Issuu on Google+

Donderdag 17 november 2016

| Foto: Piet Gispen

Gouden Griffel 10/11 winnares Anna Woltz reist de wereld rond

jaargang 10 nummer 493 ₏ 2,80

}<(l(tp$=adbcb <

| Foto: DHC/Nick van den Brink

Baldewsingh 7 zoekt matties

Wijsmuller in de knel 3&5

| Foto: Beeldstudio KB

Studiebollen 13 liever in de bieb

| Foto: DHC/Nick van den Brink

3 Schat graven in het oude V&D-gebouw


2|

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

sokkelbeelden

‘La nostalgie de la lumière totale’ Ook op een druilerige dag springt de goddelijke aardworm van Jan Snoeck eruit. Puur door de kleur domineert hij de Grote Marktstraat. Een dribbelende peuter wil het gele gevaarte spontaan omarmen, maar moeder is minder gevoelig voor de magie en lokt het kind mee. De Haagse kunstenaar, die onderhand tegen de negentig loopt, heeft veel soortgelijke beelden gemaakt. In alle eenvoud stralen ze iets wezenlijks uit. In de kern zijn ze optimistisch van aard, hoewel de Franse titel – naar een gedicht van Paul Eluard – ook de zachte pijn van weemoed en verlangen aanraakt. Wat betekent ‘Nostalgie van het totale licht’ eigenlijk? Gaat dat over leven en dood? Twee Haagse gabbers die op een zonnig moment voorbij slenteren, vinden het wel een tof ding. Peter met het energiedrankje is zeer vereerd dat hij op de foto mag en Stanley in het zwarte pak doet goedmoedig mee. “Ik zie een stoeltje,” zegt Stanley desgevraagd, maar dan stokt het. Ook Peter durft het bijna niet te zeggen, want hoe hou je het netjes in de krant? Dan raapt hij al zijn moed bij elkaar: “Dat ding dat alle mannen hebben…?” Hendrik van Leeuwen Beeldend kunstenaar Bij Stroom is een gidsje van de veertig sokkelbeelden in de Haagse binnenstad verkrijgbaar. Meer informatie: www.stroom.nl

Stanley van Beele en Peter Tamerus poseren voor het sokkelbeeld van Jan Snoeck. | Foto’s: hndrk

advertentie

JURA E80: Cappuccino, Flat White & Latte Macchiato met één druk op de knop! "OESTERWEKEN"

Tot 15 december serveren wij een aantal overheerlijke oesterbereidingen.

E80: Nú met GRATIS Glazen melkhouder + 2 Latte Macchiato glazen Tij de l

ijke

actie

kt! stre d a a r zolang de voor

E80 Piano Black

€ 1.149,-

Wereldprimeur: P.E.P.® Perfecte espresso dankzij het Pulserend Extractieproces De nieuwe E-serie van JURA betekent in ieder opzicht een revolutie voor koffiegenot. Het bereidingsproces voor espresso is volledig geperfectioneerd. Een wereldprimeur, het Pulserend Extractieproces (Pulse Extraction Process, P.E.P.®), optimaliseert de extractietijd en garandeert ook bij korte koffiespecialiteiten een maximum aan aroma. Aan de voorzijde gepositioneerde toetsen en een moderne TFT-display maken de bediening uitermate eenvoudig. Voor maximale hygiëne zorgen de geïntegreerde onderhoudsprogramma’s en de nieuwe, vervangbare melkuitloop. JURA - If you love coffee! Geautoriseerd JURA-dealer:

3 Fines de Claires op ijs met citroen en sjalottendressing € 8,3 Fines de Claires met haringkuit, dashi en Franse boontjes € 9,50 3 Fines de claires met granité van Bloody Mary € 9,50 3 Fines de Claires met gegratineerde mosterdsabayon € 9,50 3 Gebakken Fines de Claires, spek, komkommer en mierikswortel € 9,50 Wij zien u graag en vaak in het oudste visrestaurant van Scheveningen. De schelpengerechten hebben wegens groot succes een plaats verworven op onze menukaart! Hartelijke groet, De brigade van de Weduwe


actueel |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

3

Opnieuw ‘Spuihaven’ Projectontwikkelaar René Strijland en architect Peter Drijver geven het niet op. Vrijdag presenteren zij opnieuw hun plan ‘Spuihaven’, een alternatief voor het Onderwijs en Cultuur Centrum (OCC). De hoofdlijnen zijn nog hetzelfde: handhaven en gedeeltelijke herbouw van het Lucent Danstheater, de bouw van een nieuwe (losse), neoklassiek vormgegeven concertzaal voor het Residentie Okest en dat alles in een waterrijke omgeving die teruggrijpt op de oude binnenhavens die het gebied tot aan het einde van de negentiende eeuw domineerden. Er zijn twee opties voor het Koninklijk Conservatorium: nieuwbouw in

| Artist's impression: Spui Haven b.v.

het Spuikwartier of blijven zitten in het oude gebouw. Strijland presenteert zijn plan als een soort visioen. “Alles is gesloopt, alles ligt open, er is een historische kans om de Nieuwe Kerk als voornaamste historischchristelijk gebouw van Den Haag haar spiegeling in het water terug te geven. Laten we de twee plannen naast elkaar leggen en daarna een besluit nemen.” Dat er een gedetailleerd contract ligt voor de bouw van het OCC, hoeft volgens de initiatiefnemers geen probleem te zijn. De bouwer achter de combinatie Cadanz, Volker Wessels, zou als compensatie de opdracht voor de Spuihaven moeten krijgen.

Wijsmuller onder vuur over vertraagd Spuiproject De politieke steun voor wethouder Joris Wijsmuller (HSP, stadsontwikkeling) brokkelt af. Vier van de vijf collegepartijen zijn kritisch over de wijze waarop hij de problemen rond het vertraagde Spuiproject aanpakt. Ze zijn ‘onaangenaam verrast en ongerust’. De vrees bestaat dat het plan duurder wordt en tegelijk minder mooi dan afgesproken. Door Mieke van Dixhoorn en Herman Rosenberg

“De wethouder moet heel snel klare wijn gaan schenken, eerlijk en transparant zijn,” zegt PvdA-raadslid Rajesh Ramnewash. “Wij maken ons enorm veel zorgen over de kosten én de kwaliteit van het gebouw,” zegt CDA-woordvoerder Michel Rogier. Ook D66 en de VVD zijn kritisch. Wijsmuller berichtte de raad eind vorige week dat bouwer Cadanz en de architecten Jo Coenen en Patrick Franssen meer tijd krijgen om de afgekeurde ontwerpen voor het Onderwijs en Cultuur Centrum (OCC) aan te passen. Er volgt dan een derde behandeling door de welstandscommissie en daarna zou de gemeente de omgevingsvergunning moeten afgeven. Dit alles moet binnen zes weken gebeuren; de termijn loopt af op tweede kerstdag. “Dit had ik veel eerder willen weten,” zegt D66-fractievoorzitter Robert van Asten. “Ik snap dat het in déze raad moeilijk is om een informatief gesprek te voeren. Zeker dit onderwerp wordt snel politiek, maar dat

betekent niet dat je het uit de weg moet gaan.” De D66’er wil weten wat deze vertraging betekent: “Gefaseerde oplevering? Een jaar extra in het Zuiderstrandtheater? Wie gaat dat betalen?” “Heeft de gemeente nog wel controle over dit ingewikkelde project? De emmer is nu wel vol, er moet niet nog een druppel komen,” zegt VVD-woordvoerder Frans de Graaf. CDA’er Rogier zegt ‘boos’ te zijn. “Het rommelt tussen de gemeente en de bouwcombinatie en daarover worden wij als raad niet of te laat geïnformeerd door de wethouder.” De woordvoerders maken zich ook zorgen over de kwaliteit van het plan. Van Asten: “Mochten er concessies nodig zijn, dan moeten de toekomstige gebruikers (NDT, RO en conservatorium, red.) daarbij worden betrokken. Maar ik wil geen kaal gestript plan.” Peter Bos (HSP) neemt ‘zijn’ wethouder in bescherming. “Joris heeft de regie heel duidelijk genomen. Dat blijkt uit het uitstel dat is overeengekomen. Verder is het wel spannend. De hobbel van de welstandscommissie moet worden genomen. Ik heb er alle vertrouwen in dat dat gaat lukken. Tja, oppositie én coalitiepartijen zijn nu vrij expliciet over wat er allemaal mis zou zijn. Kennelijk willen ze zich profileren nu de landelijke verkiezingen eraan komen.” Volgende week woensdag is er een commissievergadering over het Spuiplan. Het liefst willen de collegepartners voor die tijd een extra brief van Wijsmuller. “Het wordt een interessante ochtend,” voorspelt De Graaf.

De lege bouwplaats bij het Spuiplein. | Foto: DHC/Nick van den Brink

‘Schat’ van Vroom & Dreesmann gevonden Door Herman Rosenberg

De kluis met inhoud in het oude V&D-gebouw. | Foto: Bouwfonds IM

Bij de renovatie van het oude gebouw van V&D aan de Grote Marktstraat is een kluis ontdekt die op een bijzondere manier herinnert aan het roemrijke verleden van het ter ziele gegane concern. De inhoud bestaat uit een selectie van V&D-producten uit 1964. De kluis – het is eigenlijk meer een ingemetselde metalen kist – werd gevonden via een beschrijving die zich bevond in de loden koker die in 1964 werd ingemetseld bij de eerste steen. Op 21 september van dat jaar was het burgemeester Kolfschoten die de kist sloot. Erop stond: ‘Eerst op 21 sep-

tember 2064 zal zij (de kist) wederom worden geopend, opdat toekomstige generaties zullen weten waarmee ons leven van alledag werd omringd.’ Het ging inderdaad om ‘het leven van alledag’, want Vroom & Dreesmann had heel gewone dingen in de kluis gestopt, zoals een keukenmachine, een transistorradio, een klapstoeltje en een pakje poederpudding van het merk Saroma. John de Jong van beheerder Bouwfonds IM noemt het ‘een bijzondere vondst in een bijzonder gebouw’. “Een deel van de ‘schat’ gaat naar het Haags Historisch Museum en een ander deel wordt overgedragen aan het Amsterdamse Stadsarchief.” Het

Stadsarchief bewaart het archief van de familie Vroom. Door de in 1964 nog niet te bevroeden ondergang van het concern is maar de helft van de ooit bedachte termijn van een eeuw gehaald. Nog even en dan zal vrijwel niets meer herinneren aan het V&D-verleden, dat in Den Haag begon in 1893 met een winkel aan de Spuistraat. Er komen vijf nieuwe winkels in het complex. Daarvan is het Canadese warenhuis Hudson’s Bay de grootste. De eerste nieuw zaak, een vestiging van de Franse sportketen Decathlon, gaat woensdag 23 november open. De renovatie van de rest van pand wordt volgend jaar afgerond.


4|

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

stadsmens

Maaslandse scholieren genieten van Museon dankzij jarige Jacques Senf ‘Ik vier mijn verjaardag in het Museon. Ga je mee?’ De invitatie van het enthousiaste jongetje verraste vorige week oud-Hagenaar Jacques Senf en was tegelijkertijd het bewijs van zijn gelijk. Van tevoren wist de iconische impresario al dat het initiatief van hem en zijn vrouw Barry een schot in de roos zou zijn. Dankzij het echtpaar had het scholiertje met ruim zeshonderd andere leerlingen uit Maasland op maandag 7 november, de Dag van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, kennis kunnen maken met het interactief museum voor cultuur en wetenschap. Senf, sinds lang plaatsgenoot van de jongen, had de kinderen daar uitgenodigd voor zijn zeventigste verjaardag. Hij had ze geen groter plezier kunnen doen, blijkt uit de reactie. “Dat hij mij meevraagt naar het Museon, is mijn mooiste verjaarscadeau.” Zelf genoot hij in zijn jeugd van bezoeken aan het Museum voor het Onderwijs in de Hemsterhuisstraat. Wat hem vooral imponeerde, waren films over bedrijven als bakkerij Hus en Melkinrichting De Sierkan. Op speciaal verzoek van Senf zijn in het Museon beelden vertoond over oudDen Haag. “Die waren te zien toen de

Tineke van Nimwegen en Jacques Senf zorgen voor een herhaling. | Foto: Thomas Vahé

kinderen het museum binnenkwamen,” vertelt Tineke van Nimwegenvan Wieringen, van 1990 tot 2007 gemeenteraadslid voor de PvdA in Den Haag, daarna tot mei 2014 wethouder van Midden-Delfland en nog wonend in Maasland. Tegenwoordig is zij verbonden aan het Museon als voorzitter van de Corporate Ambassador Club, een netwerk van ondernemers rond het museum. Tineke van Nimwegen: “Zo’n twintig ondernemers zijn

ambassadeur. Zij dragen financieel bij en denken mee over de inhoud.” Een voorbeeld hiervan is drinkwaterbedrijf Dunea. “Dat heeft een mooie presentatie in het museum over hoe een rivier wordt schoongemaakt. Kinderen worden zich bewust van vervuiling en leren op een speelse manier hoe zij de planeet aarde kunnen schoonhouden.” Jacques Senf had al langer plannen om iets voor de kinderen uit Maasland te doen. “Tineke en ik vonden

het belangrijk om ze te laten kennismaken met het Museon. Voor Haagse scholieren is het heel vanzelfsprekend daar naartoe te gaan, voor kinderen uit Maasland niet.” Senf trakteerde de jongsten in het Museon ook op de familievoorstelling ‘André het astronautje’, die van 10 december tot en met 2 april 2017 door het land trekt. De bedenker hiervan is astronaut André Kuipers, Claudia de Breij schreef de muziek. Want theater mag niet ontbreken als Jacques Senf iets organiseert. Ondernemen zit hem in het bloed. Als vijfjarige promootte hij een expositie over vaderlandse geschiedenis. Die had zijn klasgenoot Ton Vorstenbosch ingericht in de kelder van de sigarenzaak van zijn vader aan de Breitnerlaan. “Ik moest voor vijf cent mensen binnenlokken. Ja, ik heb altijd een koopmansgeest gehad.” Later, toen Senf een klinkende naam in de theaterwereld had, werkten ze weer samen. Vorstenbosch schreef het toneelstuk ‘Wilhelmina’, dat Senf produceerde. “Met Anne-Wil Blankers in de titelrol. Het is mijn lievelingsstuk.” Hij ontwikkelde het grootste Nederlandse impresariaat op het gebied van theater,

muziek en amusement. Zijn carrière is een verhaal apart en de hoogtepunten zijn te veel om op te noemen. “Eens verschijnt er een boek over mij,” belooft hij. Sinds 2010 is hij senior impresario van Senf Theaterpartner. Begin volgend jaar verhuist het bedrijf naar het voormalige Legermuseum in Delft. Tineke van Nimwegen omschrijft hem als ‘de peetvader van Maasland’. Niet voor niets kreeg hij voor zijn jarenlange grote verdiensten voor de samenleving op zijn verjaardag de Otto van Egmondpenning, de hoogste onderscheiding van de gemeente Midden-Delfland. Terugkomend op het bezoek aan het Museon zegt Jacques Senf: “Het was een prachtige dag. Mijn vrouw en ik hebben gemerkt wat een leuke, goed opgevoede kinderen het zijn. We hebben zoveel kaarten gekregen. En natuurlijk moeten ze vaker naar het Museon. Dit moet herhaald worden.” Tineke van Nimwegen vult aan: “We zullen er bij de gemeente MiddenDelfland en de schoolbesturen op aandringen.” Joke Korving

advertentie

WONEN IN DE STIJL VAN DUDOK • KLEINSCHALIGE WOONBUURT MET 35 WONINGEN • DIVERSITEIT IN WONINGTYPES • WOONOPPERVLAKTE VAN 171 TOT 186 M2 • LUXE AFWERKING • EIGEN GROND • TE KOOP VANAF €435.000,- V.O.N.

