Issuu on Google+

3

ECONOMIE 15 CULTUUR

19

SPORT

22

SERVICE

25

Goedkoop EasyHotel in Parkstraat

3

Mutsje  tegen de kou Het ziet er wel koddig uit, standbeelden op het Voorhout en de Grote Markt met een knalrood babymutsje op. Toch heeft deze actie een serieus doel. Kinderrechtenorganisatie Save the Children wil hiermee Hagenaars aan het breien krijgen. Met de campagne ‘Brei mee voor India’ wil de Haagse organisatie aandacht vestigen op de enorme kindersterfte in India. De babymutsjes die worden gebreid zijn bestemd voor pasgeborenen in de sloppenwijken van India. Jaarlijks sterven in India twee miljoen kinderen en pasgeboren baby’s, vaak in de wintermaanden als gevolg van onderkoeling. De mutsjes worden daarom in India uitgedeeld door verpleegkundigen in mobiele klinieken. Voor meer informatie:  www.breivoorindia.nl > Foto: Eveline van Egdom

Doorstart voor drukker De Swart

7

Vrijdag 29 oktober 2010

Naomi van As: idool van alle Hockeymeisjes

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 4 nummer 181

23

€ 1,75


2>

Vrijdag 29 oktober 2010

varia

stadsmens

Ouderen trakteren op theater aan huis Zeg ‘Tweede Kamer’ tegen Theo van Berkel (93) en hij brandt los over zijn tijd als parlementair journalist bij de regionale krant De Gelderlander. Met twinkelende ogen vertelt hij over zijn loopbaan die in 1946, kort na de Tweede Wereldoorlog, begon. Van Berkel doorspekt zijn verhaal met wetenswaardigheden en anekdotes. De journalistiek had duidelijk zijn hart. Nog steeds! Nauwgezet volgde hij de afgelopen tijd de ontwikkelingen op het Binnenhof. Zondag 31 oktober zal hij uitgebreid verhalen over zijn carrière. Van Berkel is één van de acht bewoners van het verzorgingshuis Duinhage aan De Savornin Lohmanlaan die meedoen aan het project ‘Op Visite’, georganiseerd door de stichting Het Vijfde Bedrijf. De

‘Den Haag hoefde geen Uitmarkt meer te organiseren. Die werd al op het Binnenhof gehouden’

Voor oud-journalist Theo van Berkel (93) koos Kamille Hensema een bijzondere vorm. > Foto: Mylène Siegers

bewoners geven in hun eigen huis een soort voorstelling, ontvangen publiek dat op een theatrale route door het verzorgingshuis gaat. Groepjes van vijf tot zes mensen kunnen die middag vier bewoners bezoeken die, ieder op hun eigen wijze, over hun leven vertellen. Kamilla Hensema, die met Annemarie de Bruijn het concept voor ‘Op Visite’ ontwikkelde, heeft voor Van Berkel een bijzondere vorm gekozen. “Hij wordt geïnterviewd door Brian van der Bol die als freelancer voor de NRC schrijft. Het gaat om een hoogwaardig interview. We gaan er een show van maken, zetten een videocamera neer, zodat je het idee van een studio krijgt”. Van Berkel, die in 1968 voorlichter werd van de Tweede Kamer, maakte

als parlementair journalist de kabinetten van onder anderen Schermerhorn, Drees, Biesheuvel, De Jong en Den Uyl mee. Over de recente politieke ontwikkelingen zegt hij: “Ik heb me verbaasd. Den Haag hoefde geen Uitmarkt meer te organiseren. Die werd al op het Binnenhof gehouden. De politiek trok daar horden toeristen. Mensen stonden met open mond te luisteren naar wat politici allemaal vertelden. In mijn tijd moesten wij het met uiterst geringe informatie doen. Die kregen we één keer per dag van de Rijks Voorlichtings Dienst. Voor de rest moest je zelf op onderzoek uit”. De van oorsprong Italiaanse mevrouw Mazzoli doet ook mee aan het project . “Ik wil haar over de ondeugende streken uit haar jeugd laten vertel-

len. Haar ogen gaan glimmen als zij erover praat”, zegt Kamilla (35). Zij is in 2008 met Annemarie de Bruijn, die zij kent van de ArtEZ Theaterschool in Arnhem, in het Zorgcentrum Oostduin met het project begonnen. Vorig jaar volgden nog vier Haagse verzorgingshuizen. Ook andere theatermakers zijn ingeschakeld voor ‘Op Visite’. In Duinhage bijvoorbeeld werkt Kamilla samen met acteur en regisseur Thomas Schoots. “We gaan 8 weken lang een tot twee keer per week op bezoek bij bewoners die een voorstelling gaan geven. In het begin lijkt het alsof we wat komen kletsen, maar we zijn steeds op zoek naar waar het theatrale zit. Wat is een ontroerend verhaal? Waar zit de paradox tussen vroeger en nu?”. Als de keuze voor een verhaal is ge-

maakt, bedenken de theatermakers een vorm. “Dat bekijken we per oudere. Wat is zijn of haar talent? Soms laten we bewoners het verhaal letterlijk vertellen. Als zij niet meer zo goed kunnen onthouden, gaat één van ons erbij zitten om een beetje bij te sturen. Iemand kan bijvoorbeeld ook een gedicht voordragen. Er moet iets ontstaan tussen bezoekers en ouderen. Wij willen laten zien dat een verzorgingshuis geen instituut is, maar een plek waar mensen wonen met hun verhalen en herinneringen”. Het publiek blijkt die zeer te waarderen. Reacties zijn door de wooncentra op papier gezet. Zo schrijft iemand: ‘Wat een mooie ontroerende verhalen! Ik heb gelachen en gehuild’. Kamilla: “We hebben ons niet gerealiseerd dat

de verhalen bezoekers zouden kunnen ontroeren. Wij zelf zijn al acht weken bij de bewoners thuis geweest. Het is anders als je als totale vreemde binnenstapt. Je wordt dan in één keer getrakteerd op een persoonlijk verhaal. Dat is zo van mens tot mens; het raakt bezoekers”. ‘Op Visite’ geeft ook de bejaarden die meedoen voldoening, bewijst deze reactie van een bewoonster: ‘Dat er mensen zijn die mijn verhaal interessant vonden! Die avond in bed voelde ik dat ik toch wel ‘iemand’ ben en was ik wel trots op mezelf’. ‘Op Vistite’ blijkt een schot in de roos en dat doet Kamilla Hensema en Annemarie de Bruijn weer een genoegen. Het project gaat tot volgend jaar mei door. Op zondag 28 november ontvangt Verzorgcentrum Deo Gratias publiek voor een theatrale tour. Kamilla, die met haar bedrijf adviseert bij het organiseren van grote evenementen, en de stichting Het Vijfde Bedrijf die ‘Op Visite’ produceert, gaan het concept ook inzetten voor andere instituten. “Dat zou bijvoorbeeld in een gemeentehuis kunnen. Je nodigt inwoners van een stad uit om ambtenaren te leren kennen. Laat iemand vertellen over zijn passie, over iets waarvan zijn of haar ogen gaan glimmen. Bezoekers zien dan dat ambtenaren ook gewone mensen zijn”. Voor zichzelf ontdekte zij trouwens nog een kant aan ‘Op Visite’. “Je komt gestresst het verzorgingshuis binnen, maar gaat helemaal onthaast weg. Dat is een voordeel voor jonge mensen. Heb je ook nog een praatje met een oudere gemaakt, dan is het een totale win-win situatie”.

Joke Korving Verzorgingshuis Duinhage, De Savornin Lohmanlaan 202. ‘Op Visite’ begint zondag 31 oktober om 15.00 uur. Toegang 6.50 euro. Info: www.hetvijfdebedrijf.nl

Manuscript ‘Ik Jan Cremer’ te zien op tentoonstelling Het Letterkundig Museum in Den Haag toont dit weekeinde voor het eerst het manuscript van ‘Ik Jan Cremer’, inclusief de originele ontwerpen voor het omslag en de documenten betreffende de door Jan Cremer zelf ontworpen publiciteitscampagne. Met steun van diverse fondsen en een financier die onbekend wenst te blijven, is het Letterkundig Museum er onlangs in geslaagd het manuscript van ‘Ik Jan Cremer’ te verwerven. Eerder was het manuscript op een veiling aangeboden voor twee ton, maar dat bleek niemand ervoor over te hebben. De roman ‘Ik Jan Cremer’ verscheen in 1964 en markeert de overgang van de brave jaren 50 naar de rebelse jaren 60. Het wordt gerekend tot een van de belangrijkste naoorlogse werken uit de Nederlandse literatuur. Willem Frederik Hermans typeerde het ooit treffend als ‘een bandeloze ontploffing tussen autobiografie en mythomanie’. Het Letterkundig Museum bezit reeds een groot Jan Cremer-archief. Hierin bevinden zich onder meer de motorlaarzen en -pet waarmee de schrijver

de literatuur kwam binnengescheurd. In de serie kleine tentoonstellingen die het Letterkundig Museum wijdt aan de literaire actualiteit, krijgt Cremer nu zes vitrines. Overigens is het museum zondag 31 oktober gratis toegankelijk. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door de NIBC Open Museum Dag. Het Letterkundig Museum viert dan tevens de Dag van de Literaire Jeugdheld. Tijdens een informeel en interactief evenement kiest het publiek zijn ultieme held. Wordt het Kikker, Kruimeltje of Wiplala? Schrijvers Dolf Verroen en Jacques Vriens, kinderboekenkenner Harry Bekkering en Marije Tolman, die dit jaar het Gouden Penseel won voor De boomhut, vertellen over hún held en waarom die voor hen zo dierbaar is. Daarna is het aan het publiek om, onder leiding van Jellie Brouwer, hun lijst van favorieten samen te stellen. Het Letterkundig Museum gunt bezoekers op 31 oktober ook alvast een kijkje in het in aanbouw zijnde Kinderboekenmuseum en de nieuwe vaste jeugdtentoonstelling Papiria.

Twee omslagontwerpen voor ‘Ik Jan Cremer’, rechts de door Karel Beunis uitgevoerde versie met het commentaar van Cremer zelf.


Vrijdag 29 oktober 2010

<3

actueel

Goedkoop EasyHotel in Parkstraat Kantoorgebouw ‘Central Park’ aan de Parkstraat 31-35, vlak om de hoek van het Lange Voorhout, is voorbestemd volgend jaar te worden omgebouwd tot hotel. Het gaat om een budgethotel behorend tot de groep van EasyHotel, een internationale keten van franchise-hotels, gelieerd aan vliegmaatschappij EasyJet. Door Coos Versteeg

Sheldon Invest BV uit Amstelveen benadert sinds vorige week potentiële beleggers om minimaal 15.000 euro in het Zeuven Meeren Hotelfonds te investeren. Het is de bedoeling zodoende een bedrag van 2,4 miljoen bijeen te brengen en daarmee niet alleen in Den Haag maar tegelijk ook in Amsterdam aan de Ferdinand Bolstraat een EasyHotel te realiseren. DanZep Hotels BV uit Rijswijk van internetondernemer Hans-Poul Veldhuyzen van Zanten is de franchisehouder, die onder leiding van Lucas Drewes op termijn ook EasyHotels elders in de Benelux wil openen. Drewes werkte eerder bij Doral hotels of New York, Dolce Hotels & Resorts in New York en Initial Style Conference Centers in het Verenigd Koninkrijk. EasyHotel is in 2005 gestart door Stelios Haji-Ioannou, de Griekse oprichter en grootaandeelhouder van EasyJet. Het eerste EasyHotel opende dat jaar in Londen. Daar zijn nu al vier vestigingen op belangrijke locaties met kamerprij-

zen vanaf £ 24,50 (= € 27,75) voor twee personen per nacht. In de afgelopen jaren zijn er ook EasyHotels gevestigd in Berlijn, Budapest, Basel, Zürich, Sofia, Edinburg, op Cyprus en in Dubai. De EasyHotels zijn merendeels gevestigd in binnensteden en richten zich op de zakelijke no-nonsense reiziger en toerist die regelmatig steden bezoekt. Het concept houdt zich zelfs goed in de huidige economische situatie: de bezettingsgraad is boven de 80% in alle grote steden. EasyHotel onderscheidt zich van de concurrentie door een managementsysteem, dat rechtstreeks is afgeleid van EasyJet: hoe eerder men boekt, hoe goedkoper. De piepkleine, sobere hotelkamers (soms zelfs zonder raam) kunnen uitsluitend worden gereserveerd via internet. Er is geen gelegenheid voor ontbijt, lunch of diner, er is geen roomservice en voor extra diensten – zoals televisie of wifi – moet per dag extra worden betaald, respectievelijk € 5,– en € 3,–. Een extra handdoek kost € 1,–. Zoveel mogelijk werkzaamheden zijn uitbesteed, zodat de personele bezetting beperkt kan blijven tot baliemedewerkers en een manager. Voor het toekomstige hotel in de Parkstraat ontbreken op dit moment nog de benodigde vergunningen. Zo is een wijziging van de kantoorbestemming nodig. Wel heeft DanZep Hotels alvast in de persoon van Gisela Boersma een interieurarchitect aangesteld om een nieuwe indeling van kantoorcomplex Central Park te ontwerpen. De bedoeling is dat in

Artist impression van het leegstaande kantoorgebouw getransformeerd tot EasyHotel. > Illustratie: DanZep Hotels

het vijf verdiepingen tellende complex 110 kamers van gemiddeld twaalf vierkante meter worden gerealiseerd. Het door de Haagse architect Jan Brouwer ontworpen gebouw “leent zich uitstekend om naar hotel om te bouwen”, zegt ontwikkelingsmanager Lance

Benjes van DanZep Hotels. “De ramen zitten precies op de goede plekken. Dat is een gelukje, want in Londen heb je ook EasyHotels zonder daglichtintreding en in Nederland mag dat niet. Eigenlijk het enige dat we aan het gebouw zelf willen veranderen is dat de draai-

deur eruit moet, want dat is een beetje moeilijk met je koffer”. Benjes hoopt dat over een maand of vier kan worden begonnen en dat het hotel ruim voor de zomer in gebruik kan zijn. Vermoedelijk gaat de Amsterdamse vestiging al eerder open.

Tunnels Johan de Wittlaan en Koninginnegracht sneuvelen De tunnel bij de Johan de Wittlaan en de Scheveningseweg gaat om financiële redenen niet door. Ook de tramtunnel onder de Koninginnegracht is van de baan. Door Jan van der Ven

Het besluit van VVD-wethouder Smit (Verkeer) om onder de Koninginnegracht geen tramtunnel aan te leggen, is bij de bewoners met grote vreugde ontvangen. Voorzitter Wybe Taekema van de bewonersorganisatie Archipel & Willemspark hoorde het grote nieuws dinsdag, niet lang nadat het besluit genomen was. “We zijn natuurlijk ontzettend blij. De weerstand tegen de tunnel was enorm. En de klankbord-

groep die de wethouder moest adviseren, was unaniem tegen de tunnel”. Wethouder Smit peuterde vorig jaar 100 miljoen euro los van het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Hij wilde daarmee een tramtunnel bouwen om zo de verkeersproblemen op de Koninginnegracht aan te pakken. Het idee van een lange tunnel kwam hem op zware kritiek te staan. De wethouder kreeg onder meer het verwijt dat hij de tram onder de grond wilde wegmoffelen, om zodoende het autoverkeer vrij baan te kunnen geven. Geschrokken door het steeds massievere verzet tegen het tunnel-idee werd een klankbordgroep opgericht, waarin onder meer buurtbewoners zitting kregen. De belofte was dat serieus geluis-

terd zou gaan worden naar hetgeen de klankbordgroep opperde. Gaandeweg groeide de overtuiging dat een tunnel misschien niet zo’n goede oplossing was voor de verkeersproblemen. Kademuren Om er achter te komen waar de echte knelpunten zitten, werd een gedegen onderzoek verricht naar de aard en de omvang van de verkeersproblemen en de verkeersstromen. Een computer-simulatie hielp daarbij. Daaruit bleek onder meer dat de verkeerskundige meerwaarde van een tunnel beperkt is en dat met aanpassingen bovengronds substantieel meer reizigers gebruik kunnen maken van lijn 9. In juni begon het er al met al een beetje naar uit

Aus Greidanus volgt Louis Behre op bij Den Haag Culturele Hoofdstad Aus Greidanus, artistiek leider van toneelgroep De Appel, volgt Louis Behre op als directeur Den Haag Culturele Hoofdstad 2018 (DHCH2018). Louis Behre gaf er deze week, nauwelijks een half jaar na zijn benoeming, de brui aan. Zogenaamd omdat zijn normale werk bij Crossing Border hem door de bezuinigingen meer in beslag zou gaan nemen. In een interview op Den Haag FM gaf hij echter schoorvoetend toe dat hij de komende bezuinigingen op de Haagse kunstinstellingen niet kan rijmen met de ambitie om tegelijk culturele hoofdstad van Europa te worden. Aus Greidanus, binnen de kortste keren van stal gehaald om het Behre-debacle te maskeren, is het volstrekt niet eens met de zienswijze van zijn voorganger. “De bezuinigingen op de kunsten en de ambitie om culturele hoofd-

stad in 2018 – waar heb je het nota bene over – te worden, zijn twee verschillende zaken. Dat moet je niet tegen elkaar uitspelen. Het gaat erom wat voor artistieke ambities je hebt en dan kun je het debat over de bezuinigingen heel goed daarnaast aanzwengelen. Tegen die bezuinigingen kun je desondanks vechten. Nee, ik voel me geen burgemeester in oorlogstijd. Onzin. Moet ik wanneer De Appel wordt gekort dan ook meteen helemaal geen ambities meer hebben? Aus Greidanus, die vooral bekend is van zijn regieën van Tantalus, Odysseus en Driekoningenavond bij De Appel, blijft gewoon artistiek leider van de Haagse toneelgroep. “Ik ga het ernaast doen. Ik heb wel tegen de gemeente gezegd dat mijn werk bij De Appel altijd voorgaat. Ik moet bekijken hoe ik mijn tijd de komende twee jaar kan verdelen. Wat ik delegeer en

wat ik zelf doe. Het gaat er toch vooral om een artistiek concept te bedenken waarvan je hoopt dat Den Haag als culturele hoofdstad wordt gekozen. “Den Haag heeft ongelooflijk veel potentie in huis, niet alleen op het gebied van cultuur, maar juist ook in historisch, internationaal en sociaal opzicht. Ik vind het een eer om in deze functie het debat aan te gaan over het belang van cultuur, niet alleen voor Den Haag, maar voor heel Nederland’’, aldus Greidanus. Samen met strategisch directeur Miriam Gilissen (ex-directeur Filmhuis Den Haag) zal hij de komende periode werken aan een ‘bidbook’, dat eind 2012 klaar moet zijn. Hiermee stelt Den Haag zich officieel kandidaat om in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa te worden. Het bestuur van DHCH2018 is inmiddels ook compleet met als voorzitter Raad van State-lid Winnie Sorgdrager.

te zien dat het idee van een tramtunnel losgelaten kon worden. Want toen schreef de wethouder in een brief dat het testen van de sterkte van de kademuren nodig was voor eventuele alternatieve oplossingen boven de grond. Aanvankelijk bleven twee bovengrondse varianten over, waarin de trotse kastanjes aan de gracht een belangrijke rol spelen. De variant zonder behoud van de bomen langs de Koninginnegracht kost 29 miljoen euro. De variant waarin alle oude bomen blijven staan, is 19 miljoen euro duurder. Het college vindt die 19 miljoen teveel van het goede. Daarom is nog een derde variant uitgewerkt, waarbij 25 monumentale kastanjes die bijzonder

waardevol zijn voor het stadsbeeld behouden blijven. Dit plan kost 6 miljoen euro extra. Het college vindt dat de gemeenteraad moet kiezen voor een bovengrondse variant waarbij alle bomen worden gekapt en worden herplant, of voor een bovengrondse variant waarin alleen de 25 de monumentale kastanjes behouden blijven en waarin de overige bomen worden herplant. De 100 miljoen euro die Smit indertijd in de wacht sleepte, gaat niet terug naar de kas van Verkeer en Waterstaat, verzekert zijn woordvoerder. Dat geld was namelijk niet gebonden aan de bouw van een tramtunnel, maar bestemd voor het oplossen van de problemen met het openbaar vervoer.

Ingezonden mededeling

TED.

Het nieuwe flexibele zitsysteem van Ligne Roset.

molenstraat 39

Den Haag tel:070-3605170

www.steitnerenbloos.nl


DE NIEUWE WERELD VAN HET WERKEN ONDERNEMERSONTBIJT

Op 17 november, vanaf 7:30 tot 9:15, organiseert ABN AMRO aan de Kneuterdijk 8 te Den Haag het ondernemersontbijt met het thema â&#x20AC;&#x153;De nieuwe wereld van het werkenâ&#x20AC;?. Gastspreker is Eugenie van Wiechen, MD LinkedIn Nederland en voorheen directeur van Marktplaats en E-bay Nederland. Zij zal ingaan op de ontwikkelingen van de nieuwe media en u meenemen in de wondere wereld van het nieuwe (net)werken. Een unieke gelegenheid om meer te weten te komen over de online wereld die zich iedere dag verder ontwikkelt en waar u als ondernemer uw voordeel mee kan doen. U bent van harte uitgenodigd! Wilt u nieuwe inspiratie opdoen en deze bijeenkomst bijwonen, dan kunt u zich aanmelden via ondernemersontbijt@nl.abnamro.com. Wees snel want het aantal plaatsen is beperkt.


Vrijdag 29 oktober 2010

actueel

<5

Ingezonden mededeling

Zonder poespas Gertjan Freutel Directeur Private Banking Rabobank Den Haag en omgeving

Griezelen

Pompoenen, doodshoofden en spinnenwebben: zo vlak voor 31 oktober is er steeds meer spookachtige uitdossing in winkels te vinden. Terwijl carnaval nog steeds een traditie van beneden de rivieren blijft, krijgt het verkleedfestijn Halloween vanuit Amerika hier wel voet aan de grond. Feestartikelenwinkel Bokstijn is op alle drukte voorbereid. “We hebben de paden wat ruimer gemaakt, want vorig jaar was het een gekkenhuis”, aldus een medewerker. Vooral het aantal kinderen dat tijdens Halloween verkleed gaat, neemt toe. “Er zijn veel optochten in de straten en ook veel particuliere feestjes”. Volgens de feestwinkel is Halloween een stuk toegankelijker dan carnaval. “Je doet een cape om en je kan al naar een feest”. Naast de middenstand spelen ook culturele instellingen op dit fenomeen in. Zo was er afgelopen weekend een ‘Totally Kids Halloweenfeest’ in het Paard van Troje en op 31 oktober kunnen bezoekers griezelen in het Filmhuis. Allerheiligen belooft een nacht te worden vol muziek en met uiteraard een hoop griezelfilms, zoals de klassieker The Exorcist. > Foto: Jurriaan Brobbel

De kredietcrisis is velen ‘overkomen’. Met z’n allen hebben we hem niet zien aankomen, in ieder geval niet de snelheid en hevigheid waarmee de ellende zich mondiaal als een olievlek verspreidde. De gevolgen zijn blijvend, maar niet allemaal even ernstig en in veel gevallen zelfs positief te noemen. Het heeft ons onder andere kritischer en waakzamer gemaakt. Weg met de gecompliceerde, dure, onbegrijpelijke en risicovolle beleggingsproducten. Controle, weten wat er speelt, voorbereid zijn en vasthouden aan de doelstelling. Daar draait het nu om, in alle geledingen. Op Europees niveau werden de lidstaten, de Europese Commissie en het Europese Parlement het onlangs eens over de oprichting van drie nieuwe financiële ‘waakhonden’. Voor het bankwezen, beleggingsinstellingen en verzekeraars komt er begin volgend jaar een aparte Europese toezichthouder. Op landelijk niveau maakt De Nederlandse Bank (DNB) zich op voor een interne cultuuromslag. Gedurfder en assertiever zou DNB moeten worden. Mede sinds het harde oordeel van de Commissie Scheltema over de rol van DNB in het DSB

Bank debacle is de roep daarom harder gaan klinken. Misschien niet direct gedurfder, maar zeker wel assertiever, is ook de particulier geworden. De particulier wil geen bewaarloon meer betalen voor aandelen als er geen sprake meer is van feitelijk bewaren. De particulier twijfelt over de toegevoegde waarde en de onafhankelijkheid van vermogensadvies en vermogensbeheer. De particulier wil meekijken en kunnen beoordelen of z’n doelstelling met een zekere waarschijnlijkheid wordt gehaald. Of over een aantal jaar het pensioen er inderdaad mee aangevuld kan worden, of er iets is door te gegeven aan de volgende generatie en of de studie van de kinderen er van betaald kan worden. Rabobank onderkent de nieuwe trend en adviseert haar klanten, meer dan ooit, op een wijze die past bij deze tijdsgeest. Helder, doelgericht en zonder poespas.

Verkeersregelaars blijven tot half november De verkeersregelaars in het centrum blijven nog tot half november. In eerste instantie zouden zij alleen bij het begin van het Verkeerscirculatieplan worden ingezet. Maar bijna een jaar later staan ze er nog. Door Elske Koopman

“Wij moeten hier het verkeer omleiden vanwege de verbouwing aan het Spui”, zegt een verkeersregelaar. Volgens hem is het een bezuiniging van de gemeente dat ze er nu alleen ’s middags en op koopavond staan en niet meer de hele dag, zo-

als bij het ingaan van het VCP op 20 november 2009. Een gemeentewoordvoerder ontkent dat. “Zij staan er vanaf half twaalf ’s middags als de venstertijden, de uren voor het laden en lossen in het centrum, voorbij zijn”. Naar verwachting is de oplevering tussen eind oktober en begin november. Zij erkent dat de verkeersregelaars er langer staan dan aanvankelijk gedacht. “In eerste instantie zouden ze er zijn tot 5 december 2009. Toen bleek dat het nog erg druk was vanwege de feestdagen hebben we ze langer ingezet, tot begin

van dit jaar. Daarna zijn ze even weggeweest tot de herinrichting van het Spui is begonnen. Een deel van de pollers is daardoor buiten werking gesteld en het bleek dat mensen toch doorreden en dat is niet optimaal voor de voetgangers en fietsers in het gebied. Vandaar dat we hebben besloten voor de veiligheid en vanwege service ze weer in te zetten”. Kosten Momenteel staan er volgens de gemeentewoordvoerder sinds begin september weer vier of vijf verkeersregelaars, bij de Hofweg en ter hoogte van de Grote

Markt. “De kosten daarvan worden gedekt uit de reserves van het VCP-budget. Over de hoogte van de kosten doen we geen mededelingen”, aldus de zegsvrouw. Volgens haar was de extra inzet vooraf niet in te schatten. “Wij kregen signalen dat het niet goed ging. En als je dan levende pollers moet inzetten, dan doen we dat”. Ook AVD Verkeer, die de verkeersregelaars levert, doet geen mededelingen over de kosten. Op internet is een minimum uurprijs van € 25,– te vinden voor verkeersregelaars. Aan de pollers zelf wordt regelmatig onderhoud gepleegd. Volgens de woord-

voerder was daar rekening mee gehouden. “Een klein deel komt door schade, maar het grootste deel van het onderhoud is het inregelen, testen en afstemmen van de pollers. Dat is niet in een keer gedaan, maar hier was al rekening mee gehouden in het budget voor het VCP”. Binnenkort start de evaluatie van het VCP. De commissie Leefomgeving van de Haagse gemeenteraad heeft deze week met verkeerswethouder Peter Smit (VVD) gesproken over de opzet ervan. Begin volgend jaar moet de evaluatie zijn afgerond.

expert, maar het gebeurt me steeds vaker dat de opgefokte reacties in de media en ook Het Echte Leven me met de mond vol tanden laten staan. Moeten wij met zijn allen naar de dopingcontrole of is schelden en terugblaffen inmiddels een tweede natuur? Kan het Nationale Monument op de Dam (en bijvoorbeeld ook de zuil op het Regentesseplein) niet maar beter omgebouwd worden tot een gebeeldhouwde opgestoken middelvinger? Ik ben geen cultuurpessimist, maar zie de verruwing der omgangsvormen met lede ogen aan. Vanuit de veilige anonimiteit spuien steeds meer boze burgers hun Digitale Drek. Doorgaans onbekookte dommigheid, verbale pus uit garnalenbreintjes, afijn, nu al voel

ik de bekoring van het ongeremde schelden. Waar komt die lust tot beledigen vandaan? Kuddegedrag? Cabaretiers, televisiepresentatoren en de laatste tijd zelfs ook politici hebben het afkammen salonfähig gemaakt. Zo is er inmiddels een omroepje tot het publieke bestel doorgedrongen, dat verwilderde openbare figuren door een domme ijdeltuit laat stalken en beledigen. Ze noemen zich met enige zelfspot het Po-nieuws (zo versta ik dat tenminste), want wat ze produceren kan de vergelijking met de inhoud van een nachtspiegel moeiteloos doorstaan. Zie je, daar ga ik weer, de scheldzucht heeft mij in zijn greep. Ik spreek nu dan ook voornamelijk mijzelf toe als ik de hypocriete oproep

doe om af en toe de tong af te bijten dan wel de lippen op elkaar te houden. Maar er moet plaats zijn voor ontluchting. Zo zag ik het afzeikprogramma ‘Topchef’ en voor ik het wist brulde ik door de kamer: ‘Ach kijk, daar staan de Hitlertjes van de obesitasbrigade weer stoer die bibberende amateurkokjes te slachten, te plukken, te smoren en te grillen in een sausje van zelfingenomen effectbejag en geserveerd op een gespreid bedje van harde Hollandse pegels!’ Heerlijk! Maar het moet smeriger kunnen.

verreck

Terugblaffen

De nieuwe regering presenteert zich en de televisie verandert in een volière. Het gekwetter, getetter, gespetter en getwitter van onze volksvertegenwoordigers vervuilt de herfstige stilte van het huis. Maar nu de televisie uitzetten – Wim Kan zei het al – is alsof je een muis moet doodmaken. We blijven kijken. En vooral ook luisteren.

Manmoedig – je zou bijna zeggen verbeten – probeert de Kamerdirigente het gekakel te orkestreren. Een tijdelijke bewoner van het spreekgestoelte haalt adem en de opponent in de zaal schicht naar de interruptiemicrofoon. Wordt er in dit land ooit nog wel eens iets gezegd, dat zonder weerwoord blijft? Zelf ben ik bepaald geen zwijg-

Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


6>

Vrijdag 29 oktober 2010

varia

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Een ongehoorzame ambtenaar Eigengereidheid van ambtenaren wordt door politici maar matig gewaardeerd. De wethouder maakt het beleid en de ambtenaar voert het beleid uit, zo is de normale gang van zaken. Een fraai voorbeeld van eigengereidheid van een ambtenaar was de aanleg van de Westduinweg te Scheveningen. De weg, zo had de wethouder bedacht, moest door een hoog duin lopen, waarbij het duin zou worden afgegraven. De ambtenaar, die de opdracht had om de weg aan te leggen, was I.A. Lindo (1848-1941), de eerste directeur Gemeentewerken. De grote stadsuitbreidingen, die plaatsvonden aan het einde van de negentiende eeuw en begin twintigste eeuw, maakte de aanleg van deze weg noodzakelijk. Als verantwoordelijk ambtenaar besloot Lindo, voordat de weg daadwerkelijk zou worden aangelegd, eerst de situatie in ogenschouw te nemen. Na de zaak eens goed bekeken te hebben, vond

Lindo was toen 90 jaar en bij de onthulling van zijn naambordje was hij zelf aanwezig

hij dat de weg niet door het duin hoefde, maar er om heen geleid kon worden. Buiten medeweten van wethouder Lisman werd het plan aanpast en kreeg de weg een mooie bocht en bleef het duin gespaard. Het duin werd een geliefde speelplek voor kinderen uit Scheveningen. Maar door het veelvuldige geravot verloor het duin langzaamaan de begroeiing, waardoor het zand ging verstuiven. Nieuwe beplanting kwam op het hoogste duin van Scheveningen, zodat het zand op zijn plaats bleef. In 1936 werd het duin in het kader van de werkverschaffing opgehoogd, beplant en werden wandelpaden aangelegd. Bij de openstelling voor het publiek in 1938 verkreeg het duin de naam Lindoduin. Een late beloning voor een eerdere ongehoorzaamheid. Lindo was toen 90 jaar en bij de onthulling van zijn naambordje was hij zelf aanwezig. Hiermee was de geschiedenis van het duin nog niet ten einde. De oorlog kwam en de Duitse bezetter bouwde het duin vol met bunkers. Vanwege de hoogte en de strategische ligging was het een prima plaats om de zee en de stad te bewaken. Na de oorlog werd het duin opnieuw beplant en bestemd als wandelgebied. Uiteindelijk was het in de naoorlogse jaren de woningnood die er voor zou zorgen

>Foto: Dienst voor de Stadsontwikkeling

dat het duin toch verdween. De grond was hard nodig voor woningbouw en het zand kon goed worden gebruikt voor het ophogen van bouwprojecten elders in de stad. In 1964 werd gestart met het opblazen van de bunkers. Een angstige ervaring voor de omwonenden, want de stukken beton vlo-

gen daarbij in het rond. In één geval sloeg een brok beton dwars door een dak heen om uiteindelijk op de eettafel te belanden. Op de plaats waar eens het hoogste duin van Scheveningen lag, staan nu een drietal flats en een sporthal. De naam Lindoduin is gelukkig gebleven

en herinnert aan de ongehoorzame ambtenaar en het duin dat hij wilde sparen. Op de foto is het duin te zien zoals het eruitzag in 1963. Hans Zwaanswijk www.gemeentearchief.denhaag.nl

Eten als Einde: geen rouwkost maar troostvoedsel Koffie met een plakje cake is de meest bekende. Maar er zijn meer culinaire tradities die te maken hebben met de dood. Wat zou je eten als je nog maar één dag te leven had? En welk gerecht herinnert je aan mensen die zijn overleden? Die vragen staan centraal in het project ‘eten als einde’ van Stroom Den Haag. Door Babeth Knol

Last supper remains, Damian Griffiths. > Foto: PR

‘Eten als einde’ is een vervolg op de tentoonstelling ‘Living Remains’ van de Mexicaanse kunstenaar Raoul Ortega Ayala, die op dit moment bij Stroom te zien is. Hij onderzoekt de rol die voedsel speelt in dagelijkse handelingen en rituelen, in religie en cultuur. Voor deze tentoonstelling reproduceerde hij eerder zeer nauwkeurig het laatste avondmaal. ‘Eten als einde’ sluit aan bij de tradities van Allerheiligen en Allerzielen, en de Mexicaanse ‘Dia de los Muertos’. Mexicanen maken op deze dag een altaar van foto’s, voorwerpen en favoriete gerechten en dranken van de overledene om deze te herdenken. Volgens de Katholieke Allerzielen-traditie worden na een bezoek aan de kerk en begraafplaats pannenkoeken gegeten. Maar welke persoonlijke tradities en rituelen hebben mensen ontwikkeld? Voor het project is een weblog opgericht, waar iedereen zijn verhalen, beelden en gedachten over eten in relatie tot de dood kan plaatsen. Van een kunstenaar die chocolaatjes maakt met afgietsels van littekens, tot een verpleegkundige die naar manieren zoekt om mensen die niet meer goed kunnen eten toch een laatste keer van hun lievelingsgerechten te laten proeven. En van het onstilbare verlangen van een stervende vader naar aardbeienijs tot de laatste hapjes boterham met bessengelei van Jan Wolkers. Deze ingezonden verhalen over eten vormen de inspiratie voor de bijeenkomst op 2 november op begraafplaats

Oud Eik en Duinen, de oudste begraafplaats in Den Haag. Maar ook voor alle andere vormen van herinnering en herdenking is ruimte. Er is live muziek van Templo Diez, Mary Lichtveld van Gaalen en Melle de Boer speelt ‘Country noir’. Klaske Oenema verwerkt beelden, zang en poëzie in een performance. Er is een wandeling langs bijzondere graven, zoals die van schrijvers Ferdinand Bordewijk en Louis Couperus en politici als Willem Drees en Abraham Kuyper. En natuurlijk wordt iedere bezoeker gevraagd om een bijzonder gerecht mee te nemen. Fakkels Petra Westendorp, manager van Oud Eik en Duinen, is wel in voor iets nieuws. “Normaal gesproken doen we niets met Allerzielen. Maar we staan altijd open voor nieuwe ideeën”. ‘Eten als einde’ is niet de eerste activiteit op Oud Eik en Duinen. Het jaarlijkse ‘Lights in Christmas Carols’, een evenement waarvoor de hele begraafplaats wordt verlicht met fakkels, trekt jaarlijks vele bezoekers. “We zijn heel actief. Om twee redenen: We doen het voor de nabestaanden, maar natuurlijk ook vanwege de naamsbekendheid”, vertelt de teammanager van de begraafplaats die ook wel de

Nederlandse Père Lachaise wordt genoemd. Muziek, poëzie, bijzondere gerechten; ‘Eten als einde’ sluit aan bij een trend. Nieuwe varianten op traditionele rouwrituelen en -gerechten zie je niet alleen bij Stroom, en niet alleen op Allerzielen. De traditie van koffie en een plakje cake lijkt plaats te maken voor nieuwe rituelen. Brouwerij de Prael brouwt speciaal ‘Droefbier’, zoals dat honderden jaren geleden op grote rouwfeesten werd geschonken. Begraafplaats Zorgvlied in Amsterdam en historicus Jeanette Diepenbroek onderzochten eerder de culinaire rouwrituelen op die multiculturele begraafplaats en zagen tradities veranderen onder invloed van verschillende culturen. Maar ook het groeiend individualisme lijkt een rol te spelen: gerechten en dranken moeten passen bij de overledene. Met als doel het leven van die persoon te vieren. Geen rouwkost, maar troostvoedsel. ‘Eten als Einde’, dinsdag 2 november 2010, 18.00 uur, locatie: Oud Eik en Duinen, Laan van Eik en Duinen 40, Den Haag. Deelname gratis, reserveren noodzakelijk (info@ stroom.nl, 070-3658985, www.stroom.nl). Verhalen, beelden en ideeën kunnen nog worden ingezonden tot 1 november naar maaike@stroom.nl

Vrijmetselarij

Ingezonden mededeling

Avond voor belangstellenden maandag 1 november 2010 aanvang 20.00 uur Loge “De Vriendschap” 2e Sweelinckstraat 131 Den Haag Voor informatie: C. Morra 070-3873919


Vrijdag 29 oktober 2010

actueel

<7

Drukkerij De Swart maakt doorstart

Drukkerij De Swart is één van de onderdelen van het failliete drukkersconcern Thieme dat een doorstart maakt. De directies van Koninklijke De Swart en Thieme MediaCenter Rotterdam hebben de handen ineen geslagen om toch door te kunnen gaan. Met een zogenaamde ‘management buy out’ waarbij ook een stille vennoot betrokken is, hebben de directies De Swart van een ondergang gered. Over het uiteindelijke bedrag dat hiermee gemoeid is, wil het bestuur geen uitspraken doen. Wel zou het om meer

dan enkele tonnen gaan. In totaal blijven 42 van de 76 medewerkers in dienst van De Swart. “We hebben er wel een dubbel gevoel bij. Het duurde allemaal zo lang, daarom moesten we van een aantal mensen afscheid nemen. Jammer, want er zaten erg goede vakmensen bij”, aldus directeur Jan van Gent. Het predikaat ‘Koninklijk’, dat al sinds 1874 wordt gevoerd, moet nog even achterwege blijven. Dat is namelijk met het faillissement komen te vervallen. “We hopen het predikaat weer terug te krijgen”.

