Page 1

}<(l(tp$=adbcae<

Een échte Haagse krant Actueel Bewoners maken alternatief voor Ockenburg

Vrijdag 26 oktober 2012

jaargang 6 nummer 285

Economie Topkoks cateren via HOF

Actueel Norder wil woningen in kantoren

5

3

€ 1,75

9

Scheuren in de Boulevard

Nog voor de hele klus is geklaard, begint de nieuwe boulevard al tekenen van verval te tonen. In het net opgeleverde gedeelte van de boulevard zijn tal van stenen gescheurd. Ook beginnen de lichtblauwe prullenbakken roestplekken te vertonen. CDA-raadslid Cees Pluijmgraaff, oud-voorzitter van de Vereniging van Strandtentexploitanten, noemt de situatie ‘echt dramatisch’. Hij vreest dat door de komende winter de situatie nog zal verslechteren. Hij heeft het college van burgemeester en wethouders gevraagd snel maatregelen te nemen. De Boulevard is de afgelopen jaren flink op de schop genomen om de veiligheid te verbeteren en tegelijk de aantrekkingskracht te vergroten. Aan het laatste deel van de omvangrijke opknapbeurt wordt nog gewerkt. Voor volgende zomer moet de hele klus geklaard zijn.> Foto: C&R

Ingezonden mededeling

zo 4 november

Elmo is Jarig (Sesamstraat) Lucent Danstheater

za 3 november

zo 11 november

John Mark Ainsley & Roger Vignoles

Out of Africa Safari through Magical Kenya

Nieuwe Kerk

Lucent Danstheater

Cultuur aan het

Spuiplein www.ldt.nl / www.philipszaal.nl / 070 88 00 333


2>varia

© Teun Berserik

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

Ingezonden mededeling

Speciaal voor de lezers van Den Haag Centraal

King Lear met gratis inleiding en nagesprek met regisseur en acteurs Onder anderen Mark Rietman, Jules Croiset en Daan Schuurmans spelen het ultieme stuk van de allergrootste toneelschrijver William Shakespeare. Rietman is de oude koning die de wijsheid niet op kan brengen naar zijn liefste kind te luisteren en die zijn macht vervolgens misbruikt om haar leven te ruïneren. ‘De tekst, een geactualiseerde versie van de vertaling van Evert Straat uit 1969, is meeslepend, royaal en romig. Schitterende zinnen klinken op (...). De virtuoze, zeer dynamisch spelende Rietman draagt deze voorstelling.’ (NRC)

Woensdag 7 t/m zaterdag 10 november 19.00 uur in de Grote Zaal van de Koninklijke Schouwburg (Inleiding om 18.15 uur) Meer informatie op www.ks.nl Kaarten met korting bestellen kan via ks.nl (selecteer prijstype Lezersactie Den Haag Centraal) of via 0900-3456789 (10 cpm) o.v.v. Den Haag Centraal.

Den Haag entraal


3

actueel<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Bewoners komen met alternatieven voor Ockenburgh De Haagse architect Leon Thier heeft een alternatief plan gemaakt voor het hotel annex congrescentrum dat projectontwikkelaar Nova Vastgoedontwikkeling op het historische (1650) landgoed Ockenburg wil bouwen. De bewoners kunnen zich vinden in het ontwerp van Thier. ‘Voor ons plan hoeft niet één boom te worden omgehakt’, aldus de architect. Door Casper Postmaa

Hans Jung, directeur van Nova Vastgoedontwikkeling, had vorige week overleg over het plan met vertegenwoordigers van bewoners, de gemeente en Thier. Hij reageert vooralsnog terughoudend op de plannen van de bewoners. “Het ontwerp dat onze architect heeft gemaakt is ontstaan door de eisen die toen aan ons zijn gesteld. Om een voorbeeld te geven, Monumentenzorg wilde juist dat het landhuis en de nieuwbouw los van elkaar kwamen te liggen. Bij de bewoners zitten ze aan elkaar vast. Wij staan er heel open in, maar we willen niet in een situatie terechtkomen dat we weer een rondje langs alle instanties moeten maken. Dus op het moment zeggen we niets toe. Als de plannen anders worden, ik zeg met na-

druk als, dan moet dat wel worden gecompenseerd”. Waarmee de projectontwikkelaar suggereert dat hij bij ingrijpende veranderingen een lagere grondprijs wil betalen. Tegen het aanvankelijke plan van Nova is, ook binnen de gemeentelijke Commissie Loosduinen, grote weerstand gerezen omdat dit het monumentale park te zeer zou aantasten. De ingreep zou in strijd zijn met de beschermende regels die de EU in ‘Natura 2000’ heeft vastgelegd. Ook vreest men voor een gevaarlijke verkeerssituatie omdat in het ontwerp van het Amsterdamse S2 Architecten het laden en lossen over het fietspad gaat dat langs het landhuis loopt.

De visie van Leon Thier met achter het landhuis de nieuwbouw als gesloten carré. Hier is alleen de bouwmassa aangegeven en nog niet de architectuur.>Foto: Studio Leon Thier architecten

Opknapbeurt Om de nieuwbouw mogelijk te maken, stuurt de gemeente aan op herziening van het bestemmingsplan. Dat voorziet ook in een opknapbeurt van het park en herstel van het landhuis. In het eerste schetsontwerp dat Nova presenteerde was er bebouwing tegen het landhuis gezet met daarnaast een grote parkeerplaats en daar weer achter een langgerekt bouwblok van zestien meter hoog, vijftien meter diep en tachtig lang. Omwonenden reageerden geschokt. “Het hotel is massaal en de architectuur harmoni-

eert niet met de omgeving. Het is kolossaal, je zou het zo langs de A4 kunnen zetten. Het is totaal niet in verhouding met het historische landhuis”, aldus Ineke Weijs, voorzitter van het wijkberaad ‘Kom Loosduinen’. Architect Leon Thier die achter het park woont (‘Ik zie het als mijn achtertuin’) tekende als reactie een plan dat voldoet aan de eisen van de bewoners: “Volume en vloeroppervlak zijn even groot als het Nova-plan, maar de nieuwbouw is niet hoger dan de dakrand van het landhuis”. Thier heeft de nieuwbouw voor het hotel ondergebracht in

Wethouder zoekt geld in buitenland

Woningnood neemt toe Het inwonertal van Den Haag groeit sneller dan verwacht, terwijl de bouw van het aantal woningen achterblijft. Dat blijkt uit de evaluatie van de structuurvisie uit 2005. Wethouder Marnix Norder (PvdA, Stadsontwikkeling) probeert met hulp van buitenlandse investeerders de groei van het aantal woningen weer op orde te krijgen.

Norder stelt dit in zijn evaluatie van de structuurvisie uit 2005. Destijds heeft de raad gevraagd die visie in 2012 te evalueren. Nu blijkt dat het aantal inwoners van 505.000 al op het destijds verwachte niveau van 2020 zit, terwijl het aantal extra woningen rond de 11.000 telt, ongeveer eenderde van de toen verwachte 30.000. De wethouder probeert het tij te keren door te spreken met private en publieke partijen in Duitsland en Groot-Brittannië. “Dat moet wel, want het geld van Nederlandse pensioenfondsen verdwijnt veelal naar het buitenland. Het zou mooi zijn als er regels kwamen om dat in te perken. Verder zie je dat projectontwikkelaars tegenwoordig een kostbare overbodige stap zijn geworden, we doen nu vooral zaken met financiers en corporaties”,

aldus Norder Zo komt er in de Laakhavens West een studentenflat tegenover de Gamma, een kopie van het pand dat daar staat. “Woningcorporatie Arcade gaat dat bouwen. Daarachter staat nu een kantoorpand leeg en daar komen studentenwoningen in, de eigenaar heeft toestemming gevraagd en gekregen voor de verbouwing en op het braakliggende stuk naast het gebouw van Den Haag FM komen woningen en bedrijfsruimtes in particulier opdrachtgeverschap. Die kavels waren meteen verkocht”, aldus de wethouder. Opgeknipt Volgens Norder zie je overal in de stad de gevolgen van de structuurvisie. “Niet alles is gerealiseerd zoals we toen dachten. Sommige projecten zijn opgeknipt en gaan nu stukje voor stukje. Het voordeel van de structuurvisie is dat je investeerders zekerheid geeft, want dat een project er komt, staat vast. Een voorbeeld is de aanpak van Kijkduin, door de crisis is dat op de lange baan geschoven en pakken we eerst Scheveningen aan, maar investeerders weten dat de herstructurering van Kijkduin nog volg t”. Uit de evaluatie van de structuurvisie

‘Wereldstad aan zee’ blijkt verder dat het gericht zijn op de zee en de internationale organisaties werkt. “De investeringen maken het aantrekkelijker voor buitenlanders om hier te komen. En elke expat levert ook weer een baan op. Bij Europol zouden eerst vijftien mensen gaan werken, nu zitten er ongeveer vijfhonderd. Wat ze doen, weet ik niet, maar ze wonen hier en zorgen dat andere Hagenaars een baan hebben, bijvoorbeeld in de schildersbranche of de horeca”. De structuurvisie ging ook uit van de bouw van meer woningen voor hogere inkomens. Ook dat is voor elkaar gekomen. De evaluatie laat vooral een juichverhaal horen over hoe goed het is dat Den Haag heeft gekozen voor het profiel van een internationale stad van vrede en recht, omdat dat veel internationale instellingen heeft aangetrokken met de bijbehorende instellingen. Ook het binnenstedelijk bouwen heeft tot goede resultaten geleid, het Beatrixkwartier en centrum doen het relatief goed. In Zuid West blijft de verwachte ontwikkeling achter. Volgens Norder ligt dat vooral aan het wegvallen van een van de grootste investeerders in het gebied Vestia en aan de kredietcrisis.

een gebouw dat vergelijkbaar is met de gesloten carré van een Limburgse boerderij. “Er komt een overgang van het landhuis naar de nieuwbouw. Ik heb een vorm gekozen die past bij een historische omgeving als deze. Kloosters en abdijen en oude hofstedes hadden vaak een dergelijke opzet”. De architect heeft de parkeerplaats, waartegen ook veel verzet is, weggewerkt onder de nieuwbouw. Hij heeft daarbij gebruikgemaakt van het hoogteverschil in het park. “Het landhuis ligt op een terp van tweeënhalve meter hoog, de nieuwbouw houdt die

hoogte aan. Daaronder komen de auto’s de staan. In feite staan ze op het maaiveld, maar je ziet ze niet door het talud dat er omheen ligt. Ons hotel steekt drie lagen boven de terp uit, terwijl het bouwblok van Nova nog een etage hoger is. Maar omdat zij niets met het hoogteverschil hebben gedaan, ervaar je het als een gebouw van vijf verdiepingen”. Thier beklemtoont, dat zijn ontwerp nog steeds niet ideaal is. “Ik vind het nog steeds veel, maar als gemeente en ontwikkelaar dit willen doorzetten, dan gaan wij akkoord met deze oplossing”.

Norder wil meer woningen in leegstaande kantoren Den Haag wil volgend jaar 50.000m2 kantoorruimte omzetten in een andere bestemming. Dat kan volgens het college van burgemeester en wethouders 10.000 woningen opleveren. Dit jaar is al ruim 30.000m2 kantoorruimte veranderd van bestemming, bijvoorbeeld naar woningen, hotels en bedrijfsverzamelgebouwen. Door Elske Koopman

Dit staat in de voortgangsrapportage transformatie kantoren van de wethouders Marnix Norder (PvdA, Stadsontwikkeling) en Henk Kool (PvdA, Economie) die deze week is verstuurd aan de gemeenteraad. Den Haag telt in totaal zo’n 4,3 miljoen vierkante meter kantoorruimte. Onder meer door de inkrimping bij de rijksoverheid, de vergrijzing en het nieuwe werken staat 13 procent daarvan leeg. De gemeente is in enkele gevallen eigenaar, maar wil een actieve rol spelen in het tegengaan van de leegstand. In Den Haag is de leegstand van kantoren nog relatief laag in vergelijking met andere grote steden. De gemeente kondigde vorig jaar in de

kantorenstrategie Den Haag 2010-2030 aan dat veel nieuwbouw van kantoren wordt geschrapt en dat voor kantoorruimte die niet meer interessant is voor marktpartijen een andere bestemming wordt gezocht. In 2011 is er voor 13.780m2 aan kantoorruimte getransformeerd en dit jaar gaat het om 30.000m2. Meestal komen er praktijkruimtes, kinderopvang, horeca/hotels of bedrijfsverzamelgebouwen in de kantoorpanden van weleer. De komende jaren ligt het accent meer op woningen voor starters, studenten, expats en volwassenen van wie de kinderen het huis uit zijn. De gemeente heeft twee medewerkers die actief zijn als kantorenloodsen om marktpartijen te helpen bij de herbestemming van leegstaande kantoren. De kantorenloodsen hebben een breed netwerk in de vastgoedwereld en weten wat er leeft en speelt. De afgelopen jaren zijn er mede op initiatief van de kantorenloodsen verschillende projecten gestart. Zoals Eisenhowerlaan 142-150 (196 studenteneenheden), Zeestraat 5-11 (Hiltonhotel), Conradkade 56/57 (16 wooneenheden) en de Badhuisweg 165/167 (28 zorg/woonappartementen).

Ingezonden mededeling

NU

€ 899 Xelos 32

Loewe’s instapmodel. Zo goed kan een televisie gebouwd zijn. Xelos led Smart-tv, met Full-HD-LCD E-led backlight 100Hz-technologie biedt u een briljante beeldkwaliteit en hogeresolutiebeelden. De Loewe Xelos led is niet eender welke televisie maar een eersteklasmodel in design en kwaliteit. Koop hem dus ook niet eender waar. Laat u liever uitvoerig en vakkundig adviseren – bij uw Loewe-vakhandelaar. Meer info op www.loewe.nl. Xelos 32 (81 cm) zilver of zwart: Xelos 40 (101 cm) zilver of zwart: Xelos 46 (116 cm) zilver of zwart:

Audio/video centers

€ 999 – nu € 100 prijsvoordeel € 1.399 – nu € 100 prijsvoordeel € 1.799 – nu € 100 prijsvoordeel

Theresiastraat 151-157 Appelstraat 133-143-145 Van Hoytemastraat 36

= € 899 incl. 3 jaar garantie. = € 1.299 incl. 3 jaar garantie. = € 1.699 incl. 3 jaar garantie.

| 2593 AG Den Haag | 2564 ED Den Haag | 2596 ER Den-Haag -

Tel. 070-347 42 59 / 070-322 22 73 Tel. 070-368 47 10 / 070-368 49 22 Tel. 070-3240809

www.praalder.nl


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

stadsmens

‘Stembevrijder wil mensen laten worden wie zij zijn’ ‘Klank geven aan wat je op dat moment van binnen voelt’. Het is een zin die geregeld zal terugkeren in het gesprek met Conny van Leeuwen en Joyce Weber. Zij noemen zichzelf Stembevrijders en leiden mensen, via zang of klanken, naar wat er op dat ogenblik aan emoties in hen leeft. “Met als uiteindelijk doel dat je wordt wie je bent en niet wat een ander van je verwacht”, zeggen ze. “Maar dat is een heel proces. Iemand die bij ons bijvoorbeeld één dag stembevrijding doet, proeft eraan. Wij hopen vervolgens dat hij of zij een start maakt om verder te gaan, bij voorkeur via stembevrijding; daar hoef je niet bij te praten. Het kan natuurlijk ook met therapie. Maar via je stem uitkomen bij jezelf is een prachtig proces; het voegt veel toe aan je leven. Toch is het een ingang die nog niet vaak wordt benut”. Joyce Weber en Conny van Leeuwen zijn opgeleid tot Stembevrijders door de Amsterdammer Jan Kortie. Hij ontwikkelde de methode, die hij ‘van binnen naar buiten zingen’ noemt, en schreef er een boek over. Sinds jaren leidt hij in de hoofdstad druk bezochte mantra-avonden. Onder de titel het ‘Haagse lied van de Ziel’ doet Kortie dat op 12 december ’s avonds voor de derde keer in Den Haag.

Joyce Weber (links) en Conny van Leeuwen. >Foto Nelleke Mineur

De locatie is de Vredeskapel in de Malakkastraat. Op diezelfde plek zal hij overdag, samen met zijn vroegere pupillen, bezig zijn met stembevrijden. De twee kijken ernaar uit. Jan Kortie betekent

veel voor hen. Conny van Leeuwen: “Hij is zeer scherp en luistert heel goed. Als hij iets hoort, weet hij vrijwel onmiddellijk waarover het gaat, terwijl jij dat vaak zelf nog niet weet. Jan Kortie is een vrolijke,

energiegevende man die graag wil doorgeven aan anderen. Hij heeft ons geleerd om dat ook te doen”. Joyce Weber: “Hij heeft me gefaciliteerd om mijn eigen geluid te vinden en door hem ben ik ook als kunstenaar uit de kast gekomen. Ik schilder nu en exposeer. Door oude pijn was ik daar eerder niet toe in staat. Mijn vader is 25 jaar geleden overleden. Zonder dat ik het wist was ik voortdurend in de rouw. Ik heb het nu verwerkt en dat is een heel wezenlijke verandering”. Een van de workshops die zij geven, gaat over rouwverwerking. Sinds enige tijd bezoeken beiden eens in de twee weken het verzorgingshuis Aelbrecht van Beijerenhuis. Daar wonen ouderen tussen de 85 en 101 jaar die vergeetachtig zijn of dementeren. “We laten woorden en verhalen uit de ouderen zelf komen en maken er liedjes van”. Nadrukkelijk: “We zingen dus niet voor ze, maar zorgen dat ze vanuit zichzelf zingen”. En: “In verzorgings- en verpleeghuizen is het de gewoonte dat bewoners bij hun achternaam worden genoemd. Zij horen nooit meer hun voornaam. Daarom zingen wij die en verzinnen ook oefeningen, zoals elkaar complimentjes geven. Daar zingen wij liedjes bij, die zij nazingen. Je merkt dan dat de ouderen

Ingezonden mededeling

straVinsKy en DeBussy Vr 7 december 20.15 uur Za 8 december 20.15 uur De Franse maestro François-Xavier roth debuteert voor het residentie Orkest met een concert dat in het teken staat van de Ballets russes, het vermaarde dansgezelschap uit het begin van de twintigste eeuw. François­Xavier roth dirigent stravinsky scherzo fantastique Debussy Prélude à l’après-midi d’un faune Debussy Jeux stravinsky Petroesjka (1947) 1e rang € 38,- | 2e rang € 32,50 | 3e rang € 20,- | < 27 jaar € 10,-

Kerst met het Weihnachts­ oratorium Vr 21 december 20.15 uur Zo 23 december 14.15 uur Begin de kerstdagen met Bachs onovertroffen Weihnachtsoratorium. Bruno Weil dirigent miriam allan sopraan maarten engeltjes countertenor marcel Beekman tenor Konstantin Wolff bas residentie Bachkoor Bach Weihnachtsoratorium: deel 1 ‘Jauchzet, frohlocket’ Bach Weihnachtsoratorium: deel 2 ‘Und es waren hirten’ haydn symfonie nr. 30 ‘Alleluja’ Bach Weihnachtsoratorium: deel 3 ‘herrscher des himmels’ 1e rang € 38,- | 2e rang € 32,50 | 3e rang € 20,- | < 27 jaar € 10,-

Alle concerten vinden plaats in de Dr Anton Philipszaal, Den haag. Kaarten Bestellen: t 070 88 00 333 of residentieorkest.nl

gaan kijken naar wie er naast hen zit; zij maken contact”. Schroom Intussen hebben beiden ook plannen voor mensen die thuis wonen en een zorgabonnement hebben. Joyce: “Verzorgenden hebben vaak weinig tijd voor iemand, maar je kunt altijd wel een liedje zingen als je aan het werk bent. Wij hebben subsidie aangevraagd bij Fonds 1818 om een instructiefilmpje te maken om verzorgenden hierin op te leiden. Maar er is veel schroom, hebben we gemerkt; er is nog veel te overwinnen”. De twee zijn gewend dat sommige mensen aarzelend kunnen reageren. Dat ervaren zij ook op de mantra-avonden die zij elke laatste vrijdag van de maand organiseren. Conny: “Een mevrouw, die zelfs nog nooit van mantra’s had gehoord, kreeg in het begin de slappe lach. Later vertelde ze me dat zij die nacht zo heerlijk had geslapen en dat ze van plan is vaker te komen”. Joke Korving Jan Kortie is op 12 december in de Vredeskapel. Meer informatie: www.dehaagsestembevrijders.nl


5

actueel<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Onderzoek milieu-gezondheidsdeskundige wijst uit:

Veerkade iets gezonder Bewoners van de Stille Veerkade in Den Haag zijn er sinds de invoering van het Verkeerscirculatieplan beter aan toe. Bij kinderen en volwassenen werd in 2010 een significante verbetering van de longfunctie ten opzichte van 2008 geconstateerd. Dit stelt Hanna Boogaard in het onderzoek dat zij met de afdeling IRAS (Institute for Risk Assessment Sciences) van de Universiteit Utrecht heeft gedaan naar de effecten van verkeersmaatregelen op de gezondheid van bewoners. Milieu-gezondheidsdeskundige Boogaard is deze week gepromoveerd op dit onderzoek. De studie richtte zich niet uitsluitend op de Stille Veerkade – de verkeersader die lange tijd bekend stond als de meest vervuilde straat van Nederland –, maar werd uitgevoerd in en rond vijf Nederlandse steden (Amsterdam, Den Haag, ’s-Hertogenbosch, Tilburg en Utrecht). Het doel van het onderzoek

was om na te gaan of lokale verkeersmaatregelen in een drukke straat de luchtkwaliteit en de gezondheid van omwonenden zou verbeteren. Bij de start van het onderzoek in 2008 was de verwachting dat in al die straten lokale verkeersmaatregelen zouden worden genomen. Het onderzoek was dan ook opgezet om aldaar veranderingen in de luchtkwaliteit van 1 6g/ m3 of meer te kunnen aantonen.