K I J K VO O R M E E R I N F O R M AT I E O P : W W W.G R O E N H A AG H E . N L / WO N E N


actueel |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

Onduidelijkheid rond huisvesting statushouders

‘We worden in een cirkelredenering geduwd’ Door Mieke van Dixhoorn

Loopt Den Haag achter met het huisvesten van statushouders (vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning)? Deze week ontstond er onduidelijkheid nadat VVDstaatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en Justitie de gemeente aanmoedigde om ‘snelheid te maken’ en wachtlijsten weg te werken. Dit terwijl verantwoordelijk wethouder Joris Wijsmuller (HSP, wonen) in oktober nog had geschreven dat er juist te weinig statushouders waren om te huisvesten. Maar nu ligt Den Haag volgens hem weer op schema. Het gaat lukken om volgens afspraak 1466 vluchtelingen onder te brengen. Als asielzoekers een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen, worden zij ‘gekoppeld’ aan een Nederlandse gemeente. Die moet dan binnen twaalf weken huisvesting bieden. In oktober schreef de HSP-wethouder aan de gemeenteraad dat het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) geen mensen meer had om te koppelen. Daarom zou het misschien niet lukken om de wettelijk verplichte 1466 vluchtelingen een Haags huis te bieden. Vlak voor het afgelopen weekend schreef Dijkhoff juist dat Wijsmuller een achterstand heeft en dat inmiddels alweer meer mensen waren gekoppeld. De linkse partijen schrokken en vroegen onmiddellijk om opheldering. “Hij heeft iets uit te leggen.” Links Den Haag blijft Wijsmuller sowieso tot actie manen. “Het opleveren van locaties gaat ontzettend traag,” zegt PvdA-fractievoorzitter Martijn Balster. Een jaar geleden – midden in de crisis – wilden de linkse partijen noodhulp organiseren. Dat kon maar beperkt, omdat Wijsmuller liever ‘structureel’ wilde bijdragen en juist mensen wilde huisvesten op lange termijn. Zo konden ook VVD en CDA ermee instemmen. Boven op de wettelijke taakstelling van 1466 zouden er daarom 700 extra statushouders naar de hofstad komen. Een paar weken geleden bleek dat dit niet gaat lukken, omdat het COA te weinig statushouders kan doorsturen. Ook Arjen Kapteijns (GroenLinks) is verbolgen: “De noodopvang in SZW (het voormalige ministerie in het Bezuidenhout, red.) moest op 1 januari dicht, omdat er statushouders zouden komen. Maar er is niks gebeurd!” Ach-

Locaties statushouders 2016 2017

Wassenaar

34

totaal: 648 totaal: 739

Scheveningen 75

34

Haagse Hout

20

Loosduinen

Hofvijver

24

Centrum

350

Voorburg

45 HS

40 Zuiderpark

Laak

120

45 20

Ypenburg/Leidschenveen 120

Escamp 144

IGZ dreigt Cato met boete

100 Wateringse Veld

Rijswijk | Infographic: Hans Fresen

Stand van zaken huisvesting n 1437 statushouders (vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning) zijn tot nu toe in 2016 gehuisvest in Den Haag. n Voor 2017 is nog een nieuwe locatie aangewezen: Narcislaan 4 (bij Kijkduin). De huidige stadswerkplaats gaat verhuizen. Na sloop komen er zelfstandige woningen voor ca. 100 statushouders. n Dit jaar nog komen 90 nareizigers naar Den Haag. Volgens het COA zullen de meeste statushouders in 2017 ook nakomende gezinsleden zijn. ter de schermen is flink gelobbyd, maar zonder succes. De media Wijsmuller stelt de raad gerust en schreef woensdagochtend: het gaat toch lukken om de afspraak van 1466 na te komen. Vertraging was er inderdaad, doordat veel locaties pas in december worden opgeleverd, omdat er nu veel nareizigers zijn op wie niet echt een peil te trekken is, en omdat zowel gezinnen als juist alleengaanden soms langer moeten wachten op

Zij trekken zoveel mogelijk in bij hun familie. n Vanwege veiligheidsoverwegingen komen de ongeveer 200 bewoners van grotere locaties Jupiterkade (Binckhorst) en Deelplan 20 (Ypenburg) in de eerste twee weken van januari, in plaats van in de laatste dagen van december. n Den Haag is in 2017 verplicht om 769 vluchtelingen met vergunning een huis te bieden. Wijsmuller is van plan om daarbovenop de extra ambitie van 700 mensen te vervullen.

een geschikt huis. Onduidelijkheid ontstond volgens de wethouder door berichten in de media. Oppositiepartijen SP en GroenLinks nemen geen genoegen met de verklaring van Wijsmuller. Beide zouden de wethouder ‘het liefst gisteren’ ondervragen. “Ik zie nog steeds duidelijk verschil tussen het verhaal van de wethouder en dat van de staatssecretaris,” zegt Aisha Akhiat (SP). “Smoesjes. Hij geeft eerst het COA de schuld, nu de pers. Dit schept alleen maar meer onduidelijkheid.”

Arjen Kapteijns (GL): “We worden in een cirkelredenering geduwd.” Toch moeten beiden nog even wachten voor ze met de wethouder in discussie kunnen. Collegepartij PvdA is namelijk voorlopig wel gerustgesteld. Balster: “Ik ben blij met de verzekering dat we de taakstelling gaan halen. Maar ik maak me nog steeds zorgen over de 700 extra plekken die we hebben beloofd.” De sociaaldemocraat wil weten wat voor afspraken daarover zijn gemaakt. Op 8 december is er een commissiedebat.

Jury gelukkig met bundel Kees ’t Hart De J. Greshoff-prijs voor de beste essaybundel gaat naar de Haagse schrijver Kees ’t Hart voor zijn boek ‘Het gelukkige schrijven’. Dat maakte het bestuur van de Jan Campert-Stichting dezeweekbekend.Dejuryschrijftover de bundel: ‘Kees ’t Hart mag dan in het titelessay van zijn bundel beweren dat wanneer het hem lukt, dat gelukkige schrijven, hij er niets over kan en zelfs mag zeggen, omdat de ware schrijver daarover zwijgt – de lezer mag dat gelukkig wel. Deze bundel essays wordt bekroond, omdat de jury gelukkig is geworden van dit schrijven.’ Kees ’t Hart treedt in de voetsporen van Bas

Wethouder Rabin Baldewsingh (PvdA, sociale zaken) is aangewezen als adviseur van de vertrouwenscommissie van zeven raadsleden die op zoek gaan naar een nieuwe burgemeester. Op dit moment hebben de grootste zeven partijen (D66, PVV, PvdA, HSP, VVD, CDA en Groep de Mos) een vertegenwoordiger. Mustafa Okcuoglu – eenmansfractie nadat hij is opgestapt uit GroenLinks – wil graag worden toegevoegd aan dat lijstje als representant van de kleine partijen. Hij vindt het ‘niet sjiek dat er niets te kiezen is’. Verschillende linkse raadsleden steunen hem, omdat er nu relatief veel rechtse partijen in de commissie zitten. Deze week beslist de gemeenteraad definitief over de samenstelling van de commissie. Veranderingen zijn onwaarschijnlijk.

CS

72

44 Madestein

Baldewsingh adviseur

Haagse Bos

Segbroek Kijkduin 100

5

Heijne, die de tweejaarlijkse prijs in 2014 won met ‘Angst en schoonheid’. De Greshoff-prijs is een van de literaire prijzen die namens de gemeente Den Haag worden toegekend door de Jan Campert-Stichting. Voor zijn dichtbundel ‘Seizoensroddel’ ontvangt dichter en vertaler Jan Baeke (1956) uit Roosendaal de Jan Campert-prijs. ‘Zo vanzelfsprekend als de gedichten van Jan Baeke klinken, zo weinig soepel is de wereld die hij beschrijft in zijn meesterlijke bundel. Veel beschutting is er niet te vinden in deze onbehagelijke poëzie, maar wel de troost van het besef dat we allemaal

de weg kwijt zijn,’ aldus de jury. De Jan Campert-prijs is een jaarlijkse poëzieprijs. Vorig jaar was Ilja Leonard Pfeijffer de winnaar. Anton Valens (1976) krijgt voor zijn roman ‘Het compostcirculatieplan’ de F. Bordewijk-prijs (beste Nederlandstalige prozaboek) 2016. Eerder was al bekendgemaakt dat de Constantijn Huygensprijs, de belangrijkste onderscheiding, is toegekend aan Atte Jongstra. Wethouder Wijsmuller (HSP, cultuur) reikt de prijzen uit op 22 januari 2017 in het Theater aan het Spui tijdens het literatuurfestival ‘Writers Unlimited | Winternachten’.

Kees 't Hart. | Foto: Euf Lindeboom

De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) heeft zorgaanbieder Cato een ‘last onder dwangsom’ opgelegd. Ondanks herhaaldelijke waarschuwingen heeft de instelling nog altijd niet haar cliëntdossiers op orde. In de dossiers worden wensen, behoeften, mogelijkheden en beperkingen van cliënten genoteerd. Als deze niet goed worden bijgehouden, kan dat leiden tot veiligheidsrisico’s. Per week dat het probleem blijft bestaan, moet Cato nu duizend euro betalen, met een maximum van tienduizend euro. Afgelopen zomer concludeerde de Inspectie al dat Cato onvoldoende ‘urgentiebesef en verbeterkracht’ toonde om de problemen aan te pakken. Cato heeft twee zorgcentra in Den Haag: Carel van den Oever in Escamp en de locatie Bezuidenhout. De organisatie biedt ook thuiszorg aan. Als de zorginstelling niet voldoet aan de dwangsom, kan de IGZ een tweede opleggen of zelf ingrijpen.

Thorbecke op Lange Voorhout Het Haagse Thorbecke-monument komt te staan op de grens van het Lange Voorhout en het Tournooiveld. Dat heeft de gemeente deze week bekendgemaakt. Kunstenaar Thom Puckey maakte het ontwerp voor het gedenkteken. Dat heeft de vorm van een beeldengroep, met enerzijds de staatsman Thorbecke aan zijn bureau en anderzijds een groep mensen uit het heden die met elkaar in gesprek zijn. Over het monument is zo’n acht jaar nagedacht en gediscussieerd. Oorspronkelijk zou de stad al in 1876 een standbeeld van Thorbecke hebben gekregen, maar dat ging door tegenwerking van conservatieve politici niet door. Het beeld is toen geplaatst in Amsterdam. De liberale staatsman Jan Roelof Thorbecke (1798-1872) was, als geestelijke vader van de grondwetsherziening van 1848, de grondlegger van de moderne democratie. Het Tournooiveld wordt volgend jaar, nadat het dak van de nieuwe parkeergarage klaar is, opnieuw ingericht.


6| terugblik

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

foto’s uit het haags gemeentearchief

De stranding van de SCH 102 Zondag 9 oktober 1938 was een gemiddelde herfstdag. Het was een graad of 14, geheel bewolkt met af en toe een bui. Maar het waaide flink: windkracht 7 tot 8. De motorlogger SCH 102, ook bekend als ‘Maarten’, was vier weken daarvoor met een volledig Scheveningse bemanning uitgevaren om haring te vangen. Rond het middaguur keerde het schip terug naar de haven. Op de kade was het erg druk die dag. Veel mensen waren naar zee gekomen om te genieten van de wilde golven. Ook veel familieleden van de bemanning stonden op de boulevard om hun echtgenoten, vaders en zoons welkom thuis te heten. Schipper Piet van der Zwan stuurde zijn schip met half geborgen zeilen naar de haveningang toen de stroming toch te sterk bleek. De schipper had geen controle meer over het roer en de SCH 102 werd richting de noordzijde van de haveningang geduwd. Twee enorm hoge golven beukten vervolgens zo hard tegen het schip dat dit op de basaltblokken bij de Noorderpier vastliep, slechts 200 meter van het strand verwijderd. Het personeel van het seinhuis had al voor het stranden van de SCH 102 in de gaten dat het mis dreigde te gaan. De reddingboot Zeemanshoop werd al bemand nog voordat de logger op het havenhoofd was vastgelopen. Onder leiding van schipper Bruin voer de Zeemanshoop direct uit in de hoop

Ze waren drijfnat, zagen blauw van de kou en een paar van hen hadden zo goed als geen kleren meer aan de opvarenden zo snel mogelijk van boord te halen. De bemanning van de SCH 102 probeerde ondertussen alles om van het levensgevaarlijke dek van het schip af te komen. De schipper en een aantal matrozen klommen in de achtermast. Anderen zochten het hoogste punt op het voorschip op om de golven die over het schip heen sloegen te vermijden. Drie bemanningsleden wachtten de reddingspoging niet af en sprongen overboord. Enkele mannen die op het strand stonden, gingen het water in en vormden zo een levende ketting. Ondanks de heftige branding wisten zij de drie mannen het strand op te krijgen. Helaas overleed één van hen later toch nog in het ziekenhuis. Het reddingschip moest alle zeilen bijzetten om op een veilige manier in de buurt van de SCH 102 te raken. Na twee mislukte pogingen lukte het uit-

Reddingschip Zeemanshoop op 9 oktober 1938 in actie om de bemanning van motorlogger SCH 102 te redden. | Foto: Collectie Haags Gemeentearchief/tijdschrift De Reddingboot

eindelijk, na een uur worstelen en uitmuntend manoeuvreren door schipper Bruin van de reddingboot, om tussen de pier en de logger in te komen. De bemanning van de SCH 102 moest de logger via de achterkant verlaten. Degenen op het voordek moesten via een verbindingslijn tussen de voor- en achtermast naar het achterdek klimmen om op de reddingsboot over te kunnen stappen. Met wat halsbrekende toeren hebben uiteindelijk tien man veilig de overstap naar de Zeemanshoop kunnen maken. De bemanning van de Zeemanshoop werd later door koningin Wilhelmina gehuldigd voor dit heldhaftige optreden. Steeds meer toeschouwers wisten ondertussen hun weg naar de kade te vinden. Kranten uit die tijd spreken over duizenden mensen. Ook burgemeester De Monchy en wethouder Feber lieten zich ter plekke van

de reddingspogingen op de hoogte stellen. Op de kade vielen familieleden de geredde bemanning huilend om de hals. De mannen van de SCH 102 waren drijfnat, zagen blauw van de kou en een paar van hen hadden zo goed als geen kleren meer aan. Om een beetje warm te worden had de bemanning van de gestrande logger aan boord van de reddingboot al enkele teugen cognac gehad. De Zeemanshoop zette uiteindelijk negen bemanningsleden veilig op de kant. Maar de mannen van de reddingmaatschappij konden niet iedereen redden. Twee jonge zeelieden van de SCH 102, slechts veertien en zestien jaar oud, werden later dood op het strand teruggevonden. Direct na de stranding waren de media van mening dat de schipper geen blaam trof. Het waren tenslotte

zeer stormachtige omstandigheden. De reder weet de stranding zelfs aan de toestand van de Scheveningse haven. Deze zou niet goed genoeg uitgediept zijn. De Raad van de Scheepvaart meende in januari 1939 echter dat de schipper wel roekeloos had gehandeld en slordig had genavigeerd en schorste hem voor drieënhalve maand. De SCH 102 zorgde de dagen na de stranding nog steeds voor veel belangstelling. Honderden nieuwsgierigen stonden op de boulevard naar het wegzinkende schip te kijken. Een ondernemend zakenman had een complete verrekijkeruitrusting op de kade uitgestald en gunde belangstellenden een blik door zijn instrumenten, uiteraard tegen een kleine vergoeding. Pas na twee weken kon de logger eindelijk geborgen worden. Een klein jaar later, in mei 1939, voer de gerepareerde motorlogger opnieuw uit voor de haringvangst. De ramp met de SCH 102 leidde in Scheveningen tot de vorming van een comité dat zich tot doel stelde vissers te leren zwemmen. In februari 1939 begonnen de speciale zwemcursussen in het zwembad aan de Mauritskade. Cynthia Hamberg www.denhaag.nl/haagsgemeentearchief

Deze week verscheen de ‘Vierde Terugblik’, een bundeling van foto’s en verhalen uit deze rubriek (periode 2014-2016), samengesteld door het Haags Gemeentearchief. Het boek is een uitgave van De Nieuwe Haagsche en kost 10 euro.

advertentie

iwnot eo rni do e r, cdoercaot ri ae t i&o nz o&n awwe nr i n g s Behang Wall coverings

Wandbekleding Wallpaper Tapijt Tapestry Pvc Floor coverings Laminaat Novilon Carpet Linoleum Laminate Gordijnen Novilon Vitrage Linoleum Muurverven Paintwork Verf Zonneschermen Paint Screens Wallpaint Markiezen Awnings Rolluiken Shutters Rolgordijnen Horizontale jaloeziëen Rollerblinds Verticale Verticaljaloeziëen blinds Vouwgordijnen Venetian blinds Paneel gordijnen Roman blinds Pisse en duo plisse RaamPanel en deurblinds horren

Curtains Alphons Diepenbrockhof 29-30 • Winkelcentrum Waldeck • 2551 KG Den Haag • www.jellehomestyle.nl • 070 - 4041585


actueel |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

7

‘Trek voor werkloze jongeren álles uit de kast’ Lichtgeraaktheid

Jeugdwerkloosheid is en blijft een enorm probleem in Den Haag. Maar leerwerkbedrijven zijn niet de oplossing volgens verantwoordelijk wethouder Baldewsingh. Hoe het wel moet, is onduidelijk. Gemeenteraadsleden zijn gefrustreerd: “Het blijven allemaal losse flodders.” Door Mieke van Dixhoorn