De strijd rondom het failliete Thieme is nog niet over. Mark van der Kallen, oud-topman bij Thieme, overweegt de Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam te vragen een onderzoek te doen naar de oorzaken van het bankroet. In het Financieele Dagblad zegt hij dat het boek niet zomaar gesloten kan worden. Van der Kallen zag zeker een kans om Thieme door te laten gaan. “Er was voldoende liquiditeit. We hadden de zomerdip achter de rug en onze drukkerijen waren goed bezet met orders. Maar als de bank niet

meer bereid is betalingen te verrichten, houdt het op”, liet de aandeelhouder weten. Van der Kallen was voor vijftig procent aandeelhouder in Thieme. Jan van Gent kan zich in het standpunt van Van der Kallen vinden. “Hij zou wel eens gelijk kunnen hebben. Het faillissement was eigenlijk onmogelijk te voorkomen omdat we te maken hadden met ‘hogere machten’. Banken hebben niet meegewerkt. Er moest veel eerder worden ingegrepen, dan hadden we misschien nog bestaan”. Volgens Van Gent was Koninklijke De

Swart een gezonde onderneming. “Wij hadden een positief bedrijfsresultaat toen Thieme failliet ging. Dik in de plus zelfs, dat maakt het extra zuur. Ik snap niet waarom de solide bedrijven niet eerder uit Thieme zijn gehaald”. Koninklijke De Swart is al ruim tweehonderd jaar verbonden met Den Haag. Het management van De Swarte probeert nu hun kwaliteit te continueren. “In het faillissement hebben we op halve kracht gewerkt. Het is zaak om nu door te zetten, klanten te behouden en onze naam hoog te houden”.

Honderd jaar welstand in Den Haag

‘We weten niet wat schoonheid is’ Door Casper Postmaa

Honderd jaar geleden kreeg ook Den Haag een schoonheidscommissie. Hoewel zij later welstandscommissie ging heten (niet alleen de kwaliteit van de architectuur werd vanaf dat moment beoordeeld, ook de verhouding in de omgeving) is toch sprake van een doorlopende lijn in de geschiedenis. En die was turbulent, want het is om problemen vragen als je een commissie instelt die uitmaakt wat mooi is en wat niet. De hartenkreet van architect Jop van Epen uit 1927 ‘We weten niet wat schoonheid is. De Schoonheidscommissie ook niet’, tijdens een vergadering van de Bond van Nederlandse Architecten, was er dan ook één van alle tijden. Want hoe gewetensvol de commissie ook handelde, haar uitspraken waren volgens de doctrine van Van Epen per definitie arbitrair. Het gezag van de welstandscommissie wordt door architectuurhistoricus Marcel Teunissen al op de eerste bladzijde van zijn jubileumboek ‘Welstand en Monumentenzorg in Den Haag’ genuanceerd. Waarschijnlijk onbedoeld. Hij legt uit dat in de 18de en 19de eeuw naar hartelust werd afgebroken en verbouwd in ‘s-Gravenhage. Zelfs het Lange Voorhout ontkwam daar niet aan. ‘Zo behield het Pagehuis als enige pand aan het Lange Voorhout de trapgevel omdat het ooit in prinselijk bezit terechtkwam en niet werd ‘geschoren’ in de 18de eeuw’, schrijft hij. Feitelijk is deze constatering juist, maar je kunt je afvragen of die trapgevels vandaag de dag zo worden gemist. Sterker nog, stel je voor dat er in de 18de eeuw wél een welstandscommissie was geweest die de sloop van die gevels en huizen had voorkomen, zou dat dan niet ten koste zijn gegaan van de huidige glorie van Den Haags mooiste laan? Het instellen van de commissie was dus al bij voorbaat een twistappel. Toch staat het buiten kijf dat de commissie voor Den Haag goed werk heeft verricht. Met name in de jaren twintig toen grote en kleinere stadsuitbreidingen op stapel stonden, hebben de deskundigen in de commissie ervoor gezorgd dat er op grote lijnen eenheid in de nieuwe stadsdelen ontstond die ook nog eens eigen kenmerken had, die van de tegenwoordig zo geroemde Nieuwe Haagse School. Marlot is er het treffendste voorbeeld van. Aan de instelling van de schoonheidscommissie gingen landelijke initiatieven vooraf van Jonkheer Mr. Victor de Stuers, de grondlegger van de monumentenzorg. Hij was een idealist en potentaat die meende dat hij wel degelijk wist wat mooi was en wat niet. Hij liet zijn invloed ten volle gelden bij de opdracht voor het bouwen van het Rijksmuseum in Amsterdam. Hij koos

Zelden kwam een gebouw zo snel op de gemeentelijke monumentenlijst als het bouwwerk van architect Jo Limburg. Het werd opgeleverd in 1916 en kwam in 1921 op de lijst.>Foto: Dienst Stedelijke Ontwikkeling Den Haag.

zijn mede-Limburger en mede-katholiek Pierre Cuypers als architect. Hij gaf hem bovendien het consigne mee dat het gebouw een oud-Hollands aanzien diende te krijgen. Dit tot ontsteltenis van koning Willem III, die iets moderners, liefst werk van een protestantse Delftse ingenieur, voor ogen had. De vorst weigerde de opening van het museum bij te wonen. Anekdotes Door gebruik te maken van dit soort anekdotes heeft Teunnisen voorkomen dat zijn jubileumboek een opsomming werd van vergaderingen en besluiten. Ook gaat hij uitgebreid in op de Monumentenzorg (Den Haag had als eerste stad in 1920 een Gemeentelijke Monumentencommissie), maar door het conflictueuze karakter van het welstandsoordeel is het laatste toch wel het aantrekkelijkste deel van de geschiedschrijving. Natuurlijk moet je je soms verbijten als historische missers de revue passeren, waarbij de sloop van het prachtige Palace Hotel (uit 1906, architect Willem van Liefland) in Scheveningen toch als het

pijnlijkst moet worden ervaren. Het was het grootste Jugendstil bouwwerk van Den Haag dat bovendien bij de sloop in 1979 oersolide bleek. In de iets modernere historie steekt de bouw van het Ziekenhuis Westeinde (Wiegerink-Van Balen-Meurkens-Dorigo Architecten, opening 1978) nog steeds door de bruutheid van de architectuur en het totale gebrek aan harmonie met de omgeving. De commissie wees het af, maar vergeefs. Ook de wijze waarop het gemeentebestuur met de welstandscommissie omging, wisselde sterk. Dan weer werd toegegeven aan het liberale verzet tegen overheidsbemoeienissen en soms kreeg de commissie juist een extra zware rol toebedeeld. Dat laatste was met name het geval tijdens het bewind van PvdA-wethouder Adri Duivesteijn die sterk hechtte aan de kwaliteit van het stadsbeeld. Hij wees in 1987 Theo Bosch aan als nieuwe voorzitter. De Amsterdamse architect had faam verworven met zijn woningbouwplannen voor de hoofdstedelijke Nieuwmarktbuurt. De commissie, die meer bevoegdheden had gekregen,

trad onder zijn leiding krachtig op, daarbij geholpen door de invloedrijke secretaris Victor Freijser. Maar ook Bosch botste met Duivesteijn. De wethouder had de Spaanse sterarchitect Ricardo Bofill naar Den Haag gehaald. Bosch moest niets van diens decorarchitectuur hebben en toen hij merkte dat de Spanjaard zijn adviezen in de wind sloeg stelde hij voor Bofill te verbieden ooit nog in Den Haag te bouwen. Na de plotselinge dood van Bosch in 1994 nam de kracht van de commissie af. Eigenlijk was dat al het geval nadat wethouder Peter Noordanus (PvdA), de opvolger van Duivesteijn, de confrontatie met de commissie zocht omdat zij de bouw van de Hoftoren dwarsboomde. De wethouder verbood contacten met de pers, dreigde de commissie vleugellam te maken en hij opperde de mogelijkheid om het aantal leden terug te brengen. Dat voornemen is opnieuw actueel, want de huidige wethouder van ruimtelijke ordening Marnix Norder, wil in het kader van de bezuinigingen het aantal leden van de welstandscommissie terugbrengen van acht naar

vijf. Niet om de commissie lam te leggen, want zij is nog steeds nodig om ‘Belgische toestanden’ te voorkomen, maar het kan wel doelmatiger, zei Norder toen hij het eerste exemplaar van het boek van Teunissen in ontvangst nam. Veel somberder was de boodschap van zijn collega Baldewsing (PvdA, monumentenzorg), die met de toehoorders deelde dat het budget van Monumentenzorg op dit moment nul was. Uit historisch oogpunt is dat spijtig, tenminste als we de conclusie van de huidige voorzitter van de welstandscommissie, Rainer Bullhorst, serieus moeten nemen. Hij schrijft over het gecombineerde monumenten- en welstandsbeleid: ‘Als gevolg hiervan kent Den Haag als één van de weinige grote Europese steden een goede balans tussen historische en eigentijdse architectuur en stedenbouw.’ Welstand en Monumentenzorg in Den Haag. Een historische verkenning. Auteur M.M. Teunissen Uitgeverij De Nieuwe Haagsche Prijs: € 29,95


8> Vilan

De winterjas

Ik moest een nieuwe winterjas kopen, er was geen ontkomen aan. De oude was tot bijna op de draad versleten. Maar ik wilde niet. Een winterjas aandoen betekent accepteren dat het koude seizoen er weer aan komt, dat de sneeuw mag komen, dat het zout op de trap klaarstaat voor het opgehoopte ijs op straat. Een nazomerse jas dragen betekent dat er nog dagen komen vol zonneschijn, dagen waarop je buiten kunt zitten en fietstochten kunt maken. Natuurlijk is dit magisch denken. Bijgeloof mag u het van mij ook noemen. Daarop zeg ik: en wat dan nog? De dingen zijn de dingen, het gaat erom hoe wij ermee omgaan. Met die opvatting kwam ik de laatste weken uitstekend door. Ik stippelde nieuwe fietstochten uit voor de zondagmiddag en ging een enkele keer naar een stadspark, om daar zachtgouden bladeren te bewonderen. Het is nazomer, zei ik tegen mezelf, en die duurt tot ver in november. Een das hoefde ik niet, naar handschoenen keek ik niet om en daaraan lag het dat ik steeds vaker ijskoude handen kreeg. Wit weggetrokken. Dode vingers. Daarom ging ik met tegenzin naar de winkel, waar bij de damesmode de meest afzichtelijke jassen hingen die ik ooit had gezien. Doorgestikte satijnen dekens, waarin ik eruit zag als een worstje op hakken. Folkloristische houtje-touwtje jassen in kleuren die pijn deden aan mijn ogen. Kekke korte modelletjes. Ruitenfantasietjes. Camel, de nieuwe modekleur, nog het meest lijkend op oud hondenbraaksel. Een vrouw die een winterjas wil, is snel tot wanhoop gebracht. Een man heeft het wat dat betreft zoveel gemakkelijker. Het past, het is goed. Naar de kassa, klaar. Een vrouw die een winterjas koopt, schaft een nieuwe identiteit aan. Het begin van november heeft daarbij iets ontroostbaars. Over zo’n zes weken is het kerstmis en er zijn mensen die al plannen hebben gemaakt. Daarna oud en nieuw, met op nieuwjaarsdag skischansspringen op televisie. Gaat het zo snel? Waar is de tijd gebleven? Ik ben niet toe aan een nieuwe winter, dat de vorige zo lang duurde, moet ik nog steeds verwerken. Steeds dat ijskoude buiten. Hoe er geen einde aan leek te komen. Dat alles heeft ervoor gezorgd dat ik de aanschaf van een nieuwe winterjas zo lang mogelijk uitstelde. Maar sinds vorige week hangt de jas aan een hangertje. Hij lijkt sprekend op de vorige, geen mens zal het verschil zien. De winter komt eraan, zegt de jas. Nu al verlang ik naar de lente. Vilan van de Loo

Vrijdag 29 oktober 2010

interview

Chris Hinze: de Livingstone van de muziek

Wereldmuziek vóór die was uitgevonden Chris Hinze (1938) is even terug in Den Haag waar hij opgroeide, aan het conservatorium studeerde en zijn eerste langspeelplaat maakte. Veertig jaar en zeventig (!) cd’s na die eersteling vat de fluitist zijn muzikale wereldreizen van Tibet tot Tanger in beeld en geluid samen in een ‘multi media solo performance’ waarmee hij langs de Nederlandse theaters trekt. Ondertitel: ‘Een reis langs de magische plekken van de wereld’.

Door Bert Jansma “Het was geen opzet er een autobiografie van te maken, maar uiteindelijk is het toch wel een groot deel van mijn leven dat er langskomt”, begint Chris Hinze. “Ik praat niet veel tussendoor, elk land is een compositie. Allemaal beelden en bij elk beeld hoort een stuk dat ik heb opgenomen met de muzikanten uit dat land. Ik speel en improviseer mee met die muziek. Het begint in Ibiza, waar ik mijn studio heb, met bergen en zee. Door naar Marokko waar je alles hebt wat je je aan magie kunt voorstellen. De Sahara, zon én sneeuw. Ik kom in Namibië terecht, in Zuid-Afrika, overal heb ik opnames gemaakt. In garages, in toiletten, op kantoortjes. Ik had alle apparatuur bij me. Alleen al die drums in Kaapstad, waar ik mensen via koptelefoons met elkaar heb verbonden die elkaar nooit gezien hadden. Ik ben bijna twee jaar bezig geweest om al de beelden die ik had te archiveren en in vijf maanden heb ik ze met een filmeditor gemonteerd. Van Afrika ga je naar de Caraïben, via Bonaire en Curaçao naar Jamaica. Daar kom je Peter Tosh tegen en Robbie Shakespeare met wie ik destijds een beroemd geworden orkest had. Ik had nog een tv-special van Veronica van toen. En ik combineer flashbacks van destijds met nu. Over een periode van dertig jaar”. Het is maar een deel van het unieke verhaal dat Hinze vertelt. De jazzfluitist van toen werd een muzikale ontdekkingsreiziger, de Stanley en de Livingstone van de muziek in één persoon. Japanse en Chinese fluitspelers, Zen-muzikanten, de Boeddhistische monniken van Gyuto met hun diepkelige mantra’s die hij in een van zijn programma’s ook hier bracht, en uiteindelijk de Dalai Lama zelf. Hij filmde hem, nam het interview op en quotes van Zijne Heiligheid mocht hij gebruiken in zijn muziek. Zodat op één cd de Dalai Lama zelf ging ‘housen’. Dat moet een mooi gesprek geweest zijn. Hinze was dan wel doorgedrongen tot de geestelijk leider, maar eenmaal aan zijn voeten beland, werkte zijn DAT-recorder niet. De Dalai Lama repareerde in zijn vrije

tijd horloges, wist Hinze, en samen bogen ze zich over het apparaat dat niet aan de praat wilde. Hinze mocht de volgende dag terugkomen om het nóg eens te proberen. Casuaristraat Mijn kennis van de Hinze-historie begon in de YoYo bar in de Haagse Casuaristraat. Midden jaren zestig. Chris Hinze zat er achter de piano. “Toen jij me leerde kennen was ik bar- en nachtclubpianist. Daarna ben ik fluit gaan studeren. Ik was toen al redelijk oud vergeleken met anderen. Ik was beroepspianist, had al heel Europa afgereisd, op de Holland-Amerika lijn gespeeld – op de Rotterdam die nu in de haven stil ligt – toen ik besloot te gaan studeren. Ik was een jazzjongen die in nachtclubs speelde en toen was het zo, meer dan nu: als je als Oscar Peterson speelt ben je goed; als je speelt als Bill Evans ben je goed, als je iets daar tussenin doet vinden ze ’t niks. En ik vond fluit zo’n lekker instrument. Het idee werd steeds sterker bij me: weet je wat, piano wordt het instrument waarmee ik mijn brood verdien, de fluit doe ik voor m’n lol. Maar ik ga ’t wél doen. Zo kwam ik bij Frans Vester terecht en die zei: je bent wat oud om nog met fluit te beginnen. ‘Maak je nou geen zorgen’, zei ik, ‘ik kan m’n geld verdienen als pianist, maar ik wil dít. OK, zei hij, ik geef je een kans. Toen ging het hard. Vier jaar conservato-

‘Ik kom in Namibië terecht, in ZuidAfrika, overal heb ik opnames gemaakt. In garages, in toiletten, op kantoortjes’

rium, vervroegd eindexamen gedaan omdat ik een kleine beurs kreeg voor de Berklee School of Music in Boston”. Hinze verkocht zijn collectie jazzplaten aan de barbezoekers van toen om een Amerikaanse altfluit te kopen. Ik heb ze nog. Hinze’s liefde voor de fluit begon met een plaat van Frank Wess, Opus De Funk. “Een eye opener, dit is móói”, vond hij toen. “Ik heb ’m nog. Met Milt Jackson en de leden van het Modern Jazz Quartet. Je lijkt wel gek om fluit te gaan studeren, vond iedereen. Ik heb ’t godzijdank toch gedaan. Ik had met fluit het idee: ik hoef niemand te kopiëren, ik zie wel waar we terechtkomen. Ik denk dat daardoor mijn fluitspel herkenbaar is. Het lijkt niet op Hubert Laws, Herbie Mann of wie dan ook. Met piano was ik daar nooit echt van losgekomen”. Barokplaat In Nederland had hij al één plaat gemaakt, ‘Telemann my way’. Barokmuziek verjazzt. “In Boston speelde ik in nachtclubs want ik had maar een klein beursje. Tot er een telefoontje uit Nederland komt: hé, je plaat gaat lópen”. Die barokplaat werd het eerste grote succes van Hinze. Het idee ervoor was van CBS-directeur John Vis. Hinze had al een eigen band, de Chris Hinze Combination en wilde dáármee jazz opnemen. “Het werd een ruil. Ik zou die barokplaat maken en dan kon ik die eigen plaat opnemen, ‘Stoned flute’. Maar dat kwam er niet van. Ik moest eerst nog een Vivaldiplaat maken”. Na onenigheid erover stapte Hinze naar de concurrentie, EMI. Hij nam ‘Stoned flute’ op, was niet helemaal tevreden, wilde nog een halve dag extra opnemen, maar dat ging niet. ‘Vinden wij niet nodig’, zei de directeur. ‘Heeft U ’m dan gehoord’, riposteerde Hinze. ‘Nee, ik luister nooit naar muziek’, was het antwoord, ‘die plaat wordt zó uitgebracht en niet anders, tenslotte heeft U een contract”. Hinze werd nijdig, zei: ‘Maar u weet niet dat ik dat nog niet heb ondertekend’, haalde het uit zijn binnenzak, verscheurde het ter plekke en ging terug naar CBS waar hij de plaat helemaal opnieuw mocht

‘Piano wordt het instrument waarmee ik mijn brood verdien, de fluit doe ik voor m’n lol’

overmaken. “Mooi hè”, lacht Hinze nu nog stilletjes. Wie? Het begin van een eigenzinnige carrière die hem over de hele wereld zou brengen. Voor opnames met een enorm breed scala aan musici die zo’n beetje alle kleuren in de muziek vertegenwoordigen. Van Randy en Michael Brecker, de Duitse jazzpianist Joachim Kühn, percussionisten Arto Tuncboyaci, Trilok Gurtu, Louis van Dijk, saxofonisten Charlie Mariano – destijds zijn leraar in Berklee – Tony Lakatos en vooral zijn Oosterse leermeesters. De jazzmensen begrepen ’t niet meer. Wie was Hinze? Platenwinkeliers krabden zich op het hoofd in welke bak ze de Hinze-cd’s moesten neerzetten. Jazz, fusion, wereldmuziek, New Age? Was Hinze niet te commercieel bezig? Intussen werd vergeten dat de fluitist op zijn eigen manier – én ongesubsidieerd, hij benadrukt het – een trendsetter was en de kracht van musici herkende vóór die – of het nu bij Joe Zawinul was of als solist – elders naam maakten. “Als ik op een gegeven moment iets doe en dat wordt een trend, dan word ik voor commercieel uitgemaakt”, zegt hij nu schouderophalend. “Ik was de eerste die met World Music bezig was, dat begrip bestond nog niet eens. Kijk maar naar m’n platen en cd’s. Ik maakte in 1974 al platen met Japanse musici, met reggae-artiesten als Peter Tosh. Nu heet ’t wereldmuziek, toen was ’t voor mij spelen met alles en iedereen die goed is. Improviseren. Avontuur”. Fietstocht Avontuur, centraal woord in Hinze’s ‘From Tibet to Tanger’. “Als ik vroeger ruzie met mijn moeder had, was het omdat ik altijd wilde reizen. Ze vond me te jong, ik moest tot mijn zestiende wachten tot ik alleen mocht liften. Ik wilde toen al een fietstocht naar India maken. Als muzikant kon ik gelukkig veel reizen. Tot 1992, toen dacht ik: ik heb ’t allemaal gehad, ik wil nu een heel jaar lang reizen en eigenlijk ook maar geen muziek. Dat vertel ik ook in m’n programma. Hoe ik na een maand terugkwam om m’n


Vrijdag 29 oktober 2010

interview

<9

dat ik geen barok meer zou spelen. Omdat ik met heel andere dingen bezig was. Dat heb ik één keer doorbroken omdat het met haar zo leuk was. Je hoort het allemaal langskomen in mijn solo show”, zegt Hinze. “Ja, toch een beetje een autobiografie. Als je een half miljoen zou hebben, zou je het met al die solisten op de grote Bühne kunnen doen. Maar zo is het ook mooi en het publiek is er zelfs door aangedaan. Het geeft muzikaal en visueel een antwoord op veel vragen die er altijd zijn. Hoe doe je dit, hoe dat en hoe komen die producties tot stand? Ik heb eigenlijk niet zozeer keuzes gemaakt in mijn leven. Dingen gebeuren gewoon. Ik heb één keuze gemaakt en dat is wat ik zelf wil met muziek. Ik heb nooit verschillen gemaakt, iedereen laat ik vrij in wat-ie wil. In de jaren tachtig wilde ik minder drums, meer percussie. Zo ben ik bij Trilok Gurtu en die Afrikaanse ritmes terecht gekomen. Voor mij een logische gang van zaken. Jazz, geen jazz? In elk geval niet de gangbare jazz. Als ik niet die jazzopleiding had gehad, als pianist en later fluitist, dan had ik nooit met monniken kunnen spelen. Als je Miles Davis op Sketches of Spain hoort, speelt-ie toch ook beeldschoon contouren? Waar heb je het over? Het gaat om muziek, het gaat om wat je voelt. Noem ’t jazz, noem ’t blues, niet belangrijk. Dat is denk ik mijn houding. Het gaat om de intentie, om de klank. Een muzikant kwam na afloop van een concert in Amsterdam naar me toe en zei: ‘Wat jij doet? Je zit op je fluit een verhaal te vertellen’. Zo voel ik ’t ook. Ik speel geen ‘licks’. Ik speel hoe ik voel”. Theater De Regentes:’From Tibet to Tanger’. Op 5 november (20.30 uur). www.deregentes.nl ; www.chrishinze.nl

>Foto: Wouter de Wit

fluit toch maar op te halen, een bandrecorder te kopen en gewoon met een rugzak verder te gaan. Ik ben begonnen met de Transsiberië express, Moskou-Beijing, doorgereisd naar Japan, India, Thailand, Burma, Laos, Cambodja, Indonesië, de Filippijnen. Het begin van al die grote producties die ik daarna gemaakt heb”. Het bijzondere van Chris Hinze’s muzikantendom is dat hij – met rugzak, fluit, bandrecorder en camera – overal binnenkomt, waar ter wereld hij ook is. Hoe maakt hij die contacten? “Ik ben gek op stemmen”, begint hij

zijn uitleg. “Of het nou monniken of nonnen zijn, of Afrikanen. Als je met monniken omgaat vinden ze je hier opeens een zwever, sandalen en zo. In Afrika hebben ze die prachtige stemmen zo’n beetje uitgevonden. Ik ben op een gegeven ogenblik met mijn dochter gaan reizen en die zei: ‘Papa, zo’n reis maakt nooit iemand meer mee. Jij komt overal binnen met die apparatuur’. Als je gewoon een reis maakt, kijk je naar de Borobudur en that’s it. Ik maak de raarste dingen mee, sluit vriendschappen. Het begon met m’n eerste reis naar India, waar

ik te gast was in een ashram en waar ze mantra’s zongen. Ik kwam in Tibet terecht en dacht: ik wil iets voor die mensen doen. Ik wist bij god niet wat een onheil daar was aangericht. Dat er zo’n drie tot vierduizend kloosters met de grond gelijk waren gemaakt door de Chinezen tijdens de culturele revolutie. Weet je wat, dacht ik, ik neem gewoon wat gezangen op, dan speel ik daarop en dan kijk ik of ik ’t kan uitbrengen. Heel simpel. Het is uiteindelijk een joekel van een productie geworden (‘Tibet Impressions 1 en 2’), ik heb er

ontzettend veel van verkocht en ik heb heel wat geld terug kunnen sturen naar Tibet”. Sopraan Zijn voorlaatste theaterproductie maakte Hinze met de sopraan Claron McFadden die op een aantal van zijn cd’s te horen is. “Ze is geweldig. Ik zag haar al in 1988, in ‘Porgy and Bess’ in Berlijn. Inmiddels heeft ze alle grote prijzen gewonnen”. ‘The Art of Baroque, Jazz, Dance and Improvisation’ was de titel. De allerlaatste barok van Hinze. “In 1980 had ik al gezegd

‘Als ik vroeger ruzie met mijn moeder had, was het omdat ik altijd wilde reizen. Ze vond me te jong, ik moest tot mijn zestiende wachten tot ik alleen mocht liften’


10>

Vrijdag 29 oktober 2010

actueel

Scheveningse strand wordt verder verbreed De verbreding en verhoging van het strand voor de boulevard van Scheveningen wordt, na in het voorjaar en de zomer te hebben stilgelegen, de komende weken voortgezet: op het strand tussen Sealife en even voorbij de Pier wordt 1,1 miljoen kubieke meter zand opgespoten. Voorts wordt nog tot eind november gewerkt aan de diepwand die het eerste deel van de dijk verbindt met het achterland, waarna kan worden begonnen met de herinrichting van de boulevard.

Door Hans Schmit

Tijdens de eerste fase van de zandsuppletie voor de Scheveningse kust is in januari en februari gedurende zes weken 1,5 miljoen kubieke meter zand op het strand opgespoten. Daarna is in maart begonnen met de sloop van de eerste 500 meter van de boulevard, waarbij achter een kazemat een onbekende, kleine Duitse bunker is blootgelegd. Na de sloop is in vijf maanden tijd een nieuwe dijk van basalton zuilen, geotextiel en gruis tegen de bestaande wand aan de stadszijde aangelegd. De dijk is inmiddels weer onder het zand verdwenen. “Vrijwel alles is tot nu toe zonder vertraging verlopen”, zegt ing. Ed Vols, leider van het projectteam Boulevard Scheveningen: “Alleen de aanleg van de diepwand bij de Scheveningseslag is later begonnen dan gepland. De diepwand is 21 meter diep, 1,20 meter breed en 82 meter lang, als de sleuf is gegraven, wordt – in stukken van drie tot zeven meter lang – de wapening aangebracht en wordt de sleuf gevuld met beton. De diepwand moet voorkomen dat bij zware storm het water achter de dijk kan komen. Om de opgelopen vertraging in te halen, hebben we alvast 90 meter extra dijk aangelegd bij de Schuitenweg”. De tweede en laatste fase van de zandsuppletie zou aanvankelijk begin volgend jaar plaatsvinden, maar is vervroegd naar eind oktober. Oorzaak is de wateroverlast die op enkele plaatsen achter de duinen is ontstaan na zandsuppleties. Zo is in Ter Heijde een deel van het water in het opgespoten zand aan de landzijde in de grond gezakt en in kelders en kruipruimten terechtgekomen. Eerder dit jaar deden zich, zij het op kleinere schaal, vergelijkbare problemen in Kijkduin voor. Overlast Ed Vols: “Ook in Scheveningen is overlast geweest, hoewel die erg meeviel.

Rond de kerk aan de Keizerstraat, die in een vroegere duinpan staat, is sprake geweest van vochtige kelders. Na onderzoek van DHV hebben we besloten in oktober met de suppletie te beginnen. We hebben de zomer net achter de rug en de grondwaterstand is nog relatief laag. In de winter gaat die stijgen en heeft in februari/maart de hoogste stand bereikt. Tijdens de suppletie verricht Rijkswaterstaat dagelijks metingen en als zich problemen voordoen, wordt de snelheid van de suppletie en de hoeveelheid zand per uur, waardoor de opstuwing wordt veroorzaakt, aangepast”. Het zand voor de tweede fase wordt op dezelfde plek in de Noordzee gewonnen als in de eerste fase: voorbij de dieptelijn van twintig meter, zo’n vijftien kilometer uit de kust. Alleen wordt het zand dit keer niet via de haven naar de pijpleidingen op het strand gebracht. De schepen die het zand van de zeebodem opzuigen, sluiten aan op een drijvende leiding die tussen Sealife en het Kurhaus twee kilometer in zee ligt. Na de zandsuppletie is het strand van Scheveningen 40 tot 70 meter breder waardoor de golven eerder gebroken worden en de kust bij extreem weer minder klappen hoeft op te vangen.