Milieuzone Metingen van verkeersgerelateerde luchtverontreiniging en gezondheid zijn uitgevoerd vóór (2008) en twee jaar ná de invoering van een milieuzone (2010). Er zijn luchtmetingen verricht langs acht drukke straten, zes rustige straten in de stad en vier rustige straten in gemeenten in de omgeving van de steden. De vier rustige straten buiten de stad waren geselecteerd als controlelocaties en worden

niet beïnvloed door de onderzochte maatregelen. De luchtkwaliteit in 2010 was overal iets verbeterd ten opzichte van 2008. Gemiddeld was er in de drukke straten in de milieuzone geen extra verbetering in verkeersgerelateerde luchtkwaliteit gemeten (roet, NOx en NO2) ten opzichte van de rustige straten in en rondom de steden. Op de Stille Veerkade – waar naast de milieuzone voor vrachtwagens ook het overige verkeer flink was afgenomen – waren vooral roet, NOx - en NO2 -concentraties meer gedaald (resp. 41, 36 en 25%) dan op de rustige controlelocatie buiten de stad (resp. 22, 14 en 7%). Vooral in deze straat was de longfunctie van omwonenden verbeterd met 3-5% in twee jaar tijd. Rookverbod Hanna Boogaard vindt dat “een flinke verbetering in longfunctie, te vergelij-

ken met de gezondheidswinst die behaald is door het invoeren van het rookverbod in cafés en restaurants door een verlaging van het aantal mensen dat passief meerookt”. Naast de objectieve metingen kregen de bewoners van de Amsterdamse Veerkade ook vragenformulieren in te vullen. Daaruit bleek dat men ook minder klachten als hoesten had. In hoeverre de uitstoot van de auto’s zich nu heeft verplaatst naar elders en de omstandigheden aldaar zijn verslechterd, geeft het onderzoek niet aan. “Het ging ons erom of verkeersmaatregelen tot verbetering van de luchtkwaliteit zijn terug te zien in de gezondheid van mensen. Dat hebben we heel lokaal bekeken. Als je dan vervolgens gaat praten over het verdelen van de pijn, dus dat het overal elders een beetje slechter wordt, dan sta je meer voor een ethische vraag”, aldus Hanna Boogaard.

De Actiegroep ‘Laat de Laan de Laan!’ is een ludieke actie begonnen: zo’n driehonderd bewoners aan de Laan van Meerdervoort bieden zogenaamd hun huizen te koop aan om zo de kap van bomen te voorkomen. ‘Op posters die achter de ramen hangen staat groot: ‘Te Koop’. Onderaan de poster staat het telefoonnummer van het secretariaat van de wethouder Peter Smit (VVD, verkeer). Smit wil de verkeersveiligheid verbeteren door fietspaden aan te leggen. Ook moet volgens de wethouder de parkeerdruk in de Vruchtenbuurt worden verminderd. Bewoners zijn faliekant tegen de komst van nieuwe parkeervakken omdat die niet meer nodig zouden zijn na de invoering van het betaald parkeren.

Petitie tegen Spuiforum

ING-bankiers waarschuwden Vestia vergeefs De top van woningbouwcorporatie Vestia is al in de zomer van 2009 bij herhaling door ING gewaarschuwd dat zij te grote risico’s nam met de speculatie in derivaten. Dat onthulde woensdag Het Financieele Dagblad. De krant baseert zich op correspondentie tussen ING-bankiers en de in februari vertrokken Vestiabestuursvoorzitter Erik Staal. Volgens het FD bieden deze brieven aan gedupeerden een basis om de voormalige Vestia-top aansprakelijk te stellen voor geleden schade. De bankiers van ING, de directeur instellingen en de directeur collateral management, maakten zich in de periode juni - augustus 2009 niet alleen zorgen over de omvang van de derivatenportefeuille (op dat moment 5,3 miljard euro), maar ook om het soort derivaten en de complexheid van de contracten. De correspondentie leidde tot een fikse aanvaring tussen Erik Staal en de ING en uiteindelijk werd de zakelijke relatie zelfs geheel verbroken. Eerder, aldus de berichtgeving in het FD, waren ABN AMRO en Rabobank al gestopt met het verkopen van derivaten aan Vestia. Staal ging vervolgens gewoon verder met zijn handel, maar nu bij Deutsche Bank en Fortis. Toen ABN AMRO en Fortis in april 2010 juridisch samensmolten, stopte ook Fortis ermee. Bij Deutsche Bank behoorde Vestia tot de beste Europese klanten. De derivatenportefeuille groeide binnen de kortste keren uit tot 1 17,1 miljard en bedroeg eind 2011 zelfs 23 miljard. Het FD werpt de vraag op in hoeverre Staal solistisch handelde of dat de raad van commissarissen over de brieven van ING is ingelicht.

Huizen te koop uit protest

Werkgroep Dooievaar is een petitie gestart tegen de sloop van de slechts 25 jaar oude cultuurgebouwen en de bouw van het Spuiforum van Neutelings Riedijk Architecten. Voor het Spuiforum moet de Dr Anton Philipszaal van Van Mourik Vermeulen en het Lucent Danstheater van OMA wijken, waarin verschillende culturele instellingen worden gevestigd. De werkgroep Dooievaar vindt het project van 180 miljoen euro te duur in een tijd waarin er moet worden bezuinigd op de cultuursector. Dooievaar is begin jaren 70 opgericht door architectuurstudenten en verzette zich sindsdien al diverse malen tegen bouwplannen van de gemeente. Afgelopen weken spraken architecten Richard Meier, Herman Hertzberger en Peter Drijver zich al uit tegen de bouw van het Spuiforum. De architecten hebben kritiek op de nieuwe stedenbouwkundige situatie die ontstaat met het Spuiforum direct tegenover de Nieuwe Kerk.

Pathé opent IMAX-zaal

Den Haag Centraal verhuist naar Plaats De mannen van Buitenreclame @signs zijn al druk in de weer met de naam op de gevel, de grote zwarte letter C zal straks ook driedimensionaal uitspringen. Deze dagen verhuist weekkrant Den Haag Centraal van de Korte Poten naar de Plaats. Na ruim vijf jaar gevestigd te zijn geweest op een kantoorverdieping boven Halfords, wordt de krant nu zichtbaar op straatniveau op één van de fraaiste locaties van Den Haag. De doorstart van de krant maakte versneld een nieuw, aantrekkelijker huurcontract mogelijk op de onder druk staande vastgoedmarkt. Als gevolg van de verhuizing kan de telefonische bereikbaarheid van Den Haag Centraal tijdelijk moeilijk zijn. E-mailen (redactie@denhaagcentraal.net, advertentie@denhaagcentraal.net en info@denhaagcentraal.net) geniet de voorkeur. Voor vragen over de bezorging kunt u tijdens kantooruren bellen met 0172-476085. > Foto: C&R

Pathé Nederland heeft deze week een nieuwe IMAX-zaal in Pathé Spuimarkt geopend. IMAX is wereldwijd het meest gebruikte systeem voor het weergeven van films met een groot formaat. De naam is afgeleid van het Frans-Canadese l’Image Maximale. Een standaard IMAXscherm is 22 meter breed en 16 meter hoog, maar kan ook groter zijn. In Nederland waren tot nu toe vier IMAX-zalen te vinden: in het Omniversum, in Pathé ArenA te Amsterdam, in Pathé Schouwburgplein te Rotterdam en in Pathé Eindhoven (OMNIMAX). Daar komen nu twee zalen bij, die op het Spuimarkt en in Pathé Tilburg. De eerste IMAX-productie in de Haagse en Tilburgse bioscoop is het avonturenepos The Hobbit: An Unexpected Journey van Peter Jackson.

Ingezonden mededeling

Op de fiets naar de stad? Plek zat in je fietskrat! Fietskratje.com levert compleet gemonteerde houten fietskratten, voorzien van leuke prints. Maak een keus uit verschillende modellen of je eigen ontwerp.

•SINCE 2011•

Mooi meegenomen!


6>Varia terugblik

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

foto’s uit het haags gemeentearchief

Seňor Mouse De Nederlandse musicalster, zanger en acteur René van Kooten is op 24 december 1972 in Den Haag geboren. Hij was onder meer te zien in de theaterproducties Aïda, Hair en Beauty and the Beast. Momenteel schittert hij naast Ernst Daniël Smid in de Nederlandse versie van de musical

‘Totaal onverwacht werd de gelegenheidsformatie derde’ Aspects of Love. Op televisie was hij onder meer te zien als Frederik Waal in Goede Tijden, Slechte Tijden en als zanger kent men Van Kooten misschien nog wel van zijn deelname aan het Nationaal Songfestival in 2001 of zijn bands Buckshot en Drive Thru Party. Recentelijk leende hij, samen met collega musicalster Brigitte Heitzer, zijn stem aan Rudolph’s Muziekboek, een multimediaal sprookje in boek- en CD-vorm. Deze uiterst veelzijdige persoon werd meerdere keren genomineerd voor theaterprijzen. In 2007 kreeg hij een nominatie voor de Vlaamse Musical-

prijs voor Beauty and the Beast en hij werd gedurende zijn carrière maar liefst zes keer voorgedragen voor de John Kraaijkamp Musical Award, die hij in één geval ook daadwerkelijk mee naar huis mocht nemen. Dit was naar aanleiding van zijn bijdrage aan Les Misérables in 2008. Wat veel mensen echter niet weten is dat René van Kooten twintig jaar eerder al een prijs als performer in de wacht sleepte. Deze was weliswaar stukken minder prestigieus als de John Kraaijkamp Musical Award, maar toch dient deze niet onvermeld te blijven. Hiervoor moeten we echter teruggaan naar de jaren tachtig toen Van Kooten onderwijs genoot aan het Erasmus College te Zoetermeer. Van Kooten was hier bevriend met medeleerling Marcel Singor, een gitarist die in 1985 reeds op dertienjarige leeftijd werd gekroond tot Nederlands gitaarkampioen. Samen richtten zij in 1988 de schoolband Seňor Mouse op, ronselden vervolgens onder hun mede-Erasmianen een drummer en een bassist en schreven zich in voor het jaarlijkse muziekconcours op het Segbroek College in Den Haag, alwaar zij twee eigen composities speelden. Ondanks het feit dat de band slechts een paar keer oefende en

De band Seňor Mouse op het Segbroek College met tweede van links René van Kooten >Foto: André de Regt

de gebrachte nummers eigenlijk maar simpele dertien-in-een-dozijn hardrockdeuntjes waren, werd het korte optreden op het Segbroek College een eclatant succes. Sterker nog: totaal onverwacht werd de gelegenheidsformatie derde. Zodoende was niet de John Kraaykamp Musical Award de eerste trofee van de ras-entertainer, maar die van het muziekfestival van

het Segbroek College! De andere bandleden van Seňor Mouse maakten carrière binnen en buiten de muziek. De bassist is thans ambtenaar bij het Haags Gemeentearchief en schrijver van dit verhaal. Gitarist Marcel Singor geeft onder andere les op het conservatorium in Amsterdam, speelt in verschillende bands en is een veelgevraagd sessie-

muzikant in binnen- en buitenland. Tenslotte drummer Palko L’Ami, hij is kok in Scheveningen. Hij drumde onder andere bij Hans van den Burg (Gruppo Sportivo), terwijl hij momenteel samen met Singor in de David Bowie tribute band All The Young Dudes speelt. Koen Bakker

Ingezonden mededeling

ZA. 27 OKTOBER

RADIO MODERN Hét SHake Rattle & Roll-feeSt!

V e r k o o p G e S Ta r T BeZoek De WeBSITe eN VraaG De BroCHUre aaN

ZO. 28 OKTOBER

Klassiek wonen in Oud-Rijswijk

PUUR GELUL # 15 Met keeS VaN kooteN e.a. WO. 31 OKTOBER

BARRY HAY & DI-RECT ZITA SWOON GROUP CARL CRAIG LEVEL 42 ® BUENA VISTA SOCIAL CLUB pReSeNtS elIaDeS oCHoa DO. 1 NOVEMBER

ZA. 3 NOVEMBER

MA. 12 NOVEMBER

VR. 16 NOVEMBER

In het centrum van Oud-Rijswijk, aan de Schoolstraat komen klassieke stadswoningen en herenhuizen. Historisch wonen met alle comfort van hedendaagse nieuwbouw. Stadswoningen vanaf e 279.950,- v.o.n. Herenhuizen vanaf e 429.950,- v.o.n. Verkoop en informatie:

(015) 276 04 00 Wij zijn telefonisch bereikbaar van ma t/m vr van 8.00 tot 22.00 uur en za van 9.00 tot 18.00 uur

(070) 399 51 41

www.woneninoudrijswijk.nl

DO. 22 NOVEMBER

MOKE CALEXICO DO. 12 FEBRUARI 2013

JUBILEUMVIERING PAARD VAN TROJE

19 OKT. - 3 NOV. 2012


7

regio<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Voorschoten en Wassenaar gaan geïntegreerd verder De ambtelijke organisaties van de gemeenten Wassenaar en Voorschoten worden per 1 januari samengevoegd. Beide gemeenteraden hebben de twee colleges van B & W groen licht gegeven om vanaf dat moment een nieuwe organisatie te vormen. Er blijven twee burgemeesters, twee gemeenten, twee gemeenteraden en twee colleges maar alle ruim vierhonderd ambtenaren zullen ondergebracht worden in één ambtelijk apparaat. Door Gilles Boeuf

WASSENAAR- De twee gemeenten hebben al ervaring met samenwerking. De medewerkers van P & O, financiën, facilitaire zaken en ICT van Wassenaar en Voorschoten werken sinds een jaar samen binnen één afdeling Bedrijfsvoering. Ook wat Sociale Zaken betreft heeft Wassenaar samen met Voorschoten en ook Leidschendam-Voorburg een gezamenlijke organisatie op touw gezet. Wethouder van financiën Marc van Dijk (VVD) ziet het als noodzaak te werken in groter verband. “Met alle taken die we er van het Rijk bijkrijgen, de transitie van de Jeugdzorg naar de gemeenten, de AWBZ, kun je je afvragen of je die taken nog kunt bekostigen”. Marc van Dijk: “We hebben in het begin ook met Leidschendam-Voorburg gepraat want daar doen we ook zaken mee. Zij doen bijvoorbeeld de sociale recherche voor ons en we willen kij-

ken of we met de integratie van de ICT nog een stapje verder kunnen gaan.” Toch is het Voorschoten geworden, een volgens de wethouder ‘gelijksoortige’ gemeente. Het doel van de fusie is om goedkoper en efficiënter te kunnen werken. Minder ambtenaren, 10 à 15 procent, levert een forse besparing op. De verwachting is dat de inkrimping van het personeel door natuurlijk verloop voldoende rendement oplevert. Marc van Dijk: ”We zetten ook geen duur, nieuw kantoorgebouw neer, alles moet opgevangen worden in de bestaande gebouwen”. De PvdA in Voorschoten vindt de bezuinigingen van de gemeente niet ver genoeg gaan. Zij had liever een bestuurlijke fusie gezien: één burgemeester, één gemeenteraad. Een volledige fusie met Wassenaar zou structureel een half miljoen euro per jaar opleveren. Fractieleider Jan-Paul Middelburg: “Omdat je nog maar één burgemeester hebt, minder wethouders, minder raadsleden en minder regieambtenaren. Bovendien krijg je als grotere gemeente een hoger bedrag per inwoner uit het gemeentefonds’’. Wethouder van Dijk is niet onder de indruk van een bezuiniging van een half miljoen. “De gehele begroting van Wassenaar en Voorschoten is 100 miljoen en een bestuurlijke fusie is op dit moment politiek gewoon niet aan de orde”. Zorgen Oppositiepartij Democratische Libe-

Doorstart Camuz wellicht mogelijk LEIDSCHENDAM-VOORBURG- Drie ondernemers die al jaren als vrijwilliger betrokken zijn bij theater Camuz en toneelgroep De Gezellen in LeidschendamVoorburg hebben de koppen bij elkaar gestoken. Oscar van Schijndel, Alfred van Kesteren en Ingrid Blom hebben op verzoek van de gemeente een globaal businessplan geschreven in de hoop het door sluiten bedreigde theater te redden. De ondernemers die eigenaren zijn van eetcafé De Heerlijkheid en tevens uitbaters van theatercafé Camuz zien heil in het exploiteren van het theater. Oscar van Schijndel: “Wat ons betreft is een doorstart van het theater eventueel mogelijk, ook zonder subsidie”. Wel met een ander accent dan voorheen. Naast een aangepaste programmering wensen de ondernemers het theater meer in te kunnen zetten voor commerciële verhuur. Het theater dat al trouwlocatie is en ruimte biedt aan feesten en bruiloften, zou bovendien een faciliterende rol kunnen spelen voor instellingen die door bezuinigingen hun plek kwijtraken. Toneelgroep De Gezellen is genoodzaakt haar huur op te zeggen,

Woej (welzijn oud en jong) raakt haar wijkcentrum kwijt en ook Trias zou bij Camuz onderdak kunnen krijgen. Oscar van Schijndel: “Wel is het nodig dat de gemeente ons een hele lage huur in rekening brengt zodat wij al die instellingen kunnen faciliteren”. De gemeente heeft al aangegeven dat ze in het plan een goede basis ziet om verder te praten. De wethouder heeft met het theaterbestuur om de tafel gezeten en ook het theaterbestuur staat achter de plannen van de drie ondernemers. Het theaterbestuur heeft op haar beurt aangegeven het liefste verder te willen met de locatie in Voorburg, voormalig theater De Tobbe. Oscar van Schijndel: “Wij willen heel graag samenwerken met het theaterbestuur zodat Camuz geen B-theater wordt maar een soort dependance van De Tobbe”. De gemeente stelt voor om met een werkgroep, waar ondernemers en het theaterbestuur deel van uitmaken, snel tot een concretisering van de plannen te komen. Binnen drie weken hoopt de gemeente de plannen rond te hebben.