We hebben allemaal onze afwijkingen en ik heb de meeste. Dat heet zelfspot. Als ik een selfie zou maken, fotografeerde ik een charmant verlopen kop. Dat is zelfkritiek. In 1986 reed ik van Café De Halve Maan naar het illustere pand van de Haagsche Courant en werd bekeurd door een spook in een mannenbroek, die in een rokje geen verkering kon krijgen. Dat schreef ik letterlijk zo. De stad stond op z’n kop, maar het was een hyperbool. In mijn wiek geschoten had ik de naam van het spook gevraagd en prompt gekregen, dus spijkerhard publiceerde ik voor- en achternaam, inclusief geboortedatum, terwijl mijn hoofdredacteur dacht dat ik alles verzonnen had. Toen werd het een belediging. Gelijk een humanitaire catastrofe, want de agente bleek de vrouw van een broer van de oom van de man die wekelijks mijn declaraties uitbetaalde. Toen werd het pijnlijk. Geen dame die er bij stilstond dat wanneer die agente een vent was geweest dat ik hem met hetzelfde gemak een ridder van de bruine ster zou hebben genoemd, want ik was gewoon boos. Nu heet dat homofobie. Vorige week wilde Alexander Pechtold leuk zijn, terwijl hij dat nog nooit is geweest en ook nooit zal zijn, maar afijn, niettemin riep ie dat ik er nog uitzag als een god. Dat was ironie. Met het oog op het aanstaande vertrek van mijn favoriete Jozias van Aartsen als burgemeester was zijn compliment volstrekt eigenbelang, want er is er natuurlijk maar één in deze stad die bepaalt wie Jozias opvolgt en dat ben ik. Dat valt onder humor. Enig idee wat sarcasme is? Tegen diezelfde Pechtold zeggen dat je het waardeert dat hij zichzelf altijd zo prettig wegcijfert. Toen ik nog landbouw studeerde aan de Hogeschool in Wageningen, voetbalde ik met hem in één elftal. Na afloop douchte ik hem naar een minderwaardigheidscomplex. Dat heet: scheppingscynisme. Ooit schreef ik rond 1970 dat ik tien jaar eerder op station Hollands Spoor een indiaan had gezien met een aktetas. Vervolgens voegde ik eraan toe: ‘Toen ik daarover was uitgelachen . . .’ Daar zat een vet vleugje discriminatie aan. Wist ik veel. Dictatoriale lichtgeraaktheid bestond nog niet. Het was de tijd dat je ’t ook over een Belg kon zeggen. Of een Turk. Nu draai je er de bak voor in. Gek eigenlijk, want die indiaan was de man van een broer van de oom van de man die wekelijks mijn declaraties uitbetaalde. Bovendien mijn vriend. En nog steeds. Als hij me in het café een brillenjood noemt, smaakt de pils steeds beter. Het wordt samengevat onder de noemer: saamhorigheid. Daar heeft mevrouw Simons helaas nog nooit van gehoord. Jan D. Swart

“Wat gebeurt er als je de mbo-boot mist?”, vraagt VVD-raadslid Ingrid Michon. “Een paar jaar vakkenvullen tot je te duur bent en dan wachten tot je in de bijstand zit?” Den Haag vindt maar geen oplossing voor de achtduizend werkloze jongeren in de stad. “In tegenstelling tot de rest van het land stijgt dat getal,” waarschuwt CDA’er Desh Ramnath. Vrijwel alle partijen vinden een opleiding de beste weg naar een baan. Lukt dat niet, dan is er nog het BBL-traject (vier dagen werken, één dag naar school). Maar ook BBL is voor sommige jongeren niet haalbaar. En dan? Een plek bij een leerwerkbedrijf, zeggen velen. Dit zijn sociale ondernemers die niet-schoolbare jongeren opvangen en hun een vak leren. Daar hoort ook de basis bij: op tijd komen, beleefd zijn. Een geliefd Haags voorbeeld is Traubstuc, een stukadoorsbedrijf in de Schilderswijk van twee broers die sinds vijf jaar (ook) jongens opleiden die het om verschillende redenen op school niet redden. “En er is een schreeuwend tekort aan stukadoors,” beargumenteren CDA, CU, VVD en D66. Maar hoewel vele politici – onder wie premier Mark Rutte – zich gretig op de foto laten zetten bij de gebroeders Traub, is Baldewsingh niet overtuigd. De PvdA-wethouder is klaar met leerwerkbedrijven, zo zei hij in een commissiedebat vorige week: “Dit is niet de oplossing. Ze leren even iets en dat is het.” Na gesprekken met experts (‘iedereen worstelt hiermee’) wil Baldewsingh het anders: ‘professionaliseren’ en ‘werkgevers centraal stellen’. Wat dat betekent, blijft vooralsnog onduidelijk. Tot frustratie van de raadsleden, die hem al een jaar achter z’n broek zitten op dit ge-

Twee leerlingen van Traubstuc werken aan hun muurtje. | Foto: DHC/Nick van den Brink

bied. Er zou een onderzoek komen. Alle kosten en resultaten van de trajecten op een rij. Dat viel tegen. Na maanden wachten kreeg de raad een onderzoek waarin slechts twee projecten zijn onderzocht. Met hen is de samenwerking doodgebloed. Ook op de onderzoekskwaliteit was veel kritiek. Veel partijen dringen aan op een completer verslag. “We praten vanuit de onderbuik!”, zegt CU’er Harmjan Vedder. Maar de wethouder weigert. Ondertussen probeert hij het aandeel van leerwerktrajecten financieel te minimaliseren: “We hebben het over de schilfer van een pinda.” Maar het rommelt nog altijd rond bij onderwerp. Zowel in de gemeenteraad als in het college. “Kent u bedrijven die de jongens

van Traub willen aannemen?”, vraagt Baldewsingh in het debat meerdere keren? “Neem ze mee, dan bent u mijn mattie.” Peter Traub nodigt hen van harte uit. Hij weet er wel een paar: “Negentig procent van onze jongens stroomt uit naar een baan.” Bijvoorbeeld bij zelfstandig stukadoor Wes-ley de Coninck (25). Traub-leerling Badoe kreeg al een jaarcontract. “Dat gaat hartstikke goed,” zegt De Coninck. Onlangs kwam Gino erbij. “Natuurlijk moet ik ze zelf nog veel leren. De praktijk is anders. Maar zodra ze meer ervaring hebben, kunnen ze zelf ook een leerling meenemen. Als daar plek voor is, zal ik weer Traub bellen om te vragen of ze iemand hebben. Veel van mijn vrienden die stuken raad ik ook aan om

die jongens aan te nemen. Dat zijn er zat, geloof me.” Ramnath (CDA) wil een heel eind met Baldewsingh mee. “Maar ook al zou het gros van de trajecten niet werken, elke jongere is er één. Durf te kijken naar die bedrijven: wat is ervoor nodig om het beter te doen? Ga op zoek naar de pareltjes.” Tot nu toe is hij niet onder de indruk van Baldewsinghs aanpak: “Het blijft bij losse flodders. De wethouder heeft veel ambitie, maar geeft weinig uitwerking.” Ingrid Michon heeft besloten in de raadsvergadering van donderdag 17 november een spoeddebat aan te vragen over het onderwerp. “Ik zal oproepen om toch zaken te doen met Haagse leerwerkbedrijven.”

Restaurant Jamie Oliver in leeg deel Sijthoff City Het tweede Jamie’s Italian-restaurant van Nederland komt in Den Haag aan de Grote Marktstraat, hoek Achter Raamstraat tegenover de Mediamarkt, in het nu lege gedeelte van het gebouw Sijthoff City. De beroemde Britse tv-kok Jamie Oliver opent zijn Italiaanse restaurant – op de begane grond en de eerste etage – in het voorjaar van 2017. Acht jaar geleden richtte Oliver (41) samen met zijn mentor Gennaro Contaldo de restaurantgroep op. De eerste zaak opende in 2008 in Oxford en inmiddels zijn er bijna zeventig vestigingen over de hele wereld. De restaurants staan erom bekend Italiaanse klassiekers met duurzame, lokale ingrediënten te maken: de ‘Jamie twist’. In de Rotterdamse Markthal draait al sinds vorig jaar een Jamie’s Italian, en met succes, gezien de vele enthou-

siaste recensies. ‘Reeds de zoveelste Jamie’s die we bezochten, maar wel de eerste buiten London. We wilden weleens zien of het product Jamie Olivier hier aan dezelfde eisen voldeed als in London. En ja hoor! De keuken is lekker, betaalbaar en verfijnd op z’n Jamie’s! Personeel is even vriendelijk als in de Engelse thuishaven.’ De tv-kok is blij met het nieuwe restaurant in Den Haag. De hofstad is volgens Jamie Oliver de perfecte plek. “De stad verenigt vele nationaliteiten en smaken. Ik kijk ernaar uit om relaxte, gezinsvriendelijke sfeer te combineren met rustieke Italiaanse gerechten, die wij mengen met smaken van de lokale Nederlandse voedselleveranciers.” Wethouder Klein (CDA, stedelijke economie) is ook verheugd: “Ik juich de komst van Jamie’s Itali-

Jamie’s Italian komt in het Sijthoff-gebouw aan de kant van de Mediamarkt. | Foto: DHC

an van harte toe. De vestiging verhoogt de aantrekkelijkheid van de binnenstad. Jamie’s vernieuwende concept past binnen onze horecavisie en schept werkgelegenheid.” Het nieuwe restaurant, op de loca-

tie waar tot begin jaren tachtig het hoofdkantoor van de Haagsche Courant zat, verrijst ironisch genoeg ook tegenover het Britse Marks & Spencer, dat vorige week bekendmaakte Den Haag juist te gaan verlaten.


8 | opinie

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

‘Waarom herdenken wij de Eerste Wereldoorlog niet?’ Door Bas Kromhout OPINIE

Op 11 november worden in heel Europa de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog herdacht met plechtigheden en kransleggingen. Maar bij het monument voor de ruim driehonderd omgekomen Scheveningers zal het, zoals elk jaar, stil blijven. Hoog tijd dat Den Haag deze slachtoffers gaat herdenken. Het is bijna niet te bevatten: meer dan driehonderd Scheveningse vissers die tussen 1914 en 1918 omkwamen door de oorlog op zee. Historicus Guido van Hengel heeft een aangrijpend verhaal over hen geschreven in het magazine Haagse Historie. Over stuurman Dirk Taal, die zag hoe een Duitse onderzeeër zijn ‘Geertruida’ tot zinken bracht. Over Teunis Harteveld, veertien jaar slechts, die in de golven verdween na een aanvaring met een zeemijn. Zij en al die andere slachtoffers lieten moeders, vrouwen en kinderen achter. De Eerste Wereldoorlog sloeg zo een gat in de Scheveningse dorpsgemeenschap dat moeiteloos kan worden vergeleken met de wonden die dorpen elders in Europa opliepen, doordat veel jongemannen niet terugkeerden van het oorlogsfront. Alleen al daarom zou de gemeente Den Haag een jaarlijkse herdenking op 11 november moeten organiseren, in aanwezigheid van de burgemeester. De geëigende plek hiervoor is het in 1922 opgerichte monument

aan de Scheveningseweg. Weliswaar legt het bestuur van de Vereniging Herdenk Scheveningse Zeelieden elk jaar in mei een krans bij het monument. Maar deze plechtigheid is onderdeel van een algemene herdenking van álle Scheveningers die ooit op zee zijn gebleven. Daarom zet het verenigingsbestuur op dezelfde dag ook het VissersNamenMonument en de Vissersvrouw in de bloemen. Deze voor Scheveningen belangrijke traditie moet zeker blijven. Maar wat eraan ontbreekt, is aandacht voor de unieke betekenis van de Eerste Wereldoorlog. Gemis Om twee redenen is dit een gemis. In de eerste plaats laat Den Haag een kans liggen zich te verbinden met de rest van Europa. De Eerste Wereldoorlog – of zoals onze buren zeggen: de Grote Oorlog – heeft het continent op zijn grondvesten doen schudden en de loop van de geschiedenis verlegd. Daarom wordt die oorlog de ‘Europese oercatastrofe’ genoemd. Ook ons land is direct en indirect door deze ramp getroffen. Het algemene beeld dat Nederland als neutrale natie part noch deel had aan de oorlog, klopt niet. Het beste bewijs leveren de meer dan driehonderd verdronken vissers van Scheveningen. Door jaarlijks een herdenking te houden op dezelfde dag als waarop de ons omringende landen hun doden eren, kan Den Haag laten zien dat het bij Europa hoort. De tweede reden waarom juist

onze stad de oorlog zou moeten herdenken, heeft te maken met haar rol als internationale stad van vrede en recht. Het Internationaal Gerechtshof, dat zetelt in het Vredespaleis, was oorspronkelijk een instelling van de Volkenbond. Deze werd in 1922 opgericht in reactie op de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog. Voortaan kon het gerechtshof geschillen tussen landen op vreedzame wijze beslechten. Ook de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) heeft wortels in de Grote Oorlog. Een Haagse 11 november-herdenking zal de uitgelezen gelegenheid zijn om stil te staan bij het menselijk leed waaruit deze vredesinstituties zijn voortgekomen. Ook de herdenkingen in andere Europese landen staan in het teken van internationale verzoening en vrede. Den Haag mag eigenlijk niet achterblijven. Overal in Europa komen op 11 november menigten bijeen om te herdenken dat exact honderd jaar geleden hier de Eerste Wereldoorlog woedde. Alleen Den Haag doet alsof er niets is gebeurd. Dit het moment om hier verandering in te brengen. Er komen nog twee bijzondere herdenkingsjaren aan: 2017 en 2018. Laten gemeente en burgers deze kans benutten om voortaan óók elke 11de november stil te staan bij de slachtoffers en bij ons voorrecht in vrede te leven. Bas Kromhout is historicus en hoofdredacteur van het magazine Haagse Historie

| Foto: Collectie Haags Gemeentearchief

‘Nota van Wijsmuller is gevaarlijke grabbelton’ Door Arjen Kapteijns OPINIE

Het ruimtelijke magnum opus van wethouder Joris Wijsmuller (HSP) heet de ‘Agenda Ruimte voor de Stad’. In deze vrolijk gekleurde beleidsnota staat hoe Den Haag de komende decennia met 4000 extra inwoners per jaar moet doorgroeien naar 600.000 inwoners. Groei staat namelijk centraal in de ambitie van dit stadsbestuur. Dit beleidsstuk is hét antwoord van Wijsmuller op de structuurnota’s van zijn voorgangers Peter Noordanus en Marnix Norder. De ruimtelijke agenda is fraai vormgegeven, maar is inhoudelijk teleurstellend. Het is een

grabbelton vol suggesties en opties maar zonder verdere duiding of samenhang. Een groot deel van de grabbelton is gevuld met nietszeggende ambtelijke zinnen waar niemand tegen kan zijn. Zo gaan we ‘slim gebruikmaken van de bestaande ruimte in de stad’ en ‘werken we vanuit bestaande kwaliteiten en cultuurhistorisch bewustzijn’. Er zitten ideeën bij die mij aanspreken. Zoals het aantrekkelijker maken van wandelen en fietsen, een essentiële aanzet in de omslag naar duurzame mobiliteit. Ook is er aandacht voor energietransitie en klimaatadaptatie, bijvoorbeeld door het benutten van ruimte voor zonnepanelen en het ontwikkelen van groene gevels.

Maar in de grabbelton zitten ook stekelige cadeautjes zoals de bouw van peperdure parkeergarages, het bebouwen van de Vlietzone en meer reuring in onze parken. Dit zijn keuzes die helemaal niet thuishoren in een visie voor een duurzame en leefbare stad. En omdat je met een grabbelton nooit weet wat je naar boven haalt, kijk ik toch met grote terughoudendheid naar deze onsamenhangende nota. Namens GroenLinks zal ik een aantal verbeteringen voorstellen. Zoals het naar voren halen van alle investeringen voor het openbaar vervoer en fietsers. Want als je dat goed doet, hoef je later minder te investeren in duur asfalt en kostbare parkeerplaatsen voor auto’s.

Ook vraag ik aandacht voor flexibele woonvormen op braakliggende terreinen in de stad (zogenaamde Tiny Houses). En ik zal een verzoek doen om bewoners uit economisch zwakkere wijken meer te betrekken bij de verdere ontwikkeling van dit plan. Maar zelfs al worden al onze verbetervoorstellen omarmd, dan nog blijft deze agenda een gevaarlijke gok. Want we weten niet goed waar wij nu eigenlijk mee instemmen. Grabbelen kan leuk zijn, maar bij een toekomstvisie voor de stad is zo’n risicovol ratjetoe uiteenlopende beleidsplannetjes geen goed idee. Arjen Kapteijns is fractievoorzitter van GroenLinks Den Haag

uw mening

‘Koningstunnel dicht? Meld dat dan!’

Een ingang van de Koningstunnel. | Foto: DHC/Nick van den Brink

Op dinsdagavonden maak ik vaak gebruik van de Koningstunnel op mijn route van Scheveningen naar Voorburg en terug via de Binckhorst. Meermaals heb ik meegemaakt dat de tunnel op de terugweg afgesloten was. Volgens de gemeentelijke website is de Koningstunnel in 2016 alleen afgesloten van 12 december 21.00 uur tot 13 december 06.00 uur. Aanwijzingen over een omleiding richting Scheveningen ontbraken. Het is volstrekt onduidelijk hoe je weer op de Koningskade komt nu de Oranjebuitensingel is afgesloten.

Ik vind dit knullig. De route Voorburg richting Scheveningen via de Binckhorst is toch geenszins een onbelangrijke route. Oplossing. Meld de afsluitingen op de website. Plaats borden op de Binckhorstlaan dat de tunnel is gesloten zodat je eerder kunt afslaan om de probleemplek te vermijden. Of plaats omleidingsborden om van locatie ingang tunnel richting Scheveningen te komen. Verder het bericht over dezelfde Koningstunnel dat die in 2019 voor acht maanden dichtgaat voor groot onderhoud. Ik hoop dat de gemeen-

te me kan geruststellen door te bekennen dat het hier gaat om een misplaatste 1 aprilgrap!