Wanneer de diepwand is voltooid, kan worden begonnen met de herinrichting van de boulevard. > Foto's: Juriaan Brobbel

Stroming De afgelopen zomer heeft de TU Delft onderzoek gedaan naar de effecten van de zandsuppletie. Ed Vols: “Gekeken is onder meer naar de golfcondities en de stroming. Bij het noordelijk havenhoofd is een unieke surflocatie en getracht is het zand zo neer te leggen dat de gunstige condities behouden blijven. Die condities blijken wel iets minder geworden, maar het is nog steeds een zeer aantrekkelijke locatie voor surfers. Daarnaast heeft de TU in nauw overleg met de reddingsbrigades in Den Haag en Ter Heijde de zwemveiligheid onder de loep genomen. De omstandigheden zijn veranderd, onder meer omdat de golfbrekers, de Delflandse Hoofden, onder het zand zijn verdwenen. Het rapport daarover verschijnt volgende maand”. Wanneer de diepwand is voltooid, kan worden begonnen met de herinrichting van de boulevard. Momenteel wordt gewerkt aan de nieuwe strandmuur die wordt bekleed met de basaltblokken van de oude strandmuur. Daarna wordt aan de stadszijde begonnen met de aanleg van de terre arméewanden. Dit zijn verticale, grondkerende constructies, die veel worden toegepast bij viaducten en die bestaan uit betonelementen die worden ver-

ankerd met strips die de horizontale krachten opnemen. Ook kan worden begonnen met de fundering voor de

bestrating en de aanleg van de plateau’s waarop de sprookjesbeelden terugkeren. Vervolgens wordt vanaf fe-

bruari/maart volgend jaar het tweede deel van de dijk, tot en met de keerlus van lijn 11, aangelegd.

Kustversterking

Met de golfbrekers verdwijnt ook bijzonder stukje natuur

Begin november wordt begonnen met de afronding van de kustversterking tussen Ter Heijde en het zuidelijk havenhoofd in Scheveningen. Tussen Ter Heijde en Kijkduin, ter hoogte van het Kijkduinpark en Ockenburg, worden het duin en het strand verbreed. Het strand is dan bij laag water ongeveer 200 meter breed. Tussen Kijkduin en het zuidelijk havenhoofd, voor het Westduinpark, wordt alleen het strand verbreed. De breedte van het strand loopt daar langzaam af van 200 meter bij Kijkduin tot 125 meter bij het zuidelijk havenhoofd. De werkzaamheden zijn naar verwachting in april 2011 afgerond.

Met de versterking van de Delflandse kust tussen Hoek van Holland en Scheveningen komt een eind aan een historische kustverdediging. De Delflandse Hoofden, basalten strekdammen haaks op de kust, verdwijnen onder het zand. De aanleg van golfbrekers is een eeuwenoude methode om golven te breken en daarmee zandafslag en kusterosie tegen te gaan. In 1791 werden ter hoogte van Ter Heijde de eerste stenen golfbrekers aangelegd; tot aan de huidige zandsuppleties lagen voor de Delflandse kust 69 van deze ‘hoofden’.

Rond half december zal het startsein worden gegeven voor de aanleg van de Zandmotor aan het strand voor het natuurgebied Solleveld tussen Ter Heijde en Kijkduin. Op 10 november wordt in Hotel Atlantic in Kijkduin (vanaf 19.00 uur) een informatieavond gehouden over de planning van de werkzaamheden voor de Zandmotor. Ook is er een informatiemarkt met extra uitleg over de inrichting en de zwemveiligheid. Hierover bestaan zorgen, onder meer vanwege de mogelijke muivorming.

Met de strekdammen verdwijnt echter niet alleen een historische vorm van kustverdediging, maar ook een bijzonder stukje natuur met een rotsbiotoop, schrijft Aletta de Ruiter in het jongste nummer van Haagwinde, het blad van de Haagse natuurbeschermingsorganisatie AVN.

Op de stenen van de dammen zaten wieren, mossels, zeepokken en anemomen en tussen de stenen vormden zich zeewateraquaria waarin je scharrelende krabben, garnalen en havenpissebedden maar ook jonge platvis en kleine kustvisjes kon aantreffen. Gevangen in de poeltjes waren ze een makkelijke prooi voor zeevogels die hier twee keer daags bij laagwater neerstreken en een tafeltje dekje vonden, aldus De Ruiter. Met het verdwijnen van de strekdammen verdwijnt ook het leven op de basaltblokken. Krabben, garnalen en vissen blijven nog wel in ondiepe poelen voor de kust aanwezig. Vogels die op de strekdammen hun voedsel zochten, zullen meer moeite moeten doen om aan de kost te komen. Overigens betekent dit niet dat de rotsbiotoop uit Nederland verdwijnt: stenen havenhoofden en bedijkingen elders in het land zorgen voor voldoende habitat.


Vrijdag 29 oktober 2010

opinie

<11

Een puinhoop op Scheveningen Sinds april/mei 2010 liggen er grote hopen sloop- en bouwafval op het voormalig Norfolk-terrein. Dit is materiaal afkomstig van de sloop van de Scheveningse boulevard. Tot midden 2013 wordt gewerkt aan vernieuwing van de Boulevard en verbreding van het strand, van het Noorder Havenhoofd tot Sealife. Een ambitieus en omvangrijk project waarvoor veel overhoop wordt gehaald en dat een grote uitwerking heeft op de omgeving en de omwonenden. Door Arno Schoondorp en Cees de Jager

Van de sloop- en bouwlocatie (de Boulevard Scheveningen) is na aanvang van de werkzaamheden januari 2010 een grote hoeveelheid puin getransporteerd naar het Norfolkterrein. Dit terrein, gelegen dichtbij het Zuider Havenhoofd en tegen Duindorp en het Natura2000 Westduinpark aan, is vanuit de stad moeilijk bereikbaar vanwege de bouwwerkzaamheden in Duindorp. Je moet de situatie ter plekke kennen om de naastgelegen opgang naar het strand en parkeerplaats te vinden. De website van de gemeente meldt over het Norfolk terrein alleen dat het een evenemententerrein is: ‘Norfolk is het nieuwste evenemententerrein van Den Haag! Dit grote voormalige Norfolk Line-terrein is geschikt voor commerciële, culturele en sportieve evenementen en biedt plaats aan ruim 25.000 bezoekers! Daarnaast huisvest het terrein ook Loods 3. Deze industriële hal biedt plaats aan 450 personen voor bedrijfsevenementen, productpresentaties, lunches, diners en zakelijke bijeenkomsten’. Maar geen woord over het meest opvallende gebruik, namelijk dat het Norfolkterrein sinds dit voorjaar dienst doet voor de opslag en overslag van het puin, sloop- en bouwafval, afkomstig van de Boulevard. In de periode april/mei 2010 heeft vervolgens een zogenaamde mobiele puinbreker dit sloop- en puinmateriaal verwerkt tot puingranulaat en ligt er sindsdien, kennelijk voor langdurige opslag, op het Norfolkterrein een enorme berg puingranulaat, onafgedekt en blootgesteld aan weer en wind. Zo’n mobiele puinbreker verwerkt per uur zo’n 250 tot 300 ton (ca. 2500 ton per dag!) en is op het Norfolkterrein – buiten de sloopen bouwlocatie – meer dan 2 weken werkzaam geweest. Vliegas De omwonenden hebben eind mei geklaagd over stof op de ramen, in de tuin en in de lucht. Het Platform Rust aan de Kust

Gevaarlijke puinhoop op voormalig Norfolkterrein.> Foto's: Platform Rust aan de Kust

heeft deze signalen van de omwonenden opgevangen en hierover bij de gemeente aan de bel getrokken. Niet alleen dat er fijnstofdeeltjes door de wind de omliggende wijken worden ingeblazen, maar ook is de vrees uitgesproken dat er het gevaarlijke vliegas aanwezig is. Van gemeentezijde is hierop niet inhoudelijk gereageerd. Op basis van deze verontrustende berichten van bewoners over stof op de ramen, in de tuin en stof in de lucht heeft het gemeenteraadslid Heleen Weening (GroenLinks) op 29 juni 2010 schriftelijke vragen gesteld. Aanleiding was de verontrusting van omwonenden over vooral het gezondheidsrisico. Deze schriftelijke vragen zijn pas op 7 september 2010 door het gemeentebestuur beantwoord. Ondertussen heeft het Platform Rust aan de Kust niet stilgezeten en juridisch advies gekregen over de voorschriften en regels met betrekking tot ‘mobiel puinbreken’. Op basis van dit ‘Memo Opslag van puingranulaat op het voormalig Norfolkterrein’ heeft het Platform de aanwezigheid van deze puinhoop in strijd met de geldende voorschriften opnieuw aangekaart bij het gemeentebestuur, alle gemeenteraadsfracties en gemeenteraadsleden. Ook heeft het aangifte gedaan bij de Milieudienst van de provincie ZuidHolland en het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, met overlegging van genoemd Memo. Bij googelen op de begrippen ‘mobiele puinbreker’ en ‘puingranulaat’ gaat een wereld voor je open. Je kunt zelf controleren dat bij het puinbreken en opslag van bouw- en sloopafval en puingranulaat op het Norfolkterrein geen rekening is en wordt gehouden met de geldende voorschriften en regels. Bij slopen en puinbreken is sprake van aanwezigheid van fijn stof en mogelijk asbest en vliegas (?) met het risico van negatieve gevolgen voor de luchtkwaliteit en verontreiniging van de

uw mening

CarTeun

Buschauffeur het wisten, draaide hij op de Sportlaan niet links af naar Kijkduin maar rechtsaf richting De Savornin Lohmanlaan. Dat hele eind terug gereden, vervolgens opnieuw de Balsemienlaan in en keurig gestopt bij onze halte. Wij hebben zoiets nog nooit meegemaakt. Deze chauffeur, die al 27 jaar bij de HTM werkt, verdient een groot compliment. Roelof Jan en Audrey Mulder uit Kerk Avezaath in de Betuwe

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Teun Berserik

Wij zijn een weekje in mijn geboortestad Den Haag om op het huis van een vriendin te passen. Wij ‘doen’ Den Haag voornamelijk per openbaar vervoer. Bushalte Arabislaan, Lijn 24, ideaal! Brengt je binnen de kortste keren in het centrum. Ook goede aansluitingen naar bijvoorbeeld Scheveningen. Afgelopen maandag kwamen we om ongeveer zes uur terug van Sea Life in Scheveningen. Overgestapt op onze bus 24, op de stopknop gedrukt voor onze halte Arabislaan maar de bus denderde met een noodgang onze halte voorbij. Wij niet blij, want een halte verder betekende een heel eind terug lopen. Bleek de stop knop niet te hebben gewerkt. Toen deed de chauffeur iets ongelofelijks. “Moeten jullie nou dat hele eind terug lopen?”, vroeg hij. “Zal ik dan maar even terug rijden, wat vinden jullie daar van?” En voor we

bodem en dus ook voor de gezondheid van werknemers en omwonenden. Het Besluit mobiel breken bouw- en sloopafval (Staatsblad 2004, nr. 25), in werking getreden op 1 maart 2004, heeft als uitgangspunt dat de hinder en milieubelasting door mobiel puinbreken van korte duur is en geen structurele milieubelasting op de bouw- en slooplocatie oplevert. In het besluit wordt uitdrukkelijk uitgegaan van tijdelijke opslag van puin en puingranulaat. De Vereniging van Aannemers in de Sloop (VERAS) geeft op haar website zelfs aan: ‘Binnen 5 werkdagen na beëindiging van mobiel breken moeten “alle sporen van het mobiel puinbreken en de bijbehorende opslagfaciliteiten” zijn verwijderd. De algemene opvatting is dat dit voorschrift ook geldt voor het verwijderen van het puingranulaat’. In plaats van de voordien geldende vergunningsplicht voor mobiel puinbreken is sinds 1 maart 2004 een kennisgevingsstelsel van toepassing. In de artikelsgewijze toelichting wordt opgemerkt dat tegen de openbare kennisgeving door burgemeester en wethouders geen bezwaar of beroep kan worden ingesteld. Bij de gemeente is voorts het toezicht op en handhaving van de regels voor mobiel puinbreken ondergebracht, invloed hierop van andere belanghebbenden is (vrijwel) afwezig. In het besluit is bepaald: ‘Bij opslag, overslag, transport, breken of sorteren van bouw- en sloopafval of puingranulaat worden maatregelen of voorzieningen getroffen, die gelden voor klasse S4 en S5 voor de stuifgevoeligheid van stof, zoals opgenomen in de Nederlandse emissierichtlijn (september 2000).’ De voorzieningen en maatregelen ter voorkoming van stofverspreiding zijn in het Besluit ook nader gespecificeerd: Alle handelingen, zoals transport, bewerking,

laden of lossen, met het puin en granulaat worden op zodanige wijze uitgevoerd dat stofverspreiding naar de omgeving wordt voorkomen…Er wordt gedacht aan maatregelen, zoals afdekking, aanleg van windreductie-schermen, nat- en schoonhouden van het terrein. In ieder geval is een sproei-installatie bij de werkzaamheden van de mobiele puinbreker vereist. En voorts: dat voorzover de voorschriften van dit besluit niet of in voldoende mate voorzien in een toereikende bescherming van het milieu tegen de nadelige gevolgen die een mobiele puinbreker kan veroorzaken, worden die gevolgen voorkòmen of, voorzover voorkòmen niet mogelijk is, zoveel mogelijk beperkt. Voorschriften De opslag van het puingranulaat op het Norfolkterrein is dus om tal van redenen niet in overeen-stemming met de voorschriften, niet alleen omdat verwerking en opslag van het sloop- en bouwafval afkomstig buiten de locatie van sloopwerkzaamheden is gebeurd en omdat het puin en puingranulaat niet overeenkomstig de voorschriften van het Besluit mobiel breken bouw- en sloopafval is verwerkt en opgeslagen, maar vooral omdat het puingranulaat langdurig op zodanige wijze wordt opgeslagen dat het een onaanvaardbaar gezondheidsrisico blijft betekenen voor omwonenden en oorzaak is van structurele milieubelasting. De ‘beantwoording schriftelijke vragen van het raadslid H.M. Weening’ (GroenLinks) van 7 september 2010 is volstrekt beneden de maat. Er wordt van de zijde van de gemeente op geen enkele wijze inhoudelijk ingegaan op de vragen van 29 juni 2010 (!), welke voortkomen uit meldingen en ongerustheid van de omwonenden over de gezondheidsrisico’s verbonden aan de opslag van puingranulaat. Bij de beantwoording ontbreekt zelfs een verwijzing naar deze grote berg

puingranulaat. Al sinds begin juni is de gemeente op de hoogte van de klachten van omwonenden over deze grote hoop puingranulaat en het fijnstof-risico. Wat dus het antwoord van burgemeester en wethouders op de vragen van mevrouw Weening des te onbegrijpelijker en beschamender maakt. Ook bedroevend is dat de reactie van de gemeente tot nu beperkt is gebleven tot de toezegging dat er serieus naar de brief (van Platform Rust aan de Kust) zal worden gekeken. Verdere reacties ontbreken. Wel hebben de gemeenteraadsleden Heleen Weening en Sandra Abbenhuis (PPS) 19 oktober aanvullende vragen gesteld. Voorts zijn signalen ontvangen dat het College van burgemeester en wethouders deze kwestie voor beantwoording (door wethouder Baldewsingh?) zal doorschuiven naar de raadscommissie Leefomgeving (Milieu), welke commissie geen oplossingen kan bieden met betrekking tot de aangegeven gezondheidsrisico’s, omdat vanuit Milieu geen bevoegdheid en competentie aanwezig is op dit terrein. De incompetentie van de Haagse milieudienst ten aanzien van controle en handhaving van de regels met betrekking tot het puinbreken is volstrekt duidelijk. Waarom deze kwestie ter oplossing niet ondergebracht bij wethouder Marnix Norder, bevoegd en competent vanuit zijn verantwoordelijkheden en bevoegdheden in het kader van bouwen, bouwprojecten en wonen. Bovendien is hij de wethouder stadsdeel Scheveningen en kan hij niet alleen aangeven dat hij wethouder van stadsdeel Scheveningen wilde worden, maar met name bewijzen dat hij dat ook wil zijn, voor het welzijn van Scheveningen en de Scheveningers. Mr. A.R. Schoondorp en Cees de Jager vertegenwoordigen de belangengroep Platform Rust aan de Kust


De Wateringse Vier Wateringse Veld - Den Haag

rt enko binn koop ! r in ve

Natuurlijk, het beste voor iedereen

BioToppers American cookies mocca-walnoot Bakkerij Bulthuis per pak van 3,99 nu voor:

3.19

Aardappelen kruimig Proef 2 kilo nu voor:

2.45

Runderrookworst Proef Aan het begin van de Kwaklaan worden vier unieke woningen gerealiseerd. Deze woningen vallen niet onder een standaard woningtype; hoekwoning, twee-onder-een-kap of halfvrijstaand, deze vier woningen zijn het allemaal! De Wateringse Vier bieden een riante tuin aan de woonkamer, een royale keuken, 3 slaapkamers, badkamer, toilet en een ruime zolder.

200 gram van 3.51 nu voor:

2.99

Aanbiedingen zijn geldig van 1 november t/m 7 november 2010 Zetfouten, prijswijzigingen en uitverkochte artikelen voorbehouden

Kijk op de website of bel 015 - 276 04 00 voor meer informatie.

• Prijzen van  335.000,- tot  360.000,- VON

EkoPlaza Den Haag Grote Marktstraat 115 2511 BJ Den Haag (in de Spuimarkt, recht tegenover V&D)

• Woonoppervlakte 140 m2

EkoPlaza Den Haag Theresiastraat 292 2593 AX Den Haag t: 070 - 3855500

Natuurwinkel Den Haag Torenstraat 140 2513 BW Den Haag t: 070 - 346 5704

Natuurwinkel Den Haag Weimarstraat 153 2562 GV Den Haag t: 070 - 3625282

Ma t/m vr: Zaterdag:

Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 Zaterdag: 09.00 - 18.00

Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 Zaterdag: 09.00 - 18.00

t: 070 - 3281378

• Uitbreidbaar tot wel 185m

2

• Kavels van 220 m tot 275 m 2

www.dewateringse4.nl

2

Ma t/m za: 08.00 - 19.00 Donderdag: 08.00 - 21.00 Zondag: 10.00 - 18.00

www.ekoplaza.nl

08.30 - 19.00 08.30 - 17.00

www.natuurwinkel.nl


Vrijdag 29 oktober 2010

varia

<13

stadsgroen

Oudewijven

Herfst in Den Haag: vallende bladeren, een hagelbui, wat wind en een strak blauwe lucht. In tegenstelling tot de rest van het land is het in Den Haag niet echt warm meer te noemen. Een beetje zon in oktober of november noemen we in Den Haag gewoon lekkeâh weiâhr. In de rest van Nederland wordt een stralende najaarszon een oudewijvenzomer genoemd. De gemiddelde middagtemperatuur is, anders dan de gebruikelijke 10 graden, maar liefst een graad of 18.

Een beetje zon in oktober of november noemen we in Den Haag gewoon lekkeâh weiâhr

Hagenaar bij fotowedstrijd National Geographic in top Uit de 21.000 inzendingen genomineerd worden voor de National Geographic Fotowedstrijd. Dat is iets wat slechts voor weinigen is weggelegd. Hagenaar Jonne Seidel is het gelukt. Hij is in de categorie ‘dier’ op de vijfde plaats geëindigd. Zijn knalgroene spitssnuitslang had voor de jury genoeg onderscheidend vermogen om zo hoog te eindigen. “Het is nog lastig te realiseren dat ik zo ver ben gekomen”, laat Seidel weten. Het is de eerste keer dat de jonge fotograaf mee-

doet. “Het is altijd een droom van me geweest om bij National Geographic te werken. Dit jaar vond ik mijn foto’s voor het eerst kwalitatief goed genoeg om voor de wedstrijd in te sturen”. Seidel is vierdejaars student aan de Kunstacademie van Beeldende Kunsten. Dit jaar liep hij stage in Zuid India. Ik heb vooral gewerkt in een weeshuis, maar heb ook de tijd genomen om rond te gaan reizen. Zo heb ik deze foto in Goa geschoten”. De spitssnuitslang is een giftige soort, al valt de schade wel mee.

Deze opleving in temperatuur komt in meer landen voor en heeft overal een eigen naam. Het Nederlandse oudewijvenzomer is afkomstig van het Duitse Altweibersommer, in Vlaanderen wordt een late warme periode de Sint-Michiels genoemd. De Belgen kennen ook de kranenzomer in begin oktober, de SintGummarus rond 11 oktober en de SintMaartens rond 11 november. De Zweden noemen mooi herfstweer een Brittazomer, in Tsjechië de Sint Wenzels, Engeland heeft het dan over

St. Luke’s little summer. Frankrijk spreekt over haar l’été de St. Dénis en in Italië heet de warmte van eind oktober de zomer van Theresia. Duitsland kent ook nog de novemberwarme Allerheiligensommer, die in Noord-Amerika bekend staat als Indian Summer. Rusland heeft zijn babje ljeto, dat vrouwenzomer betekent. Meteorologen kunnen dit prettige najaarsweer eenvoudig verklaren. In deze tijd van het jaar vormt zich vaak een hogedrukgebied boven MiddenEuropa. Boven West-Europa waait de wind dan uit zuidelijke richting, zodat warme lucht uit de mediterranee wordt aangevoerd. Boven de Atlantische Oceaan ontstaan actieve depressies waarin de luchtdruk heel laag is, zodat richting Midden-Europa nog meer zuidelijke warme lucht wordt aangevoerd. Onder deze omstandigheden kan de temperatuur in Nederland in november nog oplopen tot zo’n 18, 19 graden. Het record werd behaald op 4 november 1994 toen in Maastricht maar liefst 21,1 graden werd gemeten. Nu wordt het komende zaterdag in Den Haag een graad of 12, in de dagen erna halen we nipt een graad of tien. U heeft dus helemaal niets aan bovenstaande nazomerse opsomming. Het wordt geen lekkeâh weiâhr. Maar zeg nou zelf ... wel leuk om te weten. Toch? Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

“Je kunt het effect van het gif vergelijken met een steek van een bij. Erg vervelend, maar pas gevaarlijk als je er allergisch voor bent”. In totaal heeft Seidel zes foto’s ingestuurd. “In de categorie dier vond ik dit de mooiste. Ik heb al van jongs af aan een tik: ik ben gek op reptielen. Ik heb dus met alle plezier op het asfalt gelegen om deze foto te maken”. De Belg Johnny Verheyden heeft de eerste plaats in de wacht gesleept. De prijs is een safarireis door twee wildparken in India.

medisch

Vakantiegevoel

Twee dagen werken heb ik er weer op zitten na de herfstvakantie. De eerste tien minuten zijn altijd weer om er een beetje in te komen maar daarna voelt alles weer als vanouds. Weg is het vakantiegevoel. De eerste dag wordt gevuld met mensen die gewacht hebben tot we weer terug zijn. Allerlei kwalen passeren de revue. Leuke maar ook hele nare. Eén van de eerste patiënten was een vrouw die op oudere leeftijd gewild maar toch onverwacht zwanger was gewor-

Voor een man, die niet weet waar hij het zoeken moet, omdat zijn dochter een andere kant op gaat dan volgens hem goed is, probeer ik een luisterend oor te zijn.

den. Ze durfde er al niet meer op te rekenen. Nu maar hopen dat het allemaal goed is en gaat. Daarna een vrouw die helaas waarschijnlijk een kwaadaardig proces in één van haar borsten heeft. Deze vrouw durft de straat niet op en had dus (te) lang gewacht met naar de dokter gaan. Het zal een zware tijd voor haar worden, want behalve dat ze zal moeten accepteren dat ze iets kwaadaardigs heeft, zal ze zich paniekerig en angstig voelen om de deur uit te gaan voor ieder ziekenhuisbezoek.

Vandaag was het een regeldag. Gelukkig liep ik niet net als Youp van ’t Hek tegen allerlei servicedesk-medewerkers aan, die van niets weten. Sterker nog. Ik werd erg vriendelijk geholpen; ze wilden zelfs dingen voor me regelen. Zo wilde ik persoonlijke verzorging aanvragen voor een mevrouw die haar arm heeft gebroken in het buitenland. Ze is nu weer thuis, maar kan niet voor zichzelf zorgen. Meestal word je dan met zo’n vraag van het kastje naar de muur gestuurd. Niets zo veranderlijk als de organisatie van de thuiszorg. We hebben zorgkantoren, zorgwinkels, zorgaanbieders en morgen heet het allemaal weer anders. Ik kan het niet bijhouden en ik wil het eerlijk gezegd ook niet meer.

Jammer was wel dat voor een andere mevrouw, die al oud en vergeetachtig is en weinig tot geen mantelzorg heeft, ik graag een extra controle vanavond had gewild in verband met koorts maar helaas was dat niet mogelijk. Ze had maar een indicatie tot 18.00 uur en ja dat kan niet zo maar uitgebreid. Ook niet in geval van nood. Zo was mijn dag weer gevuld. Aan het eind van de dag lag er nog een deel van de vakantiepost die nog gelezen en verwerkt moest worden. Een van

de brieven was over een Marokkaanse man die al 39 jaar in Nederland woont. Hij voelde zich jaren heerlijk in Nederland, maar de laatste tijd botst hij tegen veel discriminatie aan. Ik kan er niet tegen. De politiek van Nederland maakt het er niet leuker op. Voor mij is het geen probleem. Iedereen is welkom, als ze zich maar een beetje houden aan de regels van onze praktijk.

Ik kan het niet bijhouden en ik wil het eerlijk gezegd ook niet meer Emilie Bolsius Huisarts


Hart voor de stad? VvE’s pende

3 Sla en EEL moet worden ACTU er  15 OMIE wakk ECON 18 UR CULTU 22  RT SPO 25 ICE SERV

3

erp ontw in raag: Prijsv Julianaple nieuw tionCS bijsta

}<(l(tp$=adbcae<

Den Haag Centraal zit er middenin

Vrijdag ober 2010

22okt

tra Een ex in je kamer uin rt achte

ng 4 jaarga 180 er numm€1,75

10 / 11

9

unst r de k o o v l draa Kathe

Ing Ezo

nd En

mE dEd

ElIn

g

and el niem t vrijw onde hebgeloof men, ijk finaler gaat ko erpen die de telings Ried ein er eu tgetw pl N ui ui on Sp binatie sies verder de drie n het e de com en over n vi rum aa geliefd ltuurfo ende maand t Londen en s hebben hu Riedijk de ierCu (h n m ui er gs ke uw lin bespro igt zich de ko Zaha Hadid De deelnem Neute -achtige gebo opt in de t veel o. is dat ry bu dam, Dat he Chicag Opvallend n kathedraal kt dat overlo gina 5 t r de ju uit Amster ui aa pa M es aa rder in hu sociat e Spuiplein. meer. RAU park m Zie ve olhaas w haald: aard As n een ben be am), Kirkeg ar het nieu van Rem Ko n het plei rd U va ater k na (Rotte ansthe en en dat RA ken oo en ke nds D werkt het Nederla en opgenom n bb zaal va gebeeld) he af Kerk. boven de Nieuwe n tuin va

kunnen! wij het

Omdat raat 308

Televisiest

Den Haag 2525 LV

r van

Deale

stisch

Akoe

e plafon

ds

Elke week op de deurmat? □ Ja, ik ontvang graag Den Haag Centraal www.denhaagcentraal.net

Abonnementkeuze

□ 13 weken

□ 26 weken

□ 52 weken

of bel tussen 09.00 en 17.00 uur , 0172 – 476 085

Naam Adres Postcode Telefoon E-mail □ Ik machtig Den Haag Centraal tot eenmalige afschrijving van het abonnementsgeld van onderstaande bankrekening

Ingangsdatum

Handtekening

Meer informatie: denhaagcentraal.net of bel 0172 – 476085 (maandag t/m vrijdag 9.00 tot 17.00 uur) Stuur de volledige ingevulde bon in een ongefrankeerde envelop naar Den Haag Centraal Abonneeservice, Antwoordnummer 10016, 2400 VB Alphen aan den Rijn Den Haag Centraal gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens. BON1

13 weken voor € 21,95 26 weken voor € 39,95 52 weken voor € 69,95 Dé krant van Den Haag


Vrijdag 29 oktober 2010

Economie

<15

enb Val k

an

kla

Regentesseplein

de

e Be

a zk

e Su

osla a

n

Weimarstraat blijft werken aan schone en veilige omgeving

Weimarstraat Wie aan Den Haag en winkelen denkt, noemt al gauw de Denneweg, de Frederik Hendriklaan en het Noordeinde. Toch kent de Hofstad veel meer winkelstraten waar je voor meer dan alleen de dagelijkse boodschappen terecht kunt. Den Haag Centraal brengt daarom minder bekende Haagse winkelstraten in kaart. Hoe gaat het met deze straten? Spelen er veel problemen of gaan de zaken juist goed? Welke ondernemers zitten er en hoe zien ze de toekomst van hun winkelgebied? Vandaag nummer twee in een serie van zes: de Weimarstraat. Door Alexandra Sweers

De Weimarstraat was vroeger dé winkelstraat van Den Haag. In de jaren ’60 reden tram 2 en 5 af en aan met mensen die in de lange straat kwamen winkelen. Nu rijden trams er niet meer, staat de Weimarstraat niet meer bekend als dé winkelstraat, maar is het volgens de winkeliers wel dé uitkomst voor mensen die niet het centrum in willen. In de straat die het Regentessekwartier en het Valkenboskwartier doorklieft, is het grotendeels nog winkelen in speciaalzaken. Afgezien van de grote supermarktketen die overal in Den Haag te vinden is, vind je hier een schoenmaker, drukkerij, bloemist, een slaapwarenhuis, een winkel met ijzerwaren, een juwelier, noem maar op. De Weimarstraat is 2,5 kilometer lang. Dat maakt het niet eenvoudig om alle winkeliers bij de vereniging te betrekken, zo bekent voorzitter van de winkeliersvereniging Guido Bokstijn. De voorzitter is zelf eigenaar van een feestwinkel. Daar is het rond deze tijd enorm druk. De medewerkers die je verkleed als heks of bruid te hulp schieten, hebben genoeg te doen met alle halloweenfeestjes in aantocht. “Het leuke aan de Weimarstraat is dat er zoveel verschillende ondernemers zitten”, legt Bokstijn uit. “Maar dat maakt het ook moeilijk om ze allemaal tevreden te stellen. Daarom hebben we nu de lange straat in blokken opgedeeld. In ieder blok is er iemand aangesteld om de belangen te behartigen van dat deel”. Binnenkort geldt ook de Weimarstraat als een Bedrijven Investeringszone (BIZ), waardoor iedere ondernemer verplicht contributie moet betalen voor bijvoorbeeld kerstverlichting of andere investeringen. Dan hoopt Bokstijn ook dat ze zich meer willen bemoeien met de vereniging. De voorzitter vertelt dat de winkeliers deze maand het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) uit handen van burgemeester Jozias van Aartsen hebben

Vlak bij het Regentesseplein heeft Natasha van den Berghe haar cadeauwinkel Tasj. > Foto: Jurriaan Brobbel

ontvangen. “Dat betekent dat we samen met de gemeente, politie en de brandweer het winkelgebied schoon, veilig en heel houden.” Eerst is er geïnventariseerd wat er in de straat moest gebeuren, daarna hebben de ondernemers samen aan een oplossing gewerkt. “Dan praat je over kapotte vuilnisbakken vervangen, graffiti verwijderen, fietsen verwijderen die er al heel lang staan. Maar ook maatregelen nemen om criminaliteit en diefstal tegen te gaan. Sommige ondernemers hebben de etalage helemaal volgebouwd. Dat is niet wenselijk, want zo ben je een makkelijk doelwit voor overvallers. Niemand ziet meer wat er binnen gebeurt”. De winkeliers zijn nog niet klaar met het KVO. Dat is iets waar ze aan blijven werken. “We gaan nu een stap verder. De ondernemers krijgen bijvoorbeeld trainingen in brandpreventie en hoe op te treden tegen winkeldiefstal”. Concurrentie Bij Van der Toorn & Stolp ijzerwaren staat Erwin Winkelaar in de zaak. Hij werkt er al dertien jaar. “We zijn de enige speciaalzaak in ijzerwaren in de Weimarstraat. Hier komen niet alleen bewoners uit de buurt, maar ook veel aannemers bijvoorbeeld. Iedereen vindt het leuk dat een zaak als deze nog bestaat”. Van een grote jongen als de Karwei heeft Winkelaar geen concurrentie, zo beweert hij. “Ik hoorde dat die trouwens op de schop gaat. Bovendien kunnen wij nog het één en ander uitleggen over hoe je machines gebruikt of hoe je een gat in de muur boort.” Van de crisis merkt hij niet zoveel. “We hebben soms drukke en soms minder drukke dagen. Net zoals altijd eigenlijk”.

Vlak bij het Regentesseplein heeft Natasha van den Berghe haar cadeauwinkel Tasj. Ze verkoopt al een aantal jaar allerlei fleurige kaarten, sieraden, tassen, buddha’s, wierook. Haar kleurige winkel valt behoorlijk op. Of de zaken goed gaan? “Tja, ik ben een kleine ondernemer, dus het kan altijd beter”, lacht ze. “Gelukkig zit ik naast de Albert Heijn, dus dan is er altijd wel aanloop”. Ze zou het niet verkeerd vinden als er bijvoorbeeld ook een HEMA in de straat kwam. “Dat zorgt ervoor dat de bewoners uit de buurt, maar ook andere mensen meer naar deze straat komen. Er wonen hier veel jonge tweeverdieners die best wat te besteden hebben. Een leuke, hippe horecagelegenheid voor hen zou hier niet misstaan”. Volgens Van den Berghe zijn er vorige maand behoorlijk wat ondernemers weggegaan. Vooral in het gedeelte tussen het Regentesseplein en de Suezkade. De voorzitter van de winkeliersvereniging beaamt dat. “In dat deel is wel veel geïnvesteerd, maar daar houden de ondernemers het hoofd maar moeilijk boven water”. Bokstijn wijt dat aan de verkeerswijzigingen in de buurt. “Hierdoor loopt dat stukje straat dood. Kijk, bewoners willen graag een rustige straat, maar ondernemers willen juist wel veel verkeer. Meer mensen betekent meer omzet”. De werkzaamheden op de Valkenboslaan zijn een doodsteek, vindt de voorzitter. Normaal stonden op zaterdag de Beeklaan en de Weimarstraat helemaal vast. Dan wordt je winkel opgemerkt. Nu moet men helemaal omrijden om hier te komen. En dat merk je aan de omzetcijfers. Maar daarover gaan we nog wel in gesprek met de gemeente”.

Winkelen in speciaalzaken. > Foto: C&R


16>

Vrijdag 29 oktober 2010

uit

Reger verdient een beter lot Veel muziekliefhebbers moeten geeuwen bij de naam Max Reger. Niet met zijn carrière, wel met zijn imago is het faliekant misgegaan. Hij verdient een beter lot, al is het verklaarbaar dat hij niet tot de makkelijkst toegankelijke componisten behoort. In de Lutherse Kerk is een orgelserie aan zijn muziek gewijd.

