‌بێت ئاماده‌یی‌ ئه‌وه‌ی‌ نه‌بێت بڕواته‌ به‌رده‌م‬ ‫ده‌رگای كلینك‌و نه‌خۆش����خانه‌ گشتیه‌كان‪،‬‬ ‫س����ه‌رۆكی‌ هه‌رێمی����ش ب����ۆ ئازارێكی‌ پوك‬ ‫له‌واڵتی‌ ده‌ره‌وه‌ چاره‌سه‌ر‌وه‌رده‌گرێت‪.‬‬ ‫بۆی����ه‌ په‌رله‌مانی‌ ن����وێ‌ ئه‌رك����ی‌ یه‌كه‌می‌‬ ‫هه‌مواركردنه‌وه‌ی‌ یاس����اكانی‌ ته‌ندروستی‌‌و‬ ‫دانان����ی‌ چاودێریه‌ك����ی‌ ورده‌ له‌س����ه‌ر ئه‌م‬ ‫كه‌رته‌‪ ،‬ده‌رهێنانی‌ ئه‌م كه‌رته‌ له‌ژێر ده‌ستی‌‬ ‫حكومه‌تێك����ی‌ حزبۆكراتی����دا قۆرخكردنی‌‬ ‫قاچاخچیه‌تی‌ ده‌رمانه‌‪ ،‬بۆ ئه‌وه‌ی‌ هاواڵتیانی‌‬ ‫ئه‌م هه‌رێمه‌ بگه‌یه‌نێته‌ كه‌ناری‌ ئارامی‌‪.‬‬

‫بخه‌ س���ه‌ر پێس���ت ‌ی ده‌م‌و چاوت‌و دواتر‬ ‫دژه‌ خۆره‌ك���ه‌ت به‌كاربهێن ‌ه كه‌ ده‌چیت ‌ه‬ ‫ده‌ره‌وه‌‪.‬‬ ‫‪ -2‬ئه‌گه‌ر پێس���تت له‌و جۆره‌ بو ك ‌ه‬ ‫سورده‌بێته‌وه‌و زۆر هه‌ستیاری‌ هه‌ی ‌ه ئه‌وا‬ ‫ئاو ‌ی گوڵ له‌گه‌ڵ هه‌ندێ‌ شه‌كر ‌ی‌وردكراو‬ ‫تێكه‌ڵ به‌یه‌ك بكه‌و بۆ ماوه‌ ‌ی ‪ 15‬خوله‌ك‬ ‫‌وه‌ك ماسكێك بیخه‌ر‌ه سه‌ر پێستت‪.‬‬ ‫‪ -3‬ده‌توان��� ‌ی خه‌یار‌وردبكه‌یت‌و چه‌ند‬ ‫قه‌تره‌یه‌ك���ی‌ ئاوی‌ گوڵ ‌ی تێبكه‌یت‌و‌وه‌ك‬ ‫ماس���كێك بۆ د‌هم‌و چاوت دروست ‌ی بكه‌و‬ ‫بۆ ماوه‌ ‌ی ‪ 20‬خوله‌ك له‌س���ه‌ر پێس���تت‬ ‫دایبنێ‌‪.‬‬ ‫‪ -4‬پاش هه‌س���تانت له‌خه‌و ده‌توان ‌ی‬ ‫ئاو ‌ی گوڵ به‌كاربهێنیت بۆ نه‌هێش���تن ‌ی‬ ‫ئاوس���انی‌ چاوت‪ ،‬ئه‌ویش به‌به‌كارهێنان ‌ی‬ ‫په‌ڕۆیه‌ك ك ‌ه ته‌ڕكرابێ���ت به‌ئاوی‌ گوڵ‌و‬ ‫بیخه‌یته‌ سه‌ر چاوه‌كانت بۆ ماوه‌ی‌ چه‌ند‬ ‫خوله‌كێك‪.‬‬ ‫‪ -5‬ئه‌وانه‌ی‌ زیپك���ه‌ ‌ی عازه‌به‌یان هه‌ی ‌ه‬ ‫ده‌توان���ن ئاوی‌ گوڵ له‌گ���ه‌ڵ ئاو ‌ی لیمۆ‬ ‫تێكه‌ڵ به‌یه‌ك بك���ه‌ن‌و بۆماوه‌‪ 5‬خوله‌ك‬ ‫بیخه‌ن ‌ه سه‌ر پێستیان‪.‬‬ ‫‪ -6‬بۆ س���پیبونی‌ پێس���تت ده‌توان ‌ی‬ ‫په‌رداخێ���ك ئ���او له‌گ���ه‌ڵ كه‌وچكێك ‌ی‬ ‫چێشت ئاوی‌ گوڵ تێكه‌ڵ به‌یه‌ك بكه‌یت‌و‬ ‫*میدیاكاری‌ ته‌ندروستی‌‬ ‫له‌به‌یانیاندا بیخۆیته‌وه‌‪.‬‬


‫‪16‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ نه‌ته‌وه‌ به‌پشتاوپشت‪..‬‬

‫وه‌ك یه‌كێك له‌ده‌ركه‌وته‌كانی كوده‌تای‌ ‪ 30‬ی‌ حوزه‌یران‬

‫زۆری‌ له‌گ���ه‌ڵ خۆی���دا هه‌ڵگرتبو‪ ،‬چ‬ ‫سه‌الم عه‌بدولكه‌ریم*‬ ‫بۆكاتی خۆی‌‌و چ بۆ ئێستا‌و ئاینده‌ش‪،‬‬ ‫كاتێك له‌نێو په‌رله‌مانی‌ كوردستان‌و ك���ه‌ ده‌ركه‌وته‌یه‌ك���ی‌ ئه‌نجامه‌كان���ی‌‬ ‫پێچه‌وانه‌ی‌ هه‌مو پێوه‌ره‌ دیموكراسیی‌‌و هه‌ڵب���ژاردن بو‪ ،‬به‌ش���ێوه‌یه‌ك پارتی‌‬ ‫مه‌ده‌نیی���ه‌كان‌و له‌س���ه‌ر بنه‌م���ای‌ ببێت���ه‌ زۆرین���ه‌ی‌ یه‌كه‌م‌و شكس���تی‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ حزب���ی‌‪ ،‬رۆژی‌(‪30‬ی‌ یه‌كێتی‌ بۆ هێزی‌ سێیه‌م‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم یه‌كێكیت���ر له‌ده‌ركه‌وت���ه‌‬ ‫حوزه‌یرانی‌ ‪)2013‬كوده‌تایه‌كی‌ ناشه‌رعی‌‬ ‫پێچه‌وان���ه‌ی‌ بنه‌ما یاس���اییه‌كان‪ ،‬بۆ مه‌ترس���یدارو دیاره‌كان���ی ت���ری‌ ئه‌و‬ ‫درێژكردنه‌وه‌ی‌ ماوه‌ی‌ س���ه‌رۆكایه‌تی‌ كوده‌تای���ه‌‪ ،‬بریتی���ه‌ له‌ده‌ركه‌وتن���ی‌‬ ‫هه‌رێم بۆ دوس���اڵ‌و خ���ودی‌ په‌رله‌مان س���ه‌ره‌تاكانی‌ جێگیربونی‌ سیس���تمی‌‬ ‫بۆ دو مان���گ ئه‌نجامدرا‪ .‬الی‌ ئه‌وانه‌ی‌ بنه‌ماڵه‌یی‌و نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ نه‌ته‌وه‌‬ ‫له‌سیاسه‌ت تێده‌گه‌ن رون‌و ئاشكرابو‪ ،‬له‌بۆنه‌ جی���اوازه‌ جیهان���ی‌‌و لۆكاڵی‌و‬ ‫پارتی‌ بۆچی‌ ئه‌م گه‌مه‌ نایاس���اییه‌ی‌ نێوخۆییه‌كاندا‪ ،‬به‌جۆرێك به‌ش���ێوه‌ی‌‬ ‫ئه‌نجام���دا‪ ،‬ئه‌گه‌رچ���ی‌ پاس���اوه‌كانی‌ پشتاوپشت‌و له‌باوكه‌وه‌ بۆ كوڕ‪ ،‬له‌براوه‌‬ ‫یه‌كێت���ی‌ ئه‌وه‌ب���و‪ ،‬ك���ه‌ له‌به‌رامب���ه‌ر بۆ برازاو له‌مامه‌وه‌ بۆ ئامۆزاو‪ ،...‬تاد‪.‬‬ ‫گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ ده‌ستور بۆ په‌رله‌مان‌و دوای‌ هاوكات نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ ئیدریس���ی‌‬ ‫ئه‌و دو ساڵه‌ش بۆ به‌په‌رله‌مانیكردنی‌ ك���وڕی‌ نێچیرڤان بارزان���ی‌ له‌ئه‌فریقاو‬ ‫سیس���تمی‌ حكومڕانی بوه‌ له‌هه‌رێمی‌ له‌كۆنگره‌ی‌(ی���ه‌ك جیهان بۆ گه‌نجان)‬ ‫كوردستان‪ ،‬به‌اڵم هێنده‌ی‌ نه‌برد‪ ،‬هه‌م وه‌ك نوێن���ه‌ری‌ گه‌نجان���ی‌ كورد رێك‬ ‫هاوپه‌یمانه‌ ستراتیژیه‌كه‌ی‌ به‌راشكاوی‌ ئه‌و راس���تیه‌یه‌‪ ،‬كه‌ هه‌مومان ترسمان‬ ‫رایگه‌یان���د‪ ،‬ك���ه‌ به‌هیچ ش���ێوه‌یه‌ك هه‌بو وه‌ك لێكه‌وته‌و ده‌رئه‌نجامه‌كانی‌‬ ‫جارێكیت���ر ده‌س���تور ناگه‌ڕێت���ه‌وه‌ بۆ كوده‌ت���ای‌ ‪30‬ی‌ حوزه‌یران بكه‌وێته‌وه‌‪،‬‬ ‫په‌رله‌مان‌و له‌والشه‌وه‌‪ ،‬هه‌م پارتی‌ الی‌ چونك���ه‌ به‌ته‌نها یه‌ك رس���ته‌ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫رونبو‪ ،‬به‌گوێره‌ی‌ ئه‌و رێ‌و شوێنانه‌ی‌ له‌كوده‌تاكه‌ی‌ ‪30‬ی‌ حوزه‌یراندا رویدا‪،‬‬ ‫پێشوه‌خت گرتبویه‌به‌ر بۆ هه‌ڵبژاردن‪ ،‬هه‌وڵی‌ پارتی‌ دیموكراتی‌ كوردستان بو‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ پێوتی���ن‪ ،‬ك���ه‌ له‌قازانجیه‌تی‌ بۆ جێگیركردنی‌ نه‌ك به‌ته‌نها سیستمی‌‬ ‫چاره‌نوسی‌ سیس���تمی‌ حكومڕانی‌ به‌م س���ه‌رۆكایه‌تی‌‌و مان���ه‌وه‌ی‌ خ���ودی‌‬ ‫خوله‌ی‌ ت���ری‌ په‌رله‌مان بس���پێرێت‌و مه‌س���عود بارزانی‌ له‌پۆس���ته‌كه‌یدا بۆ‬ ‫به‌كرداری���ش واده‌رچو(به‌ته‌نه���ا ‪ 38‬ماوه‌ی‌ دو ساڵ‪ ،‬به‌ڵكو ده‌ركه‌وته‌كانی‌‬ ‫كورس���ی‌‌و ته‌خشان‌و په‌خش���انكردنی‌ ئه‌و كوده‌تایه‌ جێگیركردنی‌ سیس���تمی‌‬ ‫ده‌نگ���ی‌ الیه‌نه‌كانیت���ر‌و به‌نایاس���ایی بنه‌ماڵه‌یی‌و نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ نه‌ته‌وه‌ی‌ ئه‌گه‌رچی‌ بۆنه‌كه‌ هه‌ر شێوه‌یه‌ك بێت‪،‬‬ ‫پرۆس���ه‌ی‌ ورده‌كاری‌ دوباره‌ ژماردن‌و ك���وردی‌ له‌باش���وری‌ كوردس���تان بۆ خ���ۆی‌ له‌ئه‌ندامانی‌ هۆزێ���ك‌و له‌وه‌ش‬ ‫جیاكردن���ه‌وه‌ی‌ ده‌نگ���ه‌كان دور ئاش���كراكردین له‌بۆنه‌كاندا‪ ،‬به‌شێوه‌ی‌ به‌رته‌س���كتر بنه‌ماڵه‌یه‌ك ده‌بینێته‌وه‌‪،‬‬ ‫له‌چاوی‌ چاودێری‌ الیه‌نه‌ سیاس���یه‌كان میرات‌و سیس���تمی‌ نه‌ك پشتاوپشت‪ ،‬به‌ڵكو به‌دیاریكراویش ده‌بێ به‌شێوه‌ی‌‬ ‫پشتاوپش���ت بێ���ت‌و دور له‌بنه‌م���ا‌و‬ ‫له‌بنكه‌كان���ی‌ هه‌ولێ���رو ده���ۆك‌و زۆر به‌ڵكو بنه‌ماڵه‌ییش‪.‬‬ ‫ئه‌م روداوه‌ ئه‌وه‌ی‌ ال تۆخكردینه‌وه‌‪ ،‬پێوه‌ره‌كان���ی‌ لێوه‌ش���اوه‌یی‌و توان���ا‌و‬ ‫شتی‌ شاراوه‌‌و نه‌زانراویتر ئاماژه‌یه‌كی‬ ‫نه‌ك له‌خه‌یاڵدانی‌ نه‌ته‌وایه‌تی پارتیدا‪ ،‬به‌ه���ره‌‌و‪ ،...‬ت���اد‪ ،‬چونكه‌ هه‌میش���ه‌‬ ‫رونبو)‪.‬‬ ‫بۆیه‌ ئه‌و كوده‌تایه‌ مانا‌و ده‌ركه‌وته‌ی‌ مه‌س���ه‌له‌ی‌ نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ نه‌ته‌وه‌ پارتی‌ نه‌ك له‌م بۆنه‌یه‌‪ ،‬به‌ڵكو له‌هه‌مو‬

‫هه‌میشه‌ پارتی‌ نه‌ك‬ ‫له‌م بۆنه‌یه‌‪ ،‬به‌ڵكو‬ ‫له‌هه‌مو بۆنه‌یه‌كدا‬ ‫وه‌ك ستراتیژ‬ ‫كار له‌سه‌ر ئه‌وه‌‬ ‫ئه‌كات ئه‌ندامانی‌‬ ‫بنه‌ماڵه‌یه‌كی‌‬ ‫دیاریكراو بونیان‬ ‫هه‌بێت‌و به‌ناوی‌‬ ‫نه‌ته‌وه‌ی‌ كورده‌وه‌‬ ‫قسه‌ بكه‌ن‌و‬ ‫ده‌ربكه‌ون‬

‫بۆنه‌یه‌كدا وه‌ك س���تراتیژ كار له‌سه‌ر‬ ‫ئه‌وه‌ ئه‌كات ئه‌ندامان���ی‌ بنه‌ماڵه‌یه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫دیاریك���راو بونی���ان هه‌بێ���ت‌و به‌ناوی‌‬ ‫نه‌ت���ه‌وه‌ی‌ ك���ورده‌وه‌ قس���ه‌ بك���ه‌ن‌و‬ ‫ده‌ربكه‌ون‪ ،‬ئه‌م پرۆسه‌یه‌ش پرۆسه‌یه‌كی‌‬ ‫درێژخایه‌نی‌ مێژویی بوه‌ هه‌تا گه‌شتۆته‌‬ ‫ئه‌مڕۆ‌و بۆ داهاتوش به‌رده‌وام ئه‌بێت‪،‬‬ ‫چونك���ه‌ كرۆك���ی‌ بی���ر‌و شوناس���ی‬ ‫نه‌ته‌وایه‌ت���ی الی‌ پارتی‌به‌كارهێن���ان‌و‬ ‫كورتكردن���ه‌وه‌ی‌ ئ���ه‌و شوناس���ه‌یه‌‬ ‫بۆته‌نها ح���زب‌و ته‌نه���ا بنه‌ماڵه‌یه‌كی‬ ‫دیاریكراو‌و به‌ش���ێوه‌ی‌ پشتاوپش���ت‪،‬‬ ‫به‌اڵم له‌فۆرمه‌ سه‌رده‌میه‌كه‌ی‌‌و له‌بۆنه‌‬ ‫جیهانیه‌كان���دا‪ ،‬ئه‌گه‌رچی‌ پارتی‌ كاتێ‬ ‫ده‌ئاخڤێت له‌ترۆپكی‌ چه‌مك‌و موفره‌ده‌‬ ‫نه‌ته‌وایه‌تیه‌كانه‌وه‌ قسه‌ ده‌كات‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫له‌كردار‌و واقیعدا جگه‌ له‌بچوككردنه‌وه‌ی‌‬ ‫نه‌ت���ه‌وه‌و گوت���اری‌ نه‌ته‌وه‌یی هیچیتر‬ ‫نیه‌‪ ،‬ك���ه‌ نوێنه‌رایه‌تیكردنی‌ كوڕه‌كه‌ی‌‬ ‫نێچیرڤ���ان بارزان���ی‌ به‌ڵگه‌یه‌كی‌ رونی‌‬ ‫ئ���ه‌و دنیابینی‌و خه‌یاڵدان���ه‌ی‌ پارتیه‌‪،‬‬ ‫س���ه‌رباری‌ ئه‌وه‌ی‌ روداوه‌كه‌ بۆ خۆی‌‬ ‫یه‌كێكه‌ له‌ده‌ركه‌وته‌كانی تری‌ كوده‌تای‌‬ ‫‪30‬ی‌ حوزه‌ی���ران‪ ،‬كه‌ له‌پرۆس���ه‌یه‌كی‌‬ ‫نایاس���ایی‌و نامه‌ده‌نی���دا‌و له‌رێگ���ه‌ی‌‬ ‫دامه‌زراوه‌یه‌ك���ی‌ س���ه‌رده‌میانه‌ی‌ وه‌ك‬ ‫په‌رله‌مانه‌وه‌ به‌ه���اوكاری‌ هاوپه‌یمانه‌‬ ‫س���تراتیژیه‌كه‌ی‌ ئ���ه‌و ئامانج���ه‌ی‌‬ ‫هێنایه‌دی‌‌و له‌داهاتوش���دا راستی‌ ئه‌م‬ ‫قس���انه‌ ده‌بینین‌و ده‌بیستین‪ ،‬كه‌چۆن‬ ‫پارت���ی‌ به‌ن���اوی‌ نه‌ت���ه‌وه‌‌و گوت���اری‌‬ ‫نه‌ته‌وه‌یی���ه‌وه‌ جێگ���ه‌ پێ���ی‌ خۆی‌‌و‬ ‫ئه‌و جۆره‌ی‌ حكومڕان���ی‌‪ ،‬كه‌ له‌گه‌ڵ‬ ‫به‌رنامه‌‌و س���تراتیژی‌ سیاس���ی خۆیدا‬ ‫یه‌كده‌گرێته‌وه‌ قایمتر ده‌كات‪.‬‬ ‫* قوتابی‌ دكتۆرا ‪ -‬زانكۆی‌ سلێمانی‌‬

‫‪Salam_80jornalist@yahoo.com‬‬

‫ده‌ستورو ئاینده‌ی‬ ‫پێكهێنانی حكومه‌ت‬ ‫ته‌ها ئه‌حمه‌د‬ ‫پێش هه‌رش���تێك هیچ الیه‌نێكی براوه‌ی‬ ‫هه‌ڵب���ژاردن‪ ،‬به‌الیه‌نه‌كان���ی ده‌س���ه‌اڵت‌و‬ ‫ئۆپۆزسیۆنیشه‌وه‌ به‌ته‌نها ناتوانن حكومه‌تی‬ ‫ئاینده‌ی هه‌رێم پێكبهێنێت‪ ،‬با ئه‌و الیه‌نه‌‬ ‫ب���راوه‌ی یه‌كه‌می���ش بێ���ت‪ ،‬له‌به‌رئه‌وه‌ی‬ ‫به‌پێی یاسا پێكهێنانی حكومه‌ت پێویستی‬ ‫به‌ده‌نگی نیوه‌ پڵه‌س یه‌كه‌‪.‬‬

‫پارتی به‌شێوه‌یه‌ك‬ ‫باس له‌پێكهێنانی‬ ‫حكومه‌تی ئاینده‌‬ ‫ده‌كات‌و‌وا خۆی‬ ‫نیشانده‌دات كه‌ وه‌ك‬ ‫ئه‌وه‌ی به‌ته‌نها ئه‌و‬ ‫خاوه‌نی حكومه‌تبێت‌و‬ ‫به‌خێری خۆی‬ ‫الیه‌نه‌كانیتر به‌شدار‬ ‫پێده‌كات‬

