Page 1

}<(l(tp$=adbcae<

Een échte Haagse krant

Vrijdag 28 september 2012

Actueel Educatieprojecten musea stoppen vrijwel zeker

Regio Centrum Voorburg behoeft meer kwaliteit

jaargang 6 nummer 281

Sport Scheveningen broedplaats voor surftalent

7

3

€ 1,75

18

Vlieger ’ns uit

Het zwerk boven Scheveningen zal wind en weder dienende zaterdag en zondag weer gevuld zijn met vliegers van allerlei soort en omvang. Tijdens het grootste vliegerfestival van ons land presenteren vliegeraars uit tientallen landen zich met vliegershows en demonstraties. Er gaat onder meer een vliegend aquarium de lucht in. Buiten het demonstratieterrein kan zelf gevliegerd worden. Er zijn ook workshops voor kinderen. Op beide dagen zijn de vliegers tussen 12.00 en 17.00 uur in de lucht. Op zaterdagavond om acht uur wordt er met lampjes gevlogen. Meer informatie op www.vliegerfeestscheveningen.nl.

Ingezonden mededeling

Zo 30 september 2012

Zo 30 september 2012

Za 13 oktober 2012

Isabelle van Keulen

Ragús The Show

The King’s Singers

Nieuwe Kerk

Lucent Danstheater

Nieuwe Kerk

Cultuur aan het

www.ldt.nl / www.philipszaal.nl / 070 88 00 333

Spuiplein


Samen naar de 12.000 HET SCHEELDE NIET VEEL OF WE WAREN ER GEWEEST! Dan had Den Haag geen eigen lokale krant meer gehad. Geen èchte Haagse krant. Maar Den Haag Centraal heeft ook deze storm doorstaan. Met passie, wilskracht en hulp van heel veel fijne mensen. Het is een mirakel: failliet en een doorstart zonder het ook maar één keer te hebben laten afweten! VOOR EEN GEZONDE EXPLOITATIE MOETEN WE SNEL OP 12.000 ABONNEES ZIEN TE KOMEN. Een groepje nieuwe investeerders heeft er alle vertrouwen in dat dit gaat lukken. Met hart voor de stad helpen ze Den Haag Centraal weer op weg. Ook u kunt ons steunen. Help ons aan nieuwe abonnees. Voor € 72,50 valt Den Haag Centraal een jaar lang elke week op de deurmat. Als blijk van onze waardering krijgt zowel U als de nieuwe abonnee de speciale bundel van Haagse Harry cadeau. Coos Ve r steeg Hoofdredacteur

□ Ja, ik help Den Haag Centraal graag aan een nieuwe abonnee en ontvang □ Ja, ik ontvang graag een jaar lang Den Haag Centraal en ontvang de speciale bundel van Haagse Harry cadeau.

de speciale bundel van Haagse Harry cadeau. Naam

m/v

Naam

m/v

Adres

Adres

Postcode

Postcode

Telefoon

Telefoon

E-mail

E-mail

Meer informatie: www.denhaagcentraal.net of bel 0172 – 476085 (maandag t/m vrijdag 9.00 tot 17.00 uur)

□ Ik machtig Den Haag Centraal tot eenmalige afschrijving van het abonnementsgeld van onderstaande bankrekening

Stuur de volledig ingevulde bon in een ongefrankeerde envelop naar: Den Haag Centraal Abonneeservice, Antwoordnummer 10016, 2400 VB Alphen aan den Rijn. Den Haag Centraal gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens.

Ingangsdatum

Handtekening


3

actueel<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

Ook educatieprojecten Haagse musea onzeker

‘Vreemd zo’n succesvol initiatief om zeep te helpen’ Het Cultuurmenu, het educatieprogramma dat negentien musea gezamenlijk aanbieden aan basisschoolleerlingen, krijgt waarschijnlijk per 2013 geen doorgang meer. De € 70.000 die de instellingen tot nu toe van de gemeente ontvingen, wordt per 1 januari stopgezet. Door Annerieke Simeone

Hoe dichter het nieuwe jaar nadert, hoe zichtbaarder de gevolgen van de culturele bezuinigingen zich aftekenen. Voor het gebouw van Theater de Regentes is de gemeente al driftig op zoek naar andere, liefst culturele, geïnteresseerden. ALBA theaterhuis liet afgelopen maandag weten definitief te zullen stoppen wegens ‘belabberde financiële omstandigheden’. De toekomst van theatergroep de Appel, het Koorenhuis, Zeebelt en vele andere culturele instellingen hangt aan een zijden draadje. Deze week kwamen de musea bijeen om zich te beraden over de onzekere vooruitzichten van hun gezamenlijke educatieprogramma, Cultuurmenu genaamd, waarbij de instellingen leerlingen uit groep 1 tot en met 8 van het basisonderwijs een op maat gemaakte les voor € 5,00 per persoon aanbieden. Het project, dat jaarlijks zo’n € 450.000 kost, wordt voor ongeveer 55% gefinancierd door diverse fondsen. De overige 45% wordt evenredig bekostigd door de musea, scholen en de gemeente. Die laatste partij wil daar per 1 januari mee stoppen. Dat zou betekenen dat € 70.000 via andere wegen gezocht moet worden. Of dat op zo’n korte termijn nog mogelijk is, is maar de vraag. Bas van Nooten, voorzitter van de Stichting gezamenlijke projecten Haagse musea, die zich al zeven jaar sterk maakt voor de Cultuurmenu’s, vindt het meer dan zonde dat zo’n geolied educatieprogramma ophoudt te bestaan. “In totaal participeerden vorig jaar zo’n 25.000 kinderen in de Cultuur-

De toekomst van museale cultuureducatieprogramma’s hangt aan een zijden draadje. > Foto: PR

menu’s. Leerlingen van bijna 80 Haagse scholen maken tijdens de les kennis met het culturele erfgoed van Den Haag en leren de verscheidene kanten van kunst en cultuur ontdekken. Kinderen kunnen bijvoorbeeld schetsen maken van Panorama Mesdag, bijzondere zoogdieren kijken bij Muzee Scheveningen of telefoniste spelen bij het Museum voor Communicatie. Dit is een cultuur-educatieproject avant la lettre. We zijn daarom heel boos dat de gemeente, die alsmaar hamert op cultuureducatie en samenwerking, de stekker wil trekken uit zo’n programma. Het is heel vreemd om zo’n succesvol initiatief om zeep te hel-

pen”. Lobbypogingen deed Van Nooten tot nu toe tevergeefs. “We krijgen telkens te horen, goed initiatief, maar we hebben gewoon geen geld meer. Jullie moeten de kosten van het project zelf dragen”. Beraad Een woordvoeder van wethouder Marjolein de Jong (D66, Cultuur) laat weten dat de gemeente waardering heeft voor het Cultuurmenu, maar dat in de nieuwe structuur vanaf 1 januari de verantwoordelijkheid voor een basisaanbod cultuureducatie voor scholen bij de instellingen zelf ligt. “Het toekomstige Expertise-

centrum kan een rol spelen in de logistiek en facilitering als de gezamenlijke musea daartoe besluiten. Wij gaan ervan uit dat de kennis en kunde van Cultuurmenu in het Expertisecentrum zullen worden aangewend”, aldus de woordvoerder. Alles wijst erop dat de musea zo dadelijk 15% van het totale bedrag voor hun eigen rekening moeten nemen. “Maar er zijn musea die zelf al 20% moeten bezuinigen”, zucht Van Nooten. “Een andere optie is het vinden van sponsors, alleen kampen die ook met de crisis”. Een oplossing is deze week nog niet gevonden. “We gaan weer in beraad. En hopelijk met een happy end”.

Positieve reacties op strandhuisjes De Haagse plannen om op het strand ten zuiden van Kijkduin veertig strandhuisjes te plaatsen zijn goed ontvangen. De commentaren op het plan, dat vanaf 1 juni ter inzage lag, zijn merendeels positief. De huisjes zullen van maart tot november worden neergezet op het strand tussen de stormbrekers 22 en 26. Wethouder Sander Dekker (Stadsbeheer) is blij met de uitkomst. “Ik denk dat de uitstraling van Den Haag voor toeristen en recreanten nog groter wordt als je hier een huisje op het strand kunt huren. Zodat je voor het slapen gaan de zon in zee kunt zien zinken en wakker wordt met het geruis van de zee in je oren. We zien in andere gemeenten dat strandhuisjes erg in trek zijn”, aldus de wethouder. Gedacht wordt aan het soort strandhuisje dat enkele jaren geleden in Katwijk is geplaatst. Naar aanleiding van de inspraakronde is wel besloten meer ruimte te houden tussen het tegen de grens van het Westland liggende naaktstrand en de te bouwen huisjes. Het voorstel voor de plaatsing van de huisjes wordt op korte termijn voorgelegd aan de gemeenteraad. Als de raad instemt, zal de gemeente het stuk strand voor dit doel te huur aanbieden. Wethouder Dekker: “Uiteindelijk kiezen we dan het plan waarvan we het meeste verwachten voor de aantrekkingskracht, de economie en de werkgelegenheid van de stad’.

Digitaal festival in het atrium In het Atrium van het stadhuis wordt zaterdag 29 september een digitaal festival gehouden. Belangrijk onderdeel van het festival is een grote ICTbeurs. Daarnaast zijn er tal van demonstraties, is er een interactief programma met meer dan 40 workshops, wordt een ICT-café ingericht en is er een netwerklunch. De beurs is zowel gericht op professionals als geïnteresseerden in digitale ontwikkelingen. Een aantal bedrijven heeft samen met de gemeente Den Haag een programma opgesteld dat onder meer laat zien wat ICT voor de stad betekent. Op de beursvloer kunt u uw digitale vaardigheden testen, u kunt rijden in een rijsimulator en jongeren kunnen meedoen aan workshops over gamedesign en animaties. Te zien is hoe de gemeente en andere partijen technieken inzetten om de dienstverlening te verbeteren. Er zijn demonstraties met robots, smart tables, een mobile experience center en augmented reality. Voor professionals en ondernemers zijn er meer dan 40 workshops over onder meer Robotica, Cyber Security, Elektronische Overheid, Social Media en Het Nieuwe Werken. Er zal onder meer te zien zijn hoe een hacker te werk gaat, hoe journalisten gebruik maken van open data, hoe robots in de zorg worden toegepast en hoe de overheid ICT toepast in haar dienstverlening. De werkshops zijn gratis, maar vol is vol. Inschrijving is mogelijk via www.denhaag.nl/ict. Het gratis toegankelijke festival begint om 10.00 uur en eindigt om 16.00 uur.

Prins koopt eigen kinderpostzegels Ruim tweehonderdduizend schoolkinderen uit groep 7 en 8 gaan vanaf deze week langs de deuren om kinderpostzegels te verkopen. Het eerste setje werd in Wassenaar gekocht door prins Willem-Alexander op landgoed De Eiken in Wassenaar. Op de zegels staan afbeeldingen van zijn dochters Amalia, Alexia en Arianne. De Prins van Oranje maakte begin dit jaar een fotoserie van zijn dochters. Hiermee treedt de Prins in de voetsporen van zijn vader, die 40 jaar geleden eveneens zelf foto’s maakte van zijn drie zonen voor de kinderpostzegels van dat jaar. Het thema van dit jaar is ‘Geef kinderen een veilig thuis’. De kinderpostzegels worden op dinsdag 6 november officieel uitgegeven door PostNL. Van iedere zegel gaat 25 eurocent naar meer veiligheid en ontwikkeling van kinderen die het minder goed hebben. In 2011 werd op deze manier 10 miljoen euro opgehaald. Vanaf 7 november bezorgen de kinderen de zegels bij hun klanten. www.kinderpostzegels.nl

Van Gogh is met vakantie

Strandhuisjes in Katwijk. > Foto:PR


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

stadsmens

Regisseur Postma: ‘Elckerlijc’ is spiegel van het Middeleeuwse geloofsleven’ ‘Elckerlijc’ wordt opeens een tikkeltje eigentijds als Arne Sybren Postma zegt: “Het was een Middeleeuwse internationale hit”. En in één adem door over het stuk dat nu onder zijn regie wordt opgevoerd in de Barthkapel aan de Brouwersgracht: “De oorspronkelijke Nederlandse versie is later vertaald in het Latijn, Engels en Duits. De eerste druk is uit 1496 en is in Delft gedrukt. Maar er zijn ongetwijfeld nog oudere versies”. De acteur/regisseur praat met zichtbaar plezier over ‘Elckerlijc’, waarmee de stichting Vrij Theater haar 35-jarig bestaan viert. “Het is een heel mooi opgebouwd verhaal. Het gaat over de ziel, het goed en het kwaad, hoe je met een rein geweten moet sterven en dan voor God verschijnt die over jou zal oordelen. Elckerlijc is, net als Marieken van Nieumeghen, de spiegel van het Middeleeuwse geloofsleven”. De jubileumvoorstelling, waaraan ook het Vrij Theater Koor onder leiding van Jan van Dijk meewerkt, had hij het liefst opgevoerd op de oud-katholieke begraafplaats aan de Kerkhoflaan. “Dat bleek praktisch onmogelijk. Nu bouwen we tijdens de voorstelling de Barthkapel langzaam om tot begraafplaats”.

regisseerde. De komedie van Shakespeare werd uitgevoerd bij de stichting Opera Nijetrijne en was de vierde die Postma regisseerde. “Opera Nijetrijne is twaalf jaar geleden begonnen als een kleine voorstelling in het gehucht Nijetrijne in het zuiden van Friesland en is steeds groter geworden. Dit jaar moesten we vanwege het ontbreken van een vergunning uitwijken naar een eilandje bij Sneek, middenin het watersportgebied”. En: “Nijetrijne doet alleen achttiende-eeuwse komische opera’s uit de tijd van Mozart. Er zijn er toen veel gemaakt. De doelstelling van Nijetrijne is deze opera’s aan de vergetelheid te ontrukken”. Arne Sybren Postma: ‘Elckerlijc is bij de jeugd steeds minder bekend’. >Foto: PR

Zeer summier de geschiedenis: ‘Elckerlijc’ (elk mens) moet sterven. Hij heeft geprobeerd de dood om te kopen, maar tevergeefs. ‘Elckerlijc moet op pelgrimstocht en mag wel een reisgenoot meenemen. Niemand durft echter mee. Postma: “Na de pauze kijken we in het hoofd van ‘Elckerlijc’, zijn innerlijke wereld”. In zijn enthousiaste relaas over het verloop van het stuk prijst hij het aandeel van Vrouwe Biecht.

“Dat wordt een prachtrol”. En: “Zij laat hem zijn ziel reinigen met uitranselen. Dat is zo mooi Middeleeuws”. ‘Elckerlijc’, het zesde stuk dat Postma regisseert voor Vrij Theater, speelt tot en met komende zondag en eind volgende week in de Barthkapel. Arne Sybren Postma was deze zomer twee maanden in Friesland. Hij bewerkte daar ‘Het temmen van de feeks’ tot een openluchtopera, die hij tevens

Shakespeare Na ‘Elckerlijc’ wordt het opnieuw Shakespeare. Voor de stichting ‘Durf te spelen’ regisseert Postma ‘Driekoningenavond’. Daarna keert hij terug bij de Haagse stichting Het Homerostheater, sinds enige tijd een Engelstalig expattheater. De regisseur en het gezelschap zijn drie jaar geleden toegelaten tot ‘een select clubje van Engelstalig amateurtoneel’, vertelt Postma. Sindsdien nemen ze deel aan FEATS, een festival voor Europese

amateurclubs. “FEATS wordt elk jaar met Pinksteren gehouden in een Europese stad. Het gaat dan om twaalf stukken van ieder vijftig minuten. Komende Pinksteren is het festival hier in de Koninklijke Schouwburg”, zegt Postma die vastbesloten is om indruk te maken. “Amerikanen, Britten en Ieren hebben een heel eigen theatercultuur. Wij willen de expats laten zien wat het Nederlands theater allemaal kan. We gaan dat doen met een stuk van Alex van Warmerdam dat in het Engels wordt vertaald”. Maar nu is al zijn aandacht voor ‘Elckerlijc’ dat, zo merkte Arne Sybren Postma, bij de jeugd steeds minder bekend is. “In mijn tijd werd het als vanzelfsprekend op de middelbare school onderwezen. Het leuke is wel dat mijn vroegere leraar Nederlands van het Haags Montessori Lyceum me mailde dat hij met twee klassen van vijf VWO wil komen. Of er nog plaats was, vroeg hij”. Joke Korving Elckerlijc, 28,29 en 30 september en 5,6 en 7 oktober, Brouwersgracht 2k. Informatie: www.vrijtheater.nl reserveren www.hoenu.nl

Ingezonden mededeling

Veiling 10 oktober 2012 Kijken 5 / 6 / 7 oktober 2012 online catalogus: design.venduehuis.com


5

actueel<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

Eerste Dag van de Rechtspraak

Ingezonden mededeling

‘Rechters staan middenin de samenleving’ Vroeg of laat krijgt ieder van ons met rechtspraak te maken, de één wat vaker dan de ander. Geen vergadering, borrel of verjaardag, of er is wel iemand met een gerechtelijk ervaringsverhaal. Ook aan de tafel van televisie-talkshows is de wereld van de rechtspraak in enigerlei vorm regelmatig vertegenwoordigd. Rechters zelf stellen zich qualitate qua terughoudend op; zij laten alleen van zich horen in de rechtszaal waar zij hun weloverwogen oordelen vellen. Niet vanuit een ivoren toren, de aard van het werk brengt met zich mee dat zij juist midden in de samenleving staan. Door Vera de Jonckheere