‘Alle orgelmuziek die geen innerlijke verwantschap met Bach bezit, is onmogelijk’, schreef Reger in 1900. En: ‘Alleen een uit Bach voortgekomen compositietechniek kan de ware vooruitgang brengen’. Dus componeerde ook Reger de ene doorwrochte fuga- en koraalbewerking na de andere, overigens wel tussen andere, vrijere, vaak heel poëtische orkest- en kamermuziekwerken door. Heel wat muziekliefhebbers kunnen moeilijk een geeuw onderdrukken wanneer ze op een concertprogramma Max Reger ontwaren. Zijn naam is ongeveer synoniem met Duitse logheid en zwaarte. Het is vooral de combinatie van strenge barokke vormen en exuberante, laat-negentiende-eeuwse samenklanken die Regers muziek voor velen moeilijk toegankelijk maakt. De in de Lutherse Kerk georganiseerde orgelserie, met deze componist in het middelpunt, is een nuttige poging in dat opzicht helderheid te verschaffen. Aart Bergwerff, al twintig jaar vaste organist van de Lutherse Kerk en mede-initiatiefnemer van de serie, sluit deze cyclus af met een concert, voorafgegaan door een lezing over Reger. Onvolprezen Het programma als totaal is een kunstwerk op zichzelf. Bergwerff begint op bekend terrein met Bach (Toccata en fuga in d). Daarna komt hij via een Bachbewerking van Johannes Barend Litzau (een Nederlander die in de tweede helft

Na vier jaar ‘Room Eleven’ vond frontvrouw Janne Schra het tijd voor een nieuwe koers. Die vond ze in Schradinova. De stem en de opvallende teksten zijn gebleven, maar de sound is anders. Het album ‘India Lima Oscar Victor Echo You’ is uit en de zangeres praat erover. Door Anneke Ruys

Door Aad van der Ven

Er zijn orgelliefhebbers die bij de Barok zweren en die niets willen weten van het machtige geluid van een instrument van het romantische type. Er zijn er ook, die zich juist het liefst laten overdonderen en die genieten van 19deeeuwse meesters als Widor en Vierne. Maar hoe zit het met Max Reger (18731916)? Aan de ene kant was hij een kind van de Romantiek, anderzijds baseerde hij zijn stijl op de kunst van de polyfonie zoals die door Johann Sebastian Bach naar een hoogtepunt is gevoerd.

Na ‘Room Eleven’ komt

Max Reger aan de piano, karikatuur van Wilhelm Thielmann

van de 19de eeuw organist van de Lutherse Kerk in Rotterdam was) en een fuga plus twee koralen van Schumann uiteindelijk bij Reger terecht. Van de laatste wordt op het onvolprezen Bätzorgel Fantasie & fuga over de naam B.A.C.H. uitgevoerd, waarmee de cirkel rond is. Deze ongeveer twintig minuten durende, zeer gecompliceerde compositie wordt beschouwd als één van de hoogtepunten onder de orgelwerken van deze markante Beierse toondichter, die geen symfonieën en opera’s heeft geschreven. Misschien komt het mede door dat laatste dat het zo stil is gebleven rond Reger, terwijl zijn tijdgenoten Bruckner, Mahler en Richard Strauss ononderbroken op handen worden gedragen. Tijd voor herwaardering. Aart Bergwerff (orgel). Muziek van Johann Sebastian Bach, Johannes Barend Litzau, Robert Schumann en Max Reger. Zaterdag 30/10, 15.30 uur (lezing 14.15 uur), Lutherse Kerk. Meer informatie: www.haagsorgelkontakt.nl & www.aartbergwerff.nl

Ingezonden mededeling

€ 69,95 per jaar

+ gratis cadeaucard van Paagman t.w.v. € 15,00 www.denhaagcentraal.net

Janne Schra reisde vier jaar lang met Room Eleven de wereld rond, verkocht honderdduizenden albums wereldwijd en was goed voor een zilveren harp, één platina en twee gouden platen. Ze beleefde de mooiste dingen en beleefde onvergetelijke concerten waarvan Paradiso in Nederland en Montreal Jazz Festival in Canada voor Janne misschien wel het meest memorabel waren. En toen was Room Eleven voorbij. Niet omdat het succes minder was, maar gewoon omdat Janne klaar was voor iets anders met meer uitdaging. Ze wilde graag van onderaf beginnen, zichzelf verrassen en weer verrast worden. Dat gaat nu gebeuren met Schra’s nieuwe project: Schradinova. “Schradinova is de naam die ik sinds mijn achttiende gebruik om mijn schilderijen mee te signeren. Ik bedacht die met een werkstuk op de middelbare school over de Russische revolutie. Dat heb ik toen ingeleverd met de naam Janne Schradinovskiplavski. Toen ik een plek voor mezelf kreeg op de Czaar Peterstraat in Amsterdam besloot ik dat de naam een blijvertje was. En kijk nu komt hij dus weer van pas”. Schilderen doet Janne Schra trouwens nog steeds, al is dat niet meer zo frequent als vroeger. “Het komt vaak bij vlagen. Soms heb ik opeens heel veel zin om te schilderen. Dat is vooral wanneer mijn leven heel versnipperd aanvoelt. Dan vind ik het fijn om bij mijn moeder te schilderen waar ik echt even helemaal niks om me heen heb. Ik kan me dan helemaal op het schilderen focussen en er ook helemaal in opgaan. Het geeft me dan een heel lekker gevoel”. Vindt Janne het soms niet moeilijk om afstand te doen van haar schilderijen? “Oh jawel, maar soms moet het. Zoals nu mijn huis zo vol staat dat ik er een aantal weg doe. In november sta ik drie dagen in De Kleine Komedie met ‘Janne Zonder Jurk’, een expositie gekoppeld aan optredens. Ik ben ook een fervent verzamelaar van jurken en dat komt in mijn schilderijen terug, naast de wereld om mij heen. De schilderijen worden na de voorstelling geveild door een veilingmeester van Sotheby’s. De opbrengst

Janne Schra wil weer verrast worden. > Foto: Myriam Moszkowicz

gaat naar MS Research en zo geeft dat een extra bijzonder gevoel”. Maar nu weer even terug naar het nieuwe Schradinova album ‘India Lima Oscar Victor Echo You’ waar de opvallende stem en fantasierijke songteksten overeind gebleven zijn. “Ik schrijf graag over fantasieën die ik heb, maar ook over din-

gen die ik tegen mezelf wil zeggen zoals ‘je moet meer genieten van het leven’, ‘doe nou eens wat rustiger aan’ of ‘besteed meer aandacht aan de personen waarvan je houdt’. De sound van Schradinova is anders dan die van Room Eleven, al hoor je er zo nu en dan nog wel een klein beetje van terug. Alles klinkt

Festival Kunstlicht in de Sch De vuurtoren van Scheveningen opent op zaterdag 30 en zondag 31 oktober speciaal zijn deuren voor Festival Kunstlicht. Vijf jonge kunstenaars werden uitgedaagd om deze speciale locatie eenmalig om te toveren tot kunstatelier en podium. Door Anneke Ruys

Danseres Kristien Sonnevijlle.> Foto: Music Travel

Voor Festival Kunstlicht ‘Vuur in Kunst’ maakten Kristien Sonnevijlle (dans), Esther Hoogendijk (beeldende kunst), Cargo Cult (audio-visueel), Hanna van Mourik Broekman (theater) en Jorinde Keesmaat (theatrale installatie) elk hun eigen werk, geïnspireerd door het element ‘vuur’ en presenteren dit op de verschillende verdiepingen van de vuurtoren. Dramaturge Joanne Mensert begeleidde de deelnemende kunstenaars. Kunstenaar Jorinde Keesmaat is de initiatiefnemer van dit bijzondere festival dat deel uitmaakt van het vierluik ‘Aarde, ‘Wa-

ter’, ‘Vuur’ en ‘Lucht’. Het onderdeel ‘Water’ werd vorig jaar in Het gemaal in Amsterdam uitgevoerd, waarvan ‘Vuur’ nu in Scheveningen plaatsvindt. “We hebben een landelijke oproep gedaan aan jonge professionele kunstenaars om een concept te schrijven met als uitgangspunt ‘vuur’. Ook willen we bewerkstelligen dat de kunstenaars, naast het ter beschikking stellen van hun kunst, gezamenlijk over kunst filosoferen en een collectief bewustzijn creëren voor deze totaalexpositie. We hebben daarom voorafgaande aan het festival twee werkweekenden georganiseerd om ons te laten inspireren door de locatie en elkaar. Uiteindelijk resulteert dit in een laagdrempelig, gratis kunstproject op 9 verdiepingen van een historisch gebouw. Het is een totaalbeleving, waarbij alle onderdelen als puzzelstukjes in elkaar vallen”, aldus Jorinde Keesmaat, die ooit haar acteercarrière verruilde voor die van regisseuse om daarna con-


Vrijdag 29 oktober 2010

t Schradinova

‘Peter en de wolf’ kent geen slijtage Wat hebben Romy Schneider, Paul de Leeuw, David Bowie en Sir John Gielgud gemeen? Ze vervulden de rol van verteller in ‘Peter en de wolf ’. Het Residentie Orkest schakelt voor het bekende muzieksprookje van Prokofjev iemand in, wiens beroep moeilijk in één woord valt samen te vatten. Door Aad van der Ven

Als verteller treedt op Joep Onderdelinden, die velen kennen van de musical ‘Ja zuster, nee zuster’, van cabaretvoorstellingen, als regisseur van uiteenlopende muziektheaterproducties, als acteur in een aantal door hem zelf geschreven solovoorstellingen en als aanjager van muziekeducatieve projecten. Hij werkt op het podium van de Philipszaal samen met Libia Hernandez, jarenlang contrabassiste (Rotterdams Philharmonisch Orkest) en tegenwoordig actief als dirigente. In combinatie met ‘The Young Person’s Guide to the Orchestra’ van Benjamin Britten is ‘Peter en de wolf’ uiteraard in het bijzonder attractief voor de jeugd. Wat niet wegneemt dat zelfs het muzieksprookje van Prokofjev voor ouderen ook uiterst onderhoudend kan zijn. Harlow Robinson prijst in zijn biografie van de componist vooral de ‘visuele kwaliteit’ van deze muziek. In zijn eenvoud is dit inderdaad een meesterlijk staaltje van aanschouwelijke muzikale typering. Dan spreken we over de uitbeelding van personages (het roekeloze maar dappere jongetje Peter en de mopperende grootvader) en de diverse dieren in hun omgeving, waarvan de door drie hoorns uitgebeelde wolf natuurlijk het meest de aandacht trekt. Peter zelf heeft voor de aantrekkelijke melodie die Prokofjev voor hem bedacht een heel strijkorkest tot zijn beschikking, terwijl grootvader het met een fagot moet doen.

fris en wat minder gepolijst ook. Ik vind ook dat muziek de nodige barstjes moet vertonen om echt te zijn. Een echt soloproject is Schradinova ook weer niet. In de band zitten ook twee ex-leden van Room Eleven en nog een aantal andere muzikanten. Ik hou niet van ‘solo’ en zou ook nooit met sessiemuzikanten

werken. Het is gewoon belangrijk dat het gezellig is op het podium. Muziek is er om te delen, met muzikanten onder elkaar maar natuurlijk ook met het publiek. Dat is pas echt magisch”. Schradinova, Paard van Troje. Zaal open 19.30 uur, AANVANG 20:30 uur. Prijs: €15,-.

heveningse vuurtoren fronterend theater te maken. Ze is behalve de initiatiefnemer ook deelnemend kunstenaar en verantwoordelijk voor de theatrale installatie ‘Op het randje’ waar bezoekers gefascineerd raken door het eigen innerlijke vuur. Ze worden geleid door de stem van de Haagse acteur Burt Rutteman. Het is trouwens de enige individuele beleving van het festival. De andere verdiepingen bieden meer het collectieve gevoel. Festival Kunstlicht is een speciale ervaring. Niet alleen vanwege het unieke projectconcept dat geboden wordt, maar ook vanwege de locatie. De vuurtoren is – behalve op woensdag en zaterdagmiddag – doorgaans alleen op afspraak te bezichtigen maar zal nu twee dagen lang geopend zijn. Het is een bijzonder monument dat dateert uit 1875 en een mooi uitzicht op zee biedt. De toren is gebouwd van gietijzer en de negen vloeren staan met elkaar in verbinding door giet-

<17

uit

ijzeren wenteltrappen. De lichtval in het gebouw is bijzonder te noemen en creëert een speciale sfeer die zich goed leent voor Festival Kunstlicht. Noûs Theater Producties organiseert het festival samen met Muzee Scheveningen. “Het festival heeft als voornaamste doel het brengen van bijzondere kunst op speciale locaties. De getoonde kunst moet een eenheid vormen, maar daarnaast wel haar eigenheid behouden. Met een project als dit willen we ook kunst voor iedereen toegankelijk maken. Zo kan iedereen er optimaal van genieten. Ik vond het zelf fascinerend om te doen. Wij allemaal trouwens. Ik hoop dat het ook zo op de bezoekers zal overkomen”. Festival Kunstlicht, 30 en 31 oktober in de vuurtoren op Scheveningen. Tussen 11.00 en 18.00 uur, Zeekant, Scheveningen. Toegang is gratis. Voor meer informatie: www.festivalkunstlicht.nl

Stalin ‘Peter en de wolf’ is één van de meest zorgeloze stukken van deze componist, wat enigszins verbaast, aangezien dit muzieksprookje van 1936 dateert. Dat was het jaar waarin de Pravda het artikel ‘Chaos in plaats van muziek’ publiceerde, waarin, naar aanleiding van de opera ‘Lady Macbeth van Mtsensk’ van Sjostakovistj, een felle aanval werd uitgevoerd op alle componisten die het waagden buiten de paden van de communistische kunstesthetiek – niet voor de elite – te treden. Achter het artikel werd de hand van Stalin zelf vermoed. De hele professionele muziekwereld sidderde. Het ligt voor de hand in Prokofjev’s simpele, makkelijk toegankelijke muziek van ‘Peter en de wolf’ een opportunistisch antwoord op de waarschuwing van de autoriteiten te zien. Maar dat is een te simpele voorstelling van zaken. De componist had zich al eerder door de wereld van het kind laten inspireren. Hij was bovendien dol op kinderverhalen en hij had een goede relatie met Natalia Satz, die aan het hoofd stond van het Moskouse Muziektheater voor de Jeugd en die hij in 1935 had leren kennen. Het was deze Natalia Satz die Prokofjev voorstelde een muzieksprookje te componeren. Haar theatergezelschap realiseerde dan ook de première van ‘Peter en de wolf’. Het succes was groot en duurt tot op de dag van vandaag.

Residentie Orkest onder leiding van Libia Hernandez, met Joep Onderdelinden (verteller). ‘The Young Person’s Guide to the Orchestra’ van Britten en ‘Peter en de wolf ’ van Prokofjev. Zondag 31/10, 14.15 uur en 16.15 uur, Philipszaal. Meer informatie: www.residentieorkest.nl

de eetrubriek

Grande cafe Pearl Klassiek internationaal

8+ Oordeel: + uitstekende klassieke keuken + fraaie locatie - bediening kan beter

Hotelkeukens hebben doorgaans geen beste naam. Dat is vaak terecht, maar niet altijd. Bij Hilton hadden ze zich al lang voor de opening voorgenomen dat een hotel op zo’n geweldige locatie een prestigieus restaurant moest hebben. En dus ging men praten met een topkok uit deze regio, te weten Henk Savelberg. Dat feest ging niet door; het werd uiteindelijk diens rechterhand Edwin van den Heijkant die nu op de hoek van de Zeestraat en de Mauritskade in de pannen staat te roeren. Ik heb al eens eerder opgemerkt dat alle koks die uit de stal van Savelberg komen, hun weg zelfstandig uitstekend weten te vinden: Paul van Waarden, Christian van der Linden, Ruben van Dieten... Je kunt wel merken dat de genoemde drie al wat langer los zijn van de meester en inmiddels hun eigen signatuur hebben weten te vinden. Bij Edwin is de culinaire band met Savelberg nog heel goed zichtbaar: klassiek, verfijnd en een tikje voorzichtig. Bij mijn eerste bezoek aan Pearl – de naam is ontleend aan het schilderij ‘Het meisje met de parel’ van Vermeer – zaten we met slechts vier gasten. Nu is het restaurant nagenoeg vol, alle raamtafels blijken zelfs bezet. De zaak is heel hoog, wat een zekere kilheid brengt, maar de vormgeving is buitengewoon smaakvol. Persoonlijk heb ik liever een met fraai linnen gedekte tafel in plaats van zo’n moderne loper die voortdurend wegglijdt, maar het zij zo. Mijn echtgenote – die na zoveel jaren eetrubriek alleen nog mee wil als ze tevoren weet dat het goed is – heeft geopteerd voor de bisque van kreeft met Hollandse langoustines, krokante toast en saffraanrouille (€ 14,–). Tja, dat is in dit geval zo’n klassieker waar je nooit genoeg van kan hebben. De ober schenkt de soep in het bord vanuit een soort theepot. Nou wat mij betreft had het wel een jerrycan mogen zijn. Nu wordt mij door mijn vrouw met lichte tegenzin nauwelijks een eetlepel toebedeeld. De papillen worden gestreeld. Alle smaaktonen kloppen. Persoonlijk had ik ’m wel graag ietsje romiger gezien, maar dat is een kwestie van smaak. Voor de lijn is dit in elk geval beter. Zelf ben ik aan de gefrituurde scholfilet (16,–) gegaan. Ik ben de laatste tijd nogal op schol en bij het garnituur van salade van witlof, Granny Smith-appel, walnoot en kerrievinaigrette krijg ik nostalgische ideeën over de witlofsalade van mijn moeder. Nou, die twee blijken helemaal niets met elkaar te maken te hebben. Ik ben dus een beetje Proustiaans teleurgesteld, maar het is wel een mooie entree. De schol ligt als een soort krullerige wortels op het bord, knapperig en verfijnd van smaak. De lof, appelen en noot vormen een harmonieuze omlijsting. Als wijn heb-

Coos Versteeg

Adres Zeestraat 35 Telefoon 070 7107000 Info www.Hilton.com/DenHaag Geopend Dagelijks tot 23.00 uur (keuken)

Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf Alle creditcards

ben we gekozen voor de Italiaanse rosé Bardelino Chiaretto 2009 (€ 30,–). De serveerster is wat onwennig. Ze laat niet proeven, maar schenkt meteen onze glazen vol. Vraagt dan of we per glas wilden drinken of de hele fles. De bediening vertoont wel meer mankementen. Telkens hebben we iemand anders aan tafel en die weet dan natuurlijk niet wie wat heeft besteld. Zoiets hoort niet op dit niveau. Pearl moet op dit gebied nog warm draaien. Zo goed als ik wist te voorspellen dat mijn vrouw de kreeftensoep vooraf zou nemen, zo heb ik ook juist gegokt bij het hoofdgerecht van open ravioli van knolselderij met gebakken gamba’s, St. Jacobsschelpen, fijne groenten en schuimige schaaldierensaus (€ 33,–). Het is zeker geen slechte keuze. Prijzig, maar perfect. En die open ravioli, die natuurlijk niets met Italiaanse pastakussentjes van doen heeft, is heerlijk. Zelf ga ik voor de gebraden fazant met cassoulet van aardappel, zuurkool en pancetta (Italiaans spek) met een jus van selderij (€ 26,–), maar niet nadat ik me ervan heb verzekerd dat de fazant wild is, want tamme fazant is net zo smakeloos als de doorsnee kip. Cassoulet is een begrip dat in vele varianten bestaat: met vlees, met bonen, uien. Het is in elk geval een eenpansgerecht, veelal bereid als ovenschotel. Ik krijg naast mijn bord met zuurkool en fazant een schattig gietijzeren minipotje van Le Creuset. De inhoud hiervan is zo goddelijk lekker, dat ik me moet inhouden om de laatste beetjes er niet met de vinger uit te strijken. We beperken ons tot één driekwartliterfles San Pellegrino, want ik herinner me nog van de vorige keer dat het water hier liefst € 8,50 doet en daar heb ik nog altijd wat moeite mee. Zeker nu ik net van een lang weekend Italië terug ben, waar je voor dit bedrag je tafel vol met flessen bubbelwater krijgt. Zelden ben ik te spreken over de tarte Tatin in restaurants, maar deze eenpersoonsuitvoering (€ 8,–) kan er heel goed mee door. Nu eens niet vanwege bevordering van de baksnelheid op dat vette bladerdeeg, maar op een doorsnee deegbodem. De appelstukjes zijn perfect gekarameliseerd. De toevoeging van vanillecrème en cake-ijs levert een interessante combinatie op. Aan de overzijde worden de hooggespannen verwachtingen van de cake van pure chocolade met mangochutney en citroenroomijs (€ 8,–) niet waargemaakt. De brownies in het Crazy Horse Café van Paagman doen er absoluut niet voor onder. De espresso macchiato (€ 3,–) is prima en dat kunnen we in feite over het hele diner wel zeggen. De totale rekening komt uit op € 149,50.

€ 12,00 € 16,00 € 8,00


(advertentie)

home

uw netwerk

bedrijf in beeld

Trendy in oogmode, serieus in oogzorg.

bereik in de regio

welkom

WestBusiness, het online platform voor en door ondernemers

contact

waar netwerkt u ? MA 1 NOVEMBER Communiceren met Fotografie <bijeenkomst Haagse Communicatiekring> Fotostudio Hans Oostrum Den Haag

Meer dan duizend ondernemers en beslissers hebben de weg naar WestBusiness.nl al gevonden. De website brengt het laatste zakennieuws, een business-agenda, videoverslagen van regionale evenementen en informatie voor en door ondernemers.

ZA 6 NOVEMBER KvK Startersdag <informatiedag voor starters> Provinciehuis Den Haag MA 15 NOVEMBER Kennisfestival <dag rond inovatie> Rotterdam-The Hague Airport Rotterdam

Twitter volg ons via

Met WestBusiness.nl creëerde de reclameafdeling van Omroep West een online platform voor en door ondernemers en organisaties uit de regio. De redactie van Omroep West verzorgt het laatste zakennieuws op de website in dagelijkse nieuwsberichten en een wekelijks videojournaal WestBusiness in 90 seconden. Lezers van Den Haag Centraal vinden op deze plek voortaan elke twee weken een overzicht van komende evenementen en de nieuwste ontwikkelingen rond WestBusiness.nl. home

uw netwerk

bedrijf in beeld

bereik in de regio

@WestBusiness business

Sam doet verslag van het bezoek van de Haagse Business Club bij Omroep West en nog veel meer business up dates: http:// bit.ly/bbykyu De WFIA viert 10-jarig jubileum, bekijk de video: http://bit.ly/b27UHA welkom

Maak kennis met de mooiste optiekwinkel van Den Haag! Deze onlangs geopende, stijlvolle en moderne winkel van Brilservice heeft een enorme collectie brilmonturen, zonnebrillen en kinderbrillen van internationale modemerken zoals Ray-Ban,Vogue, Versace, D&G, Porsche en Jaguar. Wij beschikken over de allernieuwste oogmeetapparatuur waaronder de I-Profiler van Zeiss.

Overtuig uzelf en stap binnen voor een gratis oogmeting!

contact

Nieuw(s) op WestBusiness.nl De redactie van Omroep West verzorgt op WestBusiness.nl een continue stroom van actueel zakennieuws. Voor de laatste headlines verwijzen we u dus naar deze website. Ook nieuw zijn de profielen van onderstaande ondernemers.

Lange Poten 35, 2511 CM Den Haag. Telefoon 070 8700104 www.brilservice.nl.

DR ANTON PHILIPSZAAL / DEN HAAG zaterdag 13 november 2010 / aanvang 20.15 uur

1. HAAGLANDEN KLINIEK De Haaglanden Kliniek/Nederlands Centrum Plastische Chirurgie is een door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport erkend zelfstandig behandelcentrum in Den Haag. 2. STRANDHUIS COMMUNICATIE helder in tekst, scherp in beeld, communicatie op maat. Strandhuis Communicatie helpt bedrijven bij het stroomlijnen van hun communicatie door advies met een pragmatische aanpak. Meer op WestBusiness.nl....... zie voor meer informatie en de volledige netwerkkalender www.westbusiness.nl

Deze week: Donderdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Kek kunst en cultuur Verkeer en Meer

Zondag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Varen als Toen Verkeersjournaal

Vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Vak W Verkeersjournaal

Maandag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Zuid-Hollands Welvaren Verkeersjournaal

Zaterdag vanaf 18.00 Nieuwsweek TV West Sport

Elke werkdag van 7 tot 9 uur:

Zondag overdag WestBusiness TV (6 x)

MICHAEL KORS

Dinsdag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Team West Van 0 tot 23 Verkeersjournaal Woensdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Westdoc Verkeersjournaal

Verdi

HAAGS TOONKUNSTKOOR DIRIGENT DAAN ADMIRAAL IN�SAMENWERKING�MET�KCOV�AMSTERDAM�EN�HET�VU�ORKEST ELMA�VAN�DEN�DOOL�SOPRAAN�|�MYRA�KROESE�MEZZOSOPRAAN� MARTEN�SMEDING�TENOR�|�FRANS�FISELIER�BAS

TV West Ochtendnieuws TV West is via Ziggo Digitaal te vinden op kanaal 989

Deze week: maandag t/m vrijdag 06-09 u West wordt Wakker 09-12 u de Ochtendshow 12-13 u het Twaalfuurtje 13-14 u West Weet het 14-16 u de Middagshow 16-18 u West komt Thuis 18-19 u Gesprek van de Dag

zaterdag 08-11 u ZEP 11-12 u And the beat goes on 12-14 u Ik Hou van Holland 14-18 u Radio West Sport 18-19 u Ron’s Platencast

zondag 08-09 u ZEP 09-10 u Ouwe Joekels 10-12 u Klassiek op West 12-18 u Non-stop muziek 18-19 u Ouwe Joekels (hh) 19-21 u Klassiek op West (hh)

Zie voor het actuele nieuws, de exacte uitzendtijden en meer programma-informatie TV West Teletext of Westonline.nl

WWW.HAAGSTOONKUNSTKOOR.NL KAARTEN����������TOT����JAAR����������|�KAARTVERKOOP�WWW�PHILIPSZAAL�NL�� AAN�DE�KASSA�VAN�DE�DR�ANTON�PHILIPSZAAL�EN�VIA����������������


Vrijdag 29 oktober 2010

cultuur

<19

Ingrid Rollema brengt werelden samen De Haagse beeldend kunstenaar Ingrid Rollema zet zich al jarenlang in om kunst en politiek te verbinden. Met haar laatste project ‘Gegoten lood’ gaat ze nog een stapje verder door daar ook theater aan toe te voegen. Door Anneke Ruys

Voor het project ‘Gegoten Lood’ koos Ingrid Rollema voor de beeldende realiteit van het theater. Het is bedoeld als zelfstandig kunstwerk dat vervolmaakt wordt door de aanwezigheid van de acteurs (de bezoeker) die reageren op de decors waar ze door omgeven zijn. Rollema ontwierp in haar projectruimte, het Haagse ateliercomplex De Besturing, een bijzondere theatersetting, gevormd door drie aaneengesloten decors met een tribune die daartegenover geplaatst is. Tussen de decors hangen coulissen. De zwarte, gelijkvormige elementen baseerde zij op de vorm van de bouwdelen van de Israëlische muur. “Het idee hiervoor ontstond bij mij nadat ik een kort filmpje in het NOS journaal zag. Via een camera in een Amerikaans gevechtsvliegtuig werden beelden getoond van een brute schietparij op een groepje mensen dat over straat loopt. Twaalf onschuldige burgers werden in koelen bloede gedood, waaronder twee medewerkers van Reuters. Na de schietpartij volgde een gesprek tussen de piloot en de co-piloot: ‘Look at those dead bastards’ zegt één van de twee. ‘Nice’, antwoordt de ander. Ik voelde me als kunstenaar verplicht om daar als kunstenaar een reactie op te geven”. Ingrid Rollema is al meer dan 15 jaar betrokken bij Gaza. Ze reist frequent naar het gebied waar ze zich dan inzet bij de Rode Halve Maan, waar ze kunst met getraumatiseerde kinderen maakt. Eens begonnen met een paal op een hoop zand is het centrum nu uitgegroeid tot een locatie waar een paar honderd kinderen per dag terecht kun-

Ingrid Rollema in haar projectruimte. > Foto: Music Travel

nen. Ze heeft tijdens haar verschillende bezoeken aan de streek heel wat moeten meemaken. “Je ruikt en proeft er de schrijnende armoede, 80% van de bevolking zit zonder werk. Ook heb ik bombardementen meegemaakt naast andere moeilijke momenten. Je maakt er echt van alles mee. Als je door die checkpoints in Gaza gaat,krijg je een gevoel van machteloosheid. We hebben er een keer gestaan met een zieke baby die in onze armen stierf. Op zulke momenten ga je wel goed nadenken over het leven en vooral hoe anders ons bestaan in Nederland is”. Oorlogsbeelden Ingrid Rollema werkt vanuit en met

oorlogsbeelden. Na de vreselijke aanval op Gaza in 2008 besloot ze haar idee om te zetten in realiteit. Van daaruit ontstond ook ‘Gegoten Lood’. Samen met Özkan Gölpinar, Felix Villanueva, Tom Dommisse en Sonja Zimmerman stelde Ingrid een twee weken durend avondprogramma samen waarin gezocht werd naar een manier om kunst en wetenschap te koppelen met activisme. Daar zetten door hen uitgenodigde gasten hun betrokkenheid met en expertise over de thema’s die in het theater werden aangereikt, uiteen op het podium. Nu het programma achter de rug is,kijkt Ingrid Rollema naar een vervolg. “We gaan in ieder geval de gesproken teksten die er

zijn voortgekomen uit Gegoten Lood, bundelen. Er zijn positieve contacten uit voortgekomen, ook vanuit de politiek. Onder onze sprekers was Malainin, uit West Sahara, een gebied dat bezet is door Marokko waarbij de tactiek van Gaza wordt toegepast: 180.000 mensen zitten daar in een Kamp waar een dikke muur omheen is gebouwd waarbuiten het weer vol ligt met landmijnen. De mensen zitten er dus opgesloten en kunnen geen kant op. We zijn met dit thema in de Tweede Kamer ontvangen. Daar was ook Tiny Kox, senator uit Brussel aanwezig. Hij toonde veel interesse in de gebeurtenissen daar en wil het aan de orde stellen. Dat is één van de vele positieve

dingen die uit ‘Gegoten Lood’ is voortgekomen”. Ook in 2011 wil Ingrid Rollema in samenwerking met Sonja Zimmermann doorgaan op de ingeslagen weg. “Ik wil een organisatie optuigen waardoor we de komende jaren steeds rond oktober een weekend besteden aan onderzoek van knellende vragen waar het activisme, gekoppeld aan kunst en wetenschap betreft. Natuurlijk denken we ook verder naar 2018 wanneer Den Haag Culturele Hoofdstad wordt. Er valt nog heel wat te doen en we gaan ons daar voor de volle honderd procent voor inzetten”. WWW.ingridrollema.nl www.gegotenlood.nl

Magisch realisme bij de Scheveningse Pier Door Coos Versteeg

Sportverslaggevers worden binnen de serieuze journalistiek doorgaans nauwelijks voor vol aangezien. De buitenlandse correspondent staat − na de hoofdredacteur − het hoogst genoteerd, meteen gevolgd door de parlementair journalist en zo daalt het via de kunstrecensent en de economisch redacteur verder richting misdaadverslaggever en sportjournalist. Onzinnige hiërarchie natuurlijk, maar sommige zaken in het leven laten zich nu eenmaal niet sturen. Henk Spaan en Harry van Meegeren lieten in de jaren zeventig al in Vrij Nederland zien dat er ook een intelligente vorm van sportjournalistiek mogelijk was. Dat het heus niet altijd om verdwaasde liefhebbers ging die in gebrekkig Nederlands over hun hobby schreven. Tim Krabbé toonde met De Renner aan dat wielrennen onderwerp van literatuur kon zijn. De bestsellers van Mart Smeets en Hugo Borst en het tijdschrift Hard Gras deden de rest. En nu is daar, of liever hier (in Den Haag) Martin van Zaanen. Martin van Zaanen (38) zit al zijn hele leven in de sportjournalistiek. Hij schreef onder meer voor Nieuwe Revu, Sport International, Sportweek, Elf, El Pais, Het Volk en de programmabladen van Ajax en het Nederlands Elftal. Hij was verantwoordelijk voor bladen als Hakkie-Tikkie en Golf en bouwde de sportredactie op voor Den Haag Centraal om daar geruime tijd leiding aan te

geven. Naast zijn activiteiten als ‘reportagemakelaar’ voor sportbladen van het voormalig Oostblok tot in ZuidOost Azië is Van Zaanen incidenteel nog steeds actief voor deze krant. Zonder waarschuwing vooraf blijkt er nu ineens een heel andere kant aan deze geboren sportjournalist te zitten. Van Zaanen breekt zich namelijk al meer dan twintig jaar het hoofd over mysteries in de popjournalistiek. Zoals dat van Beatle Paul McCartney die ineens de melodie van ‘Yesterday’ in zijn hoofd had zitten en zich niet kon voorstellen dat hij dit zelf bedacht had, dat het niet een reeds bestaand liedje was. Nog verder gaat het verhaal van Keith Richard, die ’s morgens wakker werd en het lichtje van de cassetterecorder naast zijn bed zag knipperen. Nadat hij terugspoelde hoorde hij zichzelf ‘Satisfaction’ zingen, dat hij kennelijk in slaap-droomtoestand had gecomponeerd en opgenomen. Popanekdotes Deze en andere popanekdotes spelen een voorname rol in het boek ‘Russel Star’, het debuut van Martin van Zaanen. Het verhaal is in belangrijke mate gesitueerd in Den Haag rond de figuur van het meisje Sally, dat op kamers woont in het Statenkwartier en als serveerster op een terras in Leiden werkt. Pas later in het boek zal blijken dat Sally ambities koestert als zangeres, maar belangrijker zijn haar ontmoetingen met straatmuzikant Russel Start die haar genereus zijn fiets

mee op bezoek in O’Casey’s Pub. Maar we kijken ook door de ogen van Russel Start en gaan in flash backs naar Liverpool en Chicago, naar plekken waar de golven van de zee de beat in de muziek bepalen.