‫ئه‌م���ه‌ ‌واده‌كات الیه‌ن���ه‌كان ب���ه‌دوای‬ ‫هاوپه‌یمانی���دا بگه‌ڕێ���ن ب���ۆ پێكهێنان���ی‬ ‫حكومه‌ته‌ نوێك���ه‌‪ ،‬له‌تازه‌تری���ن لێدوانی‬ ‫پارتیش���دا قبوڵكردنی ده‌س���تور به‌مه‌رج‬ ‫گیراوه‌ بۆ ئه‌و الیه‌نه‌ی ده‌یه‌وێت هاوپه‌یمانی‬ ‫له‌گه‌ڵدا بكات بۆ پێكهێنانی حكومه‌ت‪.‬‬ ‫له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی پارت���ی ناتوانێت به‌ته‌نها‬ ‫حكومه‌ت پێكبهێنێت‪ ،‬به‌اڵم به‌ش���ێوه‌یك‬ ‫ب���اس له‌پێكهێنان���ی حكومه‌ت���ی ئاینده‌‬ ‫ده‌كات‌و‌وا خ���ۆی نیش���انده‌دات كه‌ وه‌ك‬ ‫ئه‌وه‌ی به‌ته‌نها ئه‌و خاوه‌نی حكومه‌تبێت‌و‬ ‫به‌خێ���ری خ���ۆی الیه‌نه‌كانیت���ر به‌ش���دار‬ ‫پێده‌كات!‬ ‫باس���كردنی ئ���ه‌م مه‌رجه‌ ل���ه‌م كاته‌دا‬ ‫مه‌به‌س���ت لێ���ی یه‌كێتیی���ه‌ ك���ه‌ پێ���ش‬ ‫هه‌ڵبژاردنه‌كان پێداگ���ری له‌گه‌ڕاندنه‌وه‌ی‬ ‫ده‌ستور ئه‌كرد‪.‬‬ ‫پێده‌چێت پارتی جیاوازی كورسیه‌كانی هه‌مواركردنه‌وه‌ی‪ ،‬ل���ه‌م نێوه‌نده‌دا ئه‌وه‌ی‬ ‫له‌گ���ه‌ڵ یه‌كێت���ی بكات���ه‌ قوربان���ی رون نیی���ه‌ هه‌ڵوێس���تی یه‌كێتیه‌ له‌س���ه‌ر‬ ‫نه‌گه‌ڕاندن���ه‌وه‌ی ده‌س���تور‪ ،‬ه���ه‌ر له‌به‌ر هه‌مواركردنه‌وه‌‌و گه‌ڕاندنه‌وه‌ی ده‌س���تور‪،‬‬ ‫ئه‌مه‌یه‌ پێش���تر له‌س���ه‌ره‌تای راگه‌یاندنی ئه‌گ���ه‌ری هه‌ی���ه‌ یه‌كێتی ده‌س���تور بكاته‌‬ ‫ئه‌نجامه‌ به‌راییه‌كان���ی هه‌ڵبژاردن‪ ،‬پارتی قوربان���ی بۆ دوب���ار‌ه گرتنه‌وه‌ ده‌س���تی‬ ‫ڕایگه‌یاند كه‌ ئاماده‌یه‌ نیوبه‌نیو حكومه‌ت ده‌سه‌اڵت‪.‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ئه‌مه‌ش دواج���ار‌و دوباره‌ ئه‌بێته‌‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كێت���ی پێكبهێنێتت‌و به‌رده‌وامی‬ ‫بدات به‌ڕێكه‌وتنی ستراتیجی نێوان خۆی‌و گورزێكی كه‌مه‌رش���كێن‌و به‌ر جه‌س���ته‌ی‬ ‫ش���ه‌كه‌تی یه‌كێتی نیش���تمانی ده‌كه‌وێت‌و‬ ‫یه‌كێتی‪.‬‬ ‫الیه‌نه‌كانی ئۆپۆزس���یۆن سورن له‌سه‌ر به‌زه‌ره‌ری خۆی‌و گه‌یاندنی قازانج به‌پارتی‬ ‫گه‌ڕاندن���ه‌وه‌ی ده‌س���تور ب���ۆ په‌رله‌مان‌و كۆتایدێت‪.‬‬

‫چۆن‌و بۆچی‌ یه‌كێتی‌ به‌م رۆژ‌ه گه‌یشت؟‬

‫سه‌رهه‌نگی‌ سمایل به‌گی‌ ساحێبقڕان‬

‫له‌و رۆژگاره‌دا بو هێنری‌ كیسنج ‌هر‌و‬ ‫ی‬ ‫ی له‌ناوبردن ‌‬ ‫حه‌مه‌ ره‌زا شا‌و سه‌دام پالن ‌‬ ‫ی باش���وریان‬ ‫شۆڕش���ی‌ كوردس���تان ‌‬ ‫ی ‪ 1975‬ئاش���به‌تاڵیان‬ ‫داڕش���ت‌و ساڵ ‌‬ ‫ی ك���رد‪ ،‬عیزه‌ت‌و‬ ‫به‌س���ه‌ركردایه‌تیه‌كه‌ ‌‬ ‫كه‌رامه‌ت���ی میلله‌تێكیان ش���كاند‌و ئه‌و‬ ‫ی مه‌غرورو‬ ‫قه‌اڵ گه‌وره‌ی ‌ه ڕما‪ .‬به‌عسێك ‌‬ ‫ی‬ ‫بێمنه‌ت ب���وه‌ خاوه‌نم���اڵ‪ .‬كۆمه‌ڵه‌ ‌‬ ‫ره‌نجده‌رانی‌ كوردس���تان‌و مام جه‌الل‌و‬ ‫ی نوێیان‬ ‫ی زایه‌ڵه‌ی‌ شۆڕشێك ‌‬ ‫هاوڕێكان ‌‬ ‫راگه‌یاند‪ ،‬زۆری نه‌خایاند قیاده‌ موه‌قه‌ت ‌ه‬ ‫كاره‌س���اتی‌ هه‌كارییان قه‌وماند زیاتر‬ ‫له‌حه‌وسه‌د پێشمه‌رگه‌یان شه‌هیدكرد‪.‬‬ ‫ی‬ ‫دواتر بزوتنه‌و‌هی‌ سۆسیالست له‌یه‌كێت ‌‬ ‫جیابوه‌وه‌و هه‌ر زو چو‌ه به‌ره‌ی‌ دوژمن‬ ‫ی عێراق‬ ‫به‌یه‌كێت���ی‌‪ .‬لوجن ‌ه مه‌رك���ه‌ز ‌‬ ‫ی ‪1979‬دا‬ ‫ی له‌گه‌ڵ به‌عس له‌ساڵ ‌‬ ‫جه‌به ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گه‌رم ‌‬ ‫جێهێشت‌و هات ‌ه شاخ پێشواز ‌‬ ‫لێكرا ئه‌ویش چوه‌ به‌ر‌هی‌ دژی‌ یه‌كێتی‌‪.‬‬ ‫ی‬ ‫ئه‌و هه‌مو س���اڵ ‌ه هه‌موم���ان خه‌ریك ‌‬ ‫یه‌كتر كوشتن‪ ،‬براكوشتن‪ ،‬كورد كوشتن‬ ‫ی‬ ‫بوین تاكو شه‌ڕی‌ قه‌ندیل كه‌ هێزه‌كان ‌‬ ‫ب���ه‌ره‌ی‌ (ج���ود)ی‌ تێدا ش���كاو‌وه‌ك‬ ‫ی‬ ‫ی كوردستان ‌‬ ‫هێز هه‌ڵنه‌سانه‌وه‌‪ .‬خاك ‌‬ ‫باش���ور له‌جاده‌ی‌ هامڵتنه‌و‌ه تا قه‌راج‌و‬ ‫ی كه‌ركوك‌و قه‌ره‌ته‌په‌و‬ ‫مه‌خمورو ده‌ور ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ته‌راتێن ‌‬ ‫ی یه‌كێت��� ‌‬ ‫ی هێزه‌كان ‌‬ ‫كف���ر ‌‬ ‫ی‬ ‫تێدا ده‌كردو بااڵده‌س���تبوو به‌ره‌نگار ‌‬ ‫فه‌یله‌قه‌كان���ی‌ به‌ع���س‌و چوارس���ه‌د‬ ‫ی جاش‌و هه‌زاران ئه‌من‌و سیخور‬ ‫فه‌وج ‌‬ ‫ده‌بون���ه‌وه‌‪ .‬ل���ه‌و رۆژگاره‌دا كاك مه‌ال‬ ‫ی به‌دڵ نه‌بو‬ ‫به‌ختیار كۆمه‌ڵ���ه‌و یه‌كێت ‌‬ ‫ئاشێكی‌ دروستكرد به‌ده‌یان سه‌ركرده‌‌و‬ ‫ی له‌م هێز‌ه گه‌وره‌ی ‌ه جیاكرده‌وه‌‪،‬‬ ‫كادر ‌‬

‫ی‬ ‫ی س���ه‌ركردایه‌تیه‌ك ‌‬ ‫ئ���ه‌و رۆژه‌ یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫پت���ه‌و‌و له‌خۆب���ردوو خ���اوه‌ن هێ���ز ‌‬ ‫به‌دیس���پلین‌و‪ ،‬رێكخستنی‌ به‌بیروباوه‌ڕ‬ ‫بو‪ ،‬كه‌س خاوه‌نی‌ هیچ نه‌بو‪ ،‬به‌ئابونه‌و‬ ‫ی‬ ‫ی ش���اره‌كان ‌‬ ‫یارمه‌تی‌ ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان ‌‬ ‫كوردس���تان‌و نان‌و ماڵی‌ گوندنشینان‬ ‫ی هه‌بو‬ ‫ده‌ژی���ان‪ .‬كاك به‌ختی���ار گله‌ی ‌‬ ‫دوای‌ هاتنه‌وه‌یان ب���ۆ ناو یه‌كێتی‌ به‌و‬ ‫ی‬ ‫ی له‌خود ‌‬ ‫هه‌م���و كه‌موكوڕیی‌‌و گله‌ییه‌ ‌‬ ‫ی لێو‌ه نایه‌ت‪.‬‬ ‫ی هه‌یه‌ ئێست ‌ه ده‌نگ ‌‬ ‫خۆ ‌‬ ‫ی ‪1988‬دا به‌عس���ی عه‌فله‌قی‌‌و‬ ‫له‌ساڵ ‌‬ ‫‪ 400‬فه‌وجی‌ خه‌فیفه‌ی‌ جاشه‌ كورده‌كان‬ ‫ی‬ ‫به‌هه‌ش���ت هه‌ڵمه‌تی‌ ئه‌نف���ال جارێك ‌‬ ‫ی نیو‌ه روخ���او كردو‬ ‫تر ئ���ه‌م قه‌اڵی ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی قاره‌مانی‌ هه‌شت ناوچه‌ ‌‬ ‫گوندنشینان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شۆڕش���یان به‌ناو ‌‬ ‫قه‌اڵ‌و س���ه‌نگه‌ر ‌‬ ‫ی ئه‌نفاله‌وه‌ زینده‌به‌چاڵكردو‬ ‫س���وره‌ت ‌‬ ‫ی باوباپیرو خاكه‌كه‌یان سوتماككرد‪.‬‬ ‫زێد ‌‬ ‫ی بون خۆیان‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫هه‌ر سه‌ركرده‌كان ‌‬ ‫بۆ هه‌س���تانه‌و‌ه حازركرد‪ ،‬نه‌وشیروان‬ ‫مسته‌فا موهه‌ندیس���ی‌ راپه‌ڕین له‌گه‌ڵ‬ ‫ی كوردس���تانیداو‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی‌ به‌ره‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫خه‌ڵك���ی‌ به‌ئه‌مه‌ك���ی‌ كوردایه‌ت��� ‌‬ ‫راپه‌ڕینیان ئه‌نجام���دا‪ .‬به‌اڵم هه‌ر ئه‌و‬ ‫رۆژانه‌ له‌قاس���مه‌ڕه‌ش‌و زه‌ڵێ‌و نۆكان‬ ‫ی كاك نه‌وشیروان بۆ‬ ‫بڕیاری‌ تاكالیه‌نه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ره‌نجده‌ران ‌‬ ‫هه‌ڵوه‌شانده‌و‌هی‌ كۆمه‌ڵه‌ ‌‬ ‫كوردستان درا‪ ،‬كه‌ تا ئه‌و رۆژ‌ه كۆمه‌ڵ ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی بو‪ ،‬هه‌ربۆی ‌ه ته‌وازون ‌‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫داینه‌مۆ ‌‬ ‫ی تێكچو‬ ‫ی ن���او یه‌كێت ‌‬ ‫هێ���زی‌ قه‌راردان ‌‬ ‫ی‬ ‫ت���ا ئه‌مرۆش راس���تنه‌بۆته‌وه‌‪ .‬یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫هێزی‌ پش���تیوان بو بۆ هه‌مو كوردان ‌‬ ‫ی گه‌ور‌ه به‌بی���رو باوه‌ڕه‌و‌ه‬ ‫كوردس���تان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ئه‌نجام���ده‌دا‪ .‬له‌كۆنگره‌ ‌‬ ‫ئه‌م كاره‌ ‌‬ ‫ی ‪ 1992-1991‬ئه‌نجامدرا‬ ‫یه‌كدا ك ‌ه ساڵ ‌‬ ‫ی دو تێڕوانین له‌سه‌ركردایه‌تیدا‬ ‫سه‌ره‌تا ‌‬ ‫په‌یداب���وو‪ ،‬الیه‌كی���ان داوای‌ ریفۆرم‌و‬ ‫الكه‌ی‌ تر پۆس���ت‌و نفوز‌و نقود‪ ،‬به‌اڵم‬ ‫ی‬ ‫ی به‌هێزو دواتر هه‌ولێریش��� ‌‬ ‫یه‌كێتیه‌ك ‌‬ ‫به‌ده‌سته‌وه‌بو‪.‬‬ ‫ی ئێ���ران زۆر‬ ‫ی ئیس�ل�ام ‌‬ ‫حكومه‌ت��� ‌‬ ‫به‌گه‌رمی پالنی‌ دژی‌ ئ���ه‌م به‌هێزبون ‌ه‬ ‫ی‬ ‫هه‌ب���و‪ ،‬هه‌ربۆیه‌ (ت���ورا بورایه‌ك)  ‌‬ ‫ی هه‌ڵه‌بج��� ‌ه دروس���تكرد‬ ‫له‌ناوچ���ه‌ ‌‬ ‫به‌پاڵپش���تی‌ تۆپ‌و كاتیۆشای ئێرانی‌‪،‬‬ ‫ماوه‌یه‌ك ئیسالمیه‌ جیهادی ‌ه كورده‌كان‌و‬ ‫ماوه‌یه‌كی‌ تر هێزه‌كانی‌ پارتی‌ سه‌دان‬ ‫كادرو پێشمه‌رگه‌یان شه‌هیدكرد‪ .‬دواتر‬

‫ی‬ ‫ی ئه‌ ‌‬ ‫سیناریۆ گه‌وره‌كه‌و پالنی‌ سی ئا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی س���ه‌ران ‌‬ ‫ئه‌مه‌ریكی‌‌و ئامۆژگاریكردن ‌‬ ‫ی سه‌دام بۆ‬ ‫ی جه‌یش��� ‌‬ ‫پارتی‌ بۆ هێنان ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پایته‌خت‌و په‌رله‌مان ‌‬ ‫س���ه‌ر هه‌ولێر ‌‬ ‫ی‬ ‫كوردس���تان‌و ده‌رپه‌ڕاندن���ی‌ یه‌كێت��� ‌‬ ‫له‌گۆڕه‌پانی‌ كوردستان بۆ ئه‌وه‌ی‌ هێند‌ه‬ ‫ی تر نه‌بێته‌و‌ه‬ ‫ی بكه‌نه‌و‌ه جارێك ‌‬ ‫بچوك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی كاریگه‌ر‪ .‬دواتر به‌ته‌ش���جیع ‌‬ ‫به‌هێز ‌‬ ‫ی هێزه‌كان گه‌ڕانه‌و‌ه‬ ‫ی ئیس�ل�ام ‌‬ ‫جمهور ‌‬ ‫ی‬ ‫ی دێگه‌ڵ ‌ه چاوسوركردنه‌وه‌ ‌‬ ‫تا س���نور ‌‬ ‫س���ه‌دام هێرشه‌ك ‌هی‌ بۆ س���ه‌ر هه‌ولێر‬ ‫ی‬ ‫‌وه‌ستاند‪ 31 ،‬ئاب سه‌ره‌تای تێكشكان ‌‬ ‫ی یه‌كێتی‌‌و‬ ‫راس���ته‌قینه‌و بچوكبونه‌وه‌ ‌‬ ‫ی پارتی���ه‌‪،‬‬ ‫س���ه‌ره‌تای‌ خۆس���ه‌پاندن ‌‬ ‫قس���ه‌ی‌ ئه‌مه‌ریكیه‌كان بۆ پارتی‌ (ئه‌م‬ ‫ی كورتدا باش نابێت‬ ‫روداوه‌ له‌م���ه‌ودا ‌‬ ‫بۆتان ب���ه‌اڵم له‌م���ه‌ودای‌ دوردا ئێو‌ه‬ ‫ی لێده‌كه‌ن) بۆیه‌ ئێس���تا‬ ‫ئیس���تیفاده‌ ‌‬ ‫ی نه‌وت���ی‌‌و ده‌یان كۆن ‌ه‬ ‫‪ 52‬كۆمپانی���ا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پارت ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌ریكی‌‌و براده‌ران ‌‬ ‫جه‌نه‌راڵ ‌‬ ‫ی ئ���ه‌م‌واڵت ‌ه ده‌خۆن‪.‬‬ ‫ل���ه‌ خێری‌ نه‌وت ‌‬ ‫ئه‌م تێكشكانه‌ گه‌وره‌ی ‌ه دیراسه‌ نه‌كراو‬ ‫ی‬ ‫ی نوێنه‌ر ‌‬ ‫دیز‌ه به‌ده‌رخۆن ‌ه كرا‪ ،‬یه‌كێت ‌‬ ‫له‌ئه‌مه‌ری���كاو الی‌ ئینگلی���زه‌كان هه‌بو‬ ‫ی‬ ‫خه‌ڵكی‌ خوێنده‌وارو به‌توانا بون‪ ،‬بۆچ ‌‬ ‫ی مام جه‌الل‌و س���ه‌ركردایه‌تیان‬ ‫ئاگادار ‌‬ ‫نه‌ك���رد‪ ،‬یه‌كێتی���ان به‌گورگانخواردودا‬ ‫له‌هه‌ولێر‪ .‬ده‌بێت زانكۆكان‌و ئه‌كادیمی ‌ه‬ ‫بێالیه‌ن���ه‌كان دور له‌حیزبایه‌تی‌و پار‌ه‬ ‫ی‬ ‫‌وه‌رگرتن شۆڕش���ی‌ ئه‌یلول‌و شۆڕش��� ‌‬ ‫ی‬ ‫نوێی‌ گه‌له‌كه‌مان بنوسنه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ن���ه‌وه‌ی‌ دوارۆژ رق‌و كینه‌یان كه‌مبێت‌و‬ ‫ئینتیمایان بۆ‌واڵت بێت‪.‬‬ ‫ی دروستكردو‬ ‫ی سه‌وز ‌‬ ‫ی ناوچه‌ ‌‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫له‌حوكمڕانی���دا س���ه‌ركه‌وتو نه‌ب���و‪،‬‬ ‫ی‬ ‫سه‌ركرده‌و ته‌كه‌توالته‌كانیان خه‌ریك ‌‬ ‫خۆ ده‌وڵه‌مه‌ندكردن بون‪ ،‬مام جه‌اللیش‬ ‫ی‬ ‫ی كاركردنی‌ ب���رده‌ به‌غدایه‌ك ‌‬ ‫ش���وێن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی شیعه‌و س���وننه‌و ئیداره‌ ‌‬ ‫پڕ ئاژاوه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی به‌ش���ێكی‌ یه‌كێت ‌‬ ‫سیاس���ی‌‌و حوكم ‌‬ ‫ته‌سلیمی‌ سه‌ركردایه‌تیه‌كی‌ ناته‌با كرد‪.‬‬ ‫هه‌ر ئ���ه‌وكات ریفۆمیس���ته‌كان‌و كاك‬ ‫ی ‌وشه‌و گۆڕانیان‬ ‫نه‌وشیروان كۆمپانیا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ت���ر یه‌كێت ‌‬ ‫دروس���تكرد‌و جارێك��� ‌‬ ‫دو ل���ه‌ت ك���راو زۆر دڵڕه‌قان ‌ه ئه‌م دو‬ ‫س���ه‌ركردایه‌تی ‌ه دژایه‌تی‌ یه‌كیان كرد‌و‬ ‫هیچ حسابێكیان بۆ ئه‌و ماڵه‌ شه‌هیدو‬ ‫ی دێری���ن‌و‬ ‫كه‌مئه‌ن���دام‌و پێش���مه‌رگ ‌ه ‌‬

