Issuu on Google+

4Actueel 4Uit 4Cultuur 4Service

1-9 10-11 13-14 16-19

4 D  u Croq maakt balzaal van de Grote Marktstaat

4 D  eetman waande zich burgemeester van twee steden

pagina 3

pagina 6 & 7

4 S uperpremières bij Nationale Toneel en De Appel

pagina 13 & 14

vrijdag 28 december 2007 • jaargang 1 • nummer 33 • € 1,00

Radio West kiest voor 40-plusser Radio West gaat veranderen. De regionale omroep wil meer interactie met de luisteraar, meer muziek en vooral één geluid laten horen. Ook de doelgroep verandert. Wilde de zender eerder alle leeftijden bedienen, nu kiest Radio West bewust voor de 40-plusser. door

Miranda Fieret

De vaste luisteraar hoort vanaf januari langzaam een aantal zaken op Radio West veranderen. De zender wil de ‘warme huisvriend’ zijn en richt zich met de programmering op de 40-plusser. Dieuwertje Blok (1957) is als nieuwe naam aangetrokken om de ‘Ochtendshow’ te presenteren. De presentatrice begon haar carrière bij KRO op de radio, maar koos al snel voor televisie. Na programma’s als Middageditie, Ontbijt-tv en Dolce Vita, gaat ze nu ook voor de regionale radiozender werken. “We zijn heel blij dat Dieuwertje ons team komt versterken. De Ochtendshow is een goed voorbeeld van wat we als zender willen uitstralen. Het is een soort magazine voor op de radio”, legt Esther Habers, adjunct-hoofdredacteur van West uit. “We proberen nieuws en entertainment te combineren”. Volgens de adjunct-hoofdredacteur was de programmering niet eenduidig genoeg. Radio West heeft zich in het verleden gericht op de hele familie. “Regioradio heeft nu eenmaal oudere luisteraars en jongeren trekken meer naar landelijke zenders als 3fm en Radio 538. Door ons volledig op één doelgroep te richten, kunnen we een programmering bieden die de hele dag aantrekkelijk is. Nu wordt Radio West maar voor een bepaald gedeelte van de dag aangezet”. De verandering van doelgroep, betekent niet dat het niveau wordt aangepast. “We richten ons op alle inwoners in ons uitzendgebied. Dan moet je toegankelijk zijn. Het klinkt misschien raar, maar we willen niet teveel diepgang in programma’s brengen. Wel kunnen luisteraars meer en sneller nieuws verwachten. Elk uur komt een

nieuw item aan bod”. Esther Habers wil een grote rol wegleggen voor de luisteraar zelf. Tips moeten uit de wijk komen en het elitaire karakter van het nieuws wil West kwijtraken. “Nu interviewen we vaak de desbetreffende wethouder over een beslissing die de gemeente heeft gemaakt. In het nieuwe jaar gaan we meer de straat op. Wat betekent die beslissing voor de wijk? Op die manier willen we stilstaan bij de betekenis van het nieuws voor de luisteraar in de buurt”. RTV West heeft het imago een Haagse zender te zijn. “Dat komt enerzijds omdat daar de meeste mensen wonen en dus ook het meeste gebeurt. Daarnaast wordt er te weinig nieuws uit de rest van het uitzendgebied gegenereerd”. Nu heeft elke regio een eigen redacteur die als aanspreekpunt functioneert voor bewoners van de streek. De zogenaamde ‘portefeuillehouders’ zijn gestationeerd in Haaglanden, Duin- en Bollenstreek, Rijnstreek, Midden-Holland en het Westland. Iedere dag wordt er live verslag gedaan vanuit een bepaald gebied. Op dinsdagochtend is het bijvoorbeeld de beurt aan Den Haag. Vanaf de boot ‘Koffiehuis Laak’ aan het Calandplein, komen Hagenaars aan het woord die iets kwijt willen op de radio. De veranderingen die Radio West ondergaat, wil de organisatie voorzichtig bij de luisteraars introduceren. “Er komt geen grootscheepse marketingcampagne. We willen de nieuwe benadering niet meteen van de daken schreeuwen”. Reden daarvan is de mislukte poging in 2003 om van Radio West een ‘all talk’ radiozender te maken. Onder het bewind van directeur Jeroen Soer, die twee dagen na de ingrijpende omslag zijn ontslag aankondigde, verloor de zender vele luisteraars en bleven reclame-inkomsten achter. “In de jaren negentig waren we de best beluisterde regionale omroep. Nu zijn we dat zeker niet meer. Door onze slechte financiële positie waren we alleen bezig met overleven. Inmiddels is onze financiële positie stabiel. Met de komst van onze nieuwe hoofdredacteur Jan van Vegchel zijn we het afgelopen jaar gaan nadenken over de toekomst. Komend jaar gaan we ook aan de slag met de programma-invulling op televisie. Op dat gebied zit er een parallel in. Alles mag eenduidiger en herkenbaar”.

4Adver tenties3

HUURWONINGEN ZIE PAGINA 5 Tel: 070-3606365 / www.duinzigt.nl Zeestraat 48 tegenover Panorama Mesdag

Haagse Notenkraker

Kijk voor de programmering op radio en tv West op pagina 18.

Nog even een mededansertje helpen met een bandje vaststrikken, vlak voor de voorstelling van ‘De Notenkraker’ begint. Evenals vorig jaar is de Grote Kerk in Den Haag in de dagen na Kerst het toneel van De Dutch Don’t Dance Division. In samenwerking met het Holland Dance Festival brengt dit gelegenheidsgezelschap van professionele dansers en amateurs een eigen Haagse versie van het beroemde ballet op muziek van Tchaikovsky. ‘De Notenkraker’ van De Dutch Don’t Dance Division is dagelijks te zien: t/m 30 december (om 14.00 en 19.30 uur), 31 december (15.00 uur) en 1 januari (16.00 uur). Kaartverkoop via het Haags UITburo, www.haagsuitburo.nl Foto: Mylène Siegers

e van d 70% t! Ruim koch r e v en kaart

naar Homerus regie Aus Greidanus t/m 1 juni 2008 - Appeltheater Den Haag

kaarten www.toneelgroepdeappel.nl of bel 070 350 22 00


2

Feuilleton

Vrijdag 28 december 2007

AFLEVERING 33

Wat vooraf ging. Lex vond een briefje waarvan hij denkt dat Inge Hogenhuis er het adres van een pensionnetje in Hoenderloo op had geschreven.

De fantasie van de Nederlandse pensionhouder reikt niet veel verder dan ‘Carpe Diem’ of ‘Bellevue’, steevast ingebrand op een gladgeschuurd stuk boomschors boven de deur met een matje ‘Welkom’ er voor. Het pensionnetje dat de vrouw in de uitspanning me had aangeraden, heette ‘Sans Soucis’. Zonder zorgen. Dat klonk me nogal eufemistisch in de oren. Nog geen paar jaar geleden was dat misschien het geval geweest maar het was wel duidelijk dat zelfs hier de woningnood zijn tol eiste. Het pittoreske pandje lag aan een geasfalteerde straatweg die ooit een landweggetje was geweest naar de Hervormde kerk. Als je door je oogharen keek, kon je je nog wel voorstellen hoe landelijk het er uit had gezien, bos, golvend akkerland, varens en bosbessen. Maar tussen het nazomerse groen schemerde een rijtje bakstenen gevels als teken dat ook hier de plaatselijke Zwolsman en consorten onverbiddelijk hadden toegeslagen. In elk geval waren het geen duplexwoningen of van die afgrijselijke blokkendozen waarmee Den Haag werd volgeplempt. Ik liep erlangs met mijn koffer en fototas terwijl ik me herinnerde hoe ik een paar jaar geleden in de Houtrust-rotonde de nieuwe burgemeester Kolfschoten vrolijk met de 600.000-ste inwoner had gefotografeerd, dezelfde dag dat de 10-miljoenste Nederlander werd geboren. Je hoeft geen helderziende te zijn om te weten wat dat zou betekenen. Kijk alleen maar naar het klerezooitje van het Rijswijkseplein waar ze zich geen raad weten met het autoverkeer naar en van Rotterdam. Alsof de stad al niet door de moffen was verruïneerd! Je houdt het niet voor mogelijk wat er allemaal gesloopt wordt en nog minder wat er voor in de plaats wordt gebouwd. Hollandse architecten lijken wel in Oost-Duitsland opgeleid en waarom de beroemde Dudok zo wordt geprezen is me altijd al een raadsel wanneer ik langs die betonnen woonkazernes aan de Stadhouderslaan of de Sportlaan rijd. De Stalin-allee. Als je bedenkt hoe de Valeriusstraat eruit zag vóór de moffen er de boel platgooiden, springen de tranen je in de ogen. En dat weet ik best dat jonge stelletjes noodgedwongen bij hun ouders in moeten wonen of driehoog achter zonder keuken of sanitair, maar om nou de hele dag als een goudvis achter glas van zeshoog naar buiten te koekeloeren, lijkt me ook niet be-

vorderlijk voor je geestelijke gesteldheid. Dan zag pension ‘Sans Soucis’ daar verderop er nog uit als een aards paradijsje. Zonder zorgen. Dat sloeg ook niet op mij. Natuurlijk, iedereen kon Black Beauty roken maar de jonge vrouw die me een ouderwetse uitsmijter-rosbief serveerde, had verteld dat er net een man koffie had gedronken en nog maar net weg was. Veel meer dan dat hij blond was, wist ze niet. Blond. Had mijn oude benedenbuurvrouw niet gezegd dat de rechercheur die zijn zilveren sigarettenkoker bij me had opgehaald, dat ook was? Een blonde vent met een schram op zijn gezicht. Een sigarettenkoker met de naam Remmelt erin gegraveerd met een datum, en met nog één sigaret erin. Ook een Black Beauty. Een politieman. Net als die De Groot in de Taunus die me in de gaten hield. En ik herinnerde me verdomd goed dat ik vanuit de trein een witte Borgward Isabella op de autoweg had gezien, hetzelfde type als in de Bankastraat had gestaan toen ik daar de foto’s van Robbie bezorgde, en net zo één als de blonde vent had gehad die de sigarettenkoker was komen halen. En dus? Niet moeilijk. Daar hoefde ik dat detectiefje van die Hofdorp niet voor te lezen. Gualtherie van Wezel alias Jan Hak zocht Zwarte Molly alias Inge Hogenhuis of Suze van der Bergh vanwege de moord op een detective, tien jaar geleden in haar hoerenpandje in de Doubletstraat. En Jan Hak had er lucht van gekregen dat ik haar ook zocht, al was dat vanwege de armband van Nico’s moeder. Was die Remmelt me naar het Staatsspoor gevolgd? En daarna vol gas hierheen gereden, wachtend in die uitspanning met een kop koffie en een Black Beauty tot hij mij uit de bus aan de overkant had zien stappen? Ik keek weer achterom maar er reed alleen een jonge boer op een tractor die tussen het geboomte verdween. Pension ‘Sans Soucis’ had wel wat weg van het oude tolhuisje aan de Scheveningseweg. Een witgeschilderd pandje met een dak van blauw geglazuurde dakpannen, luiken voor de ramen en een beboste tuin er omheen. En, inderdaad, boven de fraaie houten deur hing een grillig stuk hout waarop ‘Sans Soucis’ stond. Als extraatje had iemand er de kop van een hert naast gespijkerd. Het zonlicht glansde op zijn twee glazen ogen die me wat mee-

De moord op Blonde Dolly door Tomas

den later. Ik pakte mijn koffer uit en hing mijn overhemden in de kast. Anneke was er niet. Wáár wel wist ik niet, ze had niets meer van zich laten horen sinds ze die ochtend naar Stockholm was gevlogen. Ik maakte een grimas, voelde hoe moe ik was, trok de bloemetjesgordijnen dicht en mijn schoenen en broek uit en ging op bed met het detectiefje liggen. Ik had, met de uitsmijter achter m’n kiezen, bedankt voor de lunch. Warm eten serveerde de pensionhoudster niet maar volgens haar waren er enkele goede restaurantjes in het dorp. Het detectiefje kon me niet erg boeien, meteen al een moord waarbij een commissaris een portefeuille vond waarvan je op je klompen aanvoelde dat het daarom ging. Je vroeg je af waarom zo’n schrijver het allemaal bij elkaar verzon terwijl de werkelijkheid een stuk spannender was. De specht klopte nog steeds als een op hol geslagen pendule. Ik moest in slaap zijn gevallen want toen de kerkklok beierde wist ik een tijdje niet waar ik was. Mijn horloge gaf aan dat het vijf uur was. Tussen de gordijnen piepte zonlicht naar binnen. Mijn keel voelde droog aan en ik vroeg me af of de Veluwse een koele pils in de tuin zou willen serveren. Moeizaam kwam ik overeind, schoot mijn broek en schoenen aan en trok de gordijnen open. De zon stond nog hoog boven de sparren maar de specht was verdwenen. In de bocht van de weg kwamen twee mensen aanfietsen, twee silhouetten in het felle licht maar ik zag dat het een man en een vrouw waren en mismoedig dacht ik weer aan Anneke. Een opwaaiend zomerjurkje en twee blote, gebruinde benen die de pedalen rondtrapten. Van de andere kant kwam een auto aan. Kennelijk werd de bestuurder verblind door de zon en zag hij het fietsende paartje niet dat ijlings remde en afstapte. De man schudde zijn vuist naar de auto die in rookwolken de bocht nam. De vrouw lachte en stapte weer op. “Kom Karel, ik wil absoluut dat Dolly de ansicht nog voor zaterdag ontvangt!” Hij riep wat terug maar wát hoorde ik niet terwijl ik haar verbijsterd nastaarde.

Ross

warig leken aan te kijken. Ik zette mijn koffer neer en trok aan de trekbel die klingelend weergalmde. Een kwartiertje later opende ik de luiken van mijn kamer op de eerste verdieping en snoof de geur van sparrenbomen op. In één ervan zat een groene specht als een gek tegen de schors te hameren. Boven de boomtoppen tekende de toren van de kerk zich haarscherp af tegen de helblauwe hemel en ergens in de verte klonk het ronkend geluid van een motorzaag. Op de weg kwam een paard en wagen voorbij met rammelende melkbussen. Als ik niet beter wist, was ik hier een paar dagen met een welverdiende vakantie. De eigenaresse, een mollige Veluwse, had gezegd dat ik de enige gast was. Dat kwam dus goed uit. Desondanks staarde ik somber naar het opgemaakte lits-jumeaux en stelde me voor hoe Anneke zich nou onder de douche op de gang stond te wassen en daarna haar ragdunne negligeetje aan zou trekken dat ik vorig jaar voor een weekloon in de lingeriezaak bij mij om de hoek had gekocht. Althans, láten kopen want al had ik haar wel gezegd dat te hebben gedaan, zo dapper was ik nou ook weer niet. Dus had ik Christine, het tienjarige dochtertje van Balemans dat tegen elke wetgeving in al na school jonge borrels rondbracht, gevraagd net te doen alsof ze het voor een nicht van Anneke’s lengte kocht. Het bij-de-handje had me een kwartje gevraagd. “Anders vertel ik het aan mijn vader”. Zakenvrouwtje in de dop. Dat zou nog wat wor-

Stadsmens

door

Wo r d t

Joke Kor ving

Haagse cd met Cubaans tientje:

blinker in je vak, dan mag je blij zijn als je twintig dollar in de maand verdient”. Ze schrok van de omstandigheden waaronder Cubanen leven. “Je ziet huizen die ooit prachtige panden zijn geweest, maar nu half in puin liggen en waar mensen met velen moeten wonen op kale, betonnen vloeren. Het grijpt je naar de keel. De overheid doet niets. Er wordt alleen gerestaureerd op plekken waar toeristen komen”. Toch bleef het land trekken. Afgelopen januari reisde ze er, deze keer met haar man en twee kinderen, voor de zesde keer naar toe en ging nog een week alleen naar Santiago de Cuba. Daar bezocht zij onder anderen gitarist Enrique, inmiddels een goede vriend van wie zij les heeft gehad. “Hij stelde voor om een cd op te nemen. Dat leek me een goed idee. Enrique heeft me een soort raming gegeven van de kosten; het was een overzichtelijk bedrag”. In juni keerde Christine terug. “Zonder verwachtingen”, zegt ze. “Door de gebrekkige communicatie was de organisatie me niet duidelijk”.