Martin van Zaanen. > Foto: Mylène Siegers

leent als zij met een platte band staat. Russel Start, die verdacht veel lijkt op de bekende Haagse straatmuzikant Chuck Deely (aan wie het boek ook is opgedragen) openbaart zich als een boeiend personage die spreekt in titels van popliedjes en flarden van teksten. Martin van Zaanen is daar zelf ook niet vrij van. Tot twee keer toe laat hij Sally constateren ‘dat vrijheid gewoon een ander woord was voor niets meer te verliezen’ (Freedom’s just another word for nothing left to lose’, uit: Me & Bobby McGee van Janis Joplin). Russel Start is echter meer dan een curieuze muzikant met een encyclopedische kennis van popmuziek. Het de-

buut van Martin van Zaanen blijkt geschreven in de traditie van het magisch realisme, een stroming die zowel in de schilderkunst als de literatuur voorkomt, waarbij de alledaagse realiteit wordt verbonden met een hogere werkelijkheid. In de 19de eeuw was het zeer in zwang in Duitsland, nog altijd is het dat in de Zuid-Amerikaanse literatuur en in het Nederlands taalgebied komen meteen namen als Hubert Lampo, Johan Daisne, Vestdijk en Bordewijk naar boven. Martin van Zaanen voert ons met zijn Sally langs de realiteit van het Noordeinde, de Korte Poten, de Apendans, Broodje van Dootje en het Centraal Station. Hij neemt ons

Stones Hoe was het in de popmuziek gelopen als Paul McCartney en John Lennon elkaar niet op een zomermiddag op een tuinfeest van Sint Peter’s Parochie hadden ontmoet? Hoe had de wereld geklonken als de Rolling Stones niet hadden bestaan? Martin van Zaanen geeft de mysterieuze muze een gezicht en een naam: Russel Start. Het is niet het sterkste deel van het boek als hij één en ander toelicht via een uitzending van Wintergasten. Maar in een soort dr. Faust van de popmuziek ga je wel geloven. Op de meest magische momenten is Russel Start steeds van de partij; momenten die de sterstatus van popmusici hebben bepaald, die voor wereldhits hebben gezorgd en miljoenen mensen in beweging hebben gebracht. Of het nu om Vince Taylor gaat of om Bon Jovi. Uiteindelijk staat Russel Start bij de Scheveningse Pier ook aan het begin van het nieuwe leven van Haagse Sally. Los van die magische ontmoeting, is het leven verder heel realistisch. Sally krijgt gewoon een bekeuring als haar fietslicht niet brandt. Russel Start, Martin van Zaanen. ISBN 9789081607216 Prijs: € 12,50 Zie www.russelstartpagina.nl


20>

Vrijdag 29 oktober 2010

cultuur

Dameskwartet Ragazze zoekt strijdbaar naar gulle gevers Vier jonge meiden vormen samen het Ragazze (Italiaans voor meisjes) Kwartet, een jong strijkkwartet dat zijn weg zoekt in de bedreigde Nederlandse muziekwereld. Maar geen paniek, de dames zijn strijdbaar, vol goede moed en barstensvol ideeën. Door Doron Nagan

“Droomt u al tijden van een date met één of meerder Ragazze? Grijp nu uw kans!” Deze verleidelijke tekst is geen seksadvertentie. Hij staat op de website van het Ragazze Kwartet, bestaande uit Rosa Arnold (26) eerste viool, Jeanita Vriens (27) tweede viool, Annemijn Bergkotte (27) altviool en Geneviève Verhage (25) cello. De prikkelende zin is bedoeld om schenkers voor dit jonge strijkkwartet aan te trekken. Want in deze dreigende tijden voor de kunsten in Nederland, is elke financiële steun meer dan welkom. “Als iemand ons wil steunen stellen we er graag iets tegenover”, zegt violiste Rosa Arnold. “We vinden persoonlijk contact met ons publiek sowieso heel belangrijk, dus als iemand ons een schenking doet, zullen we zo iemand willen ontmoeten om elkaar beter te leren kennen”. Het Ragazze Kwartet is een jong ensemble dat al aan de weg timmert terwijl het strikt genomen nog in opleiding is. Want het dameskwartet is nog bezig aan de bijzondere opleiding aan de Nederlands StrijkKwartet Academie (NSKA). Het ensemble kan vooralsnog van zijn werk als kwartet bestaan. “We ontvangen een studiebeurs als steun in de rug”, zegt Arnold. “Het zal er inderdaad hierna niet makkelijker op worden. Over een jaar zijn we afgestudeerd en dan zullen we het helemaal op eigen krachten moeten doen. En dat wordt best eng met dit kabinet. Sommige mensen lijken zich niet te realiseren hoe belangrijk cultuur is voor een land. En dat we heel hard werken, juist om iets te maken dat voor iedereen is en niet iets elitairs. Het steekt wel een beetje hoe minachtend er momenteel over kunst en klassieke muziek wordt gepraat. We steken er zoveel passie en energie in, maar daar wordt niet naar gekeken”. Strijdlustig De Ragazze zijn misschien wat huiverig voor de toekomst, maar tegelijker-

Het Ragazze Kwartet gaat op zoek naar nieuwe vormen van presentatie om een breder publiek te bereiken. > Foto: Marco Borggreve

tijd maakt dit ze strijdlustig. “We denken veel na over de toekomst, wat voor projecten we willen doen, welke podia we willen betreden, welke kant we op willen gaan met ons kwartet, wat zijn onze sterke kanten, hoe moeten we die dan verder uitbouwen, hoe brengen we onszelf het beste in de publiciteit, enzovoorts”. Zo zoekt het kwartet naar nieuwe vormen van presentatie om een breder publiek te bereiken. “Door bijvoorbeeld andere kunstdisciplines bij onze optredens te betrekken kunnen we met de vorm van het klassieke concert spelen. Dus doen we muziektheater of treden we op onder de naam LUX met

dansers, waarbij wijzelf een onderdeel van de choreografie vormen. Daardoor krijg je een andere beleving van zo’n concert. We vinden het belangrijk dat een concert meer is dan opkomen, buigen, spelen en afgaan. We willen dus de afstand tussen podium en publiek verkleinen. We denken dat het veel kan toevoegen aan de ervaring van het publiek”. Of dit allemaal noodzakelijk is om klassieke muziek aantrekkelijk te maken? “Nou, we vinden het vooral noodzakelijk voor ons. Omdat dansers, theatermakers, lichtontwerpers ook ons inspireren. En het is nu eenmaal zo dat je op deze manier een bre-

der en vooral ook jonger publiek aanspreekt. Misschien is zoiets nét nodig om mensen over de drempel te helpen. Maar het is niet zo dat we de muziek onvoldoende sterk vinden. We geven natuurlijk ook concerten waar niets extra’s gebeurt en waar het puur om de muziek draait”. Of het beter is dat het kwartet uitsluitend uit dames bestaat, kan Rosa Arnold moeilijk zeggen. “Ik weet het niet, want ik zit niet in een gemengd kwartet. Maar bij ons zullen niet snel relatieproblemen ontstaan, we zijn alle vier hetero”, zegt de violiste lachend. “Ik denk dat het in elk kwartet anders is. Wij zijn vier vrouwen die sa-

men musiceren maar we zijn ook vriendinnen en dat werkt tot nu toe uitzonderlijk goed, vergeleken met wat ik soms hoor over andere kwartetten. Wij gaan vaak met z’n vieren naar de film, terwijl we elkaar toch al dag in dag uit zien. Soms zie ik mijn vriendje inderdaad wat weinig, maar onze vriendjes snappen wel dat we een tijdrovende passie hebben”.

vermoed een addertje onder het gras. Want zo oud, versleten en hunkerend van heimwee zijn die musici bepaald niet. Nee, we moeten die naam lezen met de Engelse ‘tongue-in-cheek’, met een knipoog, vertelt drummer Hans Braber. “We kennen elkaar als studentjes aan het conservatorium, midden jaren tachtig, de eerste jazzleerlingen toen Frans Elsen er de jazzopleiding vorm gaf. Toen jonge frisse knaapjes, maar inmiddels toch

met hier en daar wat grijze haren. En ‘retro’ is in hoor. Je leest het overal: retro-stijl, retro-kleding. Dus waarom niet Retro Quartet? Naast de jazz die we in andere bands spelen, is dit een project waarin we teruggaan naar de ‘standards’ van toen. De liedjes uit het American songbook, herkenbaar, mooi en leuk. Gespeeld in de traditie van de Haagse bebop”. Braber vormde in die begintijd een trio met Van den Berg en Lumey dat veel in Duitsland optrad (o.m. een cd met de Amerikaanse trompettist John Eardley). Dus is het ook iets als een reunie. Martien Oster was destijds ‘vaste’ invaller. Een gitarist die je hier niet al te vaak hoort. Hij haalde hoge luistercijfers met een cd waarvoor hij een aantal arrangementen schreef en waarop hij zingt (!) met Diana Krall (‘Heartdrops’ met Vince Benedetti).

Martiens vader was theaterleider en acteur Guus Oster, jarenlang directeur van de Nederlandse Comedie en van het Amsterdamse theater Carré. Van dat theatrale heeft zoon Oster niet veel, hij is eerder iemand van het subtiele, zowel zingend als spelend. Al gaf hij in wijlen Pannonica aan de Prinsegracht ooit een onvergetelijk ‘groovend’ concert met de fameuze, betulbande hammond B3-speler Dr. Lonnie Smith. Dan belanden we bij Pavlov op dinsdag 2 november. En daar is trompettist Menno Daams te gast bij de Equinox-band van Johnny Daly en Daniel Nicholas. Ook al zo iemand die puur mooie muziek maakt, geen gekkigheid, maar spelend vanuit de jazztraditie waarin hij in ons land een autoriteit is. Een dag later (woensdag 3 november) brengt Prospero in museum Beelden aan

Zee in Scheveningen het Bart Lust Quintet. En dat speelt ‘high energy modal jazz’, zoals ze het zelf noemen. Trombonist Bart is bekend van onder meer de New Cool Collective, maakte eerder de cd ‘Don’t touch the bell’ en brengt nu een nieuwe cd uit met zijn quintet, getiteld ‘Circuits’ en daarvan zullen hij en de zijnen bij Prospero beslist een aantal stukken spelen. Typerend voor het bandgeluid is de combinatie van Barts trombone met de tenorsax van Tom Beek. En ik verzeker U: dat is géén Retro. Zelfs niet met een knipoog.

Zat. 30 oktober 20.15 uur Nieuwe Kerk. Jonge Strijkkwartetten. Ragazze Kwartet. Haydn op. 64/2, Schubert op. 29 (Rosamunde), Bartók Strijkkwartet nr. 1.

jazz

Retro jazz met een knipoog

Wanneer je jezelf Retro Quartet noemt en jazz speelt, roep je bijna om vraagtekens. Retro? Is dat niet waar al die moderne jazzjongens tegenaan schoppen? Wat speel je dan in hemelsnaam als je je zo noemt? Ik zie het kwartet staan op de agenda van de Regentenkamer voor zaterdag 30 oktober. Met de namen van de musici: Berend van den Berg (piano), Joep Lumey (bas en gitaar), Martien Oster (gitaar), Hans Braber (drums). En ik

Bert Jansma


Vrijdag 29 oktober 2010

<21

cultuur

Jan Roëde (1914-2007)

Vertederende schilderijen van een bedachtzaam kunstenaar Door Egbert van Faassen

Schilderen was een lust voor Jan Roëde (1914-2007) en werken was spelen met picturale waarden. Dat zei hij in een vraaggesprek dat bij zijn tentoonstelling in Pulchri in 1986 verscheen. Wie zijn schilderijen ziet moet glimlachen, al is het maar omdat bij veel van de afgebeelde figuren de mondhoeken omhoog wijzen. Een ijzeren wet, die de als reclametekenaar begonnen Roëde natuurlijk al vaak had toegepast. Maar dat zonnige gevoel, waaraan de grootste nurks die natgeregend het museum binnenstapt niet aan ontkomt, wordt bewerkstelligd door meer dan dat. Kleur. En een ontegenzeggelijke gekkigheid van de voorstellingen die, misleidend, de beschouwer er toe brengt die doeken niet al te serieus te nemen. Misleidend, omdat het Roëde wel degelijk ernst was. Verschillende aspecten van Roëde’s werk komen in Rijswijk aan bod. In een vitrine liggen oorspronkelijke tekeningen voor zijn boek ‘Je kunt niet alles begrijpen’ , in 1954 uitgegeven door de dan in Den Haag gevestigde uitgeverij A.A.M. Stols. Voor dezelfde uitgever had hij vaker gewerkt. Zijn werk als illustrator lijkt mij belangrijk. Roëde had een prachtige, speelse stijl van tekenen – en de tentoonstelling geeft daar voorbeelden van – die zeker ook doorklonk in zijn schilderijen. De nadruk ligt op Roëde’s schilderkunst. Uit de selectie van het Museum Rijswijk blijkt dat Roëde heel vaak – maar niet altijd – op een zelfde compositie uitkwam: figuren in een ruimte, min of meer symmetrisch rond een tafel. Die tafel in het centrum wordt altijd afgebeeld met niet meer dan twee of drie poten. Wanneer er iets op staat, is daar ook weer net geen volledige symmetrie in. Het is altijd fijn cartoonesk

Een aparte werkelijkheid, 1985.

gedacht. Verrukkelijk om te zien, maar het terugkerende patroon in de voorstellingen lijkt in tegenspraak met hoe Roëde naar eigen zeggen werkte: hij ging uit van de kleurvlek. Biografie Jan Roede nam op uitnodiging van de schilder Willy Boers deel aan de eerste met kritische blik samengestelde groepstentoonstelling na de oorlog, ’12 schilders’ in het Stedelijk Museum, voorjaar 1946. Vreemd genoeg wordt deze expositie niet vermeld in de biografie in het bij de tentoonstelling verschenen boek, terwijl ook zijn debuut in 1945 bij de Haagse kunsthandel Liernur onvermeld bleef. Hij kwam in contact met de verzamelaar Regnault, wiens collectie veel voor het Stedelijk

Zonder titel, 1946.

heeft betekend. Regnault bleef tot aan zijn overlijden het werk van Roede volgen. In 1946 verbleef Roede in Parijs, waar hij onder de naam Roëde – die hij zou aanhouden – exposeerde bij een galerie die helaas geen lang leven beschoren was. Daar ontdekte hij ook het werk van Maurice Estève, die voorstellingsloze schilderijen maakte in uitgesproken kleuren. Voor hem was dat belangrijk: Roëde trok daar een conclusie uit, die zijn kleurgebruik blijvend zou leiden: het zogenaamde ‘omgekeerd perspectief.’ Tegen de klassieke regel van het kleurperspectief in zette hij juist de warme kleur op de achtergrond en de koele kleur op de voorgrond. Zo kreeg het doek een eenheid, was zijn idee. Eerder had Roëde schilderlessen gekregen van Willem

Hussem, met wie hij bevriend bleef. Hussem wilde zijn laatst gemaakte schilderijen wel aan de kritische blik van zijn schilders vrienden blootstellen. Moest er op die ene plek nog een kleurvlak komen? Jan Roëde kon hier zo over vertellen, dat je de indruk kreeg dat hij medeverantwoordelijk was voor het oeuvre van Hussem. Het ging om de kleur en de voorstelling was bijzaak, dat moet hij van Hussem hebben geleerd. Wanneer Roëde zei uit te gaan van kleurvlekken deed hij geen recht aan zijn voorstellingen, die zijn signatuur vormen. Bij zijn debuut werd hij door een criticus kinderlijk genoemd, zou die denigrerende opmerking blijvend letsel hebben opgeleverd? Er verscheen een deeltje uit de reeks

‘Haags Palet’ bij de expositie, al het 25ste in tien jaar. De biografie is, zoals eerder opgemerkt, niet helemaal compleet en het is jammer dat de auteur John Schillevis niet kon ingaan op het monumentale werk van Jan Roëde. Maar hij vermeldt wel dat het er was en hij geeft zelfs een zwart-wit foto van een sculptuur. De vormgever Arno Geels, die een goed grafisch ontwerp herkent wanneer hij het ziet, maakte een dubbelpagina van de door Jan Roëde getekende prijslijst van bodega ‘De Posthoorn.’ Heel mooi. Museum Rijswijk, Herenstraat 67 Rijswijk. Tot 14 november, dinsdag tot en met vrijdag en zondag 14-17 u., zaterdag 11-17 u. John Sillevis: Jan Roëde, een verborgen dialoog, Haags Palet 25, € 15,-

Schrijver blijft altijd een buitenstaander

Springer over de nadagen van de DDR Door Thijs Kramer

F. Springer, het pseudoniem waaronder oud-ambassadeur C.J. Schneider al veertig jaar lang verhalen en romans publiceert, laat zijn verhalen vaak spelen in landen waar hij als diplomaat gevestigd is geweest. Zo komt zijn verblijf in Bangladesh terug in Bougainville (1981) en zijn periode in Angola in Quisama (1985). Zijn hoofdpersonages zijn nogal eens zakenman, diplomaat of journalist. Ze observeren, leggen contacten, maar houden altijd nadrukkelijk distantie tot het land van een tijdelijk verblijf. Altijd torsen ze een verleden met zich mee en altijd speelt de vraag op, waarom ze zich toch zo gewillig naar deze eenzame buitenposten laten sturen. Zelden zijn ze echt alleen, vaak is er een landgenoot of andere westerling die beter is ingevoerd in het betreffende land. Mannen zoals zijzelf, maar vaak in veel opzichten de meerderen van hen. Ze hebben nog meer van de wereld gezien, hebben betere contacten en vertellen grotere verhalen. Springer laat juist die figuren graag aan het woord in zijn boeken, als intermediair tussen zijn alter ego’s en de vreemde gemeenschap waar zij hun weg moeten vinden. Springers boeken

zijn ‘buitenstaanderverhalen’. Ze weerspiegelen aardig de positie van de diplomaat Schneider, die, als we schrijver Springer moeten geloven, een vreemde eend was in de bijt van de diplomatie. En in de Nederlandse letteren heeft Springer met zijn internationale blik, zijn grote mate van relativering en zijn losse vertelstijl altijd een tamelijk geïsoleerde positie ingenomen. Bovengenoemde Springerkenmerken komen terug in Quadriga, dat als omineuze ondertitel ‘Een eindspel’ heeft. Al vaak aangekondigd en nu dan eindelijk verschenen; de roman waarin Springer de nadagen van de DDR beschrijft en waar Schneider als diplomaat net voor de val van de muur in 1989 met pensioen ging. Geen jong land ditmaal, zoals Bangladesh of Angola, maar een land dat op zijn laatste benen loopt. Het zijn de maanden voor de val van de Berlijnse muur. Het geeft het boek een melancholische sfeer, die trouwens altijd bij Springer op de loer ligt, zij het vaak verstopt achter een joviale, soms zelfs jolige buitenkant.

‘Genossen’ Springer schetst in rake streken de DDR van partijvoorzitter Erich Honecker en de Stasi, waar over alles een grau-

we sluier van uniformiteit hangt. De journalist-op-leeftijd en weduwnaar Robert Somers heeft geen enkele affiniteit met het land, maar windt zich er ook niet over op. Tamelijk slecht gemotiveerd laat hij zich overhalen om er enkele reportages te schrijven. En uitgerekend daar, waar de mensen zijn verworden tot identiteitsloze ‘Genossen’, wordt hij voor het eerst sinds het overlijden van zijn vrouw weer verliefd. Monika Rittner is zijn persbegeleidster in Berlijn waar hij een voorgekauwd programma langs landbouwtentoonstellingen en modelfabrieken doorloopt. Zij is op en top exponent van het perfide systeem en getrouwd bovendien. Zeer spaarzaam meent Somers signalen op te vangen dat zij ook wel inziet dat de DDR aan alle kanten scheuren begint te vertonen. Misschien wil ze de kans grijpen om met hem …. Beide verhaallijnen, het afbrokkelen van de DDR en de smachtende, maar onzeker tastende verliefdheid van Somers schuren op fraaie, ongemakkelijke wijze tegen elkaar aan. Hoe kwalijk, verrot en bijna achterhaald de geldende conventies ook zijn, dat maakt het nog niet gemakkelijk eraan te ontsnappen. Somers vertelt de geschiedenis en baseert zich daarbij op herinneringen en

aantekeningen. Het is zijn eigen reconstructie van een liefdesgeschiedenis, waarbij hij er achter probeert te komen wat die betekend heeft. Het documentaire deel over de teloorgang van de DDR wordt extra aangezet doordat de tekst gelardeerd is met zwart-wit foto’tjes van gebouwen en mensen. Springer lijkt daarin schatplichtig aan de Duitse schrijver W.G Sebald, die dat onder meer in zijn boek Austerlitz toepaste. Springers oog voor het absurde en het ´deadpan´ komische doet in de verte aan het werk van Kurt Vonnegut denken. De vertelling van Quadriga lijkt een dwingende causaliteit te missen, eerder is het een aaneenschakeling van al of niet toevallige ontmoetingen, verwaarloosde vriendschappen en gemiste kansen. Het is een riskante manier van vertellen, omdat de vrijblijvendheid op de loer ligt. Maar in dit boek weet Springer de losjes gestapelde episodes op uitmuntende wijze bijeen te houden. En meer dan dat. In de laatste, pakweg twintig bladzijden stelt Springer zich in op een nieuw perspectief en overziet van daaruit de hele geschiedenis. De lezer blijft melancholisch gestemd achter. F. Springer, Quadriga. Een eindspel. Uitgeverij Querido. ISBN 9789021438962 Prijs: € 17,95

Ingezonden mededeling

muziek van Ives | Copland | Barber Bernstein | Lauridsen | Gershwin

Stars and Stripes vrijdag 5 november 2010 20.15 uur

PALEISKERK Residentie Kamerkoor olv Jos Vermunt mmv Academie Muzikaal Talent

Kaartverkoop Haags Uitburo | Hofweg 1 | tel. 0900 – 8282 999 (0,40 pm) Vanaf 19.30 uur aan de Kerk www.bachensembles.nl luisteren zien beleven


22> Marc

In het Kruis ....

Het is bijltjesjaar binnen het Nederlandse tophockey. Moest eerst Michel van den Heuvel – bondscoach van de heren – het veld ruimen, deze week was het de beurt aan Herman Kruis, bondscoach van de dames. Ook bij de dames schijnt het niet goed te zijn gegaan. Hoewel een tweede plaats op het laatste WK op het eerste gezicht alleszins redelijk lijkt, was het voor de veeleisende hockeybond toch niet voldoende. Kruis had een goed cv, was soms wat eigenzinnig, maar was bovenal succesvol. Het Nederlands damesteam heeft hij – ook na de successen van de afgelopen jaren – op het goede spoor gehouden. Dat alleen al verdient een pluim. De vraag is dan wat er echt speelt in die hoofden van de KNHB notabelen. Hadden ze twee jaar geleden al voorzien dat deze twee heren slechts twee jaar op de bank mochten zitten, of zijn ze er na twee jaar achtergekomen dat het niet de juiste keuze was? Of zijn ze toch meer ontvankelijk voor suggesties, die ze langs de lijn gratis krijgen toegeworpen, dan je op het eerste gezicht zou denken? ‘Speelsters zouden hun niveau niet hebben gehaald en de onoverwinnelijkheid van de afgelopen periode zijn ze ook kwijtgeraakt’. Dat wilde de vertegenwoordigster van de KNHB wel kwijt. Best zuur toch als je eerst Europees kampioen wordt en later bijna wereldkampioen, dat dan de vorm van de speelsters (waar ze toch in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor zijn) je noodlottig wordt. Ik geloof overigens niet erg in de argumentatie op basis waarvan beide bondscoaches zijn afgeserveerd. Het moet iets anders zijn. Meer waarschijnlijk is dat hun karakter en persoonlijkheid hen fataal is geworden. De KNHB mag dat natuurlijk nu vinden, maar dat wisten ze twee jaar geleden natuurlijk ook al. Er wordt – zoals altijd – afgerekend aan de meet. Die ligt dit keer in Londen. Herman is daar niet meer bij, een droom vervlogen. Zelfs de wereldtitel had hem niet geholpen. Terecht dus dat hij zich een beetje in zijn Kruis……

Marc Delissen Voormalig hockeyer en advocaat bij Delissen Martens Advocaten & Belastingadviseurs

Vrijdag 29 oktober 2010

sport

Herman van Hemsbergen al 14 jaar voorzitter

‘Ik heb maar één belang en dat is dat van Forum Sport’ Hij staat alweer veertien jaar aan het roer bij Forum Sport. Jaren die voor de buitenwereld wellicht ongemerkt voorbij lijken te zijn gegaan. Echter niet voor Herman van Hemsbergen (1958) en wat hij noemt ‘zijn club’. Een terugblik met de eerste man van Forum Sport, die veertien jaar geleden, na twee jaar penningmeesterschap, eigenlijk tegen wil en dank tot voorzitter werd gekozen, maar anno 2010 nog altijd het gezicht van de Voorburgse voetbalvereniging is. Door André Buurman

Voorzitter tegen wil en dank. Dat predicaat krijgt Herman van Hemsbergen opgeplakt als hem in 1996 de voorzittershamer min of meer in handen wordt gedrukt. Er is geen ontkomen aan. Een roerige periode binnen de club, dan nog als DEVJO aan het Voorburgse Damsigt, is de directe aanleiding om Van Hemsbergen als de nieuwe man naar voren te schuiven. Het prototype van een echte voorzitter van een voetbalclub, als dat al bestaat, is Van Hemsbergen duidelijk niet. Voor hem geen hele zaterdagmiddag in de eigen bestuurskamer, of die van de tegenstander van het eerste elftal. Dat is nu eenmaal zijn ding niet. De voorzitter trapt op die momenten liever met de veteranen van Forum Sport in competitieverband tegen een bal. ‘’En dat wil ik blijven doen zolang ik het leuk vind en het lichaam het toelaat. Mijn taak ligt vooral achter de schermen’’. Niet lang na zijn aantreden in 1994 als penningmeester kan Van Hemsbergen, in 1987 afgestudeerd als econoom aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, al zijn talenten in de strijd gooien als de club DEVJO met een niet onaanzienlijk begrotingstekort wordt geconfronteerd. Van Hemsbergen, ervaringsdeskundige in het verzekeringswezen, ziet zich genoodzaakt een aantal impopulaire maatregelen te treffen. Zo zet hij onder andere rigoureus het mes in de faciliteiten van het eerste elftal, wat weer tot de nodige protesten uit die hoek leidt. ‘’Het maakte me bij sommige leden niet echt geliefd’’. Amper bekomen van de financiële herstelactie en de nodige saneringen dient zich alweer de volgende uitdaging aan. Bij monde van de toenmalige burgemeester van Voorburg, Van Haersma Buma, wordt de vier voetbalclubs in Voorburg, te weten SV Voorburg, Tonegido, Wilhelmus en ook DEVJO te verstaan gegeven dat binnen de gemeentegrenzen op termijn nog slechts plek is voor twee verenigingen. Onder het motto ‘beter zelf kiezen, dan straks gedwongen worden’ neemt DEVJO het initiatief en vinden al snel de eerste, oriënterende gesprekken plaats met de collega’s van Wilhelmus aan de Westvlietweg. Ook sv Voorburg aan ’t Loo, de locatie van Forum Sport nu, heeft wel oren naar een fusie met die enige zaterdagvereniging van Voorburg. Democratisch Van Hemsbergen: ‘’Met DEVJO blijven zitten op Damsigt was geen optie. We zouden op den duur toch moeten vertrekken. De leden hebben we de keus gelaten. Fuseren met Wilhelmus of met sv Voorburg. Het werd de laatste, louter vanwege de centrale ligging van

Herman van Hemsbergen: ‘Ik zal altijd bij Forum Sport betrokken blijven’. > Foto: Creative Images

het complex in het hart van de gemeente Voorburg. Wat je noemt een democratisch besluit, al was Wilhelmus niet echt blij met de uitkomst van de stemming’’. En zo ontstaat in 1998 het nieuwe Forum Sport, naar de Romeinse nederzetting Forum Hadriani. Met een zaterdag- en zondagtak. De nieuwe clubkleuren, blauw, wat een definitief afscheid betekent van het traditionele rood/zwart van DEVJO en het rood/ wit van sv Voorburg. De gemeente Voorburg legt in ruil voor de fusie later kunstgras aan op het hoofdveld. Verder investeren in het sportcomplex wil het vooralsnog niet. Twee erbarmelijk slechte velden en een sterk verouderde kleedaccommodatie ten spijt. Het is inmiddels 2004. Terwijl de nieuwe vereniging Forum Sport langzaam maar zeker uitgroeit tot een volwassen amateurclub, zitten in de tussentijd de besturen van Wilhelmus en Tonegido met elkaar aan tafel. Ook hier stelt de gemeente budget in het vooruitzicht als beide clubs tot elkaar komen. Maar de beoogde fusie komt er niet. Het huishoudboekje van Tonegido is in de ogen van Wilhelmus niet op orde. Er wordt gevreesd voor te veel lijken in de Tonegido-kast. Nu de fusie tussen de beide clubs op niets is uitgelopen, zien Herman van Hemsbergen en zijn collega’s plotseling mogelijkheden om sportpark ’t Loo eindelijk de broodnodige opknapbeurt te geven. Zij stellen de burgemeester voor Tonegido naar de Prins Bernhardlaan te halen. De burgemeester had tenslotte een potje met geld ge-

reserveerd voor de fusie tussen Tonegido en Wilhelmus. En nu die van de baan is, is een samenwerking tussen Forum Sport en Tonegido toch een prima alternatief, zo is de redenering. Voor de gemeente Voorburg komt het voorstel van Van Hemsbergen cs als een geschenk uit de hemel, al kan de liefde volgens de Forum Sport-voorzitter uiteraard niet van één kant komen. ‘’Ik heb maar één belang en dat is dat van Forum Sport’’, is zijn parool. Van Hemsbergen krijgt zijn zin. De gemeente komt zijn afspraken na en zegt voldoende budget toe voor de aanleg van twee extra kunstgrasvelden en de bouw van een nieuwe kleedaccommodatie. De prijs die Tonegido voor de overstap betaalt (“en”, zegt Van Hemsbergen, “die het bestuur van Tonegido wil betalen”) is hoog. Het levert de jeugd- en zaterdagafdeling in. Forum Sport daarentegen staat op zijn beurt zijn zondagtak af aan Tonegido. Verklaarbaar Dat Forum Sport geen fusie met Tonegido wilde aangaan, is volgens Herman van Hemsbergen alleszins verklaarbaar. ‘’Een fusie is prima, maar dat moet je niet te vaak doen. Forum Sport was namelijk in 2004 zelf nog hard bezig één club te worden. Ook de cultuurverschillen tussen beide clubs waren te groot. Tonegido stond er om bekend dat het zijn eerste elftalspelers substantieel betaalde, iets wat bij Forum Sport ondenkbaar is. Verder waren er net als bij Wilhelmus bij ons twijfels over de liquiditeit van de club’’.

Van een hechte en intense liefde tussen de twee clubs zal het nooit komen. Het is ‘samen onder één dak, maar toch ieder apart’. Een verstandshuwelijk, niet meer dan dat. Over de uiteindelijke teloorgang van Tonegido wil Herman van Hemsbergen niet te veel kwijt. ‘’Er is al genoeg over gezegd. Te veel onzin ook helaas. Ik meen als ik zeg dat ik het betreur dat een vereniging met zoveel historie niet meer bestaat. Het laatste bestuur van Tonegido heeft, deels met onze steun, er alles aan gedaan om de club te redden. Het heeft niet mogen baten. Jammer’’. En zo is Forum Sport na vier jaar samenwonen weer alleenstaand en op zoek naar nieuwe activiteiten op de zondag. Met de gemeente wordt daarover nagedacht. Want waar Voetbalpark ’t Loo op zaterdag, de dag van Forum Sport, bruist van bedrijvigheid, daar geeft het complex op zondag, op wat voetballende buurjongetjes na, een troosteloze aanblik. Van Hemsbergen zegt zich dan ook sterk te maken voor een geschikte partner voor de zondag of, en dat zou zijns inziens dé ideale oplossing zijn, eigen activiteiten van Forum Sport. ‘’Dat is in veel opzichten beter voor alle partijen’’. Wat de toekomst betreft, Herman van Hemsbergen zal op termijn het voorzittersstokje wel een keer overdragen. Aan wie? Dat is volgens hem niet zo relevant. Wat wel relevant is dat hij altijd bij ‘zijn’ Forum Sport betrokken zal blijven. Al is het maar om af en toe de club op wat voor gebied ook te adviseren. Simpelweg omdat de liefde van twee kanten komt.


Vrijdag 29 oktober 2010

sport

<23

Naomi van As:

Het idool van alle hockeymeisjes Naomi van As heeft de navelstreng met Den Haag doorgeknipt. Het hockeyidool resideert nu in Amsterdam. Godzijdank is haar schaterlach ook buiten de hoofdstad te horen... Door Edwin Alblas

Naomi van As is niet alleen meer op een hockeyveld te bewonderen, maar sinds kort ook in een tv-commercial. Met haar vriend Sven Kramer schittert ze in een KPN-reclame. Het geeft aan dat de marktwaarde van de populairste hockeyster van het land, ook een van de sportgezichten van Rabobank, nog altijd stijgende is. Het gevolg is wel dat haar innemende schaterlach – te horen en te zien in de tv-commercial – niet meer privé is. Maar dat is iets waarmee Van As wel kan leven. Het moment waarop ze in het filmpje de uit zijn schaatspak scheurende Sven becommentarieert met het woord ‘pats’ en een lachsalvo is al veelbesproken. Van As: “Het opnemen van de commercial kostte me een halve dag en ik heb er echt veel bij gelachen. Het was gewoon ook heel leuk om te doen”. De reacties zijn wisselend, zegt ze eerlijk. Maar dat hou je toch. De een vindt het leuk, een ander niet. Zelf zie ik ’m niet zo vaak, hoor”. Er is in het leven van ’s werelds beste hockeyster van 2009 wel meer veranderd en publiekelijk geworden. Zo is Van As van Den Haag naar Amsterdam verhuisd. Nu bijna alle meubels zijn afgeleverd wordt het stulpje in de hoofdstad ook meer een echt huis. “Heerlijk om na een vermoeiende dag eindelijk even op je eigen bank onderuit te kunnen zitten”. Natuurlijk heeft Den Haag nog een speciaal plekje in haar hart, maar de verhuizing heeft zeker twee voordelen. Ze is vaker bij Sven en dichter bij haar nieuwe club, Laren. Haar relatie met ’s werelds beste schaatser heeft aan een grotere bekendheid en populariteit bijgedragen. Het ‘celebstel’ is ook voer voor de roddelbladen. “Ik heb wel eens iets in de Privé zien staan, ja. Vroeger geloofde ik die verhalen nog wel eens, maar als ik nu een stukje over ons lees, weet ik dat het geleuter van de bovenste plank is”, zegt Van As. “Lekker boeiend. Weg ermee. Iets negatiefs is niet leuk om te horen of te lezen, maar het kost me te veel energie om me druk te maken over wat anderen zeggen of schrijven. Je kunt er zo weinig mee. Je moet het maar gewoon van je laten afglijden. Gelukkig valt het nog mee”. Overgang De overgang van Klein Zwitserland naar Laren is evenmin onopgemerkt voorbij gegaan. Van As, begonnen bij HDM en gerijpt bij KZ, stapte over naar een club die de ambities in het tophockey ook omzet in daden. Er is een team opgebouwd dat zeker dit jaar in staat moet worden geacht om kampioen van Nederland te worden. Daar kwam KZ door allerlei bekende oorzaken de afgelopen jaren niet aan toe. Van As: “Maar ik ben gelukkig niet op een vervelende manier vertrokken. Op de website stond nog een aardig stukje waarin ik werd bedankt en mij succes werd gewenst”. Het gevoel dat ze ook met Klein Zwitserland landskampioen kon worden, droeg ze misschien wel langer met zich mee dan realistisch was. “Ik heb met Oranje alles gewonnen wat er te winnen is, maar met een club het hoogste bereiken, is ook iets moois. Ik heb lang geprobeerd om met KZ zo ver te komen, maar steeds ontbrak een stukje. Daardoor werd het tijd om een

Naomi van As. > Foto: Creative Images

andere keuze te maken. Ik word er ook niet jonger op”. Het viel haar best zwaar. “Ik houd namelijk helemaal niet van verandering. Ik zou ook nooit na één seizoen van club kunnen veranderen. Ik steek er veel energie in om ergens te slagen. Het zou dus best kunnen dat ik tot aan het einde van mijn carrière bij Laren speel”. Met haar 27 jaar is Van As geen groentje meer, noch een international die al bezig zou moeten zijn met een afscheid. Of ze haar top heeft bereikt, is voor haar een lastig te beantwoorden vraag. “Ik denk er eigenlijk niet zo veel over na. Hoe ouder, hoe beter, zeggen ze toch? Ik vind wel dat ik de afgelopen jaren heb bijgeleerd en dat ik beter ben geworden in bepaalde dingen. Maar ik denk ook dat ik nog beter kan worden. Het is niet zo dat ik nu achterover leun”. Beste Haar niveau werd in 2009 goed genoeg geacht voor de titel ‘beste speelster van de wereld’. Weliswaar gedeeld met de Argentijnse Luciana Aymar, die de prijs al voor de zesde keer kreeg, maar toch. “Ik heb dat ook bereikt dankzij mensen om me heen, mijn teamgenoten. Het is een mooie extra prijs, maar je doet het nooit alleen. In dat jaar pakte bijna alles goed uit. Ik heb er een goed gevoel aan overgehouden”. Bij het laatste WK in Argentinië werd Oranje en dus ook Van As door het gastland onttroond als wereldkampioen. Bij die tweede plaats legt Van As

‘Ik kan me niet herinneren dat ik zelf vroeger ook zo was. Handtekeningen verzamelen is nu een hype’

zich niet zomaar neer. “Er zullen dingen anders moeten én beter. Dat is niet iets wat ik breed wil uitmeten in de pers, maar ik denk dat iedereen wel dat gevoel aan het WK heeft overgehouden. We waren niet eens zo slecht in de finale, zijn echt niet weggespeeld, terwijl dat in wedstrijden daarvoor tegen Argentinië wel gebeurde. Misschien is dat ook het nadeel van een tweede plaats. Je zoekt gewoon meer naar de dingen die fout zijn gegaan. Natuurlijk kun je een keer verliezen, maar ik zie het ook zeker niet als een incident, waardoor je makkelijk kunt roepen dat het de volgende keer wel weer goed komt”. Inmiddels kondigde de hockeybond afgelopen maandag aan dat het contract met bondscoach Herman Kruis niet wordt verlengd. Van As blonk zelf ook niet alle wedstrijden uit. De ongewilde tweestrijd met Aymar verloor ze op punten. “Zij heeft daar weer bewezen echt de beste speelster van de wereld te zijn”, berust Van As wel in dat verlies.