‫خزمه‌تگوزاری‌‌و ئاوه‌دانی‌‌و به‌رهه‌مهێنان‬ ‫ی خه‌ڵك‬ ‫ی ك���ردو گوزه‌ران ‌‬ ‫زۆر گه‌ش���ه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫باش���تربو‪ ،‬به‌اڵم س���لبیاتی‌ زۆریش��� ‌‬ ‫ی ئه‌م جاره‌ش‬ ‫ی هێنا‪ ،‬پارت ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی له‌یه‌كێتی‌ داو كردی ‌ه ش���ه‌ریك ‌‬ ‫ده‌گه‌ ‌‬ ‫هه‌ڵه‌كان���ی‌‪ ،‬په‌رله‌م���ان به‌س���ه‌رۆك‌و‬ ‫ی‬ ‫كوتل��� ‌هی‌ كوردس���تانیه‌و‌ه له‌خزمه‌ت ‌‬ ‫ی پارتیدا‬ ‫سه‌رۆكی‌ هه‌رێم‌و حكومه‌ته‌ك ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫بون‪ ،‬ئه‌دایان زۆر الوازب���و نه‌یانتوان ‌‬ ‫ی‬ ‫قانون���ه‌ گرنگ���ه‌كان به‌رێ���ك‌و پێك ‌‬ ‫ی ره‌قیببن به‌س���ه‌ر‬ ‫ده‌ربكه‌ن‪ ،‬نه‌یانتوان ‌‬ ‫ی هه‌رێمه‌وه‌‪،‬‬ ‫حكوم��� ‌هت‌و س���ه‌رۆكایه‌ت ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زۆر به‌مومته‌له‌كات ‌‬ ‫بۆیه‌ بازرگانیه‌ك ‌‬ ‫ئه‌م ‌واڵته‌و‌ه له‌ژێر ئه‌رزو س���ه‌ر ئه‌رزو‬ ‫ئاسمان كرا‪ ،‬س���ه‌رۆكایه‌تی‌ په‌رله‌مان‌و‬ ‫ی فاش���ل ب���ون‬ ‫ی كوردس���تان ‌‬ ‫كوتل��� ‌ه ‌‬ ‫به‌رامبه‌ر به‌ئۆپۆزس���یۆن‌و روداوی ‪17‬‬ ‫ش���وبات‌و دواتر ‪ 30‬حوزه‌ی���ران‪ ،‬ئه‌م‬ ‫ی‬ ‫فه‌ش���ه‌الن ‌ه س���ه‌رچاوه‌ك ‌هی‌ ته‌حالوف ‌‬ ‫ی‬ ‫ی پارت ‌‬ ‫س���تراتیجی‌ بو ك���ه‌ به‌قازانج ‌‬ ‫ت���ه‌واو ب���و‪ ،‬ده‌س���تی‌ به‌س���ه‌ر هه‌مو‬ ‫ی كوردستاندا گرتوه‌‪.‬‬ ‫روكنه‌ گرنگه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌غداش هه‌روا چونك ‌ه یه‌كێتی‌ جێگا ‌‬ ‫سه‌رۆك كۆماری‌ بۆ خۆی‌ پڕنه‌كرده‌و‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی مه‌زن ‌‬ ‫ی سیاس��� ‌‬ ‫م���ام جه‌الل پیاوێك ‌‬ ‫كورده‌ ده‌یزانی‌ چی‌ ده‌گوزه‌رێ‪ ،‬پێش‬ ‫ی كرد‬ ‫ی گه‌ور‌ه ‌‬ ‫نه‌خۆشكه‌وتنی‌ دو كار ‌‬ ‫یه‌كه‌می���ان لێنه‌س���ه‌ندنه‌وه‌ی‌ متمان ‌ه‬ ‫ی‬ ‫ی عێراق دار ‌‬ ‫ی چونك ‌ه ده‌یزان ‌‬ ‫له‌مالیك ‌‬ ‫به‌سه‌ر به‌ردیه‌وه‌ نامێنێ‌و كێشه‌كانیش‬ ‫ی كوردستانی‌ ده‌گرته‌وه‌‪ ،‬دوه‌میان‬ ‫به‌رۆك ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ده‌باش���ان) نزیكبونه‌وه‌ ‌‬ ‫(ئیتیفاقی ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی زۆربه‌ ‌‬ ‫ئه‌و دو هێ���ز‌ه هیواو ئاوات��� ‌‬ ‫ی نوێخواز بو‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫خه‌ڵكی‌ ك���ورد ‌‬ ‫ی‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ن���دی‌ هه‌ندێ س���ه‌ركرده‌ ‌‬ ‫ی نه‌ب���و بۆی ‌ه‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫ده‌سترۆیش���تو ‌‬ ‫ی ئه‌مه‌دا‬ ‫بێگیانیان كرد‪ .‬له‌په‌رچه‌كردار ‌‬ ‫‌وه‌فاداری‌ كوردایه‌تیه‌ نه‌كرد‪.‬‬ ‫ی تریش‬ ‫ی زۆر دڵره‌قان��� ‌ه گ���ۆڕان جارێك ‌‬ ‫مام جه‌الل‌و كاك مه‌س���عود گه‌م ‌ه ‌‬ ‫ی مام جه‌اللدا یه‌كێتیان كرد‌ه‬ ‫سیاسی‌ (ته‌حالوفی‌ س���تراتیجی‌)یان له‌ناحزور ‌‬ ‫له‌گه‌ڵ یه‌كدا كرد بۆ ئه‌وه‌ی‌ كوردستان ئامانج‪ ،‬ئه‌م دو هێز‌ه له‌یه‌كتر به‌ربون‌و‬ ‫ی ببه‌ن به‌رێوه‌‌و له‌به‌غدا یه‌ك نه‌یاره‌كه‌شیان سودمه‌ند كرد‪.‬‬ ‫به‌هاوبه‌ش ‌‬ ‫ی پ���ڕه‌ ل���ه‌گالن‌و‬ ‫یه‌كێت���ی‌ مێ���ژو ‌‬ ‫ی هه‌ردوالو‬ ‫ی پۆست ‌‬ ‫وتار بن‪ ،‬دابه‌شكردن ‌‬ ‫له‌هه‌ردو ش���وێن گرنگ بو به‌الیانه‌وه‌‪ ،‬هه‌س���تانه‌وه‌‌و ئه‌مجاره‌یان زۆر جیاواز‌ه‬ ‫ی عومر بێت‬ ‫ی ئیجابی م���ام جه‌الل س���ه‌د س���اڵ ‌‬ ‫ئ���ه‌م هاوپه‌یمانێتی���ه‌ خاڵ��� ‌‬ ‫ی‬ ‫ی گش���ت ‌‬ ‫ی جارێكی‌ تر‌وه‌كو س���كرتێر ‌‬ ‫ی ناوخۆ ‌‬ ‫هه‌بو له‌و‌هی‌ ترس���ی‌ ش���ه‌ڕ ‌‬ ‫ره‌وان���ده‌وه‌‪ ،‬له‌به‌غ���داو جێناكۆكه‌كان ناتوان���ێ كاره‌كانی‌ راپه‌رێنێ‪ ،‬خه‌لیفه‌و‬ ‫ی په‌نجا ساڵ ‌هی‌ كاك نه‌وشیروان‬ ‫یه‌ك‌وت���ار بون به‌ئۆپۆزسیۆنیش���ه‌و‌ه هاوڕێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی ب���و ئه‌وه‌تا له‌گردێكی‌ تره‌‪ ،‬جێگره‌و‌ه ‌‬ ‫حكوم ‌هت‌و په‌رله‌مان دروست بوه‌‪ ،‬كار ‌‬

‫یه‌كێت ‌ی مێژوی‌ پڕ‌ه‬ ‫له‌گالن‌و هه‌ستانه‌وه‌‌و‬ ‫ئه‌مجاره‌یان زۆر‬ ‫جیاوازه‌ مام جه‌الل‬ ‫سه‌د ساڵ ‌ی عومر‬ ‫بێت جارێك ‌ی تر‬ ‫‌وه‌كو سكرتێر ‌ی‬ ‫گشتی‌ ناتوانێ‬ ‫كاره‌كانی‌ راپه‌رێنێ‪،‬‬ ‫جێگره‌وه‌ ‌ی مام‬ ‫نه‌به‌هێرۆخان‬ ‫نه‌به‌كاك كۆسره‌ت‬ ‫نه‌به‌كاك به‌رهه‌م‬ ‫ده‌كرێت‬

‫مام نه‌به‌هێرۆخان نه‌به‌كاك كۆس���ره‌ت‬ ‫ی‬ ‫نه‌به‌كاك به‌رهه‌م ده‌كرێت‪ .‬خۆ ئه‌وه‌ ‌‬ ‫ی ده‌گرێته‌و‌ه ده‌بێت راستگۆ بێت بۆ‬ ‫جێ ‌‬ ‫ی‬ ‫ی بون‌و ده‌یویست چ ‌‬ ‫هه‌وڵه‌كانی‌ مام چ ‌‬ ‫ی‬ ‫بكات جارێ له‌ژیاندای ‌ه زۆربه‌تان درۆ ‌‬ ‫ی ئاماده‌نه‌بونی‌ مام‬ ‫له‌گه‌ڵ ده‌كه‌ن‪ ،‬دوا ‌‬ ‫ی ده‌ركه‌وت‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫ئه‌م سه‌ركردایه‌تی ‌ه ‌‬ ‫ی چه‌ن���د‌ه ج���ا‬ ‫هه‌ریه‌ك���ه‌و كه‌فائه‌ت��� ‌‬ ‫ناته‌باییه‌كه‌ش���یان له‌والوه‌‪ ،‬تائێستاش‬ ‫ئه‌مان���ه‌ له‌ناخیاندا هه‌س���ت به‌دۆڕان‌و‬ ‫فه‌ش���ه‌ل ناك���ه‌ن‪ ،‬بۆی ‌ه هه‌س���تانه‌و‌ه‬ ‫به‌ده‌س���تی‌ زۆرب ‌هی‌ ئه‌مان ‌ه زه‌حمه‌ته‌‪،‬‬ ‫ی یه‌كێتی‌ چه‌ند‬ ‫ئه‌م ده‌ستڕۆیش���توان ‌ه ‌‬ ‫ی بازرگانیكردن‌و‬ ‫س���اڵ ‌ه له‌دونیایه‌ك��� ‌‬ ‫ی‬ ‫خانه‌واده‌ ده‌وڵه‌مه‌ندك���ردن‌و ئالود‌ه ‌‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندیه‌كان���ی‌ خۆیان���ن‪ ،‬ئه‌مه‌ش‬ ‫ی‬ ‫ی ت���ر س���یناریۆ ‌‬ ‫‌واده‌كات جارێك��� ‌‬ ‫چاوه‌ڕوانك���راو ببینین���ه‌وه‌و زه‌لیلت���ر‬ ‫له‌ج���اران له‌گ���ه‌ڵ پارتی���دا حكومه‌ت‬ ‫ی‬ ‫پێكبێنن‪ .‬ئه‌مه‌ش هێند‌هی‌ تر یه‌كێت ‌‬ ‫ی‬ ‫بچ���وك‌و ره‌زیل ده‌كات‪ ،‬موش���كیل ‌ه ‌‬ ‫ی ئه‌م س���ه‌ركردایه‌تی ‌ه ئه‌وه‌ی ‌ه‬ ‫گ���ه‌وره‌ ‌‬ ‫نایه‌نه‌وێت‌و ناتوانن ببن به‌ئۆپۆزسیۆن‪،‬‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كێتیش به‌ته‌ما ‌‬ ‫ی ماڵ ‌‬ ‫بۆ چاككردن ‌‬ ‫ی‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫ی هه‌ستانه‌وه‌ ‌‬ ‫پلنیۆمن ك ‌ه داد ‌‬ ‫ی‬ ‫ی رێگ ‌ه ‌‬ ‫پێنادرێت‪ ،‬ئێو‌ه ب���ون ماندو ‌‬ ‫ی له‌ك���وێ نه‌به‌ردییه‌ك بوبێ‬ ‫كوردایه‌ت ‌‬ ‫یه‌كێتی‌ لێبوه‌‪ ،‬له‌ن���او هه‌ژاراندا بون‪،‬‬ ‫له‌گه‌ڵ خۆشی‌‌و ناخۆشی‌ میلله‌تدا بون‪،‬‬ ‫ی ده‌وڵه‌مه‌نده‌ به‌مێژوی‌‪ ،‬به‌پاكی‌‪،‬‬ ‫یه‌كێت ‌‬ ‫به‌كوردایه‌تی‌‪ ،‬لێبڕاوان ‌ه ده‌توانن بچنه‌و‌ه‬ ‫ناو ‪ 18‬هه‌زار ماڵه‌ شه‌هیدو ماڵ ‌ه ئه‌نفال‪،‬‬ ‫ی بۆ مناڵه‌كانیان سه‌رف‬ ‫ی یه‌كێت ‌‬ ‫پار‌ه ‌‬ ‫بك���ه‌ن با خوێنده‌وارو خ���اوه‌ن دوارۆژ‬ ‫بن‪‌،‬واز له‌پۆستی‌ حكومی‌‌و ئیداریه‌كان‬ ‫ی‬ ‫بێنن بۆ خه‌ڵكی‌ خوێنده‌وارو به‌توانا ‌‬ ‫خانوه‌ قوڕه‌كان‪.‬‬ ‫ئاس���ان ‌ه گه‌ڕان���ه‌وه‌ بۆ ن���او خه‌ڵك‬ ‫ی‬ ‫ی ئ���ازاو بوێ���ر‌و لێبڕان ‌‬ ‫ب���ه‌اڵم بڕیار ‌‬ ‫ئه‌وێ���ت‪ ،‬عێراق‌و ناوچه‌ك���ه‌ له‌به‌رده‌م‬ ‫ی هه‌مو الیه‌ك ‌ه‬ ‫گۆڕاندایه‌ بۆی ‌ه له‌ئه‌ستۆ ‌‬ ‫ئ���ه‌م‌واڵت��� ‌ه بپارێزن‪ .‬مێ���ژو زۆر رق‌و‬ ‫ی لێهاتو‌ه‬ ‫ی بۆ جێهێش���توین‌و‌وا ‌‬ ‫كین ‌ه ‌‬ ‫ی‬ ‫ی خه‌ڵك ‌‬ ‫ته‌بای���ی‌‌و خۆشه‌ویس���تی‌ ال ‌‬ ‫ی رۆژ به‌ره‌و‬ ‫ئه‌م كوردستان ‌ه رۆژ له‌دوا ‌‬ ‫ی‬ ‫ی حیزبایه‌ت ‌‬ ‫نه‌مان ده‌چێ���ت‌و ئینتیما ‌‬ ‫مه‌زنتره‌ له‌ئینتیما بۆ‌واڵت‪ .‬ئه‌وه‌ی‌ رق‬ ‫بچێنێت نه‌هامه‌تی‌ ئه‌دورێته‌وه‌‪.‬‬


‫کۆمه‌اڵیه‌تی ‪komalayatyawene@gmail.com‬‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪17‬‬

‫مندااڵن لەئامێزی شەقامەکاندا رۆژ بەڕێدەکەن‬ ‫ئا‪ :‬سارا قادر‬ ‫خۆرەتاو هەمو رۆژێ دەبێتە هاوڕێگەی‬ ‫ئەو مندااڵنەی کە جگە لەسەر‬ ‫شەقام‌و سواڵکردن‌و کۆکردنەوەی پارە‬ ‫هیچی تر نازانن‪ .‬ئەوان بێئاگایانە‬ ‫لەمافە سەرەتاییەکانی خۆیان رۆژانە‬ ‫لەالیەن گەورەکان‌و دایک‌و باوکانەوە‬ ‫بەکاردەهێنرێن‌و سواڵیان پێدەکرێت‪.‬‬

‫رۆژانە له‌هەشتی‬ ‫بەیانییەوە لەگەڵ‬ ‫خێزانەکەی‪،‬‬ ‫چوار کچ‌و دو‬ ‫کورەکەیدا دێنە‬ ‫سەر شەقامەکان‌و‬ ‫هەریەکە‬ ‫به‌بیانوی پاکەتێ‬ ‫بنێشت یان‬ ‫هەرشتێکی‬ ‫تر تا دەمەو‬ ‫ئێوارە خەریکی‬ ‫سواڵکردن دەبن‬

‫فاتیمەی تەمەن دە ساڵ‪ ،‬قژی تەواو‬ ‫بەهەتاوو گەرمای رۆژ هەڵکڕوزابو‪ ،‬وەک‬ ‫منداڵێکی نائارام هەمو جوڵەی لەش‌و‬ ‫دو قاچ‌و دو دەس���تە باریکەکەی وەک‬ ‫بوکێکێ سەماکار لەنێو ئۆتۆمبێلەکاندا‬ ‫یاری دەک���ردو هەمو دڵخۆش���یەکەی‬ ‫ئ���ەو کاتانە بو کە گڵۆپە س���ورەکانی‬ ‫ترافیکەکان دابگیرس���ێت ت���ا لەدرزی‬ ‫پەنجەرەکان���ەوە بتوانێ���ت ویژدان���ی‬ ‫ش���ۆفێرو سەرنش���ینەکان بجۆڵێنێ‌و‬ ‫چەند دوسەدو پەنجا دیناری‌و هەزاریی‬ ‫کۆبکاتەوە‪.‬‬ ‫فاتمە کە لەس���ەر شەقامی سەرەکی‬ ‫الی زانکۆی سلێمانی وەستابو‪ ،‬هەر کە‬ ‫ئۆتۆمبێلەکان رادەوەستان بەپەله‌خۆی‬ ‫دەک���رد بەنێو ری���زە وەس���تاوەکانداو‬ ‫لەپەنج���ەرە داخراوەکان���ی دەداو‬ ‫بەدەنگێک���ی نوزەڵەی پڕ لەپاڕانەوەوە‬ ‫دەیگ���وت" توخ���وا خێرێک���م پێبکەن‬ ‫ئاوارەین‌و هیچمان نیی���ە" ‪ ،‬هەر لەوە‬ ‫تەواو دەبو بەپرتاو دەڕۆیش���ت بۆ الی‬ ‫ئۆتۆمبێلی دوای ئەو هەمان شتی دوبارە‬ ‫دەکردەوە تا ئۆتۆمبێلەکان دەکەوتنەوە‬ ‫جوڵە‪ ،‬ئ���ەوکات بەهەڵ���ەداوان خۆی‬ ‫فۆتۆ‪ :‬رامان‬ ‫ ‬ ‫دەگەیاندەوە لێواری شۆس���تەکە ئنجا مندااڵن بۆ سواڵکردن به‌کارده‌هێنرێن‬ ‫بەدەس���ت‌و قاچی ڕێبواراندا دەنوسا تا‬ ‫پارەی بدەنێ‪.‬‬ ‫لەگ���ەڵ خێزانەک���ەی‪ ،‬چ���وار کچ‌و دو دینار پەیدا دەکەن‌و ش���ه‌وی تەنها سی دەستگێڕو شتفرۆش نین بەڵکو ئێستا وتوە پەنجەرەکەم پاکمەکەرەوە بەردێ‬ ‫ئ���ەو كچ���ە لەگ���ەڵ باوکی���دا ئەو دەبێت‌و دواتر بگەڕێنەوە ‪.‬‬ ‫ماجد له‌موس���ڵ خەریکی کارگوزاری کورەکەیدا دێنە س���ەر ش���ەقامەکان‌و هەزار دیناری لێدەدەن به‌هۆتیل سۆما مۆدێلێکی تر له‌سواڵیان داناوە ئەویش له‌دەستیدا بوەو راستەوخۆ پەنجەرەکەی‬ ‫ش���ەقامەیان گرتبو‪ ،‬باوکی به‌قاچێکی‬ ‫پاککردن���ەوەی جام���ی ئۆتۆمبێلەکانە بۆ شکاندوەو وتی" بەاڵم سەیر لەوەدابو‬ ‫ش���ەلەوە به‌هەمانش���ێوەی کچەک���ەی بوەو دوای ئەوەش سندوقێکی داناوەو هەریەکە به‌بیانوی پاکەتێ بنێشت یان لەناو بازاڕی ئەسحابه‌سپی‪.‬‬ ‫س���ەبارەت بەوەی بۆچی زۆرێک لەم به‌پارچەی���ەک پەڕۆ ت���ا لەبەرامبەریدا کە به‌پۆلیسی هاتوچۆم وت‪ ،‬وتی هیچ‬ ‫سەرنشینەکانی ئاگاداردەکردەوە لەوەی جگەرەی فرۆش���توە‪ ،‬بەاڵم وەک خۆی هەرشتێکی تر تا دەمەو ئێوارە خەریکی‬ ‫سوڵکەرانە ڕو له‌شاری سلێمانی دەکەن‪ ،‬پ���ارە وەربگرن‪ ،‬س���یان له‌منداڵەکانی ئەمرێکم پێ نییە تا دەس���تگیری بکەم‬ ‫ک���ە پاکەتێ بنێش���تی پێی���ەو بەڵکو وت���ی" ژیانم���ان لەوێ زۆر گ���ران بو‪ ،‬سواڵکردن دەبن‪.‬‬ ‫ماجد وەک خۆی باس���ی کرد رۆژانە ماجد وتی" ماڵی براک���ەم له‌هەولێرن‪ ،‬ماجد ئەو کارە دەکەن‌و پارەیەکی باش وازی لێبهێنی باشترە"‪.‬‬ ‫لێیبک���ڕن‪ ،‬بەاڵم ئەو ل���ەو رێگەیەوەو تیرۆریست شارەکەی کاولکردوە کەس‬ ‫ب���ەاڵم ماجد نکۆڵ���ی دەکات لەوەی‬ ‫بەهۆی فرۆش���تنی ش���تەوە دەیویست ناوێرێت سەردەربهێنێت له‌ترسی ئەوان‪ ،‬پەنجاو پێن���ج هەزار ت���ا حەفتاوپێنج ئەوان پێیانوتم کە بێمە ئێرە چونکە لێرە پەیدا دەکەن‪ .‬بەاڵم به‌گش���تی خەڵکی‬ ‫سواڵەکەی تەواو بکات‪ .‬ماجیدی باوکی جگ���ە لەوەش من خاوەن���ی خێزانێکی هەزار دینار پەی���دا دەکات ئەمە جگە خەڵک به‌ویژدانترو دەس���تکراوەترن بۆ زۆر نیگەران���ن له‌بێدەربەس���تی دەزگا ک���ە منداڵەکان���ی ئەو ب���ۆ جارێکیش‬ ‫فاتمە کە تەمەنی ‪ ٣٨‬س���اڵە‪ ،‬خاوەنی هەش���ت کەس���یم ئێواران لەسەر لەتێ له‌خێزانەکەی کە حەوت کەسن‌و هەمان هەژاران‪ ،‬حکومەتیش زۆر فشار ناکات‌و حوکمیەکان له‌دیاردەیەکی لەو جۆرەدا‪ ،‬ئازاری خەڵکیان دابێت‌و تەنها هەژاری‬ ‫ش���ەش منداڵ���ە‪ ،‬ئەو به‌وت���ەی خۆی ن���ان له‌ماڵی ئێم���ە دەب���وە قیامەت‪ ،‬کار دەکەن‪ ،‬تەنه���ا فاتمەی کچی چل ئەگەر کاری خراپ نەکەیت دەستگیرت چونکە زۆرێک لەوانە شۆفێرە کچەکان گەیاندونیەتیە ئەو دۆخە هەربۆیە تاکە‬ ‫ماوەی پازدە رۆژێکە له‌موسڵەوە بەرەو بۆیە ناچارب���وم م���اڵ جێبهێڵم‌و لێرە تا پەنجا ه���ەزار پەی���دا دەکات‪ ،‬واتە ناک���ەن ب���ەاڵم له‌هەولێ���ر حکوم���ەت بێزاردەکەن‪ ،‬ش���ەونم عەلی تەمەن ‪ ٢٨‬هیوای فاتم���ەی کچی ماج���د ئەوەیە‬ ‫خێزانێکی سواڵکەر به‌کۆی گشتی رۆژی زۆر تون���دەو ئ���ازاری س���واڵکەرەکان ساڵ باسی لەوەکرد کە شەوێک له‌کاتی بگەڕێتەوە بۆ قوتابخانەو چیتر س���واڵ‬ ‫س���لێمانی هات���وەو دەیەوێت ماوەیەک سواڵبکەم"‪.‬‬ ‫ئەو پیاوە رۆژانە له‌هەشتی بەیانییەوە سێس���ەدو هەش���تا بۆ چوارسەد هەزار دەدات"‪ .‬ئ���ەو س���واڵکەرانە تەنه���ا گەڕانەوەیدا بۆ ماڵ���ەوە کە به‌کوڕێکی نەکات‪.‬‬ ‫بمێنێتەوە تا کەمێک باری دارایی باش‬