‘Zomaar een zondag’ Een dierbare herinnering van Christine Groen aan Cuba: op een mooie zondag in juni van dit jaar treedt zij op voor een aandachtig publiek. Begeleid door drie plaatselijke muzikanten zingt zij in een theatertje Cubaanse liederen. “De sfeer is me heel erg bijgebleven. Er waren niet zoveel mensen, maar zij luisterden heel geïnteresseerd. Twee zangeressen die daar zelf vaak optreden, zeiden na afloop dat ik zing als een Cubaanse”. Voelde zij zich aanvankelijk nerveus, al snel waren de zenuwen overwonnen. “Ik kreeg steeds meer de spirit van de Cubaanse muziek te pakken”, zegt ze. Ook weer niet zo verwonderlijk. Christine Groen wist zich in Santiago de Cuba in vertrouwd gezelschap. Met gitarist Enrique Monet Cobas, fluitist Gervasio Romero Calongo en Reynir Limonte Nior (percussion) werkte zij op dat moment aan een cd; het optreden was een extraatje. Slechts twaalf dagen de tijd hadden de vier voor repetities en opname. Het werd een race tegen de klok, zoals ze zegt. Als zij zich afvroeg of ze het wel zouden redden, klonk het steeds geruststellend: ‘Maak je geen zorgen Christine’. “Dat zinnetje heb ik vaak moeten horen”, kan ze nu lachend vertellen. Maar de muzikanten kregen gelijk. De cd kwam – weliswaar op het nippertje – klaar. Christine Groen kon ‘Un dia de domingo… a lo Cubano!’ van Los tulipanes negros meenemen naar Den Haag. ‘Zomaar een zondag’ is volgens haar de vertaling die het dichtst bij ‘Un dia de domingo’ komt. Zo luidt ook de titel van het eerste lied op haar cd. Die is intussen in eigen beheer uitgegeven. Een deel van de opbrengst is bestemd voor het trio. Van elk verkocht exemplaar reserveert zij twee euro vijftig voor de muzikanten. Er is al een bedrag naar Cuba gezonden. “Als de cd goed loopt, ontvangen ze een leuke nabetaling. Ik kan dan steeds geld sturen. Het is voor hen een aardige aanvulling op hun karige inkomen”, vertelt Christine die in Cuba de musici ook betaalde voor hun medewerking aan de cd. Christine Groen is logopediste en daarnaast docent

vervolgd.

Hitte

Christine Groen: ‘Geweldig om met zulke goede musici samen te werken’. Foto: Mylène Siegers voor de opleiding logopedie aan de Hoge School Rotterdam. Zij zingt al jaren, waarbij ze zichzelf op de gitaar begeleidt. Haar repertoire bestond vooral uit popliedjes en ballads, tot ze in 2001 met een vriendin Cuba bezocht en gefascineerd raakte door de muziek. Een jaar later keerde zij terug om zangen gitaarlessen te nemen in vooral de trova, de traditionele Cubaanse muziek die vaak wordt gezongen en gespeeld in de Casas de la Trova. “Dat zijn the-

atertjes in het centrum van een dorp of een stad”, verduidelijkt ze, “en oorspronkelijk alleen bedoeld voor de Cubanen. Tegenwoordig hebben in de grotere plaatsen de toeristen de overhand gekregen”. Ze was in 2002 alleen naar Cuba gegaan, maar heeft zich geen moment verloren gevoeld. “De mensen hebben mij heel sterk gegrepen. Ze zijn enorm hartelijk en vrolijk, terwijl zij een zwaar bestaan hebben met weinig perspectief. Ook al ben je een uit-

In een studiootje van vier bij vier meter en bij een temperatuur van soms 33 graden konden na enkele repetities de opnamen beginnen. Vanwege de hitte was het vaak afzien voor Christine maar haar collega’s vergoedden veel. “Het is een fantastische ervaring om met zulke goede musici samen te werken”. Robert Andux Leyva, eigenaar van de geïmproviseerde studio en verantwoordelijk voor het mengen van stem en muziekpartijen, leverde eveneens een aanzienlijke bijdrage. Leyva bezorgde Christine ook de cd. Een uur voor haar vertrek kwam hij die, op de fiets, brengen. De muzikanten zouden graag in Nederland optreden, vertelt ze. “Maar daar is geld voor nodig. Zelf kunnen zij niets betalen”. De Cubaanse muziek heeft haar zo in de greep dat zij nu op zoek is naar musici die haar hier zouden willen begeleiden. Dat betekent niet dat zij haar muzikale vrienden in Cuba vergeet. “Het is allemaal zo ontzettend aardig geweest. Het is een heel warm contact, ook tussen de families en mij”. De cd is te koop bij Casa Benelly, Piet Heinstraat 66 en kost € 13,50. Voor meer informatie: tulipanes-negros@ hotmail.com


Actueel

Vrijdag 28 december 2007

Lana du Croq over haar visie op de Grote Marktstraat

‘De balzaal van de Haagse binnenstad’ het zo bijzonder vond dat uit al die oude panden, gewone, moderne mensen kwamen.”

Ve e l z i j d i g

Lana du Croq. Foto PR

Door Floor de Booys Het wordt weer een feest om door de Grote Marktstraat te lopen, dat weet Lana du Croq zeker. “De Grote Marktstraat wordt de moderne balzaal van de Haagse Binnenstad. Er moet iets van de oude grandeur van het Haagse Hofleven terugkeren. Maar dan voor álle Hagenaars: voor het zand en het veen. Het moet een straat worden waar evenementen worden gehouden, waar het spel van kijken en bekeken worden, weer vol overgave kan worden gespeeld. Net als in vroeger tijden met de feesten en partijen rond het Binnenhof”. Met haar visie op de Grote Marktstraat won Lana du Croq (37) – werkzaam als architect bij het bureau Ellerman Lucas Van Vugt (ELV) uit Rijswijk – de prijsvraag die de gemeente Den Haag uitschreef om op ideeën voor de herinrichting van de straat te komen. Du Croq deed aan de prijsvraag mee als veelbelovend, jong talent. Ze had totaal niet ver-

wacht dat ze gerenommeerde architecten als Peter Wilson, Paul Achterberg en Beth Galí achter zich zou laten. “Juist omdat ik wist dat ik meedeed als aanstormend talent en in beginsel niet als grote kanshebber, heb ik me helemaal uitgeleefd in mijn visie op de Grote Marktstraat. Ik heb de straat helemaal door andere ogen bekeken en mijn fantasie de vrije loop gelaten”. Dat ze oorspronkelijk uit Zuid-Afrika komt en daardoor Den Haag altijd een beetje als een buitenstaander blijft bekijken, is volgens Du Croq ook in haar voordeel geweest. “Ik woon nu bijna twaalf jaar in Den Haag, toen ik hier voor het eerst kwam reed de tram nog door de Grote Marktstraat”. Den Haag voelt echt als haar stad, maar er zijn nog altijd dingen waar over ze zich kan verwonderen. “We zouden wat trotser mogen zijn op de geschiedenis van de stad, die overal nog zichtbaar is door die historische panden. Dat heb je niet in Johannesburg, waar ik vandaan kom. Ik weet nog goed dat ik

Lana du Croq studeerde architectuur aan de universiteit van Witwatersrand in Johannesburg. Op haar vijfentwintigste kwam ze voor de liefde naar Den Haag. Ze werkt sinds acht jaar bij Ellerman Lucas Van Vugt. Ze was ondermeer betrokken bij de herinrichting van het Shell hoofdgebouw aan de Carel van Bylandtlaan. “Daar heb ik me vooral beziggehouden met het ontwerpen van tapijten en wandkleden”. Haar veelzijdigheid blijkt uit de rest van haar werk. Ze ontwierp kattenverblijven voor wilde katten in het Plaswijkpark in Rotterdam, maar ook watervilla’s in Ypenburg, een winkelcentrum in Hoofddorp en luxe villa’s in Bergen op Zoom. Voor haar visie op de Grote Marktstraat liet ze zich inspireren door de pracht en praal van het Haagse hofleven. “Ik ben naar de tentoonstelling over hofmode in het Gemeentemuseum geweest en heb veel gelezen over de Haagse hofcultuur. Ze wisten hier wel wat feesten was, de halve wereld kwam naar Den Haag om te genieten van verfijnde banketten en uitbundige bals”. Die schittering van Den Haag als Hofstad laat Lana du Croq in de Grote Marktstraat terugkeren door er vier enorme kroonluchters boven te hangen. Twee aan de Spuikant, een bij de kruising van de Grote Marktstraat met de Wagenstraat en een bij de Grote Markt. Deze moderne kroonluchters – van doorsnede variërend van vijftien tot dertig meter – markeren de hoogte en statigheid van de straat. Verder wordt de straat verlicht door tien meter lange lichtobjecten – een soort hangende lantarenpalen – die om de twintig meter worden opgehangen. “Om de ruimtelijkheid en de eenheid in de Grote Marktstraat te accentueren wil ik het grondoppervlakte zoveel mogelijk vrij hebben. Ook de gevels van de winkels mogen wat mij betreft voor zo min moge-

lijk afleiding zorgen, al zal dat nog wel tot discussie met de winkeliers leiden”, verwacht Du Croq. Ze kwam op het idee van de kroonluchters toen ze op het internet een foto van de Grote Marktstraat tegenkwam waarop de straat bedekt is met een laagje sneeuw terwijl daarboven de sfeerverlichting van de feestdagen schittert. “Dat beeld is mijn uitgangspunt geworden. Het geeft de straat gevoelsmatig meer lengte en de koninklijke allure die bij Den Haag past”.

Energiezuinig

Bomen passen volgens Du Croq bij het typisch Hollandse straatbeeld. “In Den Haag houden ze erg van bomen keurig op een rijtje, denk aan de statige lanen zoals het Lange Voorhout. Prachtig hoe daar het licht wordt gefilterd door de takken en de blaadjes. Die kroonluchters zorgen, net als de kruinen van flinke bomen, ook voor de filtering van het licht. En ze markeren een aantal plekken in de straat. De kroonluchter die boven de Grote Markt komt te hangen is een soort koepel. Dat geeft een geborgen gevoel. Alsof je in een feestelijk verlichte huiskamer zit”. Hoe de kroonluchters er precies uit gaan zien, is nog onduidelijk. Du Croq wil de allernieuwste lichttechnieken gaan inzetten. “Het moet natuurlijk wel energiezuinig worden, bijvoorbeeld met ledlampjes.” Sinds de tram ondergronds is gegaan en de auto is verbannen, is de Grote Marktstraat het domein van fietsers en voetgangers. Wat Lana du Croq betreft blijft dat ook zo, maar ze deelt de straat wel duidelijker in. “Nu is het een chaos, je kunt er niet rustig flaneren of op een terrasje zitten omdat overal fietsers tussendoor schieten. Daarom maak ik een duidelijk afgescheiden fietspad en een echt trottoir waar genoeg ruimte is voor terrasjes”.De fietsenstallingen moeten uitwijken naar de zijstraten van de Grote Marktstraat. “Dat is een logisch gevolg van mijn visie op de functie van de straat. Je gaat je fiets toch niet stallen in de huiskamer?” Als alles volgens plan verloopt, kan Den Haag in 2010 feestelijk flaneren in de Grote Marktstraat.

Gemeentemusea trekken meer bezoekers dan ooit De bezoekersaantallen van de groep Gemeentemusea Den Haag zijn in 2007 sterk gestegen naar 419.220. Dat is het hoogste aantal bezoekers ooit dat in één jaar deze musea heeft bezocht. De stijgende lijn die de afgelopen jaren plaatsvond, is hiermee ook in 2007 doorgezet. Het Gemeentemuseum Den Haag kon in 2007 rekenen op ruim 293.000 bezoekers. De grote trekkers van het afgelopen jaar waren de tentoonstellingen ‘Sixities!’, over de jaren zestig, ‘Helene Schjerfbeck, het geheim van Finland’ over de Finse schilderes Helene Schjerfbeck en ‘Haagse Hofmode’, waarin meterslange slepen, glinsterende borduursels en pastelkleurige japonnen de bezoekers meevoerden naar de elegante wereld van de Haagse hofhouding uit vervlogen tijden. Maar ook ‘Zeeuws licht: Mondriaan in Domburg’ waar de vaste Mondriaancollectie van het museum in een ander perspectief werd gezet, droeg bij aan dit recordjaar. In 2007 kwamen 49.422 mensen naar de tentoonstellingen in het Fotomuseum Den Haag en het GEM, museum voor actuele kunst. Onder meer de fototentoonstellingen van Koos Breukel en Leonard

Freed – die nog tot 13 januari te zien is – trokken veel bezoekers. Grote aandacht was er ook voor de eerste Europese solotentoonstelling van de Japanse Yoshitomi Nara in het GEM, waar onschuldig ogende, maar grimmige kindfiguren de bezoekers meenamen in een spectaculaire tentoonstellingsarchitectuur. De grote overzichtsexpositie van Daniel Richter is nog tot en met 24 maart 2008 te zien. Museum Escher in het paleis werd in 2007 wederom uitstekend bezocht. Ruim 76.000 bezoekers vonden de weg naar het Lange Voorhout en verloren zich in de wonderlijke wereld van M.C. Escher. In september opende Gemak, centrum voor kunst en politiek zijn deuren. In dit gezamenlijke initiatief van het Gemeentemuseum en de Vrije Academie Den Haag is voornamelijk niet-westerse kunst te zien die het debat op gang wil brengen over internationale, maatschappelijke en politieke kwesties. Momenteel is in het Gemeentemuseum Den Haag de tentoonstelling ‘Picasso in Den Haag’ te zien, die een overzicht geeft van het monumentale en afwisselende oeuvre van de belangrijkste kunstenaar van de twintigste eeuw.

alsmede archeologie, oude en nieuwe geschiedenis. Een van de opmerkelijkste specialisaties is geschiedenis en politiek van de 20ste eeuw, aangevuld met krijgskunde en militaria, luchtvaart en maritieme geschiedenis. Naast de zaak in de Papestraat was er ook nog een verzendboekhandel in Rijswijk, die in maart dit jaar werd overgenomen door het Engelse Blackwell Book Services. Van daaruit verzorgt men de levering van boeken uit ieder land ter wereld en in iedere taal, met als specialisme Europese wetenschappelijke uitgaven. De nieuwe bestemming van het pand in de Papestraat is nog niet duidelijk. Bedrijfsleider Peter Groenewoud overweegt elders een eigen boekhandel te beginnen.

