Page 1

}<(l(tp$=adbcb <

Een échte Haagse krant Actueel Toch nieuwe serviceflat in Arendsdorp

3

Vrijdag 11 januari 2013

jaargang 7 nummer 296

€ 1,95

Actueel Curator ziet kansen voor failliete pier

Cultureel Worldforum krijgt bont Japans festival

5

12

De Franse topfotograaf Denis Rouvre (1967) is zaterdag persoonlijk aanwezig bij de opening van zijn expositie in galerie Project 2.0 aan het Noordeinde. De Fransman, onderscheiden met prestigieuze prijzen als de Sony Award 2011 en Hasselblad Award 2012, is gespecialiseerd in portretten en werkt voor bekende kranten en tijdschriften over de hele wereld. Voor Le Monde maakte hij in 2011 twee weken lang een dagelijkse reeks van alle topacteurs en regisseurs op het festival van Cannes. Voor The New York Times Magazine fotografeerde hij slachtoffers van de tsunami in Japan, waarvoor hij de derde prijs kreeg bij de World Press Photo 2012. Aan het Noordeinde toont hij voor het eerst zijn reeks ‘Sumo’, over de zwaarlijvige Japanse worstelaars alsook de serie ‘Cosplay’ over markante persoonlijkheden uit de Japanse cult-scene. Tevens worden in Den Haag twee nieuwe fotoboeken van zijn hand gepresenteerd. > Foto: Denis Rouvre


2>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

Academy voor ‘whizzkids’ naar Beatrixkwartier

Den Haag wordt broedplaats toponderzoek veiligheid Daar werken de jongens die hacken en kijken naar de beveiliging van cyber”.

Den Haag speelt de komende jaren een nieuwe troefkaart uit. De internationale stad van recht en vrede wil ook uitgroeien tot de Europese hoofdstad van veiligheid. Den Haag wordt een broeinest, met whizzkids, hackers en living labs. De eerste stappen zijn gezet. Een interview met kwartiermaker Rob de Wijk.

In het rapport dat u in december uitbracht concludeert u dat veiligheid de groeibriljant van Den Haag kan worden. De werkgelegenheid zou in 2024 zelfs verdrievoudigen naar 30.000 banen. “Veiligheid is mondiaal een groeimarkt. Er is grote vraag naar. Daar komt bij: de problemen die we hier hebben, hebben ze elders ook. Dus als je op een slimme manier nieuwe producten maakt, dan heb je een geweldig exportartikel. Als je dat koppelt aan die unieke gouden driehoek van veiligheid hier in Den Haag, dan kan je daar wat mee. Dat is een ongelooflijk interessant gegeven. De gemeente Den Haag heeft dat onderkend, en vervolgens zeer sterk gehandeld. Het was de gemeente die met het idee kwam om de Hague Security Delta (HSD) op te richten, met wethouder Henk Kool als één van de drijvende krachten, om Den Haag tot de kern te ontwikkelen van de nationale veiligheidssector.

Door Marc Konijn

Het is wel heel vers van de pers, dus eerst maar een nieuwtje. Het Beatrixkwartier in Den Haag wordt definitief de springplank voor de veiligheidsbranche van Nederland. In een groot kantoorpand aan de Beatrixlaan 800 komt dit jaar nog het zogenaamde Innovatiecentrum Veiligheid. In dit centrum komen onder meer laboratoria om de nieuwste snufjes te ontwikkelen op het gebied van cyber security, rampenbestrijding, crisisbeheersing en de beveiliging van gebieden. Overheden, kennisinstituten en bedrijven gaan hier samenwerken om nieuwe producten te ontwikkelen. Ook wordt hier de Cyber Security Academy gehuisvest. Dat wordt een internationale topopleiding waar whizzkids uit de hele wereld onderwijs krijgen om zich te bekwamen in digitale beveiligingskwesties. De Academy gaat na de zomer van start. De definitieve klap met de hamer wordt dit voorjaar gegeven, maar alle seinen staan op groen. Gisteren trok de eerste bewoner al in het Innovatiecentrum: het European Network for Cyber Security, een joint venture van KPN, de KEMA en Alliander, die samen met TNO alles uit de kast trekken om vitale energie-, water- en telecomleidingen te beveiligen tegen cybercrime. Het is de bedoeling dat in het Innovatiecentrum ook onderzoek wordt gedaan op het gebied van nationale veiligheid, stedelijke veiligheid, forensisch onderzoek en cybercrime en security. Het klinkt bijna te mooi om waar te zijn, vindt ook Rob de Wijk , de directeur van de Hague Centre of Strategic Studies (HCSS). “Maar het gebeurt echt. Den Haag is op de kaart gezet. De wereld kijkt naar ons”. Den Haag is toch vooral de internationale stad van recht en vrede. En nu dan ook veiligheid. Waar komt dat idee vandaan? Na enige aarzeling, zegt De Wijk: “Toch wel uit dit kantoor. Het HCSS brengt veel adviezen uit over nationale en internationale veiligheid. We kennen die wereld dus vrij goed. Een jaar of vijf, zes geleden hebben wij zelf eens een keer met de losse hand op een rij gezet wat er eigenlijk

Rob de Wijk: ‘Den Haag is op de kaart gezet. De wereld kijkt naar ons’. > Foto: Thomas Vahe

aan security in de Haagse regio zat. Dat was heel wat. Het bleek om duizenden werknemers te gaan. Toch wel een grote sector dus. De gemeente Den Haag heeft dat opgepakt, en is daarmee aan de slag gegaan. Zij hebben een onderzoeksbureau laten uitzoeken hoe de veiligheidssector in deze regio in elkaar zit, en wat de kansen zijn. Dat hebben ze gedaan. Onze intuitie bleek te kloppen. Den Haag is de nationale pleisterplaats als het om security gaat. Er werken tienduizend mensen in deze branche, en er gaat anderhalf miljard euro in om. Zeventig procent van alle activiteiten in het land zitten in en rond Den Haag”. Dat is nogal wat. Hoe komt dat? “De veiligheidssector zit anders in elkaar dan andere bedrijfstakken. Veiligheid is vooral een publieke zaak. Het is de overheid die de politie runt, die de krijgsmacht heeft, die verantwoordelijk is voor cyber security. De Haagse

ministeries spelen daar natuurlijk van oudsher een heel belangrijke rol in. Het is logisch dat bedrijven zich daar dan ook vestigen. Den Haag is ook nog eens de internationale stad van recht en vrede, met organisaties als Europol en Eurojust, en het OPCW (dat toeziet op naleving van biochemische wapens, red.). En laten we vooral de vestiging van de NATO niet vergeten op de Waalsdorpervlakte. Veel mensen weten dat niet, maar dat is echt gigantisch. Dat is de plek waar de NAVO onderzoek uitvoert voor de operaties die het uitvoert. Den Haag heeft wat wij de gouden driehoek noemen: de overheid, kennisinstellingen als TNO en de Campus Den Haag, en bedrijven. Dat is uniek in Europa. Hier zit echt wereldtop’’. Wereldtop? Dat klinkt toch wel wat overdreven. Bij cyber security of forensisch onderzoek denk je toch eerder aan een land als Amerika? “Dat zou je denken, ja. Maar de reali-

teit is anders. Amerika heeft natuurlijk veel meer massa. Zij gooien er duizend mensen tegenaan, waar wij het met tien man moeten doen. Het opmerkelijke is dat de resultaten toch vaak minstens even goed zijn. Massa is niet altijd een voordeel. Op het Pentagon werken 30.000 mensen. Daar zitten tientallen onderministers. Hier hebben we korte lijnen, van hoog tot laag: naar de politie, de mensen in het veld, naar de ministeries. Dat is wel echt Nederlands. Daardoor kunnen we hier snel grote stappen maken. Op bepaalde terreinen zijn we heel goed. Neem het Nationaal Forensisch Instituut in Ypenburg …’’ (even aarzelend), “laat ik het ook maar zeggen: Ik denk dat het het meest toonaangevende forensische instituut in de wereld is. Er is misschien nog een concurrent, maar dan heb je het wel gehad. Er zitten hier ook hele interessante bedrijven, zoals Fox-IT. Die zitten in een niche in de wereldmarkt, maar zijn daarin redelijk moeilijk verslaanbaar.

Ingezonden mededeling

Koop je tickets op www.boekids.nl Den Haag Centraal lezers kopen 2e kaartje voor de helft! Actiecode DHC

In de Hague Security Delta zitten de spelers van het eerste uur, met bedrijven als Siemens, KPN, Twijnstra & Gudde, het NFI en Fox-IT, maar ook de gemeente Den Haag en de Haagse Hogeschool. Zij vormen straks de ‘board’ en ontwikkelen het beleid. Bedrijven kunnen zich bij HSD aansluiten en betalen contributie. Het vergroot in ieder geval de naamsbekendheid”, stelt De Wijk. “In deze branche zijn het soms bedrijfjes met een vage naam die op driehoog achter geweldige dingen aan het doen zijn. Door ons komen ze in de schijnwerpers. Maar de grootste kracht van HSD ligt toch in het samenbrengen van overheden, bedrijven en kennisinstellingen om iets nieuws te ontwikkelen. Een bedrijf alleen kan dat vaak niet. In het Centrum voor Veiligheid moet dat gaan gebeuren. We hebben nog wat in de la liggen, zoals een centrum voor serious gaming. Daar kunnen met de nieuwste technieken situaties worden nagebootst. Een ander voorbeeld waar nu al aan gewerkt wordt, is het zogenaamde ‘living lab’, in de internationale zone. Je wilt niet de internationale zone inlopen dat je denkt: ik kom hier in een soort buitenwijk van de gevangenis van Scheveningen terecht. De vraag is: Hoe kan je nou de veiligheid vergroten, zonder dat je allemaal hekken plaatst en tankgrachten graaft. Je moet komen met oplossingen die onzichtbaar zijn maar die wel de veiligheid verhogen. Als dat lukt, dan heb je een exportartikel van jewelste. Want dit is een probleem dat iedereen heeft”.


3

actueel<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

‘Nieuwe serviceflat bijna tweemaal zo groot als oude’

Strijd om bouwen en wonen in Arendsdorp duurt voort Door Casper Postmaa

Het Amsterdamse vastgoedbedrijf Pinnacle bv, waar prins Bernhard jr. partner is, koopt waarschijnlijk het kantoorgebouw in het park Oostduin dat nu nog door ABB Lummus wordt gehuurd. De verwachting is dat Pinnacle het complex zal ombouwen tot woningen. Volgens een woordvoerder van het buurtcomité Werkgroep Nassaubuurt ziet Pinnacle geen heil in samenwerking met de Stichting Arendsdorp, die in hetzelfde park een grote, maar slecht lopende, serviceflat voor ouderen runt. Reden daarvoor is de slechte solvabiliteit van de stichting die al jaren met leegstand kampt. Menno de Jong van Pinnancle, bevestigt dat zijn bedrijf op het punt staat het Lummusgebouw te kopen, maar wil verder geen commentaar geven. Een belangrijk deel van de gemeenteraad zag in de samenwerking tussen Arendsdorp en de nieuwe eigenaar van het Lummus-kantoor een mogelijke oplossing voor het door nieuwbouwplannen bedreigde park Oostduin Arendsdorp. De raad heeft een bestemmingsplan in behandeling aan de hand waarvan Stichting Arendsdorp nieuwbouw in het park kan neerzetten die aanzienlijk groter is dan het huidige, ook al volumineuze, flatgebouw. In geval van samenwerking met de koper van het Lummus-kantoor zou Arendsdorp in dat gebouw kunnen trekken en komt de serviceflat aan de Wassenaarseweg beschikbaar voor een andere bestemming of sloop. Wethouder Norder (PvdA, bouwen) heeft in een brief aan de raad laten weten daar geen heil in te zien. Financieel is de constructie volgens hem niet haalbaar. De directeur van Arendsdorp, Frank Verschoor, bevestigt dat. Het ziet er daardoor naar uit dat Arendsdorp straks toch nieuwe appartementen mag bouwen. Solvabel Directeur Verschoor neemt geen afstand van het verwijt dat zijn stichting nu en in de toekomst mogelijk niet solvabel is. “We hebben te maken met leegstand. Dat krijg je als je tien jaar moet wachten op toestemming voor nieuwbouw. Of we in de toekomst solvabel zijn hangt af van de

Een eerste ontwerp voor een nieuwe serviceflat in het park Oostduin Arendsdorp. Architect Jeroen Kreijne van Lengkeek Architecten. > Foto: Werkgroep Nassaubuurt.

Het kantoor van ABB Lummus dat waarschijnlijk een woonbestemming krijgt. > Foto: C&R

huurders, als maar vijftig procent van de appartementen wordt verhuurd, zijn we niet solvabel”. Verschoor heeft goede hoop dat een nieuw gebouw meer perspectief biedt. Er komen meer en grotere appartementen. Nu zijn er 157 flats van

37m2 tot 78 m2, in de nieuwbouw komen 180 appartementen van 75m2 tot 150m2. Als de wijziging van het bestemmingsplan doorgaat, verkoopt Arendsdorp haar bezit aan bouwer en ontwikkelaar Tetteroo uit Leidschendam. Volgens Ver-

Spuiforum en Rotterdamsebaan tientallen miljoenen duurder meenten vanaf 2014 geen BTW meer kunnen terugvorderen. Landelijk gezien gaat dat om een bedrag van 2,7 miljard euro. Voor de gemeente Den Haag komt het neer op een extra bezuinigingspost van 70 tot 90 miljoen per jaar. Revis laakt het feit dat juist gemeenten die de komende tijd veel investeren – en daarmee de economie stimuleren – nu hard getroffen worden. “Als een stad veel investeert, dan heb je dat BTWfonds harder nodig”. Revis voorziet dat de afschaffing van het BTW-fonds ertoe zal leiden dat gemeenten ook minder werk gaan uitbesteden en meer door eigen ambtenaren gaat laten doen. “Zonder BTW-compensatie komen er weer meer ambtenaren. Revis vindt het ongewenst om fiscale constructies te bedenken om toch BTW-aftrek te kunnen realiseren. Dat gebeurde in het verleden

Weerstand Het bestemmingsplan voor Oostduin Arendsdorp zal 6 februari in de raadscommissie ruimte in tweede instantie worden behandeld. In de eerste ronde stuitte Norder op grote weerstand. In de uiteindelijke besluitname zal een belangrijke rol zijn weggelegd voor PvdA-er Marieke Bolle, zij vond dat Norder moest onderzoeken of Arendsdorp in één van de lege kantoren aan de rand van het park onderdak kon krijgen. Voor die mogelijkheid ziet zij nu nog weinig kansen. “Het is financieel gewoon niet haalbaar. Ik vind dat de wethouder en de Stichting Arendsdorp dat overtuigend hebben aangetoond”. Maar Bolle heeft nog steeds bedenkingen bij de nieuwbouw waar al enkele plaatjes (zie foto) van circuleren. “Ik vraag me af of die gevel niet veel te groot is, en ook bij de architectuur heb ik mijn twijfels. Het is zo’n intiem, echt Haags parkje. Heb je daar niet verfijnde architectuur van hoge kwaliteit voor nodig?” Willem Hoekstra van wijkvereniging Benoordenhout ziet niets in de tot nu toe gepresenteerde plannen. “Moet je eens naar die maquette kijken en vergelijk dat met de Paschaliskerk die er vlak naast staat. Dan zie je hoe erg het is!”

Er komt geen herinneringsplaquette voor Louis Couperus op het huis aan de Surinamestraat 20 waar de grote Haagse schrijver zijn roman ‘Eline Vere’ schreef. Hoewel de gemeente akkoord ging met de plaatsing van de gedenksteen, bleek – ondanks herhaalde verzoeken – het Egyptische ministerie van Buitenlandse Zaken niet bereid toestemming te verlenen voor het aanbrengen van de plaquette. Het betreffende (leegstaande) pand is eigendom van de staat Egypte en werd voorheen bewoond door de Egyptische ambassadeur. Het voormalige woonhuis van Couperus, dat zijn vader in 1884 liet bouwen, staat al sinds medio 2007 te koop voor 2,9 miljoen euro. Het huis heeft een oppervlakte van 550 vierkante meter en telt veertien kamers. De Stichting Couperushuis heeft lange tijd geprobeerd fondsen te werven om het huis aan de Surinamestraat te verwerven en hierin het Couperusmuseum (thans als particulier initiatief gevestigd aan de Javastraat) onder te brengen. Maar rijk noch gemeente bleken bereid enige financiële hulp te bieden. Onder druk van de economische crisis droogden nadien ook de toezeggingen van sponsors op. Hierdoor zag het bestuur in het voorjaar 2010 geen mogelijkheid tot uitvoering van zijn plannen te komen en besloot de stichting op termijn te ontbinden. Van het aanvankelijke plan bleef niet meer over dan een herinneringsplaquette op de gevel van het (leegstaande) huis. Grafisch ontwerper Françoise Berserik heeft hiervoor in opdracht van de stichting een ontwerp in Belgisch hardsteen gemaakt. Nu Egypte geen toestemming wil geven voor het aanbrengen van de gedenkplaat, heeft het bestuur de stichting per 31 december daadwerkelijk opgeheven. Het batig saldo ad € 5.000,– is in gelijke delen verdeeld en overgemaakt aan twee verwante instellingen: de Stichting Louis Couperus Museum, die hiermee deels de eerstvolgende tentoonstelling zal bekostigen, en de Stichting Louis Couperus Genootschap. Die zal het bedrag bestemmen voor de realisering van de Literaire Louis Couperus Wandeling-App, die in het dit jubileumjaar (de 150ste geboortedag van de schrijver) ten doop zal worden gehouden. De jaarverslagen van de stichting, die de hopeloze strijd voor dit eerbetoon aan de Haagse schrijver weergeven, krijgen een plek in het Haags Gemeentearchief.