‫كچان بۆ خۆپاراستن چه‌قۆ هه‌ڵده‌گرن‬ ‫ئا‪ :‬ناهیده‌‬ ‫پێده‌چێت سه‌رده‌مێكی خراپ‬ ‫تێكه‌وتبین‪ ،‬ئه‌گه‌ر جاران ناوی‬ ‫كوڕانمان ببیستایه‌ كه‌ خه‌ریكی‬ ‫شه‌ڕه‌ چه‌قۆن‌و چه‌قۆیان پێیه‌‬ ‫پێمان سه‌یر نه‌ده‌بو‪ ،‬به‌اڵم ئێستا‬ ‫هیچ مایه‌ی‌ سه‌رسوڕمان نیه‌ كه‌‬ ‫به‌شێك له‌كچان چه‌قۆ به‌كارده‌هێنن‌و‬ ‫ته‌نانه‌ت هه‌ندێكیان ده‌ڵێن "بۆ‬ ‫به‌رگریكردن له‌خۆیان له‌كاتی گونجاودا‬ ‫به‌ركاریده‌هێنن"‪.‬‬ ‫چه‌ق����ۆ بۆته‌ چه‌ك����ی به‌رگری كچان‌و‬ ‫له‌رێگاوب����ان‌و ته‌نان����ه‌ت زانكۆش����دا‬ ‫به‌كارێده‌هێن����ن ب����ه‌الی ئافره‌تان����ه‌وه‌‬ ‫هه‌ڵگرتنی چه‌ق����ۆ كارێك����ی ناچارییه‌‬ ‫تاله‌كاتی پێویس����تدا به‌رگری له‌خۆیان‬ ‫بكه‌ن‪.‬‬ ‫هان����ا كه‌ری����م‪ ،‬ته‌مه‌نی ‪ 19‬س����اڵه‌و‬ ‫خوێن����دكاری یه‌كێ����ك له‌خوێندنگاكانی‬ ‫س����لێمانیه‌ ئه‌و كچه‌ سوروس����پیه‌ وه‌ك‬ ‫ ‬ ‫باس����ی ده‌كات زۆرج����ار چه‌ق����ۆ له‌ناو ئه‌و کچانه‌ی دره‌نگ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌ چه‌قۆ هه‌ڵده‌گرن‬ ‫جانتاكانی����دا هه‌ڵده‌گرێ����ت‪ .‬تا له‌كاتی‬ ‫پێویس����تدا به‌كاریبهێن‌و ئ����ه‌و ده‌ڵێت‪ :‬هی����چ گرفتێ����ك نه‌بۆت����ه‌وه‌‪ .‬له‌كاتێكدا جێ����ی متمانه‌ نی����ه‌و ئافره‌تیش ناچاره‌‬ ‫ئه‌گه‌ر ناچاربوم زۆر به‌المه‌وه‌ ئاس����اییه‌ كچێكی وه‌ك سه‌وسه‌ن هادی ‪ 16‬سااڵن‪ ،‬چه‌قۆ هه‌ڵبگرێت‪.‬‬ ‫یه‌كێك ل����ه‌و كچانه‌ باس له‌وه‌ ده‌كات‬ ‫به‌كاریبهێنم‪ ،‬هه‌رچه‌ن����ده‌ ده‌زانن ئه‌مه‌ ئه‌وه‌ ناشارێته‌و‌ه له‌كاتی چونی بۆ بازاڕ‌و‬ ‫كارێك����ی گونجاو نیه‌ ب����ه‌اڵم خراپیش ش����وێنانی دور خه‌می خۆی ده‌خوات‌و جارێ����ك ك����ه‌ س����واری ته‌كس����ی بوه‌‬ ‫بۆك����س خه‌نجه‌رێكی براك����ه‌ی ده‌بێته‌ ش����ۆفێره‌كه‌ ویس����تویه‌تی بۆ شوێنێكی‬ ‫نیه‌‪.‬‬ ‫به‌پێچه‌وانه‌ی هاناوه‌ س����ارای هاوڕێی هاوس����ه‌فه‌ری‪ .‬به‌اڵم ب����ۆ قوتابخانه‌ی تری به‌رێت ئه‌میش چه‌قۆكه‌ی ده‌رهێناوه‌‬ ‫ئاماده‌نی����ه‌ چه‌قۆ هه‌ڵبگرێ����ت‌و ئه‌و بۆ نابات‌و له‌خۆی دورده‌خاته‌وه‌ ئه‌ویش بۆ خستویه‌تیه‌ سه‌ر ملی تا كابرا ناچاربوه‌‬ ‫بیگه‌یه‌نێته‌ ش����وێنی مه‌به‌س����تی خۆی‪،‬‬ ‫چاره‌سه‌ری ئه‌وه‌ی روبه‌ڕوی هیچ جۆره‌ ئه‌وه‌ی گرفتی بۆ دروست نه‌كات‪.‬‬ ‫هه‌ندێ����ك له‌دای����كان هێما ب����ۆ ئه‌و‌ه ئه‌مه‌ چیرۆكی چاوان تۆفیقه‌‪.‬‬ ‫دۆخێكی نه‌خ����وازراو نه‌بێته‌وه‌ په‌نا بۆ‬ ‫ژوان مه‌جید كه‌ ئه‌مس����اڵ خوێندنی‌‬ ‫ئ����ه‌وه‌ ده‌بات له‌رێ����گا قه‌ره‌باڵغه‌كانه‌وه‌ ده‌ك����ه‌ن زۆر به‌الیان����ه‌وه‌ ئاس����اییه‌ كه‌‬ ‫بڕوات‌و وتیش����ی‪ :‬هه‌رگیزی����ش به‌ته‌نیا كچه‌كانی����ان چه‌قۆ هه‌ڵبگرێ����ت‪ .‬كافیه‌ زانكۆی ته‌واوك����ردوه‌ باس له‌وه‌ ده‌كات‬ ‫سواری ته‌كس����ی نابم‪ .‬سارا باس له‌وه‌ عه‌ب����دواڵ ئ����ه‌وه‌ ده‌خات����ه‌ڕو كه‌ خۆی به‌رده‌وام ه����اوڕێ كچه‌كه‌ی‌ چه‌قۆیه‌كی‬ ‫ده‌كات ئه‌م ش����ێوازه‌ی به‌كاریده‌هێنێت هان����ده‌ری كچه‌كه‌یه‌تی بۆ ئه‌وه‌ی چه‌قۆ پێبوه‌ به‌مه‌به‌س����تی خۆپاراستنی‪ ،‬ئه‌و‬ ‫زۆر تیایدا س����ه‌ركه‌وتو بوه‌ی روبه‌ڕوی هه‌ڵبگرێت‌و وتیش����ی‪ :‬كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ سه‌رسوڕمانی خۆش����ی له‌و نیشاندا كه‌‬

‫چونكه‌ خوێندنگا شوێنێكی سه‌المه‌ته‌‌و‬ ‫هه‌روه‌ه����ا به‌كارهێنان����ی چه‌قۆ كارێكی‬ ‫نه‌شیاوه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ی له‌باتی كێشه‌كان‬ ‫چاره‌سه‌ربن گه‌وره‌ترو ئاڵۆزتری ده‌كات‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها توێژه‌ری كۆمه‌اڵیه‌تی‪ ،‬دڵشاد‬ ‫حه‌مه‌س����اڵح‪ .‬پێیوایه‌ هه‌ڵگرتنی چه‌قۆ‬ ‫له‌الیه‌ن ئافره‌تانه‌وه‌ جا به‌مه‌به‌ست بێ‬ ‫یان بێمه‌به‌ست به‌پێی جۆری حاڵه‌ته‌كه‌‬ ‫ده‌گۆڕێت‪ ،‬ده‌ش����ڵێت ئه‌‌و حاڵه‌ته‌ زیاتر‬ ‫له‌ئه‌وروپا زۆره‌ به‌حوكمی ئه‌وه‌ی زیاتر‬ ‫ده‌ستدرێژی ده‌كرێته‌ س����ه‌ر ئافره‌تان‌و‬ ‫ئه‌وانی����ش ناچ����ارن وه‌ك به‌رگریی����ه‌ك‬ ‫له‌خۆی����ان چه‌قۆ ی����ا ه����ه‌ر ئامێرێكی‬ ‫تایب����ه‌ت له‌گ����ه‌ڵ خۆی����ان هه‌ڵبگرن‌و‬ ‫ده‌ش����ڵێت ئه‌م حاڵه‌ته‌ له‌كوردس����تان‬ ‫به‌ش����ێوه‌یه‌كی كه‌متر به‌رچاوده‌كه‌وێت‌و‬ ‫ده‌ش����ڵیت ده‌بێت حكوم����ه‌ت ڕۆڵێكی‬ ‫به‌رچاوی هه‌بێت تا ئارامی‌و سه‌المه‌تی‬ ‫به‌رقه‌رار ب����كات‪ ،‬تا چیت����ر ئافره‌تان‬ ‫بیر ل����ه‌وه‌ نه‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ خۆیان به‌رگری‬ ‫له‌خۆیان بك ‌هن‌و حكومه‌تێكیان له‌پشت‬ ‫بێت‪ .‬له‌هه‌مانكاتدا سه‌ركه‌وت ئه‌حمه‌د‪،‬‬ ‫فۆتۆ‪ :‬ئینته‌رنێت‬ ‫وته‌بێژی پۆلیس����ی سلێمانی‪ ،‬ڕایگه‌یاند‬ ‫هی����چ حاڵه‌تێك����ی ل����ه‌و ش����ێوه‌یه‌یان‬ ‫یه‌كه‌مجار چه‌قۆی پێبوه‌‪ ،‬به‌اڵم ئێس����تا به‌شێوه‌یه‌كی‌ یاساییتر به‌رگری له‌خۆیان پێنه‌گه‌یش����توه‌ ك����ه‌ خوێندكارانی كچ‬ ‫به‌الیه‌وه‌ ئاس����اییه‌و وتیش����ی‪ :‬ئه‌وه‌ بۆ بكه‌ن چونكه‌ به‌ڕاس����تی چاره‌س����ه‌ری چه‌قۆ یان هه‌ر ئامێرێكی تر بۆ به‌رگری‬ ‫ئه‌وه‌یه‌ كچان ده‌یانه‌وێت‬ ‫كێشه‌ به‌كێش����ه‌ ناكرێت‪ .‬به‌هه‌مانشێوه‌ به‌كارهێنابێت ئه‌وه‌شی خسته‌ڕو ئه‌گه‌ر‬ ‫‌یی‬ ‫ه‬ ‫ئاماد‬ ‫‌ری‬ ‫ه‬ ‫‌ب‬ ‫ه‬ ‫پارێزراوتربن‪ .‬به‌ڕێو‬ ‫به‌ڕێوه‌ب����ه‌ری ئاماده‌ی����ی بازرگان����ی له‌هه‌ر خوێندنگایه‌ك كێش����ه‌و گرفتێك‬ ‫‌لی‬ ‫ه‬ ‫‌الو‬ ‫ه‬ ‫م‬ ‫‌لسوم‬ ‫ه‬ ‫كوردس����تانی كچان‪ ،‬ك‬ ‫سلێمانی كچان‪ ،‬كه‌ژاڵ مه‌عروف‪ ،‬ئاماژه‌ ڕوبدات له‌الیه‌ن خوێندنگاكانه‌وه‌ داوامان‬ ‫هیچ‬ ‫���تا‬ ‫�‬ ‫تائێس‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫به‌ئاوێن����ه‌ی ڕاگه‌یاند ك‬ ‫ب����ه‌وه‌ ده‌كات كه‌ له‌خوێندنگاكه‌یدا هیچ لێبكرێت ئاماده‌ین هه‌مو جۆره‌ پشكنینێك‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫ك‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌بو‬ ‫ه‬ ‫ن‬ ‫‌یان‬ ‫ه‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫���ێو‬ ‫حاڵه‌تێك����ی له‌و ش�‬ ‫حاڵه‌تێك����ی له‌و ش����ێوه‌ی نه‌بوه‌ به‌اڵم ئه‌نجامبده‌ین بۆ هه‌ر جۆره‌ ڕوداوێك كه‌‬ ‫‌خۆی‬ ‫ه‬ ‫ل‬ ‫���ردن‬ ‫�‬ ‫‌رگریك‬ ‫ه‬ ‫خوێندكاری����ك بۆب‬ ‫وت����ی جارێكی����ان ئاگاداركرام����ه‌وه‌ كه‌ ڕوبدات‪ ،‬ئاماژه‌ ب����ه‌وه‌ش ده‌كات ڕه‌نگه‌‬ ‫بێگومان‬ ‫‌شڵێت‬ ‫ه‬ ‫د‬ ‫پێگرتبێت‪،‬‬ ‫چه‌قۆمان‬ ‫خوێندكارێ����ك ل����ه‌ده‌ره‌وه‌ی خوێندنگا ئه‌گ����ه‌ر خوێندكارێكی كچ چه‌قۆ یا هه‌ر‬ ‫���اكانی‬ ‫�‬ ‫یاس‬ ‫دژی‬ ‫���ۆ‬ ‫�‬ ‫‌ق‬ ‫ه‬ ‫چ‬ ‫���ی‬ ‫هه‌ڵگرتن�‬ ‫چه‌قۆی پێبوه‌ منیش ئاگادارم كرده‌وه‌ ئامێرێك����ی تری پێبێ����ت به‌ڕێوه‌به‌ر یا‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫‌گ‬ ‫ه‬ ‫ئ‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫چونك‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫���‬ ‫�‬ ‫فێركردن‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌رد‬ ‫پ����ه‌روه‬ ‫كاری ل����ه‌و ش����ێوه‌یه‌ دوباره‌نه‌كات����ه‌وه‌ یاریده‌ده‌رو مامۆستا پێیبزانن چه‌قۆكه‌ی‬ ‫‌ی‬ ‫ه‬ ‫���‬ ‫�‬ ‫كێش‬ ‫‌كاربهێنرێت‬ ‫ه‬ ‫ب‬ ‫‌ش‬ ‫ه‬ ‫‌قۆی‬ ‫ئه‌و چه‬ ‫پێویس����ت ن����اكات ك����ه‌ خوێن����دكاران لێوه‌ربگ����رن‌و چاوپۆش����ی لێبكرێ����ت‌و‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫پێویست‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫بۆی‬ ‫ه‬ ‫‌‬ ‫‌و‬ ‫ه‬ ‫‌وێت‬ ‫ه‬ ‫‌ك‬ ‫ه‬ ‫لێد‬ ‫‌تری‬ ‫گه‌وره‬ ‫به‌مه‌به‌س����تی پاراس����تنی خۆیان چه‌قۆ ئاگاداربكرێت����ه‌وه‌ كه‌ جارێكی تر له‌گه‌ڵ‌‬ ‫‌تێك‬ ‫ه‬ ‫ئافر‬ ‫‌و‬ ‫چ‬ ‫���‬ ‫�‬ ‫ك‬ ‫‌ر‬ ‫ه‬ ‫ه‬ ‫یا‬ ‫���دكاران‬ ‫خوێن�‬ ‫له‌گ����ه‌ڵ خۆیاندا بهێنن����ه‌ قوتابخانه‌كان خۆی‌ هه‌ڵینه‌گرێته‌وه‌‪.‬‬

‫جارێك كه‌ سواری‬ ‫ته‌كسی بوه‌‬ ‫شۆفێره‌كه‌ ویستویه‌تی‬ ‫بۆ شوێنێكی تری‬ ‫به‌رێت ئه‌میش‬ ‫چه‌قۆكه‌ی ده‌رهێناوه‌‬ ‫خستویه‌تیه‌ سه‌ر ملی‬ ‫تا كابرا ناچاربوه‌‬ ‫بیگه‌یه‌نێته‌ شوێنی‬ ‫مه‌به‌ستی خۆی‬


‫‪18‬‬

‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫"ئیش مه‌كه ببه به‌پارتی"‬ ‫سه‌ردار عه‌زیز‬ ‫ئ����ه‌و دێ����ڕه‌ی س����ه‌ره‌وه یه‌كێک����ه‬ ‫له‌دروش����مه زاره‌کیه‌كانی بانگه‌شه‌ی‬ ‫هه‌ڵبژاردن له‌الیه‌ن پارتی دیموکراتی‬ ‫کوردس����تان‪ .‬ئه‌و دروشمه له‌بانگێک‬ ‫ده‌چێت له‌الیه‌ن پارتێکی سیاسیه‌وه بۆ‬ ‫که‌سێکی کاركه‌ر‪ .‬جۆرێکه له‌موژده‌ی‬ ‫رزگارب����وون‪ ،‬به‌كۆتاییهاتن����ی کار‪،‬‬ ‫به‌ده‌س����تپێکردنی ژیانی به‌هه‌شتیانه‪.‬‬ ‫ئه‌م داخوازیه‪ ،‬ئه‌م دروش����مه‪ ،‬کرۆکی‬ ‫سیسته‌می سیاسی‌و ئابوری‌و هه‌روه‌ها‬ ‫ته‌ماحی پارتێکی سیاسی ده‌رده‌خات‬ ‫بۆ مامه‌ڵه‌کردن له‌گه‌ڵ مرۆڤ‌و کارکه‌رو‬ ‫کایه‌ی کۆمه‌اڵیه‌تی‌و ئابوری‌و سیاسی‬ ‫ئه‌م واڵته‪.‬‬ ‫ئه‌و بانگ����ه‌ی س����ه‌ره‌وه له‌کاتێکدا‬ ‫دێڕێک����ه له‌میانه����ی‌ گفتوگۆیه‌ک����دا‬ ‫له‌هه‌مانکات����دا س����یخناخه به‌مان����ای‬ ‫سیمبوڵیی قورس‪ .‬ئه‌م دێڕه ده‌كرێت‬ ‫وه‌ك چه‌مکێ����ک له‌هه‌مانکات����دا وه‌ك‬ ‫کلیلێ����ک به‌كاربێت ب����ۆ خوێندنه‌و‌ه‌ی‬ ‫دۆخی ئابوری‌و کۆمه‌اڵیه‌تی‌و سیاسی‬ ‫کۆمه‌ڵگای ئه‌مڕۆی کوردستان‪.‬‬ ‫ئه‌م دێ����ره له‌نێوان دوو که‌س����دایه‬ ‫یه‌كێکی����ان کرێکارێک����ه ک����ه ئی����ش‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌ویتریان ئه‌ندام یان کادیری‬ ‫پارتێکی سیاسیه که کرێکاری ناکات‪.‬‬ ‫یه‌كه‌م مان����ای ئه‌م دێره له‌وه‌دا خۆی‬

‫ده‌رده‌خات که پارتیبوون خۆش����تره‬ ‫له‌کرێکاریک����ردن‪ .‬ب����وون به‌ئه‌ندامی‬ ‫پارت����ی دیموکراتی کوردس����تان یانی‬ ‫رزگاربوون له‌ئازاری ئیشکردن‪ .‬لێر‌ه‌دا‬ ‫هه‌ر ئه‌وه‌نده‌مان به‌س����ه ک����ه وێنای‬ ‫ئه‌وه‌ بکه‌ی����ن که ئی����ش یانی ئێش‪،‬‬ ‫له‌هه‌مانکات����دا پارتیب����وون یان بوون‬ ‫به‌ئه‌ندامی پارتی یانی کۆتایی ئێش‪.‬‬ ‫هه‌‌روه‌ها رس����ته‌كه ره‌هه‌ندی ئابوری‌و‬ ‫فاینانس����ی هه‌ی����ه به‌وه‌ی که‌س����ێکی‬ ‫ئه‌ندامی پارتی داهات‌و ده‌س����تکه‌وتی‬ ‫زیاتره له‌که‌س����ێکی کارکه‌ر‪ .‬ده‌كرێت‬ ‫له‌هه‌مانکات����دا ئ����ه‌وه‌ش بخوێنرێته‌وه‬ ‫ک����ه کرێکاریکردن وه‌ك مه‌ترس����یه‌ک‬ ‫ده‌بینرێت بۆ س����ه‌ر پارتیبوون‪ .‬گه‌ر‬ ‫دروشمی کۆمۆنیسته‌کان له‌رابووردوودا‬ ‫بانگه‌ش ‌ه بوو بۆ یه‌كبوونی کرێکارانی‬ ‫جیه����ان‪ ،‬ئ����ه‌وا دروش����می پارتێکی‬ ‫سیاس����ی تێک����ه‌ڵ به‌ده‌ره‌به‌گایه‌تی‌و‬ ‫س����ه‌رمایه‌داری له‌ئه‌مرۆی کوردستاندا‬ ‫به‌پشتبه‌ستن به‌داهاتی زۆری سامانی‬ ‫ژێ����رزه‌وی‪ ،‬کۆتاییهاتنی کاره‌و بوونی‬ ‫سه‌رجه‌م کرێکارانه به‌ئه‌ندام‌و ده‌ست‌و‬ ‫پێوه‌ند‪ .‬ئه‌م ره‌هه‌نده‌یه که مرۆڤ وه‌ك‬ ‫بوونه‌وه‌رێکی کارک����ه‌ر‪ ،‬به‌رهه‌مهێن‪،‬‬ ‫خاوه‌نبژێوی ده‌س����تی خۆی س����وك‌‬ ‫ده‌کرێت به‌جۆرێک سه‌ربه‌خۆییبوونی‬ ‫وه‌ك مرۆڤێک ده‌که‌وێته‌ مه‌ترسیه‌وه‪.‬‬ ‫که‌‌م����رۆڤ چی����دی خاوه‌نبژێوی یان‬ ‫نان����ی خۆی نه‌بێت چی����دی ناتوانێت‬ ‫مرۆڤێکی سیاسی بێت‪ .‬دووفاقیی ئه‌م‬ ‫دێره له‌وه‌دایه له‌کاتێکدا بانگه‌ش����ه‌یه‬ ‫ب����ۆ ب����وون به‌ئه‌ندام����ی پارتێک����ی‬ ‫سیاس����ی له‌هه‌مانکاتدا بانگه‌ش����ه‌یه‬ ‫بۆ ناسیاس����یبوون‪ .‬چونکه له‌کرۆکی‬ ‫بانگه‌ش����ه‌كه‌دا یانی چی����دی تۆ وه‌ك‬ ‫بوونێک سه‌ربه‌خۆبوونت نابێت ده‌بیته‬ ‫ئه‌ندامێ����ک له‌ب����ری بڕێک پ����اره‪ ،‬که‬