Paul E.A.M. van der Maesen de Sombreff, Den Haag

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

Verantwoording De hoofdredactie draagt geen verantwoordelijkheid voor de inhoud van de stukken op deze pagina. Die ligt bij de auteurs.


actueel |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

9

Stad bij CS compleet vernieuwd Door Herman Rosenberg

Het gebied tussen het Centraal Station (CS) en de Utrechtsebaan ondergaat de komende tien jaar een complete gedaanteverandering. Gemeente en rijk nemen gebouwen en buitenruimte ingrijpend onder handen. Er komen zo’n tweeduizend nieuwe woningen bij. Het project ‘Centraal Station Oost’, zoals het heet, is vorige week gepresenteerd. De komende jaren wordt eerst het gebied tussen de Koninklijke Bibliotheek (KB) en het Paleis van Justitie (‘Grotiusplaats’) aangepakt. De Utrechtsebaan wordt hier overkluisd met een soort plantsoen. Tussen de KB en de Utrechtsebaan komen twee hoge woontorens te staan. “We gaan de stad tegelijk vergroenen en verdichten,” zegt wethouder Joris Wijsmuller (HSP, stadsontwikkeling). Volgens zijn VVDcollega Boudewijn Revis (buitenruimte) ontstaat door de overkapping van de Utrechtsebaan ook ‘een betere verbinding tussen het kantorengebied Beatrixkwartier en het centrum’. Ingewikkelder is het plan voor het gebied tussen de KB, CS en Buitenlandse Zaken, dat wordt gemaakt samen met het Rijksvastgoedbedrijf. Uitgangspunt is dat de kwaliteit van het al vernieuwde Anna van Buerenplein (achter New Babylon) wordt doorgetrokken. Dat wil onder meer zeggen dat de nauwe doorgangen onder het KB-gebouw worden verbreed of omgevormd tot glazen passages. Hiertoe wordt mogelijk een deel van het grote KB-complex gesloopt. In een nog weer latere fase van het project,

Een overkapte Utrechtsebaan, ter hoogte van het Paleis van Justitie. | Artist’s Impression: Gemeente Den Haag

na 2025, gaat waarschijnlijk het dan verlaten ministerie van Buitenlandse Zaken tegen de grond. Er komen woningen, onderwijsgebou-

wen, kantoren en ‘lichte horeca’ voor in de plaats. En er wordt aan gedacht om ook het hier liggende deel van de Utrechtsebaan te overkap-

pen. De moeilijkheid is dan wel dat de weg de status van tunnel zou krijgen, wat allerlei extra veiligheidsvoorzieningen vergt.

Loet Velmans, 1923-2016

Met een reddingboot ontsnapt aan de nazi’s Door Danny Verbaan

De eerste aanblik sinds 75 jaar bezorgde hem naar eigen zeggen ‘a shock’. Het is 14 mei 2015 wanneer de dan 92-jarige Loet Velmans in Scheveningen weer aan boord gaat van de Zeemanshoop. Dit was de reddingboot die hem en 45 anderen enkele uren na de Nederlandse capitulatie in mei 1940 vanuit de haven naar het veilige Engeland had gebracht. “Ik zag nu hoe klein de boot eigenlijk is,” zei hij toen. Velmans en oud-student Karel Dahmen waren op dat moment de enigen die er nog over konden vertellen. Vrijdag is hij in zijn woonplaats Sheffield (Massachusetts, VS) overleden. Als tiener woonde Loet Velmans in de Brugsestraat in het Belgisch Park. Hij behoorde tot de ongeveer veertig Joodse vluchtelingen – onder wie zijn ouders en vijf familieleden – die de oorlog overleefden dankzij de reis met de Zeemanshoop. Karel Dahmen en drie andere (niet-Joodse) studenten wilden eveneens naar Engeland en hadden daarom de nog geen dertien meter lange reddingboot gekaapt. Tegelijk probeerde een groot aantal Joodse mannen en vrouwen vergeefs en wanhopig vissers zover te krijgen om met hun schip de oversteek te maken. Toen dankzij de hulp van Scheveninger Tinus Rog en tot opluchting van de studenten de motor van de reddingboot aansloeg en iedereen dit hoorde, volgde een bestorming van de Zeemanshoop. De groep zat opeengepakt en maakte een angstige en zeer riskante zeereis,

Loet Velmans, enkele jaren geleden tijdens een bezoek aan familie in Den Haag. | Foto: DHC

De Zeemanshoop in 2015. | Foto: Privécollectie

totdat het Britse oorlogsschip HMS Venomous zich over de opvarenden ontfermde. Velmans reisde daarna met zijn ouders naar het toenmalige Ne-

derlands-Indië, waar het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) hem inlijfde. Hij werkte als krijgsgevangene van de Japanners aan de beruchte Birma-spoorlijn.

Begin jaren vijftig emigreerde Velmans met zijn echtgenote Edith van Hessen en hun dochters naar de Verenigde Staten. Er volgde een zeer succesvolle carrière bij het internationale communicatiebureau Hill & Knowlton. Bij de vraag wat er zou zijn gebeurd wanneer de Zeemanshoop níét was vertrokken, heeft Velmans nooit stilgestaan, vertelt hij in het in 2015 verschenen boek ‘Weg! Ontsnapt aan de Duitse bezetting’. “Het is dat u dit nu naar voren brengt. Bij dat negatieve scenario van ‘what if…’ heb ik nooit stilgestaan, omdat er nog zoveel meer in mijn leven is gebeurd en omdat ik erg positief ben ingesteld.”

Nieuwe aanmeldprocedure pas in 2018 Het aanmeldsysteem voor middelbare scholen wordt waarschijnlijk pas vanaf schooljaar 2018-2019 verruimd. Eerder deze maand werd bekend dat achtstegroepers zich vanaf volgend jaar in plaats van slechts op één, op meerdere middelbare scholen in de regio kunnen aanmelden. Wethouder Van Engelshoven (D66, onderwijs) liet toen weten dat schoolbesturen de intentie hadden om dit nog voor medio januari 2017 mogelijk te maken. Maar nu blijkt dat de procedurewijziging meer tijd in beslag neemt. Van Engelshoven schrijft aan de raad: ‘Hun (schoolbesturen, red.) conclusie is dat het niet verantwoord is om de procedure voor schooljaar 2017-2018 aan te passen vanwege de zeer korte voorbereidingstijd. Om de procedure zorgvuldig te kunnen aanpassen, in het belang van ouders én in samenspraak met ouders, is méér tijd nodig.’ De wethouder staat achter de keuze van de schoolbesturen om het nieuwe aanmeldsysteem per 2018-2019 in te voeren. advertentie

Oude Delft Makelaardij is voor medewerkers van een aantal internationale bedrijven op zoek naar woonruimte in en rond Den Haag. Beheer 2%, courtage ½ maand ex. BTW.

www.oudedelft.com info@oudedelft.com 06-43201966


10 | interview

Plaats

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

Elke week bespreekt Marcel Verreck heden en verleden van een bijzondere Haagse plek.

Commandobunker

Het zou de laatste grote klus van burgemeester Jozias van Aartsen worden. Vooraf was hij optimistisch: ‘We hebben hier diverse internationale toppen gehad, de zaak-Mitch Henriquez en het gedoe in de Schilderswijk, dit moet ook wel kunnen lukken.’ Desalniettemin was er niets aan het toeval overgelaten. Helikopters cirkelden boven de stad, straaljagers patrouilleerden door het luchtruim, op diverse plekken in Den Haag waren pelotons ME samengetrokken. Voor de kust had de Zr.Ms. De Ruyter inmiddels zijn positie ingenomen. De nieuwe Amerikaanse president Donald Trump had met een speciale oekaze zijn NSA toestemming gegeven de Nederlandse veiligheidsdiensten bij te staan bij hun proactieve screen- en scanbewegingen. Het escorteren van de stoomboot tot binnen de territoriale wateren door het hypermoderne fregat was zonder problemen verlopen. De afgrendeling van de Scheveningse Haven had reeds 24 uur voor het aan land gaan een aanvang genomen. Op het Zuiderstrand was een gigantische, sterk op Sylvana Simons gelijkende pop in vlammen opgegaan. Volgens bronnen rond de brandstichters betrof het hier ‘warmlopen voor oud en nieuw’. In de haven heerste een ouderwetse drukte. De detectiepoortjes functioneerden naar behoren en het uitdelen van de groengele kogelwerende vestjes aan de kinderen was één groot feest. Op de daken van de huizen kon je scherpschutterspieten zien kronkelen. Toen de stoet met de goedheiligman zich in beweging zette om in een urenlange optocht alle koopcentra van Den Haag aan te doen, zat de driehoek onder leiding van Van Aartsen paraat in de commandobunker onder het stadhuis. ‘Afgelasten is nooit een optie geweest,’ had de burgervader ferm verklaard, maar nu keek hij toch gespannen naar de monitoren van de duizenden bewakingscamera’s die de intocht minutieus in beeld brachten. Het eerste incident vond plaats op de Frederik Hendriklaan. Een aantal recherchepieten hield ter hoogte van Patisserie Plasman een onverlaat met een taart staande. De arrestant werd met een nekklem buiten gevecht gesteld, maar verklaarde, eenmaal op adem gekomen, de taart alleen voor eigen gebruik te hebben gekocht. Uit voorzorg werd hij in verzekerde bewaring gesteld. Het bleek een voorbode van een hete middag. Ter hoogte van de Houtrustbrug volgde een grootscheeps treffen tussen verschillende demonstrantengroepen, maar door doortastend optreden van Mobiele Pieten, waarbij de roede niet werd gespaard, werden zij opgejaagd en uiteindelijk ter hoogte van het Indiëmonument definitief in de pan gehakt. Het heerlijk avondje kon beginnen. Marcel Verreck

Anna Woltz, kinderboekenschrijfster

‘Ik leef met mijn hoofdpersonen’

De Haagse kinderboekenauteur Anna Woltz koesterde al op haar twaalfde de wens om schrijver te worden. Nu, 22 jaar later en 21 boeken verder, is zeggen dat ze daarin geslaagd is een understatement. Haar werk – ‘goede boeken-met-een-doortimmerde-plot schrijven over wat kinderen boeit’ – wordt in grote oplagen verkocht en in negen talen vertaald, en haar achttiende geesteskind, ‘Mijn bijzonder rare week met Tess’, wordt verfilmd. Vorige maand mocht zij voor ‘Gips’ de Gouden Griffel in ontvangst nemen.

Door Vera de Jonckheere

W

‘Nederlandse kinderboeken doen het waarschijnlijk zo goed omdat Nederlandse schrijvers niet om de hete brij heen draaien’

anneer Anna Woltz (34) de deur van haar huis, in het lieflijke, stokoude deel van Utrecht, opent, springt er geen vrolijke krullenbol van een hond om haar heen. Iets wat te verwachten viel na lezing van haar laatste boek ‘Alaska’, waarin voor de aanbiddelijke hulphond Alaska een glansrol is weggelegd. De hond blijkt bij haar ouders in de Betuwe te zijn ondergebracht, omdat zij nu eenmaal dagen achtereen van huis is voor haar lezingen en school- en bibliotheekbezoeken door het hele land. “Ik heb wel de lusten, niet de lasten van een hond. Maar hij beschouwt me gelukkig als onderdeel van het gezin; is dolblij als-ie me ziet.” We treffen elkaar vlak na de Kinderboekenweek, aan de vooravond van haar vertrek naar de Frankfurter Buchmesse, waar Nederland en Vlaanderen dit jaar ‘Ehrengast’ waren. De bank in haar woonkamer ligt bezaaid met nog in te pakken kleding voor haar literaire reis naar Duitsland met vele optredens en feestelijke bijeenkomsten. Met ‘Alaska’ leverde Woltz vorige maand haar 21ste boek af voor jongeren van 10+. Op een wel heel spannend tijdstip, midden in de Kinderboekenweek. “Dinsdagavond hoorde ik dat aan mijn voorlaatste boek ‘Gips’ de Gouden Griffel was toegekend en de ochtend erna lag ‘Alaska’ in de winkel.” Dat is in Nederland bijna vrágen om zure recensies, maar ze kon meteen opgelucht ademhalen, want ook ‘Alaska’ is allerwegen positief ontvangen. NRC kopte boven de 4-sterren recensie: ‘Woltz blijft Griffelwaardig’. Hoezeer ze ook van het succes geniet, het legt weer extra spanning op het volgende boek waaraan ze voorlopig niet lijkt te kun-

nen beginnen. Ze houdt nog te veel van Alaska, Parker en Sven om ze los te laten, maar bovendien ontneemt de tol van de roem, ofwel het literaire ‘circus’, haar tot begin volgend jaar de rust en ruimte om met een leeg hoofd nieuwe hoofdpersonages en andere thema’s aan te boren. Literair circus “Maar,” benadrukt Anna Woltz op de vraag naar de balans tussen schrijven en het circus, “ik vind beide leuk en geniet er met volle teugen van. Sommige schrijvers zijn mensenschuw. Ze zijn juist gaan schrijven omdat ze liever met woorden en papier bezig zijn dan met echte mensen, maar ik vind nu juist de combinatie fantas-

orkaan Sandy die onder meer New York lamlegde) in de Verenigde Staten zou worden uitgebracht als ‘A Hundred Hours of Night’, en de andere dateert van de heuglijke mededeling dat van de Japanse versie van ‘Mijn bijzonder rare week met Tess’ 60.000 exemplaren verkocht waren. “En nu wordt het nog verfilmd ook,” zegt ze stralend. Intussen heeft zij laten weten dat haar bezoek aan Frankfurt zeer inspirerend is geweest: “Hard werken, mooie ontmoetingen en veel plezier met collega’s,” maar voorafgaand aan haar vertrek verheugde zij zich al zeer op de gesprekken en ontmoetingen met zoveel andere schrijvers. Ze spreekt haar verbazing erover uit dat

‘Jongeren die nog net geen pubers zijn, zijn nog wars van het pragmatische’ tisch.” Ze vindt het heerlijk om met haar boek de wereld in te gaan, heel veel scholen en bibliotheken te bezoeken, en laaft zich aan interviews en fotosessies. Maar ze kan zich voor een volgend boek ook even makkelijk maanden als een kluizenaar terugtrekken zonder zich ooit eenzaam te voelen. “Ik leef dan met mijn hoofdpersoon. Maak iedere ochtend een wandeling om op ideeën te komen, gedachten uit te werken, en schuif ’s middags achter mijn werktafel.” De twee lege champagneflessen in haar kamer getuigen van mooie wapenfeiten. De eerste kocht ze toen het bericht haar bereikte dat ‘Honderd uur nacht’ (haar jeugdroman over de

kinderboekenschrijvers en schrijvers van volwassenenliteratuur vanuit twee verschillende werelden lijken te opereren en nauwelijks contact hebben. De belangstelling is veelal eenrichtingsverkeer; alle kinderboekenschrijvers kennen, om maar enkelen te noemen, Tommy Wieringa en Connie Palmen, maar andersom? Serieus “Wat zou het leuk zijn als die twee toevallig ook wat schrijvers van jeugdboeken zouden kennen,” lacht ze. “Jammer, want het schrijven van kinderboeken is totaal serieus te nemen en doet op geen enkele manier onder voor het schrijven voor volwassenen.