Wethouder Marc van Dijk: ‘De ambtelijke fusie voelt eigenlijk al heel natuurlijk’. >Foto: C&R

ralen Wassenaar (DLW) heeft via een huis-aan-huis verspreide flyer haar zorgen geuit over de fusie. Zij is van mening dat de goed gevulde ‘spaarpot’ van de gemeente Wassenaar zal ‘ver-

dwijnen in de bodemloze put Voorschoten’. Van Dijk is ook op de hoogte van die zorg. “Dat heb ik gelezen en daar hebben we om gelachen in de raad. De reserves van Voorschoten hebben dezelfde hoogte als die van Wassenaar. Ik geloof dat er één miljoen tussen zit op een begroting van 55 miljoen”. Vanuit Groen Links in Voorschoten kwam de vraag naar meer onderzoek alvorens tot fusie over te gaan. Wethouder Marc van Dijk heeft een andere insteek. Wat hem betreft kun je blijven onderzoeken’. “We hebben ervaring opgedaan in de afgelopen drie jaar, met een externe projectleider maar ook door mensen er intern bij te betrekken. Dan kom je onderweg dingen tegen en leer je daar weer van”. Voor een paspoort of rijbewijs kunnen de inwoners van Wassenaar ook vanaf 1 januari 2013 nog steeds in Wassenaar terecht. Marc van Dijk: “De dienstverlening gaat niet achteruit. Ik heb het afgelopen jaar veel lezingen gehouden bij clubs in het dorp en wanneer iemand moeite heeft met de fusie is dat vooral een kwestie van gevoel. Een inwoner gaat gemiddeld eens in de 4,25 jaar naar het gemeentehuis”. Het fuseren van ambtelijke organisaties is een landelijke tendens die jaren geleden begon met de zogeheten BELcombinatie: Blaricum, Eemnes en Laren gingen als één ambtelijke organisatie verder met net als in Wassenaar en Voorschoten wel ieder een zelfstandige gemeente.

Fietstunnel Den Deijl waarschijnlijk duurder WASSENAAR- Bij controlewerkzaamheden van de financiële Najaarsnota zijn aanwijzingen gevonden dat de kans bestaat op een budgetoverschrijding van de kosten voor de aanleg van de fietstunnel in Wassenaar. Het kan gaan om een overschrijding van mogelijk 1,6 miljoen euro. Het college is van mening dat deze overschrijding veel te groot is. Eventuele oorzaken zijn ook al aangemerkt. De fietstunnel onder de Rijksstraatweg tussen de Van Zuylen van Nijeveltstraat en de Papeweg heeft heel wat voeten in aarde. Het omvangrijke verkeersproject bestaat uit veel deelprojecten en heeft al aardig wat tegenvallers gekend, zoals de asbestsanering die heeft moeten plaatsvinden en de grotere hoeveelheid leidingen onder de grond dan verwacht. Deze te-

genvallers zijn mede de oorzaak van de overschrijding. Daarnaast spelen de kosten van vele rechtszaken, de inzet van verkeersregelaars en het ’s nachts werken aan de tunnel een rol. Om helder in beeld te brengen wat precies de oorzaken zijn, hoe groot de overschrijding uiteindelijk is en wat de consequenties zijn, stelt de gemeente een accountantsbureau aan om de kostenoverschrijding te onderzoeken. Medio november moeten de bevindingen van dat onderzoek bekend zijn. In februari 2011 is begonnen met de aanleg van de fietstunnel. De werkzaamheden zijn de laatste fase in gegaan met het betegelen van de tunnelwanden. Een klus die in september van start ging en ongeveer elf weken in beslag neemt.

Raad van State weer aan zet in ruzie Rijswijkse sportscholen Door Adri van der Wel

DEN HAAG – Na vijf jaar mag de Raad van State voor de tweede keer oordelen over een bouwvergunning en een vrijstelling die door de gemeente Rijswijk zijn verleend aan Sport City aan de Colijnlaan. In 2007 werd de gemeente Rijswijk terechtgewezen door de Raad. Als het aan de concurrerende sportschool First Class Sports ligt, gebeurt dat nu weer. Het stoort de laatste sportschool zeer dat Sport City met hulp van de gemeente niet aan eisen hoeft te voldoen, waaraan andere sportscholen wel zijn gebon-

den. En dat levert ook financieel voordeel op voor Sport City, zegt de advocaat van de concurrent. Intussen is een andere concurrerende sportschool in Rijswijk, Sports Unlimited, failliet gegaan. Ook deze sportschool verzette zich aanvankelijk tegen de vestiging van Sport City. Volgens de advocaat kon dit bedrijf de concurrentie niet meer aan. De advocaat stelt dat de gemeente Rijswijk erg creatief heeft gerekend met het benodigde aantal parkeerplaatsen bij Sport City. Ondanks nieuw parkeerbeleid dat voor deze sportschool

strenger zou uitpakken, paste de gemeente verouderd parkeerbeleid toe. Dat is volgens woordvoerders van de gemeente ook toegestaan. Opvallend is wel dat dit oude beleid minder parkeerplaatsen voorschrijft aan Sport City. Desondanks komt de sportschool er nog vier tekort om aan de geldende normen te voldoen. Voor de gemeente is dit geen probleem. Er is een ontheffing verleend, omdat de locatie aan de Colijnlaan geen grote parkeerproblemen kent. Dat is wel gebleken sinds de sportschool er zeven jaar geleden kwam. Op termijn komt er naast de sport-

school een nieuw woningbouwproject. Als dat wordt gerealiseerd, dan wordt ook het tekort aan parkeerplaatsen bij de sportschool hier gecompenseerd, beloofde de gemeente. Toch toonde de Raad zijn twijfels bij het handelen van de gemeente. Zo ontstond bij de raadsvoorzitter sterk de indruk dat de gemeente al te gemakkelijk de problemen bij de sportschool heeft weg gerekend. In elk geval bleek dat de regels niet consequent en juist zijn toegepast. Over zes weken zal blijken of de Raad hier genoegen mee neemt. Dan volgt de uitspraak.

verreck

Toren C

Sta mij toe dat ik een moment stilsta bij de geniale gekte van Margôt Ros en Mayke Meijer. De Founding Mothers van het ongeëvenaarde sketchesprogramma ‘Toren C’ (VPRO, Nederland 3). Natuurlijk, ik ben bevooroordeeld, het zijn vriendinnen van me. Margôt nog het meest, zij regisseerde al mijn solo-voorstellingen. Maar de dames hebben mijn supporterschap allang niet meer nodig, hun bizarre humor heeft zijn weg in de wereld inmiddels wel gevonden. Tot zelfs in Korea toe, waar zij een prijs konden ophalen als ‘Best actlesses’. Acteren kunnen ze, dat hadden ze in hun eerdere werk ruimschoots bewezen, en die kwaliteit maakt dat ze hun ongebruikelijke schrijffantasieën zo perfect vorm kunnen geven. Het vierde seizoen is net afgelopen, dus ik maak hier slechts reclame voor Uitzending Gemist, YouTube en hun eigen hilarische Facebookpagina. Voor de enkeling die het programma niet kent: Toren C is een multi-functioneel gebouw waarin zich buitengewoon vreemde scènes afspelen. Meer wil ik er eigenlijk niet over zeggen, behalve dan dat er hierbij nogal eens gedachten en wensen, die maar beter tussen de schedelwanden kunnen blijven, worden uitgesproken en uitgeleefd. Margôt en Mayke beschikken over een onuitputtelijk arsenaal aan zelfverzonnen (dus niet geïmiteerde) types, die met de altijd treffend gecaste gastacteurs en figuranten ‘de tragi-komedie bedrijven’. Elke aflevering is een mozaïek van scènes, die je toch meestal wel een paar keer van de bank laten rollen. Ik moet mij dagelijks bedwingen om niet het YouTube-kanaal op te surfen, want een langdurige Toren C-orgie is dan een reëel gevaar voor wat voor planning dan ook. En – nu komt de aap helemaal uit de mouw – dat dit allemaal in mijn huis begonnen is! Een aantal jaren geleden verhuisde ik naar Den Haag, maar ik hield mijn appartement in de Amsterdamse Pijp nog een tijdje aan. Margôt (woonachtig in West) en Mayke (uit Oost) hebben toen mijn in hun midden gelegen huis als schrijfplek voor hun eerste serie gebruikt. Sterker nog, de bureaustoel waarop ik dit stukje tik is een afleggertje van het Toren C-team. Maar trots ben ik vooral op beide comediennes, die ons in dit herfstseizoen – totnutoe als mooi en mild vermomd, maar we weten wat er komen gaat – een altijd werkzaam medicijn bieden. Ook Koefnoen, die andere – wat televisieprogramma’s betreft – zeldzame overwinning van de geest, is er al weer mee opgehouden. Maar het herhaalrecept vindt u in uw digitale apotheek. Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


8>opinie

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

Open Brief Groep de Mos aan de Haagse PvdA

Zie af van het Spuiforum! PvdA-woordvoerder Jos de Jong gaf donderdag 18 oktober tijdens de raadsvergadering over het Spuiforum aan dat binnen zijn partij twijfels bestaan over het plan voor dit nieuwe cultuurpaleis. Onder het motto ‘Bij twijfel niet oversteken’! schreef voormalig PVV’er Richard de Mos – thans Groep de Mos – een open brief aan de Haagse PvdAraadsleden. Door Richard de Mos

PvdA-woordvoerder Jos de Jong zei op 18 oktober vele mails gekregen te hebben over de op handen zijnde PvdA-steun, die de komst van het peperdure ‘Spuiforum’ mogelijk zal maken. Positieve en negatieve mails, maar vooral veel mails van twijfelaars. Een bekende uitspraak luidt: ‘Bij twijfel niet oversteken’! Daarom wil ik via deze open brief, met klem, op u, ieder PvdA-Raadslid individueel, een beroep doen. Zie af van steun aan de komst van het cultuurgebouw ‘Spuiforum’. Een investering ter waarde van 181 miljoen euro is ten tijde van een mondiale economische crisis en tal van gemeentelijke bezuinigingen te betitelen als ‘van de ratten besnuffeld’. Op uw site stelt u zelf: “Er wordt fors bezuinigd, zowel in de cultuursector als in andere voor de PvdA waardevolle sectoren. De bouw van een ‘cultuurverzamelgebouw’ lijkt in dat licht een tegenstrijdige. Je bouwt een huis, maar de toekomstige bewoners boeten aan draagkracht in.”

Artist impression van de koepel. >Illustratie: Nietelings Riedijk Architecten

Twee jaar geleden lag het plan voor de komst van een cultuurgebouw er ook al. Toentertijd is er een verstandige beslissing genomen. Vanwege de economische crisis en de gemeentelijke bezuinigingen werd afgezien van de bouw van een nieuw cultuurpaleis. Wurggreep Er is twee jaar later geen aanleiding om af te wijken van de verstandige beslissing uit 2010. Sterker nog: de economische crisis houdt de wereld nog steeds in haar wurggreep en de gemeente Den Haag moet nog steeds zwaar bezuinigen om de stadsbegroting weer op orde te krijgen. Op maandag 15 oktober jongstleden was daar de verontrustende uitzending van Nieuwsuur, getiteld: ‘Gemeenten verliezen miljoenen op grond’. In deze uitzending kwam naar voren dat de gemeente Den Haag 64,8 miljoen euro verloren heeft met de

aankoop van onroerend goed. Volgens hoogleraar Vastgoed aan de Radboud Universiteit, Erwin van der Krabben, zijn het enorme verliezen die de gemeenten hebben moeten inboeken. Van der Krabben stelt: “De meeste gemeenten hebben geen vlees meer op de botten en geen reservepotjes meer. Dus dat betekent het sluiten van zwembaden, bibliotheken en geen subsidies meer voor sportverenigingen”. Ik kan mij zo voorstellen dat u de door hoogleraar Van der Krabben geschetste bedreigingen voor Den Haag wilt voorkomen. U overweegt steun te geven aan de komst van een cultuurgebouw, terwijl hele groepen in de Haagse samenleving, waar u zegt voor op te komen, aan de geeuwhonger liggen. Maandag berichtte De Volkskrant nog dat elfduizend stadsgenoten hun Ooievaarspas, ofwel hun entreebewijs voor sport en cultuur, kwijtraken. In plaats van de door het Kabinet verlaagde norm voor de armoedegrens lokaal op te vangen, overweegt u te investeren in stenen. Hoe is uw eventuele dure stenenliefhebberij te rijmen met uw steun aan de bezuinigingen op Het Koorenhuis? Terwijl u nog aan het twijfelen bent over een nieuw prestigeobject in de stad, worden muziekdocenten met pek en veren Het Koorenhuis uitgejaagd. Ik wil u in overweging geven dat uw eventuele keuze voor steen ervoor zorgt dat u hele delen van uw verkiezingsprogramma kunt ‘prullemanderen’. Want stelt u niet zelf in uw verkiezingsprogramma 2010-2014 voor-

rang te willen verlenen aan talent. Ik citeer uit uw verkiezingsprogramma: “De PvdA vindt het belangrijk dat meer mensen gaan deelnemen aan kunst en cultuur, als makers én als publiek. Met extra vakleerkrachten op scholen en naschoolse opvang wil de PvdA kinderen op jonge leeftijd in contact brengen met muziek, toneel en beeldende kunst. De afgelopen periode is, met de oprichting van vier cultuurankers – Theater Pierrot in Laak, Theater de Regentes in Segbroek, Culturalis Theater in Centrum en Cultuuranker Escamp in Escamp – cultuur letterlijk ‘de wijk in’ gebracht. De komende vier jaar wil de PvdA dit verder uitbouwen”. Vakleerkrachten Ik hoef u niet te vertellen dat de vakleerkrachten op Haagse basisscholen helaas, en ik zeg dat als oud-onderwijzer, nog steeds een zeldzaamheid zijn. Het College wil minder theaters; onder meer het in uw verkiezingsprogramma bewierookte Theater de Regentes staat op de nominatie om te verdwijnen. In een vorig politiek leven zat ik zelf bij een partij waar, soms terecht, stevig werd gebeukt op de cultuursector. Maar de Groep de Mos wil er in Den Haag echter voor zorgen dat er licht komt aan het einde van de cultuurbezuinigingstunnel en kiest daarom voor: Het opknappen van de Dr Anton Philipszaal, het opknappen van het Lucent Danstheater en behoud van de kleine theaterzalen;

Het terugdraaien van de voorgenomen cultuurbezuinigingen van 12 miljoen euro en behoud van Het Koorenhuis; Een cultuurboei richting het onderwijs; een vakleerkracht op elke Haagse basisschool: Lokaal opvangen bezuiniging Ooievaarspas, waardoor Jan met de Pet gegarandeerd een ticket heeft voor sport en cultuur; Om dit te kunnen doen, dienen we de keuze te maken: investeren in prestigieuze en dure nieuwbouw of in de menselijke maat. Wilt u dat wethouder Norder tegen zijn toekomstige kleinkinderen zal zeggen: ‘Dat leegstaande verpauperde gebouw, dat heeft opa gemaakt’ of ‘dankzij opa hebben jullie goede cultuurlessen op school’. Wat mij betreft zijn we ‘Samen Sterk’ voor het laatste! U twijfelt nog over het geven van steun voor de bouw van het cultuurpaleis ‘Spuiforum’. De Engelse schrijver Charles Caleb Colton (1780 – 1832) omschreef twijfel als volgt: ‘Twijfel is het voorportaal waar alle mensen doorheen moeten voor ze de tempel van wijsheid kunnen betreden’. Met mijn oproep hoop ik u het laatste zetje in de goede richting te mogen geven. Als u afziet van steun voor de komst van het ‘Spuiforum’ kiest u samen met mij voor de menselijke maat. Aan u is de keus! Richard de Mos is fractievoorzitter van de Groep de Mos

Bedrog presentatie zit ook in Danstheater Door Charles ter Beek

Het bedrog in de presentatie van het project Spuiforum gaat verder dan de eerdere ontmaskering van het uiterlijk van de concertzaal, de gevels en de toegangspartij. Ook over de unieke zaal van het Danstheater worden in de presentatie onwaarheden verkocht. “De vorm van de zaal is een kopie van de huidige danszaal, die wereldwijd vermaard is om haar goede zichtlijnen”, zo schrijft de architect. Sla er vervolgens zijn tekeningen op na: de huidige brede, ondiepe en balkonloze zaal

(allemaal essentieel voor die goede zichtlijnen en uitstekende akoestiek) is tegen bijbetaling van € 181 miljoen in de nieuwbouw een stuk smaller en dieper geworden: - de eerste rij telt twaalf stoelen minder dan in de bestaande zaal; dat is ruim zes meter smaller. De laatste rij heeft er negentien minder; dat is zo’n tien meter smaller. - in plaats van de bestaande 23 rijen krijgt de nieuwe zaal er 26; dat is ruim drie meter dieper. Om er dan toch hetzelfde aantal bezoekers in kwijt te kunnen krijgt de

uw mening

Haagse Harry

Lege kantoren beidskracht hebben wij voldoende, laten we deze slim gebruiken. Ik weet dat we nog een lange weg te gaan hebben; slaapkamers met warmwaterbedden worden gekoeld met airco, koelkasten met frisdranken achter glas worden verwarmd met lampen, etcetera. Laat de overheid en onze politiek in ieder geval het goede voorbeeld geven en verantwoord omgaan met onze omgeving, zodat wij dan allemaal trots kunnen zijn op ons nieuwe Cultuurpaleis. Bram Hoogendijk Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Marnix Rueb

Bij het lezen van het commentaar op de bouw van het Spuiforum ben ik blij dat er nog mensen zijn met gezond verstand en niet alleen maar mensen met grote ego’s en dollartekens in hun ogen. Het is de hoogste tijd dat we reëel met elkaar omgaan en deze wereld verantwoord overdragen aan onze nieuwe generaties. Met zoveel lege kantoren is het niet meer dan logisch dat wij creatief omgaan met deze gebouwen en zo weer nieuwe architecturale hoogstandjes bouwen. Mensen geloven dat oude auto’s vervangen moeten worden door ‘schone’ nieuwe, echter de bouw van een nieuwe auto kost ook veel energie. Apparaten als bijvoorbeeld een katalysator zijn wat milieubelasting betreft, mondiaal gezien, niet schoon. Deze apparaten worden gemaakt van zware metalen, die ver van ons bed, uit zeer vervuilende mijnen komen. Ruimte en grondstoffen worden een schaars goed, verstand / creativiteit / ar-

nieuwe zaal nog een balkon (met vijf rijen op de plattegrond en vier rijen op de doorsnedetekening). Het karakteristieke golvende plafond is een rechte lijn geworden. Weg de beleving van de brede en open ruimte, die bij de dans zo belangrijk is. Weg dat gevoel als toeschouwers samen dicht bij het podium zitten en overal goed zicht hebben. Weg de heldere en briljante akoestiek. Geen kopie dus van wereldwijd vermaarde zichtlijnen, maar de deformatie naar een doorsnee plattelandstheater. Het podium krijgt er wel twee zijtonelen bij. Bravo. Maar die

zijn door de aanwezigheid van liftschachten praktisch onbruikbaar. In de € 181 miljoen, waarvoor Den Haag zijn zaalkwaliteiten amputeert en zijn verdere culturele en maatschappelijke voorzieningen om zeep helpt, zit volgens een toelichting een onvoorzien van 5% over de directe kosten en 5% over de stichtingskosten. Dat is veel te weinig. Bij een voorlopig ontwerp is een onvoorzien van 15% gebruikelijk. En bij een schetsontwerp, dat ook nog eens zo veel missers kent, zou je op tenminste 20% moeten gaan zitten. Zeker ook, als de nieuwe

directeur Scholten in Den Haag Centraal aankondigt, dat er nog flink geschaafd moet worden aan het ontwerp. Dat is een duur statement, waarmee in het onvoorzien geen rekening is gehouden. Zo’n verhoging van het onvoorzien kost nog eens zeker € 10 tot 20 miljoen. Méér. Meer méér voor een gebrekkige concertzaal en een gedeformeerd danstheater. Dat kan voor veel minder, anders en beter. Charles F. ter Beek is ruim 30 jaar internationaal werkzaam geweest als theatertechnicus en theateradviseur