‫ئیش یانی ئێش‪،‬‬ ‫پارتیبوون یان‬ ‫بوون به‌ئه‌ندامی‬ ‫پارتی یانی‬ ‫کۆتایی ئێش‬ ‫رسته‌كه ره‌هه‌ندی‬ ‫ئابوری‌و فاینانسی‬ ‫هه‌یه به‌وه‌ی‬ ‫که‌سێکی ئه‌ندامی‬ ‫پارتی داهات‌و‬ ‫ده‌ستکه‌وتی زیاتره‬ ‫له‌که‌سێکی کارکه‌ر‬ ‫له‌کۆتاییدا ته‌نها رۆڵی سه‌ربازێک یان‬ ‫په‌یڕه‌وکه‌رێک ده‌بینیت دژ به‌خواستی‌‬ ‫خ����ۆت‪ .‬به‌مانایه‌كیت����ر له‌مرۆڤێک����ی‬ ‫خاوه‌ن بوونه‌وه ده‌بیته که‌س����ێک که‬ ‫بوونی سیاسیت له‌الیه‌ن ئه‌وانیتره‌وه‬ ‫داده‌رێژرێت‪ .‬ئ����ه‌م دێره له‌هه‌مانکاتدا‬ ‫پۆلێنه ئه‌رستۆییه‌كه‌مان یاد ده‌خاته‌وه‬ ‫که ژیان دابه‌ش����ده‌کات به‌سه‌ر زووێ‌و‬

‫بای����و‪ .‬زووێ ئه‌و ج����ۆره ژیانه‌یه که بریتیه له‌کوش����تنی توان����ای مرۆڤ‌و‬ ‫سیاس����ی نی����ه‪ ،‬بایو ئ����ه‌و ژیانه که کۆیله‌كردنی ب����ۆ ده‌زگایه‌كی تایبه‌ت‪.‬‬ ‫بونی سیاس����ی هه‌یه‪ .‬هه‌رئه‌مه‌شه که که‌واته گه‌ر له‌رابووردوودا ئیش نه‌کردن‬ ‫پاشان که‌س����انی تری وه‌ک ئارێنت‌و مانای ئازادی بووه‪ ،‬ئازادی له‌که‌س����ی‬ ‫فۆک����ۆو به‌تایب����ه‌ت ئه‌گامبین کاری خاوه‌نئیش‌و ئازادی له‌پێداویستیه‌كانی‬ ‫له‌س����ه‌رده‌كه‌ن‪ .‬ژی����ان ئه‌گه‌ر توخمی خ����ود‪ .‬ب����ه‌اڵم ئه‌م����رۆ به‌پێچه‌وانه‌وه‬ ‫ئاماده‌بونی سیاس����ی له‌ده‌ستدا ئه‌وا ئیش����نه‌كردن یان����ی په‌ککه‌وتن����ی‬ ‫ده‌بێت����ه ژیانێک����ی ئاژه‌ڵیانه‪ .‬ژیانی خودو بوونی ک����ه‌س به‌بوونه‌وه‌رێکی‬ ‫د‌‌ه‌سته‌پاچه‪.‬‬ ‫ناسیاسی ژیانێکی مرۆڤانه نیه‪.‬‬ ‫له‌الیه‌کی تره‌وه رسته‌که بانگه‌شه‌یه‬ ‫له‌الیه‌کی تره‌وه له‌رسته‌که‌دا بانگێک‬ ‫هه‌‌یه ب����ۆ نزم����ی ئی����ش له‌به‌رامبه‌ر بۆ قۆرغکردنی س����ه‌رجه‌م سه‌رمایه‌ی‬ ‫پارتیبوون����دا‪ .‬گ����ه‌ر ئی����ش بریتی����ه واڵت له‌الیه‌ن پارتێک����ه‌وه که وه‌های‬ ‫له‌رێگای به‌ده‌ستهێنانی بژێوی‪ ،‬به‌پێی پێباش����ه هی����چ چاالکیه‌ك����ی ئابوری‬ ‫ئه‌م رس����ته‌یه ئیشکردن یان کارکردن نه‌مێنێ����ت ل����ه‌ده‌ره‌وه‌ی ده‌س����ه‌اڵتی‬ ‫رێگایه‌‌کی باش نیه بۆ به‌ده‌ستهێنانی خ����ۆی‪ .‬ئه‌م بانگه‌ش����ه‌یه ده‌ڵێت هه‌ر‬ ‫بژێوی چونکه رێگایه‌كی پڕ له‌ئازاره‪ .‬ئه‌وه‌نده‌ت به‌س����ه ببیت به‌ئه‌ندام بۆ‬ ‫ئ����ه‌وه‌ی ئه‌م رس����ته‌یه بانگه‌ش����ه‌ی ئ����ه‌وه‌ی پش����کێکت له‌داهاتی ئابوری‬ ‫ب����ۆ ده‌كات که ئی����ش چه‌ند بێنرخه‪ ،‬واڵت به‌ربکه‌وێت‪ ،‬به‌مه‌رجێک ئه‌ندامی‬ ‫به‌تایبه‌ت گ����ه‌ر هاتوو ئی����ش بریتی پارتی دیموکراتی کوردستان بیت‪.‬‬ ‫رس����ته‌که هه‌روه‌ه����ا ده‌رخه‌ری ئه‌و‬ ‫ب����وو له‌ئیش����ی ب����ازوو‪ .‬بێنرخکردنی‬ ‫کار‪ ،‬یه‌كێکه له‌س����یما سه‌ره‌كیه‌كانی عه‌قڵه‌ی����ه ک����ه بااڵده‌س����تیی حیزبی‬ ‫ئابوری سیاس����ی هه‌‌رێمی کوردستان‪ .‬پێباش����تره له‌گه‌ش����ه‌ی کۆمه‌اڵیه‌تی‌و‬ ‫کار وه‌ک ئه‌ن����درێ گۆرتس‪ ،‬له‌کتێبی بوژان����ه‌وه‌ی ئابوری‌و س����ه‌ربه‌‌خۆیی‌و‬ ‫ره‌خنه‌ی عه‌قڵی ئابوریدا‪ ،‬پێمانده‌ڵێت ش����کۆمه‌ندیی تاک����ه‌كان‪ .‬هات����ن بۆ‬ ‫داهێنانێک����ی س����ه‌رده‌می مۆدێرنه‌یه‪ .‬ریزه‌كان����ی پارتی ده‌كرێ����ت له‌هه‌موو‬ ‫گه‌رچ����ی دی����دی گۆرت����س دیدێکی ش����تێک بااڵتربێت‌و شایسته‌ی ئه‌وه‌یه‌‬ ‫ره‌خنه‌گرانه‌یه له‌سروش����تی کارکردن که هه‌موو شتێکی بکرێته قوربانی‪.‬‬ ‫ه����ه‌ر ئه‌مه‌ش����ه وه‌ه����ا ده‌كات که‬ ‫له‌دونیای ئه‌‌م����ڕۆدا به‌اڵم ئێمه لێره‌دا‬ ‫له‌به‌رده‌م دۆخێکی زێده جیاوازداین‪ .‬ئه‌م دێڕه ده‌ربڕی راس����ته‌قینه‌ی ئه‌و‬ ‫گۆرتس‌و هانا ئارنت‌و ئه‌وانیتر بڕوایان ج����ۆره ئابوری����ه‌بێت ک����ه پێیده‌ڵێن‬ ‫وه‌هایه که کۆمه‌ڵ����گای دێرین بڕوای ئابوری کرێخۆری‪ .‬ئابوری کرێخۆری‬ ‫وه‌هابوو که مرۆڤی ئازاد نابێت خۆی یانی پش����ت به‌س����تن به‌کرێ����ی ئه‌و‬ ‫ل����ه‌کاردا بڕه‌نجێنێت به‌ڵک����و ده‌بێت کۆمپانیایانه‌ی که س����امانی ژێر زه‌وی‬ ‫کۆیله‌و ئافره‌ت پێداویس����تیه‌کانی بۆ ئه‌م واڵت����ه ده‌رده‌هێنن‪ .‬ئ����ه‌و کرێیه‬ ‫دابین بک����ه‌ن‪ .‬به‌اڵم له‌دۆخی هه‌رێمدا هێن����ده ده‌بێت هه‌تا ده‌س����ه‌اڵت یان‬ ‫هاوکێش����ه‌كه ت����ه‌واو به‌پێچه‌وانه‌یه‪ .‬حی����زب بتوانێت له‌رێگای����ه‌وه بژێوی‬ ‫بێنرخکردنی کارو بااڵکردنی حیزبیوون کۆمه‌ڵ����گا کۆنترۆڵ بکات‪ .‬به‌اڵم وه‌ك‬ ‫یه‌کێ����ک له‌ئامانج����ه س����ه‌ره‌كیه‌كانی له‌رس����ته‌كه‌دا د‌‌ه‌یبینین ده‌سه‌اڵت بۆ‬

‫ئ����ه‌وه‌ی ئه‌م کاره‌ی بۆ مه‌یس����ه‌‌ربێت‬ ‫ده‌بێ����ت کاری س����ه‌ربه‌خۆ نه‌هێڵێت‌و‬ ‫هه‌روه‌ه����ا ه����ه‌ر کارێکیش ی����ان هه‌ر‬ ‫بوارێکی کارکردن بێته ئاراوه‪.‬‬ ‫ئ����ه‌م دۆخ����ه گریاناوی����ه له‌رۆژانی‬ ‫بانگه‌ش����ه‌دا ب����ه‌رده‌وام رووب����ه‌رووم‬ ‫ده‌بووه‌وه کاتێ����ک خه‌ڵکی به‌چپه‌وه‬ ‫پێیانده‌وتم‪" ،‬به‌خ����وا زۆر حه‌زئه‌که‌م‬ ‫ده‌نگب����ده‌م به‌تۆ‪ ،‬ب����ه‌اڵم وا خه‌ریکه‬ ‫موچه‌یه‌ک����م ب����ۆ ئه‌بڕن����ه‌وه"‪ .‬ی����ان‬ ‫ده‌یانگ����ووت "موچه‌یه‌ك����ی‌ که‌م����ی‬ ‫خانه‌نش����ینیم هه‌یه‪ ،‬با که‌‌س نه‌زانێت‬ ‫به‌ده‌نگه‌که‌م"‪.‬‬ ‫ئه‌م ئاراسته‌یه‌ی سیاسه‌ت له‌واڵتی‬ ‫ئێمه‌دا ب����ۆ گرگنکردنی م����رۆڤ‪ ،‬بۆ‬ ‫خه‌س����اندنی‪ ،‬بۆ له‌په‌لوپۆخس����تنی‪،‬‬ ‫ب����ۆ کردنی ب����ه‌ ئه‌ندامی له‌ش����کرێک‬ ‫له‌موچه‌خ����ۆری حی����زب‪ ،‬زیانه‌کانی‬ ‫له‌ژماره نای����ه‌ن‪ .‬چاالککردنی مرۆڤ‬ ‫وه‌ک بزیوێکی ئابوری‌و رێکخس����تنی‬ ‫بواری ئابوری له‌روانگه‌یه‌كی سیاسی‬ ‫گونج����اوه‌وه‪ ،‬کرۆک����ی حکوم����داری‬ ‫س����ه‌رده‌میانه‌ن که ئێم����ه‌و نه‌وه‌کانی‬ ‫داهاتوومان پێویستمان‌و شایسته‌ین‪.‬‬ ‫له‌مرۆڤخس����تنی مرۆڤی کورد له‌پێناو‬ ‫س����ه‌پاندنی ده‌س����ه‌اڵتی پارتێ����ک‌و‬ ‫ئه‌ویش له‌پێناو سه‌پاندنی ده‌سه‌اڵتی‬ ‫که‌مینه‌یه‌كی که‌م‪ ،‬بردنی سیاسه‌تی‌و‬ ‫ژیان����ی ئ����ه‌م واڵته‌ی����ه به‌ئاق����اری‬ ‫س����ته‌مکاری‪ ،‬به‌تایبه‌ت س����ته‌مکاری‬ ‫رۆژهه‌اڵتی‪ .‬وه‌ك مارکس پێمانده‌ڵێت‬ ‫کرۆک����ی س����ته‌مکاری رۆژهه‌اڵت����ی‬ ‫نه‌بوون����ی گۆڕان����کاری‌و ئاڵۆگ����ۆڕه‬ ‫له‌کایه‌ی کۆمه‌اڵیه‌تیدا‪ .‬به‌حیزبیکردنی‬ ‫کۆمه‌ڵگا له‌پێناو په‌كخس����تنی هه‌موو‬ ‫ئاڵوگۆڕێک����ه‪ ،‬به‌مانایه‌كی تر به‌مانای‬ ‫سه‌پاندنی سته‌مکاری رۆژهه‌اڵتیه‪ ،‬که‬ ‫ترسناکترین جۆری سته‌مکاریه‪.‬‬

‫ڕێكار‌ه یاساییه‌كان ‌ی دروستكردنی‌ حكومه‌ت ‌ی نوێ‌‬ ‫د‪.‬عابید خالید ره‌سوڵ*‬ ‫ڕه‌نگ���ه‌ له‌‪ 22‬س���اڵی‌ ڕاب���ردودا‪،‬‬ ‫پرس���ی‌ دروس���تكردنی‌ حكوم���ه‌ت‬ ‫(ئه‌نجومه‌نی‌‌وه‌زی���ران) له‌هه‌رێم���ی‌‬ ‫كوردس���تاندا‪ ،‬مش���تومڕێكی‌ یاسایی‌‬ ‫ئه‌وتۆی‌ دروس���تنه‌كردبێت‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌‬ ‫ل���ه‌م ماوه‌یه‌دا به‌گش���تی‌ (‪ )7‬كابینه‌‬ ‫پێكهێنراوه‌ له‌(‪،1996 ،1993 ،1992‬‬ ‫‪‌2009 ،2006 ،1999‬و ‪ ،)2012‬له‌گ���ه‌ڵ‌‬ ‫(‪ )3‬كابینه‌یت���ر ك���ه‌ له‌س���ه‌رده‌می‌‬ ‫دو ئیداره‌یی���دا له‌س���نوری‌ (ئیداره‌ی‌‬ ‫س���لێمانی‌) ل���ه‌(‪‌2000 ،1996‬و ‪)2004‬‬ ‫پێكهێن���راون‪ .‬ئه‌م���ه‌ش له‌به‌رئه‌وه‌ی‌‬ ‫به‌درێژایی‌ ئه‌و ماوه‌ی���ه‌ هه‌ردو پارتی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتدار (پارت���ی‌‌و یه‌كێت���ی‌)‪،‬‬ ‫ی���ان پێكه‌وه‌ به‌پێ���ی‌ بنه‌مای‌ (په‌نجا‬ ‫به‌په‌نج���ا)‪ ،‬ی���ان به‌ته‌نی���ا به‌پێ���ی‌‬ ‫بااڵده‌س���تی هه‌ریه‌كه‌یان له‌هه‌ریه‌كێك‬ ‫له‌ئی���داره‌ی‌ (هه‌ولێر‌و س���لێمانی‌)دا‪،‬‬ ‫توانیویانه‌ یان به‌شێوه‌یه‌كی‌ یاسایی‌‌و‬ ‫له‌ڕێ���ی‌ په‌رله‌مان���ی‌ كوردس���تانه‌وه‌‪،‬‬ ‫یان به‌ش���ێوه‌یه‌كی‌ نایاس���ایی‌‌و له‌ڕێی‌‬ ‫خۆسه‌پاندنه‌وه‌‪ ،‬كابینه‌ی‌ یه‌ك له‌دوای‌‬ ‫یه‌ك پێكبهێنن‌و حكومه‌ت دروست بكه‌ن‪.‬‬ ‫به‌اڵم له‌ژێر سایه‌ی‌ تایبه‌تمه‌ندییه‌كانی‌‬ ‫هه‌ڵبژاردنی‌ خولی‌ چواره‌می‌ په‌رله‌مان‬ ‫كه‌ له‌(‪ )9/21‬ی‌ ئه‌مساڵدا ئه‌نجامدرا‌و‬ ‫به‌پێ���ی‌ ئ���ه‌و ده‌رئه‌نجامانه‌ش كه‌ له‌م‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ه‌ ده‌كه‌وێته‌وه‌‪ ،‬ئه‌مجاره‌یان‬ ‫ته‌واو به‌پێچه‌وانه‌ی‌ ئه‌و دۆخه‌ی‌ سااڵنی‌‬ ‫ڕابردو‪ ،‬دروس���تكردنی‌ حكومه‌تی‌ نوێ‌‬ ‫(كابینه‌ی‌ هه‌شته‌م) زۆرترین مشتومڕی‌‬ ‫یاس���ایی‌ ده‌وروژێنێت‪ ،‬هه‌روه‌ك چۆن‬ ‫زۆرتری���ن ملمالن���ێ‌‌و بگ���ره‌و به‌رده‌ی‌‬ ‫سیاسی‌ ده‌خوڵقێنێت‪.‬‬ ‫دی���اره‌ هه‌ڵچون���ی‌ ئه‌و مش���تومڕ‌و‬ ‫ملمالنێیان���ه‌ش له‌س���ه‌ر پرس���ی‌‬ ‫دروستكردنی‌ حكومه‌تی‌ نوێ‌ كۆمه‌ڵێك‬ ‫ه���ۆكاری‌ جۆراوجۆری‌ له‌پش���ته‌وه‌یه‌‪،‬‬ ‫به‌اڵم به‌بڕوای‌ من گرنگترینیان بریتیه‌‬ ‫له‌م دو هۆكاره‌‪:‬‬ ‫• یه‌ك���ه‌م‪ :‬حاڵه‌ت���ی‌ (بۆش���ایی‌‬ ‫ده‌ستوری)یه‌ له‌سیسته‌می‌ حوكمڕانی‌‬ ‫هه‌رێمی‌ كوردس���تاندا‪ ،‬كه‌ تا ئێس���تا‬ ‫ده‌س���تورێكی‌ نوس���راوی‌ نیی���ه‌‪ ،‬كه‌‬ ‫له‌الی���ه‌ن (ده‌س���ه‌اڵتی‌ دامه‌زرێن���ه‌ر)‬ ‫ی‌ خه‌ڵك���ی‌ هه‌رێم���ه‌وه‌ دانرابێ���ت‌و‬ ‫متمان���ه‌ی‌ پێدرابێ���ت‪ ،‬تاك���و به‌پێی‌‬ ‫ده‌ق‌و بنه‌ماكان���ی‌ ئ���ه‌و ده‌س���توره‌‪،‬‬ ‫به‌ده‌ر له‌ئیجتیهاد‌و ڕاڤه‌ی‌ الس���تیكی‌‪،‬‬

‫هیچ كام له‌و‬ ‫دو پارته‌ تا‬ ‫ئێستا ناتوانن‬ ‫ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌‬ ‫الی‌ خۆیان‬ ‫دروست بكه‌ن‬ ‫كه‌ ده‌كرێت‬ ‫له‌هه‌رێمدا‬ ‫ده‌سه‌اڵت به‌بێ‌‬ ‫ئه‌وان پیاده‌‬ ‫بكرێت‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت‌و دامه‌زراوه‌ سیاسییه‌كان ‌‬ ‫ی‬ ‫هه‌رێم‌و ڕایه‌ڵه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی‌ پرۆسه‌ی‌‬ ‫سیاسی ‪‌-‬وه‌ك هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مان‌و‬ ‫دروس���تكردنی‌ حكومه‌ت ‪ -‬ڕێكبخرێت‪.‬‬ ‫بۆیه‌ له‌س���ایه‌ی‌ نه‌بونی‌ ده‌س���توردا‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ك چۆن له‌سااڵنی‌ ڕابردودا بازدان‬ ‫به‌سه‌ر ده‌قه‌ یاساییه‌كاندا‌و كشاندنیان‬ ‫له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ هه‌ردو حیزبی‌ حوكمڕان‬ ‫كارێكی‌ ئاس���انبوه‌‪ ،‬هه‌رواش ده‌كرێت‬ ‫ئ���ه‌و یاس���ا‌و ده‌قانه‌ی‌ كه‌ پرۆس���ه‌ی‌‬ ‫دروس���تكردنی‌ حكومه‌ت رێكده‌خه‌ن‪،‬‬ ‫ڕاڤ���ه‌ی‌ جۆراوج���ۆر‌و خوێندن���ه‌وه‌ی‌‬ ‫الستیكیان بۆ بكرێت‌و به‌ئاڕاسته‌یه‌كدا‬ ‫ببرێن ك���ه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی‌ هه‌ندێك له‌و‬ ‫حیزبانه‌ بێت‪ ،‬به‌تایبه‌تیش پارتی‌‪.‬‬ ‫دوه‌م‪ :‬غیاب���ی‌ بنه‌م���ای‌‬ ‫• ‬ ‫(ده‌ستاوده‌س���تكردنی‌ ئاش���تیانه‌ی‌‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت)ه‌ كه‌ تا ئێس���تا ئاس���ۆی‌‬ ‫پراكتیككردنی‌ له‌سیسته‌می‌ حوكمڕانی‌‬