interview |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

11

| Foto: Piet Gispen

Alle schrijvers – op welke leeftijdsgroep ze zich ook richten - zijn collega’s met wie je van gedachten kunt wisselen over hoe je een verhaal vormgeeft, een plot bedenkt en wendingen aanbrengt.” Nederlandse jeugdliteratuur mag zich in het buitenland verheugen in een grote populariteit, weet zij uit ervaring. Haar boeken worden intussen in negen talen vertaald. “Nederlandse kinderboeken doen het waarschijnlijk zo goed omdat Nederlandse schrijvers niet om de hete brij heen draaien, maar zware onderwerpen in het leven van een kind, zoals scheiding, ziekte of gepest worden, op een behapbare en geloofwaardige toon voor het voetlicht weten te brengen.” Haar moeder, voormalig journaliste/columniste bij NRC, en haar vader, oud-correspondent en oudhoofdredacteur NRC, verhuisden met anderhalf jaar oude Anna vanuit London naar de Haagse Nyelantstraat in het Benoordenhout. Daar werd zusje Sarah (in Bronovo) geboren, de enige van het gezin die niet uit Den Haag is weg te slaan. “Sarah is chirurg in een Haags ziekenhuis, waar ik onder haar hoede research kon doen voor ‘Gips’, dat zich in een ziekenhuis afspeelt.” Na Montessori Waalsdorp bezocht Anna het Gymnasium Haganum, waar ze in klas 4B onder pseudoniem een column in de Volkskrant begon te schrijven over haar dagelijkse wederwaardigheden. “Waarheidsgetrouw, maar ik veranderde alle namen van mijn klasgenoten.” Haganum klas 4B uit 1998 was vorig jaar december te

zien in een televisie-uitzending van ‘De Reünie’ en daaruit bleek dat het wel even duurde voordat leerlingen zich ervan bewust werden dat klasgenoot Anna de ‘Rebecca Maart’ geheten scribent was van deze gretig gelezen reeks. Een schrandere moeder van een van hen ontdekte zoveel gelijkenissen dat Anna als columnist uit de kast moest komen, met de nodige klassentrots als gevolg. Amerikanistiek Na het Haganum ging zij geschiedenis studeren in Leiden, waar ze afstudeerde in amerikanistiek. Het land interesseert haar buitengewoon. “Op dit moment is er heel veel meer over te zeggen, maar hoe vreselijk sommige ontwikkelingen in de Verenigde Staten ook zijn, het is en blijft een fascinerend land. Met een turbulente geschiedenis die de Amerikaanse politiek nog altijd beïnvloedt.” Tot nu toe heeft zij het thema in haar oeuvre niet aangeroerd. “Vier jaar geleden ging ik drie maanden naar New York met de bedoeling een historisch boek over de stad te schrijven, maar het thema geschiedenis werd weggeblazen door de actualiteit van orkaan Sandy. Ik schreef in plaats daarvan ‘Honderd uur nacht’.” Het boek over de 14-jarige Nederlandse Emilia die de verwoestende orkaan meemaakt, werd in januari dit jaar op Writers Unlimited in Den Haag bekroond met de Nienke van Hichtumprijs 2015. Woltz vraagt zich af of alle mooie nuances en ingewikkelde parallellen die tussen historisch en

hedendaags Amerika te plaatsen zijn, zich wellicht beter lenen voor de adolescente lezer. Vooralsnog is zij geboeid door de jongeren die nog net geen pubers zijn. “Toch al verstandige mensen, met een bepaalde naïveteit die hen op een bijna harde, maar pure en mij zeer aansprekende manier over het leven doet denken. Zij zijn nog wars van het pragmatische: ‘ach, zo gáán dingen nu eenmaal’ dat volwassenen zich veelal eigen hebben gemaakt.” Het is duidelijk dat zij haar vak en haar doelgroep zeer serieus neemt. Gelukkig kan zij intussen van het schrijven leven, want veel tijd voor andere dingen blijft er niet over. Naast het eerdergenoemde ‘circus’ dat haar bijvoorbeeld in het afgelopen jaar naar Bologna, Slovenië, New York, München en dus Frankfurt voerde, steekt ze haar tijd in de door haar zelf geschreven website. Ze beantwoordt alle mails persoonlijk – ‘kinderen die

middelbare school begon te schrijven en die al op haar zeventiende tot haar eerste boek leidde, is alleen maar toegenomen. “Ik heb ontzettend veel bijgeleerd, maar het staat niet zomaar op papier. Elk boek herschrijf ik wel zo’n tweehonderd keer. Mijn streven is om complexe gevoelens en gedachten op een eenvoudige, voor kinderen te begrijpen en te behappen manier op te schrijven. Gedoseerd, afgewisseld door luchtiger zaken. Na een ernstige of heftige scène moet er iets als een grapje volgen.” Zij prijst zich zeer gelukkig met haar eerste lezer: haar moeder, die zelf als de helft van het schrijversduo Abbing & Van Cleeff drie jeugdthrillers schreef. De twee vriendinnen ontdekten tijdens hun bibliotheekmoederschap op Montessorischool Waalsdorp dat er het nodige schortte aan spannende jeugdboeken. “Grappig dat de zoon en dochter van dat

‘Elk boek herschrijf ik wel zo’n tweehonderd keer’ me tien vragen stellen ten behoeve van hun boekbespreking; bibliotheken en scholen die willen weten hoe ze mijn bezoek kunnen voorbereiden et cetera’ – en dan is het schrijven zelf nog niet eens aan de orde geweest. Intensiteit De intensiteit waarmee ze op de

Haagse schrijversduo nu allebei aan diezelfde weg timmeren,” voegt Anna vrolijk toe, “want vriendin Marjet van Cleeff is de moeder van Gideon Samson, nu eveneens een succesvol kinderboekenschrijver.” Woltz’ moeder is als eerste lezer volstrekt objectief, dus zeer kritisch. “Precies waaraan ik behoefte heb. In

de afgelopen 22 jaar is zo’n bijzondere vertrouwensband opgebouwd dat ik weet dat ze echt haar eerlijke mening geeft. Niet altijd positief, maar dat leidt louter tot een beter boek. Onze hersens lijken op elkaar: zij is in staat om binnen mijn verhaal te onderzoeken wat het beste lijkt. Dus niet zoals sommige anderen die met een totaal andere verhaallijn aan komen zetten.” Primula Op dergelijke ingrijpende, manuscript omverwerpende suggesties zit een schrijver nu eenmaal niet te wachten. Dankzij haar moeders speelse vaardigheid om zelfs voor dieren grappige en ongebruikelijke namen te verzinnen, heet een van de hoofdpersonen uit ‘Gips’ Primula. “Naar een van mijn moeders kippen,” lacht Anna Woltz. ”Iris, Margriet en Roos zijn zeer gebruikelijke meisjes(bloemen)namen, maar Primula kwam ik niet eerder in die hoedanigheid tegen.” Aardige bijkomstigheid is dat haar moeder helemaal niet van het circus eromheen houdt. “Zij vond boeken en columns schrijven heerlijk, maar interviews en lezingen geven juist vreselijk.” Via haar oudste dochter heeft ze nu het plezier van het meedenken over het verhaal en de personages zonder verder gedoe. “De eerste versie die ik bij Querido inlever, is dus eigenlijk de vijftigste. Elk boek dat ik schrijf mag pas naar Querido als ik er zelf volledig blij mee ben, want dat was en is de bedoeling van mijn schrijverschap.”


12 | opinie

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

‘Zorgvliet: krakkemikkig bestemmingsplan’ telijke grondslag betreft. Het is kwalijk en bestuursrechtelijk nauwelijks te verdedigen dat het ook onlangs tot stand gekomen postzegelplan voor Eurojust niet een integraal onderdeel vormt in dit nieuwe ontwerpbestemmingsplan. Hierdoor kunnen de door de forse nieuwbouw van Eurojust ontstane veiligheidsrisico’s en verkeersbewegingen die de onmiddellijke omgeving belasten niet in breder ruimtelijk verband worden opgelost.

Door Peter Drijver en Robbert Coops

D

OPINIE

at een bestemmingsplan periodiek moet worden herzien is niet alleen verstandig, maar is ook nog eens wettelijk voorgeschreven. De bijbehorende procedure zou eigenlijk een ‘democratisch feestje’ moeten zijn. Zo niet in Den Haag, waar elk plan op een defensieve wijze wordt gepresenteerd. Elke suggestie, elke verandering, wordt beschouwd als een inbreuk op de toch zo doordachte, ambtelijke formuleringen en planvorming. Een inloopavond is ongeveer wel zo’n beetje het toppunt van inspraak – om over wezenlijke participatie maar helemaal te zwijgen. De procedures (eindstadium) van het bestemmingsplan Zorgvliet en World Forum vormen daar een ‘goed’ bewijs van. Je zou mogen veronderstellen dat de vaststelling ervan een goed moment vormt voor bewoners, maar ook voor de Haagse gemeenteraad, om serieus en inhoudelijk aandacht aan de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden van dit gebied te besteden. Maar nee, de raad vindt het niet nodig het ontwerpbestemmingsplan plenair te bespreken. Dat daardoor bewoners niet meer de gelegenheid wordt geboden in te spreken is kennelijk geen punt. Terwijl daar alle aanleiding toe is: zowel inhoudelijk als procedureel vertoont het plan alle sporen van een angstige, defensieve en visieloze opstelling van de gemeente. Spannend Zorgvliet is een combinatie van een historische villawijk, het park Sorgvliet en het Vredespaleis, een voorname, groene woonkwaliteit. Het World Forum is bij uitstek een internationale wijk die kantoren, congressen en hotels herbergt. Het bestemmingsplan zou die kwaliteiten integraal tot uitdrukking moeten willen brengen en vastleggen, daarbij zorgvuldig lettend op de status van rijksbeschermd stadsgezicht, de ecologische hoofdstructuur en de Internationale Zone. Een spannende zoektocht zou je denken, waarbij de hulp, expertise en betrokkenheid van velen nodig zijn. Niet alleen nu maar vooral voor de toekomst. Helaas, de totstandkoming van een nieuwe versie van dit bestemmingsplan verliep ook hier op een afstandelijke, puur procedurele wijze, waarbij vragen, kritiek, suggesties en alternatieven bij voorbaat in de ambtelijke en bestuurlijke molens werden vermalen. Hoezo participatiesamenleving? Hoezo Haagse Kracht? Natuurlijk, ook de gemeente

Oud en nieuw (Eurojust) in Zorgvliet. | Foto: DHC/Nick van den Brink

‘Zowel inhoudelijk als procedureel vertoont het bestemmingsplan alle sporen van een angstige, defensieve en visieloze opstelling van de gemeente’

heeft belangen en verantwoordelijkheden, maar de geringschattende wijze waarop de reacties van serieuze organisaties zoals het Wijkoverleg Statenkwartier, Stichting Wijkoverleg Zorgvliet, AVN en Stichting SOS zijn

afgeserveerd, is kenmerkend voor de houding van de Haagse beleidsbepalers. Ambtenaren, college en hun adviseurs willen zich kennelijk niet realiseren hoe kwetsbaar en belangrijk dit gebied is, verblind door ‘hogere’ belangen, zoals die door de zeer omstreden en planologisch ongelukkige en onveilige vestiging van Europol en Eurojust in een eerder stadium werden gematerialiseerd. Het commitment met de doelstellingen van de Internationale Zone lijkt in deze context vele malen groter te zijn dan die van de oorspronkelijke kernkwaliteiten van beide gebieden, die overigens door de barrière van de Johan de Wittlaan van elkaar gescheiden zijn. De benadering in het nieuwe bestemmingsplan betekent in meer dan één opzicht een negatieve breuk met de gedachte dat dit gebied – niet voor niets beschermd stadsgezicht! – vanuit stedenbouwkundig en architectonisch oogpunt uitzonderlijk is, omdat het hier grotendeels een particuliere ontwikkeling met een robuuste, privaatrech-

Weinig waarborgen Fundamenteler – en dat blijkt ook uit de ingediende zienswijzen – is de kritiek op de wijze waarop het bestemmingsplan de bestaande en de toekomstige ruimtelijke structuur vastlegt. Er zijn weinig waarborgen dat de al ingezette ontwikkeling waarbij het villapark langzamerhand verwordt tot een (internationaal) brainpark, kan worden beteugeld. De geleidelijke uitbouw van de kwaliteiten van de naoorlogse wederopbouw gaat ten koste van de kwaliteiten van het beschermde villapark. Er zijn daarover grote zorgen geuit, zoals over de status van karakteristieke panden die al dan niet als cultureel erfgoed en/of rijksmonument te boek staan. De gemeente Den Haag verwijst daarbij naar de bestaande, formele situatie en is kennelijk niet bereid toevoegingen of eigen uitbreidingen aan te brengen. Daarbij komt dat ambassades – die vaak in deze monumentale panden zijn gehuisvest en in principe niet gebonden zijn aan onze nationale regels – en dus hun gang kunnen gaan. De gemeente én het ministerie van Buitenlandse Zaken blijken keer op keer zeer omzichtig (diplomatiek?) te handelen en te reageren, waardoor menige boom kan worden geveld of erker kan worden gesloopt. Er is (nog) veel meer kritiek geleverd op het bestemmingsplan, maar vrijwel alle opmerkingen zijn ongegrond verklaard. Dat mag en dat kan, maar nu zelfs blijkt dat de raad het plan als een hamerstuk beschouwt, is de onvrede over de inhoud ervan groot. Om nog maar te zwijgen van het planproces. Wij noemen dat minachting voor de bewoners en het planproces. Ten slotte dit. De gemeente heeft bij herhaling aan bewonersorganisaties en opstellers van zienswijzen te kennen gegeven dat inzicht in de bestaande toestand van de panden en monumenten gewaarborgd is door Panoramio-foto-opnamen. Nu Google op 10 oktober te kennen heeft gegeven deze service in november te stoppen, is er een juridisch gebrek ontstaan. Ir. Peter Drijver (Scala Architecten) en drs. Robbert Coops (Coops Public Affairs)

Verantwoording De hoofdredactie draagt geen verantwoording voor de inhoud van het stuk op deze pagina. Die ligt bij de auteurs. Ingezonden mededeling

Nationaal Archief Den Haag: Fototentoonstelling

Foto: Rob Mieremet @Barbara Mieremet, collectie Nationaal Archief

lezersaanbieding

Onderweg – Met de fotograaf op reis

Foto: fotograaf onbekend, Kinderen aan boord van de SS Prins der Nederlanden, november 1927, collectie Nationaal Archief

De fototentoonstelling Onderweg – Met de fotograaf op reis laat zien hoe reizen en fotograferen onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Uit de miljoenen foto’s die het Nationaal Archief bewaart, worden 235 vintage prints van bekende en minder bekende fotografen uit de afgelopen 150 jaar getoond die samenhangen met het thema reizen. De foto’s nemen de bezoekers mee naar nieuwe, veranderende en onbekende werelden.

De tentoonstelling toont foto’s van onder anderen: Cas Oorthuys, Ed van der Elsken, Eddy Posthuma de Boer, Henri Cartier-Bresson, Herbert G. Ponting, Luc Timmers, Robert Capa en Willem van de Poll.

Lezers van Den Haag Centraal kunnen t/m 8 januari 2017 elke zondag gratis naar de tentoonstelling inclusief een rondleiding (van 14.30 tot 15.30 uur). Reserveren via events@nationaalarchief.nl o.v.v. actie Den Haag Centraal. gahetna.nl/onderweg


Citylight | Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

13

Het andere nieuws over de stad

laadpalen | vrijmetselaars | debat | en meer....

De Koninklijke Bibliotheek is een geliefde studieplek. | Foto: DHC/Nick van den Brink

B

Door Marloe van der Schrier

Scholieren en studenten zoeken graag bibliotheek op

ij de kluisjes beneden in de Koninklijke Bibliotheek (KB) zijn de zwarte mandjes op. Bedoeld om spullen mee te nemen naar het studiegedeelte, wekt dat de indruk dat het druk zal zijn in de leeszalen. En inderdaad, boven blijkt het even zoeken naar een plek aan een van de tafels. “Vakantie,” verklaart een medewerker bij de balie. “Meer studieplekken dan deze vijfhonderd hebben we niet.” Meestal is dat ook niet nodig, maar in de vakanties is het topdrukte, zegt een medewerker van de afdeling Publieksdiensten. Ze ziet veel studenten die studeren voor tentamens of die ter afsluiting van een periode nog een stuk moeten schrijven, maar er zijn ook scholieren die zich voorbereiden op schoolexamens. Is het te druk? Nee, dat niet. Er is altijd wel plek te vinden, dan zitten de mensen gewoon wat dichter op elkaar, zegt ze. Zelf loopt ze dan, net als haar collega’s, in die weken iets vaker een rondje door de bibliotheek om het goede studieklimaat te waarborgen. “We bekijken of ze geen eten en drinken bij zich hebben in de zalen en niet te veel of luid praten. De vaste gebruiker is niet gewend dat het zo vol is en zo willen we toch de rust bewaren.”

‘Thuis kan ik me niet concentreren’ Studenten en scholieren studeren steeds minder thuis, met als gevolg dat in studentensteden de universiteits- en openbare bibliotheken overvol zitten. Hoe zit dat eigenlijk in Den Haag, nu de stad zich steeds meer richt op studenten?

Centrale Bibliotheek Het is een makkelijk loopje vanaf de studentencampus naast het Centraal Station naar de KB, wat mogelijk de drukte verklaart, maar ook bij de Centrale Bibliotheek aan het Spui is het niet anders. Hier waren ook veel studieplekken bezet in de laatste schoolvakantie: de periode waarin studenten en scholieren vrij zijn. De Haagse Pieter Evertsz, student Rechten, snapt het wel. Ook hij studeert op z’n vrije dag liever in zijn thuisstad dan dat hij naar zijn faculteit in Leiden gaat. “Daar is het nog drukker, hier vind ik altijd nog wel een plekje,” zegt hij. Naast hem liggen boeken en een wetbundel. “En anders ga ik een verdieping hoger zitten.” “We hebben ongeveer vijfhonderd studieplekken, waarvan honderdvijfenzeventig in een stilteruimte, ruime openingstijden en gratis wifi,” vertelt manager van de Centrale Bibliotheek Jan Reijnders. “We merken dat we daardoor aantrekkingskracht hebben op grote groepen

gebruikers; behalve lezers en leners trekken we ook studenten, scholieren en zzp’ers.” Daarom wil de bibliotheek graag uitbreiden, maar daarvoor zijn de middelen nog niet beschikbaar. “We willen graag naar zevenhonderd tot zevenhonderdvijftig plekken,” zegt Reijnders. “Nu staan studenten en scholieren soms al te dringen voor de deur als we opengaan, ook in het weekend en vooral in de vakanties.” In de tussentijd probeert hij alle bezoekers zo goed mogelijk te faciliteren. “De komende maand plaatsen we lockers op de vijfde verdieping, zodat gebruikers hun spullen veilig kunnen achterlaten.” Rust En ze komen vooral voor de rust en minder afleiding. In de bibliotheek zit ook de Zwitserse Joana Crivelli over haar laptop heen gebogen; ze woont drie jaar in Den Haag

‘De komende maand plaatsen we lockers op de vijfde verdieping’ voor haar studie International Studies. “Ik studeer vaak in de bibliotheek, thuis kan ik me minder goed concentreren.” Dat geldt voor veel jongeren, zegt Reijnders. “Ik heb het idee dat er in Den Haag veel grote gezinnen wonen waar niet elk huishouden de beschikking heeft over een computer of voldoende rust om huiswerk te maken.” Crivelli gaat liever nog naar de KB, waar minder scholieren en meer studenten te vinden zijn, soms toch een beter studieklimaat. De KB is dan ook een ander soort bibliotheek, zeggen de medewerkers zelf. Met de wetenschappelijke boekencollectie zijn ze meer gericht op studenten en onderzoekers. Scholieren mogen dan ook alleen naar binnen als ze zeventien zijn en iedere gebruiker moet over een lidmaatschapspas beschikken. Maar dan is iedereen hartstikke welkom, benadrukken ze daar. Voor studenten als Crivelli is er hoe dan ook goed nieuws voor de toekomst: er komen meer plekken beschikbaar naast de paar die de universiteitsgebouwen in Den Haag al bieden. Vorige maand werd bekend dat Den Haag in de toekomst een studentencentrum krijgt, vergelijkbaar met de Plexus in Leiden. Naast ruimtes voor culturele ontspanning en sport zullen daar ook studieplekken gerealiseerd worden.