Brandweer in één regionaal korps De veiligheidsregio Haaglanden krijgt de komende twee jaar 1,6 miljoen euro extra van minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dit is nodig om een versnelling aan te brengen in het verbeteren en regionaal organiseren van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De brandweer in de negen betrokken gemeenten wordt gezamenlijk, regionaal georganiseerd. Dit staat in het convenant dat het bestuur van de veiligheidsregio Haaglanden heeft afgesloten met minister Ter Horst. Het bestuur wil de brandweer op 1 januari 2009 onderbrengen in één regionaal brandweerkorps, onder leiding van een regionaal brandweercommandant. Alle brandweermensen (beroepskrachten en vrijwilligers) komen dan formeel in dienst van de regionale brandweer. Ook het materieel komt in regionaal beheer. Vanuit de regio blijft de brandweer georganiseerd via lokale brandweerkazernes en brandweerposten. Maar als er sprake is van een groter ongeluk of een ramp, is een regionale inzet van de brandweer en andere hulpverleningsdiensten nodig.

Carnegielaan krijgt veiliger fietsroute De omweg voor fietsers tussen de Burgemeester Patijnlaan en de Laan van Meerdervoort wordt in 2009 opgeheven. Op de Carnegielaan komt een comfortabel en vrijliggend fietspad, waardoor de veiligheid van de route wordt verbeterd. Het College van burgemeester en wethouders heeft het plan vrijgegeven voor inspraak. De huidige fietsroute is onveilig omdat er te weinig ruimte is voor de fietsers. Daarom geldt momenteel in de avondspits in één richting een fietsverbod op de Carnegielaan. Als gevolg daarvan worden fietsers omgeleid. Om irritatie over deze omleiding weg te nemen, ligt er nu een plan voor vrijliggende fietspaden op de Carnegielaan. Het aantal rijbanen vanaf de Burgemeester Patijnlaan richting de Groot Hertoginnelaan wordt teruggebracht van twee naar één en het parkeren langs dat deel van de weg wordt opgeheven. Het plan hiervoor ligt ter inzage in het gemeentelijk ContactCentrum in het Stadhuis (Spui 70) en bij Stadsdeelkantoor Scheveningen. Scheveningseweg 303 (070-3535600), geopend op werkdagen van 8.00 tot 16.30 en op maandag aansluitend tot 20.00.

Nieuwe Haagse lerarenopleiding Den Haag krijgt weer een brede lerarenopleiding voor het voortgezet onderwijs binnen zijn grenzen. Hogeschool Inholland is van plan in september 2008 een tweedegraads lerarenopleiding te starten in Den Haag. Inwoners van de Haagse regio hebben dan de mogelijkheid om dichtbij huis een opleiding te volgen tot leraar in alle vakken, in zowel voltijd- als deeltijdopleidingen.

Vuurwerk opruimen wordt beloond Tante Lien (Wieteke van Dort) wordt gehuldigd door wethouder Klijnsma (rechts). Foto Mylène Siegers.

Boekhandel Houtschild Victorine Heftingprijs voor Tante Lien sluit in maart de deuren De bekende Haagse boekhandel Houtschild aan de Papestraat 13 sluit half maart de deuren. Vanaf 6 januari begint de opheffingsuitverkoop. Oprichter André Houtschild heeft de afgelopen maanden gezocht naar een kandidaat om de zaak over te nemen, maar is daar niet in geslaagd. Houtschild Internationale Boekhandel werd in 1974 opgericht en heeft zich in de loop der jaren vooral naam verworven als leverancier van wetenschappelijke boeken en tijdschriften. Houtschild staat daarnaast bekend als boekhandel met een grote voorraad Nederlandse, Engelse, Franse en Duitse literatuur, plus afdelingen Nederlandse en koloniale geschiedenis, kunst en architectuur,

3

Wieteke van Dort is afgelopen weekeinde onderscheiden met de Victorine Heftingprijs. Dat gebeurde in theater Diligentia na afloop van de show ‘Tropisch kerstfeest met Tante Lien’. De prijs, bestaande uit een geldbedrag van 5000 euro werd aan de Haagse chansonnière, actrice en schrijfster uitgereikt door wethouder voor cultuur, Jetta Klijnsma. Wieteke van Dort kreeg de prijs, omdat zij door haar werk sterk verbonden is met de Indische gemeenschap en daardoor ook met Den Haag. De Victorine Heftingprijs wordt om de twee jaar uitgereikt aan een vrouw die in Den Haag belangrijk werk (heeft) verricht op cultureel gebied. De prijs is in 1988 ingesteld als emancipatieprijs.

Victorine Hefting was van 1947 tot 1950 directeur van het Gemeentemuseum. De prijs heeft tot doel vrouwelijk talent in Den Haag dat actief is op het gebied van de kunsten te stimuleren. In de loop der tijd is het karakter van de prijs verschoven van emancipatieprijs naar cultuurprijs. De winnaars zijn kunstenaressen in Den Haag die een geslaagde carrière achter de rug hebben of nog volop cultureel actief zijn. Eerder ging de onderscheiding naar journaliste Bibeb, schrijfster Inez van Dullemen, actrice Sacha Bulthuis, danseres Sabine Kupferberg, zangeres Miranda van Kralingen, architecte Vera Yanovshtchinsky. De meest recente Victorine Heftingprijs is in 2005 uitgereikt aan jeugdboekenschrijfster Tonke Dragt.

Wie Den Haag verlost van vuurwerkafval en kerstbomen wordt in de eerste week van het nieuwe jaar beloond. Samen met een aantal Haagse ondernemers heeft de gemeente Den Haag een opruimactie opgezet. Onder de titel ‘Vuurwerk en kerstbomen opgeruimd? Straat netjes!’ gaan vooral jongeren en kinderen meehelpen om de straten schoon te maken. Wie een kerstboom of volle zak met vuurwerkafval inlevert, krijgt een beloning. Hiervoor is een speciaal spaarsysteem op internet ontwikkeld; hoe meer je inlevert, hoe groter de beloning. Vorig jaar hebben deelnemers aan de actie 9.764 kerstbomen en vuurwerkafvalzakken ingeleverd. Iedereen kan in de dagen voor Oud en Nieuw vuurwerkafvalzakken en een informatieflyer afhalen bij stadsdeelkantoren, stadsboerderijen, wijkverenigingen en vuurwerkverkooppunten. Van woensdag 2 tot en met zaterdag 5 januari 2008 zijn er in de stad 19 inleverpunten voor zakken met vuurwerkafval en kerstbomen. Deze zijn geopend tussen 11:00 en 16:00 uur. De locaties van de inleverpunten staan vermeld op www.denhaag.nl/ oud&nieuw.


Vrijdag 28 december 2007

De Passage. Gelegen in het hart van Den Haag tussen de Spuistraat, de Hofweg en het Buitenhof. Bereikbaar met diverse vormen van openbaar vervoer. Parkeren kan in de nabij gelegen parkeergarages onder het Plein, de Grote Marktstraat en het Stadhuis. In de Passage vindt u de volgende winkels: Apple Centre Passage,

Neem nu een jaarabonnement op Den Haag Centraal en ontvang een cadeaucheque t.w.v. €10,-, te besteden bij alle winkels in de Passage.

Akkerman pennen, Avedo verzorging, Van Berkel damesmode, The Body Shop verzorging, Van der Burg bakkerij, Combifoto, Cinderella schoenen, DOK Cookware, Ecco schoenen, DeLuca restaurant, Geox schoenen, Hamilton tabacco & giftshop, G. Keiser & Zoon postzegelhandel, La Ligna mode, Leonidas bonbons, Mercado Latino mode, Multiple Choice kinderschoenen, Murphy & Nye casual mode, Olympus sport, De Passant brasserie, Rond juwelier, selexyz verwijs boekhandel, Sorpresa cadeaushop, Simon Lévelt koffie & thee, Susan mode, United Colors of Benetton mode, Yves Rocher verzorging.

ELKE ZONDAG OPEN VAN 12.00 TOT 17.00 UUR. Foto: J. Wagteveld

Kwartaalabonnement

U BENT VAN HARTE WELKOM!

12,95 met Cadeau Cheque t.w.v. € 10,-

Deze actie loopt t/m 15 januari 2008. KWARTAALABONNEMENT

Voor de actie met de Passage Cadeau Cheque geldt:

Het tegoed op de Cadeau Cheque kan niet in contanten worden uitbetaald of in de vorm van korting op uw abonnement verrekend.


Actueel/Mensen

Vrijdag 28 december 2007

‘Ik noem ze gewoon mijn ouders’

Miranda Fieret

Bruun en Annet zitten aan hun grote eettafel. De thee en koekjes staan klaar en de kerstboom verlicht de kamer. “De kinderen zijn nog boven”, vertelt Annet. De één moet zich nog omkleden. Ze was een beetje ziek. De ander zit achter de computer en wat nummer drie doet? Dat weet ze niet. Een typisch voorbeeld van een gezin met drie pubers. Toch is er iets wezenlijk anders. Ook al vormen ze één gezin, de kinderen hebben niet hun eerste stapjes onder toeziend oog van Bruun en Annet gedaan. Ook de eerste woordjes hebben ze niet gehoord. Pas rond hun zesde jaar werden de kinderen in het gezin opgenomen. “We hadden al de nodige ervaring in de pleegzorg. Samantha, Melissa en Damiendo zijn niet de eerste kinderen die we thuis hadden”, legt Bruun uit. Het tweetal heeft zelf twee eigen kinderen. “En toen kwam de vraag die veel mensen elkaar stellen. Willen we nog een kindje?”, glimlacht de moeder des huizes. “We vonden het niet nodig om zelf nog een kindje te krijgen. Waarom zullen we dat doen als er zoveel kinderen zonder thuis zijn?” Beiden zijn docent, één op een basis, de ander op een middelbare school. “Dus de pedagogische kwaliteiten hadden we al”, zegt Bruun. Na een aantal gesprekken en een cursus, maakten ze kennis met hun eerste pleegzoon die toen nog in een tehuis woonde. Lang-

Kunstenaarsduo zoekt buitenlocatie

Samantha, Melissa, Damiendo en hun pleegouders. Foto: Mylène Siegers zaam werd het contact opgebouwd totdat hij ‘fulltime’ in het gezin werd opgenomen.

We n n e n

“Het was natuurlijk wel even wennen”, vertellen de ouders. “Onze jongste zoon en onze pleegzoon schelen maar negen maanden. Je zou denken dat ze dat juist leuk zouden vinden, maar er bleek een hoop concurrentie tussen die twee te zijn”. Ondanks wat wrijving hebben de twee geen spijt van hun beslissing. “Later hebben onze zoons zelfs samen een woning gedeeld. We zien onze oudste pleegzoon momenteel niet, maar de band tussen ons is er nog steeds, daarvan zijn we overtuigd”. Na hun eerste ervaring met pleegzorg ontfermden ze zich over de zusjes Samantha (19 jaar) en Melissa (18 jaar), daarna Damiendo (16 jaar en tenstlotte Riesanne (19 jaar), die inmiddels samenwoont met haar vriend en een zoontje van elf maanden heeft. Bruun roept even naar boven. Een paar minuten later rennen de drie kinderen van de trap af. De zussen schuiven naast elkaar aan tafel aan. Damiendo, de jongste van het gezin, zit aan het hoofd van de tafel. Vragend

kijkt hij naar zijn pleegmoeder, terwijl hij naar de koekjestrommel grijpt. Een kleine glimlach op Annets gezicht verraadt dat hij er wel één mag pakken. Veel van hun komst in het gezin kunnen ze zich niet herinneren. “We waren nog jong. Ik was acht jaar en mijn zus zes. We maakten eerst kennis, kwamen soms een hele dag en later gingen we er helemaal wonen”, vertelt Samantha. Niet alles veranderde meteen. “We bleken op dezelfde basisschool te zitten als hun eigen kinderen. Dat maakte het makkelijker. Ik hoefde gelukkig geen afscheid te nemen van mijn schoolvriendinnen”. Inmiddels voelen de twee zusjes zich onderdeel van het gezin. “Ik noem ze gewoon mijn ouders. Het scheelt ook een hoop vragen van mensen. Je hebt niet altijd zin om het uit te leggen. En het voelt gewoon zo”, vindt Melissa. “Als ik ergens mee zit, ga ik ook altijd naar m’n pleegouders toe. Ik wil niet dat mijn echte moeder zich zorgen maakt”. Inmiddels hebben ze meer contact met hun biologische moeder. “Dat vinden we heel belangrijk. Je investeert niet alleen in de kinderen, maar ook in de familie. We willen loyaal blijven aan de ouders en er ook ruimte voor bieden om die band te

Spookrijders in Herderinnestraat door

Alexandra Sweers

Hoewel er een rood bord met witte streep aan het begin van de Herderinnestraat richting de Boekhorststraat staat, schijnt het veel automobilisten niet op te vallen. Al drie keer werd de rijrichting dit jaar veranderd, waardoor onoplettende automobilisten zich met regelmaat schuldig maken aan spookrijden en voor gevaarlijke situaties zorgen. In het nieuwe jaar neemt de gemeente verkeersmaatregelen in deze omgeving waardoor de situatie een stuk duidelijker wordt. Voorheen konden automobilisten vanaf de Bierkade, via Hoge Zand en de Her-

Fluiten Strijkijzer opnieuw aangepakt Houten platen op de kroon van Het Strijkijzer moeten het fluiten tegengaan. Onlangs kondigde Vestia maatregelen aan om het fluiten snel te stoppen, zodat de omwonenden hier niet langer last van hebben. In totaal bedekken straks 380 multiplex platen de stalen constructie van de 130 meter hoge woontoren aan het Rijswijkseplein. Het aanbrengen van de platen duurt waarschijnlijk nog een week en is afhankelijk van de weersomstandigheden. De platen kunnen uit veiligheidsoverwegingen alleen worden aangebracht bij een windsterkte van 4 beaufort of minder. Vestia besloot tot deze drastische maatregel nadat eerdere maatregelen niet afdoende bleken. Met de 380 houten platen wordt de complete kroon afgedekt. Vestia wil het luchtstromingspatroon daarmee verstoren om zo snel een einde te maken aan de fluittonen. Nadat de kroon is afgedekt, gaat Vestia op zoek naar een visueel fraaiere, permanente oplossing.