‫هه‌رێمدا لێڵ���ه‌‪ .‬چونكه‌ هه‌ردو حیزبی‌‬ ‫حوكمڕان ده‌یانه‌وێت به‌هه‌مان نه‌فه‌س ‌‬ ‫ی‬ ‫س���ااڵنی‌ ڕابردو درێژه‌ به‌ده‌س���ه‌اڵتیان‬ ‫ب���ده‌ن‪ .‬بۆیه‌ هیچ كام له‌و دو پارته‌ تا‬ ‫ئێستا ناتوانن ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ الی‌ خۆیان‬ ‫دروس���ت بكه‌ن كه‌ ده‌كرێت له‌هه‌رێمدا‬ ‫ده‌س���ه‌اڵت به‌بێ‌ ئه‌وان پیاده‌ بكرێت‪.‬‬ ‫به‌ڵگه‌ی‌ ئه‌مه‌ش به‌ئاش���كرا به‌سیمای‌‬ ‫ه���ه‌ردو پارته‌كه‌وه‌ دی���اره‌‪‌،‬وه‌ك ئه‌و‬ ‫شڵه‌ژانه‌ی‌ كه‌ یه‌كێتی‌ دوای‌ ده‌ركه‌وتنی‌‬ ‫نافه‌رم���ی‌ ئه‌نجامه‌كان���ی‌ هه‌ڵبژاردن‬ ‫دوچاری‌ بو‪ ،‬به‌شێوه‌یه‌ك كار گه‌یشته‌‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ هه‌ندێك له‌ده‌ستڕۆیشتوانی‌ ناو‬ ‫ئه‌م پارته‌ به‌هه‌وڵی‌ ده‌س���تكاریكردنی‌‬ ‫ئه‌نجامه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن ناویانبهێنرێت‪.‬‬ ‫هه‌روه‌ها ئ���ه‌و لێدوانانه‌ی‌ كه‌ له‌الیه‌ن‬ ‫هه‌ندێ���ك له‌به‌رپرس���انی‌ (پارت���ی)‬ ‫یه‌وه‌ ده‌درێ���ن‌و ‌واینیش���انده‌ده‌ن كه‌‬ ‫دروس���تكردنی‌ حكومه‌تی‌ نوێ‌ مافێكی‌‬ ‫حاش���اهه‌ڵنه‌گری‌ ئه‌وان���ه‌ چونك���ه‌‬ ‫له‌هه‌ڵبژاردنه‌كان���دا ب���راوه‌ی‌ یه‌كه‌من‪،‬‬ ‫ئه‌م���ه‌ جگه‌ له‌ئاماژه‌ك���ردن بۆ ئه‌وه‌ی‌‬ ‫كه‌ (پارتی‌) پشتی‌ (یه‌كێتی‌) به‌رنادا‬ ‫له‌پێكهێنانی‌ ئه‌و حكومه‌ته‌دا‪.‬‬ ‫به‌اڵم‪‌،‬وێڕای‌ كاریگه‌ری‌ ئه‌م هۆكارانه‌‪،‬‬ ‫ڕێڕه‌وی‌ سیاسی‌ پرۆسه‌ی‌ دروستكردنی‌‬ ‫حكومه‌تی‌ نوێ‌ به‌هه‌ر ئاڕاس���ته‌یه‌كدا‬ ‫ببرێ���ت‪ ،‬جا ب���ه‌و ش���ێوه‌یه‌ بێت كه‌‬ ‫حیزبه‌كانی‌ ده‌سه‌اڵت له‌ڕابردودا خویان‬ ‫پێوه‌گرت���وه‌‪ ،‬یان به‌و ش���ێوه‌یه‌ بێت‬ ‫كه‌ ڕه‌نگدانه‌وه‌ی‌ هاوكێش���ه‌ سیاسیه‌‬ ‫تازه‌كان���ی‌ ن���او گۆڕه‌پانی‌ سیاس���ی‌‬ ‫هه‌رێم بێ���ت‌و تا ڕاده‌یه‌كی‌ باش���یش‬ ‫‌ویس���تی‌ حیزبه‌كانی‌ ئۆپۆزسیۆنیشی‌‬ ‫تێدا ڕه‌چاوبكرێت‪ ،‬ئه‌وا دواجار ده‌بێت‬ ‫پرۆسه‌ی‌ دروستكردنی‌ حكومه‌تی‌ نوێ‌‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌و ڕێكارانه‌ ببرێت به‌ڕێوه‌ كه‌‬ ‫له‌چه‌ند ده‌ق‌و یاس���ایه‌كی‌ كارپێكراوی‌‬ ‫هه‌رێم���دا ئاماژه‌یان بۆك���راوه‌‪‌ ،‬وه‌ك‪:‬‬ ‫یاس���ای‌ هه‌ڵبژاردن���ی‌ په‌رله‌مان���ی‌‬ ‫كوردستان (یاسای‌ ژماره‌ (‪ )1‬ی‌ ساڵی‌‬ ‫‪‌)1992‬و یاس���ای سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان ‪ -‬عێراق (یاسای‌ ژماره‌ (‪)1‬‬ ‫ی‌ ساڵی‌ ‪‌)2005‬و یاس���ای‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫‌وه‌زیرانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان (یاسای‌‬ ‫ژماره‌ (‪ )3‬ی‌ ساڵی‌ ‪.)1992‬‬ ‫له‌ژێ���ر ڕۆش���نایی‌ ئ���ه‌و ده‌قان���ه‌ی‌‬ ‫له‌م یاس���ایانه‌دا هاتون‌و په‌یوه‌س���تن‬ ‫به‌پرۆسه‌ی‌ دروستكردنی‌ حكومه‌ته‌وه‌‪،‬‬ ‫پێویسته‌ ئه‌م پرۆسه‌یه‌ به‌سێ‌ قۆناغدا‬ ‫تێبپه‌ڕێت‪ ،‬به‌م شێوه‌یه‌ی‌ خواره‌وه‌‪:‬‬ ‫• یه‌ك���ه‌م‪ :‬قۆناغ���ی ناون���ان‬

‫دواجار ده‌بێت‬ ‫ی‬ ‫پرۆسه‌ ‌‬ ‫ی‬ ‫دروستكردن ‌‬ ‫ێ‬ ‫ی نو ‌‬ ‫حكومه‌ت ‌‬ ‫به‌پێی‌ ئه‌و‬ ‫ڕێكاران ‌ه ببرێت‬ ‫به‌ڕێوه‌ كه‌ له‌چه‌ند‬ ‫ی‬ ‫ده‌ق‌و یاسایه‌ك ‌‬ ‫ی‬ ‫كارپێكراو ‌‬ ‫هه‌رێمدا ئاماژه‌یان‬ ‫بۆكراوه‬ ‫(مرحله‌التسمیه‌)‪ .‬له‌م قۆناغه‌دا په‌رله‌مان‬ ‫هه‌ڵده‌ستێت به‌ده‌ستنیشانكردنی‌ ئه‌و‬ ‫كه‌سه‌ی‌ كه‌ ده‌بێته‌ سه‌رۆكی‌‌وه‌زیران‌و‬ ‫ئه‌ركی‌ پێكهێنانی‌ ئه‌نجومه‌نی‌‌وه‌زیرانی‌‬ ‫پێده‌سپێردرێت‪ .‬ئه‌مه‌ش به‌پێی‌ بڕگه‌ی‌‬ ‫(‪ )3‬له‌م���اده‌ی‌ (‪ )56‬ی‌ یاس���ای‌‬ ‫هه‌ڵبژاردن���ی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان‬ ‫ژماره‌ (‪ )1‬ی‌ ساڵی‌ ‪.1992‬‬ ‫• دوه‌م‪ :‬قۆناغ���ی‌ ڕاس���پاردن‬ ‫(مرحله‌التكلی���ف)‪ .‬ل���ه‌م قۆناغ���ه‌دا‪،‬‬ ‫ی كوردستان هه‌ڵده‌ستێت‬ ‫ی هه‌رێم ‌‬ ‫سه‌رۆك ‌‬ ‫به‌ڕاسپاردنی‌ ئه‌و كه‌سه‌ی‌ كه‌ په‌رله‌مان‬ ‫له‌قۆناغی پێشودا ده‌ستنیشانیكردوه‌‪،‬‬ ‫تاكو ئه‌و كه‌س���ه‌ له‌ماوه‌ی‌ (‪ )30‬ڕۆژدا‬ ‫(ئه‌نجومه‌نی‌‌وه‌زی���ران) پێكبهێنێ���ت‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌پێی‌ بڕگه‌ی‌ (‪ )12‬له‌ماده‌ی‌‬ ‫(‪ )10‬ی‌ یاسای‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان ژماره‌ (‪ )1‬ی‌ ساڵی‌ ‪.2005‬‬ ‫• س���ێیه‌م‪ :‬قۆناغ���ی‌ متمانه‌پێدان‬

‫(مرحل���ه‌ منح الثقه‌)‪ .‬ل���ه‌م قۆناغه‌دا‪،‬‬ ‫په‌رله‌مان هه‌ڵده‌س���تێت به‌به‌خشین ‌‬ ‫ی‬ ‫متمانه‌ ب���ه‌و پێكهات���ه‌‌وه‌زارییه‌ی‌ كه‌‬ ‫كه‌س���ی‌ ناون���راو‌و ڕاس���پێردراو له‌دو‬ ‫قۆناغی‌ پێش���ودا پێكیهێن���اوه‌‪ ،‬به‌م‬ ‫متمان���ه‌ ‌وه‌رگرتن���ه‌ش پێكهاته‌ك���ه‌‬ ‫(س���ه‌رۆك ‌وه‌زی���ران‌و جێگره‌ك���ه‌ی‌‌و‬ ‫‌وه‌زی���ره‌كان) ده‌بن���ه‌ (ئه‌نجومه‌ن���ی‌‬ ‫‌وه‌زی���ران) ك���ه‌ به‌بااڵترین ده‌س���ته‌ی‌‬ ‫جێبه‌جێكردن���ی‌ هه‌رێ���م داده‌نرێ���ت‪.‬‬ ‫ئه‌مه‌ش به‌پێ���ی‌ بڕگه‌ی‌ (‪ )4‬له‌ماده‌ی‌‬ ‫(‪)56‬ی‌ یاسای‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌مانی‌‬ ‫كوردستان ژماره‌ (‪)1‬ی‌ ساڵی‌ ‪،1992‬‬ ‫هه‌روه‌ه���ا بڕگه‌ی‌ (‪ )1‬له‌ماده‌ی‌ (‪)2‬ی‌‬ ‫یاس���ای‌ ئه‌نجومه‌نی‌‌وه‌زیرانی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردستان ژماره‌ (‪)3‬ی‌ ساڵی‌‪.1992‬‬ ‫كه‌واته‌ به‌پێ���ی‌ ئه‌م قۆناغانه‌‌و له‌ژێر‬ ‫ڕۆش���نایی‌ ئ���ه‌و ده‌قه‌ یاساییانه‌ش���دا‬ ‫ك���ه‌ رێكیانده‌خ���ه‌ن‪ ،‬ده‌گه‌ین���ه‌ ئه‌م‬ ‫ئه‌نجامان���ه‌ی‌ خ���واره‌وه‌ ك���ه‌ ده‌بێت‬ ‫له‌دروس���تكردنی‌ پێكهاته‌ی‌ حكومه‌تی‌‬ ‫نوێدا ڕه‌چاوبكرێت‪:‬‬ ‫په‌رله‌مان���ی‌ كوردس���تان‬ ‫‪ .1‬‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتی‌ زۆر فراوان‌و به‌هێزی‌ هه‌یه‌‬ ‫له‌دروس���تكردنی‌ حكومه‌ت���دا‪ ،‬ئ���ه‌م‬ ‫ده‌سه‌اڵته‌شی‌ به‌ڕه‌زامه‌ندی‌ (زۆرینه‌ی‌‬ ‫ڕه‌های‌ ئاماده‌بوان له‌ئه‌ندامه‌كانی‌) پیاده‌‬ ‫ده‌كات‪ ،‬ئه‌مه‌ش به‌پێ���ی‌ بڕگه‌ی‌ (‪)1‬‬ ‫له‌ماده‌ی‌ (‪ )50‬ی‌ یاس���ای‌ هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردس���تان ژم���اره‌ (‪)1‬ی‌‬ ‫س���اڵی‌ ‪‌ .1992‬واته‌ ده‌بێت په‌رله‌مان‬ ‫له‌قۆناغی‌ یه‌كه‌می‌ سه‌ره‌وه‌دا به‌زۆرینه‌ی‌‬ ‫ڕه‌ه���ای‌ ئاماده‌ب���وان له‌ئه‌ندامه‌كانی‌‬ ‫ئ���ه‌و كه‌س���ه‌ ناوبنێت ك���ه‌ دواتر بۆ‬ ‫پێكهێنان���ی‌ حكومه‌ت ڕاده‌س���پێرێت‪،‬‬ ‫هه‌روه‌ها له‌قۆناغی‌ سێیه‌میشدا ده‌بێت‬ ‫په‌رله‌مان به‌زۆرینه‌ی‌ ڕه‌های‌ ئاماده‌بوان‬ ‫له‌ئه‌ندامه‌كان���ی‌ متمان���ه‌ به‌پێكهاته‌كه‌‬ ‫ببه‌خش���ێت ت���ا ببێت���ه‌ ئه‌نجومه‌نی‌‬ ‫‌وه‌زیران‪.‬‬ ‫‪ .2‬س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێمی‌ كوردس���تان‬ ‫ده‌س���ه‌اڵتێكی‌ س���نورداری‌ هه‌ی���ه‌‬ ‫له‌دروس���تكردنی‌ حكومه‌ت���دا‪ ،‬چونكه‌‬ ‫ده‌سه‌اڵتی‌ س���ه‌رۆكی‌ هه‌رێم له‌قۆناغی‌‬ ‫دوه‌م���ی‌ س���ه‌ره‌وه‌دا ‌وابه‌س���ته‌یه‌‬ ‫به‌ده‌سه‌اڵتی‌ په‌رله‌مانی‌ كوردستانه‌وه‌‪،‬‬ ‫خۆ ئه‌گه‌ر په‌رله‌مان له‌قۆناغی‌ یه‌كه‌مدا‬ ‫نه‌یتوانی‌ به‌زۆرینه‌ی‌ ڕه‌های‌ ئاماده‌بوانی‌‬ ‫كه‌سێك ناوبنێت‪ ،‬ئه‌وا سه‌رۆكی‌ هه‌رێم‬ ‫ناتوانێ���ت له‌خۆی���ه‌وه‌ هیچ كه‌س���ێك‬ ‫ڕابسپێرێت بۆ پێكهێنانی‌ حكومه‌ت‪.‬‬ ‫‪ .3‬هی���چ لیس���تێكی‌ ب���راوه‌ی‌‬

‫هه‌ڵبژاردن���ه‌كان‪ ،‬ناتوانێ���ت ماف��� ‌‬ ‫ی‬ ‫دروس���تكردنی‌ حكوم���ه‌ت ب���ۆ خۆی‌‬ ‫داببڕێ���ت ئه‌گه‌ر نه‌توانێ���ت زۆرینه‌ی‌‬ ‫ڕه‌ه���ای‌ كورس���یه‌كانی‌ په‌رله‌مان یان‬ ‫زیات���ر بباته‌وه‌‌‪ .‬خۆ ئه‌گه‌ر لیس���تێك‬ ‫توان���ی‌ ئ���ه‌م زۆرینه‌یه‌ ببات���ه‌وه‌ ئه‌وا‬ ‫ی ده‌توانێت ئه‌و مافه‌ بۆ خۆی‌‬ ‫به‌ئاسان ‌‬ ‫مس���ۆگه‌ر بكات‌و به‌ده‌نگ���ی‌ زۆرینه‌ی‌‬ ‫ڕه‌های‌ ئاماده‌بوان له‌ناو په‌رله‌ماندا ئه‌و‬ ‫كه‌سه‌ ناوبنێت كه‌ دواتر بۆ پێكهێنانی‌‬ ‫حكومه‌ت ڕاده‌س���پێرێت‪ .‬به‌اڵم به‌ده‌ر‬ ‫ل���ه‌م حاڵه‌ته‌ ئه‌گه‌ر لیس���ته‌ براوه‌كان‬ ‫هیچیان كورس���یه‌كانیان نه‌گه‌یش���ته‌‬ ‫زۆرینه‌ی‌ ڕه‌ها‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ هه‌ندێكیان‬ ‫ژماره‌ی‌ كورس���یه‌كانی‌ له‌وانیتر زیاتر‬ ‫بێت‪ ،‬ئه‌وا ده‌بێت به‌ناچاری‌ لیسته‌كان‬ ‫به‌دوانی���ان ی���ان زیات���ر (كوتل���ه‌ی‌‬ ‫په‌رله‌مان���ی‌‌و هاوپه‌یمانی‌) دروس���ت‬ ‫بكه‌ن تا ئ���ه‌و زۆرینه‌ی���ه‌ پێكبهێنن‌و‬ ‫به‌مه‌ش مافی‌ ناونانی‌ سه‌رۆك‌وه‌زیران‬ ‫مس���ۆگه‌ر بكه‌ن‪ .‬ئه‌مه‌ش ئه‌و دۆخه‌یه‌‬ ‫كه‌ له‌خول���ی‌ چواره‌م���ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردستاندا ڕوده‌دات‪ ،‬به‌پێی‌‬ ‫ئه‌و ده‌رئه‌نجامه‌ به‌راییانه‌ی‌ هه‌ڵبژاردن‬ ‫كه‌ كۆمیس���یۆنی‌ بااڵی‌ هه‌ڵبژاردنه‌كان‬ ‫له‌ب���ه‌رواری‌ (‪)9/28‬ی‌ ئه‌مس���اڵدا‬ ‫ڕایگه‌یان���د‪ .‬به‌پێی‌ ئ���ه‌م دۆخه‌ش له‌م‬ ‫خوله‌ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ په‌رله‌ماندا‪ ،‬لیستی‌‬ ‫ی)‌و‬ ‫سه‌ره‌كی‌ ده‌س���ه‌اڵتی‌ پێشو (پارت ‌‬ ‫لیس���تی‌ س���ه‌ره‌كی‌ ئۆپۆزس���یۆنی‌‬ ‫پێش���و (گۆڕان)‪ ،‬له‌ڕوی‌ یاساییه‌وه‌‪،‬‬ ‫هه‌مان مافیان هه‌یه‌ له‌دروس���تكردنی‌‬ ‫حكومه‌ت���دا‪ ،‬به‌ڵكو ئه‌مه‌ هه‌مان مافی‌‬ ‫هه‌مو لیسته‌كانیتریشه‌‪ .‬كامیان توانی‌‬ ‫زۆرینه‌ی‌ ڕه‌ها له‌په‌رله‌ماندا پێكه‌وه‌بنێت‬ ‫ئه‌وا ئه‌و ده‌توانێت زۆرینه‌ی‌ پێویس���ت‬ ‫بۆ ناونانی‌ س���ه‌رۆك‌وه‌زیران مسۆگه‌ر‬ ‫بكات‪ .‬ب���ه‌اڵم دیاره‌ له‌ڕوی‌ كرداریه‌وه‌‪،‬‬ ‫ی)‌و (گ���ۆڕان) به‌هۆی‌‬ ‫ته‌نی���ا (پارت��� ‌‬ ‫زۆری‌ ژم���اره‌ی‌ كورس���یه‌كانیانه‌وه‌‬ ‫ده‌توانن هه‌وڵبده‌ن بۆ س���ود‌وه‌رگرتن‬ ‫ل���ه‌و مافه‌‪‌.‬وات���ه‌ هه‌رچه‌ن���ده‌ له‌ڕوی‌‬ ‫یاساییه‌وه‌ مافه‌كه‌ بۆ هه‌مو لیسته‌كان‬ ‫كراوه‌ی���ه‌‪ ،‬چونكه‌ هیچی���ان زۆرینه‌ی‌‬ ‫ڕه‌های‌ كورس���ییه‌كانیان نه‌بردۆته‌وه‌‪،‬‬ ‫ب���ه‌اڵم ل���ه‌ڕوی‌ كرداریی���ه‌ ته‌س���ه‌ور‬ ‫ناكرێت لیس���تێك كه‌مت���ر له‌(‪ )%5‬ی‌‬ ‫كورس���ییه‌كانی‌ په‌رله‌مانی‌ بردبێته‌وه‌‌و‬ ‫هه‌وڵ‌ ب���ۆ پێكه‌وه‌نان���ی‌ هاوپه‌یمانی‌‌و‬ ‫دروستكردنی‌ حكومه‌ت بدات‪.‬‬