Daartoe zoekt de rechterlijke organisatie naar verschillende manieren om het contact met de maatschappij levend te houden: door open dagen, bijeenkomsten met specifieke doelgroepen onder de noemer ‘Meet the Judge’, en deze week voor het eerst met de Dag voor de Rechtspraak. Deze dag beoogt niet alleen de rechtspraak op de kaart te zetten, maar vooral duidelijk

te maken dat ‘rechtspraak samen leven mogelijk maakt’. De aftrap vond donderdag 27 september plaats in het Huis van de Rechtspraak aan de Haagse Kneuterdijk 1. Het ochtenddeel van het programma richtte zich op communicatie-professionals met een debat over sociale media binnen de Rechtspraak. Technologische en redactionele ontwikkelingen van de media – nu ook binnen het bereik van burgers – vergen actualisering van de persrichtlijn 2008. Wat is het doel van openbaarheid? Hoe kan de persrichtlijn werkzaam en realistisch worden aangepast na de evaluatie door bestuurders, persrechters en communicatie-adviseurs in het programma Rechtspraak en Samenleving? Na een muzikaal dansintermezzo door de veelzijdige Haagse De Dutch Don’t Dance Division (DDDDD) begon het middagprogramma met de Rechtspraaklezing door Paul Frissen, hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg en decaan van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur aan het Lange Voorhout. Paul Frissen leidde een onderzoek naar de reputatie van de Rechtspraak onder beleidsmakers en beslissers: “Het

grootste deel van de opiniemakers vindt de Rechtspraak een sterk merk, met een goede reputatie. Echter, die kracht kan beter voor het voetlicht worden gebracht”. De Tilburgse hoogleraar constateert dat de Rechtspraak last ondervindt van de mediasering van de samenleving. “Er wordt beter op de Rechtspraak gelet, haar vertegenwoordigers zijn meer in de openbaarheid, en lopen meer risico”. De reputatie van de Rechtspraak valt slechts ten dele te managen. “Bij incidenten dienen de waarden van de Rechtspraak, zoals haar onafhankelijkheid, tijdig en consequent gecommuniceerd te worden”. Frissen vindt niet dat rechters de tendens van ‘horizontaler opereren en netwerken’ dienen te volgen, maar hun afstand dienen te bewaren. “Soms ben je daardoor als rechter juist zichtbaarder. Je verbetert je reputatie en bewaart tegelijk je onafhankelijke positie”. Kopstukken De daaropvolgende paneldiscussie met kopstukken uit de politiek, rechtspraak, wetenschap en media – onder wie Arthur Docters van Leeuwen, Hermine Voute, Willem van Schendel, Sas-

kia Belleman – stond onder leiding van Max van Weezel, zelf een kopstuk uit de politieke journalistiek (Vrij Nederland vanaf 1976). De Haagse hiphopformatie Kern Koppen bereidde vervolgens de weg voor het avondprogramma in de Haagse Gevangenpoort. Tegen dit historische decor verhaalden prominente Nederlanders over de Rechtspraak. Maurice de Hond richtte zich op de onafhankelijkheid van rechters bij overtredingen door politie en Openbaar Ministerie; Stijn Franken belichtte de menselijkheid van rechters; Geert-Jan Knoops stond stil bij de menselijke (dwalings) factor in het strafrecht met een babymoord die geen moord bleek te zijn; Jan de Wit focuste op het zelfreinigend vermogen van de rechter naar aanleiding van de bevindingen van de Commissie Posthumus over de Schiedammer parkmoord. Ook de saillante verhalen van Wil Tonkens, Viviënne van Amstel en vele anderen deden het goed in cellenblok en martelkamer van de Gevangenpoort. De kleurrijke vertellingen door een maatschappijbrede vertegenwoordiging van betrokkenen waren voor een breed publiek toegankelijk.

28 september

AKO Literatuur Late Night met Herman Brusselmans en Ted van Lieshout Kaarten à €5,-. Informatie via www.bibliotheekdenhaag.nl

28 september

Bekendmaking Toplijst AKO Literatuurprijs 2012 in Nieuwsuur

29 & 30 september

Proza- en columnistenfestival Verhaal Halen Kijk voor kaartverkoop op www.dichteraanhuis.nl

7 oktober

AKO BorderKitchen

Literaire middag in Theater aan het Spui met Toplijst auteurs • Kaarten à €5,-. Informatie via www.borderkitchen.nl

14 oktober

AKO BorderKitchen

Literaire middag in BorderKitchensalon Weimarstraat 36 met Toplijst auteurs • Kaarten à €5,-. Informatie via www.borderkitchen.nl

14 oktober

Kinderboekenmarkt Atrium stadhuis Gratis toegang. Informatie via www.kinderboekenmarkt.nl

21 oktober

AKO BorderKitchen

Chinees Maanfeestje op het Rabbijn Maarsenplein Het Rabbijn Maarsenplein verkeert aanstaande zaterdag in Chinese sferen als daar het Maanfeest Festival plaats heeft. De dag die traditioneel in de maand september wordt gevierd, is van oudsher een familiefeest. Voor de Chinezen symboliseert de maan welvaart en levensduur als ook de volledige familiecirkel en het samenkomen van vrienden, relaties en kennissen. De organisatie van dit evenement, de Stichting Chinese en Nederlandse Cultuur, wil de relatief onbekende Chinees cultuur delen met het grote publiek om het festijn te laten uitgroeien tot een nationaal en jaarlijks terugkerend evenement zoals het Chinese Nieuwjaar Festival. Op het programma staan een Aziatische foodbazaar met kookdemonstraties en een Aziatische braderie, een lampionnenoptocht met draken- en

Literaire middag in Nationale Toneel met Toplijst auteurs • Kaarten à €5,-. Informatie via www.borderkitchen.nl

29 oktober Bekendmaking winnaar AKO Literatuurprijs 2012 in Nieuwsuur

Doorlopend t/m 29 oktober Expositie AKO nominees Gratis toegang Centrale Bibliotheek a/h Spui

leeuwendans en circusacts, waarbij Chinese mythen en sagen tot leven komen en workshops voor jong & oud, gericht op kinderen en families. Van 12.00 uur tot 21.00 uur. www.chineesmaanfeestfestival.nl

Ed Annink (1956-2012) Onvermoeibaar en enthousiast ontwerper Door Sjoerd van Faassen

Dinsdagmorgen vroeg overleed de Haagse ontwerper Ed Annink. Na een opleiding aan de school voor goud- en zilversmeden in Schoonhoven en de afdeling interieurarchitectuur van de Koninklijke Academie in Den Haag, richtte hij in 1986 met enkele geestverwanten Ontwerpwerk op. Dit multidisciplinaire bureau geniet, niet in het minst vanwege de frequent gelauwerde Ed Annink, internationaal een groot aanzien. Annink was een serieuze en in-

ventieve ontwerper, laat daar geen misverstand over bestaan, maar straalde in de omgang en in zijn werk altijd een aanstekelijke vrolijkheid uit. Hij deelde zijn kennis en enthousiasme met velen, door het geven van onderwijs, het houden van lezingen, door publicaties en door het optreden als curator van tentoonstellingen. Op het netvlies staan bijvoorbeeld nog ‘Bright minds, beautiful ideas’ die in 2003 in Lissabon werd gehouden, en ‘Lovely language: words divide, images unite’ in 2007 in Utrecht. Voor Den Haag maakte hij zich breed

met het gevarieerde en elke keer weer verrassende programma ‘Design Den Haag 2010-2018’. Ed Annink toonde in zijn werk op ruimhartige wijze respect voor zijn voorgangers. In de tentoonstelling in Lissabon trok hij parallellen tussen uiteenlopende figuren als Charles & Ray Eames, Jurgen Bey en anderen, voor het Gemeentemuseum beijverde hij zich bijvoorbeeld de collectie pictogrammen van Gerd Arntz via een website voor het publiek zichtbaar te maken. Ook bereidde hij een overzichtswerk voor over Haagse ontwerpers van

de laatste 100 jaar. In 2005 richtte Annink Design Wall op, waarvoor hij zelf het op William Morris geïnspireerde behang ‘William’ en ‘Birds’ ontwierp en waarvoor ook iemand als Richard Hutten een ontwerp maakte, dat de muur van het café in het Londense Design Museum siert. Ook het servies ‘Ik wil die met dat eitje’, dat hij voor Kwantum maakte met gebruikmaking van een pictogram van Arntz, laat zien dat Annink geen in zich zelf gekeerde ontwerper was, maar nadrukkelijk de dialoog met een breed publiek zocht.


6>Varia terugblik

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

foto’s uit het haags gemeentearchief

Welmoet Ik heb een bijzondere fascinatie voor Haagse vrouwen die in de geschiedenis het ‘verschil’ hebben gemaakt. Vrouwen die een bijzondere rol hebben gespeeld in de geschiedenis van onze stad en ons land. Gelukkig zijn velen van hen fotografisch vastgelegd, en velen hebben ons hun archief nagelaten.

‘In Den Haag maakte Welmoet zich ook maatschappelijk verdienstelijk. Zij was de oprichtster van de eerste Nederlandse Soroptimistenclub in onze stad’ Esther Welmoet Wijnaendts Francken-Dyserinck was een bijzondere Haagse vrouw. Zij werd geboren in 1876 in Den Helder en bracht haar jeugd door in Vlissingen en Rotterdam. In Rotterdam was zij één van de eerste vrouwen die werd toegela-

Ingezonden mededeling

ten tot het Erasmiaans Gymnasium. Zij maakte de schoolopleiding echter niet af. Na vier jaar gymnasium richtte zij haar pijlen op de verbetering van de positie van vrouwen en kinderen. In 1893 was zij de oprichtster van de eerste Nederlandse Toynbee Vereeniging in Rotterdam. Deze vereniging stelde zich ten doel om de ontwikkeling van kinderen uit de lagere sociale klassen te verbeteren door het geven van cursussen en het organiseren van bijeenkomsten. Welmoet toonde hier haar aard. In haar leven zou zij zich voor tal van maatschappelijke belangen inzetten. Zo was zij samen met Aletta Jacobs één van de voorvechtsters van vrouwenkiesrecht. Streed Welmoet eerst nog zij aan zij met Jacobs in de Nederlandsche Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht, later splitste zij zich af omdat zij de vereniging wilde openstellen voor mannen. Daartoe richtte zij de Nederlandsche Bond voor Vrouwenkiesrecht op. Welmoet was politiek geëngageerd in de Vrijzinnig Democratische Bond. In 1897 trad zij in het huwelijk met de filosoof en publicist Cornelis Wijnaendts Francken. Met haar echtgenoot volgde zij colleges aan de universiteiten van Jena, Zürich, Parijs en Berlijn. Later maakte

Esther Welmoet Wijnaendts Francken-Dyserinck.>Foto: Haags Gemeentearchief

zij met hem reizen naar de Balkan, Afrika en West-Indië. Tijdens het huwelijk verhuisde het paar Wijnaendts Francken naar Den Haag. Zij vestigden zich eerst op het Frankenslag en later op de Mauritskade. In 1916 scheidde het echtpaar. Emancipatie bleek het struikelblok in het huwelijk Wijnaendts Francken. Welmoet bleef zich inzetten voor maatschappelijke verbetering van vrouwen en kinderen. Zij was lange

tijd vice-president van het Nederlandsch Padvindsters Gilde en was lid van het Wereldcomité. In tal van nationale en internationale vrouwenbewegingen nam zij een bestuursfunctie in. De lijst is oneindig lang. In Den Haag maakte Welmoet zich ook maatschappelijk verdienstelijk. Zij was de oprichtster van de eerste Nederlandse Soroptimistenclub in onze stad. In 1927 werd de afdeling ’s-Gravenhage de eerste Nederlandse

vereniging die deel uit maakt van een internationaal netwerk van vrouwenverenigingen die in 1921 in de Verenigde Staten ontstond. De soroptimisten zetten zich in voor vrouwen en kinderen. Dat was een combinatie die paste bij het ‘levenswerk’ van Welmoet. De Haagse soroptimisten vormen een netwerk van werkende vrouwen die maatschappelijke betrokkenheid tonen door ondersteuning van diverse projecten. Wereldwijd telt de organisatie zo’n 100.000 leden. Welmoet bleef tot op hoge leeftijd betrokken bij de Soroptimisten en de Padvindsters. Ook aan het archiefwezen leverde zij een belangrijke bijdrage. Zij was één van de initiatiefneemsters van het Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging in Amsterdam, het huidige Aletta. Na haar overlijden op 11 november 1956 is haar archief daar ondergebracht. Het Haags Gemeentearchief heeft het nakijken. Maar dat is niet erg. Als haar nalatenschap maar beschikbaar is. En dat is het geval. Nu nog een bevlogen student die haar levenswerk gaat onderzoeken. Maarten Schenk www.gemeentearchief.denhaag.nl


7

regio<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

Centrum Voorburg moet meer kwaliteit krijgen Door Gilles Boeuf

LEIDSCHENDAM-VOORBURG- Voorburg Centrum is in 1971 door de toenmalige minister aangewezen als Beschermd Stads- en Dorpsgezicht. De gemeente Leidschendam-Voorburg wil de kwaliteit van het beschermde stads- en dorpsgezicht in stand houden en zo mogelijk versterken. Wethouder Heleen Mijdam (ruimtelijke ontwikkeling) reikt 27 september twee eervolle vermeldingen uit aan ondernemers die hieraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd. In Nederland zijn meer dan 400 door het Rijk aangewezen beschermde Stadsen Dorpsgezichten. De wettelijke grondslag hiervoor ligt in de Monumentenwet. Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen echter niet automatisch de status van beschermd monument. Wel kan de gemeente het bestemmingsplan aanpassen om nieuwe ontwikkelingen in het gebied te reguleren. Samenwerking In juli van dit jaar heeft er een overleg plaatsgevonden tussen de wethouder en de stichting Mooi Voorburg. Aanleiding was de verleende sloopvergunning van de oude boerderij Nooit Gedacht aan het Oosteinde. De stichting Mooi Voorburg heeft wethouder Mijdam gevraagd de criteria voor het behoud van beeldbepalende bouwwerken die nog niet op de Monumentenlijst staan, nader te bezien. De wethouder heeft vervolgens een voorstel ingediend, goedgekeurd door het voltallige college, om uit het bestedingsplan een monumentenreserve vast te leggen. Daaruit kan een inventarisatie van objecten worden gemaakt die alsnog op de Monumentenlijst kunnen worden geplaatst. De samenwerking met de stichting Mooi Voorburg is één van de manieren waarop de gemeente vorm geeft aan haar beleid ten aanzien van het be-

schermde Stads-en Dorpsgezicht. Ook met de ondernemers uit het historische centrum wordt de samenwerking gezocht. De uitreiking van een eervolle vermelding aan twee ondernemers uit de Herenstraat is een stimulans om de richting aan te geven waarin de gemeente het historisch centrum zich graag ziet ontwikkelen: een stijlvolle, goede balans tussen de historiciteit en de functionaliteit.

Genezing

‘Panden die binnen een beschermd gezicht vallen krijgen echter niet automatisch de status van beschermd monument’

Voorbeelden Hoewel de aanwijzing van het Rijk komt, is het aan de gemeente om maatregelen te nemen om zorg te dragen voor de bescherming. Naast de uitreiking wil de gemeente op 27 september dan ook haar plannen schetsen die een bijdrage moeten leveren aan verbetering van de kwaliteit van het centrum. De informatieavond is bedoeld om voorbeelden te laten zien en ondernemers te inspireren. Daarbij valt te denken aan reclame-uitingen op winkels, uniformiteit wat zonweringen betreft, de kleur van de gebruikte verf, onderhoud van panden en de inrichting van de openbare ruimte. Elke wijziging in het gevelbeeld moet gaan passen in het historische beeld. De bijeenkomst start om 19.30 in Huize Swaensteyn, Herenstraat 72-72 in Voorburg.

Huize Swaensteyn kan alsnog op de Monumentenlijst worden geplaatst. > Foto: Gilles Boeuf

Hogere geluidsschermen Opvoeden in Wassenaar langs Utrechtsebaan VOORBURG - Rijkswaterstaat houdt op 9 oktober een informatieavond over de vernieuwing van de geluidsschermen langs de A12. De geluidsschermen komen op de bestaande betonnen wand tussen de Maanweg en het spoorviaduct Schenkkade. Daarnaast worden de huidige houten geluidsschermen tussen Station Voorburg en het Prins Clausplein vervangen door hogere exemplaren van glas. Doel is de geluidsoverlast van het verkeer op de A12 verder te beperken en meer eenheid te bereiken qua vormgeving. Volgens de planning start uitvoerder Holland Scherm bv binnenkort met de werkzaamheden en zijn de werkzaamheden eind 2012 achter de rug. De werkzaamheden zullen vanaf de achterzijde van de geluidschermen worden uitgevoerd zodat er geen rijbaan hoeft te worden afgesloten. Wel zal er tijdelijk een toename zijn van de geluidsoverlast van het verkeer als de oude schermen verwijderd worden en de nieuwe nog niet geplaatst zijn. Rijkswaterstaat houdt daarbij wel rekening met de Wet Geluidhinder. Mochten de werkzaamheden qua geluidsoverlast boven de wettelijke norm uitstijgen, dan wor-

den er maatregelen genomen om dit tegen te gaan. De bomen en struiken die afgelopen voorjaar zijn gekapt en gesnoeid om ruimte te creëren voor de werkzaamheden, worden teruggeplant. De informatieavond vindt plaats van 19.00 tot 21.00 uur in het Mövenpick Hotel, Stationsplein 8 in Voorburg en is voor iedereen toegankelijk. Voor meer informatie: www.rijkswaterstaat.nl/A12voorburg

Ingezonden mededeling

0 5 , 2 2 € rtaal a per kw

verreck

WASSENAAR- In de eerste week van oktober vindt de landelijke week van de opvoeding plaats. Het thema dit jaar is ‘Luister naar me’. De week van de opvoeding wordt onder meer georganiseerd door de Centra voor Jeugd en Gezin, het Landelijk Pedagogenplatform, het Nederlands Jeugdinstituut en de J/M voor ouders. Met financiële ondersteuning van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport worden er landelijke activiteiten georganiseerd. Op de website van de week, www.weekvandeopvoeding. nl, kan men lezen dat het in deze week gaat om ontmoeting en uitwisseling tussen ouders, medeopvoeders, kinderen en jongeren.