Gezellig eten met de familie. Dat zijn voor veel mensen de eerste associaties met de feestdagen. Toch is dit niet vanzelfsprekend voor bijna zestig kinderen in Den Haag. Zij wonen in een tehuis. Stichting Jeugdformaat hoopt met de campagne ‘We zoeken nog een hart met wat ruimte’ meer pleeggezinnen te vinden. Bruun en Annet hadden wel wat plek over. Samen met Samantha, Melissa en Damiendo vormen zij nu een gezin. door

5

derinnestraat de Boekhorststraat inrijden. Sinds ruim twee maanden staan de neuzen van de geparkeerde auto’s de andere kant op en mogen de auto’s van de Boekhorststraat rechts de Herderinnestraat inrijden, maar ze mogen hun weg niet vervolgen via Hoge Zand. Een woordvoerster van Dienst Stadsbeheer legt de situatie uit: “De veranderingen hebben te maken met de herinrichting van de Prinsegracht en de nota ‘De Kern Gezond’ (nota van 1989 om een verkeersluwe binnenstad te creëren AS) . In januari van 2006 zijn deze werkzaamheden gestart en hebben nu dus twee jaar geduurd. Dat is langer dan verwacht en daarom lijkt het nu alsof er een nieuwe 4Adver tentie3

situatie is ontstaan, maar eigenlijk is dit de oorspronkelijke rijrichting”. Vanaf 2 januari zal de rijrichting van Hoge Zand ook omgedraaid worden, zodat er een overzichtelijke situatie ontstaat, laat de woordvoerster weten. Dat betekent dat auto’s vanaf de Bierkade niet meer de deze straat kunnen benaderen en door onoplettendheid of gewenning niet toch de Herderinnestraat van die kant in kunnen rijden. “Deze week krijgen de buurtbewoners een brief thuis, waarin de veranderingen worden aangegeven. Ook komen er aankondigingborden in de straat, waardoor het allemaal een stuk duidelijker wordt”, aldus de woordvoerster.

ontwikkelen”, legt Annet uit. Dit weekend heeft Melissa haar achttiende verjaardag voor de tweede keer met de hele pleegfamilie gevierd. De eerste keer ging ze ‘high tea-en’ met haar biologische moeder, oma en andere gezinsleden. “We hebben meer contact met onze moeder”, vertelt ze. “We hebben duidelijke afspraken wanneer we op visite komen”. De beginperiode was lastig, weten de pleegouders. “Het is natuurlijk moeilijk om te accepteren dat iemand anders je kinderen opvoedt”.

Koekje

Damiendo is inmiddels aan zijn derde koekje begonnen wanneer de gezinsleden vragen naar zijn ervaringen. “Ik weet het niet meer zo goed hoor”, zegt hij meteen. Bruun helpt hem een handje. “Ik weet dat je het eerst helemaal niet leuk vond”. Damiendo zat al heel lang het kindertehuis. Zeker zes jaar was hij gewend aan de routine en de wisselende gezichten in het tehuis. “Gelukkig kon hij het goed vinden met ons eerste pleegkind. En hij kende Samantha en Melissa ook nog van het tehuis. Toen was het ijs gebroken. Daarbij is hij niet alle contacten bij het tehuis kwijt geraakt. Hij heeft nog veel contact met één van de leidsters”. Even kijkt Damiendo bedenkelijk. “Wie dan?”, vraagt hij. Wanneer zijn pleegmoeder de naam ‘Ineke’ laat vallen, begint hij te stralen. “Ja, Ineke! Natuurlijk. Ik ken haar echt al heel lang. Ze woont hier in de buurt en haar ouders zijn pleegopa en –oma”. Vragen over de bijzondere gezinssamenstelling krijgen de gezinsleden geregeld. “Tijdens een vakantie in Italië keek iedereen ons met open mond na toen we met z’n allen tegelijk opstonden van het strand. Ze waren niet gewend dat een gezin uit zoveel culturen bestaat”, lacht Annet. De pleegouders zien hun pleegkinderen als hun eigen kinderen. “Wanneer je een eerste pleegkind in huis neemt, blijft het afwachten. Kun je wel gevoelens krijgen voor een kind dat niet van jezelf is? Maar wij hebben gemerkt dat het zeker kan”. Voor meer informatie: www.jeugdformaat.nl

Kunst, tennisballen en een op hout gestookte Russische samovar. Het zijn de ingrediënten voor een fotosessie van het Haagse kunstenaarsduo Topp & Dubio. Wat nog ontbreekt, is een Haagse buitenlocatie voor de opnames. Uitgangspunt is een 19-eeuwse foto waarin mensen in het park zelf hun meegebrachte tennisveld uitzetten om er een ontspannen middag te beleven. In 1874 werd het lawn tennis uitgevonden, een op gras gespeelde vorm van tennis dat zich goed liet combineren met een dagje in het park. Binnen het kunstproject ‘Art & Tennisclub of Kaliningrad’ (ATCK) wordt de scène niet in de zomer, maar de komende winter nagebootst. De tennisballen worden wit, zoals ze vroeger waren. De kunstenaars hebben hun kunst- en tennissociëteit in juni 2007 opgericht in de Russische stad Kaliningrad. In de Art & Tennisclub of Kaliningrad worden kunst en tennis op experimentele wijze onderzocht en met elkaar verbonden. “We willen Kaliningrad naar Den Haag brengen waarbij we gebruik maken van lokale Haagse omstandigheden. In de winter van 2008 willen we er een kunsten sneeuwballenevenement laten plaatsvinden dat in een fotografisch panorama zal worden vereeuwigd. Het is dus wachten op sneeuw. Dat is de achilleshiel van het project”, aldus de kunstenaars. Suggesties voor een geschikte Haagse locatie worden verwelkomd en onderzocht. Haagse burgers die als figurant willen deelnemen in de fotosessie of het evenement willen bezoeken kunnen zich via de ATCK-website (www.topp-dubio.nl) aanmelden.

Nieuwjaarsconcert Herman van Vliet Het traditionele nieuwjaarsconcert wordt ditmaal gegeven door Herman van Vliet. Het pas gerestaureerde historische Bätzorgel klinkt rond 15.30 uur in de Lutherse Kerk. Op het programma staan onder andere werken van J.S. Bach, G.F. Händel, J. Zwart, F. Asma en C.M. Widor. Ook een koraalbewerking van de concertgever zelf zal ten gehore worden gebracht. Toegangsprijs is €. 7,50. De kerk is verwarmd.

Adviesplatform Scheveningen: Oordeel over Strandplan later Het Adviesplatform Scheveningen (APS) vindt dat de wijkbewoners nog geen oordeel kunnen geven over het Voorontwerp-bestemmingsplan Strand, zolang geen besluitvorming heeft plaats gehad over andere onderdelen van het Masterplan Scheveningen-kust. Het APS schrijft dat in een advies aan burgemeester en wethouders van Den Haag. Het Adviesplatform Scheveningen, in september 2005 als officieel adviesorgaan ingesteld door de gemeente, heeft bij een eerdere gelegenheid (zomer 2006) al eens geadviseerd om de Boulevardplannen van De Solà Morales én de strandbestemmingen in één planproces te behandelen. “B en W leken het daar mee eens, want in januari 2007 lieten zij weten met een ontwerpplan voor het strand te wachten tot er duidelijkheid is over de verbeteringsplannen voor de versterking van de zeewering, inclusief de herinrichting van de Boulevard”. Het APS constateert nu, dat aan die voorwaarde niet is voldaan. Weliswaar heeft het college onlangs een besluit genomen over de Nota van Uitgangspunten voor het project Scheveningen-kust, dus inclusief de Boulevard, maar de besluitvorming is daarmee bepaald niet afgerond. Wijkbewoners kunnen pas op 22 januari 2008 op die plannen inspreken. Daarna moet

de gemeenteraad nog een uitspraak doen. Het Adviesplatform Scheveningen spreekt van een verwarde praktijk van inspraak en samenspraak. “Dit bleek nog eens duidelijk tijdens de informatieavond op 13 december. Bij cruciale vragen over de situering en maatvoering van de strandpaviljoens werd steevast verwezen naar de plannen De Solà Morales, waarvoor het gezelschap op 22 januari opnieuw mag opdraven. Wat er met dit Voorontwerp nu wel en niet werd vastgesteld, was daardoor volstrekt onduidelijk. Strandexploitanten hadden duidelijk zorgen over de juiste plek en het juiste moment, waarop zij hun bezwaren tegen de plannen kenbaar konden maken”. “Het APS herhaalt zijn bezwaar tegen de op het oog ongelimiteerde ruimte die wordt geboden aan de versterking van het evenementenaanbod op het strand, terwijl slechts marginaal aandacht wordt besteed aan de verkeersaantrekkende werking die daaraan is verbonden. De al langer bij bewoners bestaande vraag om een integraal mobiliteitsplan is ook nog steeds niet beantwoord. Het APS vindt, dat een discussie over de inhoud van het ontwerpBestemmingsplan Strand ook na het verstrijken van reactieperiode per 20 december 2007 open moet blijven”.


6

Interview

Vrijdag 28 december 2007

Wim Deetman:

‘Soms waande ik me burgemeeste

Geboren en getogen in Den Haag was het voor hem een eer burgemeester van de stad te zijn. Toen hij aantrad was de gemeente arm. Hij maakte er een stad van om weer trots op te zijn: de Internationale Stad van recht, vrede en veiligheid. Na elf jaar zeven lange dagen per week sjouwen voor de stad gaat Wim Deetman (62) – de Deet – werken bij de Raad van State.

Elske Koopman

“Het waren de tijden van wederopbouw, heel anders dan nu. Er was nog geen televisie. ’s Winters was het wat kouder, je kon altijd schaatsen. In het Zuiderpark en later achter bij de slootjes in Mariahoeve”, zegt Wim Deetman over zijn naar eigen zeggen uitstekende jeugd. “Ik ben geboren in de Hulshorststraat, ik ging naar school op Comenius aan de Kempstraat. Later verhuisden mijn ouders naar Mariahoeve, maar ze zijn altijd actief geweest voor de Julianakerk”, vervolgt hij. Dat was het trefpunt voor

Nederlands Hervormde Hagenaars. Als kleine jongen had hij nog geen idee wat hij later wilde worden. “Medicijnen interesseerden me en ook wel politieke geschiedenis”. Hij is op het veen geboren, hij is er gedoopt en heeft belijdenis gedaan. Daarom denkt Deetman dat hij Hagenees is. “Zo ervaren ze het een beetje, ik denk dat ik het zo moet zeggen”. Hij kiest voor een studie politicologie in Amsterdam Oud-West. “Als ik zou zeggen dat ik Den Haag toen miste, zou ik

liegen. Je gaat daar studeren. Ik zat daar echt op kamers, niet in een studentenflat”. “Daar heb je een heel ander leven”, zegt hij lachend. Het was de tijd van de sit-ins. Ik heb de meeste wel meegemaakt, zoals bij de Koopmansbeurs, de eerste tegen de Vietnamoorlog”. Zijn eerste baan was bij de Vereniging Besturenraad Protestants-Christelijk Onderwijs. Hij moest omgaan met de schoolbesturen en toen kwam hij al bij de Raad van State om voor diezelfde schoolbesturen te pleiten. Deetman is nog even

raadslid in Gouda. Dan belandt hij naar eigen zeggen per toeval in de Tweede Kamer en wordt later staatssecretaris en dan minister van Onderwijs. Een functie waarvoor hij onlangs nog voor de parlementaire onderzoekscommissie naar de onderwijsvernieuwing verscheen. Na zijn ministerschap wordt hij voorzitter van de Tweede Kamer. December 1996 verruilde hij die functie voor het burgemeesterschap van Den Haag. Dat betekent net als in de Tweede Kamer dat hij boven de partijen moet staan, en vol-


Vilan

C

er van twee steden’

gens vriend en vijand deed hij dat ook. “Beide zijn ook vertrouwensfuncties. Je hoort dingen die je nooit verder vertelt en zelfs niet in memoires opschrijft”. Die vertrouwensrol vindt hij ook horen bij zijn rol als burgervader. Hij wordt niet voor niets door inwoners haast liefkozend ‘onze Deet’ genoemd.

Samen

‘Je hebt een minimum aan gedeelde identiteit nodig om trots te zijn op de stad’

stad

In zijn installatiespeech in 1996 noemde Deetman al zijn grootste wens voor Den Haag: ‘Samen stad zijn’. “Dat is niet iets wat je bereikt en daarna ga je vissen. Integendeel. Daar moet voor gewerkt worden. Het is een verdeelde stad: rijk, arm, zand en veen. Dat zit in die stad en al heel lang, dat moeten we ons goed realiseren. Het is wat minder maar het is er nog wel. Soms waande ik me burgemeester van twee steden. Dat zit al heel lang in de stad”. Samen stad betekent ook iets anders. “Je hebt een minimum – meer is mooi – aan gedeelde identiteit door ieder nodig om

‘We bouwen hier geen raketlanceringsinstallatie’

trots op te zijn, om voor de stad te sjouwen en die een beetje op orde te houden, iets waarvan men zegt daar gaan we voor”. Amsterdam heeft de grachten, Rotterdam heeft de haven, maar volgens Deetman had Den Haag niets. “Sommige zullen zeggen de Haagse toren. Dat is ook wel zo, maar niet voor de buitenwacht. Ik denk, en daar hebben we veel aan gesjouwd, dat Den Haag Internationale Stad voor recht, vrede en veiligheid een identiteit heeft gegeven. Dat heb je nodig anders is het een stad van stenen, asfalt en hier en daar een boom. Zo moet ik het niet zeggen, want we hebben veel groen”. Deetman had tijdens zijn burgemeesterschap wel meer missies en loopt regelmatig binnen bij ministers en zelfs bij de koningin. “Ik heb voor het ADO stadion gesjouwd. Niet omdat ik voetbalkenner ben, integendeel, maar er zijn wel honderdduizenden die daar van genieten. Soms zijn ze wat opgewonden als het met de club niet goed gaat”. Andere zaken om trots op te zijn vindt hij het Residentie Orkest, het Nederlands Dans Theater, de Beeldententoonstelling Lange Voorhout en Koninginnenach. “En zo kan ik nog wel even doorgaan”.