Ingezonden mededeling

Door afschaffing van het BTW-fonds

Het Cultuurpaleis op het Spui en de Rotterdamsebaan zullen tientallen miljoenen duurder uitpakken als Den Haag vanaf 2014 geen BTW meer kan terugvorderen. Dat zegt wethouder financiën Boudewijn Revis (VVD) in een interview afgelopen woensdag in de Volkskrant. Het Cultuurpaleis is thans begroot op 181 miljoen, de Rotterdamsebaan kost bijna 600 miljoen en vraagt van Den Haag en het stadsgewest Haaglanden samen een bijdrage van 300 miljoen. “Als we de BTW moeten meetellen, zijn we in totaal tientallen miljoenen euro duurder uit. En dan krijg je misschien nieuwe discussies met de gemeenteraad die logischerwijs wil weten waarom de kosten stijgen”, aldus Revis. De tegenvaller op deze twee megaprojecten is een gevolg van afspraken in het regeerakkoord. Daarin is bepaald dat ge-

schoor zal het volume van de nieuwbouw anderhalf maal zo groot zijn als het huidige gebouw, de hoogte zal stijgen van 33 naar 39 meter. “Positief gevolg is dat het oppervlak dat het gebouw zal innemen dan een kwart kleiner is”, aldus Verschoor. Mr. A. van Sonsbeeck van Werkgroep Benoordenhout stelt dat de uitbreiding groter is dan Verschoor doet voorkomen. “Ze gaan van 15.000 vierkante meter naar 28.000, dat is bijna het dubbele!” Willem Hoekstra, bestuurslid van wijkvereniging Benoordenhout geeft aan dat het nieuwe bestemmingsplan in strijd is met toezeggingen die Norder eerder aan de bewoners heeft gedaan. “Die staan op papier: er komen niet meer appartementen en het verkeer naar Arendsdorp zal niet toenemen. Beide gebeurt toch als dit bestemmingsplan doorgaat. Er komt bovendien tegenover het standbeeld van Koningin Emma een extra ingang. Dat is een gevaarlijke plek waarvoor ook een rij bomen moet sneuvelen”.

Egypte wil geen plaquette op Couperushuis

wel via een ingewikkelde lease-constructie bij de bouw van het Haagse stadhuis, waardoor een heftig conflict ontstond met de belastingdienst. Revis: “Ik wil geen vage stichting oprichten om het Spuiforum goedkoper te bouwen. We hebben een vertrouwensband met de fiscus en dat wil ik graag zo houden”. Revis adviseert zijn partijgenoot Frans Weekers, staatsecretaris voor belastingen, om dit kabinetsvoorstel niet uit te voeren en de BTW-compensatie gewoon te laten bestaan, temeer daar het regeerakkoord geen 2,7 miljard op de BTW hoeft te besparen maar ‘slechts’ 550 miljoen. “Mijn voorstel: staatssecretaris, bespaar je de moeite en haal die 550 miljoen euro direct uit het Gemeentefonds. Dat raakt gemeenten die minder actief zijn wat zwaarder, maar je ontlast gemeenten die veel investeren en uitbesteden”.

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag www.hofstede-optiek.nl


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

stadsmens

Den Engel: een lunchkamer met podium voor musici en zangers Terwijl het buiten schemert, zingt binnen in lunchkamer Den Engel Max Douw ‘Ga nog niet naar huis’. Het is zijn (vrije) vertaling van ‘Ne me quitte pas’, het wereldberoemde chanson van Jacques Brel. Hoe vaak hebben we deze muziek al niet gehoord? En toch klinkt het deze regenachtige namiddag anders. Max Douw wordt begeleid door het Couperus Kwartet. De klanken van de vier cello’s geven de melancholie van het lied roerend weer. Den Engel zat 22 december bomvol bij het optreden van het Couperus Kwartet. De musici, allen cellist in het Residentie Orkest, speelden voor het eerst in de lunchkamer aan de Willem de Zwijgerlaan. Sinds oktober vorig jaar bieden Leo en Peggy van de Scheer op zaterdag- en/of zondagmiddag een podium aan muzikanten en zangers. Kleinkunstenaar Max Douw is er inmiddels vaste gast. Samen met het echtpaar kwam hij op het idee van de muzikale weekends. “In juli is het plan ontstaan toen Max op een avond kwam binnenlopen”, vertelt eigenaar Van der Scheer van Den Engel. “Ik heb meteen een podium laten bouwen en verlichting laten aanbrengen”. En: “Ik

Douw is vooral bekend geworden door zijn rol als Alfred Jodocus Kwak in de musical ‘Vader’ en geeft onder meer de solovoorstellingen Het Debuut (2008) en Het Debuut- deel twee (2010). ‘Hij is gezegend met vele talenten’, schreef Herman van Veen over hem.

Peggy en Leo van de Scheer met Max Douw (m). >Foto: Eveline van Egdom

heb hier altijd wel muzikanten gehad. Door een podium te bieden, wordt dat nu een beetje uitvergroot. Maar het moet wel relaxed en kleinschalig blijven. Bij mij gaat het om het plezier hebben in musiceren”. Diverse muzikanten, zoals de Home Made Bluesband en jazzband Fine and Mellow, waren al te horen in Den Engel. Komende zondag treden jazzgitarist Olaf Tarenskeen en contrabas-

Aanmelden basisschool kan pas vanaf een jaar Ouders in Den Haag kunnen voortaan hun kroost pas bij een basisschool aanmelden als deze 1 jaar oud zijn. De lancering van de website ‘eenaanmeldleeftijd.nl’ markeerde deze nieuwe maatregel op de eerste schooldag. Twee scholen doen niet mee: schoolvereniging Wolters en Montessorischool Waalsdorp, beide in het Benoordenhout. Door Elske Koopman

Ouders krijgen in de derde week van oktober uitsluitsel of hun kind als vierjarige terecht kan op de betreffende school. Zij worden bij de aangifte van de geboorte op de aanmeldleeftijd gewezen, in de hoop dat ze al gaan nadenken over de schoolkeuze. Elf maanden later krijgen ze een brief met het bericht dat ze hun kind kunnen aanmelden op de basisschool van hun voorkeur. Zij hebben hiervoor tot 30 september de tijd. Voor een kind dat verjaart in de zomermaanden, wordt de brief eerder verstuurd, zodat ouders genoeg tijd hebben voor de inschrijving. De eerste twee weken van oktober toetsen de scholen de aanmeldingen en in de derde week van oktober horen ouders of hun kind als het vier jaar wordt naar de voorkeursschool kan. Zo niet dan kunnen zij op de site zien op welke school nog wel plek is. Als één van de voordelen van het nieuwe systeem noemt wethouder Ingrid van Engelshoven (D66, Onderwijs en Dienstverlening) het tegengaan van vervuiling op de wachtlijsten. “Sommige kinderen staan nu op de wachtlijst van meerdere scholen. Bovendien kwamen ouders soms al met de foto van een embryo om hun kind aan te melden. Dat willen we tegengaan. Iedere ouder moet dezelfde kans op toelating hebben”, aldus de wethouder.

Hoe lang de wachtlijsten precies zijn, moet nog blijken, omdat sommige kinderen nu dubbel vermeld staan. Dat wordt pas over een paar jaar duidelijk als het systeem volledig op gang is. Overigens is het gebruiken van het aanmeldpunt vrijblijvend en geen garantie op inschrijving op de school met voorkeur. “Het toelatingsbeleid van de school bepaalt uiteindelijk of een kind geplaatst wordt en dat horen de ouders in de derde week van oktober na aanmelding. Het is wel inzichtelijk gemaakt op scholenwijzer.nl”, zegt Van Engelshoven. Zij had liever gezien dat de aanmeldleeftijd wat hoger lag, omdat de ouders dan echt een school kunnen kiezen die bij hun kind past, maar de stichting Haagse Scholen wilde daar niet aan en wilde het liefst al bij de geboorte kinderen laten inschrijven, zodat de scholen ruim de tijd hebben voor hun planning. De aanmeldleeftijd van een jaar is dus een compromis. Iedereen Schoolvereniging Wolters ziet de meerwaarde niet van het systeem en doet daarom niet mee. “We zien de zin ervan niet in en tijdens vele gesprekken is het niet gelukt ons van het nut ervan te overtuigen. Wij willen ook geen selectie op postcode ofzo, bij ons is iedereen welkom en inschrijven kan vanaf de geboorte”, zegt Anke Snoeck van de schoolvereniging Wolters. De afspraken gelden ook niet voor het speciaal onderwijs, internationaal onderwijs of kinderen die voor 1 oktober 2012 geboren zijn. Als die zijn toegelaten tot een basisschool, hebben ze de garantie van een plek. Ook gelden de afspraken niet voor kinderen die naar groep 2 tot en met 8 gaan. Voor deze kinderen zijn er geen gezamenlijke afspraken gemaakt en kunnen de ouders contact opnemen met de school van hun keuze.

sist Erik Robaard op. Van de Scheer: “Olaf heeft een jazzschool. Hij heeft hier kort geleden met een groep getalenteerde jongeren gespeeld”. Op 26 januari verzorgt Max Douw weer een café chantant. Samen met violist Noa Eyl brengt hij luisterliedjes en vertolkt hij liederen van Brel tot Piaf en van Shaffy tot De Corte. Max is wat je noemt veelzijdig. Hij speelt piano, zingt, schrijft, componeert en acteert.

Ontmoetingsplaats Leo van de Scheer is deze maand 22 jaar eigenaar van lunchkamer Den Engel. Sinds de opening in 1976 is de zaak een ontmoetingsplaats voor beeldend kunstenaars, schrijvers en muzikanten. Zo was de onlangs overleden componist Otto Ketting vaste klant. Aanvankelijk dreef Van de Scheer Den Engel met zijn toenmalige partner Karin, sinds 2010 met zijn huidige vrouw Peggy. Met de overname van de zaak maakte hij een opmerkelijke overstap. “Ik was aannemer en kwam hier altijd koffie drinken. In 1991 hoorde ik dat de eigenaar wilde stoppen; voor mij stond meteen het besluit vast”. Het was trouwens geen onbezonnen avontuur. Van de Scheer deelde indertijd een etage met de chef de partie van Sociëteit De Witte. “Hij heeft mij twee jaar lang laten koken. Ik heb heel veel van hem

geleerd, maar had er nooit wat mee gedaan. Tot ik hier kwam. Op de kaart stonden kleine warme happen, zoals uitsmijters en pannenkoeken. Ik heb dat uitgebreid en ben begonnen met de notenburger: een bal van noten, rijst en allerlei ingrediënten. Daarna kwamen de kikkererwtenburger en de groenteburger. Nu heb ik een vrij uitgebreid vegetarisch menu”. Ook dagschotels staan op de kaart. Hij en zijn vrouw Peggy kunnen maaltijden uit 24 landen koken. Zo aten muzikanten en gasten op 22 december een smakelijke paella. Bij Den Engel, die ook (muur)ruimte geeft aan kunstenaars die hun werk willen exposeren, blijft tot april elk weekend muziek klinken. Leo: “Dan stopt het seizoen. Omdat alles wordt opgenomen, bekijkt geluidsman Lucas Verheij of hij daar compilaties van kan maken. De bedoeling is dat er van de opnamen de cd ‘Live in Den Engel’ verschijnt”. Joke Korving Lunchkamer Den Engel, Willem de Zwijgerlaan 50. Informatie: www.lunchkamerdenengel.nl

Magistratenportret Haags Historisch bijna gerestaureerd

De restauratie van het magistratenportret van Van Ravesteyn nadert zijn voltooiing. > Foto Haags Historisch Museum

Nog enkele weken en dan is opnieuw de restauratie voltooid van een wandvullend groepsportret van Haagse magistraten en burgemeesters uit de 17de en 18de eeuw in de collectie van het Haags Historisch Museum. Het uit 1636 daterende schilderij van de kunstenaar Jan Antonisz. Van Ravestyn, dat thans mede dankzij particuliere hulp wordt gerestaureerd, is van bijzondere betekenis voor het museum. Op het schilderij is namelijk te zien hoe de magistraten vergaderen over de bouwtekeningen voor de nieuwe Sint Sebastiaansdoelen, het ‘clubhuis’ van

de schutterij waarin thans het Haags Historisch Museum is gevestigd. Het doek maakt deel uit van een serie van zes Haagse magistratenportretten die uniek is voor Nederland: nergens liet het stadsbestuur zich zo vaak schilderen als hier. Het doek van Van Ravestyn werd afgelopen tijd gerestaureerd door medewerkers van conserverings- en restauratiestudio Redivivus en de werkzaamheden waren voor bezoekers van het museum van dichtbij te volgen. In 2011 werd reeds een ander werk uit de portrettenserie gerestaureerd.

Deze week kreeg burgemeester Van Aartsen een cheque van 25.000 euro overhandigd door jhr. mr. Micha Wladimiroff, voorzitter van het Sebastiaan Genootschap als bijdrage in de restauratiekosten. Dat bedrag is bijeengebracht door een groep Haagse bedrijven die via dit genootschap het Haags Historisch Museum helpen bij het verwerven, behouden en presenteren van het Haagse erfgoed voor een breed publiek. Het Sebastiaan Genootschap streeft ernaar ook de restauratie van de overige vier schilderijen mogelijk te maken.


5

actueel<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

Unieke archeologische vondsten Door Saskia Herberghs

Aan het Spui, waar Provast aan het Nederlands grootste filiaal van de Ierse kledingwinkel Primark bouwt, zijn bijzondere archeologische vondsten gedaan. Ze zijn deze week officieel gepresenteerd. Behalve pelgrimsspelden uit Aken en Santiago de Compostela uit de late 14de eeuw, glasscherven uit de vroege 17de eeuw zijn ook fundamenten aangetroffen van een stenen huis. De muren uit de tweede helft van de 14de eeuw zijn opgetrokken uit 28 centimeter grote bakstenen, een uniek verschijnsel voor die tijd toen mensen vooral in houten huizen woonden. Het duidt op bewoning door een welgestelde familie, zegt projectleider Andelko Pavlovic van de gemeentelijke afdeling Archeologie. Het gaat om de oudste bekende baksteenbouw die Den Haag kent, samen met het Binnenhof. De vondsten van attributen in een nabijgelegen beerput zoals een bronzen kandelaar, de rijk bewerkte voet van Venetiaans glas en de pelgrimsspelden ondersteunen de aanname dat hier een welgestelde familie heeft gewoond. Tussen Spui en de Korte Houtstraat zijn ook resten van de beschoeiing van een sloot aangetroffen, bewerkte glasscherven met Gothisch schrift, een houten

bord, drinkschalen en karaffen. Van de 25 kratten met vondsten moeten er nog tien worden verwerkt. Volgens wethouder Rabin Baldewsingh (archeologie en momnumenten) bestond vooraf het vermoeden dat vondsten gedaan zouden worden, maar zijn de verwachtingen overtroffen. “Het Spui is één van de oudste delen van de stad waar de ontwikkelingen in een stroomversnelling kwamen toen in 1344 het water van het Spui werd verbonden met de Vliet. Dankzij de waterweg werd hier levendige handel gedreven. Het is heel interessant om te zien hoe mensen hier hun territorium hebben afgebakend”. Nader onderzoek moet worden gedaan naar gebrandschilderd glas met tekstregels in Gothische letters. Volgens Pavlovic gaat het om glas-in-loodramen van een kapel of kerk van het klooster Maria in Galilea dat in 1463 werd gesticht en in 1574 is afgebroken. Dit klooster stond in het gebied tussen de Bagijnestraat, de Lange Poten en de Korte Houtstraat. Met enige trots toonde hij woensdag ook een houten bord uit de 15de eeuw, waarvan gegeten werd. Uniek, omdat mensen in die tijd oud hout gewoonlijk opstookten.