Het programma in Wassenaar is georganiseerd door het Centrum voor Jeugd en Gezin en is kosteloos voor de deelnemers. Er is een inloopochtend met opvoedcoaches voor ouders van kinderen van alle leeftijden op dinsdag 2 oktober. Op 3 oktober is er een workshop onder leiding van Loes Schoeren over praten met kinderen. Diezelfde avond is er ook een interactief programma, gegeven door kinderfysiotherapeuten, over de sensorische belevingswereld van kinderen. Op 4 oktober geeft de schrijfster van ‘Babypraat,babygebaren’, Eiskje Clason, een workshop. Voor meer informatie en het volledige programma: www.wassenaar.nl

Ik krijg er weer een litteken bij. Dat is althans de verwachting, het helingsproces is nog gaande. Niet zo lang geleden schreef ik op deze plek over ‘Winterlogboek’, het fascinerende nieuwe boek van Paul Auster. Hij construeerde een autobiografie op basis van de geschiedenis van zijn lichaam. En dan zijn littekens tastbare bewijzen van gebeurtenissen. Als je op je racefiets Ockenburghwaarts de Laan van Meerdervoort afsuist, stuit je ter hoogte van het De Savornin Lohmanplein (altijd leuk: ‘het De’) op een fietspadversperring. Ze zijn er iets moois van aan het maken. Aan de andere kant is dat al gebeurd en daar word je na twee haakse bochten en een oversteek van de Laan naar toe geleid. Waarschijnlijk heeft mijn trapper in de laatste bocht naar rechts de grond geraakt. In ieder geval, de trapper brak af, net toen ik aanzette om weer op snelheid te komen. Zo schopte ik mijzelf onderuit, van de weeromstuit knalde mijn band en lag ik in innige omstrengeling met mijn fiets op de grond. Eerst controleerde ik of ik alles nog kon bewegen. Dat kon ik. Toen moest ik mij onder het kadaver van mijn rijwiel uitwurmen. Een puzzeltje dat ik na enig proberen wist op te lossen. Ondertussen waren bezorgde medeburgers te hulp geschoten. Of het ging? Het ging. En dat ik bloedde. Dat zag ik nu ook. Mijn knie lag open en mijn kuit leek wel onderhanden genomen door een satanische sekte. Omringd door enige incidentele japen prijkte daar een macaber kunstwerk van een tiental horizontale groeven. Na enige deductie werden de versnellingstandwielen als daders aangewezen. Met het water uit mijn bidon probeerde ik het ergste vuil uit de wonden weg te wassen. “Haal anders even een tetanus-prik,” zei een zorgzame moeder vanaf haar fiets met kinderstoeltje, “hier verderop zit een huisarts”. Me dunkt, alle huisartsen van Den Haag houden praktijk op de Laan van Meerdervoort. Ik dankte haar vriendelijk voor de tip, maar nam snel de randstadrail naar mijn niet al te ver weg gelegen huis. In mijn straat kocht ik bij de alleswetende drogist een busje desinfecterende spray en werd door het personeel ter plekke behandeld. Het is nu twee weken geleden en ik ben wederom gefascineerd door het regeneratievermogen van het lichaam. Ontstekingen zijn uitgebleven, op mijn been worden heuse Zuiderzeewerken verricht. Dat geeft hoop! Verder blijf ik in littekenverwachting. En stap vanmiddag lekker op de fiets.

>www.denhaagcentraal.net Marcel Verreck

Den Haag entraal

www.marcelverreck.nl


Het NIEUWE NIEUWE

PROGRA

MMA’S!

NIEUWE

TV West Vandaag

PRESEN

TATORE

N!

maandag t/m vrijdag vanaf 17.30 uur TV West Vandaag is het nieuwe magazine van TV West. Hierin elke werkdag het laatste nieuws uit de regio, achtergronden, studiogasten en reportages. De presentatie is afwisselend in handen van Nawal Bakkali, Herman Nanninga, Menno Tamming, Kirsten van Dissel en Isabelle Brinkman.

Dat is Andere Taal! elke woensdag vanaf 18.00 uur Wie in Nederland wordt geboren leert niet per se standaard Nederlands als eerste taal. Iemands moedertaal kan ook het Fries, Nedersaksisch, Limburgs of zelfs Rezoors zijn. Presentator Johan Overdevest praat elke week met iemand die thuis is in een specifieke streektaal, zoals Herman Finkers, Foppe de Haan, Bennie Jolink e.a.

Feest op Vrijdag elke vrijdag vanaf 18.00 uur Elke vrijdagavond ga je feestend het weekend in op TV West. Presentatrice Didem Keles neemt je mee naar een feestlocatie in de regio. Je maak kennis met de medewerkers en de bezoekers en je hoort natuurlijk veel muziek.

WestBusiness TV elke zondag vanaf 11.00

Team West elke dinsdag vanaf 18.00 uur Team West ziet er dit najaar volledig anders uit! Kirsten van Dissel presenteert vanuit de studio van Team West dit opsporingsprogramma met camerabeelden en reconstructies van misdrijven. Samen met het Openbaar Ministerie en de regionale politiekorpsen wordt de hulp van de kijker ingeroepen bij het oplossen van misdaden.

Dat is Den Haag elke donderdag v.a. 18.00 uur Den Haag wil in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa worden. In ‘Dat is Den Haag’ gaan bekende Hagenaars als onder meer Ronald Plasterk, Bibi van Oh Oh Cherso en Dick Jol wekelijks op culturele ontdekkingsreis door hun stad.

Gerede Twijfel elke zaterdag vanaf 20.00 uur Spannende regio crimi rond een groep studenten die de waarheid achter oude moordzaken probeert te achterhalen. Zit de juiste dader wel achter de tralies?

Wekelijks studioprogramma met nieuws en gasten uit de wereld van business, politiek, sport, onderwijs en cultuur. Elke zondag tussen 11.00 uur en 16.00 uur op het hele uur. Presentatie: Willem van Leeuwen.

Kijk voor de volledige programmering op Schrijf je in voor de programmanieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte van de laatste programmainformatie. Surf naar: www.omroepwest.nl/programmanieuwsbrief

Ziggo digitaal

30


9

opinie<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

Den Haag wil muziektempel, maar sluit haar kraamkamer

dens en evenementen organiseren met hun leerlingen. - Geen plek waar het bruist van muzikale activiteiten, die een onweerstaanbare aantrekkingskracht heeft op muzikaal talent dat een instrument wil leren spelen.

Door Elaine de Boer

Tientallen miljoenen voor een nieuw gebouw: Het Spuiforum, voor Residentieorkest, conservatorium en Danstheater, maar geen geld meer voor de kraamkamer van het muzikaal jeugdtalent in Den Haag, het Koorenhuis aan de Grote Marktstraat. Voor leerlingen van de muziekdocenten, hun ouders, de docenten zelf, de talloze amateurorkesten, de scholen, het conservatorium en andere steden is het niet meer te begrijpen. Het Haagse gemeentebestuur is van plan de subsidie voor het Koorenhuis per 1 januari 2013 te korten van 6,3 mln naar 2,7 mln euro per jaar voor kunst- en muziekonderwijs. Daardoor kan de bloeiende muziekafdeling van het Koorenhuis niet voortbestaan. Muziekdocenten moeten hun leerlingen vertellen dat zij tot de kerstvakantie hun lessen kunnen volgen, maar dat het daarna onzeker is. De leraren is meegedeeld dat hun ‘school’ een expertisecentrum wordt, een netwerkorganisatie, waar zij straks wellicht als zzp’ers een kamer kunnen huren om hun lessen te geven. Tegelijkertijd juicht Sander Dekker, wethouder van Financiën vorige week in Den Haag Centraal dat er al 30,1 mln euro is gereserveerd voor het nieuwe Spuiforum dat op de plaats van de Dr Anton Philipszaal, het Danstheater en het hotel ernaast moet verrijzen. Als ouder van een pianoleerling, die 8 jaar geleden als dreumes het Koorenhuis binnenstapte om met andere 6-jarigen de groepslessen Muziek en bewegen te volgen en op dit moment gedreven pianolessen volgt, kan ik de keuzes die het gemeentebestuur maakt niet begrijpen. Hoe kun je besluiten de ‘muziekschool’ van je stad om zeep te helpen, maar wel immense bedragen – waarvan we ook nog allemaal kunnen voorspellen dat die nog veel hoger zullen uitkomen – gaat investeren in nieuwe theaters waarvan je je kunt afvragen of die nodig zijn? Elke zichzelf respecterende stad, of je het nu hebt over Utrecht, Rotterdam, Roosendaal of Soest, heeft een gemeentelijke muziekschool, waar de kinderen van die stad hun muzikale talent kunnen ontwikkelen en les krijgen van professionals. Als je dan het één doet en je vindt dat je met het nieuwe Spuiforum moet meedingen

Als wethouder Sander Dekker zegt dat de gemeente ernaar streeft ‘ burgers en bedrijven zoveel mogelijk te ontzien’ met de bezuinigingen, dan spreekt hij niet de waarheid. Hij treft ze wel en ook heel gericht: de jonge kinderen en de tieners in de stad die een instrument willen leren spelen, overigens ook degenen die regelmatig op hun fietsje naar de buurtbibliotheek gaan (ook die zal sluiten). Nee, ADO Den Haag en daarmee voetbalminnend Den Haag wordt inderdaad niet ontzien: voor tientallen miljoenen heeft de gemeente Den Haag geïnvesteerd in het stadion, in de skyboxen omdat de begroting een groot gat vertoonde. Daarbij is de bijdrage voor het Koorenhuis toch peanuts.

Door de bezuinigingen wordt de muziekafdeling van het Koorenhuis in zijn voortbestaan bedreigd. > Foto: PR

in de strijd om Culturele hoofdstad te worden, doe dan op zijn minst ook het ander: het behouden van het muziekonderwijs voor jonge kinderen en jongeren. Amateurs Beseffen de wethouders Sander Dekker van Financiën, Marjolein de Jong van Cultuur maar ook de anderen dat vele muzikanten die spelen in de talloze Haage amateurorkesten en koren van niveau, de bands, zangers en zangeressen die Den Haag heeft voortgebracht, de leerlingen op de conservatoria, musici in orkesten in Nederland ooit zijn begonnen met muzieklessen in het Koorenhuis. Beseffen zij dat je

uw mening

Haagse Harry

Oogverblindend Renate van der Zee bewierookt ‘De Nieuwe Chinees’ in haar stuk over Henk Kool. De keerzijde van die goud blinkende medaille is pikzwart. Kool meldt dat het ‘normaal is in China dat alle jonge vrouwen oogverblindend mooi zijn’. Wat Kool weglaat, is dat het ook normaal is dat hele bevolkingsgroepen als Falun Gong, Oeigoeren en Tibetanen als wegwerpmensen worden uitgebuit,die voor hun organen worden vermoord en tenslotte in crematoria eindigen. Vraag het Hans van

met wat extra muziekonderwijs op de basisscholen echt geen viool, klarinet of gitaar leert spelen. Heeft het gemeentebestuur door dat zij met haar keuze voor deze bezuiniging deze kraamkamer van Den Haag sluit? Beseft het gemeentebestuur wat dat betekent? Ik kan het de wethouders vertellen: - Geen muzieklessen meer voor kinderen die wel muzikaal zijn, maar die ouders hebben met een lager of midden-inkomen. In het Koorenhuis kunnen kinderen immers, welk inkomen hun ouders ook verdienen, muziekles krijgen. De lesgelden zijn inkomensafhankelijk. Dat is straks voorbij.

Baalen, de enige politicus, die dit hardop zegt. Hij ontmoette Kilgour (ex-minister in Canada), co-auteur van ‘Bloody Harvest’, over die orgaanoogst door het Chinese leger. Over oogverblindend gesproken; naast hart en lever worden ook de hoornvliezen geroofd. En Kool maar lekker handel drijven met ‘Die Nieuwe Chinees’. Hoezó Den Haag, Stad van Vrede en Recht? Wilbert Stuifbergen, CIPFG-Nederland

© Marnix Rueb

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

- Geen muzieklessen van professionals die zijn opgeleid op één van de conservatoria. Ouders komen terecht bij goedwillende amateurs, kinderen leren verkeerde technieken die later niet te corrigeren zijn. - Geen groepslessen, waarin hele jonge kinderen kennismaken met muziek en instrumenten, waar ze ritmes leren en noten lezen, waarna ze het instrument kiezen waarop ze verder willen. - Geen lessen met meer instrumenten, waar kinderen en jongeren leren samenspelen, de opmaat naar ensembles, jeugdorkesten en bands. - Geen docenten, die inspiratie vinden bij elkaar, een team vormen en optre-

Gratis Trots kondigt de gemeente Den Haag op haar website steeds de talloze muziekactiviteiten in de stad aan onder de koppen: Den Haag Popstad, Den Haag Jazzt, Den Haag Klassiek: op dit moment zijn dat de opname van een nieuw Haags lied: Heel Den Haag vliegt uit!, het prinses Christina Concours, de gratis lunchconcerten in Haagse kerken, zalen en bibliotheken. Haags gemeentebestuur, realiseert u zich waar dit alles begint! Als ouder van een leerling, oud-leerling, en inwoner van deze stad roep ik jullie wethouders daarom op: behoud het muziekonderwijs in deze stad voor iedereen! Geef de andere creatieve vakken dan op een andere manier, maar vorm de muziekafdeling van het huidige Koorenhuis om tot een gewone ‘muziekschool’, met een kleine staf die de docenten ondersteunt met administratief werk, waarin muziekdocenten van het Koorenhuis onder de bestaande voorwaarden hun lessen kunnen geven en wees er trots op! Met de korting van die enkele miljoenen per jaar jullie doe je stad en je kinderen tekort. Elaine de Boer is journalist, een betrokken inwoonster van Den Haag, oud-leerling en ouder van een leerling van het Koorenhuis.


10>interview Vilan

Dipje xxxxx

Nauwelijks was het eerste blaadje Vilan van de Loo of ik voelde van de boom gevallen, me anders dan gewoonlijk. Een beetje raar. Zo vlak, behalve dan het huilen bij zielige televisieprogramma’s. Het enige waar ik nog interesse voor voelde, was slapen en roze koeken eten. Ja, het herfstdipje was gearriveerd. Een beetje vroeg. In een zeldzame opwelling van energie meldde ik me aan bij een digitale anti-depressiecursus. Dan hoefde ik tenminste nergens héén en je kon er maanden over doen, stond op de site. Dat leek me een haalbaar tempo. Een verwijsbriefje van de huisarts was snel geregeld. Wel schrok ik van de rekening die vervolgens kwam, die was 150 euro eigen bijdrage. Het dipje verdiepte zich meteen. Het kan aan mij liggen, maar de cursus viel tegen. De lessen gingen niet veel verder dan het advies eens wat vaker leuke dingen te gaan doen, met meer mensen om te gaan en mijn negatieve gedachten goed in de gaten te gaan houden. Als het zo eenvoudig was, dan zat ik elke avond in de bioscoop met anderen naar een lachfilm te kijken. Nee, aan geld teruggeven deden ze niet, schreven ze op mijn klachtmail. En ik wist: daar worden ze gemakkelijk rijk, of het fatsoenlijk is, staat te bezien, maar het geld stroomt binnen. Volgens mijn ziektekostenpolis bleek een dipje tegenwoordig een dure aangelegenheid te zijn. Waar je ook gaat of komt, ze verdienen aan je. Eigen bijdragen, eigen risico, intake-gesprekken, kennismakingen, je bent zo drie, vierhonderd euro verder. Zo’n polis is boeiende lectuur, hoor. Momenteel studeer ik op een financieel voordelige route via de fysiotherapeut die haptonoom is; misschien lukt het dankzij een aanvullende verzekering. In afwachting van betere tijden, behandel ik mezelf. Regelmatig ga ik uit fietsen (minimaal een uur), ik tel mijn zegeningen, en ik bedenk hoe alles nog veel erger zou kunnen zijn wat het leven in perspectief zet. In plaats van roze koeken, neem ik elke ochtend een handjevol supplementen voor de ondersteuning. De laatste koek gooide ik weg met afwasmiddel erin geknepen, zodat ik niets uit de vuilnisbak zou opdiepen. Evenzogoed ben ik sneller treurig dan anders. Al die zieke mensen in Nederland, wat een rekeningen vallen daar binnen. Straks nog liggeld in ziekenhuizen ook, net of je een hotel hebt geboekt. Was dit nou de bedoeling van al die hervormingen?U beleeft deze keer weinig vrolijkheid van mij, en dat spijt me. Hopelijk heb ik mezelf volgende week een eindje uit mijn dipje gefietst. Mijn conditie wordt per dag beter. Dat dan weer wel. Vilan van de Loo

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

‘Bedrijvendokter’ Mark Rog

‘Uiteindelijk wordt alles uitgedrukt in euro’s’

In de eerste acht maanden van 2012 werden bijna 5.000 bedrijven en instellingen in Nederland failliet verklaard. Dit is een kwart meer dan in dezelfde periode van 2011. In juli was het aantal faillissementen van bedrijven en instellingen met 723 het hoogste van de afgelopen decennia. De uitgever van deze krant mocht 4 september jongstleden ook in die pijnlijke rij aansluiten. De crisis waart echt om ons heen, vrijwel geen branche is veilig. Op de bewuste dag werden in Den Haag een kleine dertig aanvragen voor surseance of faillissement behandeld. De komende weken portretteren we hoofdrolspelers in de wereld van het bankroet. Deze week: ‘Bedrijvendokter’