Vaker een constante factor zijn is een doel dat de nu 27-jarige Van As nastreeft. “Ik wil niet een speelster van pieken en dalen zijn. Ik wil gewoon constant pieken. Of in ieder geval niet onder het basisniveau zakken”. Het hockey neemt haar nog te veel in beslag om nu al na te denken over ‘the career after’. “Soms doe ik dat, maar als ik mezelf daarop betrap, is het ook snel voorbij. Ik ben nog steeds met een studie bezig en als ik daar aan denk word ik wel eens een beetje naar van. Ik val ook slecht in slaap als ik in bed eenmaal bedenk wat ik allemaal nog moet doen. Ik doe er al zo lang over en krijg het ook niet voor de komende Olympische Spelen af. Dat is echt erg. De studie mondzorgkunde die ik volg is heel praktijkgericht. Je moet dingen in groepjes doen, maar ik heb eigenlijk helemaal geen klas, omdat ik er door het hockey vaak niet ben. Ik ken bijna niemand van mijn jaargang. Heb je die band wel met school en klas, dan gaat het een stuk makkelijker. Ik loop ook vaak achter en dan ga je er tegenop zien. In het begin ging ik nog wel gelijk. Maar in dat ritme zit ik al lang niet meer. Ik ben wel van plan het af te maken. Maar als je me vraagt of ik daar straks vijf dagen in de week iets mee ga doen, dan denk ik van niet. Ik kan niet vijf dagen binnen zitten. Dan word ik gek. Nu denk ik: ik zie wel wat op mijn pad komt”. Voorzichtig steekt ze haar voelhorens uit. Wie Naomi van As ‘googlet’ ontdekt dat ze ook te boeken is voor duo-

presentaties. Gedebuteerd op dat terrein heeft ze nog niet. “Nee, nog niet, haha. Ik ben trouwens ook te boeken voor clinics, trainingen en fotoshoots. Dat is meer mijn ding. Ik word meer zelf geïnterviewd dan dat ik de interviewer ben”. Verlegen Het heeft er alle schijn van dat de bekendste en populairste hockeyster van Nederland ook een verlegen kant heeft. “Ik ben niet het type dat altijd graag in het middelpunt van de belangstelling staat. Ik kan heel druk zijn, maar dan vooral op plekken waar ik me op mijn gemak voel. Verlegen is een groot woord, maar ik hoef niet altijd vooraan te staan”. Dat ze soms in die positie wordt geduwd is onvermijdelijk. “Ik hoor wel vaak ploeggenootjes zeggen: ‘ga jij maar handtekeningen uitdelen, want ze roepen toch alleen maar om jou’. Dat soort dingen. Vind ik wel eens lastig, maar ik kan er ook niet veel aan doen. Natuurlijk heeft dat ook zijn leuke kant. Het gaat vaak om kinderen die dolenthousiast zijn. Ze kijken tegen je op. Het Nederlands elftal is tegenwoordig helemaal de bom. Ik kan me niet herinneren dat ik zelf vroeger ook zo was. Handtekeningen verzamelen is nu een hype. Ze willen ’m overal, op hun stick, shirts, voor en achter. Maar ik blijf het bijzonder vinden dat kinderen met hun ouders speciaal voor jou naar een wedstrijd komen en een handtekening van je willen”.


24> Tony Demelinne wil de beker

Tegen de Eindhoven Kemphanen bereikten de ijshockeyers van HYS The Hague met een 5-3 zege de halve finales van de bekercompetitie. Bovendien bleek het team van coach Gary Pryor de beste te zijn in de reguliere competitie waardoor ze in de halve eindstrijd tegen de Zoetermeer Panthers uitkomen. Den Haag Centraal sprak met Tony Demelinne (23), de Hagenaar die ook voor het Nederlands team werd geselecteerd.

Na een goed begin van het seizoen moet ook de beker gepakt worden. Demelinne: ”We hebben een goede serie gedraaid, maar we hebben het niet makkelijk gehad. Het zit allemaal dicht bij elkaar. Nu we als eerste in de competitie zijn geëindigd, betekent het dat we vrijdag in de Uithof mogen beginnen”. Leuk voor het publiek dat je tegen Zoetermeer Panthers begint. “Zij hebben zich als vierde ploeg weten te plaatsen en daarom beginnen we vrijdag tegen hen. Altijd leuk zo’n streekderby. In de reguliere competitie waren het ook leuke duels. Ik verwacht dat als we de finale halen dat we daarin tegen Tilburg zullen spelen. En dan gaan winnen. De supporters hebben ons verteld dat de beker al sinds 1938 niet meer is gewonnen”. Bovendien ben je geselecteerd voor Oranje. “Ja, met nog vijf andere jongens van HYS. En in mijn ogen hadden het er meer kunnen zijn. Jammer genoeg was ik er vorig jaar bij het WK niet bij. Des te leuker dat het nu wel zo is.”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie.

Scheveningen – Vitesse Delft > Na een moeizame start zijn de voetballers van Scheveningen op stoom. Het elftal van trainer John Blok, meedraaiend in de top van de Hoofdklasse A, kruist zaterdag in een streekderby de degens met Vitesse Delft. Zat. 30 okt. 14.30 uur, Sportpark Houtrust, Houtrustweg. Klein Zwitserland – Kampong > De hockeysters van HCKZ kennen na het vertrek van Naomi van As naar Laren zware tijden. De laatste plaats in de Hoofdklasse moet veel pijn doen. Wellicht dat tegen het Utrechtse Kampong, de nummer voorlaatst, de eerste zege wordt verwelkomd. Zon. 31 okt., 12.45 uur, Klatteweg. Daan Modderman Memoriaal > Ter nagedachtenis aan de Daan Modderman, die schitterde in de NCRVproductie ‘Showroom’, wordt zondag een ren met volbloedpaarden gelopen. Zon. 31 okt., races vanaf 13.30 uur, Draf- en Renbaan Duindigt, Waalsdorperweg, Wassenaar. RKAVV – Quick > De topper in de Eerste Klasse B is de derby tussen de Leidschendamse koploper RKAVV, van trainer Bas Steffens en Quick. Zon. 31 okt. 14.00 uur, Sportpark Kastelenring, Leidschendam. HDM – Kampong > De hockeyers van HDM behaalden twee weken geleden hun eerste punten in de Hoofdklasse door een zege op Rotterdam. Zondag wacht een thuisduel tegen de Utrechtse Kampong. Zondag 31 okt., 14.45 uur, Theo Mann Bouwmeesterpad.

Vrijdag 29 oktober 2010

sport

Vicento en Ranko willen terug in het eerste elftal Het Haagse publiek was hen even uit het oog verloren. Aleksandar Rankovic (32) sleet zijn dagen in het ADO Den Haagkrachthonk na zijn maandenlange revalidatie vanwege een knieblessure, terwijl Charlton Vicento (19) in het tweede elftal op de maandagavonden probeerde zijn vorm van weleer terug te vinden. Den Haag Centraal legde de nestor (Rankovic) en de benjamin (Vicento) van de Haagse profselectie enkele stellingen voor. Door Ronald Mooiman

Wanneer je niet bij het eerste elftal zit, is voetbal niet leuk. Rankovic: “Ondanks je blessure probeer je er toch van te genieten. Maar leuk is anders. Ik geniet nu weer van de trainingen en de wedstrijden in het tweede elftal. Ik sta voor iedereen open en probeer de jonge jongens in de selectie met van alles en nog wat te helpen. Maar het leukste is natuurlijk zelf spelen”. Vicento: “Bij mij valt het wel mee. Ik speel mijn wedstrijden in het tweede en mag soms invallen in het eerste. Maar met het eerste train ik vaak mee. Maar dat ik nu even niet vaker voor het eerste elftal uitkomt, moet ik accepteren. Die tijd komt nog wel. Ik ben nog jong”. Het verlangen naar een basisplaats is erg groot. Rankovic: “Na mijn blessure moet ik het gewoon rustig opbouwen. Maar het komt eraan. Ik ben alweer blij bij de groep te zitten. Na mijn operatie heb ik bijna een jaar in het krachthonk gerevalideerd. Dan voel je je soms eenzaam. Wanneer ik straks weer volop meedoe met wedstrijden weet je pas waarvoor je het allemaal gedaan hebt”. Vicento: “Zeker. Maar de voorhoede staat momenteel als een huis. Ik heb nog alle tijd. Wanneer een elftal goed staat, moet je als reservespeler ook aan het teambelang denken. Maar natuurlijk sta ik er liever zelf in. Het is in het begin allemaal te snel gegaan. Daarna heb ik een terugslag gekregen. Ik probeer er langzaam weer bij te komen. Voor mijn gevoel gaat het steeds beter. Het komt goed”. Het wordt moeilijk een basisplaats te veroveren. Rankovic: “Een winnend team blijft staan. Zo simpel is het. Maar als er spelers terugkomen is dat ook goed voor het elftal in verband met de grote concurrentie. Ik ben op veel posities inzetbaar. In de achterhoede en op het middenveld. De centrale plek op het middenveld heeft wel mijn voorkeur, maar ik ga staan waar de trainer me nodig heeft”. Vicento: “Het wordt hartstikke moeilijk, maar ik moet gewoon mijn best blijven doen. Dan zien we wel wat er gebeurt. Ik heb het gevoel met de dag steeds sterker en beter te worden. Wat mijn favoriete plek is? Dat weet ik eigenlijk zelf ook niet. In de spits of op links in de voorhoede”. Voetbal is het belangrijkste in mijn leven. Rankovic: Voetbal is één van de belangrijkste dingen in mijn leven. Maar nog belangrijker zijn mijn vriendin en dochter en verdere familie. En ieders gezondheid natuurlijk. Voetbal is mijn werk en momenteel verlang ik er veel naar, omdat ik het zo lang heb moeten missen”. Vicento:”Samen met mijn ouders en

Vincento (links) en Ranko. > Foto: Creative Images

mijn vriendin staat het voetbal op nummer één. Ik ben elke dag met het voetbal bezig. Maar zij letten samen met mij op wat ik eet en wat ik doe. Alles staat wel een beetje in het teken van voetbal. Bij ADO Den Haag zijn, geeft me een lekker gevoel. Als ik hier ben, geef ik alles wat ik kan”. ADO Den Haag is een blijvertje in het linkerrijtje. Rankovic: “Ik hoop het. De laatste paar duels gaat het goed. Er zijn momenteel drie clubs die erbovenuit steken: PSV, Ajax en FC Twente. Verder in de Eredivisie kan iedereen van elkaar winnen of verliezen. Ook wij. Wij scoren meer in vergelijking met vorig seizoen. We hebben meer kwaliteit voorin. We krijgen nu vijf kansen en daarvan gaan er soms drie in. Dat is uniek voor ADO Den Haag”. Vicento: “We gaan ons best doen. We moeten aanvallend en met veel lef blijven spelen. Iedere keer weer erop kletsen. Het is ook lekkerder voetballen voor een elftal. We kijken niet naar rijtjes, maar dat we een beter seizoen gaan draaien dan het vorige jaar is voor mij duidelijk. Gewoon blijven werken en aan het einde van het seizoen zien we wel waar we staan”. ADO Den Haag kent veel verrassingen binnen haar selectie. Rankovic: “Dat is Bulykin, bijna topscorer van de eredivisie. Van de twee keer dat hij op het doel schiet, gaat er minimaal één in. Maar hij is niet de enige. We hebben verschillende spelers die het doel vinden”. Vicento:”Wesley Verhoek. Het is ongelooflijk hoe hij zich heeft ontwik-

keld. Nog nooit heeft hij zo goed gespeeld. Hij heeft de beste voorzet van de Eredivisie”. Het vorige seizoen is allang weer vergeten. Rankovic: “Voor mij zeker. Ik heb het hele jaar niet gespeeld. Het was ook een rommelig seizoen binnen en buiten het veld. We hebben er veel van geleerd. Zelf heb ik er van geleerd dat elke voetballer aan zichzelf denkt. Zo zit de voetbalwereld nu eenmaal in elkaar. En daar moet je je weg in zien te vinden”. Vicento: “Dat boek is gesloten. En dat willen we niet meer open doen, gesloten en weggegooid. Zo denkt iedereen binnen de selectie er over. Positivisme heerst er momenteel binnen de groep”. (Bij)geloof hoort bij het voetbal. Rankovic: “Ik vind van niet. Ben ook niet religieus. Voetballers doen het vaak voor de show. Soms vind ik het lachwekkend. Dan komt men het veld

op en slaan ze twintig keer een kruisje”. Vicento: “Ik bid voor een wedstrijd. Luister ook altijd naar muziek vlak voor een wedstrijd. Het rugnummer 36 is belangrijk voor me. Dat is ons familienummer. Ik draag het als eerbetoon aan mijn familie”. FC Utrecht gaat het ons moeilijk maken. Rankovic: “FC Utrecht zit nu in een flow. Ze hebben een goed uitgebalanceerd team dat het ook goed doet in Europa. Thuis en uit spelen ze op de counter. Ze hebben enkele snelle jongens in de voorhoede. Het zal moeilijk worden. We moeten van onze eigen kracht uit gaan en snel een doelpunt maken”. Vicento: “Zij gaan het ons moeilijk maken. Maar wij hen ook. FC Utrecht heeft een goede ploeg, met enkele goede spitsen. Als ploeg zijn ze met ons te vergelijken. Maar met het thuispubliek achter ons zullen de punten in Den Haag blijven”.

Aleksander Rankovic

Charlton Vicento

Geboren: Belgrado, 31 augustus 1978 Clubs: RAD Belgrado, Vitesse en ADO Den Haag Wedstrijden/doelpunten: 274/17 Rankovic over Vicento: “Charlton is een goede jongen. Lacht altijd. Ook een jonge jongen. In potentie is hij één van de grootste talenten in Nederland. Soms speelt hij in de spits, maar als linksbuiten komt hij met de extra ruimte beter tot zijn recht”.

Geboren: Zoetermeer, 19 januari 1991 Clubs: RVC/Rijswijk Wedstrijden/doelpunten: 17/1 Vicento over Rankovic: “Ranko is een echte aanvoerder, zowel binnen als buiten het veld. Hij praat met iedereen. Je kunt bij hem terecht met alles. Binnen het veld is hij iemand die het spel kan maken en iemand kan sturen”.


Vrijdag 29 oktober 2010

SERVICE

Theater Muziek Evenementen vrijdag 29 oktober 17.00

17.30

19.45

20.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

‘t Syndicaat > ‘Interculturele gezelligheidsbijeenkomst’. Georganiseerd door Stichting Rainbow Den Haag. De muziek wordt verzorgd door Dj Jack. Tot 23.00 uur. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Appeltheater > ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis, waarbij het publiek zelf haar eigen geschiedenis samenstelt uit een groot aantal vaderlandse gebeurtenissen die in de verschillende ruimtes gespeeld worden. Tot 23.00 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Cremers plus > ‘Excitors’. Haagse Britrockband die door critici in hetzelfde rijtje wordt geplaatst als Arctic Monkeys en Kaiser Chiefs, maar dan met een beetje ska. Gratis. www.cafecremers.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Eine Nacht in Venedig van Johann Strauss jr.’ Residentie Operette ODES. Venetië in de 18de eeuw: Hertog Guido staat bekend als een Don Juan. Tijdens een gemaskerd bal ontstaat de nodige verwarring met alle gevolgen van dien. € 28,- UITpas 26,50. www.rijswijkseschouwburg.nl ‘t Goude Hooft > ‘Jazzvocalistensessie’. Jazzjamsessie met zangeres Dasha Skorokhodova begeleid door een trio o.l.v. pianist Miguel Rodriguez. Gratis. www.goudehooft.nl Theater Zeebelt > ‘Avondje alles’. Op deze avondjes krijgt u een compleet samengesteld programma met een hoofdvoorstelling, korte film, performances, muziek en café. € 10,-. www.zeebelt.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Verre vrienden’ het Nationale Toneel. Komedie over een groep ‘echte’ vrienden. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘DegrotemonD’ SkaGeN. Door de eeuwen heen hebben redenaars hun toehoorders geschokt, geprikkeld en geïnspireerd, en daarmee hun gedachten beïnvloed. Een ode aan 2500 jaar redevoeren, met fragmenten uit bekende en minder bekende toespraken. € 15,- UITpas 13,50. www.ks.nl Lucent Danstheater > ‘Re-engage’ Nederlands Dans Theater II. Vier dansstukken, waaronder twee wereldpremières. € 27,50 t/m 32,50 UITpas 25,- t/m 30,-. www.ldt.nl Muzee Scheveningen > ‘De vier vrouwen van Willem van Oranje’ Het Portret spreekt. Het woord is aan de vier echtgenotes van Willem van Oranje. Via hen leert u - Willem van Oranje - onze Vader des Vaderlands kennen. Ook om 13.30 uur. € 15,-. www.muzee.nl Theater Diligentia > ‘Paul van Vliet - Paul van Vliet NU!’. Hij neemt zijn publiek mee op de avonturen met zijn Engelse shows. Een fascinerende zoektocht naar de waarheid en het juiste woord. € 26,- UITpas 24,50. www.theater-diligentia.nl Literair Theater Branoul > ‘Extaze’. De weduwe Cécile van Even brengt haar avonden al dromend door, totdat haar leventje wordt verstoord door de

kennismaking met Taco Quaerts. € 15,UITpas 13,-. www.branoul.nl 20.30 Paard van Troje > ‘Perquisite’. De componerende, producerende helft van het voormalige duo Pete Philly & Perquisite. € 12,50. www.paard.nl 20.30 Paard van Troje > ‘Giovanca’. Amsterdamse zangeres, van Antilliaanse komaf brengt jazzy popliedjes met soulinvloeden. € 15,-. www.paard.nl 20.30 Theater aan het Spui > ‘Modem’ De Voortzetting. Vier moderne mensen

Brongegevens Agenda

20.30

20.30

Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

leveren een gevecht met een digitale wereld. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater aan het Spui > ‘Tidal’ Noord Nederlandse Dans. Een muzikale dansvoorstelling met Nynke Laverman op het toneel. € 20,- UITpas 18,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater Camuz > ‘Lenette van Dongen - Hoogseizoen’. Lenette gaat op vakantie naar die ene ongekende bestemming. € 14,50 UITpas 13,-. www.camuz.nl

21.00

21.00

22.00

Theater de Tobbe > ‘Ceumar, Mike del Ferro Trio’ Mike del Ferro Trio. Jazz meets Nu Brazil. € 15,- UITpas 13,50. www.detobbe.nl Theater PePijn > ‘Jasper van Kuyk en Jeroens Clan’. Dubbelprogramma van Jasper van Kuijk en Jeroens Clan die beide een programma spelen. € 13,- UITpas 12,-. www.theater-pepijn.nl Cremers plus > ‘AlterNite’. As close as you can get 2 the lowlands. Tot 2.00 uur. Gratis. www.cafecremers.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Muziekcafe Lokaal Vredebreuk’. TheaterLokaal SPECIAL. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Muziekcafé de Paap > ‘Live in de Paap’. King fisher. www.depaap.nl

familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 14.30

15.30

17.30

zaterdag 30 oktober Darling Market > ‘Neuzelbeurs’. € 3,-. www.darlingmarket.nl 10.00 Expo Rijswijk > ‘Gothic & Fantasy Beurs’. Twee dagen lang worden in meer dan 200 kramen alle mogelijke Gothic en Fantasy artikelen aangeboden. Er staan optredens op het programma van individuele artiesten tot toneelgezelschappen, kunstenaars en bands! Tot 17.00 uur.€ 10,-; jeugd 3,- (3 t/m 11 jr). www.exporijswijk.nl 14.30 Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de

09.00

19.45

20.00

20.00

20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

Het programma 'Uneven', een crossoverevenement met moderne dans, muziek, cine-dans en installaties staat van 3 t/m 6 november in Theater aan het Spui. > Foto: PR

<25

20.30

Kooman’s Poppentheater > ‘De Geitenberg’. Fientje is het jongste geitje van de kudde van Juffrouw Ida. George de Wijze Bok wordt om raad gevraagd. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl Lutherse Kerk > ‘Bätzorgelconcert’. Een mooie gelegenheid om het beroemde Bätz-orgel - volgens kenners één der mooiste orgels van Nederland - te beluisteren. Aart Bergwerff- Bätz, Schumann en Reger. Inleiding om 14.15 uur door max Reger. € 10,-. www.luthersdenhaag.nl Appeltheater > ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis, waarbij het publiek zelf haar eigen geschiedenis samenstelt uit een groot aantal vaderlandse gebeurtenissen die in de verschillende ruimtes gespeeld worden. Tot 23.00 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Eine Nacht in Venedig van Johann Strauss jr.’ Residentie Operette ODES. Venetië in de 18de eeuw: Hertog Guido staat bekend als een Don Juan. Tijdens een gemaskerd bal ontstaat de nodige verwarring met alle gevolgen van dien. € 28,- UITpas 26,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Stella Theater > ‘Kraskrasi’ Stella Den Haag. Over Antonie die zich in Paramaribo staande probeert te houden. € 10,-; jeugd 5,(t/m 12 jr). www.stella.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Verre vrienden’ het Nationale Toneel. Komedie over een groep ‘echte’ vrienden. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Warenar > ‘Duet for one’. Het relaas van een getalenteerde violiste die MS heeft. € 16,-. www.warenar.nl Dr Anton Philipszaal > ‘Jonge strijkkwartetten’ Ragazze Kwartet. Dit viertal ontmoette elkaar tijdens hun conservatoriumstudie in Den Haag en waait sindsdien als een frisse wind door de klassieke kamermuziekwereld. € 19,50 UITpas 17,-. www.philipszaal.nl Het Kruispunt > ‘Valentina Tóth’. Valentina wil met vrij spel ontroeren via klassiek of modern pianospel, zang en muziektheater. € 15,-. www.concertkamer.nl Lucent Danstheater > ‘Re-engage’ Nederlands Dans Theater II. Vier dansstukken, waaronder twee wereldpremières. € 27,50 t/m 32,50 UITpas 25,- t/m 30,-. www.ldt.nl Theater Diligentia > ‘Paul van Vliet - Paul van Vliet NU!’. Hij neemt zijn publiek mee op de avonturen met zijn Engelse shows. Een fascinerende zoektocht naar de waarheid en het juiste woord. € 26,- UITpas 24,50. www.theater-diligentia.nl Literair Theater Branoul > ‘Extaze’. De weduwe Cécile van Even brengt haar avonden al dromend door, totdat haar leventje wordt verstoord door de kennismaking met Taco Quaerts. € 15,UITpas 13,-. www.branoul.nl Paard van Troje > ‘Only Seven Left’. Deze razendpopulaire rockband uit Hilversum bestaat uit vijf jonge honden die al heel wat meisjesharten hebben veroverd. Hun sound kan worden omschreven als pianorock. € 8,-. www.paard.nl Theater aan het Spui > ‘Tidal’ Noord Nederlandse Dans. Een muzikale dansvoorstelling met Nynke Laverman op het toneel. € 20,- UITpas 18,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz > ‘Lenette van Dongen - Hoogseizoen’. Lenette gaat op vakantie naar die ene ongekende bestemming. € 14,50 UITpas 13,-. www.camuz.nl Theater de Tobbe > ‘Nina de la Croix - Alles kan kapot’. Ze is als een olifant in een porseleinkast, maar hoe breekbaar is Nina? € 15,- UITpas 13,50. www.detobbe.nl Theater PePijn > ‘Culture Comedy Award - halve finale’. Kom kijken naar de


26>

Vrijdag 29 oktober 2010

sport

Theater Muziek Evenementen

21.00

21.00

21.00

22.00

nieuwste generatie standuppers. En wie gaat/gaan naar de finale? € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Cremers plus > ‘Joy & Vision’. New, nice and even danceable! Tot 2.00 uur. Gratis. www.cafecremers.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Muziekcafe Lokaal Vredebreuk’. Halloween in Lokaal....met Pogo a Gogo. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Murphy’s Law > ‘Playmates’. Semi acoustic rock-covers. Gratis. www.murphysjazz.nl Muziekcafé de Paap > ‘Live in de Paap’. Out of control. www.depaap.nl

14.30

15.00

09.00

10.30

10.30

12.00

13.30

13.30

14.00

14.00

14.00

14.00

14.15

15.00

15.00

Crowne Plaza Promenade > ‘Haagse Jazz Club’. Live jazzmuziek met dansgelegenheid. Tot 17.30 uur.€ 7,-. www.haagsejazzclub.nl Lucent Danstheater > ‘Oorsprong’ Het Internationaal Danstheater. Geïnspireerd op de herinneringen en offers van de dansers en musici. Gratis inleiding een uur voor aanvang. € 22,- t/m 25,UITpas 19,50 t/m 22,50. www.ldt.nl Appeltheater > ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis, waarbij het publiek zelf haar eigen geschiedenis samenstelt uit een groot aantal vaderlandse gebeurtenissen die in de verschillende ruimtes gespeeld worden. Tot 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Theater De Regentes > ‘Bubble Boy’ Het Lab Utrecht. Tom leeft in een plastic bubble vanwege zijn auto-immuunziekte SCID. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 7,50. www.deregentes.nl verzorgingshuis Duinhage > ‘Op Visite!’ Het Vijfde Bedrijf. Intieme voorstelling gespeeld door bewoners van verzorgingshuizen in Den Haag. Zij vertellen eigen verhalen en herinneringen in het decor

15.00

14.15

15.30

16.00

19.00

19.45

van hun eigen woning in het verzorgingshuis. € 6,50. www.hetvijfdebedrijf.nl Gunst, wat ‘n Kunst > ‘Nico Sevenhuijsen (bariton) en René Radier (piano)’. Concert met weken van Van Eijken, De Lange, Vaughan Williams en Foulds. € 12,50. www.gunstwateenkunst.nl Philipszaal > Residentie Orkest onder leiding van Libia Hernandez, met Joep Onderdelinden (verteller). ‘The Young Person’s Guide to the Orchestra’ van Britten en ‘Peter en de wolf ’ van Prokofjev. Ook om 16.15 uur. Theater Camuz > ‘Van Dingstee Kwartet’. De kwaliteiten van het Van Dingstee kwartet zijn inmiddels veelvuldig geprezen. De klank is bijzonder homogeen en er wordt gedreven en temperamentvol gemusiceerd. € 12,50 UITpas 11,-. www.camuz.nl Café het Hoekpandje > ‘Blues Hombres (USA/NL)’ Blues Hombres. Gratis. Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm

Algemene Begraafplaats Kerkhoflaan > ‘Rondleidingen over Haagse begraafplaatsen’. I.h.k. Huilen in Den Haag bezoekt u onder begeleiding van gidsen van ‘t Gilde deze begraafplaats. (Onderdeel van Huilen in Den Haag) € 3,-. www.gildedenhaag.nl/hidh-algemeen. html Kloosterkerk > ‘Bach-Cantatedienst’. Eredienst met uitvoering van een Bachcantate. Cantate BWV 116 ‘Du Friedefürst, Herr Jesu Christ’ door Residentie Bachkoor, Residentie Bachorkest en solisten o.l.v. Jos Vermunt, dirigent. Voorganger: Ds M.P.C.F. Lanooy. Gratis; Collecte bij de uitgang. www.kloosterkerk.nl Muzee Scheveningen > ‘Muziek aan zee’. Kamermuziek door violiste Heleen Kuiper en gasten. Thema Praag. € 12,-; jeugd 6,- (t/m 12 jr). www.muzee.nl Begraafplaats Oud Eik en Duinen > ‘Rondleidingen over Haagse begraafplaatsen’. I.h.k. Huilen in Den Haag bezoekt u onder begeleiding van gidsen van ‘t Gilde deze begraafplaats. (Onderdeel van Huilen in Den Haag) € 3,-. www. gildedenhaag.nl/hidh-algemeen.html Draf- en Renbaan Duindigt > ‘Draverijen en rennen’. Paardensport. €7,-; jeugd gratis (tot 18 jr). www.renbaanduindigt.nl Centrale Bibliotheek > ‘The Marion Schmitz jazz trio’. www.bibliotheekdenhaag.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Verre vrienden’ het Nationale Toneel. Komedie over een groep ‘echte’ vrienden. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl Theater de Tobbe > ‘Titus’ Ila van der Pouw. De 13-jarige zoon van Rembrandt moet opgroeien in de schaduw van roem. € 8,-; jeugd 6,-. www.detobbe.nl Dr Anton Philipszaal > ‘Residentie Orkest olv Libia Hernandez - Britten en Prokofjev’. Een ideaal concert om kleine muziekliefhebbers kennis te laten maken met het symfonieorkest. Inleding à 2,-, een uur voor aanvang. € 20,- UITpas 17,50;

een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl 20.30 Paard van Troje > ‘Alain Clark’. Soulvolle pop van eigen bodem. € 22,50. www.paard.nl

16.00

maandag 1 november Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

jeugd 10,-. www.philipszaal.nl 14.30

zondag 31 oktober Darling Market > ‘Neuzelbeurs’.€ 3,-. www.darlingmarket.nl 10.00 Expo Rijswijk > ‘Gothic & Fantasy Beurs’. Twee dagen lang worden in meer dan 200 kramen alle mogelijke Gothic en Fantasy artikelen aangeboden. Er staan optredens op het programma van individuele artiesten tot toneelgezelschappen, kunstenaars en bands! Tot 17.00 uur.€ 10,-; jeugd 3,- (3 t/m 11 jr). www.exporijswijk.nl

Brongegevens Agenda

19.30

Bodega de Posthoorn > ‘Live Gypsy Music’. Tot 21.30 uur. Gratis. www.bodegadeposthoorn.nl

19.30

20.15

20.15

20.30

21.00

Composition, ArtScience, Sonology. Studenten van deze drie afdelingen werk presenteren en bediscussiëren. Gratis. www.koncon.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘The Beatles - Here, there & everywhere’. Een muzikale show over een van de bekenste bands ooit. € 20,- t/m 28,- UITpas 18,50 t/m 26,50. www.ks.nl Theater Diligentia > ‘Luxeproblemen - Handleiding voor de moderne vrouw’. Een ideale vrouw worden, daar hielpen vroeger de Handboeken bij. € 16,- UITpas 14,50. www.theater-diligentia.nl Theater aan het Spui > ‘Hij die van nog geen einde wist’. Over een personage dat was vertrokken en gezworen had nooit meer terug te komen. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Murphy’s Law > ‘Live jazz-jamsessie’. Jammen in de gezelligste openbare huiskamer van Den Haag met wisselende jazzmuzikanten en studenten van het Koninklijk Conservatorium. O.l.v. Vinsent Planjer (drums). Gratis. www.murphysjazz.nl

dinsdag 2 november 12.45

19.00

Koninklijk Conservatorium > ‘CASS’.