9

economie<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Haagse Meesters samen met de mannen van HOF Catering. > Foto: Piet Gispen

Haagse Meesters cateren op sterrenniveau Door Coos Versteeg

Koken op Michelin-sterrenniveau en een feest of partij cateren zijn heel verschillende dingen. Een topkok is volledig bezig met zijn gerecht. Met de smaakcomponenten, met de balans van zoet en zuur, van bitter en zout. Met de kleurstelling en de algehele presentatie. Maar bij cateren gaan heel andere zaken een rol spelen. Om hoeveel mensen gaat het, waar speelt het zich af, wat voor keukenvoorzieningen zijn er al en wat kan er eventueel naartoe worden gebracht. Wat kan eventueel compleet tevoren worden klaar gemaakt? Wat kan ter plekke louter de finishing touch krijgen? En wat moet echt op locatie à la minute worden bereid? Niet elke goede kok is een goede cateraar. Fantastische gerechten die vanuit de keuken binnen enkele minuten in volle glorie de adem aan tafel doen stokken, kunnen als caterproduct verpieterd, ingestort of uitgelopen de gerenommeerde chef te schande maken. In de restaurantkeuken worden andere ingrediënten gebruikt, andere kooktechnieken gehanteerd en heb je bovendien niets te maken met allerlei wettelijke regels die gelden voor het vervoer (lees: de temperatuur) van bereid voedsel. Het zijn vooral Indische restaurants die zelf succesvol cateren. Soeboer, Sarinah en Didong zijn daarvan voorbeelden. Indisch eten leent zich goed voor cate-

Ingezonden mededeling

ring. Het laat zich prima tevoren bereiden en blijft – mits vakkundig vervoerd – hygiënisch verantwoord nog urenlang goed. En smakelijk bovendien. Bij de klassieke Franse keuken heeft Savarin uit Rijswijk zich in de loop der jaren op de kwaliteitscatering gestort. Bij heel grote partijen, zoals het 50-jarig bestaan van het Letterkundig Museum, vallen zij deels terug op de keuken van de Jaarbeurs in Utrecht. Die kan volgens instructies van willekeurig welke kok voor 400 mensen een perfect stampotje koken en in speciale warmhoud-containers volgens de normen van de warenwet op locatie afleveren. Maar dat blijft improviseren. En je bent toch afhankelijk van een externe partij. Signatuur HOF Catering combineert sinds kort de twee werelden. Met sterrenkoks als Henk Savelberg en Paul van Waarden is een nauwe samenwerking aangegaan. Ook met Harry Visbeen, voormalig chef van sterrenzaak ’t Ganzenest (tegenwoordig Niven) en Piet Smits, die in zijn vroegere restaurant Julien menig buitenlands staatshoofd, popster of lid van het koninklijk huis als gast mocht begroeten, zijn van de partij. Voor de Indische maaltijden staat Martha (voorheen kokki bij Sarina en Bali) paraat. Deze Haagse Meesters zorgen voor vakmanschap en een eigen signatuur, HOF Catering zorgt voor alles wat er verder bij komt kijken. Inclusief de bereiding.

Het concept van culinaire creativiteit en en professionele catering binnen één concept is niet nieuw. De Haagse cateraar Ins & Outs – in 2010 failliet gegaan en als merknaam nu onderdeel van Taat & Friends – was een pionier op dit gebied. Het ging aanvankelijk zo goed, dat het bedrijf spoedig kon uitbreiden naar Rotterdam en Amsterdam. Maar Ins & Outs deed alleen de logistiek. Die zorgde voor tafels, stoelen, decoratie, serviesgoed en bestek. De samenwerkende restaurants kookten zelf. HOF Catering, met zijn eigen productiekeuken voor grote evenementen, neemt de bereiding van de topkoks over. Want ook de keuken van Savelberg voorziet niet in de mogelijkheden voor enorme aantallen. Dus gaat het net als eertijds bij de kroketjes van Cas Spijkers: Savelberg, Van Waarden, Visbeen en Smits zorgen voor het menu en voor de receptuur. Zij zien erop toe, dat alles wordt bereid zoals zij dat wensen. Zij bewaken zelf de kwaliteit van het product dat uit hun naam wordt geserveerd. Nerveus “Ik heb nu twee keer het Rode Kruisgala met HOF Catering gedaan en van die samenwerking heb ik veel geleerd”, zegt Paul van Waarden. “Ik heb geleerd wat ik wel moet doen en vooral wat ik niet moet doen. Kijk, koks willen leuke dingen bedenken en koken. Maar van die hele logistiek voor een partij van tweehonderd of driehonderd mensen

wil ik liever niets weten. Boven de tachtig mensen word ik heel nerveus. Maar in samenwerking met deze mannen wordt dat iets anders. Die weten hoe je dit soort diners moet aanpakken. In onze keukens doe je veel dingen heel moeilijk, omdat je zo goed mogelijk voor de dag wil komen. Maar bij zo’n gala moet je je hoofdgerecht beperken tot drie, vier, vijf handelingen. Anders is het koud voor het op tafel verschijnt. Je kunt voor tweehonderd mensen niet hetzelfde doen als voor twintig mensen. Dus ik heb geleerd om het meer te zoeken in de eenvoud. En dan toch verdomd goed”. Een zakelijke overweging is daarnaast voor Paul van Waarden dat een restaurateur niet zo makkelijk grote partijen binnenhaalt als een professionele cateraar. Andersom is voor HOF Catering commercieel van belang dat men zich kan profileren met bekende koks in

Ingezonden mededeling

plaats van een anonieme productiekeuken. De markt voor catering is al tijden moeilijk. Als gevolg van de economische crisis houden veel bedrijven, toch het gros van de opdrachtgevers, de hand op de knip. “Het kan lonen om je nu te onderscheiden met mannen van kaliber”, zegt algemeen directeur Rob van Leeuwen van HOF Catering. Sturende kracht in het verhaal is Volkert Cats, die jarenlang verantwoordelijk was voor de catering van het ADO Den Haag-stadion en in de speciale businessbox Un Momento d’Ado onder meer Henk Savelberg al eens liet koken voor 190 personen. Cats loopt al ruim veertig jaar mee in de wereld van de Haagse horeca, werkte zelf in voormalige sterrenzaken als Villa Rozenrust, en kent alle chefs en hun nukken van haver tot gort. Niet onbelangrijk, want grote koks hebben vaak grote ego’s. Daarom koken ze ook zo lekker!


10>interview Vilan

Slordige xxxxx ouders

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

Pieter Duisenberg, nieuw Kamerlid VVD:

‘Ik houd van teamwork en ik geloof erin’

Vandaag kwam ik thuis, zette Vilan van de een streepje in Loo mijn agenda en zuchtte. Dat streepje stond voor een kind dat de dag weer had overleefd. Niet het mijne. En evenmin van iemand anders, zo te zien. Het jongetje had een te grote fiets waarmee hij naast zijn moeder op het drukke fietspad slingerde. Fietsen kon hij nog niet. “Kijk uit”, riep ik, en hij schrok. Achter me kwam een scooter. Zo zijn er meer streepjes van betekenis in mijn agenda. Wanneer ik een dag met de trein weg ben geweest, komen er zo drie, vier bij. Dat zijn de kinderen die te dicht aan de rand van het perron staan of er roekeloos overheen rennen met risico van struikelen, vallen en wegglijden. De ouders kijken in hun telefoon, naar de lucht, of ze staren naar de kinderen, maar zien wat er gebeurt, doen ze niet. Tegen de kinderen zeg ik knorrig ‘nounou’ en ‘kanhetwatrustiger’. Of ik ga ze aanstaren, waardoor ze vanzelf terugwijken. Gaan ze spelen rondom de bushaltes boven het centraal station, dan beveel ik ze naar hun moeder te gaan. Die is altijd verrast: “Wat kom je doen?” Overal zijn er van die slordige ouders. ’s Avonds laat nog op stap, een kinderwagen met inhoud bij zich waarvan ik weet: dat had al lang op bed moeten liggen. Krijsende kinderen in de supermarkt die overal aanzitten. Maar het ergste zijn de kinderen die zomaar in het verkeer losgelaten worden. Net of het die ouders niet uitmaakt wat er kan gebeuren. Het kan aan mij liggen. Natuurlijk is dat zo. Ik ben de enige die steeds ingrijpt. Dat komt doordat ik als kind nooit los mocht. Zelfs in de allerkleinste buurtsupermarkt gebood mijn moeder: “Handje aan het wagentje”. Dat zit er zo diep in, dat ik het nog steeds wil doen als ik naast een winkelwagentje loop. Een reflex, bijna. Behalve mij had mijn moeder nog twee kinderen op te voeden, en veel ontliepen we elkaar niet in leeftijd. Omdat pappie werkte, deed zij ons. Ze was streng, want ze wilde ons graag zien opgroeien. Voordat u het vraagt: nee, ik heb geen kinderen. Ik vind het te duur voor wat je eraan hebt. Maar los daarvan, doet het me iets als ik kinderen zo onbeschermd in de wereld zie fietsen of rennen. Dan weet ik: straks komt er weer een streepje in de agenda bij.

Vilan van de Loo

Vanwege het werk van zijn vader bij het IMF stond het wiegje van Pieter Duisenberg 45 jaar geleden in Washington, anderhalf jaar later keerde het gezin al terug naar Nederland. Na zijn Haagse schooltijd studeerde Duisenberg macro- en monetaire economie en voltooide hij de opleiding tot register controller. In vergelijkingen met zijn vader heeft hij niet zo veel zin, maar qua financiële expertise en gedegenheid doet hij niet onder voor senior. Geen wonder dat het nieuwe Tweede Kamerlid voor de VVD vooral financiële portefeuilles beheert.

Door Vera de Jonkheere Behalve de bestuurskamers van grote bedrijven als McKinsey, Shell en Eneco, waar zijn maatschappelijke loopbaan hem voerde, beziet Duisenberg ook graag kleinere organisaties en samenwerkingsverbanden van binnenuit. Het adagium ‘small is beautiful’ gaat in wel heel passende context op voor zijn onbezoldigde werkzaamheden voor de Haagse trots: Madurodam. “Dit is een van de leukste plekken in ons land, zowel echt Nederlands, als echt Haags. Er wordt wel gezegd dat je drie keer in je leven in Madurodam komt: als kind, als ouder en als grootouder, maar als lid van de Raad van Commissarissen mag ik hier iedere maand vergaderen. Mijn eerste bezoek vond plaats in de zomer van 1976, direct nadat ons gezin vanuit Amsterdam naar de Gentsestraat in Den Haag was verhuisd in verband met het werk van mijn vader (Minister van Financiën voor PvdA in kabinet Den Uyl, VdJ). Ik was negen en keek mijn ogen uit in dit miniatuurNederland. Bij de recente, ingrijpende renovatie heeft het hele park open gelegen om de bekabeling aan de eisen van de tijd aan te passen; alle huizen, gebouwen en attracties werden eruit gelicht. Diverse onderdelen zijn interactief gemaakt. Je kunt nu zelf een containerschip laden in de haven, of een scheepsbrand blussen met water dat je samen met andere bezoekers oppompt of via de veiling een bloemengroet naar thuis sturen. Tot mijn grote plezier gaat het goed met Madurodam: we ontvangen voor het eerst in tien jaar meer dan 700.000

bezoekers per jaar. Velen weten niet dat de verdiensten van het toeristisch bedrijf naar goede kinderdoelen in Nederland gaan”. Hij is een warm voorstander van maatschappelijke verankering. Zijn loopbaan bewoog zich langs deze lijn en voerde hem naar Shell, McKinsey en laatstelijk naar de functie als financieel directeur bij Eneco. Recent aan het licht gekomen manipulaties en malversaties tot op het hoogste niveau in bedrijven en overheidsorganisaties raken hem zeer. “Als dit soort dingen gebeurt, bloedt mijn liberale hart. Vrijheid en verantwoordelijkheid zijn twee onlosmakelijke begrippen. Iedereen moet proberen het beste van zijn of haar leven te maken, tevens voor anderen opkomen en zich mede verantwoordelijk voelen voor wat er in onze maatschappij gebeurt”. Verantwoordelijkheid In zijn ideale maatschappij mag een sociaal vangnet niet ontbreken voor degenen die het echt niet aankun-

‘De VVDfractie schakelt binnenkort over op de iPad, op weg naar uiteindelijke papierloosheid’

nen. Hij leerde de Australische invulling hiervan waarderen in de periode dat hij met zijn vrouw en drie kinderen voor McKinsey in Melbourne woonde. “Dat type maatschappij spreekt mij aan. Dynamisch, vol ondernemingslust, met sterke sociale banden en onderlinge samenhang, waarbij iedereen zijn eigen leven invult en niettemin oog heeft voor de ander. Met een vangnet voor degenen die buiten de boot vallen. De Amerikaanse samenleving is mij in dat opzicht te hard. Als liberaal wens ik dat een ieder zich met zo min mogelijk regels van zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid bewust is en deze ook neemt, zowel in het grotere geheel als in de eigen leef- en werkkring. Helaas zie ik dat nogal eens spaak lopen”. Op zijn achttiende was hij korte tijd lid van de PvdA, de partij van zijn vader. “Het aardige is dat de meeste mensen mijn politieke gedrevenheid abusievelijk relateren aan mijn gezinsachtergrond, terwijl de basis hiervoor gezocht moet worden bij de actieve leraren van mijn middelbare school”. Duisenberg bezocht van 1979 tot 1985 het toen nog 1e VCL en zag zijn vader (vice-president Rabo, vanaf 1982 president DNB, VdJ) heel veel minder dan kinderen uit andere gezinnen. “Het waren juist de leraren die mij en mijn medeleerlingen op zeer effectieve wijze stimuleerden aan allerhande activiteiten deel te nemen.Zo werd ik lid van het leerlingenbestuur, bezocht ik ieder schoolkamp, deed mee aan politieke spelen als jeugd-VN, jeugd-NAVO en werd ik voorzitter van het Haags jeugdparle-

>Foto: Piet Gispen

ment. Tien jaar geleden heb ik de leraren van destijds een brief geschreven om hen te bedanken voor de fantastische manier waarop ze mij hebben aangezet mezelf te ontplooien en oog te ontwikkelen voor de wereld om mij heen, in het groot en in het klein”. In zijn werkzaamheden is hij altijd op zoek naar maatschappelijke impact. Bij Shell was hij enkele jaren chief financial officer van de divisie duurzame energie, vandaaruit maakte hij de stap naar Cleantech, een klein schone-energiebedrijf in de opstartfase. “In mijn tijd bij Shell werd ik geconfronteerd met Brentspar en de reservecrisis: zaken die mij ervan overtuigden dat een bedrijf, net als de mens, midden in de samenleving staat, en maatschappelijke verantwoordelijkheid draagt en dient te nemen”. Scouting Tien jaar geleden benaderde de VVD hem al vergeefs voor de landelijke politiek, maar een jaar geleden raakte hij opnieuw in gesprek met de scouting commissie. “Die gesprekken kwamen in een stroomversnelling toen het kabinet op 21 april – toevallig precies op de openingsdag van vernieuwd Madurodam – ten val kwam”. Op 26 mei van dit jaar hakte hij en


11

interview<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

‘Mijn politieke gedrevenheid vindt zijn basis bij de leraren van mijn middelbare school’

zijn vrouw Annemiek tijdens een wandeling de knoop door over zijn kandidaatstelling voor het Kamerlidmaatschap. “Maatschappelijk betrokken ben ik al vanaf mijn schooltijd, ik heb altijd ruimte gemaakt voor vrijwilligerswerk, voor Madurodam, maar ook voor de lokale politiek als voorzitter van de wijkvereniging Vogelwijk. Misschien was dat voor mij de ultieme test case voor de landelijke politiek”. Zijn vrouw, directeur radiotherapie voor ziekenhuizen in Den Haag, gaf eigenlijk de doorslag. “Annemiek zei: ‘Ga het maar doen.’ Misschien om van het gezeur af te zijn, haha, maar ik vond zelf ook: het is nu of nooit, ik wil het geprobeerd hebben. Misschien ga ik door die keuze inderdaad een heel nieuw leven tegemoet”. Met zijn opleiding, maatschappelijke gedrevenheid en achtergrond oogt Duisenberg alleszins ministeriabel. Maar ook al wil hij zich niet onttrekken aan de radiostilte die (opnieuw) rond de formatie hangt, hij is resoluut in het van de tafel vegen van iedere suggestie in de richting van zijn eigen kabinetsdeelname. “Dat moeten sowieso anderen bepalen, maar mijn antwoord luidt: zeker niet nu. Als de VVD aan het kabinet

deelneemt, zijn er zeer veel anderen buitengewoon geschikt, van wie er enkelen zelfs nog maar net aan de slag waren in het vorige kabinet. In de Kamer zijn de portefeuilles nu voorlopig verdeeld. Ja, het accent ligt voor mij op financiële portefeuilles; het zou onverstandig zijn om mij cultuur te geven”. Zetelwinst Duisenberg is lid van de commissies Financiën en Rijksuitgaven. Over de zetelwinst bij de verkiezingen vorige maand realiseert hij zich de invloed van strategisch stemgedrag. “Het zegt tevens dat het partijverhaal, ook al nemen we impopulaire, harde economische maatregelen, door de kiezers wordt begrepen. We benoemen de terreinen waarover mensen zich zorgen maken: veiligheid, zorg, wonen, steun aan andere Europese landen. Niet altijd vrolijk, maar wel eerlijk, we proberen iets te doen. Nederland is belangrijker dan de partij. Zetelwinst betekent niet dat we achterover kunnen leunen: o, wat zijn we groot. Integendeel, we moeten hard blijven werken – met een bescheiden houding valt er beter samen te werken in de Kamer en met de mensen in het land”. De overstap van een bedrijfsomgeving naar de amendementen-, en

moties-rijke Kamersfeer vraagt de nodige aanpassing. “Bij Eneco voerde ik de hele dag besprekingen, de secretaresse had bijna een dagtaak aan het uitprinten van mijn vergaderstukken. Bij vertrek naar huis kreeg ik een pak leesvoer mee voor de avond en vroege ochtend. Om vijf uur stond ik op – weinig slaap nodig – en las me erdoorheen. Het bedrijf koos vervolgens voor het nieuwe werken, papierloos, open gebouw, geen eigen desk meer. Iedereen komt binnen met de simpele opdracht een plekje te zoeken. Binnen een week was iedereen gewend en was er geen A4-tje meer te bekennen. Mensen die hierdoor hun werk zagen verminderen, dan wel verdwijnen, konden zich toeleggen op andere, administratief-organisatorische aspecten. Met die dynamiek en de noodzaak om regelmatig een nieuwe richting in je werk in te slaan, moeten wij allen gewoon raken. Koekje Ik moet nog echt wennen aan het Kamerwerk, uitvinden hoe alles werkt. Volslagen anders dan bij een bedrijf. In de Kamer zie ik nog overal papier; de VVD-fractie schakelt binnenkort geheel over op de iPad, op weg naar uiteindelijk papierloosheid. Dat zal niet zonder slag of stoot gaan, maar

ik vind dat we het goede voorbeeld moeten geven. Veranderen is veelal zwaar voor alle betrokkenen. Bij de Shell ervoer ik dat voor het eerst in 1990. Laat ik het illustreren met een ogenschijnlijk onschuldig voorbeeld. Vijf jaar tevoren was daar het ‘koekje bij de koffie’ afgeschaft en daarover hoorde ik sommigen nog steeds. We realiseren ons waarschijnlijk allen onvoldoende hoeveel veranderingen we nog te verwerken krijgen, er zullen nog vele koekjes bij de koffie verdwijnen. Lang wordt al gepraat over onze vergrijzende samenleving en de noodzaak van langer doorwerken, maar dat impliceert niet alleen in kwantitatieve zin meer mensen aan het werk krijgen, maar dat vraagt tevens een kwalitatieve benadering van mensen en hun carrière. Iedereen zal tijdens zijn loopbaan continu dienen bij te leren vanuit het besef dat de weg niet automatisch tot aan je pensioen omhoog gaat. Flexibiliteit binnen een bedrijf kan leiden tot een horizontale overstap van bij voorbeeld de crediteurenadministratie naar de afdeling rapportages. Leeftijd, ervaring en inzet worden gekoppeld in de zoektocht naar iemands optimale toegevoegde waarde en daarbij speelt om- en bijscholen een belangrijke rol. Aan de mix binnen onze totale werkgelegenheid moet nog veel

veranderen, onze samenleving heeft te veel theoretici en te weinig technici. Bedrijven en scholen zullen samen moeten werken aan het up to date houden van opleidingen en mensen”. Het gezinsleven en het huishouden thuis in de Vogelwijk vergt met twee kinderen op de middelbare school (Sorghvliet en Hofstad Lyceum), één op de Heldring basisschool, en twee meer dan fulltime werkende ouders eveneens de nodige organisatie. “Het organiseren daarvan berust geheel bij mijn vrouw. Ouderwets? Om mij heen zie ik dat het in gezinnen nog vaak zo gaat. Ik ben vol bewondering en beschouw het als een wonder dat vrouwen zoveel ballen in de lucht weten te houden”. Betrokkenheid Ik word enthousiast van de betrokkenheid van Hagenaars bij hun omgeving, kijk naar de geweldige inzet die vrijwilligers aan de dag leggen in de diverse Haagse wijken. Bij ons in stadsdeel Segbroek organiseert het vrijwilligerswezen kinderactiviteiten tot en met seniorenwerk. Een mooi initiatief is ‘Energiek’ in de Vogelwijk. Ons gezin behoort tot de 150 eigenaren van de windmolen aan de kust. Als Eneco-directielid was ik zowel koper als verkoper en ik kan je verzekeren dat het een eerlijke transactie was. Er zijn ongelooflijk veel mensen aan het duwen en trekken geweest om het voor elkaar te krijgen. Ik houd van teamwerk en ik geloof erin. Met elkaar gezamenlijk dingen voor elkaar krijgen, of het nu in de politiek, een bedrijf of in het vrijwilligerswerk is, geeft een kick van jewelste.