Door Coos Versteeg Wat is een bedrijf waard? Hoeveel geld moet het opbrengen als een concurrent het wil overnemen? Wat vertegenwoordigt het aan waarde bij een fusie? Of als het moet worden getaxeerd na overlijden van de eigenaar? Of als de eigenaren – al dan niet met ruzie – uit elkaar gaan? Mark Rog (43), register valuator (RV), belastingadviseur en accountant in business buigt zich dag in dag uit over jaarrekeningen, balansen, kwartaalcijfers enzovoorts, enzovoorts. Hij analyseert bedrijven tot op het bot en geeft dan aan wat een onderneming waard is. Of het nu om een tuindersbedrijf gaat, een krant of een voetbalclub. Cijfers kennen geen emotie. Cijfers liegen niet. De dienstverlening van Mark Rog en zijn bedrijf Nederhof & Partners spitst zich toe op ondernemingswaardering en waardeanalyse, (begeleiding bij) aan- en verkoop van ondernemingen, begeleiding bij ondernemingsfinancieringen en bemiddeling bij zakelijke conflicten en geschillen. Als de simpele term bedrijvendokter valt, schiet Rog aanvankelijk in de lach. “Ik kom zeker bij zieke patiënten”. Als hij vervolgens omstandig wil gaan uitleggen dat hij ook met heel gezonde bedrijven van doen heeft, constateert hij halverwege de eerste zin zelf dat zijn praktijk de laatste tijd inderdaad steeds meer te maken heeft met ernstig zieke ondernemingen. Een paar uur cijferen, maakt soms al duidelijk dat een bedrijf niet meer te redden valt. “Bedrijven in zwaar weer zijn zeker het laatste half jaar zwaar oververtegenwoordigd in mijn portefeuille. Ondernemers zien in dat ze alerter moeten zijn op dingen die gaan komen. Ze hebben behoefte aan analyse: wat gebeurt er met mij als

t e i l fail

die grote opdrachtgever wegvalt? Des te beter, want ondernemers denken vaak positief, een zonnige bril is hun eigen. Dat is dikwijls ook juist hun kracht om iets van de grond te tillen. Vroeger kwamen ze pas bij mij terecht als het vijf over twaalf was. Nu komen ze gelukkig eerder, als er nog wel eens iets te repareren valt”. Drs. Mark Rog werkte jaren als accountant bij PricewaterhouseCoopers. Daarna begon hij met wat maten een eigen bureau in Delft. Maar de rol van controleur achteraf past hem niet. Rog wil niet achteraf bezig zijn, maar koestert juist meer het pro-actieve. Hij wil betrokken zijn bij verkoop en aankoop, bij fusies, bedrijfsopvolging en management buy-out. Maar ook bij waardering en financiering. Rog wil zelf denken als een ondernemer, kansen zien, problemen oplossen. Zo ontstond – na een tussenstap in 2000 als lid van de hoofddirectie van voetbalclub ADO Den Haag – Nederhof & Partners. Het is een zelfstandig adviesbureau voor ondernemers, dat onderdak vindt bij het grote kantoor Buren van Velzen Guelen, advocaten, belastingadvi-

‘Het allermooiste in dit vak is als ik erin slaag om een vastgelopen onderneming weer aan de praat te krijgen’

seurs en notarissen. Alle deskundigheid die hij nodig kan hebben, vindt hij zodoende desgewenst meteen aan het eind van de gang. Met name met insolventiespecialist mr. Martijn Vermeeren vormt hij vaak een vast koppel. Pottenkijkers “Misschien is die aanduiding bedrijvendokter zo gek nog niet. Maar net als een gewone dokter, kan ik lang niet alles genezen. Ik analyseer, ik stel een diagnose en ga met een pakket maatregelen aan de slag of ik verwijs door naar specialisten”. Met de juiste partners bepaalt Rog wat een ondernemer kan doen om zijn bedrijf te redden. Welke maatregelen noodzakelijk zijn als er structureel meer geld uit gaat dan er binnen komt. Het kan zijn dat Rog met banken gaat overleggen of – nu de banken steeds minder resultaat geven – in zijn eigen netwerk naar private financiers op zoek gaat. “Dat lukt alleen als er een goed plan ligt. Er is veel geld in Nederland. Er zijn clubjes van mensen die ontevreden zijn met de rente die een bank biedt en zij vormen clubjes die zelfstandig investeren in ondernemingen. Ik opereer veel in die wereld. Dan krijg je natuurlijk ook van doen met ergernis bij de directeurgrootaandeelhouder die ineens met pottenkijkers te maken krijgt. Ook bij familiebedrijven zie je dat probleem”. “Maar steeds vaker moet ik constateren dat de patiënt niet meer valt te redden”. Ook dan is er voor Mark Rog nog een rol weggelegd. “Wat gebeurt er als het krediet bij een bank stopt en de klant in handen valt van de afdeling Bijzonder Beheer? Dan sta je onder verscherpt toezicht. Het gaat nu bijvoorbeeld erg slecht in de tuinderssector. In het Westland zijn bij de banken alle relatiemanagers

> Foto: Piet Gispen

inmiddels Bijzonder Beheer-managers geworden. Tuinbouwbedrijven met complete warenhuizen met alles erop en eraan worden door de bank met vele miljoenen tegelijk afgewaardeerd en gaan voor weilandprijs van de hand. Nog een stap verder is als jij bij de afdeling Afwikkeling van de bank terecht komt. Die zitten er alleen maar om de boedel tegen een zo hoog mogelijk bedrag te verkopen en de schade voor de bank te beperken. Die kijken of er nog wat te halen valt via privéborgen en bestuursaansprakelijkheid. Toch valt ook daar soms ook nog mee te praten als je met een redelijk voorstel komt”. Doorstart Zijn alle terreinen verkend en gloort er nog steeds geen licht aan de horizon, dan bekijkt Rog of een faillissement valt te voorkomen door een crediteurenakkoord. Heeft het zin surseance van betaling aan te vragen en te proberen met een bewindvoerder de zaak weer op de rail te krijgen? Of zijn er betere kansen op een doorstart na faillissement? Dat is vandaag de dag steeds meer de wereld


11

interview<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

van Mark Rog. “Het kan zijn dat een doorstart helemaal niet mogelijk is en dat je alleen bezig bent de schade te beperken”. Bijna met weemoed praat Rog over de tijd dat hij met heel andere bedrijfsproblemen dan in de huidige economische crisis werd geconfronteerd. Zoals de exploitant van kinderdagverblijven en zijn echtgenote die na tig jaar huwelijk wilden scheiden. De vrouw eiste haar deel van het bedrijf op om alsnog een zelfstandig leven te kunnen gaan leiden. “Allereerst ga je kijken welke rechtsvorm het bedrijf heeft, want dat kan heel veel uitmaken bij de afwikkeling. Bij een echtscheiding speelt alimentatie vaak een rol, maar het geld voor die alimentatie moet natuurlijk door die man worden verdiend in de onderneming, dus dan moet het salaris van die man omhoog en dat drukt weer het rendement. Soms kan een krediet soelaas bieden. Maar een financiering geeft weer rentelast en ook dat heeft weer invloed op de onderneming. En als de bank niet wil financieren is het de vraag of alles wel te splitsen is. Zo heeft alles met elkaar te maken. Er

zijn heel goede mediators die precies weten waar ze het over hebben. Maar er zijn ook veel advocaten die er helemaal niet bij stil staan dat het één het ander veroorzaakt. Het eigen vermogen van een onderneming is natuurlijk heel iets anders dan de waarde van een bedrijf”. In toenemende mate wordt hij ook door advocaten ingeschakeld om bij zakelijke conflicten te adviseren. Of door de rechtbank. Mark Rog: “Curatoren vragen me regelmatig de boeken van een failliete onderneming door te spitten. In het zicht van een faillissement ontstaat er een soort Wild West aan transacties. Een curator kijkt daar altijd met een driedubbel vergrootglas naar. Als er twijfels zijn, word ik door de rechter-commissaris gevraagd een nulmeting van de boedel te maken. Dan kom je echt in de cowboydossiers. Ik zie alle denkbare trucs die er zijn uitgehaald”. De rechtbank schakelt hem soms ook in als deskundige bij conflicten tussen twee partijen. “Dan moet ik er vaak echt middenin springen. Tegen de tijd dat ik word aangewezen, zit het meestal al echt op het kookpunt. Meestal weet ik al bij de

‘Het mag niet zo zijn dat door mijn waardering de onderneming vervolgens omvalt’ eerste bespreking met de strijdende partijen wat de oplossing is, die zie je meteen al. Maar die moet je dan nog niet uitspreken, want daar zijn ze nog niet aan toe. Als er geen beweging in komt, dreig ik me terug te trekken en moeten ze het verder voor de rechter uitvechten. Meestal kunnen ze zelf wel uitrekenen wat dat allemaal aan advocatenkosten met zich mee gaat brengen”. Ook voor het bepalen van de successierechten is vaak een rol voor Rog weggelegd. “Dan heb je met de erf-

genamen te maken en die willen natuurlijk niet te hoog, want dan moet er veel naar de belasting. Maar als er kinderen zijn die niet bij de onderneming betrokken zijn, dan hebben ze natuurlijk weer andere belangen. Dan is hun vraag: hoe zit het met mijn aandeel? Daarom is het belangrijk dat je in dit vak onafhankelijk kan opereren. Ik word geacht een rationele afweging te maken, die stand kan houden als de tegenpartij naar de rechter stapt. Je maakt een belangenafweging waarbij de continuïteit van de onderneming voorop staat. Het mag niet zo zijn dat door mijn waardering de onderneming vervolgens omvalt”. Spanningsveld Maar terug naar de actualiteit van de economische crisis. Mark Rog staat er met beide benen in. “Een onderneming in slecht weer gaat eigenlijk alleen nog maar over liquidatiewaarde. Dan opereer je in het spanningsveld van crediteuren waar het bedrijf verder mee wil. Ik coach ondernemers in moeilijke tijden. Want een ondernemer wil voor alles zijn tent redden. Dan denkt hij aan zijn personeel en

vervolgens aan zijn toeleveranciers. Maar soms kan het voor iedereen beter zijn als je de balans opschoont. Dat alle betrokkenen hun verlies accepteren. Uiteindelijk wordt alles uitgedrukt in euro’s”. Het zou een kreet kunnen zijn voor in een lijstje aan de muur van zijn kantoor. Maar in plaats daarvan hangt er veel hedendaagse kunst. Dat neemt niet weg dat die kreet ‘Uiteindelijk wordt alles uitgedrukt in euro’s’ als een onbetwiste rode draad door het leven van Mark Rog loopt. En gelukkig niet alleen in de sfeer van crisis, ellende en faillissementen. “In mijn tijd in Delft kreeg ik te maken met die Willie Wortel-types die iets bijzonders hadden uitgevonden en dat in productie wilden nemen. Die mensen droomden soms al van een wereldsucces. Dat ondernemerschap dat spreekt me aan. Dat geloof in eigen kunnen, daar heb ik waardering voor. Maar het allermooiste in dit vak is als ik erin slaag om een vastgelopen onderneming weer aan de praat te krijgen. Dat vind ik echt fantastisch. Dus noem me maar gewoon bedrijvendokter”.


Ondernemen Adressen & Informatie Rabobank Den Haag Dennis Werkman Directeur Grootbedrijf (06) 22 73 28 14 E-mail: D.Werkman@DenHaag. rabobank.nl Henk Werlemann Directeur MKB (06) 10 68 84 59 E-mail: H.C.Werlemann@DenHaag. rabobank.nl Zakelijk loket Telefoon (070) 371 88 00 Maandag-donderdag 8-20 uur Vrijdag 8-18 uur Zaterdag 9-13.30 uur Bezoekadressen: Bezuidenhoutseweg 5 2594AB 's-Gravenhage Korte Vijverberg 2 2513AB 's-Gravenhage

Ernst & Young Wassenaarseweg 80 2596 CZ 's-Gravenhage Tel: 070 - 88 40 71000

ScheerSanders advocaten ScheerSanders Advocaten Nassauplein 36 2585 ED 's-Gravenhage Tel: 070-3659933 info@scheer.nl www.scheer.nl

Werkgeversservicepunt Rob de Rooij (06) 52 02 6277 Rob.derooij@denhaag.nl www.werkgeversservicepuntdenhaag.nl

Links: Francesco van der Linden, advocaat/scheidingsmediator ScheerSanders advocaten en rechts: Frank van den Barselaar, fiscalist van Frank about money.>Foto: Mylène Siegers

Ook voor subsidiemogelijkheden naar het Werkgeversservicepunt Den Haag Werkgevers zijn er niet altijd van op de hoogte dat de overheid een groot aantal aantrekkelijke regelingen heeft voor het in dienst nemen van onder andere langdurig werkzoekenden of ouder personeel. Bovendien kan de aanvraag van een dergelijke regeling of subsidie een ingewikkeld traject zijn. Het Werkgeversservicepunt Den Haag kan hierbij van dienst zijn en adviseert werkgevers over de uitgebreide subsidiemogelijkheden. Groot aantal subsidiemogelijkheden Om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen heeft de overheid een groot aantal maatregelen getroffen. Zo kunnen werkgevers in Nederland in aanmerking komen voor uiteenlopende vormen van subsidies. Door het enorme aanbod en veelal op het eerste oog ingewikkelde aanvraagprocedures zien werkgevers vaak door de bomen het bos niet meer. Het Werkgeversservicepunt Den Haag is hen hierbij daarom graag van dienst. Rob de Rooij, manager markt, projecten en innovatie Werkgeversservicepunt Den Haag: “Werkgevers kennen ons voornamelijk van de werving en selectie van kandidaten. Wij kunnen hen echter ook adviseren over de uitgebreide subsidiemogelijkheden bij de aanname van personeel. Dit scheelt tenslotte een hoop uitzoekwerk en kan een flink voordeel opleveren”.

Dit is een initiatief van Den Haag Centraal. Alle hierop geplaatste artikelen vallen buiten de redactionele verantwoordelijkheid van de redactie.

Maatschappelijk voordeel Het Werkgeversservicepunt Den Haag focust zich met name op subsidiemogelijkheden bij de aanname van personeel, maar kan werkgevers ook adviseren over andere subsidievormen. Daan Schnur, teammanager van

Rob de Rooij.

het Werkgeversservicepunt Den Haag: “Onze subsidies en regelingen kunnen het voor werkgevers gemakkelijker maken mensen in dienst te nemen. Dit levert de maatschappij tenslotte ook wat op. Zo wordt gezamenlijk gewerkt aan het terugdringen van de werkloosheid”. Verantwoord ondernemen Er kunnen verschillende redenen ten grondslag liggen aan het starten van een dergelijk subsidietraject bij de aanname van personeel. Zo tonen werkgevers door de aanname van een werkzoekende met een lange afstand tot de arbeidsmarkt hun maatschap-

Daan Schnur.

pelijke betrokkenheid. Ook kan een persoonlijke ervaring een reden zijn om een kandidaat een kans op de arbeidsmarkt te bieden. Daarnaast is het natuurlijk voor werkgevers ook financieel aantrekkelijk. “Zeker in economisch zware tijden kan het voor werkgevers de moeite waard zijn om van deze aantrekkelijke mogelijkheden te profiteren”, aldus Rob de Rooij. Loonwaardesubsidie De subsidiemogelijkheden waarover het Werkgeversservicepunt Den Haag adviseert, worden ingezet om enthousiaste kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt weer aan het werk te

helpen. Een voorbeeld hiervan is de loonwaardesubsidie. Deze subsidie wordt beschikbaar gesteld aan werkgevers die een vaste werkplek bieden aan een werkzoekende die klaar is om aan het werk te gaan, maar nog niet volledig inzetbaar is. “De ontwikkeling en begeleiding van de werknemer staat hierbij centraal en zo worden werkgevers door ons zowel in de praktijk als middels een subsidie ondersteund. Een regeling waar werkgevers dus echt baat bij kunnen hebben!”, aldus Daan Schnur. Voor meer informatie zie www.werkgeversservicepuntdenhaag.nl


d Den Haag nd De fiscale aspecten van een scheiding

‘Scheiden is een teamsport’ “Voor een goede scheiding, is hetzelfde nodig als voor een goed huwelijk: respect en communicatie.” Aan het woord is Francesco van der Linden, familierecht advocaat en echtscheidingsmediator bij ScheerSanders. Hij is een van de weinige mannelijke advocaten die vol overtuiging voor de specialisatie in het familierecht heeft gekozen. “Veel mannen hebben de indruk dat het familierecht een ‘soft’ rechtsgebied is. Dit beeld is mijns inziens totaal onjuist. Ik houd mij vooral bezig met familiezaken waarin ondernemers en/of grote financiële belangen een rol spelen en concentreer mij dus in het bijzonder op dat deel van het familierecht waarin cijfers een rol spelen. Ik heb een economische achtergrond en ben afgestudeerd op gebied van het bedrijfsrecht en het familierecht en deze twee gebieden komen mooi samen in dat deel van het familierecht waarmee ik mij bezig houd.” Want scheiden is niet alleen emotioneel lijden, maar helaas vaak ook materieel. De regelgeving rondom scheidingen is behoorlijk gecompliceerd. “Er zitten veel addertjes onder het

gras en het is daarom raadzaam om een specialist in te schakelen wanneer er grote en ingewikkelde financiële zaken zijn af te wikkelen”. Net als elk huwelijk, is elke scheiding een verhaal op zichzelf. “Dat is ook wat mijn werk zo boeiend maakt. Het gaat om ménsen. Mensen die een moeilijke tijd doormaken en die je met het juiste advies echt kunt helpen”. In een scheiding spelen meerdere componenten een rol, ondermeer alimentatie, vermogensrechtelijke afwikkeling en pensioen. Dit zijn communicerende vaten en het is van belang deze onderwerpen gezamenlijk te behandelen”. Fiscus Om zijn cliënten optimaal van dienst te kunnen zijn, schakelt Francesco regelmatig Frank van den Barselaar in voor de fiscale aspecten van een scheiding. “Veel mensen zien de fiscus als hun vijand, maar het kan ook je vriend zijn. Zelfs bij echtscheidingen”. Hij kent de belastingwet op zijn duimpje. “Als een scheiding moeizaam verloopt, willen de partners het liefste alles in één keer regelen. Ze zetten het alimen-

tatiebedrag dan vast via een ‘niet wijzigingsbeding’, zodat ze daar niet meer met elkaar over in de clinch hoeven. Heel begrijpelijk, maar met de huidige economie niet verstandig. Je kunt je baan verliezen, of veel minder gaan verdienen en dan kun je dat bedrag waarschijnlijk niet meer opbrengen. Ik adviseer mensen nu dus om de alimentatie flexibel te houden”. Toen de crisis er in 2009 voor het eerst inhakte, merkten Van der Linden en Van den Barselaar even een lichte daling in het aantal echtscheidingen. Nu is er juist een toename. Francesco: “De mensen die toen dachten ‘we wachten maar even met scheiden’ kunnen dat nu niet meer volhouden en stappen alsnog naar een advocaat. Wat we wel merken, is dat er minder geprocedeerd wordt en dat de zaken ingewikkelder worden. Mensen proberen er nu toch eerder met een ieder een eigen advocaat tot een vergelijk te komen”. Soms komt het voor dat hij mensen tegenover zich heeft waarvan hij zich afvraagt of ze niet beter bij een relatietherapeut kunnen aankloppen dan bij een echtscheidingsmediator. “Een enkele keer komt het dan ook weer goed”.