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

Koninklijk Conservatorium >

‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’ . Gratis. www.koncon.nl 13.30 Museon > ‘Audiovisuele presentatie’. Lezing met projectie. Een muzikale brug tussen Oost en West - lezing met projectie

21.00

21.00

21.00

en muziek door Ria en Wim van der Veer. € 4,50. www.museon.nl Koninklijk Conservatorium > ‘Improvisatie als leermethode o.l.v. Peter van Amstel’. Onder het motto ‘leren is improviseren’ geeft een panel van deskundigen op het gebied van wereldmuziekeducatie, community music en geïmproviseerde muziek korte lezingen, gaat in gesprek met deelnemers en laat muziek maken. Gratis. www.koncon.nl Culturalis Theater > ‘Doe je dinsdag’. Laboratorium van muziek, dans, theater en comedy met verschillende workshops om aan deel te nemen. € 1,-. www.culturalistheater.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘De avonden’. De verstikkende saaiheid van het naoorlogse Nederland. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘The songs from ‘Sister act’’ The London Community Gospel Choir. Gospelconcert met alle hits uit beide ‘Sister act’ films. Trek habijt en dansschoenen aan. Meezingen is gewenst. € 37,50 UITpas 36,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Nationale Toneel Gebouw > ‘Emilia Galotti’ het Nationale Toneel. De Prins van Guastalla raakt op slag verliefd op het burgermeisje Emilia Galotti. € 10,- UITpas 8,50. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje > ‘Jon Allen’. Britse zanger met soul, blues en folk. € 14,-. www.paard.nl Theater aan het Spui > ‘De opgaande zon’ Toneelgroep Maastricht. Winkelier Mathijs de Sterke staat op het punt van faillissement. € 15,UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater PePijn > ‘Cameretten 2010’. Finalistentournee. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl Bar restaurant Pavlov > ‘Live Jazz in Pavlov’. Menno Daams (Trompet), Berend v.d. Berg (Piano), Johnny Daly (Bass), Louis Debij (drums).Gevolgd door een open jamsessie. Gratis. www.pavlov-denhaag.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Irish-folk’. Een avondje genieten van Ierse klanken in de tofste kelder van Den Haag. Neem er een Irish Coffee of gewoon een lekkere Jameson bij en je waant je in Ierland. O.l.v. Simply Green. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl ‘t Syndicaat > ‘Salsa Party - Dj Niche’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl

woensdag 3 november 12.45

14.30

14.30

14.30

16.00

18.00

20.00

20.00

Paul van vliet staat vrijdag en zaterdag in Diligentie. > Foto: PR

Kloosterkerk > ‘Pauzeconcerten’. Geniet tijdens uw lunchpauze van een half uur durend concert georganiseerd door de Stichting Kunstcentrum Kloosterkerk. Isabel Favilla en Kim Stockx (fagot). Tot 13.15 uur. Gratis. www.kloosterkerk.nl Het Zeeheldentheater > ‘Het lelijke eendje (Wie ben ik?)’ Briza. Een sprookjesachtig programma, waarin kinderen (vanaf 4 jaar) op speelse wijze kennis maken met het Lelijke Eendje, dat op zoek gaat naar haar familie en haar identiteit. € 7,50. www.zeeheldentheater.nl Kooman’s Poppentheater > ‘De Geitenberg’. Fientje is het jongste geitje van de kudde van Juffrouw Ida. George de Wijze Bok wordt om raad gevraagd. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl Theater Camuz > ‘Nicolaas Kikker en de prinses van Canada’ Poppentheater Siert van den Berg. Nicolaas is op weg naar Canada, waar hij een prinses hoopt te ontmoeten. € 6,50. www.camuz.nl Nutshuis > ‘Standpunt Den Haag’. Hagenaars in debat over acutele thema’s. Gratis. www.nutshuis.nl Culturalis Theater > ‘Wednesday Danceday’. Iedere woensdagavond staat het theater in het teken van dans, dans en nog meer dans. € 3,-. www.culturalistheater.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Nutshuis > ‘Gesprekshof ’. De openbare achterkamer van Den Haag is een real live talkshow over actualiteiten, kunst en cultuur, trends en events in Den Haag. Thema: De stad en ik. Gratis. www.nutshuis.nl


Vrijdag 29 oktober 2010

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

21.00

21.00 23.00

De Koninklijke Schouwburg > ‘Shakespeare’s strandfeest’ Het Zuidelijk Toneel. Een cast met routine èn jong talent brengt een gruwelijke whodunnit. Gratis inleiding om 19.30 uur. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 UITpas 22,50. www.ks.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Phantom story’. Argeloos, maar wreed miniatuurtheater over liefde en haat. € 15,- UITpas 13,50. www.ks.nl Dr Anton Philipszaal > ‘Irish Folk Festival’. Irish Folk Festival: een traditionele avond in een sfeervolle setting. Ruige rotskusten, donkere kroegen en warme klanken. € 29,75 UITpas 27,25; jeugd onder 27, 15,-. www.philipszaal.nl Museum Beelden aan Zee > ‘Prospero - Jazz aan Zee’. De crème de la crème van de Nederlandse jazz op een bijzondere en sfeervolle plek. Bart Lust Quintet. Bart Lust (trombone), Jasper Blom (tenor sax), Steven Hupkens (piano), Ben Janssen (bas) en Steve Altenberg (drums). € 12,-. www.beeldenaanzee.nl Rk spiritueel centrum De Boskant > ‘Autunno Ensemble olv Marien van Staalen - Stravinsky, Mendelssohn en Brahms’ Autunno Ensemble. € 10,-. www.deboskant.nl Literair Theater Branoul > ‘Theatervertelling Koolhaas’. Drie verhalen van Anton Koohaas: ‘Een open plek in het bos’, ‘Een schot in de lucht’ en ‘De bijeenkomst van Ischa Meier’. € 15,- UITpas 13,-. www.branoul.nl Nationale Toneel Gebouw > ‘Emilia Galotti’ het Nationale Toneel. De Prins van Guastalla raakt op slag verliefd op het burgermeisje Emilia Galotti. € 10,- UITpas 8,50. www.nationaletoneel.nl Theater aan het Spui > ‘Un/Even’ Ballet Van Leth. In een avondvullend programma wordt het publiek langs de diverse performances en installaties geleid. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui > ‘De opgaande zon’ Toneelgroep Maastricht. Winkelier Mathijs de Sterke staat op het punt van faillissement. € 15,UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Ankerman’s Crazy Cave Club’. Joop Ankerman presenteert unieke acts en draait daarna ouderwets van vinyl! Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl ‘t Syndicaat > ‘Tango Café’. Met Dj Kees. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Café de Pater > ‘Pater sessie’. Een avond vol muzikaal avontuur! De pater sessie bestaat al sinds 1986 en is een ware broedplaats voor aankomend talent. Met Theo van Niel. Gratis. www.patermuziek.nl

donderdag 4 november 09.00

<27

SERVICE

12.45

Dinsdag en woensdag is in Theater aan het Spui ‘De opgaande zon’ van Toneelgroep Maastricht te zien. > Foto: Ben van Duin

Koninklijk Conservatorium >

12.45

18.30

Concordia > ‘Gouden Jaren Talenten-

beurs’. Tijdens deze beurs willen Haagse organisaties graag de talenten van Haagse 50-plussers leren kennen. Bent u een getalenteerde en betrokken 50-plusser, altijd op zoek naar nieuwe uitdagingen maak dan kennis met deze organisaties. Aan melden via HOF, Promotie Haags Vrijwilligerswerk, 070 -3024444. Tot 13.00 uur. www.theater-concordia.nl 10.00 Plein > ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’. Tot 18.00 uur. Gratis. www.denhaag.com 12.30 Centrale Bibliotheek > ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.bibliotheekdenhaag.nl

19.00

19.30

20.00

‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.koncon.nl Podium Vocale > ‘Podium Vocale - Lunchconcert’. Stichting Haags Open Podium (HOP) organiseert concerten om jonge beroepsmusici en startende ensembles de gelegenheid te bieden podiumervaring op te doen of try-outs te geven. Wouter van Diepen (klarinet) en Henk Mak van Dijk (piano) met werken van Messager en Bernstein. Gratis. www.podiumvocale.nl Restaurant Watertanden > ‘Offers & koffers’ Plankgas. Over het leven van Nederlanders in het buitenland. In razend tempo kruipen de actrices in de huid van een 20-tal personages en leggen op humoristische wijze het échte expatleven bloot. Ritmische voorstelling die swingt, schatert en ontroert. € 37,50 (3 gangenmenu + voorstelling, exclusief drank). www.watertanden.com Culturalis Theater > ‘We’re Back’. Ontdek en ontwikkel je zang-, dans- en acteertalent tijdens de workshops Theater van We’re Back. Gratis. www.culturalistheater.nl Paard van Troje > ‘Paardcafé’. Live optredens in het café. Dj Jasper Weeda. Gratis. www.paard.nl Café Cremers > ‘Bite Size’. Alle nieuwe

20.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.15

20.15

lowlands-style muziek die nog niet in de hitlijsten staan. Tot 1.30 uur. Gratis. Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Cremers plus > ‘So What’. Een show vol catchy, brutale, dansbare en energieke poprock met een vuig randje. Gratis. www.cafecremers.nl Lucent Danstheater > ‘Aïda’ Roemeense Nationale Opera Timisoara. Populairste opera van Verdi. Gratis inleiding een uur voor aanvang. € 37,50 t/m 42,50 UITpas 35,- t/m 40. www.ldt.nl Regentenkamer > ‘Echte dichters huilen niet’. In het kader van ‘Huilen in Den Haag’ worden er deze avond gedichten voorgedragen. € 10,-. www.regentenkamer.nl Theater Zeebelt > ‘Guest | Host’. Twee choreografen bij elkaar op huisbezoek. € 10,-. www.zeebelt.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Stef Bos - In een ander licht’. Naar aanleiding van het 85-jarig bestaan van de NCRV werd Stef Bos gevraagd om liedjes te schrijven geïnspireerd op twaalf Bijbelse figuren. € 13,- t/m 21,- UITpas 11,50 t/m 19,50. www.ks.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Phantom story’. Argeloos, maar wreed

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

miniatuurtheater over liefde en haat. € 15,- UITpas 13,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Lambert-Jan Koops - Koops 2.0’. Met dit programma gaat Lambert-Jan terug naar de kern van het verhaal. Als stand-upper weet hij daarbij zijn relaas moeiteloos te voorzien van een grote dosis humor, doldraaiende redeneringen en scherpe observaties. € 14,- UITpas 12,50. www.rijswijkseschouwburg.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Jeroen van Merwijk - Le Big Bazar’. Na ruim twintig jaar solo treedt Van Merwijk nu op met de formatie Le Big Bazar. € 19,- UITpas 17,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Literair Theater Branoul > ‘Theatervertelling Koolhaas’. Drie verhalen van Anton Koohaas: ‘Een open plek in het bos’, ‘Een schot in de lucht’ en ‘De bijeenkomst van Ischa Meier’. € 15,- UITpas 13,-. www.branoul.nl Nationale Toneel Gebouw > ‘Emilia Galotti’ het Nationale Toneel. De Prins van Guastalla raakt op slag verliefd op het burgermeisje Emilia Galotti. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje > ‘Maceo Parker’. Amerikaanse funk-, soul- en jazzsaxofonist. Parker was begin jaren zestig werkzaam in de begeleidingsband van James Brown. Later richtte hij met

info

THEATERS Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8

20.30

20.30

20.30

20.30 21.00 21.00 21.00

23.00 23.00

saxofonist Pee Wee Ellis ‘Maceo & The Kings’ op. € 22,-. www.paard.nl Paard van Troje > ‘Schradinova’. De Amsterdamse zangeres Janne Schra (1981) heeft de deur van Room Eleven achter zich dicht gedaan en staat inmiddels geheel op eigen benen. € 15,-. www.paard.nl Theater aan het Spui > ‘Un/Even’ Ballet Van Leth. In een avondvullend programma wordt het publiek langs de diverse performances en installaties geleid. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui > ‘In duisternis’. Aangekomen in een vreemd land vechten vader en dochter om bestaansrecht. € 15,UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz > ‘Toon Roos en Karel Boehlee’. € 12,50 UITpas 11,-. www.camuz.nl Grand Café Club Madness > ‘Basily Gipsy Band’ Lokaal Vredebreuk > ‘JP blues lokaal’. Given. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl ‘t Syndicaat > ‘Spaanse muziek- en dansavond’. Flamenco, neo-tango, sevillanas en salsa. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Paard van Troje > ‘N.O. (Naschoolse opvang)’. Gratis. www.paard.nl Café de Pater > ‘Latinsessie’. Latin grooves met Dan. Gratis. www.patermuziek.nl

ingezonden mededeling

0900-3456789 Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Binckhorstlaan 36 070-3637540 Branoul Maliestraat 12 070-3657285

Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

Nwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96

Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345 070-3686800 Muziekcafé De Paap Papestraat 32

070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106, 070-3658612 ’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053


28>

Vrijdag 29 oktober 2010

service

Exposities 1900

Brongegevens Agenda Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur T/m 7 november: Haagse waterlanders. De 40 beste inzendingen van het posterproject rondom het project Huilen in Den Haag.

tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. T/m 31 december: StarRing. Wat hebben The Matrix, Harry Potter en Mary Poppins met elkaar gemeen? Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. T/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. T/m 31 december: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

Anders Bekeken

designwinkel Edwin Pelser

Wagenstraat 123, 070 4274920, di t/m vr 11-17, za 12-16 uur T/m 20 november: Kleurexplosie. Expositie van schilderijen, tekeningen en installaties.

Piet Heinstraat 123, di, wo, vr 11-18, do 11-19, za 11-17 uur T/m 6 november: Raw Color. Tentoonstelling over de kracht van natuurlijke kleur.

Galerie Ariana

Escher in Het Paleis

Vondelstraat 20, 070 3923613, wo t/m za 11.30-17, 1e en laatste zo v.d. maand 14-17 uur en op afspraak T/m 13 november: Maurice Brams, Tineke Demmer. Beelden, brons en steen en schilderijen.

Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Escher tot in de eeuwigheid. Leven en werk van M.C. Escher vanuit een ander perspectief.

Arte Sin Limites galerie

Florence

Koninklijke Bibliotheek

Anna Paulownastraat 71, 06 11646798, vr en za, laatste zo vd maand 13-18 uur en op afspraak T/m 13 december: Leed met een knipoog. Schilderijen van Nicole Carvajal uit Chili.

Hofzichtlaan 115, ma t/m zo 12-17 uur T/m 14 december: Aarde. KunstPost kunstenaars hebben werken gemaakt met als thema aarde, vanuit verschillende invalshoeken.

Atrium

Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 9 januari: Het onvermoeibaar epos / The Tireless Epic - Fieret - Heyboer – Tichy. Drie excentrieke figuren die binnen de wereld van de fotografie als buitenstaanders worden beschouwd: Gerard Petrus Fieret (1924 -2009), Anton Heyboer (19242005) en de Tsjechische Miroslav Tichy (1926).

Prins Willem-Alexanderhof 5, 070 3140911, ma en vr 10-18, di t/m do 10-20, za en zo 10-16 uur T/m 18 november: Bijzondere portretten van Hollandse Helden. De Leidse kunstenaar, Nick Oudshoorn, koos voor deze expositie achttien sleutelfiguren uit de vaderlandse geschiedenis.

Maliestraat 10, 06 42717591, do t/m za 17-23 uur (en tijdens voorstellingen in Branoul) T/m 8 december: Batya van Brakel. Schilderijen.

De Affiche Galerij

Spui 70, 070 3533629, ma t/m vr 07-19, do tot 21.30, za 9.30-17 uur T/m 4 november: Helden en heldlinnen, over landmijnen en lef. De tentoonstelling laat de aspecten van de problematiek rond achterblijvend oorlogstuig zien. T/m 4 november: Wenen Wereld Erfgoed en Internationaal Centrum. T/m 20 november: Prettige voorstelling - 50 jaar Jeugdtheaters in Den Haag. Tentoonstelling n.a.v. het 50-jarig bestaan van Kooman’s Poppentheater.

Beach Resort Kijkduin T/m 8 november: Expositie studenten School voor Jong Talent. Op de boulevard staan grote fotokasten, met daarop het werk van studenten van de SvJT, de School voor Jong Talent, de middelbare school van de Kon. Academie van Beeldende Kunsten. Centraal staat het thema ‘Wat kunst voor mensen kan betekenen’.

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur T/m 16 januari: Still. Installatie van de Middelburgse kunstenares Anne-Marie van Sprang. T/m 28 november: Guus Hellegers. Penningen. T/m 13 februari: The Unwanted Land. Reflecties over migratie. Werken van Tiong Ang, David Bade, Dirk de Bruyn, Sonja van kerkhoff, Renée Ridgway en Rudi Struik.T/m 12 december: Henri Gaudier-Brzeska. Beelden en tekeningen uit de collectie van het Centre Pompidou. Tekeningen en sculpturen van één van de belangrijkste vernieuwers van de moderne beeldhouwkunst.

Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, do en vr 12-14 uur T/m 27 november: Picabia. Installatie Marcelle van Bemmel.

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen op zoek naar contact. T/m 31 december: De kiezer verleid? - Verkiezingsaffiches NL/DE. Verkiezingsaffiches uit Nederland en Duitsland. Vergelijk de tientallen affiches van 1918 tot nu en merk de overeenkomsten en verschillen op. T/m 31 december: Iconen van de Post. In deze

Fotomuseum Den Haag

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 12 december: Mutters en Horrix - Twee Haagse meubelfabrikanten. Tentoonstelling over de Nederlandse wooncultuur. T/m 16 januari: Koel modern. Realisme in Nederland 1907-1944. T/m 16 januari: Double Sexus - Louise Bourgeois & Hans Bellmer. Werk van deze op 29 mei 2010 overleden kunstenares, waarbij in deze tentoostelling de confrontatie met het wek van Hans Bellmer te zien is. T/m 13 maart: De koningin die niet kon kiezen - Annemarie van Haeringen. Tentoonstelling in de kindermuseumzaal met de originele illustraties van het boek en verschillende objecten uit de collectie van het Gemeentemuseum. T/m 21 november: Ina van Zyl – Schaamstukken. Schilderijen van realistische uitsneden van schaamstreken. T/m 14 november: Andere tijden, nieuwe werelden. Als er iets is wat de kunst kenmerkt dan is het wel dat zij een kind is van haar tijd. Andere tijden creëren nieuwe werelden. Zo is dat eeuwenlang gegaan en zo gaat dat nog steeds. T/m 27 maart: Wat van ver komt. Tentoonstelling rondom Japanse en Chinese invloeden in de westerse kunst. De meest uiteenlopende voorbeelden van architectuur, kunstnijverheid, mode en schilderkunst zijn in de Stijlkamers te zien.

Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Prinsjesdag experience. Prinsjesdag, een dag vol feest en tradities. In een audiovisueel spektakel ziet u stoet met de Gouden Koets door de jaren. Hoofddeksels van de verschillende onderdelen, zoals hofhouding en leger. Ook is er aandacht voor de troonredes. T/m 6 februari: Een Haagse baron en zijn schatten. Schilderijen uit de Romantiek, bijeengebracht door de Haagse verzamelaar J.D.C. baron van Heeckeren van Wassenaer. T/m 31 december: Allemaal naar het stemlokaal. Twee eeuwen politiek en democratie. T/m 9 januari: Den Haag in de jaren

‘50 en ‘60. Foto’s van Jacques Meijer die prachtige stadgezichten en foto’s van bewoners en hun activiteiten tonen.

Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur Van 30 oktober t/m 16 november: Raakvlakken. Inspireren en geïnspireerd worden. Beelden en objecten in brons en hout van Phil van de Klundert, Dick de Rooy, Dolf van Eendenburg, Joanneke van der Linde en Marlies van Velzen.

Heden (locatie Denneweg) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur T/m 11 december: Pim Piët. Winnaar Heden oeuvreprijs 2010.

Heden Hier Weimarstraat 24, za 12-17 uur en op afspraak Van 1 november t/m 31 januari: Indieguerillas, Looking Food. Gastkunstenaars uit Indonesië.

Letterkundig Museum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 10-17, za en zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 14 augustus: Een literaire roadtrip; door passie gedreven. Tentoonstelling over een vrolijk literair avontuur vol onverwachte ontmoetingen en bijzondere belevenissen. T/m 31 december: Het Pantheon - 100 schrijvers - 1000 jaar literatuur. Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden. Het Pantheon brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen. T/m 31 december: De Nationale Schrijversgalerij. Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Anna Enquist, van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu.

Liefhertje en De Grote Witte Reus Stationsweg 55, 070 3886585, di t/m vr 12-19, za 12-17 uur T/m 27 november: 8000 kilometers to take 10 steps backwards. Fotografie van Nadine Stijns.

Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur T/m 14 november: Louis Couperus en Multatuli. Twee visies op Nederlands-Indië. De expositie toont schilderijen uit de collectie van het Tropenmuseum, aangevuld met nog niet eerder tentoongestelde foto’s.

Louwman Museum Nationaal Automobiel Museum Leidsestraatweg 57, di t/m zo 10-17 uur T/m 31 december: De Louwman collectie. Ruim 200 auto’s uit de periode 1886 tot heden, en een collectie automobiele kunst die bestaat uit schilderijen, sculpturen en affiches.

MalieBeeld Bezuidenhoutseweg 12, 070 3490250, ma t/m vr 9-17 uur T/m 19 november: 6 + 6 Kunstenaars aan zet. Zes kunstenaars kiezen voor zes opvallende talenten van dit moment.

Marcello’s Art Factory Galerie Haags Koningin Emmakade 148, 070 3634047, di t/m do 10-18, vr 10-17 uur

T/m 28 november: Politiek en Macht. Tekeningen van Shahaila Winklaar.

Thomas Hillig.

Galerie Maurits van de Laar

Strandweg (Boulevard) 13, 070 3542100, ma t/m zo 10-19 uur T/m 31 december: Kaaimannen! Kom oog in oog met deze fascinerende dieren. In het mooie verblijf zijn ze zowel op land als in het water te bewonderen.

Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zo v.d. maand 13-17 uur T/m 7 november: Rens Krikhaar, Erik Pape – schilderijen.

Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 10-17, zo 11-17 uur (april tot september ook op maandag) Van 4 november t/m 30 januari: Made in Holland. 40 Topstukken van Hollandse meesters uit de Gouden Eeuw uit een Amerikaanse particuliere verzameling. T/m 16 januari: Portretten van de familie Craeyvanger. Reeks 17de-eeuwse portretten van leden van één gezin (vader, moeder en acht kinderen), de Arnhemse familie Craeyvanger.

Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: De Poolzaal, overleven tussen ijs en smeltwater. T/m 31 december: Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. T/m 16 januari: De wereld van de scheepvaart. Deze interactieve maritiem tentoonstelling schenkt veel aandacht aan de technologie die wordt toegepast bij verkeer en vervoer over water, zoals navigatie. T/m 31 december: De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. VINEX locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorisch mens. T/m 31 december: Water, bron van leven.

Nest De Constant Rebecqueplein 20, 070 3656546, do, vr en za 11-17 uur T/m 21 november: Tracks, Traces and Transformations. Project van diverse kunstenaars dat draait om kunst, direct verbonden aan het afleggen van afstand.

Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur (17 t/m 29 november gesloten) T/m 8 december: NI 50 jaar Part I. Werk van o.a. Jasper de Beijer, Cor van Dijk, Charles Fréger, Paul Klemann, Ton Kraayeveld. Ronald Noorman, Joseph Semah, Michael Tedja, Piet Tuytel, David Vandekop, Auke de Vries.

Nutshuis Riviervismarkt 5, 070 3459090, ma t/m vr 10-16 uur T/m 11 november: It’s like.... zo onwijs freaking fabulous. Haagse modeontwerpers krijgen een plek op hun werk op eigen wijze te presenteren.

Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur Lange Houtstraat 15b, 070 3630618, Van 30 oktober t/m 30 januari: 20m2 beleving - 48m3 ruimte. Het beleven van slapen, tv kijken, ‘buiten’ zitten, opbergen en wassen. Op 20m2 pure eenvoud met een ervaring van 48m3 ruimte. Een echte interieur ervaring met licht en donker ervaring in een 1:1 maquette.

Pulchri Studio Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur T/m 11 november: KIND & KIND 1900-1910 20002010. Een vergelijking in beeld gebracht Schilderijen, tekeningen en foto’s van Wil Korrelboom. T/m 14 november: Romantiek in de 21e eeuw. Huilen in Den Haag. Tentoonstelling n.a.v. de manifestatie Huilen in Den Haag. T/m 14 november: Bizarre natuurhistorische beeldtaal in verhalen van nu. Ruimtelijk werk en schilderijen van Saskia E.M. van Dijk, Annemarie Petri en Gurt Swanenberg. T/m 14 november: Willy Rieser. Schilderijen.

Galerie Ramakers Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 7 november: in de tussentijd. Werk van onder andere; Ossip, Klaus Baumgartner, Sjoerd Buisman Warffemius en Ien Lucas.

Galerie Rehorst Regentesselaan 10, 070 3632500, do t/m za 12-17, eerste en laatste zo 13-17 uur en op afspraak T/m 21 november: Hans Könings. Werken met

SEA LIFE Scheveningen

Seasons Galleries Toussaintkade 70, 070 3454881, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 7 november: Josephine Sloet. Schilderijen.

Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070 3640768, ma t/m zo 11-17.30 uur T/m 14 november: Diverse kunstenaars. Beelden en schilderijen van Peter Hoogerwerf, Marlene van Dürckheim, Valéry Quitard Vécu en Russell Frampton.

Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur T/m 7 november: Living Remains. Solotentoonstelling van de Mexicaanse kunstenaar Raul Ortega.

de Spanjaardshof Westeinde 58, 2512 HE Den Haag 31 oktober: open ateliers ‘Back to basic’

TAG Stille Veerkade 19, 070 3468500, T/m 12 december: Diffraction. Werken van Mika Vainio (Pan Sonic), David Letellier (Kanding Ray) (allebei in samenwerking met LAb[au]) en Jon Egeskov (pixel).

Galerie De Twee Pauwen Oranjestraat/ Noordeinde 1, 070 3925443, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 14 november: Nieuwe werken van de Russische schilder Andrei Zadorine, beelden van Evert den Hartog, pastels van Jan Duinker en kleine schilderijen van de Franse schilder Sami Briss.

Van Voorst van Beest Gallery Bankastraat 1, 070 55802781, do t/m za 13-17 uur T/m 5 december: Impressionisten. Verkooptentoonstelling.

De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur T/m 16 januari: Nieuws op straat. Marskramers en hun handel. EEr zijn uiteenlopende voorstellingen van boek- prentverkopers, liedjeszangers en venters te zien zijn, naast het drukwerk dat zij verspreiden.

Vonkel Assendelftstraat 19, 070 4278084, do en vr 14-18 uur, za 12-18, laatste zo van de maand 13-17 uur (november 2010 iedere zondag) T/m 11 december: Greet Steenland. Schilderijen.T/m 11 december: Functionele dingen aan de muur. Erica Scheper, schilderijen.

Galerie West Groenewegje 136, 070 3925359, wo t/m za 12-18 uur en op afspraak. T/m 20 november: Koen Vanmechelen. Soloexpo van deze Belgische kunstenaar.

Edelsmederij en Galerie Zee Zand Zilver Westduinweg 30, 070 3063830, wo t/m vr 10-18, za 10-17 uur T/m 13 november: Meer dan alleen een sieraad Acht afgestudeerden van de Academie voor Edelsmeden Ben van Helden te Zeist tonen en veilen hun werk (www.pinkribbonmagazine.nl).

Galerie Arti-Shock Schoolstraat 26, Rijswijk 070 3908095, wo t/m vr 13-17, za 11-16, zo 14-17 uur T/m 17 november: Greta Cune. Twee dimensionaal werk.

Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070 3903617, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur (25, 31 dec en 1 jan gesloten) T/m 14 november: Jan Roëde (1914-2007). Overzichtstentoonstelling met schilderijen, tekeningen en grafiek.


PARANORMAL ACTIVITY 2 Horror thriller met Katie Featherston. 4at

Vrijdag 29 oktober 2010

dagelijks 18:20 uur; do. vr. ma. di. óók 13:50 uur. 2e WEEK THE SWITCH Feelgood komedie met Jennifer Aniston, Jason Bateman. 3h dagelijks 18:50 21:30 uur; do. vr. ma. di. óók 13:30 16:10 uur; 2e WEEK vr. za. óók 23:30 uur. 4gt THE TOWN Actie misdaadthriller met Ben Affleck, Rebecca Hall. za. zo. wo. 14:20 uur. 3e WEEK BRIEFGEHEIM Avontuur drama naar het gelijknamige boek van Jan Terlouw.9a dagelijks 16:40 18:40 uur; do. vr. ma. di. óók 14:20 uur; vr. óók 23:50 uur. 3e WEEK DESPICABLE ME 3D (OV) Animatie met de stem van Steve Carell. 2a dagelijks 16:00 18:30 21:10 uur; do. vr. ma. di. óók 13:30 uur; 3e WEEK vr. za. óók 00:00 uur. 3gt RED Actie komedie met Bruce Willis, Morgan Freeman, Helen Mirren. do. vr. za. zo. ma. wo. 20:50 uur. 4e WEEK 1 EAT PRAY LOVE Romantisch drama met Julia Roberts, James Franco. dagelijks 18:20 uur. LAATSTE WEEK LIFE AS WE KNOW IT Romkom met Katherine Heigl, Josh Duhamel. 1t vr. za. 00:20 uur. LAATSTE WEEK RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D Deel 4 van evil reeks. 4ga di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

<29

service

DEN HAAG FILMLADDERPRINT.NL

Do. 28 okt. t/m Wo. 3 nov. 2010

SNEAK PREVIEW

D E N H A A G D O 2 8 O K T T / M W O 3 N O V 2 010

FILM A

G

E

N

D

A

Zo. v.a. 13:30 JOODS FILM FESTIVAL ON TOUR Vanaf 23:00 Feest met films, live muziek en DJ’s HALLOWEEN PARTY 21:30 SHAUN OF THE DEAD; 23:30 THE EXORCIST a Dag. (Beh. Do.) 16:45; Dag. 21:00 (UK, 109’) PREMIÈRE Heerlijke Engelse plattelandskomedie van 3 Stephen Frears (The Queen) gebaseerd op de succesvolle strip. PREMIÈRE Dag. 17:00 (NL ‘90) Fascinerend portret van stervioliste Janine Jansen. 1 Dag. 19:30; ook Vr. t/m Zo.en Wo. 15:00 (Fr, 100’) 2E WEEK Docu over 1 modeontwerper Yves St. Laurent door de ogen van partner Pierre Bergé. 2E WEEK Dag. (beh Ma.) 19:30; ook Vr. Wo. 15:00 (SL, 90’) Koele antiheldin is keurige studente én callgirl. 3 Dag. 17:00 19:30 (TH, 113’) 2E WEEK Gouden Palm winnaar Cannes. 3 Dag. 21:30; ook Zo. 13:00 (NL, 90’) 3E WEEK Gebaseerd op waar verhaal over moord op tiener 3 Dag. 19:00; ook Do. 16:45; ook Zo. 14:00 (Turkije/Duitsland, 103’) 3E WEEK Winnaar Gouden Beer Beste Film Berlijn. 1 Dag. 19:15; ook Vr. Di. 16:45 (IT/FR, 122’) 4E WEEK Heruitbreng van Michelangelo Antonioni’s meesterwerk. 3 Dag. (beh Za. Wo.) 21:45; ook Do. Za. Ma. Wo. 16:45 (IT, 126’) 4E WEEK Klein, delicaat drama over vreemdgaan. 3 Dag. 21:45 (VS, 97’) 5E WEEK Hilarische doc van Banksy 1 Dag. 17:00 21:30 (AR, 127’) 10E WEEK Oscarwinnend liefdesdrama. 4 Vr. Wo. 15:00; Zo. 13:00 (FR, 78’) GEPROLONGEERD Doc. over babies uit Mongolië, Namibië, S. Francisco en Tokyo Zo. 13:00 (93’) LAATSTE WEEK Meeslepende docu over waarheid & leugens in politiek 3 Ma. 19:30 i.s.m. Van Gogh Museum,FOAM en EYE Film Instituut. ZAAL5 Thema: ‘Net echt’ Do. 20:00 ZAAL5 Korte films met werk van studenten van de KABK.

PATHÉ BUITENHOF

www.pathe.nl/buitenhof Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: dagelijks vanaf 10:00 uur. Grand-Café Restaurant Des Deux Villes dagelijks geopend vanaf 11:00 uur. Grand-Café Restaurant Des Deux Villes lunch 12:00 - 14:00 uur; diner 18:00 - 22:00 uur. Reserveren: info@deuxvilles.nl

Voor alle 3D voorstellingen gelden andere tarief voorwaarden.

TAMARA DREWE JANINE

YVES SAINT LAURENT - L’AMOUR FOU ADRES: Spui 191 2511 BN Den Haag

UNCLE BOONMEE

Kassa: 070 - 365 60 30 ma - vr v.a. 13:00 u. za v.a. 14:00 u. zo v.a. 12:00 u.

HONEY ( BAL )

Belbios: 0900 - 93 63

COSAVOGLIODIPIù

Restaurant: 070 - 364 87 63

EXIT THROUGH THE GIFT SHOP

www.filmhuisdenhaag.nl

DE LEUGEN

UPLOAD CINEMA UITGELICHT # 21

KINDERVOORSTELLINGEN

Za. Zo. 15:00 (DE, 7+, 98’)

KROKODILLENBENDE Gelauwerde verfilming kinderboek. Za. Zo. 15:00 (NO, 4+, 74’)

PELLE EN DE WATERDIEVEN Animatie over dappere VW. en je visie op het heelal zal nooit meer hetzelfde zijn! Do. t/m Zo. 13:00 17:00 20:00; Ma. 13:00; Di. Wo. 13:00 17:00

PATHÉ SCHEVENINGEN www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

Kassa open: do. ma. di. 13:00 - 22:00 uur; vr. 13:00 - 01:00 uur; za. 11:30 - 01:00 uur; zo. wo. 11:30 - 22:00 uur. Voor alle 3D voorstellingen gelden andere tarief voorwaarden.

2 5E WEEK

1 1

THE GREATEST PLACES

1

Adres: President Kennedylaan 5 2517 JK Den Haag

UNDER THE SEA

1

www.omniversum.nl

DOLPHINS

1

Een tocht langs 7 bijzondere plaatsen in de wereld. Do. t/m Zo 11:00 15:00 18:00 21:00; Ma. 12:00; Di. Wo. 12:00 15:00 Laat het leven & habitat zien van flamboyante inktvissen speelse zeeleeuwen en ongelofelijke veel kleurrijke vissen Do. t/m Zo. 10:00 14:00; Ma. Di. Wo. 14:00 Zwem mee met vriendelijke dolfijnen.

VERRASSINGSPREMIÈRE

SNEAK PREVIEW

Do. t/m Zo. 12:00 16:00 19:00 22:00; Ma. 11:00; Di. Wo. 11:00 16:00

HUBBLE Laat je overweldigen door de grootsheid van de ruimte

Voor alle 3D voorstellingen gelden andere tarief voorwaarden.

GAY CLASSIC

di. 21:30 uur.

4E WEEK

Reserveringen en informatie: 0900 - 6664837 (0900 - OMNIVERSUM)

Kassa open: do. vr. za. di. wo. vanaf 11:30 uur; zo. vanaf 10:00 uur; ma. vanaf 12:30 uur.