Ondernemen Adressen & Informatie Rabobank Den Haag Dennis Werkman Directeur Grootbedrijf (06) 22 73 28 14 E-mail: D.Werkman@DenHaag. rabobank.nl Henk Werlemann Directeur MKB (06) 10 68 84 59 E-mail: H.C.Werlemann@DenHaag. rabobank.nl Zakelijk loket Telefoon (070) 371 88 00 Maandag-donderdag 8-20 uur Vrijdag 8-18 uur Zaterdag 9-13.30 uur Bezoekadressen: Bezuidenhoutseweg 5 2594AB 's-Gravenhage Korte Vijverberg 2 2513AB 's-Gravenhage

Ernst & Young Wassenaarseweg 80 2596 CZ 's-Gravenhage Tel: 070 - 88 40 71000

ScheerSanders advocaten ScheerSanders Advocaten Nassauplein 36 2585 ED 's-Gravenhage Tel: 070-3659933 info@scheer.nl www.scheer.nl

Werkgeversservicepunt Rob de Rooij (06) 52 02 6277 Rob.derooij@denhaag.nl www.werkgeversservicepuntdenhaag.nl

Ivan Baas en Kristian van Zijtveld. >Foto: Mylène Siegers

Werkgeversservicepunt Den Haag en Bureau Zelfstandigen stimuleren ondernemerschap Wie ondernemer wil worden moet over een grote dosis enthousiasme en doorzettingsvermogen beschikken. Zeker in economisch zware tijden kan het voor een startende ondernemer zwaar zijn om het hoofd boven water te houden. Niet in de laatste plaats voor personen die een uitkering ontvangen of een inkomen hebben rondom het sociaal minimum. Bureau Zelfstandigen van de Gemeente Den Haag schiet deze zelfstandige ondernemers te hulp en werkt daarnaast nauw samen met het Werkgeversservicepunt Den Haag.

Dit is een initiatief van Den Haag Centraal. Alle hierop geplaatste artikelen vallen buiten de redactionele verantwoordelijkheid van de redactie.

Financiële Ondersteuning In plaats van solliciteren bij een werkgever wagen veel werkzoekenden de stap naar het opzetten van een eigen bedrijf of het uitoefenen van een zelfstandig beroep als ZZP’er. In een aantal gevallen kunnen deze starters financiële ondersteuning krijgen. Hiervoor kunnen zij terecht bij Bureau Zelfstandigen van de Gemeente Den Haag. Rob van den Hoogenband, hoofd Bureau Zelfstandigen: “Een startende ondernemer met een bijstandsuitkering kan bij ons aankloppen. Aan de hand van het ondernemersplan beoordelen wij dan of het bedrijf levensvatbaar is en in de toekomst voldoende winstgevend zal zijn. Als dit het geval is, kan de ondernemer in aanmerking komen voor een startkapitaal en/of een aanvullende uitkering. Daarnaast faciliteren wij ook diverse trainingen om deze starters de juiste ondernemersvaardigheden bij te brengen.” Ondernemers in zwaar weer Ook andere ondernemers kunnen voor uiteenlopende zaken bij Bureau Zelf-

zelfstandigen die hun bedrijf willen beëindigen of juist willen voortzetten, maar niet meer voldoende inkomsten hebben, bij ons terecht”, aldus Rob van den Hoogenband. Kruisbestuiving Het Bureau Zelfstandigen van de Gemeente Den Haag werkt ook nauw samen met het Werkgeversservicepunt Den Haag. Rob de Rooij, manager markt, projecten en innovatie van het Werkgeversservicepunt Den Haag: “Onze accountmanagers zijn erg betrokken bij de bedrijfsactiviteiten van

‘Wij bieden ook ondersteuning aan ondernemers die al enige tijd gevestigd zijn’

Rob de Rooij, Werkgeversservicepunt Den Haag

werkgevers uit de regio. Daardoor kunnen zij, indien nodig én uiteraard ook indien gewenst, werkgevers in een vroeg stadium doorverwijzen naar Bureau Zelfstandigen voor eventuele extra ondersteuning. Daarnaast kan Bureau Zelfstandigen ondernemers met personeelsvraagstukken weer naar ons doorverwijzen. Zo dragen we gezamenlijk bij aan het stimuleren van ondernemerschap en het terugdringen van de werkloosheid.”

standigen terecht. “Wij bieden ook ondersteuning aan ondernemers die al enige tijd gevestigd zijn. Zo kunnen we ondernemers in zwaar weer onder be-

Voor meer informatie zie www.werkgeversservicepuntdenhaag.nl , www.denhaag.nl/ ondernemen of bel met Bureau Zelfstandigen op 070-7526300 tussen 9.00 en 10.00 uur

paalde voorwaarden een helpende hand bieden en behoort het verstrekken van een kredieten tot de mogelijkheden. Daarnaast kunnen ook oudere


d Den Haag nd Participatiemodel biedt jonge apothekers kans Voor jonge apothekers is het tegenwoordig bijna onmogelijk een apotheek over te nemen: de marktomstandigheden zijn niet rooskleurig en banken financieren maar mondjesmaat. De stichting Verenigde Nederlandse Apotheken (VNA) kan uitkomst bieden. Deze stichting, opgericht in 1948, hanteert een unieke overdrachtsconstructie die voorziet in solidariteit tussen generaties apothekers. Directeur Kristian van Zijtveld legt uit hoe het werkt: “Wij nemen de apotheken over van apothekers die willen stoppen. Dit kan in de vorm van een contante overdracht waarbij de overdragende apotheker een deel meefinanciert; of via een winstrechtconstructie waarbij de oud-apotheker gedurende 21 jaar een winstrecht ontvangt.” In de apotheek wordt vervolgens een jonge apotheker aangesteld, die door VNA wordt begeleid. Daaraan gaat wel een uitgebreide sollicitatieprocedure vooraf. Van Zijtveld: “Wij selecteren jonge apothekers op ondermeer hun visie op het beheer van de apotheek. Ondernemerschap en vakinhoudelijk enthousiasme zijn daarbij essentieel. Verder zoekt VNA naar een match tussen de over te nemen apotheek en de

jonge starter, zeker in gevallen waarbij de oud-apotheker nog als winstgerechtigde betrokken blijft is het van belang dat er op het persoonlijk vlak een goede relatie bestaat. Na vijf jaar gaat het dienstverband over in een vennootschap, waarbij de apotheker als beherend vennoot de apotheek 16 jaar samen met VNA exploiteert. Aan het eind van de rit wordt de apotheker enig eigenaar, zonder verdere verplichtingen aan VNA.” De afgelopen 65 jaar heeft VNA op deze manier al vele honderden jonge apothekers aan een eigen apotheek geholpen. Momenteel is VNA als eigenaar of mede-vennoot betrokken bij de exploitatie van zo’n 90 apotheken in het hele land; daarnaast zijn er ongeveer 40 apotheken met de status van aangeslotene die de doelstellingen van VNA onderschrijven en hun apotheek te zijner tijd willen overdragen. Van Zijtveld: “Het bijzondere van het model is bovendien dat VNA in al die jaren een schat aan kennis over de bedrijfsvoering in apotheken heeft opgebouwd, waarop de aan VNA verbonden apothekers steeds kunnen terugvallen. Daarbij gaat het dan niet alleen

om de kwaliteit van de farmaceutische dienstverlening, maar ook om bijvoorbeeld bouwzaken, huurproblemen, personeelszaken, inkoopcollectieven en collectieve zorgcontractering. Kortom: dienstverlening met als doel de apotheker allround te ondersteunen bij de dagelijkse beroepsuitoefening.” Voor de juridische aspecten van de bedrijfsvoering wordt VNA van oudsher bijgestaan door ScheerSanders Advocaten. Van Zijtveld heeft meerdere keren per week contact met Ivan Baas. “Vaak telefonisch of per mail, maar we gaan ook samen op pad om apothekers met raad en daad bij te staan. Omdat we al zo lang samenwerken, kunnen we snel schakelen en problemen meestal in een vroegtijdig stadium signaleren en oplossen”. De combinatie van financiering en begeleiding is in de huidige economisch onzekere tijden voor startende apothekers van onschatbare waarde. Van Zijtveld: “Wij geloven in de meerwaarde van apothekers die hun vak als zelfstandige uitvoeren. Die ondersteunen wij graag. Dit model zouden meer beroepsgroepen toe moeten passen voor startende collega’s!”

Starters zijn de grote ondernemingen van de toekomst

Ernst & Young groeit mee met startende ondernemers Plannen om zelf te gaan ondernemen? Steeds vaker eisen bankiers en investeerders dat ondernemingsplannen voldoende financieel worden onderbouwd. Ernst & Young kan ondernemers hierin bijstaan en heeft alle expertise in huis om een startende ondernemer te ondersteunen. Jeroen Lakerveld AA, senior manager bij Ernst & Young, legt uit hoe dit wordt aangepakt.

inkomsten en uitgaven. Zo kan zowel de ondernemer als de investeerder nog beter inschatten waar men aan begint”, aldus Jeroen Lakerveld. Bezint eer gij begint Zelfstandig ondernemen is zeker niet voor iedereen weggelegd. Ondanks een goede voorbereiding en motivatie is niet iedere starter succesvol. Uit onderzoek van ITS, het onderzoeksinstituut van de Radboud Universiteit, blijkt dat van de 100 starters er na twee jaar nog 78 en na vijf jaar nog 57 bestaan. “Het is ontzettend belangrijk dat je eerst bij jezelf te rade gaat waarom je eigenlijk ondernemer wilt worden. Je moet je door anderen niet laten ontmoedigen, maar het is wel essentieel om realistisch te blijven. Het besluit een eigen bedrijf te beginnen, vormt voor de meeste starters tenslotte een besluit voor het leven”, aldus Jeroen Lakerveld.

Financiële onderbouwing Ernst & Young heeft een speciaal team, ‘Accounting Compliance & Reporting’, dat zich specifiek richt op het Middenen Kleinbedrijf. Ook startende ondernemers kunnen hier terecht. Jeroen Lakerveld: “De eerste voorwaarde voor succesvol ondernemen is een degelijk ondernemingsplan. Als een startende ondernemer bij Ernst & Young aanklopt, toetsen we dit document op de financiële onderbouwing en de haalbaarheid ervan. Daarnaast bekijken we samen met hem of haar de groeipotentie van de onderneming. In feite houden we de ondernemer een spiegel voor en zijn we kritisch over de ambities en bijbehorende financiële consequenties”. Doortimmerd ondernemingsplan Een goed doortimmerd ondernemingsplan is niet alleen belangrijk voor de ondernemer zelf. Het is ook een belangrijk gegeven voor potentiële investeerders. “De bank of een andere vermogensverschaffer zal alleen met een ondernemer in zee gaan als er voldoende vertrouwen is in de ondernemer en zijn of haar ondernemingsplan. Een financiering wordt tenslotte niet zo maar verstrekt,

Jeroen Lakerveld AA, Ernst & Young

zeker niet in tijden van economische crisis. Ernst & Young helpt bij het opstellen van de prognose met toekomstige

Meegroeien Wanneer een ondernemer zijn bedrijf eenmaal op de rit heeft en begint te groeien, verandert ook de rol van de accountant. “Het is mooi om starters te zien groeien naar volwaardige ondernemingen. Hierdoor veranderen de vraagstukken die aan ons worden voorgelegd over onder andere de bedrijfsvoering, fiscaliteit of ondernemen in het buitenland en daarmee dus ook onze rol. Doordat Ernst & Young een groot internationaal netwerk heeft, juist ook voor de ambitieuze starters, kunnen we deze ondernemers blijven begeleiden en zien wij starters uitgroeien tot grote ondernemingen van de toekomst!”

Dennis Werkman directeur Grootbedrijf, Rabobank Den Haag en omgeving

Henk Werlemann directeur MKB Rabobank Den Haag en omgeving

Rabo Podium:

Healthy Food Company

De gezonde automaat met lekkere snacks voor elk moment Het is algemeen bekend dat gezond eten belangrijk is. Gezonde voeding is tenslotte essentieel om goed te kunnen functioneren en je fit te voelen. Helaas is nog steeds een groot deel van de Nederlandse samenleving te zwaar. Tijd voor een andere mindset! Sinds januari is Nederland een unieke bedrijfsformule rijker. Healthy Food Company uit Den Haag brengt meer gezondheid op de werkvloer en in schoolkantines. Hoe? Door de bekende snoepautomaten in een gezond jasje te steken met een breed assortiment aan gezonde en biologische snacks. Healthy Food Company biedt organisaties een grote diversiteit aan gezonde producten zoals smoothies, fruit, mini-groente, appelen perenchips, zakjes met olijven en mueslirepen. Vol enthousiasme vertelt oprichtster Jos Jongenotter over dit bijzondere bedrijf. Zij neemt ons mee in de wereld van gezonde snacks. Healthy Food Company & Den Haag “Het ondernemerschap kreeg ik in mijn jeugd al met de paplepel ingegoten, aangezien mijn vader een groentewinkel had in Den Haag. Toch ben ik in eerste instantie een andere weg ingeslagen. Ik heb mijn vooropleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag doorlopen en daarna voortgezet aan het Conservatorium in Tilburg waar ik ben afgestudeerd als harpiste. Tijdens mijn studie heb ik onder andere bij professionele dansers gezien hoe belangrijk gezonde voeding is om optimaal te kunnen presteren en je gezond en fit te voelen. Echter laat het aanbod van gezonde voeding op scholen en in bedrijfskantines vaak nog te wensen over. Vanuit deze behoefte is het idee ontstaan om schoolkantines en bedrijven te voorzien van gezonde automaten met verantwoorde snacks. Meer vitamines en meer biologische producten, minder E-nummers en minder zout. Healthy Food Company was geboren”.

‘Het ondernemerschap kreeg ik in mijn jeugd al met de paplepel ingegoten, aangezien mijn vader een groentewinkel had in Den Haag’ Healthy Food Company & startende ondernemers “Het ondernemersklimaat anno 2012 is voor een startende ondernemer best pittig. Zo is het bijvoorbeeld niet zo makkelijk om in tijden van crisis een investeerder bereid te vinden. Je wordt als starter dus direct getoetst op je doorzettingsvermogen. Dat is echt essentieel als je een bedrijf wilt starten. Je moet je schouders eronder zetten en zelf op onderzoek uit gaan. Het heeft mij een mooi bedrijf en tevens een nominatie voor ‘The Next Entrepreneur 2012’ opgeleverd! Een prijs die wordt uitgereikt door Rabobank in samenwerking met MKB Nederland. Ik zit inmiddels in de halve finale! Zo’n nominatie geeft wel een duwtje in de goede richting. We willen met Healthy Food Company graag de grootste exploitant van gezonde snackautomaten in Nederland worden en iedereen aan de gezonde snacks helpen”. Healthy Food Company & de Rabobank “De Rabobank is onze huisbankier. Wij regelen al onze financiële zaken via de Rabobank. Daarnaast denken zij proactief mee en helpen starters bijvoorbeeld met het vormgeven van een businessplan. De communicatie verloopt altijd soepel en alle financiële zaken worden vlot en accuraat afgehandeld. De Rabobank is zeker een fijne bank voor starters!”


14>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

Incomplete biografie van groot dichter

Willem Kloos en zijn echtgenote Jeanne Reyneke van Stuwe in een Haags parkje

Door Sjoerd van Faassen

Het zal u ontgaan zijn, maar in de wereld van biografen heerst een kleine richtingenstrijd. Iemand als Willem Otterspeer, de biograaf in hope van Willem Frederik Hermans, vindt dat de enige ambitie van een biograaf het schrijven van een literair meesterwerk zou moeten zijn en dat de rangschikking van de feiten daaraan ondergeschikt mag zijn. Léon Hanssen, die bezig is met een biografie van Piet Mondriaan, daarentegen pleit voor een grote mate van feitelijkheid in een biografie. Ruwweg komt de tegenstelling dus neer op: literatuur versus wetenschap. Bart Slijper, de schrijver van ‘In dit gevreesd gemis’ is duidelijk een aanhanger van de eerste richting. Hij doet verwoede pogingen zo soepel mogelijk te schrijven, soms lukt dat, soms klinkt zijn tekst heel onecht en gewrongen. ‘Zo, Kloos, ben jij daar?’, begint Slijper zijn boek, ‘het is 15 mei 1880, Willem Kloos loopt door de Kalverstraat, soms stopt hij even om in een etalage van een boekwinkel te kijken, wanneer opeens een grote blonde jongen met uitgestoken hand op hem toekomt’. Die eerste ontmoeting met de dichter Jacques Perk vond inderdaad plaats op die datum, maar de rest is grotendeels verzonnen. Beeldend, misschien, maar feitelijk onbetrouwbaar. De homo-erotisch getinte relatie van Willem Kloos (1859-1938) met Perk neemt een groot deel van Slijpers boek in beslag. Die vriendschap behandelde Slijper twee jaar geleden al in ‘Onder de blauwe oneindigheid’, een boekje dat nu integraal is herdrukt in ‘In dit gevreesd gemis’. Een volgende, eveneens homo-erotisch getinte relatie van Kloos, die met de jongere dichter Albert Verwey, is de tweede pijler waarop Slijper’s boek rust. Al het andere dient om die twee vriendschappen

enige context te verschaffen. Zonder enige ironie noemt Slijper zijn boek in de ondertitel echter: ‘Het leven van Willem Kloos’. Let op dat parmantige ‘Het’. Geen enkele aarzeling vanwege het feit dat deze biografie slechts het leven van Willem Kloos (1859-1938) tot circa 1895 beschrijft en de ruim veertig jaar die nog volgen in een paar bladzijden afdoet. Slijper vindt deze amputatie zelfs nauwelijks een toelichting waard. Maar zelfs binnen de beperkte periode die hij behandelt, is zijn invalshoek, mild gezegd, nogal eenzijdig. Hij beperkt zich tot de vriendschap met de jonggestorven Perk en die met Verwey. Dat is nogal mager voor een biografie.