Adviseurs Ernst & Young scheppen duidelijkheid

Pensioen in eigen beheer onder druk Ondernemers kunnen als DGA pensioen in eigen beheer opbouwen door jaarlijks een bedrag te reserveren op de balans van hun vennootschap. Een interessante regeling die door de huidige economische realiteit echter behoorlijk onder druk staat. Marnix van Rij en Dirk van Beelen van Ernst & Young leggen uit waarom.

Fiscaal voordeel Pensioenopbouw in eigen beheer levert DGA’s een fiscaal voordeel op, aangezien de pensioenreservering ten laste van de winst mag worden gebracht. Daarnaast kan het bedrag van deze reservering als werkkapitaal gebruikt worden, wat de bedrijfsvoering binnen de onderneming ten goede komt. Het gaat tenslotte om een pensioenreservering, dus hoeft het bedrag niet daadwerkelijk liquide aanwezig te zijn. Marnix van Rij, Senior Partner Ernst & Young Den Haag: “Het pensioen in eigen beheer moet echter niet alleen worden gezien als korting op de vennootschapsbelasting en aantrekkelijke aftrekpost. Het blijft natuurlijk een voorziening voor de DGA zelf en eventuele nabestaanden om te zijner tijd een onbezorgd leven te kunnen leiden. Het is dus belangrijk om ook naar de risico’s van een dergelijke voorziening te kijken”. Risico’s Aan het opbouwen van pensioen in eigen beheer is een aantal risico’s verbonden. Zo wordt bij tegenvallende resultaten het risico gelopen dat er na de pensionering onvoldoende vermogen aanwezig is om het pensioen te kunnen uitbetalen. Daarnaast kan bij fail-

Dennis Werkman, directeur Grootbedrijf, Rabobank Den Haag en omgeving

Rabo Podium:

Procederen als kernkwaliteit Van individuele procedures tot complexe collectieve acties. Van procedures in eerste aanleg tot cassatie bij de Hoge Raad. Bestuursvoorzitter William Schonewille van BarentsKrans, vertelt over het in de juridische hoofdstad van Nederland gevestigde, maar nationaal en internationaal opererende advocaten- en notariskantoor.

Dirk van Beelen.

Marnix van Rij.

lissement van de onderneming het gehele pensioen weg zijn. Een ander risico is het ‘langlevenrisico’, waarbij de pensioenpot opraakt op het moment dat de DGA langer leeft dan vooraf is ingeschat. Dirk van Beelen, Senior Manager Personal Tax Services bij Ernst & Young: “Nu we statistisch gezien steeds ouder worden, is dat eerder regel dan uitzondering. Dit ligt overigens in lijn met het besluit om de pensioenleeftijd te verhogen”.

zal worden vormgegeven, maar het gaat de Staat hoe dan ook geld kosten. Uiteraard zal de regeling dan ook alleen maar gelden voor DGA’s die geen blaam treft en geheel verantwoord ondernemen”.

‘Dekkingstekort’ Staatssecretaris Weekers van Financiën heeft onlangs gesignaleerd dat veel DGA’s met pensioen in eigen beheer in de toekomst daarnaast ook een tekort moeten overbruggen. Voor situaties waarbij sprake is van een substantiële onderdekking wordt op dit moment een regeling getroffen. “Het is nog niet precies duidelijk hoe deze tegemoetkoming

Afweging Voor ondernemers die overwegen om het pensioen in eigen beheer op te bouwen is het raadzaam om een goede afweging tussen de voor- en nadelen te maken. Marnix van Rij: “De ervaring leert dat ondernemers hun eigen pensioen vaak niet hoog op de agenda hebben staan. Zij zijn tenslotte liever bezig met hun core business. Toch is het verstandig om het toekomstplaatje scherp te hebben, zodat men in de toekomst niet voor vervelende verrassingen kan komen te staan. Ernst & Young kan ondernemers hierbij helpen en heeft hiervoor ervaren pensioendeskundigen in dienst”.

Henk Werlemann directeur MKB Rabobank Den Haag en omgeving

BarentsKrans en Den Haag “De keuze voor Den Haag als vestigingsstad is voor een kantoor dat procederen als kernkwaliteit heeft is eigenlijk heel vanzelfsprekend. Den Haag is niet alleen de stad van vrede en recht maar de stad waar het hoogste Nederlandse rechtscollege (De Hoge Raad) is gevestigd. De keuze voor Den Haag hebben we zelfs recent herbevestigd: omdat het pand aan de Parkstraat, waar BarentsKrans al tientallen jaren gevestigd was, te klein werd en niet meer voldeed aan de eisen, moesten alternatieven worden bekeken. Centraal in Den Haag. En met succes. De afgelopen maanden is het toekomstige pand van BarentsKrans aan het Lange Voorhout grondig verbouwd”. BarentsKrans en fiscaliteit “Zowel advocaten als notarissen hebben dagelijks te maken met fiscaliteit. Soms ook op de meest onverwachte momenten. Dat je als werkgever en notaris geconfronteerd wordt met allerlei fiscale voorschriften snapt iedereen nog wel. Maar dat ook bij procederen regelmatig fiscale invloe-

‘Zowel advocaten als notarissen hebben dagelijks te maken met fiscaliteit. Soms ook op de meest onverwachte momenten’

den zichtbaar zijn is minder bekend. De financiële procespraktijk van BarentsKrans is bijvoorbeeld bekend van de collectieve acties rond aandelenlease (ook wel bekend als de Legio Lease- of Dexia-affaire) en de woekerpolissen. Dat zijn beide financiële producten die heel succesvol waren, juist omdat ze een belastingvoordeel hadden. Ondanks dat belastingvoordeel hebben deze producten klanten niet gebracht, wat de productinformatie beloofde”. BarentsKrans en Rabobank “Met Rabobank bouwt BarentsKrans aan haar toekomst en omgekeerd. Als huisbankier staat Rabobank BarentsKrans met raad en daad terzijde, waar dat omgekeerd het geval is door participatie in de Ledenraad en door regelmatig te adviseren of te sparren op juridisch vlak. Voor beide ondernemingen staat van oudsher de klant centraal en gaat het om de persoonlijke benadering. Dat maakt samenwerken makkelijk en heel plezierig”.


14>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

Glazen dakopbouw paradepaardje Academie den gekregen zodat het interieur flexibel is in te richten. “Ik heb er ook wastafels in laten zetten. Nu zitten hier studenten fotografie en grafisch ontwerpen, maar wie weet is dat over tien jaar weer anders. Als beeldend kunstenaar moet je hier ook je penselen kunnen wassen en niet aangewezen zijn op de wasbakken van een verdieping lager”. De dakbouw kent een moderne luchtbehandelingsinstallatie, waardoor het zelfs in de zomer dragelijk is om in het op het zuiden gelegen gedeelte te bivakkeren. “We hebben die toepassing doorgetrokken naar de afdeling Interieurarchitectuur. In de zomers was het nauwelijks uit te houden”. De kosten voor de nieuwe etage, € 2,9 miljoen, zijn betaald uit een door de jaren heen opgespaarde reserve voor huisvestingskosten. “Als je daar een aantal jaren geen gebruik van hoeft te maken en je geeft niet teveel uit, dan lukt dat dus”.

De Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten kampte jarenlang met ruimtegebrek. Dat euvel lijkt nu te zijn verholpen. Het voormalige Carl Denig-gebouw aan het Bleijenburg is aangekocht en er is een glazen verdieping op het oude gebouw geplaatst. Tegen het eind van dit jaar wordt de oude discotheek LaDS, eveneens aan het Blijenburg, opgeleverd. In totaal zo’n 2.000 m2 extra ruimte. Directeur Jack Verduyn Lunel is tevreden, maar blijft vooruitdenken. “Ik mis nog altijd een plek waar we drie auto’s op elkaar kunnen lassen”. Door Annerieke Simeone

Kwamen in het verleden vooral keiharde technobeats uit discotheek LaDS, tegenwoordig wordt de donkere, ver naar achter lopende ruimte gevuld met het geluid van trillende boormachines. Bouwvakkers lopen er in en uit. Eind dit jaar moet het pand, waar al 40.000 kilo puin uit is geruimd, kaal worden opgeleverd. De aankoop maakt onderdeel uit van het laatste uitbreidingsproject van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) van de afgelopen twee jaar. Eerder investeerde het opleidingsinstituut in de oude Carl Denig-winkel aan de andere kant van de monumentale achteringang aan het Bleijenburg. En deze maand kwam op het dak, boven de afdeling Interieurarchitectuur, een volledig transparante verdieping. In totaal zo’n 2.000 m2 aan extra ruimte. De uitbreiding heeft niets van doen met het groeiende aantal studenten, vertelt directeur Jack Verduyn Lunel. “Dit gebouw is bedoeld voor zo’n 1000 studenten. Dat aantal is al vijf jaar stabiel. Maar we hebben ondertussen wel meer bachelor- en masterstudies erbij gekregen. Dat betekent dat per opleiding meer klaslokalen nodig zijn”. De expansie was ook noodzakelijk om een andere reden. “Vroeger overheerste de schoolse opvatting dat de student klassikaal les moest krijgen en zich pas in de laatste fase van studie mocht ontwikkelen in een atelier. Die tijd ligt voorgoed achter ons. Al in een vroege fase willen we gedreven studenten de kans bieden op een eigen werkplek om hun eigen creativiteit te kunnen ontplooien”. Verliefd Van de drie nieuwe ruimtes is de dakopbouw boven het historisch rijksmonu-

De nieuwe verdieping, naar een ontwerp van Piet Grouls van architecten Van Mourik, is volledig transparant. > Foto's:PR

ment uit 1937, het paradepaardje. Op de verdieping waar studenten van de studierichting interieurarchitectuur les krijgen, is een volledig transparante, uit staal en glas opgebouwde bouwlaag geplaatst. Naar een ontwerp van Piet Grouls van architectenbureau Van Mourik. Verduyn Lunel: “Grouls is zo verliefd op dit gebouw. Ik dacht: als iemand dit instituut met respect behandelt, dan is hij het wel”. De opdracht die Grouls en zijn team meekreeg was: pas een zichtbare, eigentijdse ingreep toe, maar houdt de ruimte licht. Volgens de academie-directeur is dat meer dan goed gelukt. “Zelfs de grootste sceptici – en die hebben we hier hoor – zijn enthousiast. Ik krijg zelfs ongevraagd emails van docenten die me schrijven dat ze zo blij zijn met hun nieuwe werkplek”. De lokalen die uitkijken over het stadhuis, diverse ministeriegebouwen en het Centraal Station hebben verplaatsbare wan-

Horecavergunning Met de meer vierkante oppervlakte komen twee andere wensen van Verduyn Lunel een stap dichterbij. In de nieuwe ruimtes aan het Blijenburg kunnen masterstudenten met een eigen pasje dag en nacht het pand betreden. Overdag kunnen ze via een doorgang de academie in, ’s avonds kunnen ze alleen terecht in hun eigen ateliers. “Het liefst zou ik de hele academie ‘twentyfourseven’ opengooien, maar dat blijft voorlopig nog een utopie vrees ik”. Ook wil de directeur een deel van het Carl Denig-pand opofferen aan een café. “Voor LaDS hebben we een horecavergunning, dat kunnen we dan mooi omruilen, toch?”. Het café zou gerund moeten worden door studenten, net zoals nu gebeurt bij STOOR, de KABK-winkel die binnenkort verhuist van Herengracht nummer 14a naar 38, waar voorheen de kinderspeelgoedzaak Pro’Special was gevestigd. Is Verduyn Lunel nu helemaal tevreden met de nieuwe investeringen? De man die over anderhalf jaar met pensioen gaat, kijkt even voor zich uit. “Jawel, het gaat de goede kant op, al blijft er best nog wat te wensen” Verduyn Lunel denkt aan nog een nieuwe investering. “Die plannen liggen al op de plank. Zodra het financieel haalbaar is, zouden we een verlaagde verdieping kunnen aanbrengen. Die zou gebruikt kunnen worden als één grote werkruimte. Ik mis nog altijd een plek waar we drie auto’s op elkaar kunnen lassen”.

Sjoerd Kuyper ontvangt ‘Ze houdt van taal en elk boek getuigt Theo Thijssen-prijs van de tovenarij met 26 letters’ Constantijn Huygens-prijs voor Joke van Leeuwen

De Constantijn Huygens-prijs 2012 is deze week toegekend aan Joke van Leeuwen. De 60-jarige schrijfster van tientallen kinder- en jeugdboeken, romans en poëziebundels wint de œuvreprijs die de Jan Campert-stichting jaarlijks uitreikt ter waarde van € 10.000,–. De Constantijn Huygensprijs is een literaire prijs, die sinds 1947 jaarlijks wordt toegekend door de Jan Campert Stichting. Hij is vernoemd naar Constantijn Huygens en wordt toegekend voor complete œuvres. Volgens de jury is Van Leeuwen’s werk, of ze nu voor kinderen of volwassenen schrijft of tekent, door de zeer eigen stijl direct herkenbaar als een Joke van Leeuwen. De jury schrijft verder: “Haar werk is onconventioneel en verrassend speels. Ze schrijft over innemende wezens, kinderen en volwassenen die hun eigen eigenzinnige gang proberen te

Joke van Leeuwen. > Foto: PR

gaan. Tedere anarchie is haar handelsmerk. Ze houdt van taal en elk boek getuigt van de tovenarij met 26 letters. Vooral in haar werk voor kinderen, maar ook in dat voor volwassenen gaan woord en beeld een vrolijk gevecht aan, of vallen in elkaars armen”. Van Leeuwen heeft al meerdere onderscheidingen op haar naam staan. Eerder won zij diverse keren de Gouden Griffel en de Zilveren Griffel. In 2010 kreeg ze de Gouden Ganzeveer. Tot haar bekendste boeken horen Iep! (1996), Deesje (1985) en Kukel (1998). Haar recentste werk is Feest van het begin, een historische roman voor volwassenen, die deze maand verscheen. Van Leeuwen is de derde kinderboekenschrijver die de prijs in ontvangst neemt. Annie M.G. Schmidt en Toon Tellegen gingen haar voor. Vorig jaar ging de Constantijn Huygens-prijs naar A.F.Th. van der Heijden.

Sjoerd Kuyper (1952) ontvangt deze week de Theo Thijssen-prijs 2012, een driejaarlijkse œuvreprijs voor kinder- en jeugdliteratuur en een geldbedrag van € 60.000. De prijs wordt traditiegetrouw uitgereikt tijdens een feestelijke bijeenkomst in het Letterkundig Museum, waar ook een kleine gelegenheidstentoonstelling over Kuyper te zien zal zijn. Sjoerd Kuyper schrijft voor volwassenen, maar dankt zijn bekendheid vooral aan zijn werk voor kinderen. Volgens de jury is Kuyper een schrijver die in vrijwel alle genres de juiste woorden vindt. ‘Boeken, filmscenario’s, musicals, gedichten, brieven, liedjes, voor kinderen en volwassenen, voor boekenplank, toneel, televisie en filmdoek – voor Kuyper zijn het alleen maar verschillende manieren om zich uit te drukken’. Kuyper heeft meer dan veertig titels op zijn naam staan. Robin en Suze (1993), Het eiland Klaasje (1994), Robin is verliefd (2006) en Sjaantje doet alsof (2007) werden bekroond met een Zilveren Griffel en Robin en God (1996) kreeg goud.

Sjoerd Kuyper > Foto: PR

Kuyper schrijft verder liedteksten voor het theater en tv-series als Max Laadvermogen en De freules. Voor de verfilming van Het zakmes (1981) schreef Kuyper het scenario, evenals voor de gelijknamige tv-serie. Serie en film kregen vele prijzen, waaronder een Gouden Kalf en de Cinekid Award.


15

cultuur<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

De kroonjuwelen van vijf ‘beroeps’-Hagenaars Karel de Rooij is één van de theatermakers in het programma ‘Kroonjuwelen van Den Haag’, dat vijf prominente ‘beroeps-Hagenaars’ in een uiterst gevarieerd programma op het podium van Theater Diligentia bij elkaar brengt. Naast De Rooij zijn dat Wieteke van Dort, Yvonne Keuls, Hans Steijger en Gepke Witteveen. Door Eric Korsten

Aan het rustieke Lange Voorhout onder de alkoof van het aloude café De Posthoorn, kan de setting nauwelijks Haagser, die mening is ook Karel de Rooij toegedaan. “Ter voorbereiding op de benefietavond van weekkrant Den Haag Centraal, dit voorjaar in de Koninklijke Schouwburg, ontstond opeens de gedachte om een gelegenheidskwintet te vormen, een avondje waarop we het beste van onszelf zouden presenteren”, zegt de variétéartiest die met Peter de Jong het legendarische duo Mini & Maxi vormde. En zo gezegd, zo gedaan. “Het leuke is dat we in dit programma allerlei gelegenheidsduo’s en onverwachte combinaties vormen. Ieder heeft zijn eigen stijl, zijn eigen discipline van waaruit hij of zij ‘spreekt’. Zo doe ik samen met schrijfster Yvonne Keuls, de kersverse winnares van de Haagse Cultuurprijs 2012, een voordracht die gebaseerd is op haar toneelstuk Jam, ook wel bekend als Miniplay, uit 1970, dat zich op een slagveld afspeelt. Helaas nog steeds actueel in deze tijd”.