Internationale

stad

De Internationale Stad van recht, vrede en veiligheid heeft ook wat kritiek te verduren. Zo wordt de bereikbaarheid van de Internationale Zone, grofweg rond het congrescentrum als probleem gezien. Deetman reageert scherp. “Van die kritiek heb ik eigenlijk nooit zo veel begrepen. Tot nu toe heeft men zich over de Noordwestelijke ring niet of nauwelijks druk gemaakt tot het college het hoog op de agenda heeft gezet. Wie had vijf jaar geleden durven denken dat een burgemeester een tunnel zou willen maken van Madurodam tot Houtrust. Toen was het een visioen, nu komt het dichtbij, maar het kost ook een paar centen”. Ook is er kritiek op de veiligheid. Zoveel functies concentreren in een stad is volgens deskundigen risicovol. “Dat deel ik niet, dat komt vanachter een bureau. Je

7

Varia

Vrijdag 28 december 2007

ziet het in andere steden. In Wenen en Genève is het ook geconcentreerd”. Hij vindt een fundamentele denkfout dat wordt voorbijgegaan aan de aard van de instellingen. “Het zijn in de kern geweldloze instanties. Bestrijding van kernwapens en hopelijk straks ook biologische wapens. Daar gebeuren dingen die juist door burgers worden gewaardeerd. Waarom 1600 demonstraties waarvan veel bij het Vredespaleis? Niet omdat ze daartegen zijn, het is een symbool. Het Internationaal Strafhof dat straks aan de andere kant komt, op het terrein van de Alexanderkazerne, dan weet ik zeker dat dat voor mensen elders een teken van hoop, namelijk voor de slachtoffers van de oorlogen. Daar wordt aan voorbijgegaan. We bouwen hier geen raketlanceringsinstallatie”. (Saillant detail: Minister Guusje ter Horst verklaarde bij het afscheid van Deetman dat hij bij zijn promotie aan de Narren Universiteit Limburg ervoor pleitte een raketlanceringsinstallatie van Frans Guyana naar Limburg te halen. ) De grootste misser tijdens zijn burgemeesterschap bewaart hij tot zijn memoires. “Er zijn fouten gemaakt dat kan niet missen, maar dat moeten anderen maar beoordelen”, zegt hij nuchter. Die memoires komen er waarschijnlijk nooit. De burgemeester is benaderd door verschillende partijen, maar hij vindt het zonde van zijn tijd. “Als je dat wil doen, wordt het een aantal subjectieve waarnemingen waar volgens mij geen hond in is geïnteresseerd. Als ze wat willen weten, kijken ze maar in de archieven”. Zelfs op het aan zijn neus voorbijgaan van het Nationaal Historisch Museum reageert hij nuchter. “Dit is een typisch Haags fenomeen. Vanuit het Binnenhof, vanuit het Rijk, wordt vooral het land in gekeken, over Den Haag zelf heen, naar buiten toe. Ik heb de indruk dat minister Plasterk daar wel heel erg aan heeft geleden. Alles was onder zijn neus aanwezig en dan gaat hij in de bossen bij Arnhem zitten, veel plezier”. Den Haag komt er niet meer op terug. “Bekijk het daar maar, wij pakken het oude plan van het Huis van de Democratie weer op”.

Ar tikel 12

Een toekomstvisie geeft de burgemeester niet. “Dat had ik dan maar in de afgelopen elf jaar moeten doen en ik heb me gecommitteerd aan de structuurvisie en daar sta ik achter”. Toen Deetman kwam in 1996 zat de stad financieel aan de grond. Het had de zogenoemde artikel 12-status. Daarmee kreeg het wat extra geld van het Rijk, maar stond wel onder financieel toezicht. Eind 1997 kwam na drie jaar een einde aan die situatie. De scheidend burgemeester waarschuwt dat de stad op moet passen voor herhaling. “Den Haag is financieel in de prut gekomen om verschillende redenen. De belangrijkste is misschien dat Den Haag een paar honderdduizend inwoners is teruggelopen. Dat is op zich geen drama, maar we hebben een hoog voorzieningenniveau op verschillende gebieden: cultureel, maatschappelijk, gezondheidszorg en onderwijs. Dat hoort bij deze stad en bij de internationale stad. Het moet wel in stand worden gehouden. Onderhouden en up to date houden. Dat kost geld. Als het draagvlak (aantal inwoners, red.) te klein is, lukt

Nieuwjaar

De enige voorwaarde is dat u moet geloven dat uw leven een beetje maakbaar is.

Januari maakt me altijd bang. Een beetje.

Of stuurbaar. Of bent u een scheepje op

‘t Is zo’n lege maand, en dan al die maan-

de golven dat aan de natuurkrachten is

den die me erna aangapen, en elke maand

overgeleverd en moet afwachten waar het

vraagt wat ik eigenlijk ga doen met de tijd

heendobbert? En dan maar klagen zeker,

die gaat komen, want ik ben er nog en an-

tot in december 2008 toe.

deren zijn er niet meer. Januari maakt me

dat niet. We hebben nog steeds last van artikel 12 omdat we naar mijn oordeel bezig zijn achterstanden weg te werken in plaats van met ontwikkelingen mee te lopen en te versterken. Voor meer inwoners krijg je meer geld van het Rijk en via de belastingen. Dan kun je hier wel veel werk verzetten, maar als het geld elders wordt verteerd omdat de mensen die hier werken hier niet wonen, is dat armoe”. In de structuurvisie voor de stad is al rekening gehouden met een groei. Het huidige inwonertal moet uitbreiden naar 505.000 inwoners. “Dat is een geweldige opgave, maar dat halen we wel. Het zal daarna, op de lange termijn, wel weer teruglopen naar 450.000 inwoners. Dat betekent dat we zuinig met de grond moeten omgaan. Je wil het groene karakter handhaven. Tunnels kunnen helpen, maar plukjes hoogbouw moet je vermijden, daardoor wordt het rommelig. Door de bank genomen willen we geen hoogbouw, wel op sommige plekken. Men moet beseffen dat keuzes moeten worden gemaakt en dat die van belang zijn voor het voorzieningenniveau. Dat is weer belangrijk voor het wonen, werken en besteden van vrije tijd in de stad, maar ook voor het bedrijfsleven. We

‘Mensen uit alle hoeken van de wereld zijn Hagenaars en Hagenezen’ moeten daarbij niet alleen letten op de regerings- en internationale instellingen maar vooral op de mensen die hier wonen, leven en werken”, aldus Deetman. Een frustratie is in dit kader dat destijds dat het idee voor een stadsprovincie afketste. Den Haag was al druk aan het investeren in de buurgemeenten met het oog op een nadere samenwerking. “Die stadsprovincie is afgeschoten, wat daarachter zit weet ik nog steeds niet. Voor de stad zou het wel beter geweest zijn”, zegt Deetman. Den Haag moet volgens hem net als toen toch meer investeren in buurgemeenten, maar ook in de eigen stad meer woningen realiseren om meer mensen te trekken. “Maar dat is geen gemakkelijke opgave. De stad is nooit af, maar dit is een punt dat aandacht vergt en dat politiek niet het gemakkelijkste zal zijn”.

sterfelijk. Het enige dat daartegen helpt,

Zelf ga ik leren hardlopen. Gewoon, bij

zijn de goede voornemens. Jawel. En nou

de sportschool op de loopband, omdat

niet zeggen: “Daar doe ik niet aan, daar

ik er weinig voor voel door de straten te

komt toch niks van terecht”. Zo zijn we niet

draven als hijgend paard. ‘t Is nooit een

getrouwd.

verheffend gezicht en dus ren ik binnen. Het doel is dat ik uiteindelijk drie kwartier

Een goed voornemen is meer dan een ver-

kan rennen en daarna nog kan praten. Dat

zuchting dat u wilt afvallen of meer wilt

is meetbaar. Voor december moet dat luk-

reizen of een andere baan gaat zoeken. Van

ken. ‘t Is een kwestie van opbouwen, zeg

dat soort vage wensjes is geen enkel leven

ik tegen mezelf, steeds een paar minuten

opgeknapt en dat zal u dus ook niet gebeu-

erbij, daaraan wennen en dan weer wat

ren. Een voornemen is een plan met een

minuten extra. Ik hoef het alleen maar te

doel en dat doel heeft een datum en het is

doen, vermaan ik mezelf bij elk sprankje

meetbaar. Dit heb ik geleerd uit de harde

innerlijke tegenspraak.

praktijk van mijn leven. Eens wilde ik zuiniger leven, en doordat ik bij de gedachte

Op deze manier durf ik de nieuwe maand

daaraan gevoelsmatig meteen onder de ar-

van dit jaar in, geharnast in plannen die

moedegrens raakte, gaf ik veel geld uit aan

over minuten gaan. Het is klein, dat geef

troostaanschafjes. Dat werkte niet. Eens wat

ik toe, maar vele minuten maken een goed

geduldiger zijn met mensen die voor mijn

jaar, en daar gaat het toch om, ook voor u.

voeten lopen, is een goed voornemen van een paar jaar geleden. Hyperbewust geduldig zijn duurt twee mensen lang, de derde

van de

Loo

moet het bezuren. Ook opgegeven.

Miriam Makeba neemt afscheid op The Hague Jazz De wereldberoemde Zuid-Afrikaanse zangeres Miriam Makeba (1932) neemt volgend jaar op The Hague Jazz afscheid van het Nederlandse publiek. Het Haagse festival in het World Forum Convention Center (v/h Congresgebouw) presenteert dit ‘Farewell Concert’ op de slotdag, 24 mei. Miriam Makeba, ook wel Mama Africa genoemd, ging in de jaren vijftig in bal-

To e k o m s t

Deetman wordt per 1 januari 2008 lid van de Raad van State. Hoe lang hij daar blijft is nog niet duidelijk. “Ik mag tot mijn zeventigste, ruim zeven-en-een-half jaar, korter dan het burgemeesterschap van Den Haag”. Hij denkt niet dat hij Vicevoorzitter Tjeenk Willink op zal volgen, zoals werd gefluisterd. “Hij maakt op mij niet de indruk dat hij wil vertrekken en tegen de tijd dat hij 70 is, ben ik ook al op leeftijd. Bovendien zijn er veel andere dingen die leuk zijn in het leven. Hopelijk heb ik straks tijd om met mijn vrouw eens wat andere dingen te doen en dat moet ook”. Het meest gaat hij de bezoeken in de stad missen. “Den Haag is fascinerend ook omdat de bevolking zo is veranderd. Mensen uit alle hoeken van de wereld zijn hier Hagenaars en Hagenezen. Ik was erdoor geboeid en dat ga ik missen. Jong en oud, waar ze ook vandaan komen, ik vond het altijd weer leuk”.

Vilan

Miriam Makeba. Foto: Jack Vartoogian

lingschap, omdat haar het zingen in Zuid-Afrika onmogelijk werd gemaakt. Vele decennia was zij een van de prominente stemmen tegen de Apartheid. In de jaren zestig had zij groot succes in de hitparade met ‘Pata Pata’, waarmee zij in Nederland de elfde plaats behaalde in Radio Veronica’s top 40. Makeba is jarenlang gehuwd geweest met trompettist/ zanger Hugh Masakela. Getweeën trokken zij de wereld over om de vrije stem van Zuid-Afrika te verkondigen. In 1990 keerde Makeba op verzoek van Nelson Mandela terug naar het nieuwe Zuid-Afrika. Zij zette zich onder meer in voor de positie van vrouwen in de samenleving en heeft het Makeba Rehabilitation Center opgericht, waar meisjes van 11 tot 18 jaar een opleiding en onderdak genieten. Het Nederlandse publiek heeft Miriam Makeba diverse keren in Den Haag zien optreden: op diezelfde planken verzorgt de 75-jarige Makeba haar Nederlandse afscheidsconcert. “Ik ben blij dat ik terugkeer naar de stad en het podium, waar ik al bijna een halve eeuw mijn stem, en daarmee de stem van mijn volk, in de moeilijke jaren van ballingschap heb kunnen laten horen. Het wordt een emotioneel afscheid, want in Nederland is de steun die wij hebben gekregen tegen het Apartheidsrégime altijd erg groot geweest”. Het complete programma van The Hague Jazz wordt op 12 maart 2008 aangekondigd.

4Adver tenties3


8

Opinie

Vorige week vrijdag verlieten de leerlingen met een stralend gezicht het gebouw. Na een lang, nat, koud en donker trimester was het eindelijk vakantie. Een paar jongens komen naar me toe om te vertellen dat ze in de vakantie veel aan hun achterstallig schoolwerk willen doen. “... Niet doen, het komt er toch niet van, je blijft er schuldgevoelens aan overhouden......”, probeer ik nog, maar ik spreek tegen dovemansoren. Ik weet bijna zeker dat, als ik ze na de vakantie weer spreek, ze moeten toegeven dat de dagen als zand door hun vingers gegleden zijn. En zó hoort ook een

a r

T

lijk gaan schaatsen als de nieuw ingetreden vorst het toelaat. Ook zij hadden geweldige voornemens, waar niets van komt. Zij ligt de eerste drie dagen ziek in bed, omdat ze veel te hard gewerkt heeft. Hij zou allerlei klussen in huis gaan doen, maar zit alleen maar in zijn pyjama naar sport te kijken. Op Oudjaar begint de tweede, meest sullige, cyclus van de goede voornemens. Vanaf morgen geen sigaretten meer, minder drinken, meer sporten en vooral minder eten. Op 1 januari gaat het direct mis. Het hele gezin was van plan geweest om mee te doen met de nieuwjaarsduik in Scheveningen, maar iedereen wordt veel te laat wakker. Het was die nacht daarvoor extreem laat – of liever vroeg – geworden. Je vader steekt ’s mid-

dags alweer zijn laatste sigaret op. Je moeder vraagt stilletjes of je de komende week nog wat aan school gaat doen. Je bromt wat over een afspraak op KZ. Die wiskunde kan altijd nog. Op KZ is het die middag heel gezellig. Er wordt hele redelijke Spumante geschonken. De afspraakjes voor de komende dagen rijgen zich aaneen. Op zondagmiddag 6 januari is het stralend weer en al drie dagen onder nul. Iedereen schaatst. Om elf uur val je doodmoe in slaap. Je wiskundeboek is je tas nog niet uitgeweest. Die jongen hoop ik op maandagochtend 7 januari om 8.15 u. bij de ingang tegen te komen. “...Lekker aan school gewerkt of liep het anders...?” Het liep terecht heel anders. Vakantie is voor vakantie.

U

e u n

w

HugoDirksmeier Rector

m e n i n g

Venster op de wereld Vergeefs zocht boekhandelaar Houtschild aan de Papestraat de afgelopen maanden naar een opvolger die zijn zaak zou willen overnemen. Maar de 67-jarige eigenaar van deze unieke zaak is daar helaas niet in geslaagd. Dit betekent dat deze unieke boekhandel, uniek niet alleen voor Den Haag, maar ik durf te stellen voor heel Nederland, dreigt te verdwijnen. Wie geïnteresseerd is in politiek, geschiedenis, literatuur, filosofie vindt daar niet alleen wat Nederlandse uitgevers aan belangwekkends op dat vlak te bieden hebben, maar ook het neusje van de zalm van wat er in de ons omringende taalgebieden op al deze terreinen verschijnt. De belangrijkste Franse, Duitse en Engelse, maar zelfs ook voor wie nog verder wil kijken, Russische en Spaanse boeken. Elke keer weet deze boekhandel weer de meest interessante en meest boeiende uitgaven in zijn zaak bijeen te brengen. Boekhandel Houtschild is daarmee het intellectuele venster bij uitstek op de wereld. Zo’n zaak kan in een stad als Den Haag die een internationale rol wenst te vervullen domweg niet gemist worden. Teun Berserik

Paul

©

C

kerstvakantie te zijn! De dag moet al half voorbij zijn als je je gaat aankleden. Je kijkt wat televisie, leest een niemendalletje of de krant, surft wat op internet zónder je e-mail te raadplegen, je gaat computerspelletjes doen bij een vriendje, eet daar gewoon mee en ‘s avonds zit je onverwacht tot één uur Kolonisten te spelen. De volgende dag verloopt ongeveer hetzelfde, tenzij je niet onder familieverplichtingen kunt uitkomen. In de kerstvakantie moet je niet willen weten welke dag of datum het is. Het wordt vanzelf Oudjaar. Vaag speelt in je achterhoofd dat je extra aandacht aan je wiskunde moet besteden, maar zelfs je ouders beginnen er niet over. Die zitten namelijk in dezelfde flow. Hun enige voornemen is, dat ze ogenblikke-

Onderwijs

Goede voornemens?