Handschrift van een gedicht van Willem Kloos uit de bundel ‘Verzen’

deloze delen ‘Letterkundige inzichten en vergezichten’ waarin Kloos zijn essays en kritieken bundelde nu echt zo veel minder dan de overschatte ‘Verzamelde opstellen’ van Van Deyssel? Alleen Herman Gorter slaagde erin zich tot zijn vroege dood in 1927 telkens te vernieuwen en het hoge niveau van zijn beginjaren te evenaren.

Schim Natuurlijk, Kloos’ hoogtepunt ligt bij de bundel ‘Verzen’ uit 1894 en de beginjaren van het voor die tijd revolutionaire tijdschrift ‘De Nieuwe Gids’, waarmee hij en zijn mede-leden van de Beweging van Tachtig de gezapige Nederlandse literatuur opschudden en waaraan Slijper best wat meer aandacht had mogen besteden. Maar lag het hoogtepunt van zijn medeTachtigers als Frederik van Eeden, Lodewijk van Deyssel en Verwey niet evenzeer in die vroege periode en was hun latere werk niet eveneens een schim van dat uit hun begintijd? Ook hún beste werk publiceerden zij eind negentiende, begin twintigste eeuw. Verwey is daarbij een geval apart: als dichter nooit de evenknie van zijn generatiegenoten, maar later als essayist en tijdschriftleider onovertroffen. Van Eeden heeft echter in mijn ogen het niveau van ‘De kleine Johannes’ (1887) en ‘Van de koele meren des doods’ (1900) nooit geëvenaard, en ook Van Deyssel’s ‘Een liefde’ (1887) en ‘De kleine republiek’ (1889) zijn nooit meer door hem overtroffen. En als je naar de hoogtepunten daarin kijkt, zijn de ein-

Regentesselaan Na een ernstige crisis in 1896, trouwde Kloos in januari 1900 met de productieve en populaire romanschrijfster Jeanne Reyneke van Stuwe. Met haar en haar zus Jacqueline ging Kloos wonen aan de Haagse Regentesselaan. Het was een wereld van verschil met de heftige en met drank overgoten bohémienjaren in Amsterdam tijdens welke hij zijn beste poëzie schreef. Zijn mede-redacteuren had hij van zich vervreemd. Verwey en Van Deyssel begonnen het ‘Tweemaandelijksch Tijdschrift’ (later ‘De XXe Eeuw’), tot ook zij ruzie kregen en Verwey het ambitieuze tijdschrift ‘De Beweging’ begon, waarmee hij zich opwierp als leider van een jonge generatie dichters. Kloos klampte zich vast aan ‘De Nieuwe Gids’, had als redacteur lang niet meer het gezag van Verwey, maar Slijper doet wel heel geringschattend over het tijdschrift. Vooraanstaande schrijvers als P.C. Boutens, Frans Erens, A. Aletrino, Arthur van Schendel, Herman Robbers, Karel van de Woestijne en Willem de Mérode vertrouwden hem werk toe. Als criticus schoot hij nog maar zelden raak en als dichter was hij zijn magie volkomen kwijt, maar juist een precieze beschrijving van Kloos’ teloorgang zou Slijpers boek tot een échte biografie hebben bestempeld. Nu zijn het enkele aantrekkelijk geschreven essays die geen volledig en juist beeld geven van de grote dichter die Kloos is geweest.

destijds zo unieke gebouw af te breken en er een nieuw (zalen, conservatorium etc.) voor in de plaats te zetten. Ik vind het allemaal maar raar. Als ik politicus was zou ik dat plan en z’n kosten in deze tijd voor geen geld van de wereld willen verdedigen bij mijn achterban. Nederland is – toen er nog geen crisiswolkje aan de lucht was – volgezet met culturele centra en theater(tje)s. Ze staan in elk grootgegroeid dorp. Mooie gebou-

wen. Maar er is steeds minder geld om er ook iets ín te zetten. Aan de ene kant kapitalen uitgeven voor een megalomaan gebouw, aan de andere kant bezuinigen, culturele instanties die iets te melden hebben de nek omdraaien. Bij deze simpele burger wil dat er niet in. En als die burger ook nog ’ns van jazz houdt, komt het nog harder aan. Geen geld voor De Regentes, voor Prospero, voor de Regentenkamer enzovoort enzovoort. Jazz is in Den Haag een soort achterkamertjeszonde geworden. ’t Mag nog net, maar daarmee houdt ’t ook op. Ik krijg uitnodigingen voor concerten van een nieuwe saxofoonster, de Amerikaan van Indiase komaf Rudresh Mahanthappa. Hij werd door Down Beat gekozen tot het saxofoontalent van 2012 en was dezer dagen te horen op diverse Nederlandse podia.

Residentie Bach Ensembles voeren Elgar uit

Langzame mars naar het Laatste Oordeel Wanneer drie muziekgezelschappen, verenigd binnen één organisatie, tegelijkertijd jubileren, ligt het voor de hand dat zij samen iets opvallends doen. Het Residentie Bachkoor (140 jaar), het Residentie Kamerkoor (35 jaar) en het Residentie Bachorkest (50 jaar) voeren op 3 november onder leiding van Jos Vermunt het oratorium ‘The Dream of Gerontius’ van Edward Elgar uit. Het is de eerste keer dat zij samen op het podium staan.

aandachtig naar diens ‘Parsifal’ heeft geluisterd. En de tekst heeft gelezen. Ook in het Britse oratorium op een tekst van John Henry Newman gaat het om dood en verlossing. Eerst horen we de stem van de oude Gerontius, die in de nabijheid van een priester en een schare vrienden sterft. Daarna schaart zijn ziel zich onder de overledenen die zich eveneens aan het Laatste Oordeel onderwerpen, hierbij toegezongen door de engelen (‘Praise to the Holiest… Amen’).

Door Aad van der Ven

Geschenk ‘The Dream of Gerontius’ (1900) vertoont een geleidelijke transformatie van het muzikale materiaal. “In het eerste deel”, aldus de Elgar-biograaf Robert Anderson, “geven marsritmen de langzame tred van de stervende naar het Laatste Oordeel weer, maar in de hemel geeft men de voorkeur aan driedelige maatsoorten”. Voor de Residentie Bach Ensembles, die zich niet door hun naam gehinderd voelen buiten de Barok te treden, betekent ‘The Dream of Gerontius’ een belangrijke en moeilijke opgave. Elgar schreef het werk voor orkest, dubbelkoor plus wat hij noemde een ‘semi-

‘The Dream of Gerontius’ is zoiets als de Engelse ‘Matthäus-Passion’. Het zijn allebei composities waarvan de religieuze betekenis voor de meeste muziekliefhebbers in sterke mate de luisterervaring beïnvloedt. Of zoals Elgars vrouw Alice in een brief aan één van haar vrienden schreef: “Het lijkt me dat E. de wereld een echt bericht van troost heeft gegeven”. Ook zonder ‘The Dream of Gerontius’ had en heeft Engeland wel een reden om Elgar (1857-1934) dankbaar te zijn. Hij gaf de Britten hun muzikale zelfrespect terug. Hij was in dat land de eerste belangrijke componist sinds de barokmeester Henry Purcell. Bovendien is veel van wat Elgar geschreven heeft doortrokken van een Engeland dat ook buitenlanders onmiddellijk herkennen. Dat reikt veel verder dan de patriottische gevoelens waarmee ‘Land of Hope and Glory’ wordt geassocieerd, Elgars bekendste melodie die de borst van talloze Britten doet zwellen en die hun land door twee wereldoorlogen heeft gesleept. Velden Over Elgars muziek schreef zijn collega Ralph Vaughan Williams, dat ‘de bijzondere schoonheid daarvan zijn landgenoten een vertrouwd gevoel geeft: de intieme, eigen schoonheid van onze velden en landweggetjes; niet de afstandelijke en onsympathieke schoonheid van gletsjers, koraalriffen en tropische oerwouden’. Die laatste vergelijking slaat ongetwijfeld op de illustratieve kant van de muziek van de opvallendste moderne componist van die tijd, namelijk Richard Strauss. Op de opmerking over ‘de eigen schoonheid van onze velden en landweggetjes’ valt in verband met Elgars muziek trouwens wel iets af te dingen. Zeker in zijn beste instrumentale werken (Tweede symfonie, Vioolconcert, Celloconcert), met hun combinatie van brede, vaak schrijnende lyriek en heftige dramatiek, reikt de componist veel hoger. Net als in de overwegend plechtige partituur van ‘The Dream of Gerontius’, die duidelijk maakt dat Elgar tot Wagner is bekeerd en

Onbekend portret van Edward Elgar, uit de collectie van Lewis Foreman.

koor’, dat wil zeggen een klein vocaal ensemble bij wijze van contrast. Wellicht heeft hij dat laatste ontleend aan de slotscène van Wagners ‘Parsifal’, waarin hemelse stemmen hoog boven het toneel ‘Höchsten Heiles Wunder! Erlösung dem Erlöser!’ zingen. Over één van zijn melodieën merkte Elgar vergenoegd op, dat Verdi zich daarvoor niet geschaamd zou hebben. Residentie Bach Ensembles onder leiding van Jos Vermunt, met Cécile van der Sant (alt), Marten Smeding (tenor) en Marc Pantus (bas). ‘The Dream of Gerontius’ van Elgar. Zaterdag 3 november, 20.15 uur, Dr Anton Philipszaal. Meer informatie: www.bachensembles.nl

jazz

Grote gebouwen en achterkamers

In september 1987 mocht ik voor een ‘speciale uitgave van het maandblad van de gemeente Den Haag’een interview schrijven met Mr. Ben van der Meer, directeur van het Residentie Orkest. Het ging over de toen te openen Dr Anton Philipszaal aan het Spui. Eén zin uit de mond van de toenmalige directeur: “Wat hier nu staat is uniek”. Ik dook dat artikel op na het lezen van al die reacties in deze krant over de plannen om dat

Waar? Middelburg, Maastricht, Rotterdam, Amsterdam. Mooie steden. Maar geen Den Haag. Zo zijn er voortdurend voorbeelden van optredens die aan Den Haag voorbij gaan. Den Haag dient ’t klein te houden. Geen geld. Grote talenten op podiaatjes die zich met hangen en wurgen staande houden. Je mag je handen dichtknijpen dat ze er nog zijn. Jazzsociëteit Engels brengt op zondag 28 oktober jazz met een funky ondertoon door Eline Gemerts (zang), Bas van Lier (piano), Michael Varekamp (trompet), Harry Emmery (bas) en Erik Kooger (drums). Dan is er in de categorie klein maar fijn nog altijd de Regentenkamer. Met zaterdag 27 oktober het trio van pianist Dirk Balthaus met trompettist Bert Lochs en Daniel Herskedal op tuba. En dat instrument hoor je eigenlijk alleen nog maar van

hoempa-hoempa in een aantal oude stijl-bandjes. Zo’n moderne herwaardering als van Herskedal is bijzonder. De zondag daarna zingt daar Machteld Cambridge bij het trio van pianist Erik Doelman. Trompettist Eef van Breen is er gast. Of Pavlov, nog zo’n verdekt opgesteld Haags juweeltje. Op zondag de 28ste speelt daar bariton-saxofonist Rik van den Bergh. Op dinsdag 30 oktober de jonge saxofonist Joris Roelofs. Met aan de piano Juraj Stanik en Frans van der Hoeven op bas. Een trio van grote klasse. Bijkomende attractie: wie bij Pavlov uit het raam kijkt kan de Dr Anton Philipszaal nog net zien.

Bert Jansma


15

cultuur<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Roosbeef met Demo-show in Diligentia blazers. Ook vertel ik tussen de nummers door wat korte verhaaltjes. Maar verwacht geen toneelstukje of zo!”, lacht Rebergen. Roos Rebergen stopte op haar zeventiende met schoolgaan, bezocht daarna weleens een popopleiding aan één van de conservatoria in ons land, maar zag na enig nadenken toch af van een reguliere muziekstudie. “Eerst was ik te jong, wat later vond ik het wel fijn om daar mensen van mijn leeftijd te kunnen treffen. Maar na het winnen van de Grote Prijs van Nederland kwam alles in een stroomversnelling terecht zodat het er gewoon nooit meer van gekomen is om naar een popopleiding of zo te gaan”.

Roosbeef grossiert in wonderlijke, dromerige dan weer stuwend opgebouwde liedjes vol beelden en wendingen. Voorvrouwe Roos Rebergen doet binnenkort Theater Diligentia aan en gunt ons een kijkje in haar keuken. Door Eric Korsten

Op haar tweede cd ‘Omdat Ik Dat Wil’ bracht ze een dankwoord uit aan ‘iedereen met wie we ooit hebben gekust’ en bracht ze ‘applaus voor de natuur’ uit. Eenvoud is een wapen – en Roos Rebergen van popband Roosbeef weet dat wapen als maar weinig anderen te hanteren. De geboren Duivense (1988) won in 2005, pas zeventien was ze toen, met haar toenmalige begeleidingsband de Grote Prijs van Nederland, een gekende onderscheiding voor aankomend nationaal poptalent. Pas enige tijd later, in 2008, verscheen de debuut-cd: ‘Ze Willen Wel Je Hond Aaien Maar Niet Met Je Praten’. Het is een album vol dartele, bijna springerig te noemen kleinkunstachtige liedjes, die overlopen van vaak poëtische maar steeds ontwapenende tekstvondsten, noem het hartenkreten in een notendop. “Ergens vanuit een gevoel binnenin mij wellen flarden van zinnen op”, zegt de toetseniste. “Soms weet ik ze zelf niet te plaatsen, weet niet waar ze vandaan komen”. Het is uiterst verleidelijk met een reeks citaten te komen. Dan toch maar een enkel voorbeeld: ‘Hij wou homo worden / maar er kwam steeds iets tussen’ (uit: Pulpo); ‘Jij vindt de structuur van een rauwe champignon niet lekker / ik vind dat we niet moeten trouwen’ (uit: Iets te veel wij(n)); ‘Ik hield mijn buik voor je in / want ik ken je pas net’ (uit: Niet uitmaken). Een laatste: ‘En

Roos Rebergen: ‘Verwacht geen toneelstukjes of zo’. >Foto: Tom Roelofs

ik kijk in de spiegel / mijn sociale vaardigheden zitten op de juiste plek’. Ze zingt die teksten op een tamelijk onnadrukkelijke, bijna terloopse wijze en vaak in een huppelend ‘parlando’. “Ik vind het juist grappig als de woorden soms niet passen, als het een beetje wringt. Woorden vallen dan meer op”, merkte ze eens in een interview op. Voor haar lijzige, nu en dan zelfs temerige, breekbare, ongeschoolde stemgeluid val je als een baksteen of je knap er faliekant op af, een milde tussenweg lijkt voor haar wat ijle en iele kinderstemmetje niet mogelijk. Ook haar fysieke verschijning baarde opzien: een knalrode sluike haarbos die de felle afsluiting

van haar blankbleke huid vormde van waaruit blauwgrijze hondenogen de ruimte in priemden. Optredens in nationale poptempels en op literatuur- en popfestivals volgden, met veel succes. Kleinduimpje Als opmaat tot de huidige theatertournee bracht ze onlangs een nieuwe EP uit: Warüm. “Het zijn zes liedjes die ik nog op de plank had liggen uit de tijd van de opnames voor mijn vorige cd. Zie het niet als restmateriaal, het zijn eerder nummers waar ik opnieuw zin en plezier in ontdekte toen ik wist dat deze theatertournee ‘De Grote Demo-show’

eraan zat te komen en ik met wat nieuw materiaal op de proppen wilde komen”. Roosbeef ruilt het zogeheten clubcircuit dus in voor het met zwaar velours omgeven pluche van het theater. Als een kleinduimpje belooft ze bezoekers muzikaal mee te verdwalen in het grote sprookjesbos van inspiratie en creatie. “We willen de ontstaansgeschiedenis van sommige nummers laten horen, en je kunt er meer met het licht en de setting oogt wat meer aangekleed dan een poppodium. Misschien komen de nummers beter tot hun recht in zo’n rustige omgeving. We kunnen nu ook meer akoestische instrumenten inzetten, zoals koper- en hout-

Energie De stijl van haar muziek is moeilijk te vangen en lijkt in zekere zin eigenlijk ‘nergens’ op. Het is een unieke sound in een wereld die aaneenhangt van bloedeloze papegaaientrends. Wel is ze onder de indruk van de energie die uitgaat van hiphop. “Ik haak vrij snel af, maar er gaat een goede energie van uit: hier zijn we dan, we hebben wat te vertellen, luister naar ons”. Haar muzikale voorbeelden lopen uiteen van de typische countrymuziek van Patsy Cline en de countryrock van Lucinda Williams tot meer recente Amerikaanse rock van Wilco en de band Bright Eyes. Van de luistermuziek op ‘Ze Willen Wel Je Hond Aaien Maar Niet Met Je Praten’ heeft de sound van haar band zich ontwikkeld tot een meer dan voorheen energiek, rauw en soms ronduit rock klinkend geluid. “Een geluid met ballen”, zoals ze zelf zegt. Roosbeef is op woensdag 31 oktober te zien in Theater Diligentia. Meer iformatie op www.roosbeef.nl en www.diligentia-pepijn. nl. Telefonisch reserveren: (070) 3610540.

Bewegen in vrijheid, Indisch tot in het merg Journalist Griselda Molemans (Castricum 1961) woont en werkt in Los Angeles: “Het is waar dat het beste van het beste en het slechtste van het slechtste samenkomen in die stad. Maar ik ben geïnteresseerd in de absolute genieën die daar wonen. Er zit daar een ongekende enclave van talenten. De keerzijde van die keiharde stad is dat je er struikelt over de droevigheid en de sneuneusjes, maar ook dat is onderdeel van de stad”. Door Jill Stolk

Molemans, archeologe en kunsthistorica, heeft sinds 2005 haar eigen persbureau QNA. Haar specialiteiten zijn sport, entertainment en kunst. Jarenlang was Molemans als verslaggever te zien bij Studio Sport. Aan de samenwerking met de NOS komt een einde als Molemans weigert in vaste dienst te treden. Ze wil vrij zijn en zonder toestemming van enige instantie kunnen bepalen wie ze interviewt. Geestelijke vrijheid en bewegingsvrijheid staan hoog in het vaandel van deze getalenteerde vrouw.

Heel belangrijk is ook haar Indische achtergrond. Haar moeder is een Indisch-Molukse, afstammend van een Afrikaanse KNIL-soldaat. Molemans vader komt uit een Surinaams-Duitse familie. Zowel in haar werk als in het dagelijks leven speelt deze achtergrond een rol. Thuis in LA heeft de auteur een Indisch groenten-en kruidentuintje en een verzameling recepten van haar Indische en Molukse tantes. Van Molemans verschenen eerder: In gesprek met Jan Wouters (1994), Erfgenamen van Indië (2004), Dochters van de archipel (2004) en In het voetspoor van de panter (2005). Met fotograaf Armando Ello werkt ze vijf jaar aan het boek Zwarte huid, oranje hart (2010), een belangrijk werk over de door het KNIL gerekruteerde Afrikaanse soldaten tijdens de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië. De nazaten van deze Afrikaanse soldaten werden belanda hitam, zwarte Hollanders, genoemd. Molemans overgrootvader is een belanda hitam. Voor dit boek moet veel gereisd worden, in Nederland, maar ook in de VS, Indonesië, Canada en Suriname. Vijf jaar is lang en in Molemans brein

rijpt ondertussen een nieuw plan. Ze wil zich wijden aan het spannende boek en starten met een thrillerserie die ‘De Pizarro dossiers’ zal gaan heten.