Haag verzamelt en hem omringt. “Ik ben erg blij dat Wieteke van Dort voor het eerst na haar hartproblemen van de partij kan zijn en zich weer op het podium laat zien. Alleen daarom wilde ik al meedoen. Ze is en blijft één van de boegbeelden in theaterland en zeker van Indisch Den Haag. Wieteke zal onder meer liedjes van wijlen Willem Wilmink zingen en Louis Couperus in herinnering roepen. Yvonne Keuls is naast een buitengewone schrijfster, de vrouw die ons vijven samenbracht met de energie van iemand die pas vijftig geworden is. Met haar zorg ik voor een speciale act. Gepke Witteveen is misschien in naam wat onbekender, maar deze tv- en theateractrice heeft onder meer in zo’n duizend afleveringen van Goudkust gespeeld als Desiree van Cloppenburg, en runt thuistheater/culturele salon Première Parterre. Zij zingt repertoire uit Haagse Kringen, een muzikaal initiatief van vijf Hagenezen, onder wie Hans

Steijger. Deze componist is een buitengewoon talentvolle tekstschrijver en pianist. Hij heeft inmiddels honderden liedjes over de Residentie op zijn naam staan. Hij zal enkele van zijn bekende hits spelen, waaronder ‘Het Veen en het Zand’ en ‘Hans Dijkstal’. Sterke verhalen, staaltjes onversneden vakmanschap en liedjes die onweerstaanbaar tot meeneuriën noden. Een avond waarop op gezette tijden ook met weemoed theatraal, muzikaal en poëtisch terug wordt gekeken op Den Haag en waarin onder het motto ‘Elke dag begint het leven weer helemaal opnieuw’ ook de persoonlijke geschiedenis van ieder van deze Haagse kroonjuwelen invoelbaar wordt. Hagenaars om te koesteren. Kroonjuwelen van Den Haag in Theater Diligentia op zaterdag 29 september. Meer informatie: www.theater-diligentia.nl. Telefonisch toegangskaarten reserveren: (070) 361 05 40.

Charles Lewinsky te gast bij Border Kitchen Velen hebben wel van de roman ‘Het lot van de familie Meijer’ gehoord. Het werd anderhalf jaar lang met pallets tegelijk in de boekhandels uitgestald. De Zwitserse auteur Charles Lewinsky is op 3 oktober te gast in Border Kitchen. Dan is de Nederlandse vertaling van zijn nieuwe boek ‘Terugkeer ongewenst’ net uit. Het gaat over de JoodsDuitse regisseur Kurt Gerron, die overigens in 1936 in Nederland ‘Marijntje Gijzen’s jeugd’ verfilmde. Door Thijs Kramer

Voordat de Zwitser Charles Lewinsky (1946) zich in de jaren 80 aan de literatuur waagde, had hij al hoorspelen, musicals, toneelscripts, liedteksten en honderden afleveringen van tv-series geschreven. Iemand die zo gemakkelijk en veel schrijft, wordt door de beroepsgroep van schrijvers en literatoren nogal eens met scepsis bejegend. Dat zijn romans ook nog eens een heel groot publiek bereiken, wordt ook niet automatisch opgevat als teken van literaire kwaliteit. Maar Lewinsky hoeft niet te klagen over de kritieken die er over zijn boeken werden geschreven. ‘Het lot van de familie Meijer’ was een breed opgezette familieroman annex geschiedenis van het Europese Jodendom tussen 1871 en 1945. Lewinskys nieuwe boek, dat vorig jaar in het Duits verscheen onder de neutralere titel Gerron, is gebaseerd op het leven van Kurt Gerron. Een leven zo bewogen, dat je het een beetje onwaarschijnlijk zou vinden als Lewinsky het verzonnen had. Maar het is allemaal echt gebeurd.

Triomf Al met al resulteert het programma in een avondje uiterst vermakelijk amusement, waarop trouwens geen woord plat Haags zal vallen. “Tegen plat Haags is wat mij betreft niets negatiefs op te merken – je zou zelfs een Dream Team op dat vlak kunnen samenstellen – maar deze avond kent net een wat andere inslag. In Kroonjuwelen van Den Haag speelt theatermaker De Rooij onder meer en als vanouds de viool en de panfluit. Dat herinnert aan de goede tijden dat hij met Peter de Jong triomf op triomf stapelde. “Variété, dat is natuurlijk mijn terrein. Mini & Maxi, dat laat me nooit meer los. Ik koester natuurlijk de successen van weleer, zij het dat ze nu voor Kroonjuwelen met een ander dan Peter de Jong in een nieuw jasje worden gehesen”, zegt de man die voor Festival Classique de Nach van Bach bedacht, het jaarlijkse Hofvijverconcert regisseert, en die vanaf eind december bij het Thrillertheater in de rol van inspecteur te zien is in het toneelstuk Dial M for Murder, en dan partij biedt aan Peter Tuinman en Brigitte Heitzer. Hartproblemen De Rooij zegt zich gelukkig te prijzen met zoveel authentiek Haags talent dat zich in Kroonjuwelen van Den

Charles Lewinsky. > Foto: Reyer Boxem

Karel de Rooij: ‘Ik ben erg blij dat Wieteke van Dort voor het eerst na haar hartproblemen van de partij kan zijn’. >Foto: PR

Theresiënstadt Kurt Gerron werd in 1897 in Berlijn geboren in een Joods gezin. In de Eerste Wereldoorlog raakte hij als soldaat zwaar gewond. Na de oorlog werd hij aanvankelijk arts, maar ging al snel aan het toneel. Hij speelde naast Marlene Dietrich in Der Blaue Engel en in

nog tientallen andere films. Na de machtsovername door de nazi’s in 1933 had hij de kans om naar de Verenigde Staten te vluchten en daar zijn carrière voort te zetten, maar zag daarvan af. Wel vluchtte hij naar Frankrijk en vervolgens in 1936 naar Nederland. Daar werkte hij tot aan de oorlog in de filmindustrie. Nog steeds als acteur, maar nu ook als regisseur. Hij werkte onder andere mee aan de verfilming van A.M. de Jongs boek Marijntje Gijzen’s jeugd. Al kort na de bezetting werd hij opgepakt en in kamp Westerbork geïnterneerd en naar Theresiënstadt in Tsjechië gedeporteerd. Theresienstadt was een vesting die dienst deed als doorgangs- en concentratiekamp. Het werd ingericht als modelkamp om voor de buitenwereld, vooral het Rode Kruis, de schijn hoog te houden dat de Joden in de kampen humaan behandeld werden en er geen sprake was van massamoord. Om die reden werd er ook een propagandafilm over gemaakt. Het was uitgerekend kampgevangene en cineast Kurt Gerron die aangewezen werd om deze film te maken. De film kreeg de titel ‘Der Führer schenkt den Juden eine Stadt’, maar bleef onvoltooid. Wel zijn er fragmenten van bewaard gebleven. Ze worden tegenwoordig in het herdenkingscentrum van Theresiënstadt getoond. Kort na de opnames werd Gerron naar Auschwitz vervoerd en daar vergast. Hij behoorde tot de laatste groep die de gaskamers inging. De dag erop werd de vernietigingsmachine definitief stilgelegd. Voorwaar een leven waar je een dik boek over zou kunnen schrijven. Dramatische wendingen genoeg. Charles Lewinsky heeft het gedaan. Hoe en met welke intentie kunnen we hem drie oktober vragen als hij te gast is in Pulchri Studio, waar Border Kitchen plaatsvindt. Wim Brandts interviewt hem. Handtekeningen na afloop. Meer informatie over Border Kitchen staat op www.borderkitchen.nl

Ingezonden mededeling

SPORT EDITION WAS/ DROOG COMBINATIE Normaal €.1248,= Wasmachine voor 7 kg wasgoed met 1400 toeren, resttijd en uitgestelde starttijd. Condensdroger energieklasse B, 7 kg met 9 elektronische programma’s. MET GRATIS TUS SENSTUK T.W.V. €.29,=

WITGOED CENTERS

Actieprijs €.899,=

Theresiastraat 159-161 - 2593-AG Den Haag - Tel. 070 - 383.82.74 Van Hoytemastraat 36 - 2596-ER Den Haag - Tel. 070 - 324.08.09

www.praalder.nl


16>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

‘Verhaal halen’ in huiselijke omgeving Iedereen die dat wil kan op 29 en 30 september in een huiselijke omgeving in Den Haag zijn favoriete Nederlandse schrijvers ontmoeten. Dan vindt namelijk het proza- en columnistenfestival Verhaal halen plaats. Bijkomend voordeel: je kunt bij wildvreemde mensen in huis rondsnuffelen. Door Thijs Kramer

Hoe gaat dat in z’n werk? Simone van Heijningen, woonachtig in een appartement aan de Alexander Gogelweg legt het uit: “Mensen stellen hun huis open voor een schrijver en het publiek. Dat doen ze gratis en ze bepalen zelf of ze een hapje en een drankje verzorgen. De schrijver geeft vier maal een lezing. Die begint steeds op het hele uur. Hij leest een minuut of twintig en daarna is er gelegenheid om vragen te stellen en na te praten. De gas-

ten springen vervolgens op de fiets naar het volgende huis. Het moet daarom wel een beetje bij elkaar in de buurt liggen. Ik heb jarenlang als gast meegedaan. Het is een ontzettend leuke manier om schrijvers te ontmoeten. Heel intiem. Natuurlijk is het ook een beetje ‘gluren bij de buren’. Als gast krijg je de kans om bij anderen even binnen te kijken. In mijn appartementencomplex zijn er al vier bewoners die eraan meedoen. De mensen die hun huis ervoor beschikbaar stellen, wonen bijna allemaal heel fraai. Want je moet natuurlijk wel over de nodige ruimte beschikken om een groep te kunnen ontvangen. Op een gegeven moment ben ik zelf gastvrouw geworden. Ik heb Christiaan Weijts al over de vloer gehad en Aaf Brandt Corstius. Dit jaar komt Robert Vuijsje bij mij. Het enige nadeel van gastvrouw zijn, is dat je die middag niet zelf als toeschouwer kunt mee-

doen en dat je ’s avonds alle glazen staat af te wassen. Gemoedelijk Veertig schrijvers doen dit jaar mee. Onder hen bekende namen als Adriaan van Dis, Renate Dorrestein en Gerbrand Bakker. Maar ook minder bekende auteurs zijn present. De in Irak geboren dichter Romaan Al Galidi heeft al een paar keer als gast opgetreden. “Het is altijd een verrassing waar je terecht komt. Ik kijk pas in de trein naar Den Haag waar ik moet zijn. Grote dichters mogen naar de grootste huizen in de mooiste buurten van Den Haag. Ik ben een kleine dichter, ik ga altijd naar kleine huizen in iets mindere mooie buurten. Maar het is altijd een prachtige ervaring. Niet mijn gedichten zijn belangrijk, maar de mensen. Die gaan met elkaar in gesprek. De gedichten hoeven niet mooi te zijn, als de huizen maar mooi zijn. De mensen praten en drinken met elkaar en le-

ren elkaar kennen. Het is heel gemoedelijk en direct. Je zit niet op een podium, maar op een meter afstand van de mensen. De hond komt eens bij je snuffelen. Ook als de mensen niets van je gedichten snappen, is het toch een geslaagde avond. Hoe vaak krijg je nou de kans om bij wildvreemde mensen binnen te komen? Ik ben door Dichter aan huis anders gaan schrijven. Het publiek is mijn redacteur. Aan de mensen die luisteren merk ik of mijn gedichten overkomen of niet. Ik schrijf daardoor steeds begrijpelijker poëzie. Het wordt steeds simpeler. Dat komt omdat de afstand tussen mij als dichter en de lezer zo klein is, dan wil je geen misverstand laten bestaan”. Statenkwartier Verhaal halen 2012 is de vijfde jaargang en wellicht de laatste. Ook hier wordt de subsidiekraan dichtgedraaid. Op zaterdag 29 september vindt het plaats in en rond het Statenkwartier. De ‘dienst-

doende’ auteurs zijn: Tahmina Akefi, Gerbrand Bakker, H.C. ten Berge, Wim Brands, Jelle Brandt Corstius, Rene Diekstra, Arthur Docters van Leeuwen, Renate Dorrestein, Pam Emmerik, Mensje van Keulen, Ted van Lieshout, Alma Mathijsen, Maaike Meijer, Willem Jan Otten, Wanda Reisel, Elle van Rijn, Vrouwkje Tuinman, Thomas Verbogt, Robert Vuijsje en Rik Zaal. Op zondag 30 september wordt er verhaal gehaald in Scheveningen en het Belgisch Park. Dan lezen voor: Kader Abdolah, Yasmine Allas, Oscar van den Boogaard, Khalid Boudou, Conny Braam, Adriaan van Dis, Rodaan Al Galidi, Bas Haring, Dorine Hermans, Suzanna Jansen, Francisco van Jole, Ernest van der Kwast, Jannah Loontjens, Nop Maas, Christine Otten, Rascha Peper, Thomas Rosenboom, A.L. Snijders, L.H. Wiener en Maartje Wortel. Alle informatie is te vinden op: www.dichteraanhuis.nl

Muziek en dans in overlappende festivals

Nieuwe muziek, klassieke stukken en dans vinden elkaar tijdens de festivals Dag in de Branding en Together Now. Het eerste evenement viert haar 25ste editie, het tweede is er voor het eerst. De samenwerking betekent een bonte dag voor nieuwsgierige mensen. Door Olivier van Nooten

Voor een indruk van de culturele mogelijkheden in Den Haag is een dag natuurlijk nooit genoeg, maar het lijkt erop dat de festivals op zaterdag 6 oktober een aardig beeld geven. Overdag biedt Dag in de Branding muziek en dans in De Regentes, Korzo en het Paard, ’s avonds loopt het over in Together Now, dat zich afspeelt aan het Spui. In eerste instantie zou de dag ‘inhoudelijk één verhaal’ vertellen, bekent Caroline Bakker, producent van Dag in de Branding. Dat bleek niet volledig haalbaar. Er is een duidelijk ‘schakelmoment’. Dat is een slagwerkspektakel van John Luther Adams, ‘echt geschreven voor buiten’. De betrokken slagwerkdocenten, studenten en getrainde amateurs kunnen eventueel wel tegen een beetje water. Voorbijgangers en bezoekers kunnen daarbij zelf bepalen waar ze luisteren. Of het lukt ‘de weergoden mee te krijgen’, maakt voor de overige programmering weinig uit, verklaart Bakker. Ze rijdt het publiek na het eerste onderdeel in De Regentes zelf in een bus naar Korzo, waar modern ballet

Dirigent Andrew Grams tijdens repetitie met het Residentie Orkest en de hiphoppers van Holland Dance/Don’t Hit Mama. > Foto: Mink Pinster

‘Harawi’ van Olivier Messiaen te zien is. Volgend onderdeel speelt zich af in het Paard, waar James Blackshaw zijn gitaar laat spreken in de serie Daydreaming. Na de middag is een kleine wandeling genoeg voor het avondprogramma in de Dr Anton Philipszaal/Lucent Danstheater. Wensenlijstje “Ik zie natuurlijk graag dat mensen op alle locaties weten dat ze bij Dag in de Branding zijn, maar dat is eigenbelang”, aldus Caroline Bakker. Ze geeft het festival sinds de eerste editie in 2006 ‘handen en voeten’, wat aardig lukt, aangezien het festival steeds meer bezoekers pakt. “Het is heel snel gegaan”, lacht de producent, die minstens zo gedreven is

als in het begin. Ze had verwacht dat er na 25 edities ‘metaalmoeheid’ zou optreden, maar elke editie biedt iets om naar uit te kijken. Zo stond het werk van John Luther Adams al heel lang op haar ‘wensenlijstje’. Het is een voordeel van instanties die de handen inéén slaan: je bereikt meer door krachten te bundelen. Daarbij kun je kennis en achterban uitwisselen, wat nieuwe toeschouwers betekent voor alle partijen. Het culturele landschap verandert, wat volgens haar bijvoorbeeld blijkt uit afnemend succes van losse concerten. Het publiek heeft behoefte aan ‘context, duiding, een kapstok, een kader’ verduidelijkt Bakker. Ze raadt een passe partout aan. “Dat is relatief goedkoper, maar vooral veel leuker dan losse kaarten. Je hebt er