Vrijdag 28 december 2007

4Adver tentie3

van

Ve l t h o v e n


Varia

Vrijdag 28 december 2007

Drie generaties aan het bakken

‘Mijn hart ligt tussen de oliebollen’ Een negen was het eindcijfer voor de lekkernijen van Jan Vermolen in de AD oliebollentest. Al drie generaties lang zorgt de familie Vermolen dat Hagenaars Oud en Nieuw kunnen vieren met een schaal smeuïge oliebollen. Het eindoordeel van de jury doet de Vermolens niet zoveel. “Zo’n mooi cijfer zorgt voor een grote toestroom aan klanten. Dat wordt dus keihard werken. We moeten wél dezelfde kwaliteit blijven bieden”. door

Miranda Fieret

De gure wind snijdt door alle lagen kleding heen. De adem blijft als ijzige wolkjes in de lucht hangen. Zo snel mogelijk geven klanten hun bestelling op bij de oliebollenkraam. Want hoe sneller besteld, des te eerder kunnen ze hun pad vervolgen naar huis, de warmte in. Maar de winter lijkt de familie Vermolen niet te deren. Zonder jas en in oranjegele trui lopen ze heen en weer in hun kraam op het Plein. Grootvader, zoon en kleinzoon werken samen om ook dit eindejaar weer de perfecte oliebollen te bakken. “Het lijkt wel in ons bloed te zitten”, lacht Jan Vermolen, de tweede generatie van de familie oliebollenbakkers. Koud hebben ze het niet. Althans, ze zeuren er niet over. Ze maken zich bij koud weer alleen zorgen om hun oliebollen. “Wanneer het buiten koud is, heeft dat zijn weerslag op de oliebol. Ze smaken anders wanneer ze bij een temperatuur van onder het vriespunt zijn gemaakt”. De hoge notering in de AD Oliebollentest geeft naast blijdschap, ook een extra zorg. “Zo’n mooi cijfer zorgt voor een grote toestroom aan klanten. Dat wordt dus keihard werken. Voorbereiden lukt maar in een bepaalde mate. Ik wil geen bollen van tevoren maken. Ik ga de klanten geen oude oliebollen toeschuiven. We moeten nog wél dezelfde kwaliteit bieden”. Jan klinkt als een echte oliebollenbakker, maar dat was lang niet altijd het geval. “Als puber wilde ik absoluut niet de kraam in”, vertelt hij druk gebarend. “Ik hielp als 12-jarige jongen bij mijn vader. Appels schillen, flappen bakken. Ik had er een hekel aan. In het weekend en tijdens de feestdagen hadden mijn ouders nooit tijd voor me. Dan was het spits in de kraam”. Jan Vermolen deed in die tijd alles behalve oliebollen bakken. “Als 16-jarige was ik een ondeugende jongen”, bekent hij. Zijn vader, Freek Vermolen lacht even:

“Ja vooral bij FC Den Haag”. Fan van ADO is Jan nog steeds, maar zijn mening over het vak dat zijn vader hem heeft geleerd, is inmiddels bijgesteld. “Mijn vrouw was in verwachting en ik moest serieus gaan nadenken over de toekomst. Toen ben ik toch de oliebollen ingegaan”.

Geraniums

Jan Vermolen heeft nu twee kramen, overgenomen van zijn vader. Behalve op het Plein staat hij ook op het Spuiplein. Freek Vermolen heeft ruim 42 jaar van zijn leven aan het oliebollen bakken gewijd. Een tijd geleden ging hij met pensioen. “Dat beviel me niet”, mompelt Freek. “Ik zat een beetje achter de geraniums. Maar mijn hart ligt hier, tussen de oliebollen”. Nu is hij met zijn 72 jaar weer volop aan het bakken. “Ik ben begonnen in Loosduinen. Ik had de enige oliebollenkraam van Den Haag. Ik was echt een bekend gezicht in de stad. Dat kwam ook door mijn grote, krullende snor”. Opa Vermolen zag de oliebollen-

business langzaam veranderen. “Vroeger gebeurde alles met de hand. Er waren geen machines om het beslag te maken. Ook het aanbod is anders. Nu hebben we rum-rozijnen bollen, kersenbollen. Veertig jaar geleden waren juist de gemberbollen populair”. Zijn zoon legt uit waarom ze niet verkrijgbaar zijn. “Ze verkopen niet meer. Een enkele keer vraagt een oud vrouwtje er om. Beledigd loopt ze dan weg als ik zeg dat die al een tijd uit het assortiment zijn verdwenen”. Freek Vermolen reageert niet echt op zijn zoon. Mijmerend vertelt hij zijn leukste anekdotes. “Ik heb winters meegemaakt die pas écht koud waren. Ik weet nog goed dat het een keer dertien graden vroor. De avond voor oudjaar ging ik samen met mijn vrouw alvast een voorraad oliebollen bakken. De volgende dag, op oudjaar, bleek dat er in het zeil aan de voorkant van de kraam een gat zat. Al onze oliebollen waren bevroren en bedekt met een dikke laag sneeuw. Eerst baalden we, maar later moesten we erom lachen. We hoefden

er in ieder geval geen poedersuiker over te strooien. Ze waren toch al wit”. De stilste telg van de familie is Frederico Vermolen. Met zijn negentien jaar is hij al jong met de familietraditie gestart. “Sinds ik van school af ben, werk ik fulltime in de zaak. Het zit echt in de genen. Ik vind het heerlijk om eigen baas te zijn. School vond ik nooit zo interessant”. Jan Vermolen kijkt trots. “En ik dacht dat hij niet zo goed kon leren en ontzag hem altijd een beetje. Totdat hij van school af kwam. Dit wil hij echt heel graag, dat merk je aan alles. Voor de kraam heb je een vrachtrijbewijs nodig. Hij haalde op zijn achttiende in één keer al zijn rijbewijzen. Hij doet het een stuk beter, hij weet al jong een toekomst te creëren. Dit jaar heeft hij zich echt bewezen. Het gaat zo goed dat Frederico per 1 januari zelfs officieel mede-eigenaar wordt”. Het drietal is de oliebollen nog lang niet zat. “We bakken ze niet alleen, eten doen we ook nog met plezier. Vandaag heb ik er al zeven op”, lacht Frederico.

9

Metamorfose voor Mariahoeve Met het toevoegen van 700 tot 900 nieuwe woningen willen de gemeente en de woningcorporaties Haag Wonen, Staedion en Vestia de leefbaarheid in Mariahoeve sterk verbeteren. Daarnaast is ook het opknappen van het groen de komende jaren een belangrijk speerpunt. Bewoners en andere belanghebbenden konden in begin 2007 middels het samenspraaktraject reageren op de voorlopige Toekomstvisie voor Mariahoeve. De reacties hebben er onder meer toe geleid dat bij de onderzoeken naar mogelijke locaties voor nieuwe woningen extra wordt gelet op het milieu en het groene karakter van de wijk. Suggesties voor de herinrichting van het wijkpark worden op hun haalbaarheid onderzocht. Ook wordt nagegaan of voor de kinderboerderij een andere locatie in de wijk mogelijk is. Bij de verdere uitwerking van nieuwbouw op het sportcomplex Duinoord/De Jagers wordt rekening gehouden met de behoefte aan speel- en sportruimte voor de buurt. In het voorjaar van 2008 wil wethouder Norder de definitieve versie voorleggen aan de gemeenteraad.

Strafhof definitief naar kazerne Het Internationaal Strafhof krijgt nieuwe huisvesting op het terrein van de Alexanderkazerne. Dat hebben de bij het Strafhof aangesloten landen in New York besloten. Voor de nieuwbouw, die in 2014 gereed moet zijn, wordt een internationale architectuurwedstrijd uitgeschreven. Het Internationaal Strafhof (ICC) is momenteel tijdelijk gehuisvest op verschillende locaties in Den Haag. De Nederlandse regering heeft begin 2006 het terrein van de Haagse Alexanderkazerne aangeboden voor de definitieve vestiging van het Strafhof. Een internationale architectuurwedstrijd moet een gebouw opleveren dat symbool staat voor de doelstellingen van het Strafhof. De jury, onder voorzitterschap van Rijksbouwmeester Mels Crouwel, zal bestaan uit gerenommeerde architecten uit verschillende landen, afgevaardigden van Verdragspartijen en vertegenwoordigers van de Gemeente Den Haag en het Ministerie van Buitenlandse Zaken.

Werk in uitvoering De drie generaties Vermolen bakken de beste bollen van de Haagse regio. Foto: C&R

TerugBlik Deze fraaie winterfoto toont ons villa Windekind aan de Nieuwe Parklaan, Kerstmis 1938. Het is een huis met een niet altijd even fraaie geschiedenis. Het huis was oorspronkelijk van hoofdcommissaris François van ’t Sant en hij liet het in 1927-28 bouwen. Hoe het aan de naam Windekind (een personage uit de beroemde en veelgelezen roman De kleine Johannes van Frederik van Eeden) kwam is onbekend. Verder kan je je afvragen hoe de hoofdcommissaris aan het geld kwam dat nodig was om het te laten bouwen en nog wel onder architectuur van de bekende architect D. Roosenburg. Wie bedenkt dat een eenvoudig huisje met twee woonlagen en een kleine voor- en achtertuin aan de Papegaailaan, dat in dezelfde periode werd gebouwd, ongeveer 7 à 8000 gulden kostte, kan ongeveer uitrekenen hoeveel de veel grotere villa van Van ’t Sant en op een veel groter perceel gelegen, moet hebben gekost: zeker het dubbele. Het jaarsalaris van het hoofd van de politie bedroeg toen ongeveer 6500 gulden, dus is de vraag gerechtvaardigd waar de commissaris het geld vandaan haalde in een tijd dat hypotheken nog niet zo royaal als tegenwoordig verstrekt werden. Zeker niet van zijn ouders; zijn vader was een arme dominee. Wellicht beschikte zijn vrouw, de Zweedse zangeres Kerstin Margaretha Jonsson, over genoeg kapitaal voor de bouw van de villa. Het lijkt bovendien aannemelijk dat zij een vinger in de pap had bij het ontwerpen ervan, want volgens Roger Joosten van het Haagse Monumentenbureau is het huis gebouwd ‘in traditionalistische bouwstijl met in-

Foto’s uit het Haags Gemeentearchief

vloeden van de contemporaine Scandinavische architectuur’. In mei 1940 vertrok Van ’t Sant, die al sinds 1935 niet meer bij de Haagse politie werkte, met koningin Wilhelmina naar Engeland met achterlating van zijn gezin. Op Scheveningen heeft hij niet meer gewoond. In de oorlog werd zijn villa door de Duitsers geconfisqueerd. Zij vestigden er de hoogste instantie voor de jodendeportaties in Nederland

door

S t a l & Va n D o o r n

in, de afdeling ‘IVB4’ van de Sicherheitspolizei und SD, het zogenoemde Judenreferat. De chef van deze instelling was Willi Zöpf, die de dagelijkse leiding liever aan Franz Fischer overliet, zodat hij piano kon spelen. De naam Windekind kreeg in die tijd een sinistere klank. Bart van der Boom geeft er in zijn boek over Den Haag in de Tweede Wereldoorlog enkele schokkende voorbeelden van. Zo kwamen er regelmatig joden met knikkende knieën van angst naar de villa om van Fischer gunsten te verkrijgen. Meestal kregen ze alleen maar scheldwoorden naar hun hoofd geslingerd. Soms ging het er erger aan toe, bijvoorbeeld met Benedictus Hijmans, een half-jood, die zijn vader probeerde vrij te krijgen van transport. Hijmans had geen succes en vlak voor hij de kamer verliet zag hij een pistool in een holster aan de muur hangen, greep het en probeerde Fischer ermee dood te schieten. Het wapen was helaas gezekerd en ongeladen. Het einde van Hijmans laat zich raden. In de kelder kon Fischer zijn sadistische martelpraktijken op hem uitleven tot deze bewusteloos raakte. Daarna werd Hijmans ter dood veroordeeld en gefusilleerd. Ondanks deze gruwelijke gebeurtenissen is het gebouw natuurlijk niet schuldig; het is zelfs rijksmonument geworden. Maar het is ook niet verwonderlijk dat een bekende Scheveninger niet lang geleden toch maar liever een ander huis voor zijn gezin kocht dan Windekind, hoe romantisch die naam ook klinkt en hoe fraai de villa ook is gelegen.

Laan van Nieuw Oost Indië: Tot half februari 2008 wordt deze laan tussen de Juliana van Stolberglaan en de Schenkkade gereconstrueerd. In verband hiermee is dit gedeelte van de Laan van NOI in beide richtingen afgesloten voor alle doorgaand rijverkeer, dus ook voor fietsers. Het autoverkeer wordt omgeleid via de Schenkkade en de Juliana van Stolberglaan dan wel via de Schenkkade, de Prinses Beatrixlaan, Juliana van Stolberglaan, Prins Clauslaan en Bezuidenhoutseweg. Fietsers richting stad worden omgeleid via de Stuyvesantstraat en de Juliana van Stolberglaan. Fietsers in de andere richting worden omgeleid via de 2e de Carpentierstraat, 2e Louise de Colignystraat en Jacob Mosselstraat. De Laan van NOI tussen de Schenkkade en de Juliana van Stolberglaan wordt naar verwachting in februari 2008 weer opengesteld voor verkeer. Direct daarna wordt het tweede gedeelte tussen de Juliana van Stolberglaan en de Bezuidenhoutseweg gereconstrueerd. Lange Voorhout: In verband met de herinrichting van het korte deel van het Lange Voorhout (tussen Het Korte Voorhout en de Vos in Tuinstraat) geldt tot 28 december eenrichtingsverkeer in de richting van de Parkstraat/ Denneweg. Leyweg: De Leyweg wordt tussen de Escamplaan en de Meppelweg opnieuw ingericht. Beide rijbanen worden versmald tot 4 meter. Er wordt ook gewerkt aan de aanleg van een bus/tram terminal. Dat vindt plaats buiten de rijbanen dus daar heeft het verkeer geen last van. Die werkzaamheden duren tot half maart 2008. Tot 8 februari 2008 wordt er gewerkt op de rijbaan richting Meppelweg tussen de Benschoplaan en de Meppelweg. Ook dan worden er geen rijrichtingen afgesloten maar enige stagnatie is niet te voorkomen.