Gevaarlijk Hoofdpersoon in deze serie is de DutchIndonesian journaliste Fay Pizarro. Deze Fay is communicatief, koppelt vindingrijkheid aan intuïtie, ze is in het bezit van een doorzettingsvermogen dat gecombineerd wordt met een tikje roekeloosheid. Haar tegenspeler is de rechercheur Mike Flohr. Opus 1 van de serie, getiteld Oog van de naald (2011), speelt zich af in Los Angeles. Pizarro komt via haar werk, een reportage over sterren met tatoeages, op het spoor van een maniak die vrouwen ontvoert, drogeert en mythische figuren in hun gezicht tatoeëert. Molemans ziet zowel zichzelf als haar hoofdpersoon graag ieder avontuur in een andere Amerikaanse stad beleven en reist voor deel twee van de serie af naar het New Orleans van na orkaan Katrina. In ‘Tot op het bot’ heeft journaliste Fay Pizarro een jaarcontract bij de krant The Times-Picayune op zak. Ze zal zich gaan verdiepen in de gevol-

gen van orkaan Katrina voor de Indische gemeenschap in New Orleans. Op de redactie krijgt Fay bezoek van een vrouw, Deborah Lapierre, die vermoedt dat haar overleden vader geen natuurlijke dood gestorven is. Er zijn meer mensen en ook huisdieren onder verdachte omstandigheden gestorven… Er zijn geheimzinnige tekens op huizen aangebracht... Fay combineert haar eigen onderwerp met onderzoek naar aanleiding van de informatie van haar bezoekster. Ze loopt wel degelijk risico, reden voor rechercheur Mike Fohr, aanstaande partner, een berispend geluid te laten horen: “Ik was in je werkkamer om op je laptop een paar telefoonnummers op te zoeken en zag wat je op je prikbord hebt hangen. Waarom heb je me niet verteld waar je mee bezig bent? Een moord, drie mensen die onder verdachte omstandigheden zijn overleden? En een bot dat je hebt laten onderzoeken? Door een forensisch antropoloog? Wat is dit allemaal?” Fay slikte en staarde naar het dekbed. “Het is gewoon iets… Iets wat ik aan het natrekken ben. Tot nu toe heb ik geen enkel bewijs”.

“En je vindt het niet belangrijk genoeg om het met me te delen? Met een rechercheur die voortdurend lijken in ontbinding onder ogen krijgt?” Fay’s speurwerk en ontdekkingen rond machtsmisbruik, corruptie en onvindbare autopsie-rapporten brengen deze journaliste in gevaarlijk vaarwater. Mike Fohr moet voor zijn werk terug naar LA en laat zijn geliefde voortaan in het oog houden door een collega-rechercheur ter plaatse. New Orleans, stad van muziek, voodoo, begraafplaatsen en forensische antropologie. Molemans besteedt veel aandacht aan de stad, hetgeen de sfeertekening van het werk ten goede komt. Ze laat zich kritisch uit over de hulpverlening rond de ramp met orkaan Katrina, warmee deze tweede thriller een extra dimensie krijgt. Er is genoeg reden om door te lezen in dit bijna driehonderd bladzijden tellende boek. Het verhaal is spannend genoeg en hier en daar wordt het inderdaad ‘ijzingwekkend’, zoals de cover belooft. Griselda Molemans: Tot op het bot, Uitgeverij Mistral, ISBN 9789049953034, Prijs: 16,95 euro

Ingezonden mededeling

Jubileumconcert The dream of Gerontius edwa rd elg a r

re sid entie k amerko o r re sid entie b achko o r re sid entie b acho rke s t Jos Vermunt – dirigent

3 november Dr Anton Philipszaal Den Haag zaterdag 20.15 uur

2012

toegangsprijzen rang 1 € 35,– | rang 2 € 30,– jongeren tot 25 jaar € 10,– kaarten www.bachensembles.nl of Dr Anton Philipszaal 070 – 88 00 333

35 jaar 50 jaar

Residentie Kamerkoor Residentie Bachorkest

140 jaar

Residentie Bachkoor


16>sport

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

Marc

Doelvrouw Eveline de Haan:

Afleveren

‘Hockey zit in mij verweven’

Op zondagavond viel mijn oog op de stand in de dames hoofdklasse. Het was een opmerkelijke gewaarwording. Niet dat Den Bosch – weer – bovenaan staat, maar de positie van HDM sprong – althans bij mij – in het oog. HDM is weliswaar geen regelmatige deelnemer van de play-offs, maar het hek sluiten is ook weer het andere uiterste. De laatste plaats is des te opmerkelijker nu HDM kan bogen op uitstekende resultaten van – met name – haar meisjesteams. Zonder uitzondering spelen ze in de hoogste afdelingen en behalen daarin ook het ene na het andere kampioenschap. In Zuid-Holland leeft dan ook sterk de gedachte dat (als je talent hebt) HDM eigenlijk de enige club is waar je naar toe moet. Er spelen dientengevolge veel meisjes bij HDM die ‘gehaald’ zijn. Maar die jeugdkampioenschappen zijn blijkbaar geen garantie voor de toekomst. HDM heeft veel goede jeugdspelers, maar een matig eerste dameselftal. Ergens in die opleiding gaat het dus niet helemaal goed. Tenzij de doelstelling van HDM uitsluitend het opleiden van jeugdspelers is, en veel minder een goed presterend eerste elftal. Maar dat kan ik me nauwelijks voorstellen. Weliswaar doet HDM veel voor de maatschappij, ik geloof niet dat ze willen opleiden voor de meerdere eer en glorie van concurrerende clubs. Waar het dan stokt, blijft voor de buitenstaander onduidelijk. Vertrekken de talenten op hun 18de massaal naar de topclubs of kunnen ze na een ongetwijfeld succesvolle jeugd-carrière de stap naar de senioren niet goed maken? Maar in dat laatste zou een gedegen jeugdopleiding toch ook moeten voorzien? En of die talenten dan uiteindelijk het ultieme doel, het Nederlands Elftal halen, is op z’n zachtst gezegd ook geen wetmatigheid. Als talent zou ik het ook niet meer weten. Moet je nou wel of niet al voor de pubertijd echt intreedt, van club veranderen? Of is het beter om belangrijk te zijn bij je eigen club in je eigen elftal? De waarheid zal wel ergens in het midden liggen. En ook de dames van HDM zullen de weg naar boven wel weer vinden. Dat zijn ze tenminste aan hun eigen jeugdopleiding verplicht.

Marc Delissen Voormalig hockeyer en advocaat bij Delissen Martens Advocaten & Belastingadviseurs

> Foto’s: Suzanne Hazelnet

Eveline de Haan is sinds dit seizoen niet meer in het doel van Klein Zwitserland te bewonderen. Na elf jaar KZ, zeven jaar Rotterdam en tien jaar Nijmegen vond de Haagse goalie het genoeg. Haar definitieve afscheid als keeper volgde twee weken geleden, maar de hockeysport zegt ze geen vaarwel. Naast coach van meisjes A1, is De Haan tegenwoordig ook assistent bij het eerste vrouwenteam van Klein Zwitserland. Door Mashall Basten van Batenbrug

‘’Ik vind het heel leuk dat ik iets bij Dames 1 kan blijven doen. Het was in principe niet direct het plan, maar toen Simon (Organ, hoofdcoach van KZ, red.) me vroeg zijn assistent te worden hoefde ik niet lang na te denken’’, vertelt De Haan die al jarenlang jeugdteams traint op Klein Zwitserland. ‘’In eerste instantie was ik alleen maar keeperstrainer. Op een gegeven moment werd ik ook coach van meisjes B1. Ik vond het coachen heel leuk en daarbij leerde ik er ook onwijs veel van. Ik ging heel anders naar mijn eigen wedstrijden kijken. Kreeg veel meer aandacht voor tactiek. Het coachen heeft mijn kijk op hockey wel veranderd’’. De 30-voudig international heeft nog geen spijt van haar keuze te stoppen met keepen. Zeker nu het wat kouder wordt, vindt ze het wel lekker dat ze niet meer van de ene training naar de andere training hoeft te haasten om vervolgens steenkoud met haar keeperspak aan op het veld te gaan staan. ‘’Ik had verwacht dat ik het meer zou missen. Ik dacht dat het zeker bij de start van het seizoen heel raar zou zijn

dat ik niet meer zelf in het doel stond, maar op de één of andere manier voelt het gewoon goed. Tijdens mijn afscheidswedstrijd twee weken geleden, kreeg ik wel weer een beetje dat lekkere gevoel na het maken van een mooie redding. Dat was wel kicken. Maar er zijn de laatste jaren ook zoveel momenten geweest dat ik op een training stond en dacht ‘ik weet wel hoe het zit’. Het is een goede beslissing geweest te stoppen, ik was er klaar voor’’. Degradatie Na achttien jaar in de Hoofdklasse te hebben gespeeld, degradeerde De Haan in haar laatste seizoen met KZ naar de Overgangsklasse. De 36-jarige doelvrouw ziet de degradatie niet als een smet op haar carrière. ‘’Ik vind het erg voor Klein Zwitserland. De club heeft er jarenlang in geïnvesteerd om de dames in de Hoofdklasse te krijgen. Uiteindelijk hebben we elf jaar op het hoogste niveau gespeeld. Ik vind het heel jammer dat het zo heeft moeten eindigen. Maar nogmaals, voor de club, niet zozeer voor mezelf. Ik had het erger gevonden als ik was gestopt en ze waren een jaar later zonder mij gedegradeerd. Voor mijn gevoel had ik het team dan echt in de steek gelaten. Ik wist dat het een moeilijk jaar zou worden, maar we hebben er als team alles aan gedaan om KZ voor de Hoofdklasse te behouden. Helaas is het niet gelukt’’. Coach En dus staat de sluitpost tegenwoordig langs de lijn en niet meer tussen de palen. De Haan typeert zichzelf als een rechtlijnige coach, maar ook als iemand die het teambelang hoog in het vandaal heeft staan. ‘’Het team gaat altijd boven het individu en ik vind inzet heel erg

belangrijk. Hard werken kun je altijd. Je mag fouten maken, maar het gaat erom wat je vervolgens doet om ze te herstellen. Daarnaast vind ik het ook heel belangrijk binnen het team iedereen individueel beter te maken’’. De Haan wil bij Dames 1 vooral veel leren van Simon Organ en Willem Kauffmann, net als De Haan assistent van Organ. Uitvinden of ze in de toekomst misschien zelf een functie als hoofdcoach van een eerste team ambieert. ‘’Ik heb Simon meegemaakt als assistent van Dames 1. Hij is een heel goede trainer en heeft onwijs veel hockeykennis. We zijn allebei perfectionist en willen volle inzet, dus daarin lijken we wel op elkaar. Ook van Willem kan ik veel leren, hij heeft net als Simon een hele berg aan ervaring. Hij heeft alles al een keer meegemaakt’’. Olympische Spelen De Haan is tweevoudig wereldkampioen – in 1997 met Jong Oranje en in 2006 met het grote Oranje –, tweevoudig Europees kampioen en ze won tweemaal de Champions Trophy. Ze kan niet anders dan tevreden zijn over haar hockeycarrière. ‘’Als ik het over mocht doen, dan zou ik het met dezelfde passie en intensiteit doen als ik het gedaan heb. Hockey heeft voor mij altijd een heel belangrijke plek in mijn leven gehad. Het zit gewoon in mij verweven. Ik heb het maximale eruit gehaald. Het enige echte gemis, zijn de olympische Spelen’’. In 2000 miste De Haan de Olympiade door een blessure, vier jaar later bleek eerste keus Clarinda Sinnige twee dagen voor vertrek weer fit en kon De Haan thuisblijven en in 2008 koos bondscoach Marc Lammers ervoor maar één keeper mee te nemen en wist De Haan in 2006 al dat een olympisch

toernooi er voor haar niet meer in zou zitten. ‘’Ik heb drie keer buiten mezelf om de Spelen moeten missen. Dat blijft voor mij toch altijd een teer plekje’’. De in Den Haag woonachtige fysiotherapeute noemt het behalen van de wereldtitel in 2006 als het hoogtepunt van haar carrière. ‘’Tijdens de WK-finale zat ik op de tribune. Vlak voor het einde van de wedstrijd ben ik samen met Jiske Snoeks naar de dug-out toegelopen. Die laatste tien seconden besefte ik opeens, ‘we zijn gewoon wereldkampioen’. De emotie die dan door je heengaat, dat maak je nooit meer mee. Emoties die je meemaakt in je sport, kom je niet tegen in het normale leven. De euforie of de tegenslag. Ik ben letterlijk ziek geweest van ellende dat ik niet mee mocht naar de olympische Spelen in Sydney. En dat maak je dan mee door je sport. Mijn wereld stortte in. Of juist de kick van een gave redding of van een kampioenschap. Dat je samen met je team iets bereikt hebt. Ik denk dat ik dat wel eens ga missen’’. Afscheid Twee weken geleden speelde De Haan haar laatste wedstrijd. Een officiële afscheidswedstrijd. Aangeboden door haar club Klein Zwitserland. ‘’Ik was wel een beetje zenuwachtig. Het is heel raar als iedereen voor jou komt. Ik ben nogal een controlfreak en het enige wat ik nu kon doen was het over me heen laten komen en genieten. Ik vond het echt onwijs gaaf. Het is al heel bijzonder dat de club me een afscheidswedstrijd aanbiedt, en dan ook nog al die mensen die speciaal voor mij naar KZ komen. Voor mijn gevoel stond mijn hele hockeyleven zo een beetje bij elkaar. Deze wedstrijd sloot mijn carrière waanzinnig mooi af’’.


17

sport<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

Hagenaars Franken en Verbeek naar B-wereldkampioenschap rolhockey lang vele trainingsuren. Maar dat heb ik er graag voor over. Zeker als het zoals nu wordt beloond met het allerhoogste, het nationale team”.

Sinds jaren levert Den Haag senioren rolhockey-internationals. Daniel Franken en Huey Verbeek van het Haagse E.H.R.C. Marathon zijn door de rolhockeybondscoach van de Nederlandse Rollersports Bond (NRB) geselecteerd voor het Nederlands rolhockeyteam dat van 24 november tot en met 1 december gaat deelnemen aan het B-wereldkampioenschap in het Uruguayaanse Canelones.

Zwaar Naast de Hagenaars zijn Nederlandse spelers geselecteerd die uitkomen voor RC De Lichtstad uit Eindhoven, VRC uit Valkenswaard en Bison Calenberg uit Springe (Duitsland). Het zal een zwaar toernooi worden omdat, op een rustdag na, iedere dag een interland in het avondprogramma staat op-

Door Rob Verbeek

De mededeling kwam voordat de twee Hagenaars deelnamen aan de eerste trainingsdag in Eindhoven, waarmee de voorbereiding werd gestart voor de selectie van het Nederlands rolhockeyteam. De voorbereiding is de eerste stap die moet leiden tot promotie naar het WK voor A-landen dat in 2013 in het Afrikaanse Angola wordt gehouden. De N.R.B. heeft voor deze missie de Duitse toptrainer Alfredo Meijer uit Düsseldorf aangesteld. Meijer was in zijn actieve periode als speler Duits international en één van de beste rolhockeykeepers van Europa. Deze vakman heeft in de komende weken zes hele dagen de spelersselectie onder zijn hoede en daardoor de tijd gekregen om een uitgebalanceerd team samen te stellen dat directe promotie naar het allerhoogste wereldrolhockey niveau kan afdwingen. Na de degradatie uit het A-WK in 2011 (San Juan, Argentinië) besloot de NRB om een verandering in de spelersselectie door te voeren. Slechts drie spelers uit de 10-koppige selectie werden gehandhaafd om zodoende te gaan werken aan de toekomst van het Nederlandse rolhockey. Meijer: “Ik heb een mooie jonge talentvolle groep in handen gekregen waar ik graag mee aan de slag ga. Het eerste doel is promotie naar het hoogste wereldniveau”. In Angola is het rolhockey een enorme populaire tak van sport. Onlangs is de sporthal voor het A-WK met een capa-

‘Ik heb een mooie jonge talentvolle groep in handen gekregen waar ik graag mee aan de slag ga. Het eerste doel is promotie naar het hoogste wereldniveau’

Daniel Verbeek (in blauwe shirt): ‘Rolhockey is geweldig. Ik kan er al mijn energie in kwijt’. > Foto: Creative Images

citeit van 13.000 toeschouwers opgeleverd. Naast de hoofdlocatie zijn er inmiddels twee sporthallen met ieder een capaciteit van 3.000 toeschouwers voor het WK beschikbaar gesteld. De verwachting is dat bijna alle wedstrijden zijn uitverkocht. Jeugdopleiding Daniel Franken (24) leerde ooit de eer-

ste beginselen van de sport in rolhockeyland Portugal. Nadat hij tien jaar geleden terugkeerde naar zijn geboorteland Nederland sloot hij zich aan bij EHRC Marathon en werd opgenomen in de jeugdopleiding van deze Haagse vereniging. Franken: “Ik vind rolhockey geweldig en kan er al mijn energie in kwijt en ben nu heel trots dat ik ben geselecteerd voor het Nederlands se-

niorenteam”. Ook Huey Verbeek, eveneens 24 jaar, is een product van de Haagse jeugdopleiding. Bij de vereniging EHRC Marathon is altijd veel aandacht geweest voor jeugdrolhockey. Rolhockey is een trainingsintensieve tak van sport want naast het fysieke moet ook de bal- sticktechniek, tactiek in combinatie met rolschaatsen in orde zijn. Verbeek : “En dat kost jaren-

genomen. Door dit zware programma zal er weinig door de selectie worden getraind en staan de dagen in het teken van rust, verzorging en voorbereiding op de volgende avondwedstrijd. De missie, terugkeer naar de A-poule, is alleen geslaagd als Nederland de strijd kan winnen van Zuid Afrika, Uruguay, Israël, Engeland, Oostenrijk, Macao, Egypte, Mexico en India. Ook in het Zuid-Amerikaanse Uruguay is het rolhockey populair. Het thuisland wordt als één van de topfavorieten beschouwd. Verbeek: “We hebben een goed team met jongens die ervoor willen gaan en we kunnen dus slagen. Want volgend jaar naar het A WK is een geweldig doel”. Glimlachend knikt Franken: “Bij onze eigen club trainen we momenteel heel goed dus met de bondstrainingen erbij komen we uiterst scherp aan de start in Canelones”.

Start van de rolschaatshistorie in Nederland De zandlagen naast de duinen in het zuidelijk Den Haag en aan de Savorin Lohmanlaan gaven een stevige ondergrond voor een rolschaatsbaan. De zandlagen gaven ook een goede drainage waardoor het regenwater goed kon worden afgevoerd. Hierop werd een betonnen vloer van maar liefst 120 bij 40 meter aangebracht en al vrij snel was deze betonnen vlakte het bezit van vele Hagenaars. Op 14 september lag de baan, de Marathon-rinck, te blinken in de zon, gloednieuw en toch van oud materiaal. De wereldkampioenen kunstrijden, het Belgische paar Elvire Collin en Fernand Leemans, met nog enige andere Belgische prominenten vulden voor een groot gedeelte het openingsprogramma. Er werd ook een rolhockeywedstrijd (rinckhockey volgens de Belgen) gespeeld tussen twee Belgische ploegen waardoor Den Haag voor het eerst kennis maakte met de tak van sport rolhockey. Op 14 september 1947 was dus de legendarische ‘Marathon-Rinck’ geboren!

De oprichting van E.H.R.C. Marathon

Een roemruchte periode

Er was behoefte aan organisatie om al die rolschaatsers iets meer aan te bieden als alleen het vrij rijden op de rolschaatsbaan. Uiteindelijk werd twee maanden na de opening van de rolschaatsbaan de vereniging E.H.R.C. Marathon op 21 oktober 1947 opgericht. De eer van de allereerste verenigingsvoorzitter ging naar de heer Hazelaar. Een aantal ijshockeyers (onder andere Joop Bruin) zocht in de maanden als de koelmachines van de Haagse Overdekte Kunst IJsbaan (HOKIJ) waren gestopt, een alternatief. Zij gingen ook kijken op de Marathon-rinck en al snel brachten zij daar er vele schaatsuren door. Ook zij waren aanwezig bij de opening op 14 september 1947 en zagen net als vele Hagenaars voor het eerst het spel rolhockey en besloten om een team te formeren. Het allereerste rolhockeyteam van EHRC Marathon, de stad Den Haag, nee van heel Nederland! Met andere historische woorden: rolhockey start ook in Nederland.