Een medewerker van Monumentenzorg reinigt één van de vondsten. >Foto: Pan Chen

Over de vondst van een intact bierkarafje kan Pavlovic overigens aflezen hoe

dat in de sloot moet zijn beland. De drinker was volgens hem dronken en heeft

het in een onverhoeds gebaar in het water gegooid. De afdeling archeologie is

van plan om een publicatie uit te brengen over de vondsten aan het Spui.

Curator ziet nog kansen

Doek valt voor Van der Valk op de Pier Door Marc Konijn

De pier in Scheveningen. > Foto: Pan Chen

Ingezonden mededeling

Alias, B&B Italia Cappellini Cassina, e15 Established & Sons Flos, Foscarini Gelukkig Ingo Maurer Ligne Roset, Moooi Nils Holger Moormann Paola Lenti Slow Wood Tom Dixon Vitra Weltevree, Zanotta ADVii_2.indd 8

De vlag met de Toekan wappert niet meer op de pier van Scheveningen. De rechtbank heeft dinsdagmiddag het faillissement uitgesproken over het restaurant en het casino op het wandelhoofd. Dat betekent dat er voorlopig geen kop koffie meer gedronken kan worden op de plek met het mooiste uitzicht op zee. Wat er met de andere winkeltjes en het pannenkoekenrestaurant op de pier gaat gebeuren, is nog niet duidelijk, zo laat de woordvoerder van de familie Van der Valk weten. Die winkels hangen namelijk onder een andere bv van Van der Valk. Ook hiervoor is faillissement aangevraagd, maar de rechtbank van Amsterdam doet daar volgende week pas uitspraak over. De teloorgang van het markante wandelhoofd in Scheveningen zorgt voor onrust in de stad. Maar volgens curator Marc Udink hoeven mensen niet direct te vrezen voor sloop van de pier. “Ik kan me niet voorstellen dat nationaal erfgoed als de Pier niet op de één of andere manier gered gaat worden. Maar het is nog te vroeg om aan te geven hoe dat dan moet gebeuren”. Op punt één van de agenda van Udink staat een gesprek met de mensen en directie van de Exploitatie Pier BV. “Ik zal eerst onderzoek doen naar de vraag of het bedrijf kan blijven bestaan, of dat het een doorstart wordt. En verder zal ik bezien of er opbrengsten zijn om de credi-

teuren te kunnen betalen”. Udink maakt korte metten met de claim van wethouder Marnix Norder op de familie Van der Valk. Norder wil geld terug voor het onderhoud dat de gemeente aan de pier heeft uitgegeven. Udink: “Ik heb begrepen dat de lokale wethouder vindt dat het een probleem is van de familie Van der Valk. Ja, die broodjes worden zo niet in gebakken in Nederland. Zo zit het in het recht niet in elkaar. Ik ga dus naar iedereen kijken. En niet alleen naar die wethouder”.

Veiligheid Volgens de woordvoerder van wethouder Norder ligt het allemaal iets anders. “De curator heeft een belang om de schuldeisers te betalen. De gemeente heeft een belang om de veiligheid te waarborgen van de bezoekers van de Pier. Daar zijn wij nu volop mee bezig”. Vorig jaar bleek de vloer van het bouwwerk niet veilig. Uit onderzoek werd duuidelijk dat er betonrot was in de dwarsbalken van de pier. De onveilige plekken zijn afgesloten met hekken. “Als eigenaar moet Van der Valk dat herstellen. Maar vlak voor kerst kregen we het bericht dat zij dat niet gingen doen. Okay, dan doen wij dat, hebben wij gezegd. Maar dan krijgt Van der Valk wel de rekening”, aldus de woordvoerder. De gemeente heeft inmiddels drie offertes binnen. Of een aannemer binnenkort aan de slag gaat, is nog onduidelijk. “Dat hangt er ook van af of de pier openblijft. Het is nu niet veilig als er grote

NOOTSIGNAAL kortingen tot 7 0% Kom naar de opruiming!

groepen mensen overheen lopen”. De familie Van der Valk kocht de pier in 1991 van Nationale Nederlanden, voor het symbolische bedrag van 1 gulden. Het horecaconcern met de toekan had grootse plannen. De pier kreeg een grote opknapbeurt en een overdekte verdieping erbij. Maar er was van meet af aan ook tegenslag. Het plan om een hotel op de pier te bouwen ging niet door, omdat de draagkracht van de palen niet sterk genoeg zou zijn en omdat omwonenden bleven volharden in hun bezwaren. Mede daardoor is de exploitatie nooit van de grond gekomen. “De eerste jaren ging het geloof ik nog wel”, zo laat de zegsman van de familie weten. “Maar het bedrijf draait al geruime tijd met verlies. De opbrengsten wogen niet op tegen de kosten”. Een grote kostenpost is het onderhoud aan de Pier. De wind en het zout van de zee doen de verf snel bladderen. Jaarlijks zou het onderhoud een miljoen euro hebben gekost. Van der Valk heeft volgens de woordvoerder in totaal meer dan twintig miljoen euro in de pier gestoken. Even gloorde er weer hoop voor Van der Valk, toen de gemeente een paar jaar geleden grootse plannen maakte voor Scheveningen. Ook de pier mocht op de schop. Maar met de grote brand in september 2011 stierven de plannen in schoonheid. In maart 2013 zette Van der Valk de Pier te koop. Een serieuze gegadigde diende zich niet aan. Op 2 januari vroeg het concern het faillissement aan.

éénpoot, driepoot, vierpoot: haasnoot Langstraat 29 Wassenaar / justhaasnoot.nl 09-01-13 10:51


6>Varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Met een jerrycan naar Den Haag Rotterdam kende een lange geschiedenis van slecht drinkwater, maar de problemen waarmee de bevolking van de havenstad in januari 1963 kampte waren zo groot dat ze de voorpagina’s van alle Nederlandse kranten haalden. Het toch al slechte Maaswater, dat met veel chloor nog enigszins drinkbaar werd gemaakt, smaakte op 25 januari zout. Hieraan was de strenge vorst schuldig. Er had zich namelijk een grote ijsbarrière tussen Lobith en Rotterdam gevormd, waardoor Rijnwater niet kon worden afgevoerd en zeewater het land ver kon binnendringen. Het zoutgehalte in het Rotterdamse water bleek bij controle meer dan vertienvoudigd. Niet alleen kraanwater, maar ook thee en koffie kregen in Rotterdam een allesoverheersende zoutsmaak. Tal van restaurants in de Maasstad weigerden hun bezoekers deze dranken te serveren. Patiënten met een zoutloos dieet konden op recept van de dokter bij speciale posten in de stad gratis gezuiverd drinkwater ophalen. Voor de overige Rotterdammers zat er niets anders op dan voor veertien cent een literfles schoon water te kopen of met mandflessen en jerrycans naar vrienden of familie in Den Haag af te rei-

zen en daar helder water te halen. Op de foto tapt een Rotterdammer zoet water bij het hoofdkantoor van de Duinwaterleiding aan het Buitenom 18. Sommige Rotterdamse huisvrouwen beleefden triomfen door kennissen Haagse koffieparties – met koffie van echt Haags drinkwater – aan te bieden! Een koffiehuis in de havenstad maakte op een groot affiche reclame met de woorden: ‘Onze koffie wordt gezet met heerlijk duinwater uit Den Haag’. Delft kampte met dezelfde problemen. De gemeente betrok sinds 1955 goedkoop leidingwater van Rotterdam, en ook in deze gemeente steeg in januari 1963 het zoutgehalte van het water tot ongekende hoogte. Delft sloot nog in de laatste week van januari met Den Haag een aanvullend contract voor de levering van drinkwater. Tankauto’s van de vliegbasis Ypenburg distribueerden op tien plaatsen in Delft Haags duinwater. Ook Rotterdam kreeg heerlijk helder Haags water per tankauto geleverd. Bovendien voeren grote tankboten vanuit de Rotterdamse haven dagelijks Scheveningen binnen om vers water te halen. In het klein vonden massale watertransporten plaats. Tienduizenden Delftse en Rotter-

Een Rotterdammer haalt in januari 1963 schoon drinkwater bij het hoofdkantoor van de Duinwaterleiding aan het Buitenom.> Foto: fotoburo Thuring

damse forensen – toen nog pendelaars genoemd – sjouwden avond na avond Haags drinkwater in jerrycans mee naar huis. Pas na vijf dagen daalde het zoutgehalte in het Rotterdamse water enigszins, maar de roep om schoon drinkwater verstomde hierna niet. Steen en been klaagden de Rotterdammers, vooral toen in mei 1964 borstelwormpjes uit de kranen bleken te komen. Het

Rotterdamse Parool schreef op 22 mei boos: ‘Wij graven in Rotterdam één van de grootste havenbekkens van de wereld, wij maken in het hart van de stad in de slechtste grond die er is een metro … wij betalen Fl. 250.000,– om een voetballer van Feijenoord te laten winnen, maar drinkbaar water uit de kraan laten lopen, dat kunnen we net niet’. Ondanks boze woorden en protesten bij het gemeentebestuur moes-

ten de Rotterdammers voor helder water wachten tot 1966, het jaar waarin het waterwinbekken De Berenplaat bij Spijkenisse gereed kwam. Tot die tijd bleven Rotterdamse waterliefhebbers voor echt lekker drinkwater naar Den Haag komen. Corien Glaudemans www.gemeentearchief.denhaag.nl

Ingezonden mededeling

in de Morgen Een Bruid om 20.15 uur Ma 14 januari

n a a m e l l vo

N FEEST! E E T D R O W T E H

MET DINER! IK LU IE R D H C IS ROMANT

LUK… VRIJHEID EN GE ER DE LIEFDE, OV EN AL RH VE DOOR DRIE MOOIE JE BETOVEREN NIET EN LAAT KOM KIJKEN, GE R N HET THEATE DE KRACHT VA en Judith de Rijke 13 en, Geert de Jong regie David Geys zondag 12 mei 20 ag 20 februari t/m sd en wo de rio speelpe eater ppel.nl grote zaal Appelth w.toneelgroepdea 0 3502200 of ww 07 ten ar /ka tie informa

Bij inlevering van deze adverten tie bij de Theaterw inkel in het Appelth eater ontvangt u ee n gratis programmab oek Volle maan

Kom gratis naar de inleiding om 19.30 uur met actiecode 2255. 0900 3456789 (10cpm) / www.ks.nl


7

regio<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

ROC Mondriaan opent nieuwe locatie in Leidschenveen

Na tien jaar is huisvestingsoperatie afgerond

verreck

Door Gilles Boeuf

DEN HAAG/LEIDSCHENVEEN- Een gloednieuw gebouw naast het station van Leidschenveen sluit de huisvestingsoperatie af waar het ROC Mondriaan zich tien jaar geleden voor gesteld zag. De vijftig gebouwen die het in 2000 ontstane ROC uit fusies overnam, zijn nu teruggebracht naar 6 campussen. De Haagse wethouder van onderwijs Ingrid van Engelshoven verrichtte de opening. Het ROC Mondriaan verzorgt in de regio beroepsonderwijs en volwasseneneducatie aan 21.000 studenten. Het aantal studenten is sinds het ontstaan van de onderwijsgroep gelijk gebleven, maar door het terugbrengen van het aantal gebouwen van 50 naar 17 is het beoogde efficiëntere gebruik van de hoeveelheid vierkante meters vormgegeven. Tussen 2005 en 2012 heeft het ROC Mondriaan bijna 120 miljoen euro geïnvesteerd in nieuwbouw en verbouw. In 2012 heeft het ROC voor het beroepsonderwijs in vergelijking met 2005 ruim 32.000 m2 vloeroppervlak minder in gebruik. Voor de afdeling volwasseneducatie is het vloeroppervlak ook teruggebracht, met 30.000 m2. Dat komt in totaal neer op tien voetbalvelden. De gehele operatie heeft uiteraard tijd en geld gekost maar is wel binnen het vooraf gestelde budget gebleven. Hans Camps, lid van het College van Bestuur: “Dat is bijzonder in Nederland, maar we hebben naast goed bestuur ook geluk gehad. Door de crisis zijn de aanbestedingen lager geweest”. Het nieuwe pand heeft 30 miljoen euro gekost. “Dat bedrag zegt op zich niet zoveel”, legt de heer Camps uit, ”belangrijker is of je de rente en de aflossingen kunt betalen”. De concentratie in campussen

Up

Het nieuwe gebouw van het ROC naast het station van Leidschenveen.>Foto: C&R

met ieder een eigen profiel moet de efficiëntie verhogen en het bezuinigen op personeel onnodig maken. Hans Camps: “Als je niet op tijd van je vierkante meters afkomt, gaan er ontslagen vallen. Dat hebben we nu gelukkig weten te voorkomen”. Conjunctuurgevoelig Beroepsopleidingen zijn altijd zeer conjunctuurgevoelig. Op dit moment groeit

Nieuwjaarsrede burgemeester Hoekema

‘Kar weer snel in het spoor krijgen’ WASSENAAR - “Bestuurlijk was het een té turbulent jaar”, blikte burgemeester Jan Hoekema van Wassenaar deze week bij zijn nieuwjaarsrede terug op 2012. “Begin en eind 2012 hebben we onder dit dak zaken beleefd die, om het neutraal te verwoorden, anders zouden moeten. Momenteel verkeren we zelfs in een collegecrisis, waarvoor de oorzaak moet worden gezocht in een gebrek aan vertrouwen. Die onderlinge fricties wekken temeer verbazing omdat Wassenaar een dorp is waarvan de problemen, in vergelijking met de ons omringende wereld, toch wel buitengewoon gering zijn. ‘Deine Sorgen möchte ich haben’, is een mooie Jiddische uitdrukking die weergeeft hoe men vanuit de rest van de wereld naar ons kijkt. En toch slagen we er telkens weer in elkaar het politieke leven zuur te maken. Laten we hopen dat wij erin slagen, eventueel met hulp van buiten, van mensen die ervaring hebben met gemeenten die het ècht moeilijk

het aantal studenten in de zorg en daalt het aantal studenten in de techniek. Een aantal jaren geleden waren de opleidingen in de kinderopvang niet aan te slepen, nu heeft juist die sector in de arbeidsmarkt het zwaar. Hans Camps: “Je moet steeds voorbereid zijn op groei en krimp in de studentenaantallen. We kunnen nu nog groeien in onze panden, maar meer concentratie is ook gunstig wanneer je eventueel krimpt”. Het

De Tobbe wordt Ludens, Camuz heet Veur Theater Door Gilles Boeuf

Jan Hoekema. > Foto: PR

hebben, onze politieke verhoudingen meer ontspannen, misschien wel vrolijk te maken en de kar weer in het spoor te krijgen”.

nieuwe gebouw aan de Aspasialaan in Leidschenveen biedt sinds augustus 2012 onderdak aan 3000 studenten en 250 docenten en medewerkers. Er worden mbo-opleidingen verzorgd in de richting administratie en secretarieel, juridisch, personeel en arbeid, verpleging en verzorging, apothekers- en doktersassistente, pedagogisch werk, sociaal cultureel werk en sociaal maatschappelijke dienstverlening.

LEIDSCHENDAM-VOORBURG - De twee theaters die Leidschendam-Voorburg rijk is, De Tobbe en Camuz, gaan voor de theaterprogrammering verder onder een nieuwe naam: theater Ludens. Zij zullen hun activiteiten voortzetten op de locatie van theater De Tobbe. Na een gemeentelijke bezuiniging van 50 procent waren de twee theaters vorig jaar genoodzaakt te fuseren. Een nieuwe theaterstichting werd opgericht uit de twee theaterbesturen. Deze stichting koos, om de professionaliteit te garanderen, voor het handhaven van één locatie en wel De Tobbe. De huur van De Tobbe was beduidend lager en de verhurende partij bleek bovendien bereid de huur nog flink te verlagen. Ondertussen waren de ondernemers aan de Damlaan, de locatie van theater Camuz, niet tevreden met de dreigende sluiting van het theater in hun straat. Enkele ondernemers stelden een com-

mercieel plan op om ook theater Camuz open te kunnen houden zonder subsidie. Deze ondernemers waren al pachter in het huidige Theater Camuz en exploiteren daarnaast restaurant ‘De Heerlijkheid’ aan het Damplein. Zij huren de locatie aan de Damlaan van de gemeente en gaan naast culturele activiteiten ook andere activiteiten organiseren. Ook zij gaan verder onder een nieuwe naam: Theater Camuz wordt het Veur Theater. Op cultureel gebied zal in het Veur Theater vooral aanstormend talent optreden, zullen er jeugdvoorstellingen te zien zijn, maar zullen er ook films gedraaid worden en onderdak worden geboden aan onder meer Toneelgroep de Gezellen. De naam Ludens voor het theater is gekozen naar aanleiding van een door de nieuwe theaterstichting uitgeschreven wedstrijd. Inwoners van Leidschendam-Voorburg konden hun suggesties insturen. In september 2013 zal het nieuwe theater zijn deuren openen.