Haagse jazzplekken. Mooie muziek, klein publiek. New York was mijn troost: als een grootheid als Lucky Thompson voor een klein clubje speelt, wat zou ik dan klagen in het Haagse. Ik dacht het in Luden waar bassist René van Beeck dinsdag zijn wekelijkse vocale sessies houdt. Rob van Kreeveld aan de piano – iemand die je qua status kan vergelijken met Thompson – twee jonge vrouwen zongen: Jozefien Vingerling en El-

len Capel. Heerlijk om te horen dat die vocale sessies in jazz nooit een wedstrijd zijn, maar gewoon pogingen om songs zuiver en persoonlijk te laten klinken. Een niet te onderschatten genoegen. Op 2 oktober zingt Sanna van Vliet in Luden bij René van Beeck. Aanbevolen. Want Sanna kan een song niet alleen met veel gevoel en warmte voordragen, ze begeleidt zichzelf ook nog erg mooi op de piano. Intimiteit is het kernwoord deze week. Prospero begint het seizoen met een traditioneel ‘lunchconcert’ van pianist Peter Beets. Nu in Pulchri aan het Lange Voorhout op vrijdag 28 september (12.30 uur). Samen met bassist Frans van Geest en altsaxofonist Marco Kegel wijdt Beets zich aan de Amerikaanse componist Harry Warren. Warren (geboren als Salvatore Antonio Guaragna ) schreef meer

wellicht ‘stamina’ voor nodig, maar je krijgt er een ‘schoolreisjesgevoel’ voor terug. Het risico bestaat natuurlijk altijd dat een onderdeel niet bevalt, maar er is genoeg te zien en horen. Trots vertelt de producent over de moderne opera ‘Rage d’Amours’ van Rob Zuidam die vorig jaar in Lucent Danstheater speelde. Het was niet alleen een mooie productie, er kwamen ook mensen kijken die vroegen ‘waar is de zaal, hoe werkt het hier?’, omdat ze voor het eerst een theater inliepen. Belangrijk is dat culturele instellingen ‘steeds actiever een band onderhouden met stad en inwoners’ meent ook Adriaan Reinink, die zijn taak bescheiden omschrijft als ‘cultureel coördinator’ van Together Now. Volgens hem is het programma in wezen een Haagse aangelegenheid, dat als ‘vlaggenschip’ kan dienen voor de Haagse ambitie om in 2018 Europa’s culturele hoofdstad te worden. Verder is het een voorproefje van de plannen rond het Spui, die nog meer artistieke verstrengeling tot gevolg zullen hebben. Blessures Elke twee jaar hoopt Reinink een aflevering van Together Now te organiseren. Het karakter van het festival is ‘apolitiek’ en heeft een sociale functie, wat dit jaar blijkt uit de interactie tussen professionals en amateurs. Zulke constructies worden zorgvuldig op poten gezet om kwaliteit te kunnen garanderen. Velen vielen af tijdens de audities en blessures liggen op de loer voor de onervaren deelnemers. Na meer dan twee maanden re-

peteren blijven sowieso ‘alleen enthousiaste dansers overeind’, legt Reinink uit. Uiteindelijk zullen de deelnemers in een stoelloze Dr Anton Philipszaal onder begeleiding van het Residentie Orkest een choreografie uitvoeren van dansgezelschap Don’t Hit Mama. Hoe modern de aanpak ook moge klinken, basis is in dit geval ‘Le Sacre du Printemps’, eveneens uitgangspunt voor de wereldpremière die NDT 1 vlak daarvoor toont. “Wat in 1913 schandaal betekende, is inmiddels canon”, grinnikt Reinink, refererend aan de oorspronkelijke context van Stravinsky’s bekende muziekstuk. Een ander hoogtepunt is ‘Swan Song’, een dubbelconcert voor viool, cello en orkest dat Philip Glass speciaal schreef voor het afscheidsballet van danser Stefan Żeromski, die in 2010 stopte met dansen. Hij was een inspiratiebron voor Sol León en Paul Lightfoot, die de choreografie in elkaar draaiden. Om te voorkomen dat de avond te veel zou draaien om ‘piep knars muziek’ (“niet alle moderne muziek is direct toegankelijk voor ongeoefende luisteraars”) is er ruimte voor jazz en improvisatie, zoals de vrolijke afsluiter ‘Jam de la Crème’. Het publiek mag zelf ook in beweging komen, al dan niet aangestoken door de dansers van ‘Sacred Cypher’. Zaterdag 6 oktober: Dag in de Branding #25 en Together Now. Verschillende muziek- en dansvoorstellingen, meerdere locaties. Voor meer informatie: www.dagindebranding.nl en www.togethernow.nl

jazz

Lunchen met Peter Beets

De cd van saxofonist Lucky Thompson die ik – keurig legaal – downloadde bleek opgenomen in een New Yorkse jazzclub. Afkomstig van een radio-uitzending, want je hoorde de presentator het publiek aanmoedigen zich te laten gelden: “Anders denken de luisteraars dat er hier niemand zit”. Het applaus klonk enthousiast, maar meer dan twintig man zat er niet, dat kon je horen. Ik dacht er aan bij een recente rondgang langs de

dan 800 songs, veelal voor filmmusicals. Een paar titels: ‘The more I see you’, ‘I only have eyes for you’, ‘Jeepers Creepers’, ‘There will never be another you’. Beets is niet alleen een briljant pianist, hij kan de songs ook met allerlei ‘ins’ en ‘outs’ pittig en humoristisch aan elkaar praten. Dat is niet iedere jazzman gegeven. In de categorie ‘klein maar fijn’ passen ook de Pavlov-concerten. Op zondagmiddag 30 september met Simon Rigter als solist, op 3 november nog een keer saxofonist Marco Kegel, opnieuw met een pianist van klasse, al speelt die op een totaal andere golflengte dan Beets: Juraj Stanik. Prospero presenteert zich deze week voor de tweede maal bij Chizone in de Lourdeskerk op Scheveningen (3 oktober). Met een concert van VPRO/Boy Edgarprijs-winnaar Yuri Honing. Honing

is zelden in Den Haag te horen, maar zijn kwartet telt wel twee Hagenaars: pianist Wolfert Brederode en bassist Ruben Samama. Al woont die laatste de helft van het jaar in New York. Qua omvang groter is de Pro Jazz-presentatie in theater Dakota (30 september) van de big band van het Haags en Rotterdams conservatorium. Met gast-trompettist Jan van Duinkeren. En op 4 oktober (Pavlov) brengt de jonge Haagse saxofonist Floriaan Wempe de muziek van zijn debuutcd ‘Flo’s flow’. Amsterdam heeft de première ervan eerder (29 september). Want daar heb je sinds kort een ‘North Sea Jazz Club’. North Sea? Amsterdam? Ik blijf me verbazen.

Bert Jansma


17

sport<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

Maar liefst 300 paarden en ruiters waren deze week neergestreken voor het Nederlands Kampioenschap Western Riding. > Foto: Creative images

Western Riding in De Uithof Wie afgelopen week sportcentrum De Uithof betrad, werd ter verwelkoming luid toegehinnikt. Maar liefst 300 paarden en ruiters waren er neergestreken voor het Nederlands Kampioenschap Western Riding. Het bleek te gaan om meer dan paardensport alleen. Door Hans Willink

Western Riding bestaat in Nederland zo’n dertig jaar in georganiseerde vorm, maar mag zich sinds kort verheugen in een prominente nieuwe deelnemer. Niemand minder dan de Olympische topamazone Anky van Grunsven legt zich tegenwoordig toe op deze vorm van hippische sport. Met twee paarden reisde ze woensdag 19 september af naar Den Haag; met Nelson gaf ze een clinic en met Whizashiningwalla BB nam ze deel aan twee proeven. “Het was een erg leuke avond”, blikte de meervoudig Olympisch kampioene te-

rug. “Eerst reed ik de proef met Whiz. Ik kon merken dat we een tijdje waren weggeweest. Het eerste deel van de proef ging nog niet zo, het tweede deel was goed. We kwamen uit op een vierde plaats. Daarna was het de beurt aan Nelson. Voor zo’n 900 toeschouwers gaf ik een clinic voor Right-to-Play en legde onder meer de overeenkomsten uit tussen Reining en dressuur. De clinic was leuk en werd goed ontvangen. Tot slot mocht ik nog een keer met Whiz in actie komen. Deze wedstrijd ging alweer een stuk beter, alleen mijn laatste stop ging niet goed genoeg. Desondanks kwamen we op een mooie score van 140 en een tweede plaats”. Galop Anky noemde meteen een term, die de leken niet veel zal zeggen: reining. “Het Western Riding kent een elftal disciplines”, verklaart Roxanne Blom, belast met de PR van het evenement. “Ik zal de belangrijkste even op een rijtje zetten.

Bij Western Pleasure rijden verschillende ruiters tegelijk en moeten ze afwisselend in stap, draf en galop gaan aan de losse teugel. Trail is het onderdeel waarbij ruiter en paard hindernissen nemen, alsof je een tocht in de vrije natuur maakt. Bij Halter wordt het uiterlijk van het paard beoordeeld. Reining ten slotte wordt ook wel gezien als het dressuur van Western Riding, met snelle wendingen in galop”. Het gaat bij deze sport niet alleen om de bekwaamheid van ruiter en paard. Er gelden ook vaste kledingvoorschriften en ook aan het harnachement, het paardentuig, zijn criteria gesteld. Wie in de gauwigheid was vergeten alles in te pakken, hoefde niet te treuren. De 400-meterbaan van De Uithof was voor een deel ingericht als stallencomplex en voor een ander deel als promodorp. Alleen al dit laatste was de moeite van een bezoek waard. Ruiterkleding en paardentuig waren volop verkrijgbaar, maar ook – veelal indiaanse – kunstvoorwerpen,

mokken, dekens en T-shirts met paardenafbeeldingen en nog veel meer. Maar het ging natuurlijk om de paardensport en het NK. Wie maakte de meeste kans op de titel? Roxanne Blom brengt klaarheid: “Er zijn in deze zes dagen maar liefst 110 Nederlandse titels te winnen. Telkens in andere disciplines en categorieën. We delen de paarden onder meer in naar geslacht, tekening en leeftijd. Ook de ruiters worden ingedeeld, niet alleen naar leeftijd – zoals jeugd en volwassenen – maar ook naar vaardigheid. Wij kennen, net als de Engelse dressuur de niveauaanduidingen L1 tot en met L5”. Koehakkig Geen grote favorieten, maar wel een leuk kijkspel. De nieuwsgierigheid wordt daardoor gewekt naar randverschijnselen, zoals wat er in de tasjes met paardenverzorgingsmiddelen zit van de ruiters. Geduldig toont Rachelle Maxine Reugebrink, één van de amazones die met tweemaal zilver en eenmaal goud flink in de

prijzen viel, de inhoud. “Voor mijn paard Given Red Pebbles heb ik bij me: haarlak, een schaar, een want van schapenwol, een borstel, babydoekjes, babypoeder en babyolie, een hoevenkrabber en glansspray. Het babypoeder is om het wit van de vacht nog witter te maken. Als je dan per ongeluk wat poeder op het bruin hebt gestrooid, haal je dat met een babydoekje weer weg. De babyolie is voor de neus en ogen en met de glansspray en de want laat je de hele vacht meer glanzen”. Er komt dus heel wat kijken bij Western Riding en er zijn altijd mensen die je uitleggen wat de regels zijn. Soms wat teveel om in één keer te onthouden. Wat beklijft, zijn de grappige uitdrukkingen zoals: koehakkig. Dat is wanneer de achterhoeven bij stilstand naar buiten wijzen. Zoals in het klassieke ballet de eerste positie. Betreft het de voorbenen van het paard, dan spreekt men van Frans. Allebei is fout en kost punten. En daar is het bij een nationale titelstrijd ten slotte allemaal om te doen.

Ingezonden mededeling

Live vanaf het Digitaal Festival

Zaterdag 29 september zendt Den Haag FM tussen 10-14 uur live uit vanaf het Digitaal Festival in het Haagse Stadhuis. Adrienne van de Nieuwegiessen en Wim Zonderland brengen een gevarieerd programma met sfeerverslagen en interviews met deelnemers, bezoekers en organisatoren. Zoals met oud-scheidsrechter Dick Jol die alles weet van robotvoetbal. Kom ook langs in de studio! We maken 100% Haagse radio vanuit onze studio direct naast de ingang van het Atrium.


18>sport

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

Chris

Opleiden, opleiden, opleiden! Het doet je roodgroene hart goed als je op pagina 819 van NOS Teletekst leest dat ADO Den Haag in het fameuze linkerrijtje staat. Het spel houdt niet over, maar kenners spreken van een stijgende lijn en roemen trainer/coach Maurice Steijn. Nee, mijn vriend is hij niet. Ik houd niet van de manier waarop hij zich binnen de club omhoog heeft gewerkt. Maar wie maalt daarom als hij straks de play-offs voor Europees voetbal haalt. Zover is het nog lang niet, er zijn pas zes duels gespeeld. Bovendien heeft ADO niet de allersterkste opponenten gehad. Ajax was nog moe van Dortmund, dus aan het resultaat van afgelopen zondag mag je ook niet veel waarde hechten. Maar per saldo ziet het er toch niet zo dramatisch uit als menigeen twee maanden geleden verwachtte. Daar zijn twee oorzaken voor. Eerst en vooral het niveau van onze hoogste competitie. Dat stijgt niet uit boven die van de Scandinavische landen, België, Oostenrijk, Polen en ga nog maar even door. De onderlinge krachtsverschillen zijn gering, iedereen kan van iedereen winnen. Dus ADO ook bij Heerenveen en VVV. Daarnaast is er een demografische reden. Een club in een grote stad heeft meer kans talenten te vinden dan wanneer je stadion staat in Waalwijk, Almelo, Venlo of Kerkrade. Maar heb je die talenten eenmaal in je Rolodex staan, dan moet je ze ook wel een kans geven. En dat doet Steijn uitstekend, daarvoor verdient hij aller lof. O zeker, nood heeft ook bij ADO Den Haag wetten gebroken. Er is geen geld. Tenzij de club via Kyocera in handen komt van een Dagobert Duck uit Azië. Die moet dan voor minimaal een decennium tekenen en voor elk van die tien jaren een begroting van ten minste 50 miljoen garanderen. Tot die tijd zal ADO het moeten hebben van de eigen opleiding. Onder verantwoordelijkheid van sloopbedrijf Van der Kallen, Beijersbergen & Partners is het budget daarvoor de jongste jaren dramatisch teruggeschroefd. Naar verluidt is het momenteel een lachwekkende zes à zeven ton op jaarbasis. Dat moet dus snel weer omhoog. Flink omhoog. Zelf gescout, gekneed en profklaar gemaakt jong talent is de basis van je bestaan, zowel sportief als economisch. Het motto van ADO Den Haag en zijn bewindvoerders moet daarom meer dan ooit zijn: opleiden, opleiden en nog eens opleiden. Als het huidige budgetje al leidt tot enkele eredivisiewaardige spelers, wat moet ’t dan worden als er écht geld in gaat! Chris Willemsen

Er melden zich steeds meer surftalenten. >Foto: Creative Images

Scheveningen broedplaats (golf)surftalent We konden het afgelopen weekend bij het begin van de herfst zowaar nog genieten van enkele felle zonnestralen. Vooral op het strand was het prettig verpozen. Nabij de felrode vuurtoren en de Surfschool Hart Beach stond wat verloren een keet met daarin mensen met papieren en microfoons. Het was de jury en de organisatie van de SurfBenelux O’Neill Jackpot, een wedstrijd waaraan de beste golfsurfers van de Benelux deelnamen. Door Ronald Mooiman

Het was de tweede wedstrijd in een reeks van drie van de Benelux kampioenschappen golfsurfen die langs de Nederlandse kust worden gehouden. Na de wedstrijd in Domburg was Scheveningen aan de beurt. “Na een stop van vijf jaar heeft SurfBenelux in 2011 een doorstart gemaakt door middel van het organiseren van één wedstrijd in Scheveningen”, vertelt organisator Michael Schmitz. “Niet alleen topsurfers uit de Benelux, maar ook volop nieuwe talenten zijn hier in actie gekomen. We zijn blij dat we ook nu weer op Scheveningen dit weer hebben kunnen organiseren. Mede door de hulp van de gemeente Den Haag hebben we weer aangetoond dat er maar één surfcity in Nederland is. Ik moet wel toegeven, en daar zijn we

heel erg blij mee, dat er steeds meer kuststeden onderdak bieden aan steeds meer talentrijke surfers”.

Scheveninger Jelle de Roode (17) uit Den Haag bemachtigde de voorlopige juniorentitel van het Benelux kampioenschap 2012. “Als je eenmaal dat gevoel te pakken hebt, raak je het niet meer kwijt. Ik wil zo ver mogelijk komen in het wedstrijd- en freesurf circuit. Ik zit in het nationaal talententeam, maar veel in het buitenland kom ik nog niet. Dat wil ik wel graag, want dan kun je ook de uitdaging met andere surfers aan. Wedstrijden als deze zijn belangrijk voor me. Ik krijg meer concurrentie van de Belgen en dat is altijd goed om je niveau op te krikken. Het is nu ook uitdagend voor mij om bij de senioren mee te doen. Ik ben hier tot de kwartfinales gekomen. Bij de senioren moet je weer helemaal opnieuw beginnen. Van de juniorentop naar de onderste trede bij de senioren. Het is even omschakelen. Daarom is het belangrijk dat ik ook nog in jeugdwedstrijden mee mag doen”. Uitjes Komend jaar werkt SurfBenelux samen met O’Neill om de Benelux als gewaardeerde surfplek op de kaart te zetten en hoopt hiermee te laten zien dat het golfsurfen één van de snelst groeiende watersporten is. Organisator Mi-

chael Schmitz: “Er was hier altijd een surfscene. Die dreigt nu te verdwijnen, maar desondanks is de sport groeiend. Steeds meer mensen gaan golfsurfen. Uitjes met scholen en be-

Wedstrijdresultaten Shortboard mannen: 1e plaats: Kaspar Hamminga 2e plaats: Pascal van der Mast 3e plaats: Marijn Bouwmeester Longboard: 1e plaats: Pascal van der Mast 2e plaats: Danny Bastiaanse 3e plaats: Michiel Six Shortboard vrouwen: 1e plaats: Julie Lauwers 2e plaats: Jasmine Debeer 3e plaats: Merel van der Linde   Junioren: 1e plaats: Jelle de Roode 2e plaats: Pieter van Dievoort 3e plaats: Alexander Alders

drijven. Ook steeds meer mensen melden zich aan bij de surfscholen. Daar zijn we blij mee natuurlijk. Zo krijgen we ook steeds meer aanwas van talenten. Niet alleen uit deze regio, maar van het uiterste puntje van NoordHolland tot Domburg kloppen de talenten steeds meer op de deur”. “We hebben nu sinds het vorige jaar weer geprobeerd iets op te zetten”, vervolgt oud topsurfer Schmitz. “Het schijnt succesvol te zijn wanneer we naar de aanwas van talenten kijken. Daar is te lang niets mee gedaan. Samen met de Belgen moeten we iets moois neer gaan zetten. Zorgen dat de talenten goed worden begeleid zodat de toekomst van het golfsurfen verzekerd is”. De golfsurfers zullen het opnieuw tegen elkaar opnemen in Hoek van Holland. De finalewedstrijd bij Zeilvereniging Hoek van Holland vindt plaats op 13 en 14 oktober 2012. Als de golfcondities niet optimaal zijn, wordt de wedstrijd doorgeschoven naar het volgende wachtweekend, 20 en 21 oktober of 27 en 28 oktober 2012. Dit wordt gecommuniceerd op de website van SurfBenelux: http://www.surfbenelux.com/ Na deze wedstrijd wordt bekend wie de titel Benelux kampioen 2012 heeft gewonnen! Deze wedstrijd zal ook weer te volgen zijn via www. surfbenelux.com/live.