Het was de start van een roemruchte periode. Met ups en downs. E.H.R.C. Marathon werd, was en is nog steeds een toonaangevende rolschaatsvereniging. Er werden vele hoogtepunten beleefd. In 1968 eiste de Gemeente Den Haag vanuit haar erfpachtregeling met de familie Ooms de locatie aan de Savorin Lohmanlaan terug. In deze rustieke omgeving was geen plek voor het geluid veroorzaakt door jeugd en hun favoriete muziek van de inmiddels vermaarde Dancing De Marathon. Deze locatie bracht de Gemeente veel geld op door de bestemming van deze locatie te wijzigen in die van woningbouw. De Eerste Haagse Rolschaats Club Marathon verhuist als laatste gebruiker van de legendarische Marathon-rinck naar haar huidige accommodatie in het stadspark Het Zuiderpark. Tijdens de wintermaanden maakt de vereniging nu gebruik van sporthal Oranjeplein die speciaal voor de tak van rolhockey is ingericht.

Ingezonden mededeling

Op de fiets naar de stad? Plek zat in je fietskrat! Fietskratje.com levert compleet gemonteerde houten fietskratten, voorzien van leuke prints. Maak een keus uit verschillende modellen of je eigen ontwerp.

•SINCE 2011•

Mooi meegenomen!


18>society

Den Haag Centraal > Vrijdag 26 oktober 2012

vilan, renate & de residentie

Tepelklemmen op maat naast de handboeien Het bericht kwam tot ons uit zekere kringen in het Haagse, kringen waar men elkaar bij namen kent als Slaaf Jan en Meesteres Jantine en dan weet u waar wij deze keer heengingen. Inderdaad, dat was de verborgen trots van de Hofstad: SM Club Doma. In dit etablissement zijn al velen door strenge meesteressen over de knie genomen. Wij denken dan aan een Ad Melkert die zoiets nooit zal toegeven. Maar dat bericht dus. We hadden gehoord dat de topmeesteres Ann enkele dagen in Club Doma aanwezig zou zijn. Nee, niet om thee te drinken. Ze had afspraken. Wij hingen meteen aan de telefoon. Want dit was een kans uit duizenden. SM is helemaal hip dankzij dat boek Fifty Shades of Gray. Het is de nieuwe Harry Potter, maar dan voor volwassenen. Lady Claire, de gastvrouwe en eigenaresse van Club Doma, is recent door Radio West geïnterviewd over hoe het toch kan dat Fifty Shades zo enorm populair is. U mag best toegeven dat die roman bij u op het nachtkastje ligt. Al menig ingeslapen huwelijk is er hélemaal door wakker geschud. In Club Doma was alles voorbereid op de bezoekers die na ons zouden komen. De lak glansde, het leer geurde heerlijk, de tepelklemmen hingen op maat naast de handboeien, de champagne stond koud en meesteres Ann had er zin in. Ze was spraakzaam en lachte veel. A sweetheart, zagen we meteen. Voor ons dan, hè? Openhartig vertelde ze haar ontroerende levensverhaal. Over hoe ze geboren werd in een streng christelijk gezin in Alabama, het conservatieve zuiden van Amerika. Haar huwelijken, en hoe ze na het derde huwelijk besloot gewoon te zijn wie ze was. Dominant. Vrienden lieten haar vallen. De ex raakte aan de drank. Ze verloor haar baan in de sociale sector. Haar ouders schrokken zich wezenloos en die vinden het nóg moeilijk. Maar ze hield vol. Nieuwe vrienden kwamen op haar pad. Dit jaar trekt ze de wereld in om overal mannen over de knie te nemen (de rest kunt u er zelf bij bedenken) en de grote sm-party’s bij te wonen. Denemarken kent ze, Duitsland vanzelf want daar woont ze tegenwoordig. Na Den Haag gaat ze door naar Parijs. In februari staat Londen op het programma. En dan komt tussendoor nog haar eerste bundel gedichten uit. Nu zijn er natuurlijk lezers die nog steeds denken: maar wat bestaat er dan nog méér dan over de knie? Die vraag stelden we namens u aan de meesteres, die er uitgebreid op in ging. Intussen regelde Lady Claire dat onze Rotterdamse fotograaf mooie foto’s kon schieten. Het was ongekend gezellig. Om ons heen zagen we van alles. Een stoel waarop men gynaecologisch onderzoek kon laten verrichten, met het instrumentarium waar een beginnende privé-kliniek jaloers op kon zijn. Een kast vol dildo’s, elk verschillend van de ander in kleur, vorm of formaat. Apparaten die u moet zien om het bestaan ervan te geloven. Paddles en zwepen. Een bank en een stellage met vastbind- en optakelmogelijkheden. En op de gang bevond zich een hokje achter stalen tralies, voor de eenzame opsluiting voor degenen die zonden, fouten of vergissingen moeten berouwen. Ach, het is maar om u een idee te geven. Meesteres Ann is wat men old skool noemt. Lifestyle. Dat zijn degenen die in een lange traditie van strenge vrouwen staan, en die het sm als levensstijl omhelzen. Dus de heren die haar ontmoeten, krijgen meer dan pijn en vernedering alleen. Noem haar zorgzaam of verantwoordelijk. Moederlijk of streng. Ze wil gewoon het beste uit een man halen, en daarvoor heeft ze haar eigen methoden en technieken.

Achter elke sterke man staat een sterke vrouw. > Foto’s: Otto Snoek

Even wachten slaaf, de meesteres moet telefoneren: ‘Er liggen nog spruitjes en een rollade, dus je hoeft alleen wat aardappels te kopen’.

Er is bij Doma ook een filiaal van de Gevangenpoort.

“It’s all about connecting body, mind and soul”, zegt meesteres An met haar zuidelijke Amerikaanse accent. “Iedere vrouw kan met een zweep slaan, maar dat maakt haar nog geen meesteres. Het gaat evenmin om leer of lak of andere uiterlijkheden, het gaat zuiver om de relatie tussen mij en de man. En die is er alleen op mijn voorwaarden”. Wij knikten begrijpend. Dat is de Southern Belle mentaliteit die

we ook kennen uit Gone with the wind. Was Scarlet niet eigenlijk ook de sterkste daar? En trouwens, Ad Melkert heeft nu een tópbaan, die moet toch ergens zijn inspiratie hebben gevonden? Zoals meesteres Ann weet: “Behind every great man, there is a great woman”. Vilan van de Loo

Mocht er iets mis gaan, dan is er ook een verpleegster voorhanden.


19

varia<

Vrijdag 26 oktober 2012 > Den Haag Centraal

stadsgroen

financieel

Nieuwe wetgeving voor 2013 Onlangs sprak ik mijn collega Peter Pleijsant die ontwikkelingen in de (fiscale) wetgeving op de voet volgt. Ik praat u graag bij. Zoals u weet, heeft het huidige kabinet Rutte-I op Prinsjesdag voorstellen voor 2013 gepresenteerd. Veel was al bekend uit het vijfpartijenakkoord dat eerder dit jaar in de Tweede Kamer is gesloten. Nu er op dit moment hard wordt gewerkt aan een nieuw kabinet, is het nog onduidelijk hoe de wetgeving er volgend jaar precies uit komt te zien. De verhoging van de villabelasting, een hoger eigenwoningforfait voor de duurste huizen, was al bekend. Inmiddels ligt er ook een deelakkoord van VVD en PvdA – die nu samen een regering willen vormen – met een aantal wijzigingen. Zo zou onder andere de voorgestelde aanpassing van de fiscale behandeling van de lease-auto en de reiskosten niet doorgaan en wordt de assurantiebelasting verhoogd naar 21%, als dat in het regeerakkoord wordt opgenomen. Met nog meer belangstelling dan andere jaren volgen we de ontwikkelingen van de nieuwe wetgeving. Er kan namelijk nog veel veranderen. Wat is er verder bekend? Hieronder enkele punten. Ik heb een notitie met meer informatie beschikbaar.

Geen wijziging in (hypotheek)renteaftrek bij bestaande gevallen: Voor bestaande eigenwoningschulden wijzigt er in 2013 niets in de (hypotheek) renteaftrek voor uw eigen huis volgens de voorstellen. Wanneer is sprake van een bestaande eigenwoningschuld? Als deze op 31 december 2012 bestaat. Daarnaast zijn er enkele tegemoetkomingen zoals wanneer een onherroepelijke koopovereenkomst of koop-aannemingsovereenkomst op deze datum aanwezig is, mits de levering van het eigen huis (hoofdverblijf) in 2013 plaatsvindt. Ook ingeval van een wijziging in verband met de afloop van de afgesproken rentevastperiode na 2012, is nog steeds sprake van een bestaande eigenwoningschuld voor hetzelfde bedrag. Dat geldt ook als u na 2012 gaat verhuizen en u voor het volgende eigen huis de lening oversluit. De bestaande eigenwoningschuld kan wel lager worden. Bijvoorbeeld als u de lening geheel of gedeeltelijk aflost of als u verhuist naar een goedkoper eigen huis. Nieuwe regeling voor nieuwe gevallen: Als een lening niet als bestaande eigenwoningschuld kan worden aangemerkt, gelden straks nieuwe regels voor de renteaf-

trek. Betaalde rente is dan alleen nog aftrekbaar in box 1 als u de nieuwe eigenwoningschuld in maximaal 360 maanden en minimaal volgens een annuïteit aflossingsschema aflost. Bij het ophogen van een bestaande schuld die onder de oude regels valt, bijvoorbeeld voor verbouwing van het eigen huis, gelden de nieuwe regels alleen voor het nieuwe gedeelte. Bij een aantal nieuwe gevallen geldt bovendien een informatieplicht. Het gaat om die gevallen waarbij de lening niet wordt gesloten bij een bank (die al een informatieplicht heeft), maar bijvoorbeeld bij uw eigen BV of een andere geldverstrekker die geen informatieplicht heeft. Als men deze informatieplicht niet of niet volledig en/of niet tijdig nakomt, is geen sprake van een eigenwoningschuld en is de rente niet aftrekbaar. Beleggingen met fiscaal voordeel: In 2013 gelden de fiscale faciliteiten nog slechts voor erkende groene beleggingen en niet meer voor andere beleggingen zoals de culturele beleggingen. De faciliteit ziet op de heffingskorting van 0,7% over het vrijgestelde bedrag in box 3 en de vrijstelling in box 3 zelf van 1,2% over maximaal circa 56.000 euro per persoon. Om van deze fiscale voordelen te kunnen profiteren, is bepalend of u de beleggingen op de peildatum van box 3, op 1 januari, in bezit hebt. Ellen Bossink kantoordirecteur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Ellen.bossink@nl.abnamro.com

‘Mutsje’ start actie voor kinderen Veel bezoekers van het Haagse centrum zullen na het weekeinde vreemd hebben opgekeken bij het aanschouwen van tal van standbeelden, die waren getooid met een rood mutsje. Ook Louis Couperus (zie foto) op het Lange Voorhout moest eraan geloven, net als Haagsche Jantje, Johan van Oldenbarneveldt, Eline Veere, de Flaneur en vrijwel alle andere beelden in de binnenstad en directe omgeving. Vrijwilligers van de kinderrechtenorganisatie Save the Children waren er van zondag op maandag onder dekking van de duisternis en met ladders op uitgetrokken om op deze ludieke wijze aandacht te vragen voor een actie van de organisatie. De komende weken gaan honderden basisscholen, zorginstellingen, breiwinkels en vele particulieren mutsjes breien voor pasgeborenen in Centraal-Azië. Save the Children, de grootste onaf-

hankelijke kinderrechtenorganisatie in de wereld, houdt de actie voor de tweede maal. In 2010 werden ruim 200.000 mutsjes gebreid, die toen voornamelijk naar India gingen. Ditmaal is de actie vooral gericht op landen als Tajikistan en Kirgizië, waar pasgeborenen vaak niet eens worden aangegeven. Het ontbreekt die kinderen daardoor veelal aan medische zorg, onderwijs en bescherming. Een mutsje is heel nuttig, want in Centraal-Azië is het ’s winters ijskoud. Veel lichaamswarmte gaat verloren via het hoofdje. Een mutsje beschermt tegen onderkoeling, luchtweginfecties en longontsteking. Ook elders in het land hebben vrijwilligers standbeelden voorzien van rode mutsjes. Meer informatie via savethechildren.nl/ breien.

Oh paddestoel

Golfrule: Een speler mag zijn ligging niet verbeteren door buigen, breken en bewegen van iets wat groeit of vast zit. Hij dient zijn bal op te pakken en op afstand van een stoklengte te droppen, vanwaar je verder kunt spelen. Oh paddestoel oh paddestoel, je brengt me in de problemen. Niet omdat het Witte boekje me toestaat om de tussen-n te laten vervallen danwel toe te passen, niet omdat het stijlboek stelt dat een versteende samenstelling zonder -n dient te worden geschreven en niet omdat het Groene boekje daarentegen de tussen –n verplicht stelt, zijnde de samenstelling van pad en stoel.

Kolganzen en knobbelzwanen die de fairway bezetten, een overstekend vosje met jongen Nee, gewoon omdat je in de weg staat daar in de rough bij hole negen. Ik wil je ontzien en ontwijken, maar toch met een ferme doch beheerste chip met één slag de green bereiken. Op deze natuurwandeling vol beleving geldt een aantal regels. Van primair belang voor een goed natuur- en milieugericht golfbaanbeleid is het commitment dat de baan van haar gebruikers krijgt. Een correcte handelswijze staat voorop. Zo dienen er nooit en te nimmer takjes te worden afgebroken om een bal beter te kunnen slaan. Sterker nog, er wordt helemaal niets afgebro-

ken, nog geen grasspriet. Bijzondere flora maar ook een mierenhoop worden tijdelijk als g.u.r. verklaard, Ground Under Repair, aan te duiden met blauwe paaltjes of blauwe lijnen. Dit is tijdelijk kwetsbaar gebied waarbinnen niet gespeeld mag worden. Permanent kwetsbare biotopen krijgen een rode paal met groene kop, deze mogen nimmer worden betreden. De golfbaan is de nieuwe natuur. Bonte kraaien die met je golfbal spelen, pauwen, kolganzen en knobbelzwanen die de fairway bezetten, een overstekend vosje met jongen, een paar dartelende dassen, konijnen en hazen maar ook de hardware ontbreekt niet: broedkorven, vleermuiskelders, ooievaarsnesten en vliegenvangerkasten, je vindt ze allemaal op een Haagse golfbaan. Op het wandelpad langs hole negen loopt een stelletje waar het ongeveer zevenjarige zoontje schreeuwend omheen zwermt. Het is immers herfstvakantie? Hem is dadelijk een fristi en een portie bitterballen beloofd. ‘Ik ben een gorilla’, schreeuwt het ventje dat met één arm aan een boomtak hangt. ‘Pas op je kleren’, roept moeder. ‘Ik ben Messi!’, roept dan het mannetje dat amper articuleert maar trefzeker m’n golfbal met paddestoel en al de fairway op trapt. Aan het eind van het rondje golfen wacht naast de daghap ook het echtpaar. Zoonlief is inmiddels dinosaurus en schreeuwt spetterend in zijn vaders oor: ‘whhhooggrrraaaa...’ Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

>Foto: Save the Children/Marc Perquin

juridisch

Liar?

Toen ik pas advocaat was geworden, had ik een hoge dunk van het vak en de mensen die het beoefenden. Ik voelde mij best trots als ik in een toga de rechtszaal instapte en daar een zaak mocht bepleiten voor een college van geleerde heren en dames. Ik merkte dat sommige cliënten enorm opkeken tegen een advocaat. Er waren er zelfs die mij consequent aanspraken met ‘meester’, hetgeen ik zeer charmant vond. En zoals dat wel vaker gaat met dergelijke vleierij, degene die bewierookt wordt gaat er zelf in geloven. Deze roze wolk was helaas geen lang le-

dat advocaten helemaal niet mogen liegen, en dat ze hun cliënten altijd op het hart drukken de waarheid te spreken, of het zwijgen er maar toe te doen. Ik oogstte met dit pleidooi voor mijn beroepsbroeders echter slechts zijn hoon.

ven beschoren. De lange dagen, het wachten op het begin van een zitting en verhitte telefoontjes met tegenpartijen zorgden er al gauw voor dat mijn romantische beeld van het beroep als sneeuw voor de zon verdween. Het publieke imago van advocaten leek bovendien een stuk slechter te zijn dan ik had gedacht. Een zwager van mij noemde ze steevast ‘beroepsleugenaars’ en plaagde mij er mee dat ik dagelijks leugens moest verkopen, aangezien dat toch de ‘core business’ van een advocaat was. Natuurlijk verzette ik mij tegen die beeldvorming, door hem te verzekeren

Hij bleek niet de enige die een slechte indruk had gekregen van de advocatuur. In Amerika zijn juist grappen over advocaten uiterst populair, vanwege hun slechte reputatie daar. In het liedje van Robert Cray ‘Nothing but a Woman’ komt bijvoorbeeld de zin voor ‘you could buy me a car, fill up the tank; tell me a boat full of lawyers just sank’, waarmee de zanger aangeeft dat zelfs dat goede nieuws onvoldoende is om met diens intense hang naar vrouwelijk gezelschap te kunnen concurreren. Het zal maar over je gezegd worden. Natuurlijk is het zo dat er flink wat afgelogen wordt in rechtszalen, en zelfs tegen de eigen advocaat. Het is een hele toer om een leugenaar te ontmaskeren,

en diepgravende kennis van het fenomeen liegen is dan ook voor een advocaat bittere noodzaak. Ik ben mij dus gaan verdiepen in de vraag waarom mensen liegen, maar ontdekte al snel dat het een onmisbaar onderdeel is van ons dagelijkse leven. In de film The Invention of Lying wordt dit op grappige wijze duidelijk gemaakt. Ricky Gervais speelt een man, Mark Bellison, die leeft in een wereld waarin iedereen altijd de waarheid spreekt. De onvoorstelbare

botheid die daarvan het gevolg is maakt dat Mark een deprimerend leven lijdt. Echter, op een bepaald moment wil hij zijn moeder, die op sterven ligt, troosten. Hij verzint een rooskleurig verhaal over een leven na de dood. Zijn moeder overlijdt vervolgens met een glimlach op haar gezicht. Zo leert Ricky de waarde van de leugen kennen en waarderen. Zijn leven wordt daarna een stuk leuker en het loopt allemaal crescendo voor hem af. Geen film om aan je kinderen te laten zien, maar heel leerzaam.

Zijn moeder overlijdt met een glimlach op haar gezicht. Zo leert Ricky de waarde van de leugen kennen en waarderen

Ik kon een glimlach daarom niet onderdrukken toen ik een tijdje geleden een politiecel in Loosduinen binnenstapte en daar tegenover een breed grijnzende Nigeriaan plaatsnam, die mij enthousiast begroette met de uitspraak: “Are you my liar?” Michael van Basten Batenburg Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


De zekerheid van uitvaartsparen

met het depositofonds van Ad Patres uitvaartondernemingen

Voorletters:

Steeds meer mensen kiezen ervoor om te sparen voor hun uitvaart. Dit in plaats van een uitvaartverzekering, omdat depositosparen diverse voordelen biedt:

Wilt u meer informatie? Vul dan onderstaande gegevens in en wij nemen, geheel vrijblijvend, contact met u op.

Achternaam:

 Vrijheid bij de opbouw van uw uitvaartkapitaal;  U kunt zodoende uw uitvaart zelf samenstellen;   Een hoog rendement op uw spaargeld; 

Adres:

Depositosparen bij Ad Patres uitvaartondernemingen biedt u zekerheid, zodat uw nabestaanden straks alleen bij u stil hoeven te staan.

Stuur deze coupon zonder postzegel naar Ad Patres uitvaartondernemingen, Antwoordnummer 891, 2501 WK Den Haag.

Postcode:

Woonplaats:

Telefoon:

E-mail:

dhc-285  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you