14

Citylight | Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

Column: Onderwijs

Vrijmetselaars.

Maçonnieke rituelen in de

Nuance en respect Gewoon op tijd naar bed op dinsdagavond 8 november. Nog een beetje in een roes omdat Mark Rutte die middag bij ons te gast is geweest, als oud-leerling, bij de College Tour ter ere van ons 100-jarig bestaan. Rutte vertelt openhartig over zijn tijd op het Maerlant. Leerlingen mogen alles aan hem vragen. Natuurlijk gaan de vragen ook over de Amerikaanse en de Nederlandse verkiezingen. “Waarom verlaagt u zich in uitlatingen soms tot het niveau van Geert Wilders?”, is de kritische vraag van een meisje uit 5 vwo. Mark Rutte weet waar ze op doelt. Draait er niet omheen. “Je bedoelt waarom ik ‘pleur op’ heb gezegd?”, vraagt hij. De zaal lacht. Ja, dat bedoelde ze. “Het zijn geen woorden die je me vaak zult horen gebruiken. Maar soms is het even nodig om heel duidelijk te zijn. En nodig vond ik het op dat moment.”

In het motto van de school, in de missie, op de website, overal noemen wij het woordje respect. Het gaat over hoe wij met elkaar om willen gaan. Docenten met leerlingen, leerlingen met docenten, leerlingen onderling, docenten met ouders en andersom. Ja, ook ouders. Ouders zijn kritisch geworden, en dat mag. Maar soms gaan opmerkingen van ouders, meestal via de mail, wel eens ver. Natuurlijk, iedereen is weleens boos. Iedereen uit zich weleens feller en ongenuanceerder dan bedoeld. Maar daar ligt het gevaar. Het gevaar van Twitter, Facebook en e-mail. Eén druk op de knop en het is gebeurd. ‘Blijkbaar heeft de school andere belangen.’ ‘Ik denk dat u zelf geen kinderen heeft.’ Het zijn citaten uit mails van ouders die soms hard kunnen binnenkomen bij docenten. Er is, zoals Christiaan Weijts opmerkt in de NRC van vorige week, in mails, op Twitter en op Facebook geen ruimte meer voor relativering of subtiele ironie. Ik spreek kinderen aan op respectloos gedrag. Maar hoe blijf je geloofwaardig in een wereld waar iemand als Trump president van Amerika kan worden, waar de minister-president pas begrepen wordt als hij ‘pleur op’ zegt, waar Facebook en Twitter de norm lijken en waar ouders docenten van harteloosheid betichten? Ik geef niet op. Ik blijf geloven dat deze trend van verruwing, verharding en nuanceloosheid vanzelf weer een tegenreactie zal oproepen. De middag in de aula geeft mij voorlopig gelijk. Het meisje uit 5 vwo stelt haar vraag over het niveau van het debat in de Tweede Kamer. Een vraag die er toe doet. Ze is zestien. Er is hoop. Emmy van der Woude Docente wiskunde Maerlant-Lyceum

In het monumentale pand Javastraat 2B zetelen sinds kort de Orde van Vrijmetselaren en het CMC.

Door Herman Rosenberg

D

e Nederlandse vrijmetselaars hebben een nieuw hoofdkwartier. Na zo’n twintig jaar te hebben geresideerd aan de Prinsessegracht en daarvoor lang aan de Fluwelen Burgwal, hebben ze nu gekozen voor het monumentale pand Javastraat 2B. Officieel zetelen hier nu de Orde van Vrijmetselaren en het Cultureel Maçonniek Centrum (CMC). Vorige week opende burgemeester Jozias van Aartsen het gebouw, dat in het recente-

Miraculeus

Met de indrukken van een fantastische middag nog nazingend in mijn hoofd stap ik die avond in bed. Mijn man zet de wekker vijf minuten eerder dan normaal, om de volgende ochtend nog even de uitslag mee te pikken. Hij is wakkerder dan ik, om vijf voor zeven. “Hè?”, klinkt het naast mij. “Trump bijna zeker van de overwinning?” Hij zit meteen rechtop in bed. Bij mij duurt dat nog heel even. En dan begrijp ik wat hij zegt, maar geloven doe ik het nog niet. Toch is het waar. Ik ben geschokt, net als heel veel anderen met mij.

re verleden ook nog dienst heeft gedaan als Indisch Huis. Maar, eh, vrijmetselaars? Dat zijn toch heren die zich in het geheim overgeven aan duistere rituelen – bij hen ‘ritualen’ geheten – en samenzweren tegen kerk en staat? Dat is inderdaad het oude vooroordeel, dat in de laatste wereldoorlog nog tot vervolgingen heeft geleid. Maar het is allemaal onzin, dat zogenaamde duistere gedoe, verzekert ‘grootvaandeldrager’ Mat Herben. “De vrijmetselaar erkent de hoge waarde van de menselijke persoonlijkheid, de gelijkwaardigheid van alle mensen,

In de ring met Lodewijk en Diederik

I

n theater De Vaillant vond maandagavond het eerste debat plaats tussen Diederik Samsom en Lodewijk Asscher, de twee kandidaat-lijsttrekkers van de PvdA. Maar het is meer dan een debat, het is een show, zoals het hoort in een theater. Presentatormoderator is Ferry Mingelen en de inwoners van de Schilderswijk vormen het publiek. Af en toe lijkt het zelfs meer dan een show, eerder een bokswedstrijd. Testosteron. Een bijzondere bokswedstrijd ook, waarbij op een gegeven moment iemand uit de zaal eveneens de ring betreedt en de ‘vijand’ een klap verkoopt. De warming-up is gewoon,

ieders recht om zelfstandig te zoeken naar waarheid en ieders verantwoordelijkheid voor zijn doen en laten,” aldus het oud-Kamerlid voor de LPF. Het mystieke hoort er overigens wel een beetje bij en komt vooral tot uiting in de officiële bijeenkomsten van de loges (afdelingen) in hun tempel, die in ieder logegebouw is te vinden. Hier confereert men volgens regels en gebruiken die teruggrijpen op de wereld van de kathedralenbouwers. Het nieuwe gebouw is overigens de zetel van het landelijke bestuur. De Haagse vrijmetselaars komen sinds jaar en dag samen

‘as usual’: “Als u samen met mij… dan gaan we deze verkiezingen winnen.” (Samson). “DNA van Nederland...” (Asscher). Maar de opwarming duurt niet lang. “Ik heb behoefte aan een ander soort leiderschap.” (Asscher). “Moet ik iets vileins over Asscher zeggen?” (Samson). Bij flarden lijkt de wedstrijd op een huiselijke ruzie bij de psycholoog (Mingelen), met Asscher in de rol van de ‘husband’ die ‘wants to move on’: “Ze is geweldig, maar ik hou niet meer van haar.” “We hebben alles gedeeld, op het bed na.” (Samson). “Het is geen verwijt, het is een verschil.” (Asscher). De show ‘goes on’. De auteur

de crèche geloof ik in de maatschappij, buiten alleen in espressokoffie. Het zijn barre tijden.” Het publiek klapt en het is geen politiek applaus. Van de schrijver wil het publiek niets anders dan verhalen. De volgende ronde. Nu mogen mensen in de zaal vragen stellen aan de twee hoofdrolspelers. “Hoe heeft het zo ver kunnen komen?”, luidt de eerste vraag. “Ik ben opgegroeid in de Schilderswijk, ik mis de autochtone Nederlander in de Schilderswijk. Ik mis de kleur.” Stilte. “Eigenlijk,” zegt Ferry Mingelen, “mist u meer het wit en minder de kleur!” “Zo is het.” De volgende vraag komt van de

‘Op de crèche geloof ik in de maatschappij, buiten alleen in espressokoffie’ van het boek over kickbokser Badr Hari, Abdelkader Benali, staat op en leest een verhaal voor over de crèche van zijn dochter Amber, als metafoor van de maatschappij: “Op

‘laatste witte vrouw in de Schilderswijk’. “En, hoe bevalt dat?”, vraagt de presentator. “We moeten niet laten gebeuren wat Wilders wil,” zegt Lodewijk Asscher. “De dochter van


15

Citylight | Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

Populieren.

Stadsgroen.

Javastraat

Bomen weg voor laadpalen Door P. van der Eijk  

| Foto: DHC/Nick van den Brink

in een eigen pand met tempel aan de 2e Sweelinckstraat. Het bestuur is voorlopig nog even echt aan het metselen, want de inrichting van Javastraat 2B is nog niet klaar. Onderdeel van het Cultureel Centrum worden het voor iedereen toegankelijke Vrijmetselarijmuseum en het Studiecentrum met de waardevolle bibliotheek. Een van de museale topstukken is de kostbare gouden voorzittershamer van prins Frederik, de broer van koning Willem II, die lang grootmeester is geweest van de Orde van Vrijmetselaren.

In de groenstrook aan het einde van de Leidsestraatweg in Den Haag, tegenover het tuincentrum en voor de deur van uitspanning Chalet ten Bosch, heeft de gemeente twee grote populieren omgezaagd. Op zich niet iets om wakker van te liggen: het zijn er maar twee op een bestand van meer dan honderdduizend bomen in Den Haag en dan ook nog aan de rand van het Haagse Bos, dat er duizenden telt. Toch lijkt de gang van zaken hier merkwaardig, én ironisch: de bomen sneuvelden om plaats te maken voor twee oplaadpalen voor elektrische auto’s. Zou er een geheime milieueffectrapportage zijn, met als uitkomst dat twee bomen opofferen voor twee laadpalen na tien jaar een heel kleine winst voor het milieu oplevert? De gemeente laat weten dat ‘twee van de zes populieren ter plekke wijken voor snellaadpalen, een groen tankstation dus’. En: ‘Uiteraard wordt voldaan aan de plicht om twee nieuwe bomen te planten’. Overigens worden elders aan de Benoordenhoutseweg nog eens 25 populieren gekapt in het kader van het ‘Populierenvervangingsplan’.

Lodewijk (links) en Diederik. | Foto: DHC/Nick van den Brink

Benali en mijn zoontjes moeten elkaar kunnen zien.” Zoals bij elk goed programma leeft het publiek met het podium mee. Iemand wil nog een vraag stellen. “Wat doet u?”, vraagt de presentator. “Wat ik doe? Ik sta hier!” Gelach. Maar het register verandert: “Onze jongens wachten tien jaar voor een sociale woning, maar de vluchtelingen die komen krijgen meteen een huis.” “Vluchtelingen moeten ook in Benoordenhout gaan wonen, waar Rutte woont,” knikt Asscher. De staande man is

nog niet klaar: “Ze gebruiken de Schilderswijk als pispaal.” Gelach. Rumoer. Tijd voor muziek. De muzikanten zijn twee zussen uit een muzikale familie met dertien kinderen. De ene zus speelt viool en de andere wil rappen. Maar het lukt niet. Na dertig seconden stopt de rapster: “Sorry, ik moet opnieuw beginnen, ik heb een black-out.” Het publiek klapt ter aanmoediging. De viool begint opnieuw. Maar nog een keer: “Sorry, door de zenuwen...” Er wordt niet gepro-

testeerd, de mensen zijn ook niet voor de muziek gekomen. Ten slotte komt de mooiste vraag uit de foyer, want ook die is vol en de mensen daar kunnen het debat op een groot scherm volgen. Het was een mooie avond, met twee politici die graag in de boksring staan, maar ook kunnen schaken, en met een bijzonder warm publiek (niet alleen fans) voor de goed getrainde Samson en Asscher. Maar die vraag, wilt u weten hoe die laatste, mooie vraag uit het publiek luidde? “Welke vrouw kan ook doen wat jullie doen, maar dan beter? Namen graag!” Mira Feticu

Droge voeten

H

et was groot nieuws vorige week. Nee, niet dat ene nieuws, ik doel op dat andere: ‘Iedereen verplicht een regenton in de achtertuin’. Om het water van de talloze hoosbuien – waarvan we er dankzij de klimaatveranderingen nog vele kunnen verwachten – op te vangen. De riolen kunnen het namelijk niet meer aan, en in de bodem kan het niet meer wegzakken. We hebben ons landje intussen zo volgebouwd dat er niks meer weg te zakken valt. Lieve lezers van deze krant die al jaren met dit onderwerp begaan zijn, mailden me. Of ik niets kon doen aan de verstening van onze voor- en achtertuinen, het kappen van de bomen, het opofferen van groen aan van alles en nog wat en het maar blijven bouwen van nieuwe gebouwen, ondergrondse garages en fietsenkelders zonder ook maar iets van een waterberging aan te leggen. Of ik iets kan doen... iets meer dan het schrijven van columns over Peter Timofeeff, gevelgroen of daktuinen of het interviewen van een heuse dijkgraaf op het ambtenarenjaarcongres ‘Help, de gemeente verzuipt!’. Die dijkgraaf vertelde me overigens dat onze waterschappen, de regionale overheidsorganen die de waterhuishouding regelen en controleren, de oudste democratische bestuurslaag van Nederland zijn. Sterker nog, al in 1122, lang voordat er zoiets bestond als ‘Nederland’, was er al sprake van een samenwerking tussen dorpsbewoners in buurtschappen waar het water betrof. Toen al wist men hoe belangrijk het was om het droog te houden. Dat deed je samen. Gewoon, dorpsbewoners onder elkaar. ‘Misschien moeten we weer terug

naar dat dorpsgevoel,’ zei de dijkgraaf. ‘Weer vechten tegen het water op de kleine schaal. Iedereen een beetje. Door je voor- en achtertuin niet meer dicht te straten en je hemelwater op te vangen.’ Dat beetje water lijkt van marginale betekenis, maar is zeker niet onbelangrijk. De effecten van ieder beetje zijn meetbaar. Het gaat om de wet van de grote getallen. En water is overal. Het gaat in Nederland altijd over water. Dat deed het in de middeleeuwen en dat doet het nog steeds. We zijn het alleen een beetje vanzelfsprekend gaan vinden dat de overheid het wel oplost. Maar die wentelt het vele overtollige water binnen de versteende bebouwde kom af naar de onbebouwde kom. Het loopt daar wel weg, hup, het landelijke gebied in, zo wordt gedacht. Dat is niet meer zo. Het land is verzadigd. Zelfs technische maatregelen zoals meer en sneller wegpompen bieden geen soelaas. Als het om ruimte gaat, staan er in Nederland vele belangen op het spel. De gevolgen van een klimaatverandering scheppen echter ook nieuwe mogelijkheden. Moeten we niet wat creatiever zijn en dat water gewoon gaan gebruiken in plaats van het als een last zien? Ons land opnieuw inrichten, voordat de natuur dat voor ons doet? Iets met een groot binnenmeer of zo? Voorlopig is er niemand die een megaDeltaplan durft te presenteren en roeien we met de riemen die we hebben. We trachten het water op te vangen. Dorpsbewoners onder elkaar. Alle beetjes helpen, dat wisten ze in de middeleeuwen al. Vandaag de dag gaat dat echter niet vrijwillig. Al 32 gemeenten verplichten hun inwoners daartoe, op straffe van een boete van 4000 euro. Bouwmarkten varen daar wel bij. De verkoop van ‘regentonnen, waterreservoirs en aanverwante artikelen’ is dit jaar met ruim dertig procent gestegen. Of ik iets kan doen... misschien kan ik een column schrijven. En u daarin vragen uw tuin te onttegelen. En een regenton aan te schaffen. Voor droge voeten. Wij samen. Wendy Hendriksen


Combineer nu de papieren en de digitale krant }<(l(tp$=adbcb <

Uitzicht Kijkduin verandert radicaal

iPad

| Foto: West 8 urban design & landscape architecture bv

7

jaargang 10 nummer 492 € 2,80

donderdag 10 november 2016 Week 45

donderdag 10 november 2016 Week 45

Donderdag 10 november 2016

7

}<(l(tp$=adbcb <

Uitzicht Kijkduin verandert radicaal

Dossier-De Appel nog lang niet gesloten

BURGEMEESTER

Gezocht: schaap met vijf poten (v/m)

UIT de kunst 3

3

ELECTION NIGHT

Dossier-De Appel nog lang niet gesloten Macbook Air

jaargang 10 nummer 492 € 2,80

| Foto: West 8 urban design & landscape architecture bv

Donderdag 10 november 2016

Het begon als een feestje

BURGEMEESTER

Gezocht: schaap met vijf poten (v/m)

UIT de kunst 3

13

| Foto: Thomas Vahé

ADVERTENTIE

3

Ruim veertig films uit Oost-Europa draaien nog tot en met zondag 13 november in Filmhuis Den Haag. Ook regisseurs, acteurs en producenten zijn aanwezig op het Eastern Neighbours Film Festival (ENFF). Op de foto: een still uit ‘Cambridge’. De film van de Bulgaarse regisseur Eldora Traykova geeft een bijzonder kijkje in het dorp Dolni Tsibar, in het noordwesten van Bulgarije, het armste deel van de Europese Unie. Door het verlangen van de Roma-gemeenschap naar onderwijs is de naam van de nederzetting ironisch veranderd in ‘Cambridge’. | Foto: PR / zie pagina 6

ELECTION NIGHT

Het begon als een feestje

Bent u nog geen abonnee? 13

illustration by kristen n. brown 2011

Neem dan een abonnement voor slechts € 99 per jaar , een halfjaarabonnement € 57 en een kwartaalabonnement € 32,25. Dit abonnement is inclusief gratis toegang tot de digitale versie van de krant. Ook alleen een digitaal abonnement is mogelijk voor € 69,50 per jaar. Den Haag Centraal verschijnt vijftig keer per jaar. | Foto: Thomas Vahé

ADVERTENTIE

Ruim veertig films uit Oost-Europa draaien nog tot en met zondag 13 november in Filmhuis Den Haag. Ook regisseurs, acteurs en producenten zijn aanwezig op het Eastern Neighbours Film Festival (ENFF). Op de foto: een still uit ‘Cambridge’. De film van de Bulgaarse regisseur Eldora Traykova geeft een bijzonder kijkje in het dorp Dolni Tsibar, in het noordwesten van Bulgarije, het armste deel van de Europese Unie. Door het verlangen van de Roma-gemeenschap naar onderwijs is de naam van de nederzetting ironisch veranderd in ‘Cambridge’. | Foto: PR / zie pagina 6

Ga naar www.denhaagcentraal.net voor uw abonnement.