Jubilerend brandweermuseum trekt steeds meer bezoekers Door Gilles Boeuf

WASSENAAR - Het brandweermuseum in Wassenaar, dat dit jaar negentig jaar bestaat, zal het jubileum vieren met verschillende tentoonstellingen. Gevestigd in het souterrain van De Pauw draait het museum louter op vrijwilligers. Sinds begin 2011 worden er kleine tentoonstellingen en activiteiten georganiseerd en is het bezoekersaantal ge-

groeid van 970 naar 2400 bezoekers per jaar. Bijzondere stukken uit het museum zijn een brandweerspuit uit de 17de eeuw en verschillende spuitjes uit de 18de en 19de eeuw. Ze geven een beeld van de brandweergeschiedenis van Wassenaar en zijn bovendien niet overal in Nederland te vinden. Daarnaast is er allerlei materiaal te zien zoals brandweeruniformen, rangonder-

scheidingstekens en vaandels. Op dit moment is er de tentoonstelling ‘De brandweer redt dieren’ te bezichtigen en voor het jubileumjaar staan er nog verschillende activiteiten op het programma. Er komt een tentoonstelling over de Engelstalige kinderboekenserie ‘Wallace the Fire Dog’. Het museum werkt daarvoor samen met een museum in Schotland om de originele tekeningen te kunnen tonen.

Net als andere jaren zal het brandweermuseum begin maart aandacht besteden aan de verjaardag van Jan van der Heijden, de uitvinder van de slangenbrandspuit in de 17de eeuw. Een ander terugkerend evenement is de innovatiedag waarbij technische en organisatorische verbeteringen aan bod komen. Voor meer informatie: www.brandweermuseumwassenaar.nl

Ze waren er weer. De Engelse schoolkinderen die vanaf hun zevende door regisseur Michael Apted elke zeven jaar worden gevolgd. We zijn nu gevorderd tot 56Up, de regisseur zelf is inmiddels 71. In deze aflevering, in drie delen door de VPRO uitgezonden, waren 13 van de 14 inmiddels middelbare mannen en vrouwen te zien. Ik geloof dat ik de serie volg vanaf de derde aflevering, 21Up. Zeven jaar is een magische periode. Lang genoeg om het bestaan van het programma tijdelijk te vergeten, zodat het per verrassing toch weer opduikt. Zeven jaar is ook een periode waarin zich altijd zichtbare veranderingen in een mensenleven voltrekken. De helden uit de Up-serie onttrekken zich niet aan de harde wetten van het leven. Verlies, geluk, problemen, glorie, kinderen, kleinkinderen, stervende ouders, eenzaamheid, maatschappelijk succes, alles komt voorbij. Je zou zeggen dat de periode tussen je 49ste en 56ste, die dit keer aan de orde was, voor de meesten een consoliderende, niet revolutionaire episode is. De koers is bepaald, er is sprake van een zekere gesetteldheid en/of aanvaarding van het al dan niet bittere levenslot. Maar dan vergeet je het element, dat stilaan het thema van de documentaire is geworden: hoe sluipmoordenaar ‘tijd’ toeslaat. De sprong van zeven jaar en de terugblikken op eerdere Up-momenten leggen dat proces genadeloos bloot. Natuurlijk ben je geïnteresseerd in de belevenissen van Tony, Suzie, Bruce en Neil. En je hoopt dat het hen goed gaat. Het is mooi om te zien hoe ze het goed hebben met hun kinderen en vrienden, hoe ze blijven strijden tegen onrecht, hoe ze hun modus vivendi hebben gevonden. Maar de ontroering ontstond bij mij door het aanschouwen van het mozaïek van ‘ikjes’ met steeds meer leven (en vaak ook steeds meer vlees), onafwendbaar op weg naar het einde. Dat hopelijk nog een tijd op zich laat wachten. Ik dacht na over mijn eigen Up-schema. Ik nodig u uit om hetzelfde te doen. Als 7-jarige was ik een spelend kind, in de koesterende bescherming van mijn ouders. Op mijn 14de had mijn creatieve binnenwereld zich al gevormd, compleet met alle twijfels: zou ik ooit aan het leven meedoen? 21: student Nederlands, eerste lange verkering. 28: cabaretfestival gewonnen, optreden, schrijven, ontbolstering. 35: tv-carrière, radio, solo-cabaretier, bloei, halfwees. 42: wees, minder optreden, meer schrijven. 49: echtgenoot, vader. En op mijn 56ste straks zal alles weer anders zijn. Dat is inmiddels wel zeker. Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


8>interview Vilan

Spiritus xxxxx sanctus

Welkom in de maand van de spiriVilan van de valt Lootegen, hè? Mistualiteit. Ja, dat schien was u net als ik opgelucht dat alles weer normaal was, en dan krijgen we een hele maand lang spirituele zaken voor de kiezen. Laten we het maar meteen afhandelen en hierbij kan ik u praktische tips geven. We staan dus aan de vooravond van een grote golf aan spirituele kwesties. In de kranten, op de tv, bij de koffieautomaat, overal is de Heilige Geest in steeds weer andere bewoordingen. Steeds zullen dezelfde vragen aan u gesteld worden. Persóónlijke vragen, van het intiemste soort, door mensen die over uw antwoord doorkakelen in alledaagse gesprekjes. Als ze werkelijk begrepen wat zo’n vraag inhield, dan hielden ze hun kop wel. De vraag die u het vaakst zult horen is: “Ben jij een spiritueel mens?”. Geef hierop nooit een oprecht antwoord. Gaat een lam uit zichzelf op de slachtbank liggen? Neen. Dus ook al zoekt u al jaren naar uw tweelingziel en begint u elke dag met meditatie op een kussen dat u uit handen van een goeroe ontving, u zegt gewoon: “Welnee. Ik wil alleen lekker eten ’s avonds, dat is mij spiritueel genoeg”. Dan lachen, flink hard en lang. Dat herkennen de mensen: lekker eten is genieten, en genieten, dat staat centraal in onze hedonistische cultuur. Hierna zijn alleen de zeer koppigen over die het nog eens proberen. Die vragen vervolgens: “Maar er is toch meer tussen hemel en aarde?” Dan niet beginnen over uw geleidegeest, beschermengel of uw contact met andere dimensies. Toen Sylvie van der Vaart de naam van haar medium onthulde, werd ze ook afgebrand. U sluit dus naadloos aan op uw vorige opmerking en zegt: “Ja, de koelkast”. Weer lachen, dat schept afstand. Hierna vermijdt u een tijdje oogcontact. Zo moet het lukken om die allerindividueelste gevoelens voor uzelf te houden in deze mediamaand. Dat mag best. Privacy is beschaafder dan lukraak gevoelens delen. En dan, is spiritualiteit niet een zeer, zéér gevoelig onderwerp? Hoe meer diepgang u ervaart, des te moeilijker is het dit bij de koffieautomaat te bespreken. Als woorden ophouden, begint het pas echt. Zelf hoop ik dat het allemaal waarheid is, wat er onder die noemer te beleven is. Soms verlang ik naar een kant-en-klaar geloof, met vele dogma’s, om spiritus-sanctus-technisch onder de pannen te zijn. Maar het is ieder voor zich, en daarna ieder voor ons allen. Ik zal mijn best doen de gehele maand van de spiritualiteit zachtmoedig te wezen, maar of het lukt, is een tweede. Vilan van de Loo

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

Filmproducente Jamillah van der Hulst

‘Kinderprostitutie is een wereldwijd probleem’

‘Leuren en sleuren’ heeft debuterend filmproducente Jamillah van der Hulst (34) de afgelopen drie jaar geleerd. Samen met regisseur Jacco Groen is de Wassenaarse verantwoordelijk voor de totstandkoming van de film ‘Lilet never happened’ die op de Filippijnen werd opgenomen. Een aanklacht tegen de kinderprostitutie. Zonder noemenswaardige subsidie begonnen Van der Hulst en Groen aan een filmavontuur waarbij er maar één doel was: mensen wakker schudden. Er zijn wereldwijd anderhalf miljoen kinderen werkzaam in de prostitutie. “Kinderprostitutie is een wereldwijd probleem. Niet alleen in arme landen”.

Door Ronald Mooiman   “Het vak van producer ben ik ingerold. Ik werkte als plaatsvervangend directrice bij de stichting Stop Kindermisbruik van Yolante Cabau van Kasbergen. Jacco Groen stuurde een script op. Hij zocht financiële ondersteuning om een film te maken. Ik was onder de indruk van het script. De stichting van Yolanthe was net begonnen. We hadden geen budget om Jacco te helpen. Ik vertrok bij de stichting toen de directrice terugkwam van zwangerschapsverlof. Ik had de volste overtuiging dat deze film er moest komen. Jacco en ik besloten om samen te gaan werken. Mijn debuut als filmproducente was een feit. Het leven van een producent gaat gepaard met een hoop gedoe en veel stress. Vooral de emoties eromheen maakten het erg moeilijk. Ik heb in de sloppenwijken op de Filippijnen rondgelopen. Iedereen is daar bezig om te overleven. Mensen hebben geen geld en daarom ook niets te eten. Ik ben op zoek gegaan naar fondsen om de film te kunnen maken. Filmfondsen, de Europese Unie en goededoelen-organisaties. Op een gegeven moment hadden we een klein budget waarmee we de film konden draaien. Het voltooien van de film heeft drie jaar geduurd. De film moest op een gegeven moment snel af want hoofdrolspeelster Sandy was binnen drie jaar van een elfjarig meisje gegroeid tot een 13-jarige puber. In 2009 is Jacco begonnen met opnamen en heeft

tien dagen in de Filippijnen gedraaid. Het was de bedoeling om elk jaar weer terug te komen. De eerste cameraman Danny Elsen, bekend van de films Loft en Oesters van Nam Kee, heeft de eerste tien dagen geschoten. Bij de opnamen van Loft viel hij later samen met de regisseuse Antoinette Beumer van een steiger. Een verbrijzelde voet zorgde ervoor dat hij niet meer voor ons kon werken. Via hem hebben we daarna een Belgische cameraman kunnen inhuren. De derde cameraman was Filippijns. Allen filmden ze in dezelfde stijl”. Budget “Het totale budget van ‘Lilet’ lag rond de zes ton. Na de eerste beelden van Jacco heeft het bedrijf Filmmore een trailer gemaakt waarmee wij weer mogelijke sponsors konden gaan benaderen. Je weet dat het iets moois wordt. Dan moet je mensen gaan overtuigen. Wanneer sommige instanties je dan toch nee verkopen, kun je je dat nauwelijks voorstellen. Maar ik heb

‘Lilet was 13 jaar en zat al twee jaar in de prostitutie’

geleerd om door te zetten. Dat had ik met het werk bij Right to Play en Stars in Their Eyes ook. Je moet in jezelf en de goede zaak blijven geloven. We kregen geen subsidie. Geluk hadden we wel dat er verschillende mensen geloofden in de film en ons financieel steunden. Anders was de film er ook niet gekomen. Jacco is al twintig jaar bezig om de productie van deze film voor elkaar te krijgen. Hij draaide toen op de Filippijnen als crewlid. In een bar werd hij aangeschoten of hij geïnteresseerd was in meisjes. Hij kreeg foto’s van naakte meisjes te zien van 11 à 12 jaar. Hij kon er niet over uit dat dat schijnbaar de normaalste zaak van de wereld was. Toen heeft hij besloten deze misstand aan de kaak te stellen. Jacco was benieuwd naar het lange-termijn effect op de meisjes. Hij kwam in contact met een psychiater. Hij wilde een meisje dat in de prostitutie zat gaan volgen en ieder jaar bij terugkomst weer opzoeken. Een dag voor zijn vertrek naar Nederland belde de psychiater op dat hij een meisje onder behandeling had die hiervoor in aanmerking kwam. Ze had eerder zelfmoord proberen te plegen door haar polsen door te snijden. Lilet was 13 jaar en zat al twee jaar in de prostitutie. Ze had een half Aziatisch/half Westers uiterlijk en was populair bij de Europese pedofielen vanwege haar ‘blanke’ huidskleur. Ze wilde een einde aan haar leven maken omdat men alleen geïnteresseerd was in haar lichaam en niet in de persoon die ze was. Na haar dood

>Foto: Piet Gispen

mocht iedereen met haar lichaam doen wat men wilde, was haar opvatting. Terug in Nederland probeerde Jacco in contact te komen met haar. Dat lukte niet. Na verloop van tijd ging hij weer terug naar de Filippijnen. Inmiddels was Lilet gestopt met de behandeling. Jacco ging zoeken in de bar waar ze altijd werkte. Hij vond haar niet. Jacco kwam wel in contact met een hoogwaardigheidsbekleder om over Lilet en de kinderprostitutie te praten. Deze ontkende glashard dat er kinderprostitutie was. Vandaar de titel ‘Lilet never happened’. Veel slachtoffers worden door pedofielen afbetaald. Daardoor ontlopen veel van hen hun straf”. Mensenhandel “De film is op de Fillipijnen opgenomen, maar het had net zo goed in India of Brazilië kunnen gebeuren. Ook in Nederland is er kinderprostitutie. Niet zichtbaar en niet talrijk, maar Nederland is wel de spil in de mensenhandel. In een land als India zitten er honderdduizenden jongens en meisjes in de prostitutie. Het is een probleem dat wereldwijd is. We willen graag dat veel mensen de film gaan zien. Wanneer ze dan iets willen betekenen voor dit probleem verwijzen we ze door naar Terre des Hommes. Zij hebben projecten lopen in


9

interview<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

‘Het is ook gewoon een mooie film met mooie karakters’

verschillende delen van de wereld. De film is al een succes voor mij. Wanneer je voor één van de A-filmfestivals geselecteerd wordt, is dat een mooi moment. Er zijn dertien A-filmfestivals zoals Berlijn, Cannes en Venetië. Wij werden geselecteerd voor het filmfestival van Warschau. Het gaat om een gevoelig onderwerp. We kregen ook de gelegenheid om de film te tonen in India, een land waar kinderprostitutie veel voorkomt. Ook voor het Nederlands filmfestval waren we geselecteerd. We zijn ook uitgenodigd om op een filmfestival op de Filippijnen te komen. We hadden maar drie weken voorbereidingstijd. Dat vonden we te weinig. We willen het goed neerzetten met veel pers en het uitnodigen van bekende Filippijnen om de film goed onder de aandacht te brengen. Wellicht dat we dat medio maart/april gaan doen”. Heftig “Men moet nu niet denken dat de film 108 minuten heftig van toon is. Het is ook gewoon een mooie film met mooie karakters. In de trailer zie je de heftigste momenten, maar het is meer dan dat. Er wordt ook een verhaal verteld hoe Lilet in de prostitutie heeft kunnen belanden. De film is qua sfeer enigszins te vergelijken met Slumdog Millionaire, alhoewel daar

meer het gevoel van positiviteit bleef hangen. Lilet is rauwer, maar het is wel in dezelfde stijl gefilmd. De reacties op de film zijn goed. Ook Sandy, de hoofdrolspeelster, krijgt goede kritieken. Met Johanna ter Steege hadden we een Nederlandse topactrice die de film voor een groot deel ook heeft gedragen. Als producente heb ik de voldoening dat het een mooie film geworden is. Een volgende stap is dat het probleem van kinderprostitutie aangepakt moet worden. Het werk als producente is stressvol geweest. Je hebt te maken met een budget waar jij verantwoordelijk voor bent. Je bent met het maken van films bezig met artistieke mensen die gaan voor het beste resultaat. Dat botst wel eens met mijn job. Zij denken bijna per definitie niet commercieel. Het werk van een producente gebeurt ook veelal achter de schermen. Milow zingt de titelsong, er wordt muziek van Moby in de film gebruikt, dat alles moet mogelijk gemaakt worden. Alles op de set moet op rolletjes lopen, het begeleiden van Johanna in een vreemd land, het omgaan en sturen van verschillende producenten. Ik ben niet de hele periode op de Filippijnen geweest. Jacco wel, die heeft ook een deel van de productie op zich genomen. Als producente ben je een manusje van alles. De we-

gen van Jacco en ik gaan nu uit elkaar. Wellicht dat ik in de toekomst weer bij een nieuw project van hem wordt betrokken. We moeten weer vanaf nul beginnen. Het leuren en sleuren gaat straks weer beginnen”. Project “Co-producent van ‘Lilet’ was de Engelsman Mike Downey. Ik ga met hem een documentaire maken over het WK straatvoetbal in Rio de Janeiro dat ten tijde van het WK Voetbal in 2014 wordt gehouden. Omdat de favelas midden in Rio de Janeiro liggen is men nu bezig het een en ander ‘schoon te vegen’ voor het WK voetbal. Er is veel drugshandel, veel misstanden. De autoriteiten zijn corrupt. In andere landen liggen deze wijken meestal aan de rand van de stad. Aan het gezichtsveld onttrokken. In Rio is dat anders. Ze liggen midden in het centrum. Graag zou ik nog een film willen maken over de rol van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Ongelooflijk wat daar gebeurd is. Verhoudingsgewijs zijn er in Nederland veel meer joden opgepakt en afgevoerd dan in Duitstland. Dat had te maken met een goed bevolkingsregister, maar ook met de kwalijke rol die sommige Nederlanders hebben gespeeld in die periode. Altijd wordt het verhaal be-