10

Uit

Vrijdag 28 december 2007

Rabarber terug op het Spui met David Copperfield Toen jeugdtheaterschool Rabarber in 2001 het nieuwe gebouw aan de Bilderdijkstraat betrok, werd daar meteen een eigen voorstellingsruimte gerealiseerd. Dit Theater Merlijn is inmiddels een begrip in Den Haag. Maar daarmee was het ook gedaan met de traditionele voorstellingen in de kerstvakantie aan het Spui. “We vinden het heerlijk weer eens in zo’n groot theater te spelen”, zegt directeur Rebecca van Leeuwen. Haar echtgenoot Wim Serlie tekent voor de regie van de familievoorstelling ‘David Copperfield’. “Het is weer spannend om in Theater aan het Spui te staan. We waren er in 2000 voor het laatst. Ik kreeg al vragen van het theater wanneer we nu eindelijk een keer terugkomen. Een voorstelling als David Copperfield biedt een prima gelegenheid”. David Copperfield is het bekendste boek van Charles Dickens. In dit boek vertelt hij over zijn eigen jeugd. Over de schande van armoede en verwaarlozing. David wordt drie maanden na de dood van zijn vader geboren. Hij wordt opgevoed door zijn voedster Pegotty. Zijn gelukkige jeugd houdt op als zijn moeder hertrouwt met de wrede Mr. Murdstone, die hem direct naar een kostschool stuurt. Zijn moeder overlijdt en hij wordt naar een fabriek gestuurd om te werken. David gaat naar Londen waar hij gaat wonen

bij de vriendelijke familie Micawber, die veel schulden heeft. Als de Micawbers naar de gevangenis moeten gaat David, helemaal berooid, naar zijn oud-tante Betsey in Dover. Na een tijd in Dover te hebben gewoond trekt hij naar Canterbury waar hij Mr. Wieckfield leert kennen, zijn dochter Agnes en de boekhouder van Mr. Wieckfield, Uriah Heep, een geslepen achterbakse man. David wordt verliefd op Dora, een verwend kind-vrouwtje, en trouwt met haar. Maar op het huwelijk rust geen zegen en Dora komt jong te overlijden. David trouwt dan met Agnes, nadat hij heeft kunnen voorkomen dat Uriah Heep er met het hele vermogen van Mr. Wieckfield vandoor kan gaan en Agnes als bruid kan opeisen.

Parijs

“Ik heb David Copperfield voor het eerst in het theater van Parijs gezien, in 1978. Kort daarna heb ik het stuk vertaald en kwam het op de boekenplank te liggen. Zestien jaar geleden kwam onze eerste theatervoorstelling van Copperfield in de oude Kunstpassage, aan de Fluwelen Burgwal. Voor Aus Greidanus jr, Lotje van Lunteren en Kamilla Hensema was dit hun eerste voorstelling. Nu zijn ze beroepsacteurs. Het zou leuk zijn als we er een reünie van kunnen maken. Nieuw ta-

Don KosakenChor met Polikanin

lent op de planken en de eerste cast in de zaal”, lacht Serlie. David Copperfield is een spektakel van dans, spel en zang. De 32 rollen worden gespeeld door 24 jonge talentvolle spelers van jeugdtheaterschool Rabarber. Na de eerste uitvoering door Rabarber in 1991 in de oude Kunstpassage (Oude Staatsdrukkerij), is dit enorme succes diverse malen gespeeld in het Theater aan de haven en de Koninklijke Schouwburg. Ook in de huidige cast zitten een aantal aanstormende talenten; Reena Giasi (rol in de Scheepsjongens van Bontekoe) en Tom van Kalmthout (hoofdrol in Snuf de hond). “Tom heb ik ook gecast voor Snuf de hond. Deze film komt medio 2008 uit. De opnames waren al in september en ik zie dat het voor Tom een goede leerschool is geweest. We hebben dus echt talenten in David Copperfield zitten”. De speeldata zijn: 28 dec. 14.30 (try out) en 19.30 uur. Première, 29 dec. 14.30 en 19.30 uur. 30 dec. 14.30 uur, 31 dec. 14.30 uur, 2 jan. 14.30 en 19.30 uur, 3 jan. 14.30 uur, 4 jan. 14.30 en 19.30 uur, 5 jan. 14.30 en 19.30 uur. Kaarten kunnen vanaf nu gereserveerd worden via het Theater aan het Spui 070- 3465272 (kassa). Prijzen van de kaarten: € 10,- voor volwassenen, € 7,50 tot 16 jaar en € 5,- voor Rabarberleerlingen. Korting met CKV bonnen. Meer informatie via www.rabarber.net likanin is de grote ster van het Don KosakenChor Russland. Na zijn studie aan het conservatorium van het Lunacharsky Staatstheater trad deze bariton op in de grote operahuizen van WestEuropa, Azië, Canada en de Verenigde Staten. Hij was onder meer solist bij het Russisch Nationaal Symfonie Orkest, Moskou Staats Philharmonie, The Opera te Parijs en Moskou. De liturgische gezangen worden afgewisseld met aanstekelijke, vrolijke ballades en melancholieke klanken. Naast bekende en vooral ook minder bekende traditionele Russische volksliederen staan zeer toegankelijke composities van de bij Stalin in ongenade gevallen Pjotr Leschenko op het programma. Leschenko (1898 - 1954) was in zijn vaderland immens populair om zijn geheel eigen muzikale interpretaties. Hij had een stem die veel mensen tot de dag van vandaag nog steeds raakt. In het begin van de jaren dertig kwam hij geheel in de ban van de tango. Vandaar zijn bijnaam ‘de koning van de Russische tango’. Daarnaast speelt het koor voor het eerst filmmuziek uit de film Duska, die Verhoeff speciaal hiervoor componeerde. De film is de Nederlandse inzending voor de Oscars.

Voor de vijftiende achtereenvolgende keer in Den Haag: het Don KosakenChor Russland. Foto G. Pot, VIP-Design Het Don KosakenChor Russland brengt al 15 jaar warmbloedige liederen in de kerstperiode naar Nederland. Dit jaar is het gezelschap uitgebreid naar maar liefst 31 topmusici en werkt

het voor het eerst samen met één van de meest vooraanstaande stage-directors van Rusland Professor Dr. Georgij Ansimov van het Bolshoij theater! De beroemde operazanger Jevgeni Po-

Tom van Kalmthout als David Copperfield. Foto PR

Pootje baden op Nieu De echte bikkels slapen hun roes niet uit op Nieuwjaarsdag, maar gaan naar Scheveningen toe. In zwembroek of bikini en met de befaamde oranje Unoxmuts op, zijn er elk jaar zeker 10.000 waaghalzen die een duik wagen in de koude Noordzee. Dit jaar wordt extra bijzonder want de Unox Nieuwjaarsduik viert zijn tiende editie.

tijdens het jubileumjaar meedoen aan de ‘Helikopterduik’. Met een helikopter vliegt het viertal van de eerste Nieuwjaarsduik in Scheveningen naar de andere duiken in Vlieland, Zandvoort en Katwijk. Precies bij elk startschot kunnen ze zo tegelijk met alle andere deelnemers het koude water trotseren. Om het feest helemaal compleet te maken, schreven de Gebroeders Ko ter ere van het tienjarig jubileum een lied over de Nieuwjaarsduik. Met het nummer ‘Duiken in zee’ luiden ze hoogstpersoonlijk de Nieuwjaarsduik in.

Om klokslag twaalf uur in de middag klinkt het startsein. Al rennend, springend of duikend wagen duizenden mensen zich in de golven van de Noordzee. De verwachte buitentemperaturen liggen tussen de 3 en 6 graden en de watertemperatuur is zo’n 9 graden. Zelfs de meest heftige kater wordt voor even vergeten met deze frisse duik. Voor de echte durfal heeft sponsor Unox helemaal een uitdaging. Vier bikkels kunnen

Tr a d i t i e

De traditie voor de Scheveningse Nieuwjaarsduik bestaat al langer dan tien jaar. Het initiatief is in 1965 gestart door Jan van Scheijndel, de ex-Kanaalzwemmer van de zwemclub Residentie. Van Scheijndel was een marathonzwemmer die wel van een uitdaging hield: al eerder zwom hij het Kanaal en het IJsselmeer over. De duik werd toen door zeven deelnemers genomen.

Het in Moskou gevestigde gezelschap staat sinds 1993 onder leiding van de Nederlandse chef-dirigent Marcel ‘Nicolajevich’ Verhoeff. Hij is bijzonder ingenomen met de ontwikkelingen van het koor en het repertoire. “Het blijft altijd moeilijk te vernieuwen, kwaliteit te verbeteren zonder enigszins te vervreemden. Anderzijds is het een mooie spanning, een pittige uitdaging.” Dr Anton Philipszaal Den Haag. Don KosakenChor Russland en Moscow Festival Ensemble, Woensdag 2 januari, 20.15 uur. Voor informatie en reserveringen : 070 88 00 333 of www.philipszaal.nl

Duizenden mensen wagen zich met Nieuwjaar in het koude water. Foto:PR

4Adver tentie3

WINTEROPRUIMING Groot aanbod scherp afgeprijsde boeken: literatuur, wetenschap, kunst, kinderboeken, kookboeken enzovoorts.

passage 39 den haag www.selexyz.nl


Plezier en gevaar bij Mendelssohn door

Aad van der Ven

“Ik ben weer de klos”, zegt Maria-Paula Majoor. “Het is best wel pittig”, vindt Rosa Arnold. Beiden spelen als eerste violiste van achtereenvolgens het Matangi Kwartet en het Ragazze Kwartet een leidende rol in de uitvoering van het Octet van Mendelssohn, a.s. zaterdag in de Nieuwe Kerk. “Soms moet je even solistisch zijn, dan weer met de anderen één geheel vormen, dat is uitkijken”, zegt Rosa Arnold. De twee ensembles hebben het stuk één keer eerder samen ten gehore gebracht. Dat was tijdens een van de Orlando Festivals in Kerkrade, toen de jonge musici daar een masterclass volgden. Maar de Matangi’s hebben het stuk voor acht strijkinstrumenten, dat de geniale componist op 16-jarige leeftijd schreef, al langer in de vingers. Ze hebben Mendelssohn met diverse groepen gespeeld, waaronder het Engelse Belcea Kwartet en het Poolse Royal String Quartet. “Een gevaarlijk stuk, maar ik heb het al zo vaak gedaan, dat het moet lukken”, zegt de Matangi-violiste, die samen met Karsten Kleijer, altviolist in hetzelfde kwartet, in de Newtonstraat woont. “Als we het octet spelen doen we dat altijd na de pauze. Dan delen de kwartetten de eerste helft van het programma”. Zo gaat het ook in de Nieuwe Kerk. Daar voert het Ragazze Kwartet een Haydn uit, waarna de Matangi’s Janaceks ‘Intieme brieven’ voor hun rekening nemen.

Godin

uwjaarsdag Wat begon als een klein initiatief, groeide begin jaren negentig uit tot een evenement met duizenden deelnemers. Sinds 1996 is worstfabriek Unox sponsor van de Nieuwjaarsduik en worden de deelnemers na afloop verwarmd met een mok erwtensoep en de befaamde oranje muts. Vorig jaar moest de Unox Nieuwjaarsduik voor het eerst worden afgelast wegens gevaarlijke stroming en hoge golfslag. Dit jaar voorziet de organisatie gelukkig geen problemen.

Het Matangi Kwartet, genoemd naar een Indiase godin die de mensen in vervoering bracht met haar snarenspel, was acht jaar geleden koploper van een zeer actieve, nieuwe generatie strijkkwartetten in ons land. Momenteel kan van een ware hausse worden gesproken. Die is voor een groot deel te danken aan de door Stefan Metz opgezette Nederlandse Strijkkwartet Academie, een instelling die talrijke gerenommeerde docenten uitnodigt met jonge, talentvolle musici te werken. Ook het Ragazze Kwartet heeft daar profijt van. De vier jonge vrouwen die aan het Koninklijk Conservatorium hebben gestudeerd of daarmee nog steeds druk doende zijn, spelen in de huidige samenstelling nog

geen jaar samen. Maar met een paar andere gezichten achter de lessenaars won het Ragazze Kwartet al in 2000 de eerste prijs van het Internationaal Kamermuziekconcours Charles Hennen. Ook daarvoor speelden deze musiciennes al in diverse andere ensembles. Rosa Arnold: “Ik begon al kwartet te spelen toen ik veertien was. Voor mij en voor de anderen is kamermuziek ambitie nummer één, hoewel de kans groot is dat we na onze studie op muziekgebied ook andere dingen gaan doen”. Het Matangi Kwartet heeft nauwelijks tijd voor iets anders. De groep, die enkele cd’s met uiteenlopend repertoire maakte, is zeer druk bezet. Daarbij wordt geregeld het pad van de traditionele kamermuziek verlaten. De Matangi’s werkten mee aan programma’s van Herman van Veen en Youp van ’t Hek en speelden samen met de rockzangeres Frédérique Spigt en de Nederlandse tangokoning Carel Kraaijenhof. Ook werden hun dagelijkse beslommeringen op een live-soap-achtige manier door de televisiecamera geobserveerd. Heeft het Ragazze Kwartet ook de ambitie zich op hippe wijze te presenteren? “Nog niet op die manier”, zegt Rosa Arnold. “Maar we denken wel na over hoe we klassieke muziek in een nieuw jasje kunnen steken. We werken al samen met een choreografe, Aafje Franken. Met een groepje dansers vormen we een ensemble dat we Lux hebben genoemd. Vanaf april hebben we een paar voorstellingen, met muziek van onder anderen Janacek en Ravel. Dan spelen we niet alleen, we maken ook deel uit van de choreografie. Dat is best lastig”. Maar eerst vragen de razende zestienden en de aangename melodieën van Mendelssohn alle aandacht. Beide ensembles kijken uit naar het concert in de Nieuwe Kerk. Mendelssohn spelen is altijd leuk. Overigens, twee strijkkwartetten op één avond: dat moet voor de organisatoren wel een dure grap zijn. “Ach”, zegt Maria Paula Majoor, “we doen allebei wat water bij de wijn”.

van

Co o s Ve r s t e e g

Ennu Ginger

CATEGORIE Fusion Voorgerechten vanaf € 7,50 Hoofdgerechten vanaf € 16,50 Matangi Kwartet: koploper van een nieuwe generatie.

Nagerechten vanaf € 6,50 Alle credit cards ADRES Balistraat 3, Den Haag Telefoon 070 3633101 GEOPEND Di t/m do van 18 tot 22 uur (keuken), vrij en zat. tot 22.30 uur. Lunch van di. t/m vrij van 12-14.30 uur.