Bent u abonnee?

Ontvang dan Den Haag Centraal gratis op uw smartphone, tablet of pc in combinatie met de papieren krant. Ga naar www.denhaagcentraal.net en vul uw gegevens in voor uw inlogcode.

advertentie

Eén naam voor de grote merken in elektronica en witgoed.

FOTO: M. DE GRUYTER & J. VERVEST | ONTWERP: VAN LENNEP, AMSTERDAM

“Hilarische tour de force. Vier sterren”

Het verzamelde werk van William Shakespeare (ingekort) van

regie

Adam Long, Theu Boermans Daniel Singer en Jess Winfield

29 november t/m 3 december 2016 exclusief in de Koninklijke Schouwburg ks.nl De Vries Adv 02-14 Leeuwendaalmag!.indd 1

15-02-14 12:22


17

Citylight | Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

Eten.

Koken.

Zhao Yuan

Michiel de Vlieger, eigenaar van ‘Cometa Culinair, de vliegende keuken’, heeft een voorliefde voor recepten met een Franse, Italiaanse en Noord-Afrikaanse inslag. Makkelijk, maar ook experimenteel.

Chinees

Hartige farrotaart

+ traditionele gerechten uit de Sichuan keuken - bediening - inrichting

I Ingrediënten ◯ 250 gr courgette ◯ 250 gr winterpeen ◯ 200 gr farro ◯ 1 liter groentebouillon ◯ 2 eieren ◯ 2 lente-uitjes ◯ 30 g geraspte Parmezaanse kaas ◯ 1 dl volle melk ◯ 1 bosje basilicum ◯ nootmuskaat naar smaak ◯ extra vergine olijfolie ◯ zout en peper

k heb iets nieuws gedaan. Afgelopen weekend trad ik op als demonstratiekok op het publieksevenement de Tasty in de Jaarbeurs te Utrecht. Importeurs van Italiaanse producten met een eigen Italia Culinairplein op de beurs hadden me ingehuurd. De opdracht vooraf was om enkele hapjes te presenteren gemaakt met farro (Triticum dicoccum), een oude, Italiaanse tarwesoort (de Romeinen aten het al). Om te proberen kreeg ik een zak met het farrograan, een zak penne van farro en een zak farromeel. Farro wordt niet bewerkt en is volledig volkoren, het heeft een fijne, notige smaak van hazelnoot en amandel. Met het meel maakte ik Italiaanse citroencakejes met yoghurt, bij de penne had ik een tomaten-augurksaus en met het graan het bijgaande recept van hartige farrotaart. Farro wordt in het Nederlands vaak vertaald als spelt (Triticum spelta), maar het is niet hetzelfde. Net als met reguliere tarwe kun je er alle kanten mee op, maar eet je wel volkoren en gezond met een heerlijke smaak van zichzelf. De farrotaart was een groot succes, een echte publiekslieveling. Probeer het maar eens, al moet je denk ik wel even je best doen om farro hier te kopen. Bereiding Kook de farro in groentebouillon gaar, spreid uit op een grote plaat en laat afkoelen. Meng de afgekoelde farro in een kom met de kaas, melk en nootmuskaat. Was de courgette en schil de peen en rasp ze met een rasp met grote gaten. Snijd de lente-uien in stukjes en bak met 4 el olie. Voeg de courgette en wortel toe en bak op hoger vuur 8-12 minuten, zodat ze hun vocht verliezen, en laat het vocht verdampen. Laat afkoelen en voeg bij de gekookte farro. Breng op smaak met zout en peper en voeg de klein gescheurde basilicum toe. Scheid de dooiers van het eiwit en roer de dooiers door de farro en courgette. Klop de eiwitten met een snufje zout stijf en meng het schuim met een spatel door het farromengsel. Giet de massa in een met bakpapier bekleed bakblik van 18 cm diameter. Bak de farrotaart in een voorverwarmde oven op 180 graden gedurende 45 minuten en serveer warm of koud. Garneer met linten aangemaakte courgette.

Adres Wagenstraat 100 Telefoon 070-3306648 Info www.zhaoyuan.nl Geopend dagelijks van 11.00 tot 23.00 uur Voorgerechten vanaf € 6,95 Hoofdgerechten vanaf € 14,95 Nagerechten vanaf € 6,95 Contant, pin & creditcard

Daphne Browne

Cijfer: 6

‘Na twee happen vis is mijn tong volledig verdoofd van de hitte’

Voor al uw culinaire vragen of opmerkingen mail naar michiel@cometaculinair.nl

Drinken.

advertentie

Olaf Kerstens importeert wijn en andere leuke dranken met zijn bedrijf André Kerstens BV (bij Koninklijke beschikking Hofleverancier) aan de Kazernestraat 112 in Den Haag. Bij de selectie van zijn wijnen grijpt hij terug op de ervaring en kennis die de familie Kerstens in meer dan drie eeuwen opdeed.

Non-alcoholische Gin and Tonic, het kan!

I

n deze rap kouder wordende novembermaand is het nodig om af en toe gezellig met wat vrienden iets te gaan drinken. Maar soms komt het niet goed uit om aan de alcohol te gaan. Daarom ben ik bezig met het uitzoeken van leuke nieuwe alternatieven voor alcoholische dranken. Deze week natuurlijke en ambachtelijke tonics gemaakt door de Nederlandse meisjes van Double Dutch. Deze Nederlandse tweeling verhuisde naar Engeland om daar te gaan studeren aan de University College of London. Zij vonden dat er nog geen leuke, vernieuwende soda’s en mixers op de markt waren. Hun visie was om nieuwe smaken te ontwikkelen en daarmee vooruitstrevende cocktails te maken. En toen hun universiteit ook nog eens besloot om hun bedrijfje te sponsoren, gingen ze van start. Inmiddels zijn de kwaliteitstonics van Double Dutch al mateloos populair in Engeland. Met als doel leuke non-alcoholische cocktails uit te proberen ben ik eens gaan mixen en matchen met de tonics van Double Dutch. Uiteraard wilde ik kijken of ik een Gin and Tonic kon maken die nét echt smaakte. En dat is gelukt! Het geheim zit ’m in het bittertje en het zuurtje. Als zuurtje voegde ik citroensap toe aan de Double Dutch Slimline Tonic. Voor het bittertje voegde ik gekneusde jeneverbessen aan wat suikerwater toe. Dit geeft het effect van een heerlijke scheut Langley’s Gin. Je kan natuurlijk ook citroenschillen of kruiden, zoals mint, gebruiken. Het geheel serveer je in een ijskoud glas met wat ijsklontjes, net Prijs als een échte cocktail! per flesje De Double Dutch tonics zijn ook heel lekker met 20 cl: bijvoorbeeld grapefruitsap, wortelsap en andere 1,50 euro groente- of fruitsappen. De drankjes worden in 5 verschillende, interessante smaken gemaakt. Bestellen via: www.andrekerstens.nl | Tel: 070 427 83 21 | Kazernestraat 112, Den Haag

C

hina heeft, net als veel landen, niet één maar verschillende keukens, die hun oorsprong vinden in diverse regio’s. In China zijn dit er vier, die van Guandong (Kantonees), Shanghai, Peking en Sichuan, ofwel het zuiden, het oosten, het noorden en het zuidwesten. Restaurant Zhao Yuan specialiseert zich in de pittige keuken uit de provincie Sichuan. Daardoor laat ik het Kantonese dimsum-aanbod, iets waar ik dol op ben, met een beetje tegenzin links liggen. Hier in het hart van Chinatown, aan de Wagenstraat nummer 100, zat voorheen de enorme toko Cheung Kong. Er vond een enorme verbouwing plaats en de ruimte is nu vooral erg clean en ruim en is door het gebruik van alleen witte meubels niet erg gezellig te noemen. De menukaart is dik, van Chinese barbecuegerechten, dimsum en soepen tot tientallen gerechten met groenten, vlees, vis en eigenaardigheden als rundermaag, eendentongen en zelfs roergebakken kwallen. We zijn al halverwege ons biertje (€ 2,50) – een gewone Grolsch, het Chinese bier was op – als we dan toch eindelijk een keuze gemaakt hebben. We beginnen met geroosterde eend met pannenkoekjes (€ 17,50), ook geen echt Sichuan gerecht, maar goed, we kunnen het niet laten. De portie die voor ons verschijnt is fiks, een halve eend met een glimmende krokante huid op een bedje van… kroepoek? De erbij geserveerde pannenkoekjes zijn lekker maar koud. In het hele restaurant is het overigens niet erg warm, dus de eend die lauw verscheen, is in een mum van tijd afgekoeld. De smaken van de ingrediënten die we zorgvuldig in het pannenkoekje stoppen, wat stukjes eend, een paar reepjes komkommer, lente-ui en een flinke kwak hoisinsaus, zijn wel goed. Meteen zien we dat de portie geroosterd spek (€ 12,-) (opnieuw geen echte Sichuan klassieker, maar mijn gast had hier veel behoefte aan) en de gestoofde zeebaars Sichuan stijl (€ 18,50) veel te veel zijn voor ons beiden; Chinees eet je beter met een groep. Het spek is eerst geroosterd en vervolgens gebakken, en is dus lekker crispy. Op aanraden van de ober proberen we de gestoofde vis, die volgens hem ‘medium spicy’ is. En we hadden beter moeten weten: na twee happen vis is mijn tong volledig verdoofd van de hitte en proef ik niets meer van de vis en de saus. De witte huiswijn (€ 4,25) werkt wel goed als blusmiddel. We weten dat desserts in de Chinese keuken niet echt bestaan, maar toch bestellen we de mangopudding en de cheesecake. Liever hadden we de ‘yam’, een tropisch knolgewas met een licht zoete smaak, geproefd, maar deze was op. De desserts zijn niet goed, veel te koud en smakeloos. De cheesecake smaakt alsof deze al een week achter in de koeling staat. De aanblik van de beide gerechten is ook niet top omdat ze tussen onze vuile borden van het hoofdgerecht staan, die had de ober op leeftijd niet mee teruggenomen de keuken in. We moeten ook lang op de rekening wachten, die we vervolgens snel betalen. Pas thuis zie ik dat de desserts hierop vergeten zijn en we dus maar € 61,50 betaald hebben. De Sichuan keuken was een leuk experiment, maar de volgende keer bestel ik toch weer liever mijn vertrouwde dimsum.


18 | sport

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

André

Drie aanvoerders

Het lijkt vreemd om een column te schrijven over drie aanvoerders in een voetbalteam. Je ziet tijdens de wedstrijden bij beide ploegen slechts één speler lopen die een band om de arm draagt ten teken dat hij de aanvoerder is van de ploeg. Hij doet de plichtplegingen met de scheidsrechter en is ook de enige die het recht heeft met de arbiters te communiceren. Toch heeft een ploeg vaak meerdere aanvoerders die, laat ik maar zeggen in het informele circuit, de kar trekken en het voortouw nemen. Naast de man met de band is er vaak iemand de baas in de kleedkamer, die daar bepaalt wat kan en niet kan. Het is vaak een man met ervaring, die dus al lang in die kleedkamer verblijft en veel spelers heeft zien komen en gaan. Ooit heb ik de fout gemaakt om nieuw bij een club op de plek te gaan zitten van zo iemand. Ik was vroeg en dacht: dit is een lekker plekje. Dat heb ik geweten. Vloekend en tierend ben ik op mijn plaats gezet onder het hoongelach van de overige spelers. Die zagen de bui al hangen, maar hebben natuurlijk niets gezegd om mij te redden. Vaak is er dan nog een derde man die op een natuurlijke wijze gezag afdwingt bij alle spelers zonder dat hij daar een band voor nodig heeft. De informele leider in de groep die het woord neemt op de momenten dat dat nodig is. Als trainer dien je te weten wie dat is, anders kom je hopeloos in de problemen. Bij ADO hadden we destijds Aad Mansveld. Dat was laat ik zeggen een uitzonderlijk geval. Aad was altijd en overal de baas. Zelfs als we een keer met de hele ploeg in een kroeg waren, was het Aad die bepaalde. Bij ADO was Aad de baas. Gek genoeg is hem dat in Rotterdam bij Feyenoord nooit gelukt. Een ander krachtenveld en een reeds bestaande hiërarchie bij een topclub die Feyenoord toen was. Misschien ook wel de reden dat hij daar nooit honderd procent geslaagd is. André Wetzel

Ruud Paardekooper speecht tijdens het afscheid van Derick Mekking en Marnix van der Gun én de opening van het nieuwe kunstgrasveld in 2015. | Foto: DHC

Ruud Paardekooper voorzitter af bij Koninklijke HC & VV

‘Niemand belangrijker dan de club’ Door Bert Tielemans

Negen jaar bestuurswerk, waaronder drieënhalf jaar als trotse voorzitter, zit erop. Ruud Paardekooper (68) trad maandag terug uit het hoofdbestuur, maar blijft altijd HVV’er. “In goede tijden en in mindere tijden toont deze verenging haar kracht.” Paardekooper, die verdwijnt naar de achtergrond maar met plezier hand-en-spandiensten voor de vereniging zal blijven vervullen, blikt terug op zijn bestuursperiode aan de hand van vijf memorabele momenten. Genieten “Het was niet altijd gemakkelijk, maar het was me vooral een eer om algemeen voorzitter te mogen zijn van HVV. Met in totaal 26 bestuursleden heb ik mogen werken. Het was altijd ‘wij’ en niet ‘ik’. Maar ik heb ervan genoten. Nu sluit ik het na negen jaar positief af en draag de club met plezier over aan mijn opvolger. De Diepput is op orde en het voorzitterschap is bij Jeroen Smits in uitstekende handen. Als kind van de club brengt hij

Oud-voetballer en trainer

‘Als voorzitter wilde ik niet boven maar tussen de leden staan’

de kwaliteit en de noodzakelijke verjonging met nieuwe ideeën. Dat is goed voor HVV. Voorzitter ben je 24 uur per dag, zeven dagen per week. Het was mijn doel om tussen de leden te staan en niet erboven. Volgens mij is dat gelukt. Het kostte veel tijd, maar die heb ik er bewust in gestoken. Ik wil er altijd zijn. Bij de kampioenschappen, de degradaties, de feesten en de begrafenissen. In ieder geval heb ik geprobeerd altijd aanspreekbaar voor de leden te zijn. Om niet boven hen maar tussen hen te staan. En om uit te leggen wat we deden als bestuur, welke beslissingen we namen en waarom. Ook als niet iedereen het met een beslissing eens was.” Cricket en voetbal: kampioenschap en degradatie “De Koninklijke HC & VV is niet zomaar een vereniging. Het is een vereniging met voetbal, cricket en squash. Als supporter stond en sta ik, thuis, maar vaak ook bij uitwedstrijden, graag langs de lijn. Als hobby en als liefhebber. Op mijn zestiende maakte ik zelf als keeper mijn debuut bij de Kroonleeuwen. Geweldig. Uit bij Wilhelmus, nog op het oude terrein. We wonnen in een belangrijk duel met 1-2. Een echte hoogvlieger was ik niet, maar 250 keer in het tweede en 200 keer op de bank bij het eerste maken me toch ook trots. Als supporter heb ik genoten van de kampioenschappen en toch ook de degradaties die erbij horen. In mijn periode als voorzitter heb ik ze beide meegemaakt. Zowel van de cricketers van HCC als van de voetballers van HVV. De voetbaltak, onze grootste afdeling met meer dan duizend spelende leden, speelt met de jeugd in alle leeftijdscategorieën op hoog niveau. Nu is het de vraag of we dat kunnen doortrekken naar het eerste elftal. Willen en kunnen

we richting de eerste klasse of hoger? Betalen zullen we spelers nooit, past niet bij de cultuur van HVV. En veel spelers vertrekken na de middelbare school naar Amsterdam of Rotterdam om te studeren. Dat brengt beperkingen met zich mee. Alhoewel, spelers als Frederick Mansell en Derick Mekking zijn jarenlang op en neer vanuit Amsterdam naar de training in Den Haag gereden. Pure clubliefde en vriendschap.” Relatie gemeente Den Haag “De Diepput, het mooiste sportterrein van Den Haag, ligt er geweldig bij. Daar hebben we de afgelopen jaren, samen met de gemeente, hard aan kunnen werken. Met resultaat. De druk op onze drie velden is gigantisch. Toen het kunstgrasveld 2 vervangen moest worden, wilden we daar ook gelijk een A-categorieveld van maken. Dat had nogal wat voeten in de aarde. Eigenlijk was het allemaal net te krap waardoor er groen moest worden gekapt aan de kant van de Van Alkemadelaan. Maar bij het aanvragen van een kapvergunning bleek er een servituut uit 1929 te liggen waaruit bleek dat er eigenlijk een groenstrook ter hoogte van het strafschopgebied moest liggen. Hilarisch, stel dat de gemeente had geëist dat het groen daar moest terugkomen, dan hadden we de club kunnen sluiten. Uiteindelijk hebben we het hoofdveld een paar meter op kunnen schuiven, de derde rang wat korter gemaakt, waardoor het allemaal net paste.” Afscheid Derick Mekking en Marnix van der Gun “De opening van het nieuwe kunstgrasveld in 2015 markeerde tegelijk het officiële afscheid als selectiespeler van Derick Mekking en Marnix van der