1

VOORVERKOOP IS GESTART - LIVE opera vanuit New York DON PASQUALE Van Gaetano Donizetti met Anna Netrebko als rijke weduwe. 1 wo. 24 november 20:00 uur. ‘LADIES NIGHT’ VOORVERKOOP IS GESTART 3a DE EETCLUB Thriller met Bracha van Doesburgh, Mark van Eeuwen. dagelijks 16:30 19:00 21:30 uur; do. ma. di. óók 11:30 14:00 uur. PAC PREMIÈRE 3gad HAAR NAAM WAS SARAH Verfilming van de bestseller. dagelijks 15:30 17:50 20:00 22:10 uur; do. ma. di. óók 11:00 13:20 uur. PREMIÈRE MAJESTEIT Drama met Gijs Naber en Carine Crutzen speelt koningin Beatrix. 1 dagelijks 19:20 22:00 uur; do. vr. za. zo. ma. wo. óók 11:50 uur; PREMIÈRE do. vr. za. zo. di. wo. óók 16:40 uur; za. óók 00:30 uur; di. óók 10:50 uur. THE SOCIAL NETWORK Film over de evolutie van Facebook. 3dht dagelijks 19:20 uur; do. ma. di. óók 14:30 uur. 2e WEEK THE SWITCH Feelgood komedie met Jennifer Aniston, Jason Bateman. 3h vr. za. zo. wo. 11:30 13:20 uur. 3e WEEK BRIEFGEHEIM Avontuur drama naar het gelijknamige boek van Jan Terlouw.9a do. vr. za. zo. wo. 14:40 uur. 3e WEEK LANG & GELUKKIG Met Arjan Ederveen, Gijs Naber, Jack Wouters. 2g do. vr. za. zo. ma. wo. 21:40 uur; do. ma. di. óók 11:30 uur. 4e WEEK 1 EAT PRAY LOVE Romantisch drama met Julia Roberts, James Franco. za. 00:10 uur. 15e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. ma. 15:30 uur; di. 13:30 uur. 50+ BIOS

www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

THE FLUFFER Romkom drama met Scott Gurney, Michael Cunio. 3sht

LA NOTTE

BABIES

za. 13 november 19:00 uur.

BON JOVI

wo. 21:00 uur.

SCHEMER

EL SECRETO DE SUS OJOS

PATHÉ SPUIMARKT

ANGELS AND DEMONS - HET BERNINI MYSTERIE 3ga

SLOVENIAN GIRL

RESERVEREN: online: www.filmhuisdenhaag.nl

KAARTVERKOOP GESTART OPERASEIZOEN 2010-2011. za. 00:00 uur. DOUBLE BILL - HORROR NIGHT 4gat BURIED Claustrofobische thriller met Ryan Reynolds, Judy Reyes. za. 02:15 uur. HORROR NIGHT THE LAST EXORCISM Horror met Patrick Fabian, Ashley Bell. 4gat do. 11 november 21:00 uur. VOORVERKOOP IS GESTART - PATHÉ MUSIC

3adt

do. vr. zo. ma. di. wo. 17:00 19:40 22:20 uur; za. 15:10 18:00 20:50 23:40 uur; 2e WEEK do. ma. di. óók 11:20 14:10 uur. 4gt THE TOWN Actie misdaadthriller met Ben Affleck, Rebecca Hall. dagelijks 16:50 uur; za. óók 00:30 uur. 3e WEEK THE KILLER INSIDE ME Drama misdaadthriller met Casey Affleck. 4g dagelijks 17:20 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 19:50 uur; 6e WEEK do. ma. di. óók 10:30 12:40 uur. 3gasdht TIRZA Drama naar het boek van Arnon Grunberg. dagelijks 15:00 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 22:15 uur; za. óók 00:30 uur. 7e WEEK THE AMERICAN Thriller met George Clooney, Thekla Reuten. 3gat wo. 24 november 20:30 uur. ‘LADIES NIGHT’ VOORVERKOOP IS GESTART 3a DE EETCLUB Thriller met Bracha van Doesburgh, Mark van Eeuwen. za. 00:00 uur. VOORPREMIÈRE THE LAST EXORCISM Horror met Patrick Fabian, Ashley Bell. 4gat dagelijks 21:00 uur; do. vr. ma. di. óók 13:20 15:50 uur; vr. za. óók 23:40 uur. PREMIÈRE HAAR NAAM WAS SARAH Verfilming van de bestseller. 3gad dagelijks 21:50 uur; do. vr. ma. di. óók 13:10 15:20 17:30 19:40 uur; PREMIÈRE vr. za. óók 00:20 uur; za. zo. wo. óók 12:30 14:50 17:10 19:30 uur. JACKASS 3 3D Komedie met Johnny Knoxville, Steve-O, Bam Margera. 3gt dagelijks 16:20 20:40 uur. PREMIÈRE MAJESTEIT Drama met Gijs Naber en Carine Crutzen speelt koningin Beatrix. 1 dagelijks 15:40 18:30 21:20 uur; do. vr. ma. di. óók 13:10 uur; PREMIÈRE vr. za. óók 00:10 uur; za. zo. wo. óók 13:00 uur. THE SOCIAL NETWORK Film over de evolutie van Facebook. 3dht dagelijks 15:10 17:20 19:30 21:40 uur; do. vr. ma. di. óók 13:10 uur; 2e WEEK vr. za. óók 00:00 uur. PARANORMAL ACTIVITY 2 Horror thriller met Katie Featherston. 4at dagelijks 18:20 uur; do. vr. ma. di. óók 13:50 uur. 2e WEEK THE SWITCH Feelgood komedie met Jennifer Aniston, Jason Bateman. 3h dagelijks 18:50 21:30 uur; do. vr. ma. di. óók 13:30 16:10 uur; 2e WEEK vr. za. óók 23:30 uur. 4gt THE TOWN Actie misdaadthriller met Ben Affleck, Rebecca Hall. za. zo. wo. 14:20 uur. 3e WEEK BRIEFGEHEIM Avontuur drama naar het gelijknamige boek van Jan Terlouw.9a dagelijks 16:40 18:40 uur; do. vr. ma. di. óók 14:20 uur; vr. óók 23:50 uur. 3e WEEK DESPICABLE ME 3D (OV) Animatie met de stem van Steve Carell. 2a dagelijks 16:00 18:30 21:10 uur; do. vr. ma. di. óók 13:30 uur; 3e WEEK vr. za. óók 00:00 uur. 3gt RED Actie komedie met Bruce Willis, Morgan Freeman, Helen Mirren. do. vr. za. zo. ma. wo. 20:50 uur. 4e WEEK 1 EAT PRAY LOVE Romantisch drama met Julia Roberts, James Franco. dagelijks 18:20 uur. LAATSTE WEEK LIFE AS WE KNOW IT Romkom met Katherine Heigl, Josh Duhamel. 1t vr. za. 00:20 uur. LAATSTE WEEK RESIDENT EVIL: AFTERLIFE 3D Deel 4 van evil reeks. 4ga di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

SNEAK PREVIEW

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: do. vr. za. di. wo. vanaf 11:30 uur; zo. vanaf 10:00 uur; ma. vanaf 12:30 uur. Voor alle 3D voorstellingen gelden andere tarief voorwaarden.

DUE DATE Komedie met Robert Downey jr., Zach Galifianakis.

4gat

Voor alle 3D voorstellingen GELDEN ANDERE TARIEF VOORWAARDEN. vr. za. zo. wo. 11:10 13:10 uur; vr. zo. wo. óók 15:10 uur. 3e WEEK

SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE

1

vr. za. zo. wo. 10:30 12:30 14:30 uur.

3e WEEK

vr. za. zo. wo. 11:15 13:00 14:50 uur.

4e WEEK

VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie.

2a

FOEKSIA DE MINIHEKS Naar ’t gelijknamige boek van Paul van Loon. 2a vr. za. zo. wo. 10:40 12:50 uur.

5e WEEK Fantasie animatiefilm.

za. zo. wo. 13:10 uur.

PATHÉ GARFIELD’S PET FORCE 3D (NL) Animatie. zo. wo. 12:00 14:00 uur. SCHEVENINGEN za. SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

2a

3e WEEK

1

3e WEEK

1

za. zo. wo. 12:00 14:10 16:20 uur.

3e WEEK

za. zo. wo. 12:30 uur.

4e WEEK

za. zo. wo. 12:10 14:10 16:10 uur.

4e WEEK

VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie.

2a

ERNST, BOBBY EN HET GEHEIM VAN MONTA ROSSA 1 FOEKSIA DE MINIHEKS Naar ’t gelijknamige boek van Paul van Loon. 2a za. zo. wo. 12:20 14:30 uur.

LEGENDE VAN GA’HOOLE 3D (NL)

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

SNEAK PREVIEW

4gat

KINDERMATINEES

PATHÉ BUITENHOF www.pathe.nl/buitenhof Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

Voor alle 3D voorstellingen GELDEN ANDERE TARIEF VOORWAARDEN. vr. za. zo. wo. 11:10 13:10 uur; vr. zo. wo. óók 15:10 uur. 3e WEEK

SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE

3e WEEK

vr. za. zo. wo. 11:15 13:00 14:50 uur.

4e WEEK

VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie.

2a

FOEKSIA DE MINIHEKS Naar ’t gelijknamige boek van Paul van Loon. 2a vr. za. zo. wo. 10:40 12:50 uur.

LEGENDE VAN GA’HOOLE 3D (NL)

5e WEEK Fantasie animatiefilm.

za. zo. wo. 13:10 uur.

PATHÉ GARFIELD’S PET FORCE 3D (NL) Animatie. zo. wo. 12:00 14:00 uur. SCHEVENINGEN za.SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

1

vr. za. zo. wo. 10:30 12:30 14:30 uur.

2a

3e WEEK

1

3e WEEK

1

za. zo. wo. 12:00 14:10 16:20 uur.

3e WEEK

za. zo. wo. 12:30 uur.

4e WEEK

za. zo. wo. 12:10 14:10 16:10 uur.

4e WEEK

VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie.

2a

ERNST, BOBBY EN HET GEHEIM VAN MONTA ROSSA 1

FOEKSIA DE MINIHEKS Naar ’t gelijknamige boek van Paul van Loon. 2a za. zo. wo. 12:20 14:30 uur.

LEGENDE VAN GA’HOOLE 3D (NL)

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

5e WEEK Fantasie animatiefilm.

2a

vr. za. 11:50 uur; zo. 10:50 uur; wo. 11:40 uur.

3e WEEK

vr. za. zo. wo. 11:40 13:20 uur.

3e WEEK

vr. za. 11:50 13:50 15:50 uur; zo. wo. 13:20 15:30 uur; zo. óók 11:20 uur. VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie. vr. za. 12:40 uur; zo. wo. 11:50 uur; zo. óók 10:10 uur.

3e WEEK

GARFIELD’S PET FORCE 3D (NL) Animatie. SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE

1 1

2a

4e WEEK

ERNST, BOBBY EN HET GEHEIM VAN MONTA ROSSA 1

vr. za. 11:45 13:30 15:30 uur; zo. wo. 12:20 14:30 uur; zo. óók 10:30 uur. 4e WEEK FOEKSIA DE MINIHEKS Naar ’t gelijknamige boek van Paul van Loon. 2a vr. za. 13:40 uur; zo. wo. 12:40 uur. 5e WEEK LEGENDE VAN GA’HOOLE 3D (NL) Fantasie animatiefilm. 2a

VOORPREMIÈRE

dwo. 24 november 19:30 uur. ‘LADIES NIGHT’ VOORVERKOOP IS GESTART 3a DE EETCLUB Thriller met Bracha van Doesburgh, Mark van Eeuwen. do. zo. ma. di. wo. 13:00 15:15 17:45 20:00 22:15 uur; PREMIÈRE vr. za. 12:10 14:20 16:30 18:50 21:00 23:15 uur; zo. óók 10:50 uur. JACKASS 3 3D Komedie met Johnny Knoxville, Steve-O, Bam Margera. 3gt do. zo. ma. di. wo. 13:40 16:20 19:00 21:45 uur; PREMIÈRE vr. za. 14:30 17:15 20:00 22:45 uur. THE SOCIAL NETWORK Film over de evolutie van Facebook. 3dht do. zo. ma. di. 22:00 uur; vr. za. 23:00 uur. 2e WEEK 4a CEHENNEM 3D Horror met Ogün Kaptanoglu, Tuba Melis Türk. do. zo. ma. di. wo. 16:30 18:50 uur; vr. za. 17:20 19:45 uur. 2e WEEK CHARLIE ST. CLOUD Met Zac Efron, Amanda Crew, Charlie Tahan. 9a dagelijks 15:10 18:20 uur; do. di. óók 11:50 uur. 2e WEEK 1 JHOOTHA HI SAHI Romantische Bollywoodfilm met John Abraham. do. zo. ma. di. wo. 13:10 15:20 17:40 19:50 22:10 uur; 2e WEEK vr. za. 11:50 14:00 16:20 18:40 20:50 23:10 uur; zo. óók 11:00 uur. PARANORMAL ACTIVITY 2 Horror thriller met Katie Featherston. 4at vr. za. 11:40 13:15 uur; zo. wo. 12:30 14:15 uur; zo. óók 10:45 uur. 3e WEEK BRIEFGEHEIM Avontuur drama naar het gelijknamige boek van Jan Terlouw.9a do. zo. ma. di. wo. 17:30 19:40 21:50 uur; 3e WEEK vr. za. 13:00 15:20 17:45 19:50 22:00 uur; do. ma. di. óók 12:40 15:00 uur; zo. wo. óók 11:45 14:00 uur. DESPICABLE ME 3D (OV) Animatie met de stem van Steve Carell. 2a do. zo. ma. di. wo. 16:50 19:30 uur; vr. za. 17:40 20:20 uur; 3e WEEK do. ma. di. óók 14:20 uur; do. di. óók 11:45 uur. LIFE AS WE KNOW IT Romkom met Katherine Heigl, Josh Duhamel. 1t do. zo. ma. di. wo. 16:10 18:50 21:20 uur; vr. za. 15:00 17:30 20:10 22:40 uur; 3e WEEK do. ma. di. óók 13:30 uur. 3gt RED Actie komedie met Bruce Willis, Morgan Freeman, Helen Mirren. do. zo. ma. di. wo. 14:50 18:00 21:00 uur; vr. za. 16:00 19:15 22:15 uur; 4e WEEK do. di. óók 11:50 uur. 1 EAT PRAY LOVE Romantisch drama met Julia Roberts, James Franco. do. zo. ma. wo. 21:15 uur; vr. za. 22:10 uur; do. ma. di. óók 14:00 uur; 8e WEEK do. di. óók 11:50 uur. GROWN UPS Komedie met Adam Sandler, Chris Rock, Salma Hayek. 2at dagelijks 21:30 uur. 15e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

LEGENDE VAN GA’HOOLE 3D (NL)

dwo. 24 november 19:30 uur. ‘LADIES NIGHT’ VOORVERKOOP IS GESTART 3a DE EETCLUB Thriller met Bracha van Doesburgh, Mark van Eeuwen. do. zo. ma. di. wo. 13:00 15:15 17:45 20:00 22:15 uur; PREMIÈRE vr. za. 12:10 14:20 16:30 18:50 21:00 23:15 uur; zo. óók 10:50 uur. JACKASS 3 3D Komedie met Johnny Knoxville, Steve-O, Bam Margera. 3gt do. zo. ma. di. wo. 13:40 16:20 19:00 21:45 uur; PREMIÈRE vr. za. 14:30 17:15 20:00 22:45 uur. THE SOCIAL NETWORK Film over de evolutie van Facebook. 3dht do. zo. ma. di. 22:00 uur; vr. za. 23:00 uur. 2e WEEK 4a CEHENNEM 3D Horror met Ogün Kaptanoglu, Tuba Melis Türk. do. zo. ma. di. wo. 16:30 18:50 uur; vr. za. 17:20 19:45 uur. 2e WEEK CHARLIE ST. CLOUD Met Zac Efron, Amanda Crew, Charlie Tahan. 9a dagelijks 15:10 18:20 uur; do. di. óók 11:50 uur. 2e WEEK 1 JHOOTHA HI SAHI Romantische Bollywoodfilm met John Abraham. do. zo. ma. di. wo. 13:10 15:20 17:40 19:50 22:10 uur; 2e WEEK vr. za. 11:50 14:00 16:20 18:40 20:50 23:10 uur; zo. óók 11:00 uur. PARANORMAL ACTIVITY 2 Horror thriller met Katie Featherston. 4at vr. za. 11:40 13:15 uur; zo. wo. 12:30 14:15 uur; zo. óók 10:45 uur. 3e WEEK BRIEFGEHEIM Avontuur drama naar het gelijknamige boek van Jan Terlouw.9a do. zo. ma. di. wo. 17:30 19:40 21:50 uur; 3e WEEK vr. za. 13:00 15:20 17:45 19:50 22:00 uur; do. ma. di. óók 12:40 15:00 uur; zo. wo. óók 11:45 14:00 uur. DESPICABLE ME 3D (OV) Animatie met de stem van Steve Carell. 2a do. zo. ma. di. wo. 16:50 19:30 uur; vr. za. 17:40 20:20 uur; 3e WEEK do. ma. di. óók 14:20 uur; do. di. óók 11:45 uur. LIFE AS WE KNOW IT Romkom met Katherine Heigl, Josh Duhamel. 1t do. zo. ma. di. wo. 16:10 18:50 21:20 uur; vr. za. 15:00 17:30 20:10 22:40 uur; 3e WEEK do. ma. di. óók 13:30 uur. 3gt RED Actie komedie met Bruce Willis, Morgan Freeman, Helen Mirren. do. zo. ma. di. wo. 14:50 18:00 21:00 uur; vr. za. 16:00 19:15 22:15 uur; 4e WEEK do. di. óók 11:50 uur. 1 EAT PRAY LOVE Romantisch drama met Julia Roberts, James Franco. do. zo. ma. wo. 21:15 uur; vr. za. 22:10 uur; do. ma. di. óók 14:00 uur; 8e WEEK do. di. óók 11:50 uur. GROWN UPS Komedie met Adam Sandler, Chris Rock, Salma Hayek. 2at dagelijks 21:30 uur. 15e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

3gadt

KINDERMATINEES

www.pathe.nl/buitenhof Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

DUE DATE Komedie met Robert Downey jr., Zach Galifianakis.

VOORPREMIÈRE

3gadt

4gat

wo. 22:00 uur.

SNEAK PREVIEW

PATHÉ BUITENHOF

4gat

wo. 22:00 uur.

5e WEEK Fantasie animatiefilm.

2a

vr. za. 11:50 uur; zo. 10:50 uur; wo. 11:40 uur.

3e WEEK

vr. za. zo. wo. 11:40 13:20 uur.

3e WEEK

vr. za. 11:50 13:50 15:50 uur; zo. wo. 13:20 15:30 uur; zo. óók 11:20 uur. VERSCHRIKKELIJKE IKKE 3D (NL) Animatie. vr. za. 12:40 uur; zo. wo. 11:50 uur; zo. óók 10:10 uur.

3e WEEK

GARFIELD’S PET FORCE 3D (NL) Animatie. SINTERKLAAS EN HET PAKJES MYSTERIE

1 1

2a

4e WEEK

ERNST, BOBBY EN HET GEHEIM VAN MONTA ROSSA 1

Haar naam was Sarah

De tienjarige Sarah wordt in de nacht van 16 juli 1942 samen met haar ouders opgepakt en naar het Vélodrome d’Hiver in Parijs gebracht, waar duizenden joden worden verzameld voor deportatie. Niemand heeft echter gezien dat Sarah haar kleine broertje Michel in een kast opsloot, net voordat de politie het appartement binnendrong. Zestig jaar later krijgt Julia Jarmond, een Amerikaanse journaliste in Parijs (Kristin Scott Thomas), de opdracht een artikel te schrijven over deze razzia, een inktzwarte bladzijde in de Franse geschiedenis. Ze gaat op zoek in archieven en via het dossier van Sarah ontdekt ze een goed verborgen geheim van haar eigen schoonfamilie. Haar echtgenoot probeert haar ervan te weerhouden zich met deze geschiedenis te bemoeien, maar Julia besluit desondanks het spoor van Sarah te volgen. ‘Haar naam was Sarah’ is te zien in Pathé Buitenhof en Scheveningen. > Bron: Pathé


30>

Vrijdag 29 oktober 2010

service

sudoku

kruiswoordpuzzel

3

2 4

8 2 1

3

6

7

2

5

5

1 4

1 11 15

3

1 6 5 7 8 2 4 3 9

2 9 3 4 6 5 1 8 7

9 8 7 6 1 4 3 2 5

3 1 4 5 2 8 9 7 6

6 5 2 9 7 3 8 4 1

7 2 6 8 4 1 5 9 3

5 4 1 3 9 7 2 6 8

8 3 9 2 5 6 7 1 4

P L A S K A L M

A P P B R O E L P T O K P O T O R I O E R O R E A K N R E O A R A K A N A P P

A R S E E N

R T E T E R R O G

E M A R N E I E E P R

A G E N T E

N K O U N E S E R T O L S T

L A S S E R

E N T P E R L N V K A L I D E N A R O K E O U N F I O O P

4

Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag t 070-3644040 f 070-3633570

Voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net

6

16

17 21 25 29

41

E C R I N

N O E N

14 19

27

30

31

28 32

34 37

42

43

47

R E D E

10

23

48 53

38 45

49 54

50 55

1 componist 6 brutaliteit 12 overal 13 flakkerende vlam 15 hoffelijk 18 beraad 20 Europeaan 21 autokeuring (afk.) 23 vrouwelijk dier 24 hetzelfde 26 pl. in Duitsland 28 houding 29 spelleiding 31 versiering 33 beschut 34 bejaard 36 dom 38 partij in een geding 41 hoogte 43 bijna 45 riv. in Rusland 47 titel 49 Local Area Network 51 voordat 52 rob

56

40 46

51 57

59

60 Horizontaal: © www.puzzelpro.nl

39

44

58 T R E I N

9

22

26

36

52

8

18

33 35

7 13

colofon Den Haag Centraal B.V.

5

12

24

oplossingen vorige week 4 7 8 1 3 9 6 5 2

3

20

9 7 8 4 8 7 9 5

2

2

61 55 carrièrejager 58 wreed heerser 59 betaaleenheid 60 getuigschrift 61 geaffecteerd. Verticaal: 2 hefgewicht 3 Spaanse uitroep 4 huisdier 5 Internationaal Monetair Fonds 7 onder leiding van 8 oude munt 9 plaaggeest 10 vliegenier 11 wafeltje 14 kruisboog 16 plechtige gelofte 17 schaakstuk 18 berggeel 19 godin

v.d. dageraad 22 per dag 25 humorloos 26 voedingsstof 27 nimmer 28 universiteitsbode 30 vrijgevig 32 familielid 35 Spaans eiland 36 dringend 37 betaalmiddel 38 ooit 39 mannelijk dier 40 gewichtsaftrek 42 een zekere 44 familielid 46 ontkenning 48 ploegsnede 50 bezig 53 lidwoord 54 Ned. omroep 56 afslagplaats bij golf 57 jaartelling.

Ingezonden mededeling

Hoofdredacteur Coos Versteeg Coördinatie redactie Miranda Fieret Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Alexandra Sweers Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Joep van Zijl Cultuurredactie Annerieke Simeone (coördinator) Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

Algemene Zaken Marianne ten Have

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel

Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck

Advertenties Suzanne Kooijman (hoofd verkoop) kooijman@denhaagcentraal.net mobiel: 06 30396125

Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Dennis Lageweg Pleeging@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Advertentiebeheer Mayka Postma advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee

spoedgevallen

Alarmcentrale

Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

112

0900 - 8844

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoedgevallen 070 - 311 03 05 Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

>Abonnementenservice<

www.dierenbescherming.nl

Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Dierenartsen weekenddienst

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).

(Spoedgevallen nacht en weekend)

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl


Vrijdag 29 oktober 2010

<31

service

koken met henk savelberg

Ingezonden mededeling

Halloween Halloween is een feestdag die vooral in Ierland, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Canada gevierd wordt. Op 31 oktober verkleden kinderen zich en bellen ’s avonds aan bij huizen in de buurt waar men pompoenen met lichtjes buiten heeft gezet, en roepen ‘trick or treat’ (vrij vertaald: geef ons iets lekkers en we laten je met rust). De bewoners geven de kinderen dan snoep. De naam ‘Halloween’ is afgeleid van Hallow-e’en, ofwel All Hallows Eve (Allerheiligenavond), de avond voor Allerheiligen op 1 november. In de Iers-Keltische kalender begon het jaar op 1 november, dus 31 oktober was oudejaarsavond. De oogst was binnen, het zaaigoed voor het volgende jaar lag klaar en dus was er even tijd voor een vrije dag, het Keltische nieuwjaar of Samhain (het Ierse woord voor de maand november). Samhain was ook nog om een andere reden zeer bijzonder. De Kelten geloofden namelijk dat op die dag de geesten van alle gestorvenen van het afgelopen jaar terug kwamen om te proberen een levend lichaam in bezit te nemen voor het komende jaar. In Groot-Brittannië werd Halloween dan ook vooral door de Kelten gevierd. De geesten die uit dode mensen op zouden rijzen, werden aangetrokken door voedsel voor hen neer te leggen voor de deuren. Om echter de boze geesten af te weren droegen de Kelten maskers. Tegelijkertijd was het in Europa een christelijk gebruik dat op 2 november, Allerzielen, in lompen gehulde christenen in de dorpen rondgingen en bedelden om “zielencake” (een soort krentenbrood). Voor elk brood beloofden ze een gebed te zeggen voor de dode verwanten van de schenker zodat ze na zijn dood zijn voorspraak zouden zijn om zijn opname in de hemel te bespoedigen. In de negende eeuw van de huidige tijdrekening steekt dit Europees christelijk gebruik het kanaal over en vermengt zich met het Halloween-

feest. In de 19de eeuw is het feest door Ierse immigranten naar de VS gebracht en daar duikt dan de bekende jack-o’lantern-pompoen op, die in de hele wereld wellicht het bekendste gezicht van Halloween is. In Ierland is het de gewoonte om aan de vooravond van Allerheiligen, “Colcannon” te eten, een gerecht van boerenkool met aardappelen en prei. In het gerecht wordt een gouden ring, een muntstuk, een vingerhoed en een knoop verstopt. Vind je de gouden ring op je bord dan zul je binnen een jaar trouwen. Is het een munt dan word je rijk. Krijg je de vingerhoed toebedeeld dan word je een ouwe vrij(st)er. Is het een knoop dan blijft men vrijgezel.

WILT U ER CAKE BIJ?

Colcannon

voor 4 personen: >300 gram boerenkool, schoon, droog en gesneden gewogen >750 gram aardappelen >2 preien, alleen het wit en frisse groen >300 ml room >150 gram gesmolten boter >nootmuskaat >zout, peper

Was de prei zorgvuldig door over de stengels over de hele lengte in te snijden waardoor het zand tussen de lagen uitgespoeld kan worden. Laat uitlekken en snijd de prei in dunne ringen. Kook de prei in de room op zacht vuur gaar waarbij de room inkookt en aan de prei ‘hangt’. Kook de aardappelen en de kool in aparte pannen gaar. Giet de aardappelen af en stoom ze droog. Laat de kool uitlekken in een vergiet. Stamp de aardappels fijn. Schep de kool, de aardappelpuree en de prei met room door elkaar en breng het mengsel op smaak met peper, zout en geraspte nootmuskaat. Doe de colcannon in een schaal. Serveer de gesmolten boter er apart bij.

Wie Ad Patres kent, weet waar Ad Patres voor staat, namelijk: alles behalve standaard. Dat laat zij aan anderen over. Ad Patres zorgt dat uw uitvaart gelijk is aan uw leven. En als er bij u bijvoorbeeld eerder sushi dan cake past, dan zorgt zij daarvoor. En niets minder. Bel voor meer informatie met (070) 355 64 27 of ga naar www.adpatres.nl

Ad Patres, en de rest is standaard.

Het Haags Historisch Museum en Wladimiroff Advocaten presenteren de Gevangenpoortlezing

Daders van hebzucht zondag 7 november | 12.00 uur Fred van Raaij | hoogleraar economische psychologie

het weer in den haag Kaarten € 10 (incl. koffie en museumentree) Locatie Haags Historisch Museum | Korte Vijverberg 7 | Den Haag Reserveren 070 364 69 40 of info@haagshistorischmuseum.nl Kijk voor het volledige programma op www.haagshistorischmuseum.nl

Weinig verandering in de laatste oktoberdagen

In grote lijnen blijft het Haagse weer de komende dagen licht wisselvallig. Een klein pluspunt is dat de temperatuur omhoog gaat en op vrijdagmiddag de 15 graden kan halen. Misschien wordt het wel 15,5 graden in onze omgeving. De wind kiest meer voor de zuidhoek en daardoor komt het kwik wat in de lift. We blijven voortdurend in het grensgebied bivakkeren tussen actieve(re) regengebieden boven Engeland en een gebied met hogere luchtdruk ten oosten van ons. Zwakke regenplakkaten schampen ons zo nu en dan. Dan regent het enige tijd licht, maar grote neerslagsommen komen niet aan zet. Wanneer de hoge druk iets sterker is, valt het weerbeeld mee en pikken we nog anderhalve, of twee nagenoeg droge dagen mee. Vrijdag wordt relatief de betere dag van de week met wat meer zon en dus die prima temperaturen. Een voornaam punt is dan dat we het de hele dag droog houden in de hofstedelijke agglomeratie. Ook de nachten worden opvallend mild met minima in de buurt van de 10 graden. Grote verschillen dus met de vrij koude nachten aan het begin

van de voorbije week. Op de langere termijn is er overigens weinig kans op een stabiele(re) periode. Tot diep in de eerste novemberweek blijft het licht wisselvallig en vrij zacht. Het milde zuidwestelijke regime blijft vooralsnog oppermachtig. Ooit werd onderzocht dat als er gedurende het verloop van oktober een gestage (gemiddelde) temperatuurdaling optreedt, de daaropvolgende winter een kans heeft om kouder dan normaal uit te pakken. Deze maand begon zeer warm, kende een vrij koud tweede gedeelte en is voornemens om te zacht te eindigen.

vrijdag

zaterdag

De wijnmaand van 2010 kent dus geen consistente daling van temperatuur zoals geschetst. Louter op grond van dit gegeven zou je dus kunnen concluderen dat we straks geen koude winter krijgen. Er zijn echter een aantal andere factoren die juist wel duiden op een winter die te koud uit de bus zou kunnen gaan komen. Nog novemberkoude op komst ? Bel de weerprimeurlijn eens op 0900-1234554.

     

Na een prachtige zomer en een succesvol zomermenu, vaak op ons terras, vanaf 1 oktober het

Herfstarrangement

Marc Putto Weerman

zondag

maandag

Een 4-gangenmenu inclusief bruisend aperitief, 4 glazen wijn en koffie voor 75,00 p.p. Reserveren o.v.v. herfstarrangement Tel 070 - 3872081/ info@restauranthotelsavelberg.nl

Min (⁰C) 9 Max (⁰C) 15 Zon (%) 45 Neerslag (%) 20 Wind zzw 4-5

10 14 35 65 zzw 5

9 14 40 55 z 4-5

9 13 60 25 zw 4-5

tot gauw, Henk Savelberg


32>

Vrijdag 29 oktober 2010

society

vilan, renate & de residentie

Heimwee naar Hermance Galeriehoudster Hermance Schaepman, helaas een aantal jaren geleden overleden, was een fenomeen. Ik weet nog dat ik als jonge verslaggeefster op de Haagsche Courant de overstap van de stadsredactie naar de kunstredactie maakte, wat vele voordelen had, maar ook één groot nadeel: je maakte beduidend meer kans om Hermance aan de telefoon te krijgen. En als zij wilde dat je aandacht aan een van haar ontelbare activiteiten besteedde, hoefde je niet te proberen je er van af te maken met een ‘ik zal het persbericht lezen’ of ‘we doen wel iets in de aankondigende sfeer’. Nee, je moest doen wat zij wilde en tegenstribbelen hielp niet. Ze kreeg ook wel het een en ander voor elkaar, Hermance. De stadsmythologie wil zelfs dat ze zo’n dertig jaar geleden eigenhandig wist tegen te houden dat er een parkeergarage onder de Hofvijver werd aangelegd. Dat is niet helemaal hoe het is gegaan, maar het is leuk om het te geloven. Hermance was een grote vriendin van de Hofvijver en haar naam dook dan ook verschillende malen op tijdens de presentatie afgelopen zaterdag van de nieuwe Stichting Vrienden van de Hofvijver in het Haags Historisch Museum. Voormalig VVD-raadslid en dichter Theo Monkhorst haalde dierbare herinneringen op aan hoe hij, als enthousiast voorstander van de parkeergarage onder de Hofvijver, in gevecht ging met de formidabele Hermance, die hem uiteindelijk natuurlijk in het stof liet bijten. Desondanks groeide er een vriendschap tussen Theo en Hermance. Ter gelegenheid van een tentoonstelling rond de Hofvijver vroeg, of beter: beval zij hem een gedicht te schrijven. Vervolgens schreef Monkhorst dit:

Nu alleen nog bedenken waar dat bordje op wordt bevestigd. > Foto’s: Otto Snoek

Er lag water in de stad dat de stad niet nodig had. Maar nu het er toch ligt is het een mooi gezicht. (Maar als er auto’s onder konden had ik het nog mooier gevonden) Hermance was not amused. Al met al was het een genoeglijke middag in het Haags Historisch Museum. Terwijl op een steenworp afstand, op het Binnenhof, een guur kunstklimaat heerste, warmden wij ons aan de aanwezigheid van culturele coryfeeën als museumconservator John Sillevis, kunstenaar/tangodanser Ivo Coljé, portretschilder Dick Stapel en theaterregisseur Johan Doesburg. Aan Doesburg viel de bijzondere eer te beurt om het eilandje in de Hofvijver om te dopen in Hermance Schaepmaneiland. Hij deed dat, heel eenvoudig maar zeer effectief, door een naambordje te voorschijn te halen. Waarbij hij zich wel afvroeg hoe dat in hemelsnaam tussen de struiken op het eiland een plek moest krijgen. Maar wij waren toch geroerd. Echt wat voor Hermance, een eigen eiland. Al is het eilandje in de Hofvijver wel wat bescheiden voor een vrouw die bij voortduring groot dacht. Vervolgens was het de beurt aan hoogleraar sociale geschiedenis Wim Willems om een gloedvolle inleiding te houden, die wonderlijk genoeg helemaal niet over de Hofvijver ging, maar over het Binnenhof. Een kniesoor die daar over zanikt, natuurlijk, maar wij dachten wel stilletjes: nou Wim, die inleiding had je zeker nog ergens liggen. Na afloop vroegen wij aan secretaris

De lezing nodigde uit tot veel sms, twitter en games.

De vrouw toen, de vrouw thans.

Eelco van der Waals wat eigenlijk de reden was voor de oprichting van de Stichting Vrienden van de Hofvijver.

Nu het er toch ligt…

Werd de Hofvijver met drooglegging bedreigd? Waren er soms weer plannen voor een parkeergarage? Maar

nee. De Stichting bleek te zijn opgericht ‘omdat er nog niet zoiets was’, zo legde Van der Waals ons uit. En dat

…is het een mooi gezicht.

vonden wij een uitstekende reden. Renate van der Zee


dhc-181