19

varia<

Vrijdag 28 september 2012 > Den Haag Centraal

stadsgroen

financieel

Goed geven

Elk jaar presenteert het Economisch Bureau van ABN AMRO een rapport ter gelegenheid van Prinsjesdag. Dit jaar stond dat in het teken van filantropie. In deze column wil ik u meenemen in de positie van de gever binnen de filantropie, een niet weg te denken schakel in de charitatieve sector. Geven kan op verschillende manieren. Je kunt afwachten wie zich onder het avondeten gewapend met een collectebus aan de voordeur meldt. En je kunt als een professioneel portefeuillebeheerder je doelen selecteren. Natuurlijk is tussen deze twee uitersten een grote variatie aan geefvormen mogelijk. Diana van Maasdijk, hoofd van de afdeling Filantropie advies van ABN AMRO MeesPierson, benadrukt de veranderende rol van de gevende burger en de toenemende behoefte meer structuur en onderbouwing in het persoonlijke geefbeleid aan te brengen. In haar boek over dit onderwerp, Goed geven, benadrukt Diana dat je, net als bij het ontwikkelen van een bedrijfsstrategie, bij het begin moet beginnen. Dat betekent dat eerst de grote vraag ‘waarom doe ik dit’ be-

antwoording verdient. Wat is de missie van de gever? Dat klinkt misschien wat zweverig, maar het voorkomt echter de frustratie die ongericht impulsief geven met zich mee kan brengen. In dat kader is een goed hulpmiddel om op te schrijven aan welke goede doelen u nu al geeft en of er een rode draad in te ontdekken valt. Daarnaast kunt u vaststellen welke thema’s u het meest aan het hart gaan; zijn het bijvoorbeeld mensenrechten of kunst en cultuur, of … als er inderdaad sprake is van een globaal thema kunt u een concreter aandachtsgebied kiezen, bijvoorbeeld bij mensenrechten de rechten van straatkinderen in Peru. Als u deze stappen heeft gezet, moet het mogelijk zijn een visie, een korte tekst over wat u globaal beoogt, aan het papier toe te vertrouwen. In het geval van straatkinderen in Peru kan dat bijvoorbeeld zijn: ik wil straatkinderen in Peru helpen een volwaardig leven te leiden. Ik richt mij speciaal op kinderen van 4 tot 16 jaar die vanwege armoede of geweld thuis op straat terecht zijn gekomen. Als de missie er eenmaal is, heeft het

huis een fundament en kunnen de muren worden opgetrokken, oftewel kan een geefstrategie worden ontwikkeld. Een eerste stap in dat kader is de vaststelling van het budget voor charitatieve acties. Daarbij is het ook van belang welke structuur u wilt gebruiken. Uit fiscale overwegingen wordt vaak gebruik gemaakt van een stichting en/of donatie door middel van een notariële akte. Een overzichtelijke manier om uw uitgavenkader vast te stellen, is te bepalen welk deel van uw jaarinkomen u de afgelopen jaren ongeveer heeft gedoneerd. Vervolgens kunt u vaststellen of u dit percentage in de toekomst in stand wilt houden en welke percentages daarvan u aan verschillende missies wilt geven, en daarbinnen aan welke aandachtsgebieden. Uiteindelijk moet u natuurlijk uitkomen bij het selecteren van goede doelen, waaraan Nederland er een veelheid kent. Hoe u zich adequaat kunt oriënteren op de verschillende goede doelen en hoe u kunt selecteren, lettend op strategieën, werkwijzen en trackrecords van organisaties gaat wat ver voor deze column. Gelukkig zijn er een viertal keurmerken in omloop, die u hierbij behulpzaam kunnen zijn. Het CBF-keurmerk van het Centraal Bureau Fondsenwerving is hiervan de grootste. Ellen Bossink Directeur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Ellen.bossink@nl.abnamro.com

Kluswoningen in voormalig asielzoekerscentrum

In het voormalig asielzoekerscentrum aan de Junostraat in de Binckhorst komen kluswoningen. De aanstaande kopers kunnen zelf het aantal vierkante meters kiezen en betalen hiervoor een gunstige nog nader vast te stellen prijs. Dat heeft wethouder Peter Smit (VVD) bekendgemaakt. Door Elske Koopman

De kluswoningen variëren grofweg van 50 tot 100 vierkante meter en er kunnen ook ateliers en kantoren, al dan niet gekoppeld aan het woondeel, worden gerealiseerd. “Ik denk dat het straks erg leuk wonen wordt voor relatief weinig geld, dichtbij het centrum, de uitvalswegen en aan het water”, aldus de wethouder. De particulieren kunnen zelf het aantal vierkante meters en daarmee de grootte en de

indeling van hun huis bepalen. “Het is bedoeld voor mensen die zelf hun huis willen ontwerpen. Er zijn wel en paar regels, bijvoorbeeld over het uiterlijk en de omvang van de balkons, je wilt niet dat ze het licht van de benedenburen wegnemen met een ontwerp, of dat je dertig verschillend gevormde balkons hebt”, zegt Smit. In de loop van volgend jaar komen de kluswoningen op de markt. De wethouder verwacht, net als vorige keer toen er kluswoningen beschikbaar kwamen, dat er weer mensen met slaapzakken voor het stadhuis verschijnen. Hij denkt dat de woningen voor iedereen kunnen zijn, alleen niet voor snobs. “De toekomstige bewoners moeten bereid zijn zelf hun ontwerp en droomhuis te maken in een onorthodoxe omgeving. Dat kunnen ook senioren zijn die van hun pensioen genieten, of bijvoorbeeld roeiers, want de woning ligt naast de roeivereniging, of men-

Afschrijving Voor het realiseren van de kluswoningen schrijft de gemeente een groot deel van de boekwaarde van het voormalig asielzoekerscentrum af, ter waarde van € 5,4 miljoen. Daarnaast is de gemeente bezig met een inhaalslag voor het onderhoud van gemeentelijk vastgoed op de Binckhorst. Voor de komende vijf jaar is hiervoor een bedrag van 9,2 miljoen euro beschikbaar. Het gaat om panden aan bijvoorbeeld de Orionstraat, de Komeetweg en de Pegasusstraat. In eerste instantie was het de bedoeling om een heel nieuw ontwerp te maken van de Binckhorst met een groot park, nieuwe kantoren en nieuwe woningen, maar door de economische crisis is dat plan gesneuveld.

ties. Helaas stoppen ouders vaak met voorlezen wanneer hun kinderen zelf kunnen lezen. Middelbare scholieren worden helemaal niet meer voorgelezen. Terwijl luisteren en voordragen nog steeds de belangstelling voor literatuur vergroten, de nieuwsgierigheid prikkelen en de verbeelding stimuleren. In een tijd waarin er steeds meer aandacht is voor de werking van ons brein, maakt neuropsycholoog en hersenwetenschapper prof. Jelle Jolles zich sterk voor een revolutie in het onderwijs. Hij wil dat er een opti-

male ontwikkeling van het brein, de cognities, de motivatie en beleving van kinderen en tieners komt. Het toverwoord is volgens hem ‘talentontwikkeling’. In het blad Lezen (nr. 3, 2012) geeft hij aan dat lezen voor de neuropsychologische ontwikkeling en de hersenrijping een uitstekend hulpmiddel is, aangezien uit hersenonderzoek blijkt dat de vaardigheden die je nodig hebt om geschreven tekst te interpreteren, zich in verschillende hersengebieden bevinden. Literatuur kan ervoor zorgen dat je het verhaal voor je ziet, de geuren ruikt, alle geluiden hoort en gevoelens van verliefdheid, spanning, angst of intens verdriet ervaart. Daarnaast zorgt het ervoor dat je na gaat denken over het gedrag van personages. De vraag wat er zou gebeuren als je andere keuzes had gemaakt, wordt beantwoord in boeken. Volgend jaar is het Jaar van het Voorlezen, georganiseerd door Stichting

sen die werken of willen werken in de Binckhorst, handig, want die hoeven dan niet meer in de file te staan”.

Hagen snoeien

Er zijn per jaar twee goede momenten om een haag te snoeien. Het eerste moment is eind mei, het tweede is begin september. En ik vermoed dat u uw haag nog niet heeft gesnoeid, dit jaar. Waar ik overigens alle begrip voor zou hebben. De maand mei van 2012 gaat dan wel als behoorlijk ‘zacht’ de klimaatboeken in, maar na de veel te koude en natte maart en april startte echter ook mei met een temperatuur van slechts 10,1 graad. Er werd zelfs 50 tot 80 mm neerslag gemeten en daar zaten grote hagelstenen bij. Géén weer om je haag te snoeien, ik vraag me zelfs af of u tot

‘Dacht u deze maand niet één keer: ik ga eens lekker snoeien, dan is u werkelijk niets kwalijk te nemen’ dan toe al één stap in uw tuin zette. Pas op 18 mei kwam het kwik boven de 18 graden en op 23 mei werd zelfs een tropische dag genoteerd. Een fijn moment om even van de zon te genieten. Geen mens die toen zijn heg snoeide, bovendien: dan verbranden immers de snoeiwonden? Even niet, dus. De laatste drie dagen van mei waren vervolgens weer behoorlijk koud, met name aan de kust. Dacht u deze maand niet één keer: ik ga eens lekker snoeien, dan is u werkelijk niets kwalijk te nemen. Ook niet dat

uw heg er wat plukkerig bij stond, deze zomer. De herkansing kreeg u in de eerste week van september. Als u tenminste na deze flutzomer niet al lang en breed naar een mediterraan eiland was afgereisd, weet u dat die week begon met een minimum temperatuur van 6,5 graden, wat desalniettemin leidde tot 25 graden op de vierde. Weer géén weer om een haag te snoeien. De enige dag waarvan – achteraf – gezegd kan worden dít is de perfecte snoeidag was 6 september. Een donderdag. Een dag met niet teveel zon, een minimum temperatuur van 12 graden en een maximum van 19. Droog. Een prachtige dag. Achteraf. Het wachten is nu dus gewoon weer op mei, want zou u – uit schuldgevoel – nu subiet uw tuin in willen duiken dan kan de vorst (in Brabant en Twente vroor het reeds, op klomphoogte!) in de snoeiwonden dringen. En ach, een jaartje overslaan kan niet heel veel kwaad. De haag op onderstaande foto kwam ik tegen op Oostduin-Arendsdorp. Hij zal tientallen jaren, zo niet honderd jaar oud zijn. De laatste snoeibeurt was zo te zien al flink wat jaren geleden. En hoewel een professional onmiddelijk zijn snoeihand voelt jeuken en alvast de eerste week van mei 2013 in zijn agenda blokkeert, vindt menig wandelaar het ensemble sprookjesachtig mooi. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

onderwijs

Voorlezen

Mijn liefde voor het verhaal ontstond toen mijn ouders sprookjes aan me voorlazen. Eerst veranderden ze de gruwelijke elementen, totdat ze bezweken voor mijn smeekbedes en begonnen te vertellen over de gemene wolf die Roodkapje opat en vervolgens zelf werd opengesneden en met een buik vol stenen de rivier werd ingegooid. Ik herinner me nog steeds de nachtmerrie die ik daarna wekenlang had. Het is bekend dat voorlezen de band tussen ouders en kinderen versterkt, de taalvaardigheid verbetert en zorgt voor betere schoolpresta-

Lezen, Stichting CPNB, Stichting Lezen en Schrijven en het Sector Instituut Openbare Bibliotheken. Uit onderzoek van het ministerie van OCW is gebleken dat steeds meer schooldirecteuren vinden dat ouders de schoolprestaties van hun kinderen kunnen verbeteren door hun kinderen voor te blijven lezen. Het zou interessant zijn om te onderzoeken wat

‘Literatuur kan ervoor zorgen dat je het verhaal voor je ziet, de geuren ruikt, alle geluiden hoort en gevoelens van verliefdheid, spanning, angst of intens verdriet ervaart’

het resultaat is van alle leesstimulerende activiteiten in Nederland. Het probleem is namelijk dat er een vicieuze cirkel ontstaat. Wie veel wordt voorgelezen en zelf veel leest, heeft automatisch meer positieve leeservaringen. Dit zorgt ervoor dat je meer gaat lezen, maar het omgekeerde geldt ook. De tocht van Roodkapje door het bos staat volgens sommige interpretaties voor haar tocht naar volwassenheid. De verontrustende antwoorden van de wolf zorgen niet voor paniek bij Roodkapje. Zij is duidelijk iemand die veel leest.

Annette de Hoop Docent Nederlands Haags Montessori Lyceum www.hml.nl


20>society

Den Haag Centraal > Vrijdag 28 september 2012

vilan, renate & de residentie

Voor een normaal mens te zinnenprikkelend Eigenlijk ging ik met slechte bedoelingen naar de presentatie van Pandora Magazine. Want een tijdschrift over kunst en literatuur voor Den Haag en omstreken, dat kan alleen maar concurrentie voor Den Haag Centraal betekenen. En bovendien had ik nog een appeltje te schillen met één van de redactieleden, de beroemde schrijfster Justine le Clercq, die mij in één van haar columns had afgeschilderd als schuimbekkende feministe. Wat ik natuurlijk ben, maar dat hoef je dan nog niet meteen aan iedereen door te vertellen! De locatie van de presentatie stemde mij meteen iets milder: een Couperiaanse villa aan Plein 1813, in een schemerig verleden ambtswoning van de ministerpresident, nu ambtswoning van Barend Zuurmond, de man die ooit de Kunstpassage bedacht. Binnen werd ik warm verwelkomd door Ruud Vermeer, de hoofdredacteur van Pandora Magazine, die op de nogal gratuite vraag waarom hij in hemelsnaam in deze tijden een tijdschrift begon, simpelweg antwoordde: ”Ik miste zo’n blad. Iedereen vindt het een geweldig idee, maar wie begint ermee?” Ook vertelde hij dat hij met dit idee op safari ging langs galeries en musea en er achter kwam dat iedereen in de kunstwereld volledig langs elkaar leeft. “En het eerste wat men roept als je over zo’n blad begint is: subsidie aanvragen. Maar dat moet je juist niet doen. Wij werken vanuit de hobby-gedachte”. Ik maakte meteen een mentale aantekening. Hobby-gedachte. Misschien moeten we bij Den Haag Centraal daar ook wat meer vanuit werken. Ik nam me voor dit voorzichtig te berde te brengen tijdens de eerste volgende keer dat ik met mijn hoofdredacteur zou gaan eten. Als de krant dan nog zou bestaan, tenminste. Vervolgens werd ik aangesproken door de beroemde kunstenaar Aat Verhoog die mij toevertrouwde dat hij uit betrouwbare bron had vernomen dat ik een feministe was. Terwijl ik inwendig Justine le Clercq nog maar eens vervloekte, was hij al een kunsthistorische verhandeling over de zeventiende-eeuwse schilderes Artemisia Gentileschi begonnen. En dat was aan mij besteed, want ik houd van Gentileschi. Vooral vanwege de koelzakelijke gezichtsuitdrukking van Judith op het schilderij waarop ze Holofernes eventjes van zijn hoofd ontdoet. Alsof ze elk moment kan opkijken en zeggen: “Volgende agendapunt, heren?” Er waren meer boeiende mensen op de presentatie. Zoals Caroline de Westenholz, voorzitter van de stichting Louis Couperus Museum, wier man, één der laatste Engelse dandy’s en beslist een sieraad voor al uw presentaties, partijen en vernissages, niet was meegekomen. Helaas, want het is altijd spannend om te zien in welke tint roze hij nu weer verschijnt. Ook was daar Kim Kroes, zoon van de beroemde kunstenaar Nol Kroes, die vertelde hoe tekeningen van de geboorte van zijn halfzusje in 1968 in beslag werden genomen door de Haagse zedenpolitie. Omdat het werk voor ‘een normaal mens te zinnenprikkelend’ zou zijn. Tijdens de rechtszaak die daar op volgde, legde Kroes de rechter uit dat de vrouw op zijn tekeningen met haar benen wijd lag omdat zij aan het baren was. “Maar als ik naar u kijk, edelachtbare”, vervolgde hij. “Vermoed ik dat uw moeder de knieën krampachtig tegen elkaar heeft gehouden”. Ja, de mens maakt in zijn leven heel wat mede en Nol Kroes kon vanwege die

Het publiek eet bij Caroline de Westenholze uit haar hand. >Foto's: Mylène Siegers

Inzameling van oud papier voor de voetbalvereniging.

En die mevrouw hierboven is ook heel leuk!

flauwekul drie jaar lang niet exposeren. De seksuele revolutie is lang aan Den Haag voorbijgegaan en soms denk ik: misschien wel helemaal. Tenslotte was daar nog de beeldhouwer Arie Schippers die vertelde over het beeld dat hij maakte van Nelson Mandela. Een opdracht die hij zelf beschreef als ‘nogal negentiende-eeuws’. Toen de kop van Mandela die hij bij wijze van voorstudie maakte af was, dacht Schippers: “Verrek, dat lijkt wel zo’n kop van Beethoven die mensen op de piano hebben staan. Zo’n lullig ding dat je er aan herinnert dat je

nooit een pianoleeuw wordt”. Om te concluderen dat zijn kop van Mandela niet zou misstaan op je computer. “Om je er aan te herinneren dat je moet gaan voor je idealen”. En net toen ik een traantje wilde wegpinken, wees Caroline de Westenholz naar Aat Verhoog en siste me toe: “Is dat niet Aat Veldhoen?” “Bijna goed, Caroline”, zei ik. “Bijna goed”. Renate van der Zee

Sommige bezoekers doen gewoon alsof ze thuis zijn.

dhc-281[1]  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you