‫»» ‪19‬‬


‫تایبه‌ت‬

‫)‪ )398‬سێشه‌مم ‌ه ‪2013/10/8‬‬

‫‪19‬‬

‫ده‌رباره‌ی غه‌ریزه‌ی مه‌رگ‪ ...‬پاشماو‌ه‬ ‫«له‌هەڵوێس���تێکدا ‪ ...‬س���وبێکت‬ ‫بڕیارێک���ی ش���ێتانە‌و نەش���یاو دەدات‪،‬‬ ‫بڕی���اردەدات خ���ۆی له‌خ���ۆی ب���دات‌و‬ ‫ئازیزتری���ن کەس���ی خ���ۆی بکوژێ���ت‪.‬‬ ‫کردارەکەی بەهیچ جۆرێک وەک ئیش���ی‬ ‫کەس���ێکی بێهێز نییە کە شەڕانگێزێتی‬ ‫خۆی ئاڕاستەی خۆی دەکاتەوە‪ ،‬بەڵکو‬ ‫ئەو ڕێکخستن‌و پەیوەندییانە تێکدەدات‬ ‫کە س���وبێکت خۆی تێ���دا دەبینێتەوە‪.‬‬ ‫خ���ۆی له‌بەنرختری���ن ئۆبێکت���ی خۆی‬ ‫دووردەخاتەوە‪ ،‬ک���ە له‌ڕێگایەوە دوژمن‬ ‫دەیەوێ���ت بیخاتە داو‪ .‬بەوە س���وبێکت‬ ‫کایەیەک���ی گەورەتر بۆ جوڵ���ە‌و یاری‬ ‫خۆی دروستدەکات‪ .‬هەڵبەت نرخی ئەم‬ ‫ئازادییە زۆر ترس���ناکە‪ .‬تاکە ئەگەرێک‬ ‫له‌ڕێگایەوە سوبێکت بتوانێت هاوسەنگی‬ ‫ب���ۆ ئەم گوناه���ە بگێڕێت���ەوە‪ ،‬ئەوەیە‬ ‫دەس���تبەرداری هەموو شتێکی تایبەتی‬ ‫بێ���ت‌و ژیانی ب���ۆ له‌ناوبردن���ی ئەوانە‬ ‫تەرخانب���کات کە ناچاریانک���ردوە‪ ،‬ئەو‬ ‫قوربانییە گەورەیە بدات‪ .‬ئەم هەڵوێستە‬ ‫ـ نامرۆڤانەی���ەی ـ ئ���ازادی ڕەها ـ من‬ ‫له‌تەنهایمدا دەتوانم هەر ش���تێک بکەم‬ ‫ک���ە دەمەوێت‪ ،‬هیچ کەس دەس���ەاڵتی‬

‫بەسەرمدا نییە ـ ‪ ،‬ئەوە هاوشاندەکرێتەوە‬ ‫به‌خۆبەخشینێکی موتڵەق به‌فەرمانێک ـ‬ ‫تەنیا مانای ژیانم ئەوەیە تۆڵە بس���تێنم‬ ‫ـ ‪ .‬ڕەنگ���ە ئەم���ە له‌هەر ش���ت ڕوونتر‬ ‫وێنای س���وبێکتی شۆڕش���گێڕ بکات»‪.‬‬ ‫«بڕوانە‪ :‬س ‪ .‬ژیژیک‪ .‬ڕۆحە خراپەکانی‬ ‫هەرێمەکانی ئاسمان‪ .‬خەباتی چەپ بۆ‬ ‫سەدەی بیس���ت‌و یەک‪ .‬فیشەر فێرالگ‪،‬‬ ‫فرانکفۆرت‪ .2013 .‬ل ‪ 114‬ـ ‪.»115‬‬ ‫لێ���رەدا ژیژی���ک ئاماژە بەو س���اتە‬ ‫ڕادیکالەی سوبێکتی سەرەکی‌و نادیاری‬ ‫فیلمەکە دەکات کە تەواوی سیس���تمی‬ ‫ڕەمزی تێکدەدات تا شتێکی نوێ بخاتە‬ ‫جێگای‪ .‬غەریزەی م���ەرگ بریتییە لەو‬ ‫هێزەی کە بەرەو ئ���ەو تێکدانە پاڵمان‬ ‫پێوەدەنێت‪ .‬ئەوەی سیس���تمی ڕەمزی‬ ‫له‌ئێم���ەدا بونیادی ناوە‪ ،‬ئەوەیە منداڵ‌و‬ ‫خێزانی خۆمان خۆش���بوێت‪ ،‬بەاڵم الی‬ ‫سوبێکتی شۆرش���گێڕ‪ ،‬الی سوبێکتێک‬ ‫دەیەوێت ڕادی���کاڵ یارییەکان تێکبدات‌و‬ ‫لەودیو ئەو ڕێکخس���تنەوە ئازادی خۆی‬ ‫بەدەس���ت بهێنێت���ەوە‪ ،‬س���ەرەتا خۆ‬ ‫ڕزگارکردنێت���ی لەو بابەت���ە نزیکانەی‬ ‫ئارەزوو کە دەستیان گرتووە‪ .‬غەریزەی‬

‫مەرگ ئەو هێزەیە کە دەکەوێتە ئەودیو‬ ‫سیس���تمی ڕەمزییەوە‪ ،‬ناگیرێت‪ ،‬بەاڵم‬ ‫خودی نەگیرانەکەی سەمبولیزەدەکرێت‪.‬‬ ‫کایزەر سوزا لێرەدا ئەوە نیشاندەداتەوە‬ ‫ک���ە تێک���دان‌و گێڕانەوەی سیس���تمی‬ ‫سەمبولی بۆ پلەی س���فر‪ ،‬بۆ سەرەتا‪،‬‬ ‫ب���ۆ جێگایەکی خاڵی تا لەوێوە دووبارە‬ ‫دەس���ت بەیاریبکەی���ن‪ ،‬کاری نەک���ردە‬ ‫نییە‪ .‬کایزەر س���وزا پیاوک���وژە‪ ،‬بەاڵم‬ ‫الی ژیژی���ک وەک بەرجەس���تەکەری‬ ‫سوبێکتی شۆڕشگێڕ وێنادەکرێت‪ ،‬وەک‬ ‫بەرجەستەکەری کاراکتەرێک دەتوانێت‬ ‫بیس���ەلمێنێت ئەوەی لەسەر ڕێکەوتوین‬ ‫هەمیش���ەیی‌و سەرتاس���ەری نیی���ە‪،‬‬ ‫سیس���تمی رەمزی کایەکی داخراو نییە‬ ‫هەموومان لەسەر یاساکانی ڕێکەوتبین‪.‬‬ ‫هەمیش���ە هێزێک هەیە ئەم ڕێکەوتنە‪،‬‬ ‫ئەم فەزا س���ەمبولییە تێکدەشکێنێت‌و‬ ‫دەیباتەوە دەرێ‪ .‬ئەو هێزە نوێسازەش‬ ‫کە بەردەوام دەگەڕێتەوە‪ ،‬کە بەردەوام‬ ‫به‌ئارەزوو ناگات‪ ،‬غەریزەی مەرگە‪.‬‬ ‫لێ���رەدا به‌ڕوون���ی دوو ڕوانین���ی‬ ‫جیاوازمان لەبەردەس���تدایە‪ .‬بەسەرێک‬ ‫فرۆی���د «لەگەڵیش���یدا کەس���انی وەک‬

‫فرۆم» کە ڕووە وێرانکارەکەی غەریزەی‬ ‫مەرگی���ان ب���ۆ گرنگ���ە‪ ،‬هێورکردنەوە‌و‬ ‫کەمکردنەوەی ڕەهەندی تێکش���کێنەری‬ ‫ئەم غەریزەیەیان مەبەستە‪ ،‬بەسەرێکی‬ ‫دی���ش بۆچوونی الکان���ی ـ ژیژیکی کە‬ ‫له‌غەریزەی مەرگ���دا هێزێکی پۆزەتیڤی‬ ‫نەفیک���ردن‌و نوێکردن���ەوە دەبین���ن‌و‬ ‫ڕەهەن���دە توندوتیژەک���ەی به‌بەش���ێک‬ ‫له‌هەموو ئەکتێکی نەفی یان کردەیەکی‬ ‫شۆڕش���گێڕانە لەقەڵ���ەم دەدەن‪ .‬چۆن‬ ‫دەتوانین له‌نێوان ئەم دوو تێگەیشتنەدا‬ ‫بگونجێین؟‪ .‬تێگەیشتنێکی جەوهەرێکی‬ ‫کۆنزەرڤاتی���ڤ له‌غەری���زەی مەرگ���دا‬ ‫دەبینێت‪ ،‬تێگەیشتنێکیش وەک هێزێکی‬ ‫نەفیکەر‌و ڕادیکاڵ تەماش���ای غەریزەی‬ ‫م���ەرگ دەکات‪ .‬ئاخ���ۆ ئەو ماش���ێنە‬ ‫فاشیس���تیانەی له‌خۆره���ەاڵت له‌کاردان‬ ‫چ پەیوەندییەکی���ان به‌غەریزەی مەرگی‬ ‫فرۆیدیی���ەوە هەی���ە؟ چ���ۆن غەریزەی‬ ‫مەرگ له‌دونیای ئێمەدا دەردەکەوێتەوەو‬ ‫دەبێت بەسەرچاوەیەکی وزە بۆ ماشێنە‬ ‫فاشیس���تییەکان؟ ئەوان���ە کۆمەڵێ���ک‬ ‫پرس���یارن له‌بەش���ەکانی ت���ردا هەوڵی‬ ‫وەاڵمدانەوەیان دەدەمەوە‪.‬‬

‫گەندەڵبوونی شەفافییەت‪ ...‬پاشماوه‌‬ ‫گرفتەکە لەوەدایە کە پرسی شەفافییەت له‌زانستی سیاسیی‌و س���ەربازیدا مانای‬ ‫لەئێس���تادا ھێن���دەی دەس���ەاڵتدارانی گۆڕینی میت���ۆدی ش���ەڕی پارتیزانییە‬ ‫کوردس���تان س���ودی لێوەردەگ���رن‪ ،‬بۆ ش���ەڕی مەوقیعی یان س���ەنگەریی‪.‬‬ ‫ئەوەن���دە وەکو چەکێکی ئۆپۆزیس���یۆن داگیرکردنی سەنگەری گوتارەکان مانای‬ ‫س���وودی نەماوە‪ .‬نەک لەبەر ئەو قس���ە داگیرکردنی دوا سەنگەری ئەخالقییە کە‬ ‫باوەی ک���ە دەڵێت بابەتەکە س���وواوە‌و دەنگ���ە ناڕەزاکان‌و ئۆپۆزیس���یۆن کاری‬ ‫چیدی قس���ەکردن لەس���ەری بێسوودە‪ ،‬لەسەردەکەن‪.‬‬ ‫لەنووس���ینەکانی پێش���ووترمدا باسم‬ ‫بەڵکو لەبەرئ���ەوەی کە پارتی‌و یەکێتی‬ ‫دەیانەوێ���ت ئ���ەم پرس���ە له‌خەمی رای له‌کێش���ەی ش���ەفافییەت ک���رد‪ ،‬لێرەدا‬ ‫گشتیی‌و ئۆپۆزیسیۆنەوە بکەن به‌خەمی دەکرێت به‌ش���ێوه‌یەکی گش���تی له‌دوو‬ ‫خۆیان‪ .‬ه���ه‌ر وەکو چۆن تاوەکو دوێنێ حاڵەت���دا بێماناکردن���ی ئ���ەم چەمکە‬ ‫گوتاری چاکسازیی‌و دژایەتی گەندەڵییان بەرجەس���تەبکەین؛ یەکەمی���ان کاتێک‬ ‫کرد به‌ھی خۆیان‪ ،‬ئاوهاش ئەمڕۆ کێشەی زانیاری���ی نەبێت‌و ھی���چ دەروازەیەک بۆ‬ ‫تەزویرکردن دەکەن به‌خەمی سیاسییان‌و گەیش���تن به‌هه‌قیقەتی بزاوتی دەسەاڵت‬ ‫ئەوانیش باس له‌تەزویرکردن‌و دیارنەمانی نەمێنێت���ەوە‪ ،‬دووەهه‌مش���یان کاتێ���ک‬ ‫دەنگەکانیان دەکەن‪ .‬ئەم س���تراتیژەش زانی���اری ھێندە زۆر بێت کە نەزانین چی‬

‫لێبکەین‪ .‬واتە زۆریی تیش���کی زانیاریی‬ ‫مان���ای رۆش���نکردنەوەی بەرچاوم���ان‬ ‫ناگەیەنێ���ت‪ ،‬بەڵک���و دەبێت���ە ھۆکاری‬ ‫کوێربوونمان‪.‬‬ ‫سااڵنێک کێشەی سەرەکی شەفافییەت‬ ‫له‌واڵت���ی ئێم���ەدا نەبوون���ی زانیاری���ی‬ ‫بوو لەس���ەر ئیدارە‌و مۆدێل‌و چەش���نی‬ ‫فەرمانڕەوایەتی���ی‪ .‬دەس���تنەکەوتنی‬ ‫زانیاری‌و داتا ھۆکاری سەرەکی بوون کە‬ ‫نەتوانی���ن به‌کۆنکرێتی باس له‌گەندەڵیی‬ ‫بکەی���ن؛ گ���ەر باسیش���ی لێکرابێ���ت‬ ‫ئ���ەوا ئەو ک���ەس‌و الیەنانە به‌پاس���اوی‬ ‫ناوزڕان���دن رووب���ەرووی لێپێچین���ەوەی‬ ‫یاس���ایی دەبوونەوە‪ .‬هه‌ر ئەم دۆخەش‬ ‫بوو کە بووب���ووە ھۆکاری نەبوونی ھیچ‬ ‫لێپرسینەوەیەکی یاسایی لەو کەسانەی‬

‫ک���ە دەس���ەاڵت به‌ش���ێوەیەکی خراپ‬ ‫له‌پێناو بەرژەوەن���دی تایبەتی خۆیاندا‬ ‫بەکاردەھێنن‪ .‬له‌ئێستاش���دا هاوکێشەکە‬ ‫تەواو به‌پێچەوانەوەیە‪ .‬لەم قۆناغەدا زۆری‬ ‫زانیاری���ی بووەت���ە ھۆکاری بێمانابوونی‬ ‫بابەتی شەفافییەت‌و گەندەڵبوونی خودی‬ ‫شەفافییەتیش بووە به‌کێشەیەکی گەورە‬ ‫ب���ۆ باس���کردنی بێئایدیۆلۆژییانەی ئەم‬ ‫بابەتە‪ .‬ھیچ کۆمەڵگایەک تەحەمولی ئەو‬ ‫الفاوی زانیارییە ناکات کە ببێتە ھۆکاری‬ ‫تێکش���کاندنی بنەم���ا ئەخالقییەکانی‪.‬‬ ‫کۆمەڵگا چەندە پێویستی به‌فۆرمێکە بۆ‬ ‫رێکجستنی ئیداری‌و سیاسیی‌و یاسایی‪،‬‬ ‫ئەوەندەش پێویستی به‌بەهای ئەخالقییە‬ ‫بۆئەوەی خ���ۆی له‌بەدکاریی بپارێزێت‌و‬ ‫دانەوەشێت‪.‬‬

‫ڕێكار‌ه یاساییه‌كان ‌ی دروستكردنی‌‌‪ ...‬پاشماوه‌‬ ‫‪ .4‬ل����ه‌ڕوی‌ یاس����اییه‌وه‌‪ ،‬به‌پێی‌ ئه‌و ئه‌و كه‌سه‌ ڕاده‌س����پێرێ كه‌ په‌رله‌مان‬ ‫ده‌ق����ه‌ یاس����اییانه‌ی‌ دروس����تكردنی‌ به‌زۆرینه‌ی‌ ڕه‌های‌ ئاماده‌بوانی‌ ناویناوه‌‪،‬‬ ‫حكومه‌ت ڕێكده‌خه‌ن‪ ،‬له‌ژێر ڕۆش����نایی‌ ن����ه‌ك براوه‌ی‌ یه‌كه‌م ئه‌نج����ا دوه‌م‌و تا‬ ‫ده‌رئه‌نجامه‌ به‌راییه‌كان����ی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ دوایی‌‪ .‬ئه‌مه‌ له‌الیه‌ك‪ ،‬له‌الیه‌كیتر ئه‌ركی‌‬ ‫ئه‌مس����اڵدا‪ ،‬ناتوانین بڵێن له‌به‌رئه‌وه‌ی‌ دروس����تكردنی‌ حكوم����ه‌ت ئه‌گه‌رێكی‌‬ ‫(پارت����ی‌) ژم����اره‌ی‌ كورس����یه‌كانی‌ ئه‌وه‌نده‌ كراوه‌ نییه‌ ت����ا بڵێین‪( :‬ئه‌م‬ ‫له‌لیس����ته‌كانی ت����ر زیات����ره‌ ماف����ی‌ لیس����ت نا ئه‌و لیس����ت ت����ا یه‌كێكیان‬ ‫دروس����تكردنی‌ حكومه‌تی‌ هه‌یه‌‌و ئه‌گه‌ر دروس����تی‌ ده‌كه‌ن)‪ ،‬نه‌خێر به‌ڵكو ته‌نیا‬ ‫نه‌یتوان����ی‌ ئه‌نج����ا ن����ۆره‌ دێته‌ س����ه‌ر سێ‌ فرسه‌ت هه‌یه‌‪ ،‬چونكه‌ به‌پێی‌ به‌ندی‌‬ ‫لیسته‌كانی تر‪ .‬نه‌خێر ئه‌مه‌ هه‌ڵه‌یه‌كی‌ (‪ )3‬له‌بڕگ����ه‌ی‌ (‪ )4‬له‌ماده‌ی‌ (‪)10‬ی‌‬ ‫یاساییه‌‪ ،‬هه‌رچه‌نده‌ هه‌ندێك كه‌س‌وای‌ یاسای‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم ژماره‌ (‪)1‬ی‌‬ ‫‌وێناده‌كه‌ن گوایه‌‪( :‬س����ه‌رۆكی‌ هه‌رێم ساڵی‌ ‪ )2005‬ئه‌گه‌ر له‌قۆناغی‌ سێیه‌مدا‬ ‫س����ه‌ره‌تا براوه‌ی‌ یه‌كه‌م����ی‌ هه‌ڵبژاردن (واته‌ قۆناغی‌ متمانه‌پێدان) په‌رله‌مان‬ ‫ی حكومه‌ت متمان����ه‌ به‌ئه‌نجومه‌نی‌‌وه‌زیران نه‌دات‪،‬‬ ‫ڕاده‌سپێرێت بۆ دروستكردن ‌‬ ‫له‌ماوه‌ی‌ مانگێكدا‪ ،‬ئه‌گه‌ر س����ه‌ركه‌وتو له‌س����ێ‌ پێكهات����ه‌ی‌ وه‌زاری‌ جیاوازی‌‬ ‫نه‌بو‪ ،‬ئه‌وا الیه‌نی‌ دوه‌م ڕاده‌س����پێرێت یه‌ك ل����ه‌دوای‌ یه‌ك����دا‪ ،‬ئ����ه‌وا ده‌بێت‬ ‫ب����ۆ ئه‌و ئه‌ركه‌‪ ،‬به‌و جۆره‌ تا حكومه‌ت س����ه‌رۆكی‌ هه‌رێم به‌فه‌رمانێ‌ په‌رله‌مان‬ ‫پێكده‌هێنرێ����ت)‪ .‬به‌اڵم هه‌روه‌ك‌وتمان هه‌ڵبوه‌ش����ێنێته‌وه‌‪ .‬ئه‌وس����اش ده‌بێت‬ ‫ئه‌مه‌ له‌ڕوی‌ یاساییه‌وه‌ هه‌ڵه‌یه‌‪ ،‬به‌ڵكو سه‌رۆكی‌ هه‌رێم سه‌رله‌نوێ‌ فه‌رمانێ‌ بۆ‬ ‫‌وه‌ك له‌س����ه‌ره‌وه‌ ئاماژه‌م����ان بۆكرد‪ ،‬ئه‌نجامدانی‌ هه‌ڵبژاردنی‌ گشتی‌ ده‌ربكات‪،‬‬ ‫ڕاس����تیه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێم به‌پێی‌ بڕگ����ه‌ی‌ (‪ )2‬له‌ماده‌ی‌ (‪ )10‬ی‌‬

‫ن����وێ‌‪ ،‬ج����ا حكومه‌ت����ی‌ زۆرینه‌یه‌كی‌‬ ‫هاوپه‌یمانی‌ بێت یان حكومه‌تێكی‌ بنك ‌ه‬ ‫فراوان بێت‪ ،‬ئه‌گه‌ر‌و الیه‌نی‌ جۆراوجۆری‌‬ ‫ئیجابی‌‌و س����لبیی‌ خۆی‌ هه‌یه‌‪ ،‬هه‌روه‌ها‬ ‫ڕاس����ته‌ كه‌ ڕه‌وشی‌ سیاس����ی‌ هه‌رێمی‌‬ ‫كوردس����تان ڕه‌نگ����ه‌ به‌ش����ێوه‌یه‌ك‬ ‫بگوزه‌رێ����ت كه‌ ڕێگه‌ نه‌دات س����ود له‌و‬ ‫ده‌س����ه‌اڵت‌و هه‌له‌ یاساییانه‌ی‌ سه‌ره‌وه‌‬ ‫‌وه‌ربگیرێت‪ ،‬ب����ه‌اڵم دواجار پابه‌ندبون‬ ‫به‌ڕێ����كاره‌ یاس����اییه‌كانه‌وه‌ مه‌رجێكی‌‬ ‫گرنگ����ه‌ بۆ دروس����تكردنی‌ حكومه‌تێك‬ ‫كه‌ بتوانێ ش����ه‌رعییه‌ت ب����ۆ كاره‌كانی‌‬ ‫داهاتوی‌ مسۆگه‌ر بكات‌و به‌شێوه‌یه‌كی‌‬ ‫س����ه‌قامگیرانه‌ خزمه‌تگوزارییه‌كان����ی‌‬ ‫هاواڵتی����ان جإبه‌جێب����كات‪ .‬ئه‌م����ه‌ش‬ ‫هه‌نگاوێكی‌ گرنگه‌ له‌پته‌وكردنی‌ ژیانی‌‬ ‫په‌رله‌مان����ی‌‌و به‌دامه‌زراوییكردنی‌ ژیانی‌‬ ‫سیاسی‌ له‌هه‌رێمدا‪.‬‬