licht van mensen die joden hielpen onder te duiken, mar dat is niet het volledige verhaal. Ook daarmee wil ik de ogen van mensen openen zodat dat nooit meer kan gebeuren. Mensen moeten even door elkaar geschud worden om de realiteit onder ogen te zien”. Betrokken “Tijdens mijn werk heb ik me altijd betrokken gevoeld met jeugdige sporters. Samen met mijn partner Conrad Alleblas ben ik begonnen bij Right To Play. De organisatie was toen absoluut nog niet bekend. Ik ben blij dat we eraan mee hebben mogen werken dat het nu een gerespecteerde organisatie is waarbij topsporters zich inzetten voor kinderen in landen die door rampspoed zijn getroffen. Na de periode Right To Play heb ik me ingezet voor Stars in Their Eyes. Een organisatie waarbij trainers worden opgeleid in landen om de jeugd op te vangen. Bovendien heb ik nu een eigen stichting, Kampala Cycling, In de armste wijken van Kampala wordt de jeugd geholpen om zich door middel van de sport, en in het bijzonder het wielrennen, te ontwikkelen. Bovendien heb ik samen met Conrad World of Sport, een management- en organisatiebureau, begonnen. We hebben verschillende topsporters begeleid

en geven verschillende clinics op het gebied van sport. Door mijn werk als filmproducent is dit werk op een wat lager pitje komen te staan. Bovendien is Conrad gevraagd om de sport in Qatar verder te ontwikkelen. Dat land is een sportreus in wording. Ze hebben natuurlijk het WK voetbal binnengehaald, ze kennen een wielerronde en organiseren een ATP tennistoernooi. De focus van Conrad zal de komende maanden in Qatar liggen, en waar mogelijk, zal ik hem daarbij assisteren. Maar het vak van filmproducente, met alle voors en tegens, heeft me in haar macht. Met JaJa Film Productions heb ik een eigen bedrijfje opgezet waar mijn werk op filmgebied centraal staat. De filmwereld is mooi en zwaar tegelijk. Als je ziet hoeveel moeite filmmakers moeten doen om gelden los te krijgen om producties voor elkaar te krijgen, stemt me dat niet vrolijk. Voor beginnende filmmakers is het soms onbegonnen werk. Ik hoop dat we met Lilet een zodanig mooi product hebben neergezet waardoor Jacco en ik in de toekomst samen of individueel fondsen kunnen werven. We hopen dat na het vertonen van ‘Lilet’ in filmhuizen de film ook wordt uitgerold in bioscopen. Het is geen typische Pathé film. Alleen in filmhuizen is het mogelijk om Q&A sessies te houden. Ik zal als producente aanwezig zijn in Den Haag. Jacco heeft dat gedaan in Amsterdam”. ‘Lilet never happened’ is op 8 januari in première gegaan in het Ketelhuis in Amsterdam. Donderdag 10 januari gebeurt dat in het Filmhuis in Den Haag. Een dag later zal producente Jamillah van der Hulst tijdens een Q&A-sessie na de film bezoekers de gelegenheid geven om vragen te stellen.


10>cultuur/opinie

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

Een enkele reis naar Afrika

Alexine Tinne in het Haags Historisch Ze maakte boeiende foto’s van een stil Den Haag rond 1860. Thuis las ze gretig reisverslagen. Om ‘gewoon toeristen te zijn voor ons eigen genoegen’ maakte ze een reis naar Soedan. Ze kwam niet terug. Door Egbert van Faassen

Het Haags Historisch Museum heeft drie zalen gewijd aan het korte leven van Alexine Tinne. Een schattig vierjarig meisje, geschilderd in 1839 door de portrettist van de Nederlandse aristocratie J.B. van der Hulst, is de opening van de tentoonstelling. Een ceintuur van Alixine Tinne, die na haar gewelddadige dood in 1869 op een NoordAfrikaanse markt opdook en naar haar Engelse familie werd gezonden, wordt tegen het eind van het parcours getoond. Het sluitstuk wordt gevormd door de vele publicaties die aan het tot de verbeelding sprekende leven van Alexine of Alexandrine zijn gewijd. Vader Tinne bezat suiker- en koffieplantages in Guyana en hij was vennoot in een Engelse handelsonderneming. Hij was rijk en werd nog rijker toen slavenbezitters schadeloos gesteld werden na de officiële afschaffing van de slavernij. Na het overlijden van zijn eerste echtgenote huwde hij de dochter van admiraal Van Capellen, later hofdame van koningin Sophie. Alexine groeide als enig kind op in het statige huis Lange Voorhout 32. Haar oudere halfbroer beheerde de zaken in Engeland. In de familie werd Engels gesproken. Welgestelde Hagenaars zoals de Tinnes spraken een soort Frans dat ‘Haguois’ werd genoemd. Bij de tentoonstelling verscheen een boeiend boek, waarin voor het eerst veel geciteerd wordt uit de brieven die Alexine schreef. Een enkele passage wordt onvertaald weergegeven in een wonderlijk mengsel van verschillende talen. De tentoonstelling belicht drie aspecten van Alexine Tinne. Hoe het leven van een jonge vrouw met een toegewijde moeder en een onbeperkt budget ongeveer was: japonnen, paarden, foto’s van het interieur van het huis. Die foto’s maakte ze zelf. Dat is eigenlijk veel interessanter. De fotografie lag niet binnen ieders bereik rond 1860. Tinne maakte behalve foto’s die haar privé-leven vastlegden ook soms heel mooie Haagse stadsgezichten. Ze geven een kijk op een negentiendeeeuwse stad, die nog maar net herkenbaar is. Opvallend is dat het menselijk bedrijf vrijwel uit het zicht is gebleven. Het meest spectaculair is het ver-

Gezicht op het lange Voorhout vanuit de bel-etage van nr 32. Foto in 1860 gemaakt door Alexine Tinne. >Collectie Haags Gemeentearchief

bijsterende verhaal van haar Afrikaanse avonturen. Ontberingen Het begon met een reis, samen met haar kennelijk even avontuurlijke moeder van Caïro naar Soedan. Dat ging niet zomaar. Op wat als een plezierreis was bedoeld, moest het hele huisraad mee. Leeftocht voor het gezelschap, inclusief gevolg, en dat alles moest in boten die de Nijl op voeren, en door dragers, die voor duur geld moesten worden ingehuurd en dan

uw mening

HTM weer duurder De HTM heeft wederom vanaf 1 januari 2013 haar prijzen verhoogd zonder dit publiekelijk bekend te maken. Het basistarief is verhoogd van 0,83 cent naar 0,86 cent. Daarnaast is de kilometerprijs met 3,83% omhoog gegaan. Dit betekent bijvoorbeeld dat een rit met tram 2 vanaf de Valkenboslaan naar Centraal Station eerst 1,43 euro kostte en nu 1,48 euro. Dit is weliswaar volgens de landelijke prijsindexactie voor openbaar vervoertarieven. Maar dit bekent niet dat dit niet met de klant gecommuniceerd hoeft te worden. HTM verhoogde vorig jaar januari al haar prijzen en deed dit wederom in juli. Ook in juli werd dit vrijwel niet met de klant gecommuniceerd. Het antwoord van HTM was toentertijd dat ervoor gekozen was om dit niet grootschalig bekend te maken om geld te besparen en de prijzen niet

nog meer op te hoeven voeren. Een kleine vermelding in een flyer was volgens HTM voldoende. Ditmaal is er niets terug te vinden van de doorgevoerde prijsstijging. Niet op de website, niet in de flyer, nergens. De prijzen zijn simpelweg overal aangepast alsof het altijd zo geweest is. Alleen een online reisoverzicht van een persoonlijke ov-chipkaart kan nu nog het verschil bewijzen. Het kaartje in de tram of bus gaat nu 3 euro in plaats van 2,50 euro kosten. Het kaartje kan dan wel 1 uur gebruikt worden, maar de optie van een kaartje om een half uur te kunnen reizen is geschrapt.

Bas Groos/Amy Townsend

weer de benen namen, worden verplaatst. Ondanks dat, misschien ook wel doordat moeder en dochter Tinne ook tijdens de reis in luxe wilden leven, werd het een reis vol ontberingen. De reizigsters hadden de onderneming volkomen onderschat. Verlangen naar luxe baarde enorme logistieke problemen. Het gebied rond de Nijl was onveilig. En er waren ziektes. Moeder Tinne stierf, Alexine’s beide kamermeisjes overleefden het niet. Toen ze na een barre terugreis terugkeerde naar de kust, had ze niets meer

Haagse Harry

van de keurige Haagse jonge vrouw die ze misschien toch al alleen in schijn was. Alexine leefde op verschillende plaatsen in Noord-Afrika, omringd door nieuw gevonden Arabische vrienden en dienaars. Ze kleedde zich als een Afrikaanse vrouw, wilde kennismaken met de Toearegs. Tijdens haar laatste reis – de mare van haar onuitputtelijke rijkdom was haar vooruit gesneld – werd ze om haar bezittingen vermoord. ‘Alexandrine Tinne, de film’ moet nog worden gemaakt. Omdat veel verwikke-

lingen toch duister blijven, zal dat niet snel gebeuren. Alexine Tinne. Afrikaanse avonturen van een Haagse dame. Haags Historisch Museum, Korte Vijverberg 7 www.haagshistorischmuseum.nl Dinsdag tot en met vrijdag 10-17 uur, zaterdag en zondag 12-17 uur tot en met 17 februari. Robert Joost Willink: Reis naar het noodlot. Het Afrikaanse avontuur van Alexine Tinne (1835-1869) € 29,50


11

economie<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

Druk door de crisis: gerechtsdeurwaarders

‘Meer doen om minder te verdienen’ De economische recessie laat zijn sporen na op de Haagse economie. Maar biedt de crisis ook kansen? Zijn er sectoren die juist profiteren van de malaise. Den Haag Centraal maakt een serie over beroepsgroepen die baat hebben bij de recessie. Vandaag deel 2: gerechtsdeurwaarders. Door Sjoerd Hauptmeijer

“Wij moeten eigenlijk meer doen om minder te verdienen”, vertelt de heer Blume van BSR incasso en gerechtsdeurwaarders. “Het is druk bij ons op kantoor, maar dat betekent niet automatisch dat er hogere omzetten gerealiseerd worden. Een hoop mensen kunnen hun rekeningen niet meer betalen. Dat betekent natuurlijk ook dat onze verdiensten lager zijn aangezien wij voor een belangrijk deel worden betaald door degene die nalatig is geweest”. De bomen groeien in de branche van gerechtsdeurwaarders niet tot in de hemel. Steeds meer mensen hebben moeite om aan hun financiële verplichtingen te voldoen. Dat betekent dat bedrijven dus met steeds meer verliezen te kampen krijgen. Zij besparen op de vergoeding die zij aan gerechtsdeurwaarders bereid zijn te betalen. Daarentegen moeten gerechtsdeurwaarders meer werkzaamheden verrichten om openstaande betalingen te innen. Idealiter worden alle kosten van de gerechtsdeurwaarders op de debiteur verhaald. Maar, als de debiteur niet kán betalen en de opdrachtgevers steeds minder willen betalen, komt de druk te liggen op de gerechtsdeurwaarders. “We hebben zeker meer aanbod van onbetaald gebleven facturen door de crisis”, vertelt Ricardo te Beest van Bazuin & Partners gerechtsdeurwaarders. “Maar, het is steeds lastiger geworden om de openstaande facturen op de wanbetalers te verhalen. Debiteuren zijn onder te verdelen in mensen die niet willen betalen en mensen die niet kunnen betalen. De eerste groep is met een strenge brief nog wel op andere gedachten te brengen. De tweede groep is een groot en groeiend probleem”. Voor de crisis was het mo-

gelijk om op basis van strakke profielen een redelijk goede inschatting te maken wat de verhaalkans was voor deurwaarders. “De wijk in de stad, of mensen een inkomen hebben, of getrouwd in gemeenschap van goederen, waren belangrijke indicatoren waardoor wij konden inschatten of we de openstaande facturen konden innen”, zegt Te Beest. “Tegenwoordig kampen ook de mensen in de betere wijken met betalingsproblemen. Als een olievlek is de problematiek over de stad uitgebreid”. Demografische gegevens zijn nog steeds een belangrijke aanwijzing of mensen de openstaande factuur kunnen betalen. “Voor een 58-jarige in de bijstand die betalingsproblemen heeft, is het heel moeilijk om die financiële narigheid te boven te komen”. De zzp-ers vormen een aparte groep waar harde klappen vallen. Te Beest: “Deze mensen hebben in de hoogtijdagen opdrachten gehad met mooie uurtarieven. Die tijden liggen achter ons. De bodem van de spaarpotten zijn bereikt en nu zijn ze in de moeilijkheden beland”.

Verschillen Heel Nederland heeft te lijden onder de crisis. Maar, er zijn zeker regionale verschillen. “Den Haag en Rotterdam staan niet heel goed bekend bij deurwaarders. Er zijn twee oorzaken. Natuurlijk heb je in grootstedelijk gebied meer te maken met mensen met lage inkomens, maar ook de moraliteit van de mensen is anders dan in de provincie. Mensen in de steden zijn mondiger en hebben minder last van schaamte. Wanneer er in Den Haag een deurwaarder op de stoep staat, valt dat niet zo op. Maar, wanneer er in een kleiner dorp ergens een deurwaarder aanbelt, spreekt de buurt er maandenlang schande van”, vertelt Te Beest. Gerechtsdeurwaarders komen ook met schrijnende gevallen in aanraking. “Veelal hebben mensen het beeld van deurwaarders van mannen met lange jassen en een knuppel die mensen uit hun huis komen zetten. Maar de realiteit is dat wij veelal een signalerende functie hebben. Wij verwijzen mensen door naar bijvoorbeeld schuldhulpverlening of verslavingszorg. Voor gerechtsdeurwaarders is het ook zwaar wanneer ze bij een bejaarde vrouw

Steeds meer mensen hebben moeite om aan hun financiële verplichtingen te voldoen. >Foto:C&R

moeten aankloppen omdat zij nog de eigen bijdrage van de zorgverzekering heeft openstaan. Vaak hebben onze opdrachtgevers convenanten afgesloten met gemeenten over de wijze waarop wij met schrijnende gevallen dienen om te gaan,” vertelt Te Beest. “Naast het zo goed mogelijk incasseren voor onze opdrachtgevers, blijven we natuurlijk zelf ook maar mensen”. Voorzichtiger De economische malaise heeft er ook toe geleid dat mensen voorzichtiger zijn geworden met het inzetten van gerechtsdeurwaarders. Blume van BSR incasso en gerechtsdeurwaarders: “De kosten van een gang naar de rechter zijn eind 2011 enorm verhoogd. De griffiekosten zijn in sommige gevallen met wel 60% gestegen. Voor relatief kleine factuurbedragen die niet worden betaald, nemen bedrijven niet

meer het risico van een gang naar de rechter”. Daar komt bij dat met name MKB’ers huiverig zijn voor de nadelige gevolgen voor het inzetten van gerechtsdeurwaarders. “In economisch moeilijke tijden liggen de opdrachten niet voor het opscheppen. MKB-ondernemers kunnen zich niet veroorloven om klanten te verliezen. Dus worden zaken minder snel overgedragen aan gerechtsdeurwaarders en wordt in goed overleg naar een betalingsoplossing gezocht”. Vijf jaar geleden waren het vooral de telecombedrijven, postorderaars en energiebedrijven die aanklopten bij gerechtsdeurwaarders. Ricardo Te Beest van Bazuin & Partners vertelt: “De afgelopen jaren hebben deze bedrijven veel geïnvesteerd in risicobeheersing. Ze hebben effectieve risicoprofielen waardoor zij beter inzichtelijk hebben waar de risico’s voor

wanbetalingen liggen. Ook zijn ze sneller met het afsluiten van niet-betalende klanten waardoor hun blootstelling aan financiële tekorten afneemt”. Grote bedrijven als energieaanbieders hebben ook voldoende omvang om goede risico-analyses te maken. En zij hebben financiële reserves om tegenslagen op te vangen. Het zijn vooral de MKB-ondernemingen die scherp op moeten letten. Deze bedrijven hebben minder spek op de botten”. De vooruitzichten voor 2013 zijn niet best. Ricardo Te Beest: “In 2011 konden mensen nog wel het ene eindje vastknopen aan het andere eindje. Maar in 2012 zijn de spaarpotten van mensen leeg geraakt. De reserves zijn op en banken verstrekken nauwelijks leningen meer. Het komend jaar zullen de problemen van consumenten meer en meer doorklinken bij MKB-ondernemers”.