Gun. Een bijzonder moment om twee zulke sierlijke spelers te mogen uitzwaaien. Ik heb genoten van de kwaliteit van deze routiniers die jaren voor de Kroonleeuwen hebben gespeeld. Hoe zij afscheid namen, en symbolisch, met de allerkleinste spelertjes, de cornervlaggen plaatsten. Ook dat was een prachtig moment en is tekenend voor HVV als familieclub. Hier is geen individu belangrijker dan de vereniging” Toespraak tijdens Dies viering “In 2013 stierf mijn geliefde vrouw Ati aan de gevolgen van kanker. Vreselijk. Mijn vrienden van HVV hebben me in die tijd, maar ook daarna en nog steeds, enorm gesteund en me er doorheen gesleept. Zijn van onschatbare waarde voor me geweest. Tijdens een toespraak, twee weken na het overlijden, tijdens de Dies viering (de jaarlijkse verjaardag van de club) op zondag 17 november heb ik toen iedereen bedankt. Vanaf de trap in het clubhuis. Dat moment zal ik nooit vergeten. Het was heel zwaar, ik zag er enorm tegenop, maar tegelijk was het ook een belangrijk en waardevol moment. HVV bood me de steun die ik nodig had. Ik heb er ook weer het geluk met Lenneke Voskamp gevonden. De moeder van David, Daniël en Diederik.”

advertentie

Laat nu uw gevelkachel of gashaard door ons schoonmaken! (geen voorrijkosten!) Bekend om zijn service

Brouwersgracht 5a Den Haag 070-389 73 01 www.zwennesdenhaag.nl Donderdag koopavond


sport |

Donderdag 17 november 2016 | Den Haag Centraal

19

Red Bull Knock Out: megamotorcross aan zee

Amateurs tegen de wereldtop tegen de natuurlijke elementen: de zee, het mulle zand en het opkomend tij. Amateurs én professionals staan naast elkaar aan de startlijn, waardoor de amateurs de kans krijgen om tegen (internationale) wereldtoppers te rijden. Vorig jaar trotseerden 70.000 bezoekers de herfstige storm om het evenement bij te wonen. Het motorcrossspektakel is ook deze keer gratis toegankelijk.

Duizend motorcrossers rijden zaterdag in Scheveningen de zwaarste strandrace ter wereld: de Red Bull Knock Out. Met wereldtoppers, zoals Jeffrey Herlings, én amateurcrossers. Het gratis evenement trekt naar verwachting weer vele tienduizenden belangstellenden. Door Karl Flieger

Martijn Spliethof is namens de motorcrossbond (KNMV) nauw betrokken bij de voorbereidingen. Hij is nu al trots op wat er zaterdag gaat gebeuren. “Deze race is zo uniek. Het is de enige plek op de wereld waar je motorcross op deze schaal kunt bekijken. Duizend racers, moet je je voorstellen! Je ziet overal om je heen dingen gebeuren. Dat is op televisie al indrukwekkend, laat staan als je erbij bent. Je hoeft helemaal geen motorcrossliefhebber te zijn om dit prachtig te vinden. Ik zou tegen de mensen in Den Haag willen zeggen: Gaan!” De Red Bull Knock Out wordt volgens Spliethof elk jaar een stukje beter. En de spinoff voor Scheveningen mag er ook zijn. “We maken deze race mede mogelijk dankzij honderden vrijwilligers. Moet je alleen al de beveiliging van de toeschouwers en de begeleiding van de crossers nemen. En natuurlijk het feit dat het strand compleet is omgetoverd van een vlak terrein in een parcours met alle mogelijke bochten en heuvels. Er is 80.000 kubieke meter zand voor verplaatst. Dat is een enorme operatie! En wat denk je van de impact die zo’n evenement heeft op de hotels en restaurants van Scheveningen en Den Haag? Ook in dat opzicht is het groots.” Het circuit van 2,5 kilometer bestaat uit

Duizend motorcrossers, wereldtoppers en amateurs, starten zaterdag tegelijk in de Red Bull Knock Out op het Scheveningse strand. | Foto: PR

meerdere onderdelen met in totaal tachtig zware obstakels. De deelnemende motor-

crossers hebben lef, snelheid en uithoudingsvermogen nodig om het gevecht aan te gaan

XLoop is nieuw De duizend rijders starten in de eerste heat allemaal tegelijk. Deze heat duurt anderhalf uur en de beste 500 rijders plaatsen zich direct voor de finale. De laatste 500 rijders krijgen een tweede kans in de Second Chance Heat. Dat is een korte ‘sprint’ van dertig minuten, waarin de eerste 250 rijders zich alsnog plaatsen voor de finale. In de finale strijden de overgebleven 750 rijders om de titel. Nieuw dit jaar is de XLoop, een extra deel dat in de laatste 45 minuten van de finale wordt geopend, met nog zwaardere obstakels. Amateurmotorcrossers vanaf 16 jaar staan zaterdag zij aan zij met onder anderen wereldkampioen Jeffrey Herlings (Nederland), winnaar van vorig jaar Axel van de Sande (België), Nathan Watson (Engeland), Glenn Coldenhoff (Nederland), Camille Chappelière (Frankrijk) en dé motorcrossatleet van de Verenigde Staten: Chris Bach. “Dat is natuurlijk helemaal geweldig,” zegt Martijn Spliethof. “Dat je als liefhebber in zo’n veld mee kan rijden is uniek!” Red Bull Knock Out, zaterdag 19 november: 09.0010.30 uur First Heat, 12.00-12.30 uur Second Chance Heat, 14.00-15.45 uur finale, 15.45-16.00 prijsuitreiking. Meer informatie: www.redbullknockout.nl

WK zeezeilen in 2018 naar Scheveningen

‘Dit is hét moment om het WK te houden’ In 2018 is Den Haag de zeilstad van de wereld. Na de finish van de Volvo Ocean Race wordt voor de kust van Scheveningen nog een groot evenement gezeild: het wereldkampioenschap zeezeilen. “Maar we willen ook laten zien dat zeilen nog zoveel meer is.” Door Klaas-Jan Droppert

Het WK zeezeilen vindt plaats na de finish van de Volvo Ocean Race. De precieze datum is nog niet bekend, maar het tiendaagse evenement wordt in de maand juli of augustus gehouden. Dan komen de beste dertienhonderd zeilers en zeilsters van de wereld naar Den Haag. Volgens Yvonne Beusker van de organiserende stichting The Hague Worlds 2018 ORC Sailing staan de Volvo Ocean Race en het WK los van elkaar. “Het is een ander soort race. Bij het WK varen de boten verschillende wedstrijden voor de kust van Scheveningen. Bovendien zie je bij een WK ook een ander publiek. De Volvo Ocean Race trekt veel dagjesmensen, maar het WK, dat langer duurt, heeft veel familieleden, vrienden en andere aanverwanten als toeschouwers. Zij zullen veel langer in Den Haag en Scheveningen verblijven.” Het WK kan ook niet op de golf van de Volvo Ocean Race meevaren, omdat

de voorbereiding al van veel langer geleden dateert. “We zijn er sinds 2014 mee bezig. Veel internationaal lobbyen en voortdurend afstemmen op de ontwikkelingen in Den Haag en Scheveningen, waar in de haven, met woningbouw, ook het en een en ander verandert. Uiteindelijk is dit het moment om het te doen.” ORC Zo’n honderdvijftig zeilteams, op boten met lengten van tien tot zestien meter, zullen in verschillende klassen tegen elkaar om de wereldtitel strijden. Dat gebeurt met een lange race, die kriskras over de Noordzee gaat. Maar ook via diverse wedstrijden op dezelfde dag op verschillende banen voor de kust van Scheveningen. Het WK wordt volgens het systeem van Offshore Racing Council (ORC) beslist. Beusker: “Dat is het meest eerlijke systeem dat er is. ORC is een hightech wetenschappelijk rekensysteem dat alles meet, inclusief de bemanning. Iedere boot is namelijk anders en heeft bijvoorbeeld voordeel vanwege een betere romp of een betere kiel. Vanuit de berekening wordt er een handicap aan iedere boot gegeven. De prestaties gecombineerd met de handicap bepalen wie er wereldkampioen wordt.” De organisatie verwacht in die tien dagen zo’n veertigduizend bezoekers

in de Scheveningse haven te verwelkomen. “Dat is gebaseerd op eerdere ervaringen. Op vorige wereldkampioenschappen en op soortgelijke evenementen die in Den Haag georganiseerd worden. Scheveningen is namelijk een toplocatie. Voor de toeschouwers is het evenement voor de kust goed te volgen, dat is in andere plaatsen wel anders geweest. Bovendien gaan we er veel omheen organiseren. Er komt een campagne ‘Discover The Hague’. Het evenement begint met een feestelijke zeilersparade en de winnaars van de wedstrijden worden publiekelijk gehuldigd. Tijdens het WK zijn er drie programma’s op de wal. Met horeca en retail gaan we het terrein aankleden met ‘Taste The Hague’, ‘See the City of Justice’ en ‘Experience, Wind, Water and Sports’, waar iedereen zelf aan de slag kan met watersporten of als toeschouwer het veld van dichtbij kan bekijken. Maar ook de technologie zal volop aanwezig zijn. Niet alleen op het water maar ook via innovaties vanuit de regio Haaglanden, want die spelen bij dit WK een belangrijke rol. Niet voor niets wordt het thema: ‘Where sport drives technology’. We gaan er een mooi feestje van maken.” Maar uiteindelijk draait het voor de zeilers natuurlijk maar om één ding: het winnen van de wereldtitel. “Dat is waar, maar wij willen ook laten zien dat zeilen nog zoveel meer is.”

Boten van tien tot zestien meter en zo’n dertienhonderd zeilers en zeilsters komen in 2018 naar Den Haag voor het WK zeezeilen. | Foto: Sander van der Borch


20 | de achterpagina

Den Haag Centraal | Donderdag 17 november 2016

Geesje Mosies

Door Caroline Ludwig

| Foto: Eveline van Egdom

Ondernemer Geesje Mosies <1> (Den Haag, 1973) groeide op in het Bezuidenhout. Ze studeerde bestuurskunde en politicologie in Leiden en werkte veel in de Haagse horeca. Vervolgens trad ze als computerconsultant in dienst van Ordina. Na het lezen van een boek over duurzaam ondernemen en een bezoek aan een Portugese textielfabriek gooide ze het roer om. Onder de naam Hoooked verkoopt ze sinds 2008 bijzondere haak- en breigarens gemaakt van textielresten, ook gaf ze zeven handwerkboeken uit. Bij haar bedrijf bij Bink36 werken vijftien mensen, in Portugal twintig vaste krachten en tachtig freelancers. Geesje en haar partner wonen grotendeels in Voorburg en soms in Portugal.

1 soires. Ik heb een hele fijne portemonnee van haar.” Restaurant “Voor een zakelijk diner of lunch ga ik graag naar de Dagvisser in de haven. Ik ben er geweest met Russen, Portugezen, Italianen, Fransen, iedereen vindt het goed.”

2 | Foto’s: DHC/Nick van den Brink

Buurt “In mijn vrije tijd ben ik veel in het Bezuidenhout, het Benoordenhout en Voorburg te vinden. Met het Bezuidenhout als favoriet, een gemengde wijk, dicht bij het strand en uitvalswegen.” Koffie “Hart Beach op het strand is een sympathieke en relaxte plek. En ik hoop dat Florencia <2> nooit verdwijnt. Vroeger ging ik daar met mijn vader een ijsje eten, nu drink ik er koffie verkeerd.” Uitgaan “Dat is voor mij lekker eten en dat kan steeds beter in Den Haag. Ik geniet enorm van een plateau fruits de mer bij Catch by Simonis. En daarvoor of daarna een wandeling langs het strand. Na jaren in de kroegenscene heb ik nu niet veel tijd om te stappen. Soms ga ik nog naar ’t Hoekpandje <3> in de Oude Molstraat.” Kledingwinkel “Ik heb wat ik noem ‘winkelautisme’, altijd haast en een hekel aan winke-

len. Bij Shoeby in Voorburg weten ze precies wat ik zoek: zwart! Ook koop ik jurkjes van Juffrouw Jansen bij de Bijenkorf. Ik wil alleen kleding die in de Europese regio geproduceerd is.” Ondernemer m “Joshua Angnoe en Thomas en Matthijs van den Ende zijn de Wodan Brothers. Zij bieden webapplicaties voor personeelsplanning en hebben een fantastisch kantoor op de Binck.” Ondernemer v “Floor van de Water is van ByLouLou, een mooi bedrijf in tassen en acces-

3 | Foto’s: DHC/Nick van den Brink

Gebouw “Bink36 is voor mij hét gebouw van Den Haag. Met Hoooked zitten we nu in de hangar. Dat is al onze zesde plek in het pand; het werd iedere keer te klein.” Afbreken “Er is zoveel lelijks neergezet, waar moet ik beginnen? Ten eerste alle zogenaamd visionaire projecten van Marnix Norder en Adri Duivesteijn. Weg met die torens in de binnenstad. Ook het Koninklijk Conservatorium en de tramhalte Ternoot zijn afgrijselijk en inspiratieloos.” Typisch “Op de fiets heb ik altijd tegenwind, heen én terug. Bij Ternoot waait het trouwens ook altijd. Kenmerkend voor de Haagse mentaliteit.”

Leermeester “Ik heb lang als zaterdaghulp gewerkt bij kaasboer Peter Kerkvliet in Leidschendam en denk nog vaak aan hem terug. Hij had ook een delicatessenwinkel in de Passage. Hij ging

Hagenaar v “Bobbi Eden is net als ik ondernemer. Wat mensen niet van haar weten, is dat ze graag haakt. Ze komt zelfs volgend jaar met een eigen haakboek.” Suggestie “De natuurtegels voor de bibliotheek

‘Bobbi Eden komt volgend jaar zelfs met een eigen haakboek’ 4 altijd fluitend naar zijn werk en wist als geen ander hoe je kunt ‘bijverkopen’.” Lekkernij “De augurken in anijslikeur van restaurant Pastis, die wil ik in een pot!” Sportplek “Na tien jaar niet sporten ben ik een halfjaar geleden begonnen bij ARJ trainingen op de Binck. Had ik dat maar twintig jaar eerder gedaan, ik wist niet dat thai- en kickboksen zo leuk was.” Hagenaar m “Tassenontwerper Omar Munie is al jarenlang mijn nummer één. Hij is een goed voorbeeld van hoe je als nieuwe Nederlander succesvol kunt zijn. Omar helpt ook mensen met een moeilijke positie op de arbeidsmarkt aan werk.”

| Foto’s: DHC/Nick van den Brink

op het Spui zijn al jarenlang kapot. Kunnen die niet vervangen worden? Het ziet er niet uit.” Ondergewaardeerd “De Binckhorst is het oudste industrieterrein van Nederland en nog steeds een belangrijke plek voor economische activiteit. Met Sandro Bruti van papierfabriek Jero als een bindende factor.” Overgewaardeerd “Na een recent bezoek aan de Pier zie ik het niet rooskleurig in. Ik vond het mistroostig en het was nog wel mooi weer.” Omrijden “Ik parkeer mijn auto dubbel voor slagerij Van Muijden <4> in de Prinsestraat om een kroket uit de automatiek te halen. Die bij hipstertent Frietdistrict zijn ook lekker.”

advertentie

De laatste villa-appartementen op de mooiste locatie in de Haagse binnenstad. Prijzen vanaf € 1.295.000,- v.o.n.

HET WINTER GARDEN EVENT SOPHIA-THEHAGUE.NL

ZONDAG 20 NOVEMBER 12.00 − 17.00 UUR


dhc-493