‫یاسای‌ سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم ژماره‌ (‪)1‬‬ ‫ی‌ ساڵی‌ ‪ .2005‬هه‌رچه‌نده‌ ئه‌م ئه‌گه‌ر‌ه‬ ‫دوره‌ به‌اڵم هه‌لی‌ دروستكردن حكومه‌ت‬ ‫ئه‌وه‌نده‌ ئه‌گه‌رێكی‌ كراوه‌ نییه‌ تا نۆره‌‬ ‫به‌ر هه‌مو لیسته‌كان بكه‌وێ‌‪.‬‬ ‫له‌كۆتایی����دا‪ ،‬له‌گ���� ‌هڵ‌ هه‌بون����ی‌‬ ‫بۆشایی‌ ده‌س����توریدا‌و له‌پاڵ‌ زه‌حمه‌تی‌‬ ‫ئه‌گه‌ره‌كان����ی‌ ده‌ستاوده‌س����تكردنی‌‬ ‫ئاش����تیانه‌ی‌ ده‌س����ه‌اڵت له‌هه‌رێم����ی‌‬ ‫كوردس����تاندا‪ ،‬به‌پێی‌ ئه‌و ڕێكارییانه‌ی‌‬ ‫س����ه‌ره‌وه‌‪ ،‬ده‌توانی����ن بڵێی����ن ده‌ق����ه‌‬ ‫یاساییه‌كان‪ ،‬به‌و ده‌سه‌اڵته‌ فراوانه‌ی‌ بۆ‬ ‫په‌رله‌مانی‌ كوردستانیان فه‌راهه‌مكردوه‌‬ ‫له‌پرۆسه‌ی‌ دروس����تكردنی‌ حكومه‌تدا‪،‬‬ ‫هه‌لێك����ی‌ فراوانیان له‌به‌رده‌م لیس����ته‌‬ ‫براوه‌كاندا ڕه‌خساندوه‌ تا ملمالنێیه‌كی‌‬ ‫ته‌ندروس����ت له‌پێن����او ئه‌نجامدانی‌ ئه‌و‬ ‫ئه‌ركه‌دا بكه‌ن‪ .‬ڕاس����ته‌ ئ����ه‌م ملمالنێ‌‬ ‫ئاش����تیانه‌یه‌ زه‌حمه‌ت����ه‌‌و ه����ه‌ر جۆره‌‬ ‫هاوپه‌یمانێتی‌و ڕێككه‌وتنێكیش له‌نێوان‬ ‫*مامۆس����تا لەس����کوڵی زانس����تە‬ ‫لیسته‌كاندا بۆ دروستكردنی‌ حكومه‌تی‌ ڕامیارییەکان ‪ /‬زانکۆی سلێمانی‬

‫سوپاس‌و پێزانین‬

‫‪www.awene.com‬‬

‫به‌ن���اوی بنه‌ماڵه‌ی ش���ه‌هید مو‌قه‌ده‌م روکن ئه‌یوب محه‌مه‌د‪ ،‬زۆر سوپاس���ی‬ ‫ئ���ه‌و به‌رێزانه‌ ده‌که‌ین که‌ ل���ه‌ برینداربونی له‌ ناحیه‌ی (به‌له‌د) هێنانه‌وه‌ی بۆ‬ ‫سلێمانی‌و کارئاسانی بۆ ناردنه‌ ده‌ره‌وه‌ی بۆ واڵتی تورکیا هاوکارییان کردین‪.‬‬ ‫به‌هه‌مان شێوه‌ له‌کاتی گێڕانه‌وه‌ی ته‌رمه‌که‌یدا تا به‌خاک سپاردن‌و پرسه‌که‌ی‬ ‫هاوبه‌ش‌و هاوخه‌ممان بون‪.‬‬ ‫وه‌ک بنه‌ماڵه‌و خزمان سوپاسی هاوڕێیان‌و دۆستانی شه‌هید ده‌که‌ین‪ .‬هه‌روه‌ها‬ ‫سوپاسی تایبه‌تمان ئاراسته‌ی ئه‌م به‌ڕێزانه‌ ده‌که‌ین‪:‬‬ ‫قوباد تاڵه‌بانی‪ ،‬ش���ێخ جه‌عفه‌ر‪ ،‬د‪ .‬رێکه‌وت‪ ،‬مس���ته‌فا چ���اوره‌ش‪ ،‬به‌هرۆز‬ ‫گه‌اڵڵ���ی‪ ،‬عه‌مید به‌ختیار فایه‌ق‪ ،‬عه‌مید به‌کر محه‌مه‌د س���اڵح‪ ،‬هه‌رێم که‌مال‬ ‫ئاغا‪ ،‬عه‌قید روکن ئیدریس حاجی له‌ئاسایش���ی سلێمانی‪ ،‬لیوای ‪16‬ی سوپای‬ ‫عێراق‪ ،‬لیوای (‪ ،)8-4‬وه‌زاره‌تی پێش���مه‌رگه‪‌،‬موق���ه‌ده‌م جه‌نگی مه‌رگه‌یی‪،‬‬ ‫عه‌مید روکن به‌ختیار محه‌مه‌د‬

‫میكانیزمێك بۆ دیاریكردنی‌ هۆكاره‌كانی‌‬ ‫داكشانی‌ جه‌ماوه‌ری یه‌كێتیی‬

‫نیاز سه‌عید عه‌لی‬

‫ل����ه‌دوای‌ ڕاگه‌یاندنی‌ ئه‌نجامه‌كان����ی‌ هه‌ڵبژاردن����ی‌ (‪ ،)2013/9/21‬له‌الیه‌ن ڕوناكبیران‌و‬ ‫نوس����ه‌ران‌و سیاس����ه‌تكارانه‌وه‌‪ ،‬له‌چه‌ندین گۆش����ه‌نیگاوه‌‪ ،‬لێكدانه‌وه‌و ش����یكردنه‌وه‌ بۆ‬ ‫دیاریكردن����ی‌ هۆكاره‌كانی‌ داكش����انی‌ جه‌ماوه‌ری (ی‌‪.‬ن‪.‬ك) ك����راوه‌‪ ،‬هه‌یه‌ هۆكاره‌كه‌ی‌‬ ‫گرێداوه‌ به‌كێش����ه‌و ناكۆكی‌‌و ملمالن����ێ‌ ناوخۆییه‌كانی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬هه‌ی����ه‌ هۆكاره‌كه‌ی‌‬ ‫گرێ����داوه‌ به‌ڕێكه‌وتننامه‌ی‌ س����تراتیژیی (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)و (پارتی‌)و له‌دوایین هه‌نگاویش����دا‬ ‫گرێیداوه‌ته‌وه‌ به‌درێژكردنه‌وه‌ی‌ ماوه‌ی‌ س����ه‌رۆكایه‌تی‌ سه‌رۆكی‌ هه‌رێم‪ ،‬هه‌یه‌ هۆكاره‌كه‌ی‌‬ ‫ئه‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كه‌موكوڕیی‌‌و كه‌مته‌رخه‌می‌‌و گه‌نده‌ڵی‌‌و نادادپه‌روه‌ریی حكومه‌ت‪ ،‬هه‌یه‌‬ ‫هۆكاره‌كه‌ی‌ ئه‌گه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كه‌موكوڕی����ی‌‌و كه‌مته‌رخه‌می‌‌و گه‌نده‌ڵی‌‌و نادادپه‌روه‌ریی‌و‬ ‫خ����راپ به‌كارهێنانی‌ ده‌س����ه‌اڵت له‌ن����او (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬هه‌یه‌ هۆكاره‌كه‌ی‌ ئه‌به‌س����تێته‌وه‌‬ ‫به‌ناڕۆش����نیی‌ دۆس����یه‌ی‌ نه‌وت‌و داهاته‌كه‌ی‌‪ ،‬هه‌ی����ه‌ ئه‌یباته‌وه‌ ب����ۆ خۆنوێنه‌كردنه‌وه‌ی‌‬ ‫(ی‌‪.‬ن‪.‬ك) له‌كۆنگره‌ی‌ س����ێی‌ (‪)2010‬دا‪ ،‬هه‌یه‌ پێیوایه‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك) به‌گشتی‌‌و لێپرسراوه‌‬ ‫بااڵكانی‌ به‌تایبه‌تی‌ له‌جه‌ماوه‌ر دابڕاون‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌ڵێ‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬له‌س����ه‌ر س����ه‌روه‌ریی‌و‬ ‫ده‌سكه‌وته‌كانی‌ ڕابردو پاڵی لێداوه‌ته‌و ئاگای‌ له‌ئه‌مڕۆ نییه‌‪ ،‬هه‌یه‌ هۆكاره‌ سه‌ره‌كییه‌كه‌ی‬ ‫گرێئه‌داته‌وه‌ به‌پش����تتێكردنی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬له‌چه‌ندی����ن چین‌و توێژو گروپی‌ كۆمه‌اڵیه‌تی‌‪،‬‬ ‫له‌نمونه‌ی‌ الوان‌و ژنان‌و چین‌و توێژه‌كانی‌ خواره‌وه‌و كه‌سوكاری‌ شه‌هیدان‌و ‪...‬هتد‪ ،‬هه‌یه‌‬ ‫ئه‌یگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ كاركردن به‌پرانس����یپی‌ مه‌حس����وبییه‌ت‌و مه‌نسوبیه‌ت‪ ،‬له‌سه‌ر بنه‌مای‌‬ ‫ته‌كه‌ت����ول‌و خزمخزمێنه‌و تیره‌گه‌رێت����ی‌‌و ناوچه‌گه‌رێتی‌و به‌رژه‌وه‌ن����دی‌ ئابوریی‪ ،‬له‌بری‌‬ ‫كاركردن به‌پرانس����یپی‌ شایسته‌یی‌و تواناو دڵسۆزیی‌و پس����پۆڕیی‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یگه‌ڕێنێته‌وه‌‬ ‫بۆ قۆرخكردنی‌ بازاڕو كایه‌ ئابورییه‌كان‌و س����ه‌پاندنی‌ به‌رژه‌وه‌ندییه‌ تایبه‌تییه‌كان به‌سه‌ر‬ ‫به‌رژه‌وه‌ندییه‌ گش����تییه‌كان‪ ،‬هه‌ی����ه‌ ئه‌یباته‌وه‌ بۆ الوازیی‌و سس����تی‌ ئۆرگان‌و مه‌كته‌ب‌و‬ ‫مه‌ڵبه‌ن����ده‌كان‌و داموده‌زگاكانی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬هه‌یه‌ هۆكاره‌ س����ه‌ره‌كییه‌كه‌ی گرێئه‌داته‌وه‌‬ ‫به‌غیابی‌ به‌ڕێز مامجه‌الل‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یباته‌وه‌ بۆ قۆرخكردنی‌ ناوه‌ندی‌ بڕیارو ده‌سه‌اڵت له‌ناو‬ ‫(ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ڕه‌خنه‌و سكااڵو ناڕه‌زایی هاواڵتیان له‌سه‌ركرده‌كانی‌‬ ‫(ی‌‪.‬ن‪.‬ك)‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یباته‌وه‌ بۆ به‌چه‌پڵه‌ڕێزان پێش����وازیكردن له‌داخس����تنی‌ دۆس����یه‌ی‌‬ ‫ئه‌وان����ه‌ی‌ كه‌ وه‌ك ئه‌وترێ‌ په‌یوه‌ندییان به‌ڕژێمی‌ پێش����وه‌وه‌ هه‌بو‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یباته‌وه‌ بۆ‬ ‫جیابونه‌وه‌ی‌ بزوتنه‌وه‌ی‌ گۆڕان‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یگه‌ڕێنێته‌وه‌ بۆ ناهاوس����ه‌نگی‌ له‌یه‌كگرتنه‌وه‌ی‌‬ ‫حكومه‌ت له‌(‪)2005‬و بااڵده‌س����تبونی‌ (پارتی‌)تیایدا‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌یباته‌وه‌ بۆ په‌راوێزخستن‌و‬ ‫نادیده‌كردن‌و فه‌رامۆش����كردنی‌ شاری‌ سلێمانی‌ له‌الیه‌ن (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)و دروستبون ‌ی كه‌لێن‌و‬ ‫بۆشایی سلێمانی‌ له‌ناو (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)داو‪ ...‬هتد‪.‬‬ ‫ئێس����تا دوای‌ ڕاگه‌یاندن����ی‌ ئه‌نجامه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن‪ ،‬هه‌موان چاوه‌ڕێ����ی‌ كاردانه‌وه‌كانی‌‬ ‫(ی‌‪.‬ن‪.‬ك)ن‪ ،‬هه‌یه‌ چاوه‌ڕێی‌ ئه‌نجامه‌كانی‌ كۆبونه‌وه‌ی‌ كۆمیته‌ی‌ س����ه‌ركردایه‌تی‌ ئه‌كا‪،‬‬ ‫هه‌یه‌ چاوه‌ڕێی‌ ده‌ستله‌كاركێش����انه‌وه‌و‌وازهێنانی‌ لێپرسراو‌ه بااڵكانی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك) ئه‌كا‪،‬‬ ‫هه‌یه‌ چاوه‌ڕێی‌ جیابونه‌وه‌ی‌ باڵێكی‌ تر ئه‌كا‪ ،‬هه‌یه‌ چاوه‌ڕێی به‌ستنی‌ پلنیۆم‪ ،‬یان كۆنگره‌‬ ‫ئه‌كا‪ ،‬هه‌یه‌ چاوه‌ڕێی به‌ئۆپۆزسیۆنبونی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك) ئه‌كا‪ ،‬هه‌یه‌ پێشبینی‌ نزیكبونه‌وه‌ی‌‬ ‫(ی‌‪.‬ن‪.‬ك)و گۆڕان ئه‌كا‪ ،‬هه‌ی����ه‌ له‌توندوتیژتربونی‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)و گۆڕان‬ ‫ئه‌ترس����ێ‌‪ ،‬هه‌یه‌ ئه‌ڵێ‌ (ی‌‪.‬ن‪.‬ك) په‌ندو عیبره‌ت له‌ڕابردو‌وه‌رناگرێ‌و ئه‌مجاره‌ش له‌گه‌ڵ‬ ‫(پارتی‌)‪ ،‬به‌دوقۆڵی‌ حكومه‌ت پێكئه‌هێننه‌وه‌!‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسی به‌ڕێز‪ ،‬له‌یه‌كه‌م كۆبونه‌وه‌ی‌ دوای‌ هه‌ڵبژاردن‪ ،‬به‌رپرسیارێت ‌ی داكشانی‌‬ ‫جه‌ماوه‌ری (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)ی‌ له‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا‪ ،‬خس����ته‌ ئه‌س����تۆی‌ خۆی‌‌و ئاماده‌یی پیشاندا‬ ‫بۆ په‌س����ه‌ندكردنی‌ ئه‌نجامه‌كانی‌ هه‌ڵبژاردن‪ ،‬ئه‌و دو هه‌ڵوێس����ته‌ی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی‬ ‫به‌ڕێ����ز‪ ،‬به‌دو هه‌نگاوی‌ ئازایان����ه‌ له‌قه‌ڵه‌مئه‌درێ‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر ئه‌ندامانی‌ مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی‬ ‫به‌ڕێز‪ ،‬ئه‌یانه‌وێ‌ هه‌نگاوێكی‌ تری‌ ئازایانه‌ بنێن‪ ،‬ئه‌وه‌یه‌ داوا له‌س����ه‌نته‌رێكی‌ ڕاپرس����ی‌‬ ‫نێوده‌وڵه‌ت����ی‌ بێالیه‌ن‌و ناوه‌ندێكی‌ توێژینه‌وه‌ی‌ زانس����تی‌ به‌ناوبانگ له‌ڕۆژئاوا بكه‌ن‪ ،‬بۆ‬ ‫ئه‌وه‌ی‌ ڕاپرس����ی‌‌و توێژینه‌وه‌یه‌كی‌‌وردو زانس����تی‌‌و لۆژیكی‌‌و‌واقیعی‌‪ ،‬له‌ناو جه‌ماوه‌ردا‪،‬‬ ‫له‌س����ه‌ر هۆكاره‌كانی‌ داكشانی‌ جه‌ماوه‌ریی له‌(‪ )3‬پرۆس����ه‌ی‌ هه‌ڵبژاردندا بكه‌ن‪ ،‬تیایدا‬ ‫ئاماژه‌ به‌هۆكاره‌ سه‌ره‌كییه‌كان بكه‌ن‌و جه‌ختبكرێ‌ له‌ڕۆڵ‌و پشكی‌ هه‌مو الیه‌ك به‌گشتی‌‌و‬ ‫لێپرس����راوه‌ بااڵكان به‌تایبه‌تی‌‪ ،‬له‌و داكش����انه‌ جه‌ماوه‌رییانه‌ی‌ كه‌ به‌سه‌ر (ی‌‪.‬ن‪.‬ك)دا‬ ‫هات����وه‌‪ ،‬ئه‌گه‌ر مه‌كته‌بی‌ سیاس����ی به‌ڕێز ئه‌و پێش����نیاره‌ جێبه‌جێبك����ه‌ن‌و ئازایانه‌ كار‬ ‫به‌ئه‌نجام‌و ڕاسپارده‌كانی‌ ڕاپرسی‌‌و توێژینه‌وه‌كه‌ بكه‌ن‪ ،‬ئه‌وا هه‌نگاوی‌ ئازایانه‌ی‌ سێیه‌م‬ ‫ئه‌نێن‌و به‌كردار ئه‌و به‌رپرس����یارێتییه‌ ئه‌سه‌لمێنن كه‌ له‌به‌یاننامه‌ی‌ یه‌كه‌مین كۆبونه‌وه‌ی‌‬ ‫مه‌كته‌بی‌ سیاسی دوای‌‬

‫پرسه‌نامه‌‬ ‫پرس���ه‌‌و سه‌ره‌خۆش���ی‌ خۆمان ئاڕاس���ته‌ی‌ هاوكارمان (هاوڕاز سه‌لیم) ده‌كه‌ین‬ ‫به‌بۆنه‌ی‌ گیان له‌ده‌ستدانی‌ خاڵی‌ به‌ڕێزیانه‌وه‌‪ ،‬له‌خوای‌ گه‌وره‌ داواكارین جێگه‌ی‌‬ ‫كۆچكردو به‌هه‌شتی‌ به‌رین بێت‪.‬‬ ‫كۆمپانیای‌ ئاوێنه‌‬

‫ونبون‬ ‫* ناسنامه‌یه‌کی ژوری بازرگانی سلێمانی ونبوه‌ به‌ناوی(صالح رحمان که‌ریم)‬ ‫هه‌رکه‌س دۆزیه‌و‌ه بیگه‌ڕێنێته‌و‌ه بۆ پرسگه‌ی ئاوێنه‪‌.‬‬ ‫به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی گشتی فه‌رمانگه‌کانی داد‬ ‫فه‌رمانگه‌ی دادنوسی سلێمانی‪1/‬‬ ‫کارگێریی‌و خۆیه‌تی‬

‫ئاگاداری‬

‫به‌پێی ئه‌و داوایه‌ی که‌ له‌الیه‌ن(نامق رضا عبدالله‌) پێشکه‌ش به‌ فه‌رمانگه‌که‌مان‬ ‫کراوه‌ خاوه‌نی کارگه‌ی ( سلێمانی بۆ دروستکردنی خوێ) له‌به‌رواری ‪2013/9/29‬‬ ‫داوای تۆمارکردنی ئه‌و ئامێرانه‌ی کردوه‌ که‌ له‌س���لێمانی‪/‬ناوچه‌ی پیشه‌سازی‪1/‬‬ ‫دانراون که‌ ئامێره‌کانیان له‌خواره‌وه‌ دیاریکراوه‌ به‌پێی یاسیی دادنوسانی ژماره‌‬ ‫(‪ )33‬س���اڵی (‪ )1988‬به‌رکار له‌هه‌رێمی کوردستان باڵوده‌که‌ینه‌وه‌ هه‌رکه‌سێک‬ ‫خۆی به‌په‌یوه‌ندیدار یان خاوه‌ن���ی هه‌ریه‌ک له‌و ئامێرانه‌ داده‌نێت‪ ،‬له‌ماوه‌ی ‪15‬‬ ‫پانزه‌ رۆژدا س���ه‌ردانی ئ���ه‌م فه‌رمانگه‌یه‌ بکات‪ ،‬به‌پێچه‌وان���ه‌وه‌ به‌ناوی داواکار‬ ‫تۆماری ده‌که‌ین‌و بڕوانامه‌ی تۆماری ئامێره‌کانی پێئه‌درێت‌و له‌هه‌مان کاتدا داوای‬ ‫گۆڕین���ی ناوی بازرگانی کارگه‌که‌ی ده‌کات بۆ کارگه‌ی گه‌نجینه‌ی س���لێمانی بۆ‬ ‫پاراستنی موادی ترشیات له‌ساردیدا به‌ پێی نوسراوی کارگه‌کانی که‌رتی تایبه‌ت‬ ‫ژماره‌ (‪ )4152‬له‌‪ 2013/9/29‬ره‌زامه‌ندی الیه‌نه‌ په‌یوه‌ندیداره‌کانی وه‌رگرتوه‌‪.‬‬ ‫دادنوسی سلێمانی‪1/‬‬ ‫دادنوس‬ ‫محمد سلیمان رۆستم‬

‫ئامێره‌کان‬

‫‪:‬‬ ‫کۆمپرێسه‌ری ته‌برید‪ 2 /‬دان ‌ه‬ ‫ا‪ / 121301011 /‬تجمیع عیراقی‪ 2013 /‬کاره‌بایی‬ ‫ب‪ /121301022 /‬تجمیع عیراقی‪ 2013 /‬کاره‌بایی‬


‫خاوه‌نی ئیمتیاز‪ :‬کۆمپانیای ئاوێنه‌‬ ‫سه‌رنوسه‌ر‪ :‬سه‌ردار محه‌مه‌د‬

‫ه له‌ئه‌وروپا‬ ‫نوێنه‌ری ئاوێن ‌‬ ‫شوان حه‌مه‌ ـ نه‌رویج‬ ‫‪004799004729‬‬ ‫‪hamashwan.awene@yahoo.no‬‬

‫کوا لێکۆڵینەوەی یاسایی لەخوێنی سۆرانی مامە حەمە‪ ،‬عەبدولستار تاھیر‪ ،‬سەردەشت عوسمان‬

‫‪Awene‬‬ ‫ریکالم‬

‫ریکالم‬


ژماره‌ 398  
Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you