Huizenprijzen in vijf jaar flink gedaald Als gevolg van de crisis is net als in andere delen van het land, de vraagprijs van huizen in Den Haag de afgelopen vijf jaar in de meeste wijken gedaald. Ook het besluit dat de hypotheekrenteaftrek vanaf 2013 alleen nog maar geldt voor hypotheken die gedurende dertig jaar geleidelijk worden afgelost, doet de huizenmarkt weinig goed, want huizenkopers kunnen daardoor minder lenen. In minder dan vijf jaar is het aantal te koop staande woningen verdubbeld tot zo’n 240 duizend.

Datajournalist Sybren Kooistra van de Volkskrant vergeleek gegevens van alle grote huizensites. Daaruit blijkt dat de gemiddelde landelijke verkoopprijs tussen begin 2008 en eind 2012 met bijna 20% kelderde. In sommige gebieden in Den Haag ligt dat percentage hoger, zoals in het Benoordenhout. Daar daalde de gemiddelde vraagprijs in de periode vanaf begin 2008 tot eind 2012 met 20,25%. Het laatste jaar (periode november 2011 tot november 2012) is de vraagprijs in het

Benoordenhout gedaald met 5,45%. Een nog sterkere daling was zichtbaar in de Buurtschap 2005. Daar daalde de vraagprijs afgelopen vijf jaar met 22,33% en het afgelopen jaar met 8,06%.

Randgemeenten Bij de randgemeente was een zelfde beeld te zien. In de afgelopen vijf jaar gingen de prijzen flink omlaag: Wassenaar (24,38%), Leidschendam-Voorburg (19,44%) en Rijswijk (14,04%).

Andere Haagse wijken deden het ‘beter’ dan het landelijk gemiddelde, zoals Scheveningen (prijsdaling in vijf jaar 17,99%), de Bomenbuurt (9,6%) en de Heesterbuurt (2,34%). Uit onderzoek blijkt overigens dat de vraagprijzen voor appartementen minder zijn gekelderd dan die voor eengezinswoningen en grote vrijstaande huizen. Reden daarvoor is dat de eigenaren van appartementen vaak hogere hypotheken hebben afgesloten dan het bedrag dat ze nu voor hun huis

kunnen krijgen. Zij proberen hun appartement wel scherp in de markt zetten, maar kunnen niet veel meer zakken, omdat zij anders met een restschuld blijven zitten. Huiseigenaren van duurdere huizen prijzen hun huis wel af. Zij hebben hun hypotheek vaal al voor een (groot) deel afgelost. Op volkskrant.nl/huis is per postcodegebied na te gaan hoeveel huiskopers zijn gezakt met hun vraagprijs.

Ingezonden mededeling

BAVA

LIGHT CONCEPTS

Onze uitverkoop is begonnen ! ARCHITECTURE PRODUCTION SALES

SYLVAIN POONSSTRAAT 14 2548 XX DEN HAAG T TEL: 070-345 00 45 E INFO@BAVA.NL WWW.BAVA.NL


12>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

Japans festival Anime 2013 voor het eerst naar Den Haag

Kakofonie aan kleurrijke kleding Den Haag is weer een festival rijker. Anime, het populaire evenement voor Japanse strip- en animatieliefhebbers, dat te omvangrijk werd voor het Almelo Theaterhotel verhuist dit voorjaar naar het World Forum. Duizenden – doorgaans als mangaheld verklede – bezoekers verwacht de organisatie, die zich drie dagenlang non stop kunnen onderdompelen in Japanse games, films en strips. Door Annerieke Simeone

Hello Kitty, Transformers, Pokemon, Heidi, Sailor Moon. Matijs de Jong noemt voor de vuist weg een aantal manga- ofwel stripfiguren op. “Herken je er al één? Als je naar het festival komt, kom je er altijd wel één tegen. Maja de Bij, zegt je dat wat? Heel weinig mensen weten dat Maja van oorsprong een Japanse bij is. Ik denk niet dat er iemand als Maja verkleed gaat, maar je weet maar nooit”. Het merendeel van de bezoekers van Anime is verkleed als zijn of haar favoriete Japanse held vertelt de mede-organisator. Wc-hokjes fungeerden de afgelopen festivalperiodes als pas- en make-uphokjes. Ook dit jaar, als het evenement voor Japanse strip- en animatieliefhebbers zijn primeur in Den Haag beleeft, verwacht De Jong niet anders. Op het 52 uur durende festival valt genoeg te doen: nieuwe videogames spelen, zelfgemaakte animatiefilms bekijken, concerten bezoeken, een deuntje meezingen bij de karoakebar of bijzondere destillaten uitproberen tijdens een sake- of whiskyproeverij. Maar voor de meeste mensen is Cosplay (afkorting van costume playing) pas echt de kers op de taart. Verkleedpartijtje Dit leuk verkleedpartijtje is iets waar veel van de jonge bezoekers – de gemiddelde leeftijd van Anime is 22 jaar – maanden naartoe leven. Al is het alleen al vanwege de vele uren die zij steken in het maken van de kleurrijke en uitbundige kostuums. “Ze kleden zich niet alleen als hun held, ze gedragen zich ook als hun held”, aldus De Jong. Uitkijken dus als volbloedvampier Shizuka Hiou uit de animeserie Vampire Knight opeens voorbijloopt. Anime 2013, dat dit voorjaar in het World Forum plaats heeft, levert de Nederlandse finalisten voor de wereldwijde competities in Londen, Parijs en Japan. Iedereen wordt geacht zijn kostuum zelf in elkaar te zetten en moet daarbij foto’s van het maakproces aan de jury tonen. Ook de Jong probeert

Cosplay (afkorting van costume playing) is iets waar veel van de jonge bezoekers van Anime maanden naartoe leven. > Foto’s: Gwenny Ruiz en Melissa van den Hoogen.

zich geregeld in een kostuum te hijsen. “Als organisator is dat niet altijd even praktisch, maar aangezien de meerderheid wel verkleed is, val je een beetje uit de toon als je daar in je spijkerbroek rondloopt”. Boerenmarkt Het evenement dat in 1999 ontstond door een uit de hand gelopen filmavond trok de eerste keer zo’n 200 man. Inmiddels zijn dat een kleine 2.500 bezoekers. Het theaterhotel in Almelo waar het evenement de afgelopen negen jaar werd gehouden, is daar niet meer op toegerust. Daarom werd dit jaar naar een alternatief gezocht. De organisatie bekeek een aantal locaties, zoals Ahoy en De Doelen in Rotterdam en het World Forum in Den Haag. “Ahoy viel al snel af omdat daar geen hotel in de buurt zit, De Doelen was te

Toonder De Nederlandse belangstelling voor de Japanse stripcultuur is iets van de afgelopen twintig jaar. Japan kende weliswaar een rijke en veelzijdige stripcul-

tuur, maar decennialang floreerden de manga en anime (afgeleid van animation) geïsoleerd in het thuisland. Fans uit het Westen bleven een beperkte groep. Pas met de komst van de dvd en internet begon de Japanse popcultuur aan een niet te stuiten opmars in de wereld. De Jong: “Japan is een waar paradijs voor animatieliefhebbers. Waar strips in Nederland een kleine markt beslaan, zijn ze in Japan big business. Daar zijn niet alleen strips voor kinderen, maar ook voor bejaarden, jonge moeders, hengelaars en zelfs wijnliefhebbers”. De populariteit is misschien wel het meest te danken aan Osamu Tezuka, de peetvader van de Japanse manga. Na de Tweede Wereldoorlog tilde hij de stripvertellingen naar een hoger plan. Anders dan in Europese landen, tekende

hij niet alleen voor een jonge en mannelijke doelgroep, maar voor iedere stripliefhebber. Hij was ook de eerste die, geïnspireerd op Bambi en Betty Boop, opvallend grote ogen gaf aan zijn animatiefiguren. “Die karakteristieke mangastijl, maar ook het creëren van een vaste cast en lijnen die snelheid suggereren, komen uit zijn koker”. En langzamerhand werd ook Nederland besmet met het Japanse stripvirus. De Jong: “We bereiken werkelijk alle lagen van de bevolking. Van rijke studentenjongetjes die een dikke portemonnee van hun ouders meekrijgen tot bijstandsmoeders die een heel jaar sparen om een keer per jaar in kleurrijke uitdossing bij ons een feestje komen vieren”.

geren nodig is om het orkest gelijk te laten beginnen en te laten eindigen. Dit soort kritiek slaat echt nergens op. Ik ben juist blij als jazzbands even aankondigen wat ze gaan spelen. En nog blijer als ze wat zeggen over de manier waarop ze iets willen laten klinken. In de zaal zitten echt niet allemaal ‘die hards’ van de jazz, maar ook gewone liefhebbers die best even een zetje in de goede richting willen krijgen via zo’n bandleider. Nee dus. Geen woord meer. Als je subsidie wilt hebben, vooral je mond houden. Ik lees dat kolderieke verhaal in Jazzflits en dat is een via de e-mail op pdfformaat te downloaden jazzpublicatie. Laatste nummer – uitgeprint – 21 pagina’s. Nieuws, recensies, concertverslagen. Gratis en voor niets. Een aanrader. In Den Haag is het wat de jazz betreft nog niet echt spitsuur. Op

11 november in Muzee Scheveningen zangeres-pianiste Heleen Schuttevaer en trompettiste Ellister van der Molen, in de Regentenkamer die dag een optreden van bassist Paul Berner met twee nog onbekende, jonge musici: gitarist Tim Langedijk en drummer Yonga Sun. De eerste werd al ‘een verrijking voor het Nederlandse jazzlandschap’ genoemd, de tweede ‘een slagwerker die verder kijkt dan zijn drumstel’. Berner mengt Americana, jazz, country en folk en noemt zijn programma met een flinke knipoog ‘Jonge Honden, Oude Baas’. Op zaterdag in die Regentenkamer het trio van pianist Rob van Kreeveld (bassist Uli Glasz-mann, drummer Gijs Dijkhuizen) met als gaste zangeres Ingrid Vliegenthart. Diezelfde 12de januari in bodega Est Est est (Wagenplein) het Zwarte Bal trio. Geen pure jazz,

wél Braziliaanse ‘choro’ in eigen arrangementen. Van Mariana Bruekers (fluit/zang), Francisco Medina (gitaar/cavaquinho) en Elizabeth Fadel (pandeiro/piano). De Equinox-exPavlov-mannen zijn in café Grote Markt inmiddels gestart met hun concerten op de zondagmiddag en de donderdagavond. Op 18 januari brengen ze het tweede Friday Night Jazz-concert in Studio 3 (23.00 uur) van de Dr Anton Philipszaal. Het eerste was al succesvol en het tweede verdient zeker een volle bak. Dat zou best ’ns kunnen lukken, want gastsolist op die avond is saxofonist Benjamin (‘Cool Collective’) Herman. Dat wordt in elk geval ‘strak’. En ik hoop ook nog dat hij tussendoor práát.

duur en had een beperkte bezettingscapaciteit. Met Den Haag hadden we alles ineen: een grote locatie, drie hotels in de buurt en een gemeente die ons met open armen ontving”. De Jong denkt dat door de verhuizing het bezoekersaantal in 2013 kan oplopen naar zo’n 4.000 man. Treurig is de Jong niet dat hij naar de Randstad verhuist. “De Almelose bevolking zal de kakofonie aan bonte kostuums misschien missen, maar ik ben blij dat we weg zijn. Als de boerenmarkt belangrijker is om te vermelden op de wekelijkse activiteitenkalender, dan vraag je je toch af waarom je daar zit”.

Anime 2013, 31 mei t/m 2 juni, World Forum. Meer informatie: www.animecon.nl

jazz

Strak dirigeren zonder een woord Soms valt er in de subsidiesores ook nog te lachen. Smadelijk, maar toch. Ik lees in Jazzflits dat het Jazz Orchestra of the Concertgebouw half december is gehoord in verband met hun bezwaar tegen de beslissing van het Fonds voor de Podiumkunsten (FPK) om het orkest niet meer in aanmerking te laten komen voor subsidie. Wat blijkt een belangrijke reden voor dat negatieve oordeel? Vooral – en nu wordt het lachen –

dat dirigent Henk Meutgeert ‘strak dirigeert en dat hij tussen de nummers door spreekt’. Hè? Hoe moet je een groot orkest dan dirigeren? Niet strak? Een beetje met je armen staan zwaaien en er een rommeltje van maken? Vrolijk staan lachen als solisten verkeerd invallen, als de secties met de arrangementen gaan goochelen? Het JOC stelt terecht dat een grootheid als Duke Ellington óók tussen de nummers door sprak en dat strak diri-

Bert Jansma


13

cultuur<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

Britten-jaar geopend met opera ‘Owen Wingrave’

Pacifisme tot de dood erop volgt

Benjamin Britten, één van de belangrijkste componisten die Engeland heeft voortgebracht, werd een eeuw geleden geboren. Opera Trionfo zet haar schouders onder één van zijn minst bekende werken. Terwijl Amerika Vietnam onder handen nam hield Britten rond 1970 een pleidooi voor pacifisme, het hoofdthema in ‘Owen Wingrave’. Door Aad van der Ven

In de ogen van de meeste concert- en operabezoekers behoort Benjamin Britten ongetwijfeld tot de belangrijkste componisten van de 20ste eeuw. Maar het achterhoedegevecht van degenen die iedere kunstenaar graag wegmoffelen voor wie vernieuwing geen prioriteit heeft lijkt nog niet geheel verstomd. Een achterhoedegevecht is het, aangezien aan vernieuwing in de kunst tegenwoordig minder waarde wordt gehecht dan een halve eeuw geleden. Dat het œuvre van Benjamin Britten respect voor traditie vertoont, wil niet zeggen dat het in alle gevallen gemakkelijk toegankelijk is. Want het intellectuele gehalte van zijn werk is hoog, zowel van zijn muziek als van de literair altijd hoogstaande teksten die hij gebruikte. Maar de esthetische kwaliteit is zodanig, dat Britten nog steeds vaak wordt uitgevoerd, terwijl veel componisten die vijftig jaar geleden toonaangevend waren nu buiten een kleine kring van specialisten nog nauwelijks te horen zijn. Ook in ons land staat de muziek van deze een eeuw geleden geboren componist hoog aangeschreven en bestaat er relatief veel belangstelling voor. Dat maakt het moeilijk tijdens het Britten-jaar 2013 iets te ‘ontdekken’, afgezien van een aantal weinig betekenende, nauwelijks representatieve vroege partituren. Maar Opera Trionfo, het in 1998 opgerichte, kleine gezelschap dat nooit iets alledaags presenteert, komt

toch met een Nederlandse première. Dat is de eerste scènische productie in dit land van Brittens voorlaatste opera ‘Owen Wingrave’, genoemd naar het belangrijkste personage.

Owen Wingrave is de naam van een jongeman die het als pacifist moet opnemen tegen zijn voor een deel uit trotse, nationalistische oorlogsveteranen bestaande familie en die aan zijn beklemmende isolement ten onder gaat. De parallel met Brittens eigen overtuiging ligt voor de hand. Hij droeg zijn pacifisme duidelijk uit en maakte zich daarmee vooral ten tijde van de Tweede Wereldoorlog niet bij iedereen populair. Televisie Ook in Engeland behoort deze partituur tot zijn minst bekende werken. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de oorspronkelijke opzet ervan. ‘Owen Wingrave’ ontstond in 1971 als een opera voor televisie, gemaakt in opdracht van de BBC. Het werk is wel herhaaldelijk aangepast voor het theater, maar de snelle, filmische stijl en de sterke tekstgerichtheid vormen wellicht toch een belemmering. De forse orkestbezetting, wellicht een ander obstakel, maakte overigens dankzij de componist David Matthews, ooit medewerker van Britten, plaats voor een versie voor een klein instrumentaal ensemble. Dit is de uitgave die het Nieuw Ensemble, dat voor de vierde keer met Opera Trionfo samenwerkt, tijdens de tien voorstellingen verspreid over het land laat klinken. Wat meetelt is dat op sommige muziekliefhebbers ‘Owen Wingrave’ een ‘tweedehands’ indruk maakt. Want Britten had al in 1954 een opera geschreven, ‘The Turn of the Screw’, waaraan hij voor ‘Owen Wingrave’ diverse elementen ontleende, zoals de aanwezigheid van spoken en het beklemmende isolement van een oud Engels landhuis. In beide gevallen was

het uitgangspunt een verhaal van Henry James, terwijl zowel het ene als het andere libretto geschreven is door Mifanwy Piper. Met als gevolg dat het zeventien jaar later gecomponeerde werk wel als een zwakker nakomertje wordt beschouwd.

Aanklacht Dirigent Ed Spanjaard en regisseur Floris Visser hebben een andere mening. Daarbij spreekt Visser van ‘een aanklacht tegen de oorlog, waarbij het landhuis tot een slagveld wordt en de familieleden de strijdende partijen vormen’. Ed Spanjaard is als één van de weinige dirigenten met ‘Owen Wingrave’ vertrouwd doordat hij als repetitor van het Royal Opera House in Londen bij de voorbereiding van de eerste scènische productie in 1973 betrokken was. Hij werkte toen samen met enkele van de prominentste vocalisten onder de Britten-vertolkers van die tijd, onder wie Peter Pears, Jennifer Vyvyan (die tot ieders verbijstering kort voor de première overleed) en Janet Baker. Ed Spanjaard, die voor de voorstelling in Den Haag vervangen wordt door assistent-dirigent Cameron Burns, herinnert zich dat het de componist veel moeite kostte één van de voorstellingen bij te wonen. Britten was al ernstig ziek (hij zou in 1976 overlijden). De Nederlandse dirigent ziet nog voor zich hoe de door musici en publiek op handen gedragen componist in één van de loges zat, na afloop een voorzichtige buiging maakte en dat hij een rood fluwelen jasje droeg. Opera Trionfo en Nieuw Ensemble met ‘Owen Wingrave’ van Britten. Muzikale leiding: Cameron Burns. Regie: Floris Visser. Decor en kostuums: Gary McCann. Lichtontwerp: Alex Brok. Met solisten en Nieuw Amsterdams Kinderkoor. Donderdag 17 januari, 20.15 uur, Koninklijke Schouwburg. Meer informatie: www.operatrionfo.nl

Kostuumontwerp van Gary McCann voor de zangeres Anna Traub als Kate in Brittens opera ‘Owen Wingrave’ > Foto: Opera Trionfo

Kitty Courbois geeft zich bloot in gedichten Met het intieme poëzieprogramma ‘Parels van Poëzie’ geeft actrice Kitty Courbois een kant van zich bloot die (nog) niet erg bekend is. De grande dame van het toneel ziet haar kans schoon in een eigen poëzie- en vertelprogramma. Door: Eric Korsten

Kitty Courbois: ‘Als ik niet speel, gaat het niet goed met me’. >Foto: Anne Reinke

In ‘Courbois, Parels van Poëzie’ draagt actrice Kitty Courbois haar lievelingsgedichten voor, afgewisseld met bespiegelingen over de persoonlijke connectie met enkele van de auteurs, en vertellingen over haar carrière. “Poëzie is mijn hele leven al belangrijk voor mij geweest. Vorig jaar vroeg Remco Campert mij zijn gedicht Lamento voor te dragen bij de uitreiking van de Gouden Ganzenveer. En bij de herdenkingsbijeenkomst voor Harry Mulisch heb ik een gedicht gedaan van Ramsey Nasr, dat hij nog net op tijd uit Egypte had toegestuurd. Ik weet niet meer precies wat voor gedicht dat was, ik heb het op de kist laten liggen”. ‘Je hebt me alleen gelaten’ van Hans Lodeizen wordt, naast een gedicht van Gabriel Garcia Lorca over de liefde, opgedragen aan een vriend die haar soms midden in de nacht wakker maakte om op zijn viool zigeunermuziek voor haar te spelen. Als hommage aan Hugo Claus,

een van haar grote liefdes, draagt zij ‘Nu nog’ voor. Een ander hoogtepunt vormen de poëtische teksten van Judith Herzberg uit ‘Leedvermaak’ en ‘Rijgdraad’. “Ik ben een bewonderaarster van haar werk”, zei ze in een interview met Trouw. “Ze schrijft simpel en direct, maar tegelijk zó prachtig en emotioneel over schrijnende dingen. Haar werk kent zoveel lagen. Als je denkt het te vatten, ontdek je weer een nieuwe laag. En als je die hebt afgepeld, blijkt er nog een laagje onder te zitten. Maar het programma gaat ook over de dood van mijn vader, de oorlog, het theater, over Hugo”, vervolgt Courbois. In het programma zijn gedichten te horen van Remco Campert, Willem Wilmink, Wislawa Szymborska, een poezengedicht van Rudy Kousbroek en anekdotes over de film ‘Het Gangstermeisje’ verwerkt. Slager Rodriguez en Ramses Shaffy komen aan bod. De samenstelling, regie en de verbindende teksten zijn ter hand genomen door Ilonka Verdurmen, Paul van Ewijk en Lars Boom. “Het is een vrije vorm van theater geworden, we schaven nog steeds, we gooien dingen weg, voegen nieuwe gedichten toe”. Energie De afgelopen vijftig jaar speelde Kitty

Courbois (1937) ontelbare rollen in toneelstukken, films en tv-series en werd daarvoor verschillende malen onderscheiden. In 2010 vierde ze haar vijftigjarig jubileum aan het Nederlandse toneel. Bij die gelegenheid kreeg zij de ‘Courbois-parel’ – een theaterprijs die zij te zijner tijd en naar eigen inzicht kan doorgeven aan een actrice van haar keuze – en werd ze onderscheiden met het Ereteken van Verdienste van de gemeente Amsterdam. “Als ik niet speel, gaat het niet goed met me”, tekende de Volkskrant twee decennia geleden uit haar mond op. En onlangs in TM, het vakblad voor theatermakers: “Toneelspelen geeft mij een waanzinnige energie. Ziek zijn, vermoeidheid, een volle blaas, verdriet, alles vergeet je. Waarom speel ik, waarom doe ik alsof? Dat is de vraag. In de repetitiefase richt ik me ontzettend op de psyche van mijn personage. Ik worstel, ik probeer van alles, doe veel fout. Maar je moet alles gedaan hebben om de eenvoud te vinden. Tijdens zo’n psychologische zoektocht leer je tevens jezelf beter kennen”. Parels van Poëzie met Kitty Courbois is op zaterdag 12 en zondag 13 januari (matinee) in Theater Diligentia. Meer informatie op www.diligentia-pepijn.nl en www. degraafencornelissen.nl. Telefonisch kaarten reserveren: (070) 3610540.


14>sport Hans

K*t voor Katja

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

Naomi van As en Merel de Blaey gezamenlijk genomineerd

Sport Gala: feestje voor sportend Den Haag Genomineerden Sportman:

De jaarwisseling is altijd een goed moment voor mijmeringen en overpeinzingen. Ineens staan alle media bol van lijstjes. Beste dit, grootste dat of succesvolste van iets anders. Natuurlijk denk ik in deze periode ook altijd veel in superlatieven. Een Olympisch jaar vraagt daar ook om. In een poging een eigen lijstje van beste Haagse sportprestaties van het afgelopen jaar strand ik al snel. Het was ook allemaal zo goed, mooi, fabelachtig, geweldig en meer van dat. Noem het slap, maar ik kan en wil niet kiezen (buiten het pleidooi in mijn vorige column). Dus dan maar gestort op 2013. Een nieuw jaar met volop nieuwe mogelijkheden. Na één keer blazen waait een jaar stof van mijn kristallen bol en staar ik nieuwsgierig naar wat we mogen verwachten. Prolongeren de ADO vrouwen de dubbel? Wint Barney zes grote toernooien? Overleven de ADO-mannen de eerste Europese rondes? Wordt Hellas kampioen, gaat Die Haghe weer op het hoogste niveau korfballen of wint Robin Haase Wimbledon? Hoe ik ook tuur, er komt niets anders binnen dan mijn hoop dat dit allemaal uitkomt. Wat is zeker in 2013? Net zoveel als er zeker was aan het begin van 2012. Wat leek zeker in 2012 en bleek het achteraf niet te zijn? Wellicht na de Lance Armstrong-affaire, de grootste sportschande van dat jaar. Een Haagse sporter zit met meer dan de gebakken peren. Op 6 mei maakte de ISAF, de internationale zeilfederatie, bekend dat kitesurfen in 2016 Olympisch zou zijn. De vlag kon uit bij alle kitesurfers, dus ook bij Katja Roose, wereldkampioene en wonend in Den Haag. Omdat Katja haar sport serieus neemt, zei ze haar baan op, vond een parttime baan met voldoende vrijheid en richtte zich volledig op haar missie: olympisch goud in 2016. Het sprookje duurde een half jaar. Op 10 november immers maakte diezelfde ISAF bekend dat men toch maar weer liever windsurfen als Olympische sport in 2016 heeft. Ongehoord en ongekend! Hoe kun je dit mensen aandoen? Zeker iemand als Katja, die zichzelf toch al zo wegcijfert voor haar sport. Ze twittert op de dag van de bekendmaking: “I’m so disappointed! I changed my life for gold in Rio ... But no more kitesurfing at the Olympics”. Dus vraag ik me tijdens de jaarwisseling af, wat haar plannen zijn voor 2013. Kan zij in deze moeilijke tijden een baan vinden of houdt ze het op parttime? Gaat ze op zoek naar bijna onvindbare sponsors? Zo ja, voor welk doel? Meer wereldtitels? Ik gun het haar, als pleister op een zeer diepe wond. Ik hoop voor Katja op een geweldig 2013, hoe ze dat ook invult. Want voorlopig is het nog k*t voor Katja. Hans Willink

Thierry Schmitter behaalde in 2004 en 2012 een bronzen medaille tijdens de Paralympische Spelen. Tijdens het Sportgala van NOC*NSF in 2011 werd hij bovendien gekozen tot gehandicapte sporter van het jaar. Dimi de Jong werd al in 2009 in Den Haag gehuldigd als talent van het jaar. Door een vervelende blessure kon de snowboarder in 2010 in Vancouver niet meedoen aan de Olympische Spelen. Momenteel behoort hij bij de top 12 van de wereld. Robin Haase is al enkele jaren Nederlands beste tennisser. Door een langdurige blessure eind 2008 leek het of hij zijn hoge plek op de wereldranglijst zou verliezen. In juli 2012 bereikte hij de hoogste positie ooit op de wereldranglijst: 33. De Haagse sportman van het jaar 2011 werd tennisser Robin Haase (l). Hij deelde de prijs met squasher Laurens Jan Anjema. Haase is nu opnieuw genomineerd.

De genomineerden van het Haags Sport Gala zullen maandagavond, al dan niet via een straalverbinding, in gespannen afwachting zijn of zij (virtueel) op het podium worden geroepen ten teken van het behalen van de titel sportman, -vrouw, -coach, - ploeg of -talent van het jaar 2012. Geheel in navolging van één van de speerpunten van Den Haag als topsportstad voeren de watersporten de boventoon. Met traditionele sporten als voetbal en hockey in het kielzog. Door Ronald Mooiman

Het AFAS Circustheater in Scheveningen is het toneel waar Haagse sporters maandagavond worden gehuldigd. Naomi van As en Merel de Blaey, twee gouden olympische medaillewinnaars die landelijk werden gehuldigd als onderdeel van de dameshockeyploeg, zijn de favorieten om gezamenlijk te worden gekozen tot Haagse sportvrouw van het jaar. Naomi van As behoeft geen introductie, Merel de Blaey wellicht des te meer. “Naomi en ik zijn beiden opgegroeid bij HDM”, vertelt Merel de Blaey vlak na haar welverdiende wintersportvakantie. “Daarna hebben we jarenlang bij Klein Zwitserland gespeeld en vervolgens bij Laren. Onze wegen scheidden sinds het begin van dit seizoen. Ik heb de overstap gemaakt naar Den Bosch”. De 26-jarige De Blaey heeft zich na de Olympische Spelen kunnen richten op haar studie psychologie. “Voor een studie was er geen tijd in de aanloop naar de Spelen in Londen. Het trainingsprogramma was te intensief om ook maar aan andere dingen te denken dan aan hockey. Ik zat ook nog niet zo lang bij de selectie, dus moest ook alle zeilen bijzetten om er bij te blijven. Dat is goed gelukt. Op de Spelen heb ik die goede periode doorgetrokken zodat ik onderdeel werd van een gouden ploeg. De Olympische Spelen zijn echt geweldig. Vooraf heb ik me wel laten informeren. Daaruit heb ik geleerd dat ik mezelf niet teveel

‘Het WK in Den Haag moet een groot feest worden’ moest laten afleiden door de hele ambiance in het olympisch dorp. Dat is me goed gelukt. Ik heb me vooral gericht op het groepsproces met de meiden. Dat is geloof ik wel goed gelukt,” lacht De Blaey. Routinier Gezien haar leeftijd is ze een routinier. De geboren Haagse, momenteel woonachtig in Amsterdam, heeft alleen nog niet veel ‘dienstjaren’ bij de Nederlandse hockeyselectie achter haar naam staan. “Max Caldas is na het afscheid van enkele routiniers begonnen met een jongere groep. We gaan eind januari voor een trainingsstage naar Zuid-Afrika. Het is het begin van een nieuwe periode, waarbij de focus vooral komt te liggen op het WK hockey in 2014 in Den Haag. Dat moet een hele happening worden. Spelen in het ADO Den Haag stadion. In je eigen stad, dicht bij familie en vrienden. Het is de inspanning weer waard om dat allemaal mee te gaan maken. Het WK in Den Haag moet een groot feest worden”.

Feitjes 320 aangemelde Haagse kampioenen Afkomstig van 30 sportverenigingen 15 genomineerde topsporters, in 5 categorieën In totaal zijn 10.452 stemmen uitgebracht Uitslag bepaald door stemmen publiek en vakjury (50/50) Afterparty met coverband ‘Session’ Presentatie door Bas Muijs

Net als de meeste talentrijke Haags speelsters is ook De Blaye haar heil gaan zoeken buiten Den Haag. Na Naomi van As, De Blaey zelf, is ook het Haagse talent Sabine van Silfhout (speelster van Hurley en opgenomen in de voorlopige Oranje-selectie voor Zuid-Afrika) haar heil gaan zoeken buiten de grenzen van Den Haag. De Residentie lijkt tophockeysportstad af. “Ongetwijfeld zal dat in de toekomst gaan veranderen. Het is zaak voor de Haagse clubs om de talenten te behouden. Dat zal niet gemakkelijk zijn. Maar ik hoop dat de stad Den Haag, samen met de clubs, behalve het binnenhalen van het WK, ook de toptalenten weet te binden. Ik heb een aantal jaren geleden gekozen voor Laren. Dat was een treetje hoger. Bij Den Bosch hoop ik voor de prijzen te gaan. Den Bosch is een elftal dat maar blijft gaan. Laren moet het hebben van het mooie hockey. Tot op heden is Den Bosch als veelvoudig landskampioen succesvoller geweest. Dat wil ik ook een keer meemaken”. Het winnen van prijzen komt ter sprake. Zal na het winnen van de gouden olympische medaille ook de titel Haags sportvrouw naar De Blaey en Van As gaan? “Even afwachten. Ik moet eerlijk bekennen dat ik mij nog moet verdiepen in de andere genomineerden. Maar het zou wel een eer zijn om ook een individuele prijs, ook als dat samen is met Naomi, te mogen winnen. De prijs van beste sportploeg van het jaar hebben we met het hockey-elftal ook gewonnen. Maar een prijs winnen in je eigen stad spreekt ook zeer zeker aan”. Op maandag 14 januari 2013 vindt het Haagse Sportgala 2012 plaats. Het AFAS Circustheater in Scheveningen vormt het decor voor dit feestelijke evenement. Tijdens deze avond worden de topsportprijzen uitgereikt aan de Haagse sportman, -vrouw, -ploeg, -coach en talent van het jaar. Daarnaast worden alle Haagse kampioenen, die minimaal een Nederlands Kampioenschap behaald hebben, gehuldigd.Voor meer informatie: www.denhaag.nl./sportgala.

Sportvrouw: Naomi van As en Merel de Blaey Werden tijdens de Olympische Spelen in Londen met het Nederlands team voor de tweede keer Olympisch kampioen. Van As speelt momenteel bij Laren en De Blaey speelt sinds dit seizoen bij Hockeyclub Den Bosch. Lisa Westerhof Werd in 1996 voor het eerst wereldkampioen in de Optimist-klasse. Sinds 1999 zit ze in de 470-klasse en in dat jaar won ze ook meteen het EK. Tijdens de Olympische Spelen in Londen won ze de bronzen medaille in de 470-klasse. Daarna stopte ze met zeilen. Katja Roose staat al jaren aan de top in het kitesurfen. Ze begon met kitesurfen in 2003 tijdens het Nationaal Kampioenschap (NK) en haalde meteen een tweede plaats. In 2011 werd Katja vanwege haar prestaties al gekozen tot Haags Sportvrouw van het jaar. Sportcoach: Sarina Wiegman-Glotzbach (ADO Den Haag) Troy Douglas (estafettetrainer atletiek) Paul van Ass (Nederlands heren hockey-elftal) Sporttalent: Sabine van Silfhout (hockey) Soraya de Visch Eibergen (badminton) Dominga Valdés (golfsurfen)

Sportploeg: Lisa Westerhof en Lobke Berkhout (zeilen) HYS The Hague (ijshockey) ADO Den Haag Vrouwen (voetbal)


15

varia<

Vrijdag 11 januari 2013 > Den Haag Centraal

Pathé Den Haag trekt 2 miljoen bezoekers Voor Pathé Den Haag was 2012 opnieuw een topjaar. De drie theaters Pathé Buitenhof, Pathé Spuimarkt en Pathé Scheveningen trokken samen 2.052.272 bezoekers, 25.000 meer dan in 2011. De afgelopen kerstvakantie alleen was al goed voor ruim honderdduizend bezoekers, vijftienduizend meer dan in 2011. Een hoogtepunt in 2012 was de opening in december van de IMAX-zaal in Pathé Spuimarkt met de Nederlandse

première van ‘The Hobbit: An Unexpected Journey’. De verrassing van 2012 was ‘Intouchables’. De Franse komedie overtrof in Pathé Buitenhof zelfs de bezoekersaantallen voor ‘Titanic’ en is er de best bezochte film aller tijden. De Top 5 van Pathé in Den Haag: 1.‘Skyfall’, 2. ‘Intouchables’, 3.‘The Dark Knight Rises’, 4.‘Ted’, 5.‘The Avengers’. De fraaie bezoekcijfers voor de bioscopen in Den Haag passen bij de

algehele cijfers voor het bioscoopconcern. Met 13.325.000 betalende bezoekers – tweehonderdduizend meer dan in 2011 – vestigde Pathé in 2012 opnieuw een record. Bijgedragen aan dit succes hebben de enorme populariteit van IMAX-films en de verdere groei van niet-filmvertoningen zoals opera-, concert- en balletregistraties. Pathé Scheveningen krijgt dit jaar een make-over, die voor de zomervakantie wordt afgerond.

VVD probeert krakersbolwerk De Vloek weer weg te krijgen De fractie van de VVD ergert zich al jaren groen en geel aan de aanwezigheid van het krakersbolwerk De Vloek aan de Hellingweg in Scheveningen. Het pand, eigendom van de gemeente, wordt gezien als een sta-in-de-weg voor de verdere ontwikkeling van dit stukje haven van Scheveningen. En de VVD en krakers? Dat wordt nooit iets. En dus grijpen de liberalen iedere gelegenheid met beide handen aan om te pogen De Vloek en haar bewoners er weg te krijgen. Door Jan van der Ven

Begin dit jaar trokken twee VVD’ers weer aan de bel. Dit keer nadat ze hoorden over uitgeprocedeerde asielzoekers die er onderdak gevonden hebben na de ontruiming op donderdag 13 december van het tentenkamp aan de Koekmap. De twee, fractievoorzitter Ibo Gülsen en fractielid Martin Wörsdörfer, grepen berichten over mogelijke brandonveiligheid aan om bij burgemeester Van Aartsen te pleiten voor maatregelen. De twee vonden dat de krakers afspraken met de gemeente hebben geschonden door asielzoekers in De Vloek gastvrijheid aan te bieden. Nota bene in een pand dat de brandweer eerder had aangemerkt als brandonveilig, stelden zij. VVD-raadslid Martin Wörsdörfer liet in een begeleidend persbericht optekenen: “De gemeente heeft eerder met de krakers afspraken gemaakt dat De Vloek alleen gebruikt mag worden als culturele broedplaats. Met het bieden van on-

derdak aan de uitgeprocedeerde asielzoekers hebben de krakers deze afspraak geschonden”. Nu de brandveiligheid onvoldoende op orde is moet de illegale bewoning van het pand daarom direct worden beëindigd, aldus de VVD. Schouders Eén van de bewoners van het pand is Peter Bos, medewerker van de Haagse Stadspartij. Hij haalt zijn schouders een beetje op over de meest recente opwinding in de liberale gelederen. “Het gaat nergens over, het pand is brandveilig”, stelt hij. Bos verwijst in dit verband naar een brief die burgemeester Van Aartsen op 22 december, dus enkele dagen voor de Kerst, naar de gebruikers van het pand aan de Hellingweg stuurde. Later werd de brief er nog eens persoonlijk overhandigd. De burgemeester schrijft onder meer dat het pand op voorspraak van de brandweer brandveilig kon worden verklaard. Dit nadat enkele aanpassingen op verzoek van de brandweer waren aangebracht, zoals het aanbrengen van brandmelders. Inmiddels is het aantal asielzoekers dat onderdak vond in De Vloek aardig uitgedund. Kort na de ontruiming van de Koekamp betrokken ongeveer twintig uitgeprocedeerde asielzoekers de grote muziekzaal achter restaurant Water en Brood, dat eveneens in De Vloek is gehuisvest. Nu verblijven er ongeveer tien asielzoekers. Bos: “Ontheemde asielzoekers klopten bij ons aan. We boden ze tijdelijk onderdak aan. Er was in Den Haag kennelijk op dat moment, vlak

voor de kerst, geen opvangruimte voor een groep van die omvang”. Brandgevaar Het wereldje van de hulpverleners in Den Haag raakte eind vorig jaar enigszins ontstemd over de opvang van de asielzoekers in De Vloek. De Stek (stichting Stad en Kerk) repte op haar website over mogelijk brandgevaar in De Vloek. De afdeling Den Haag van het Rode Kruis maakte zich in soortgelijke bewoordingen zorgen over mogelijk brandgevaar. Bos zegt daarover: “Het Rode Kruis belde de gemeente om iedereen daar opmerkzaam te maken op mogelijk brandgevaar”. Een woordvoeder van het Rode Kruis zegt. “We zijn op 21 december gaan kijken nadat we van een burger hoorden over mogelijk brandgevaar in het pand. We zagen dat het er onveilig was: de nooduitgang was gebarricadeerd, er hingen losse draden en er werd op bed gerookt. Daarover hebben we de gemeente een brief gestuurd”. Het lijkt wel, zegt Peter Bos achteraf, alsof de reguliere hulpverleners een nieuwkomer op hun werkterrein niet duldden. Directeur Ineke Bakker van de Stek nuanceert dat beeld. “We hebben het college van b en w per email vlak voor de Kerst laten weten dat hier sprake was van een urgent opvangprobleem. We vroegen het college een dreigende uitzetting van de asielzoekers uit het kraakpand op te schorten. Kerkelijke organisaties zijn niet in staat een groep van zo’n omvang op te vangen. Tja en dat is weer het gevolg van de bezuinigingen die ons worden opgelegd”.

stadsgroen

Het zijn net mensen

Tuinplanten zijn net mensen. Dat wist u natuurlijk. Misschien al vanaf het moment dat u kennis maakte met uw prachtige maar desalniettemin enorm stekelige buurvrouw, maar het kan ook zijn dat u nu denkt aan die voormalige collega: boomlang, maar liederlijk meewaaiend met elk zuchtje wind. Ieder mens lijkt op een bepaalde plant en hoe meer u daarop let, des te vaker u de stelling zult kunnen onderschrijven. Het draait in het bestaan voornamelijk om het zo lang mogelijk in leven zien te blijven. Planten zijn daartoe handig voorzien van verdedigingsmechanis-

Ieder mens lijkt op een bepaalde plant en hoe meer u daarop let, des te vaker u de stelling zult kunnen onderschrijven men als stekels, doornen, brandharen of giftige sappen. En het zijn de meest grondig gewapende exemplaren die de grootste schoonheid bezitten. Een topper is de Solanum pyracanthum wiens verschijning je heus de adem beneemt, tot je merkt dat de bladeren zowel aan de bovenkant als aan de onderzijde zijn voorzien van fel oranje stekels. Het is een pláátje; mits je haar maar niet aanraakt. Ook de Dianthus erinaceus is zo’n heimelijke feeks: van

een afstandje behept met een enorme aaibaarheidsfactor, maar o wee als je je hand op haar kussentjes legt: binnen no-time ben je met duizenden ministekeltjes doorboord. En de zalig ruikende planten dan? Die doen toch geen vlieg kwaad? Maar ook hier gaat onze stelling op. Het is allemaal verdediging: hoe meer odeur, des te gevaarlijker. Zo laat de geparfumeerde doornappel je zwetend hallucineren en geven de wijnruit, lelietje-van-dalen, lathyrus, nicotiana en de lieflijk ogende oleander je beangstigende wanen. Ook huis-, tuin- en keukenplanten als liguster, kardinaalsmuts, brem, hulst, taxus en goudenregen zijn giftig. Net als de bolderik, wolfskers, vingerhoedskruid, sneeuwklokje en hyacint: allemaal hartstikke giftig. Hoe verfijnder het aroma, des te gevaarlijker. De meest boosaardige soorten zijn echter minder rechtstreeks. Je hebt ze eerst niet door, hun sluipend werkende venijn manifesteert zich pas uren later. Pas als jij weer hoog en droog thuis op de bank zit beginnen je ogen te tranen, je gezicht zwelt onmetelijk op en je bloeddruk stijgt tot onmetelijke waarden. Hoed je voor deze irriterende soorten, want ze hebben brave namen als zoethout, pastinaak, engelwortel, klimop en Narcissus. Kijkt u goed om u heen deze week? En laat u mij weten of u zich kunt vinden in de stelling? Planten, het zijn net mensen. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

medisch

Gezond 2013

Willen we 2013 gezond van lijf en leden doorkomen, dan zullen we goed op onszelf moeten passen en goed voor onszelf moeten zorgen, ook financieel. Dat betekent natuurlijk gezond eten en drinken, bewegen en genieten van de dagen die we hebben, want het leven is kort en er gebeuren altijd onverwachte dingen. Tussen kerst en oud en nieuw hadden we een familiediner. We leven nog allemaal. Hopelijk zitten we er volgend jaar weer met zijn allen. Dit jaar zullen we financieel (en

Een aantal onderdelen wordt maar beperkt vergoed, zoals bijvoorbeeld de fysiotherapie. Dat is jammer, want we willen zo graag dat iedereen meer beweegt.

ik verwacht de volgende jaren nog meer) flink zelf in onze gezondheid moeten investeren. Zoals bekend gaat het eigen risico omhoog naar 350 euro. Dit betekent per volwassene van 18 jaar en ouder 30 euro per maand. Geen klein bedrag. Reden om dit nu alvast opzij te leggen. Vanuit de gemeente wordt een zorgverzekering aangeboden voor de lagere inkomens. Het premiebedrag ligt rond de 140 euro per maand, er hoeft geen eigen risico betaald te worden, maar als ik de voorwaarden lees, dan denk ik dat er toch wat haken en ogen aanzitten.

Naast de eigen bijdrage is er ook weer een aantal medicijnen dat niet meer vergoed wordt, onder meer paracetamol met codeïne. Van de apotheek heb ik net begrepen dat als je deze drie keer per dag wilt slikken gedurende 3 maanden dat dan 22 euro kost. Overigens denk ik dat het beter is om ze helemaal niet te slikken. Paracetamol is slecht voor de lever en de nierfunctie. Ook de rollator zit niet meer in het pakket. Ze zijn overal verkrijgbaar van de doe het zelf- tot aan de thuiszorgwinkel. Gelukkig is de eigen bijdrage voor de geestelijke gezondheid weer geschrapt. Tot slot zou het mooi zijn als we dit jaar niet meer onnodig naar de huis-

artsenposten gaan of naar de eerste hulp. Iets of wat gechargeerd gezegd, kost een consult voor een simpele verkoudheid bij mij op het spreekuur 9 euro, op de huisartsenpost 90 euro en op de eerste hulp minimaal 190 euro. Als we deze kosten terug zouden kunnen dringen, dan zou dat een forse besparing zijn. Mogelijk gaat dan de premie of het eigen risico weer omlaag. De Haagse ziekenhuizen en de

Ook de rollator zit niet meer in het pakket. Ze zijn overal verkrijgbaar van de doe het zelf- tot aan de thuiszorgwinkel

‘smash’ (de Haagse huisartsenpost heet zo) hebben afgesproken om de zogenaamde zelfverwijzers die op de eerste hulp komen en wat niet echte eerste hulp lijkt te zijn door te verwijzen naar de huisartsenpost. Dit betekent als u zich met bijvoorbeeld een klacht als hoesten meldt op de eerste hulp, u zult worden doorgeschoven naar de huisartsenpost. Dit om de kosten, maar ook de doorstroming op de eerste hulp te bevorderen. Overigens is het bijna altijd mogelijk om met een klacht als hoesten te wachten tot uw eigen huisarts weer spreekuur heeft. Ik wens u een gezond 2013!

Emilie Bolsius Huisarts


16>society

Den Haag Centraal > Vrijdag 11 januari 2013

vilan, renate & de residentie

Het fijnste was dat we niet meer hoefden te dokken Van alle opwindende nieuwjaarsrecepties waarvoor Hagenaars met gevoel voor humor ons ook dit jaar weer durfden uit te nodigen, kozen wij die van de Haagse Kamer van Koophandel. Met als voornaamste doel: iets in natura terugzien van al het geld dat wij als kleine zelfstandigen jarenlang hebben betaald voor onze inschrijving en waarvoor wij niets anders terugkregen dan dat onze gegevens in handen kwamen van bedrijven die ons, bij voorkeur als we tegen een deadline zaten, lastig vielen met allerlei flauwekul. Maar ja, als je hetgeen je in bijna twintig jaar tijd aan bijdrages aan de Kamer van Koophandel hebt betaald, wilt wegdrinken en wegeten op één avond, moet je hard werken. Heel hard werken. De receptie werd gewoon gehouden in het pand aan de Koningskade, een hele opluchting, want we worstelen nu nog met het trauma dat wij opliepen tijdens de receptie in het ADO Den Haag Stadion een paar jaar terug. Een dergelijke robuuste ambiance zijn wij niet gewend. En ook de hoeveelheid worsten en ballen gehakt die daar werden geserveerd, ervoeren wij als schokkend. Dit jaar hadden de worsten en ballen gelukkig een beschavingsproces doorgemaakt en waren zij getransformeerd tot kleine tomatensoepjes, bruschette en gegrilde tonijn. Maar snel door naar de nieuwjaarsspeech waarin de voorzitter uitlegde dat de Kamer van Koophandel in ‘een zeer ingewikkeld transitieproces’ zit, maar dat ‘tijdens de verbouwing de verkoop gewoon doorgaat’. Ook bleek er sprake van extra bezuinigingen, maar ‘de kwaliteit van de dienstverlening’ zou gewoon overeind blijven. Dat was fijn om te weten. Maar nog fijner was de bevestiging dat de jaarlijkse bijdrage met ingang van dit jaar is opgeheven omdat het ministerie van economische zaken de tent voortaan financiert. Wij hadden dat al via de media vernomen, maar wij hadden het nog niet durven geloven. Maar nu wisten we het zeker! De rest van de avond verkeerden wij dus in een jubelstemming en deden enthousiast mee met de krasloterij waarbij mooie prijzen vielen te winnen. Zoals duizend gratis adressen uit het Handelsregister, een fietsslot, of een lunch met de directeur van de Kamer van Koophandel! Wij hadden stilletjes gehoopt het ‘1-op-1 adviesgesprek over een onderwerp naar keuze’ te winnen, zodat wij het eindelijk eens konden worden over de psychische problemen van onze cavia, want daar wil gek genoeg nou nooit eens iemand serieus naar luisteren. Maar we vielen niet in de prijzen. Dus luisterden we maar beleefd glimlachend naar een accountant die uitlegde dat hij heel leuk werk had en vingen onze Rotterdamse fotograaf zo goed mogelijk op. “Ik zeg niet tegen alle hapjes ja”, vertelde die, “anders denken de mensen: daar heb je die kanende fotograaf weer die thuis niets krijgt”. We kwamen boeiende mensen tegen, zoals oud-politicus en Haagse ereburger Johan Chandoe, die vertelde nog steeds actief te zijn en de flamboyante hoedenmaakster Henriëtte Dijkinga – ook nog steeds actief! We lieten ons meteen uitnodigen voor haar volgende show – helaas in Amstelveen, dus een gedetailleerd verslag op deze pagina is u niet gegund.

Gezellig hoor, zo samen een sigaretje roken in het stikhok. > Foto’s Otto Snoek

Hele ongedwongen bedoening daar bij de Kamer van Koophandel.

Om goed duidelijk te maken dat het een nieuwjaarsborrel was, hadden ze de kerstboom al vast naar buiten geduveld.

“Het fijnste is natuurlijk dat we niet meer hoeven te dokken”, riepen we voordat we vertrokken nog even naar directeur voorlichting Sjaak van der Werf. “Dat is uiterlijke schijn!”, riep hij ons na. “Het ministerie moet dat geld toch ook ergens vandaan halen?”

Maar wij luisterden al niet meer. Renate van der Zee Vorige week is abusievelijk de naam van de fotograaf weggevallen. De foto's waren van Mylène Siegers.

Geen worsten en ballen, maar gegrilde tonijn. De KvK gaat op chic!


dhc-296  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you