Ragazze Kwartet: streven naar klassiek in een nieuw jasje. Foto’s PR 4Adver tentie3

Ginger was nog maar een paar maanden open, toen ik de zaak voor het eerst bezocht. ’Meditarasian’ noemden de exploitanten – de dames Ximena Tajes Gonzalez en Joyce van Wezenbeek – hun keuken, wat natuurlijk staat voor een samensmelting van mediterraan en Aziatisch. Ginger kwam op het juiste moment. Den Haag was na initiatieven als De Tijger, Grand Bazar, It rains fishes en Wox inmiddels rijp voor de fusion cusine. En dat die ontwikkeling nog niet voorbij is bewijst het succes van nieuwe zaken als Oker, Mochi en het zeer aan te bevelen Waterproef (aan de Scheveningse haven op het rijtje van Raar en The Golden Duck). Ginger is in al die jaren nauwelijks veranderd. Ik geloof dat er wat aan de verlichting is gewijzigd, maar verder bleef de zaak en ook de opzet hetzelfde. Wat trouwens wel veranderde, is een detail aan de naam. Kort na mijn bezoek destijds, kregen de Ginger-dames een boze brief van onder de Moerdijk. Daar bestond ergens ook een Ginger en dat zou wel eens tot verwarring kunnen leiden. Ennu? Vroegen Ximena en Joyce zich af. Zo ontstond de nieuwe naam Ennu Ginger. Geen mens die het zo in het gebruik noemt, maar in het Zuiden waren ze tevreden. Als ik mijn oude, uit de zomer van 2004 daterende beoordeling erop nalees, zie ik dat Ginger toen een handgeschreven menukaart had. Die heeft inmiddels plaats gemaakt voor een houten plankje met een print tussen elastiekjes geklemd. Maar de opzet is nog steeds hetzelfde: gerechten waar je plotseling exotische ingrediënten ziet opduiken, zoals carpaccio van kogelbiefstuk met soja-limoen dressing (€ 10,50) of roergebakken gamba’s en coquilles op een bedje van groene asperges, peultjes en taugé afgeblust met een soja-sake dressing (€ 12,75 als voorgerecht en € 23,50 als hoofdgerecht). Mijn gast opteert hiervoor als entree en kwalificeert de schotel als fris en smakelijk. Hij drinkt er een glas Colombelle (€ 3,75) bij, een fruitige, droge wijn met een buitengewoon BEOORDELING rijk bouquet. Deze soepele wijn Sterke punten wordt gemaakt in de Gascogne + originele gerechten van Chardonnay en Ugni blanc. + goede prijs/kwaliteitvZelf houd ik het qua wijn bij een erhouding glas biologische Franse rosé van Le Campuget (€ 3,75), een simpele boerenwijn uit de streek Minpunten ten zuidoosten van Nîmes die - tafels staan dicht op elkaar heel verfrissend is bij mijn licht pikante Chinese rijstpannenkoekjes gevuld met pekingeend, komkommer, bosui en hoi sin saus (€ 8,50). Dit is weer zo’n goed voorbeeld van fusion. Menigeen kent pannenkoekjes met confit de canard, maar door die subtiele ommezwaai naar Pekingeend gecombineerd met een dikke roodbruine saus van sojabonen, look en pepers ontstaat een min of meer vertrouwd gerecht dat toch avontuurlijk is. Dat laatste geldt minder voor mijn tournedos van scharrelvlees met cognacsaus en gebakken paddestoelen (€ 26,50); maar het gerecht is daarom niet minder lekker. Alles klopt: de tournedos is perfect bereid, de gevarieerde paddestoelen maken er een fraai wintergerecht van en ook de zelfgemaakte frites mogen er wezen. Dat vindt mijn gast trouwens ook, want die pikt fanatiek mee uit mijn bakje. Terwijl zijn op de huid gebakken zeebaars geserveerd op aardappelpuree met zeekraal en saffraansaus (€ 23,50) er toch ook best mag wezen. Het grappige is dat een recent gesprek over de Zuid-Afrikaanse wijnen van Zonneweelde ons hier vanavond heeft samengebracht en we nu tamelijk gedachteloos de o zo simpele, maar smakelijke huiswijnen van Ennu Ginger door zitten te drinken. Maar dat geeft misschien goed weer hoe prettig ontspannen je in dit etablissement vertoeft. Onderwijl jagen we er ook nog twee driekwart liters San Pellegrino (à € 4 doorheen). Het grappige van teruglezen van mijn oude restaurantbesprekingen is dat ik soms exact dezelfde items terug zie keren. Zo kies ik nu voor de citroentaart met pijnboompitten (€ 6,50) die mijn eetpartner van vorige keer at, die overigens sindsdien wel dertig procent duurder blijkt geworden. Aan de overzijde wordt genoten van zelfgemaakt Baileys-ijs op bitterkoekjeskruim en pure chocoladeflakes (€ 7). Ik heb eigenlijk helemaal niks te zeuren, want zelfs al vind ik de tafeltjes hier normaliter wat klein en dicht op elkaar dan hebben wij niets te klagen. De mensen voor de grote tafel bij het raam hadden op het laatste moment afgebeld, zodat wij daar mochten gaan zitten. Op sommige avonden zit nu eenmaal alles mee. Inclusief prima cappuccino (€ 2) en macchiato (€ 1,80) rekenen we in totaal € 112,05 af voor een prima maaltijd.

Ginger kwam op het juiste moment. Den Haag was inmiddels rijp voor de fusion cusine

Matangi Kwartet en Ragazze Kwartet spelen Haydn, Janacek en Mendelssohn. Op zaterdag 29 december, 20.15 uur, in de Nieuwe Kerk.

Tips 1. Kom wat vaker uit die warme huiskamer en snuif de buitenlucht alvast op. Zo sta je niet meteen te bibberen aan de kustlijn. 2. Eet goed. Die extra kerstkilo’s komen van pas tijdens de Nieuwjaarsduik, deze reserves heb je nodig. 3. Douche een paar graden kouder om alvast aan een lagere temperatuur water te wennen. 4. Smeer je huid voor de duik in met vaseline. Dan dringt de kou minder snel door de huid heen. Daarbij kun je je handen, voeten, neus en hoofd het beste nog extra inpakken. 5. Droog je na afloop goed af voordat je weer kleding aantrekt. Sta zo min mogelijk stil, zo krijg je het sneller warm.

De Eetrubriek

Repertoire

Iedereen die het aandurft om mee te doen met de Helikopterduik, kan zich tot en met vrijdag 28 december opgeven via www.unoxnieuwjaarsduik.nl.

Om alle waaghalzen voor te bereiden, hierbij een vijftal tips om de koude golven (bijna) probleemloos te trotseren:

11

Uit

Vrijdag 28 december 2007

INTERNET www.ennu-ginger.nl

8/ 1

2


Als iemand de titel ‘kunstenaar van de twintigste eeuw’ verdient dan is het Pablo Picasso (1881 – 1973) wel. In de tentoonstelling Picasso in Den Haag, die zijn gehele carrière beslaat, komt zijn onvermoeibare experimenteerdrift duidelijk naar voren. Naast schilderijen, zijn ook beelden, tekeningen, prenten en keramische voorwerpen te zien. Deze zijn voor een groot deel afkomstig uit de imposante verzameling van het Ludwig Museum in Keulen, waar gelijktijdig de tentoonstelling Mondriaan in Keulen te zien is, die is samengesteld uit de rijke collectie van het Gemeentemuseum Den Haag.

! N E I Z NU TE


Cultuur

Vrijdag 28 december 2007

13

Maria Kraakman is de frêle Haagse en ze is prachtig

Emotioneel beeld van Eline Vere vermeden er het Haagse plaatjesboek van te maken van de krullerige Couperus tegen het fin-de-siècle aan. Het is – in een abstract decor met veel grijstinten van Mirjam Grote Gansey – een binnenwereld die hij laat zien. Benepen, bedompt, verstikkend, met al die personages hinderlijk op elkaars lip. Een wereld-tussenmuren, waarin emoties weggestopt en het fatsoen hoog gehouden dient te worden. De oudere romanpersonages zijn bij hem allemaal verdwenen op de oude mevrouw Van Raat na (Marie-Christine de Both) die vooral vanaf haar stoel aan de zijkant van het toneel toekijkt hoe ‘haar kinderen’ worstelen op weg naar volwassenheid. Maar die zelf altijd op de Laan van Meerdervoort zal blijven resideren.

Fa m i l i e k a p i t a a l

Scène uit Eline Vere. Vlnr: Pauline Greidanus, Marie-Christine de Both, Maria Kraakman en Jeroen Spitzenberger. Foto: Leo van Velzen door

Bert Jansma

Het beeld dat je hebt van een romanfiguur krijgt, of je wilt of niet, altijd een aanpassing als je die rol opeens ‘werkelijk’ hebt zien worden in een verfilming. Marianne Basler speelde Eline Vere in Harry Kümels filmversie van Couperus’ roman uit 1991 (scenario Jan Blokker). Sindsdien was mijn Eline-beeld flink Basler-gekleurd.

Na de première zaterdag j.l. van de ‘Eline Vere’ van Het Nationale Toneel is dat anders. Maria Kraakman is daar de frêle Haagse en ze is prachtig. Wispelturig, geëxalteerd, een onaf kind dat moeite heeft met de volwassenheid, dat droomt van méér, dat worstelt met de schijn van haar burgerlijke Haagse wereld, maar op haar vlucht eruit steeds keuzes maakt waarvan ze zelf terugschrikt, en die haar uiteindelijk noodlottig worden. Een scala

Houtmans spiegelbeelden Door Lynne van Rhijn Eén van de schilderijen op de huidige expositie van Aart Houtman (1956) was ook in het voorjaar van 2005 al in Galerie Van Kranendonk te zien. Het is een fors doek waarop een vervormde mensfiguur te zien is, een eiland van vlees in een poel van heldere kleuren. Tijdens de vorige expositie hing het doek tussen beelden van vervormde gebouwen en ramen. Dat vervormen, vertelt Houtman, gaat in de eerste plaats vanzelf, door zijn manier van werken. Hij bewerkt zijn doek namelijk terwijl het op tafel ligt, of op de grond. Op het oppervlak ligt een flinke plas acrylverf, dun als yoghurt. De verf is sterk spiegelend, en toont dus naast z’n eigen kleur ook reflecties van de omgeving; vooral het raam, het licht van buiten valt op. Houtman trekt de lijnen van het gereflecteerde uitzicht na, oude gebouwen, een kerktoren. Werkt Houtman ’s nachts, dan komen de sterren terug in de verflaag. Maar ook de arm van de schilder reflecteert op het doek. En zou je een figuur naast het doek zetten, dan zie je ook deze in de verf, de voeten het grootst, en na eindeloze benen het verkorte bovenlijf. Met dat ene doek merkte Houtman dat vervorming van het menselijk lichaam een heel ander effect heeft dan een verwrongen gebouw. Bij mensen krijgt het al gauw iets engs, iets onheilspellends. Maar Houtman is geen Francis Bacon, die met zijn gruwelijk versnipperde figuren uitdrukking gaf aan het ‘leed van het moderne leven’. Dat nare effect heeft Houtman liever niet in zijn werk. Toch bleef het idee hem bezighouden en wilde hij kijken of het mogelijk is: het menselijk lichaam vervormen zonder dat het doet denken aan ziekte en ellende. In de galerieruimte overheersen nu

grote voeten, als perspectivisch gevolg van het spiegelende verfoppervlak, en moeilijk herkenbare fragmenten van lichamen. En warempel, hoewel de figuren wat botloos door het kleurenbad dobberen wordt dat nergens verontrustend.

Onderste deel plafond van een tweeluik. Foto PR Houtman verstoort overigens niet alleen in de vorm. Ook met kleur experimenteert hij op de lichaamsdelen. Tenen zijn met blauw omringd, ledematen werden helgroen en oranje. Toen hij de heftige kleuren even zat was, vertelt hij, ontstonden enkele grote werken in grijstonen, met hier en daar wat roestkleurige vlekken. Daar komt nog bij dat Houtman de verflaag, die na een week liggen is opgedroogd, becommentarieert met een laatste bewerking. Hij snijdt stukken uit beschilderd acrylpapier en plakt deze op het doek. Door deze extra laag wordt het geschilderde beeld van de werkelijkheid nog psychedelischer, nog verder vervreemd. ‘Reality Check’ van Aart Houtman is tot 10 januari 2008 te zien in Van Kranendonk Gallery, Westeinde 29, Den Haag. Open: woensdag t/m zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur en op afspraak. De galerie is gesloten van 26 december 2007 t/m 5 januari 2008.

aan steeds wisselende emoties in die ene vrouw die bij Maria Kraakman glashelder en doorvoeld gestalte krijgen. Je gelóóft van begin tot eind in deze Eline. Ik denk niet dat ik nog een betere Eline te zien zal krijgen.

Ve r s t i k k e n d

Regisseur Léon van der Sanden schreef de bewerking van Couperus’ romandebuut uit 1889 en voerde de regie. Hij heeft

Het brengt je bij Van der Sandens keuze voor vooral een beeld van een groep jonge mensen uit hetzelfde Haagse milieu op weg naar de echte wereld. Die blijven steken, struikelen, kiezen voor behoud en veiligheid, vaak gesteund door het familiekapitaal. Op de enkelingen na. Vincent, de dandy, de schuldenmaker. De rijke Paul, tegenstribbelend tussen drank en vrouwen maar uiteindelijk toch ‘gedoemd’ om burgemeester te worden. En Eline. Eerst haar flirt-op-afstand met de ‘boerse’ bariton Fabrice die ze – saillant detail – ziet in dezelfde Koninklijke Schouwburg als waar Het Nationale Toneel speelt. En die ze adoreert als een popster avant-la-lettre. Het afgrijzen daarna als de schellen haar van de ogen vallen. De tijdelijke keus voor de aseksuele veiligheid bij baron Otto van Erlevoort. De wanhopige vlucht uit Den Haag vandaan, breekbaar en naakt op straat in een – letterlijk, óók op het toneel – plensbui. En de vlucht in het zwierige Brussel waar ze aan de ‘droomdruppels’ van de morfine raakt.

Neerdrukkend

In Van der Sandens bewerking en regie duurt het wat lang voordat het je echt wat gaat doen. Daar is hij zelf slachtoffer van dat neerdrukkende Haagse wereldje en kan hij te weinig flamboyant zijn in de

visualisering ervan. Al zijn de ‘tableaux vivants’ waarmee hij begint veelbelovend. Zijn bewerking gaat pas emotioneel werken hoe dichter je bij Eline Vere zelf komt. Dat gebeurt stap voor stap, in de op elkaar stuitende korte scènes van de groep naar de focus op de personages apart. Even geduld hebben, maar het gebeurt uiteindelijk wél. Op een manier die de aanvankelijke twijfels absoluut wegneemt. De theatraliteit – in de goede zin van het woord – krijgt meer ruimte, Brussel met zijn verleidster Elize (Bien de Moor) en z’n gekostumeerde tango, breekt, en dat aangrijpende slotbeeld van vóór de pauze – Eline naakt in de regen – krijgt het vervolg waarop je hoopt. Het ensemble bij Het Nationale Toneel is wat ongelijk van kwaliteit maar er zijn een aantal mooie rollen rond die centrale emotionele kracht van Maria Kraakman. Vincent Linthorst speelt met grote precisie van toon de goedwillende Henk van Raat die toekijkt, slikt en slikt en zo graag wil helpen. Mirjam Stolwijk is sterk als Betsy, het bazige, in-burgerlijke zusje van Eline; Jeroen Spitzenberger is goed als Paul, de nietsnut-uit-wanhoop. En Folmer Overdiep zet twee uiterlijk zeer verschillende rollen neer als Otto, hopend op Eline’s ja-woord en de religie propagerende Amerikaan St. Clare in Brussel.

Wa n h o o p

Leon van der Sanden geeft geen hapklaar en definitief beeld van Dé Eline. Bij Couperus, die zijn roman in een ‘onartistieke bui’ schreef uit wanhoop over de slechte ontvangst van zijn poëziedebuut ‘Een Lent van Vaerzen’, stapelen de psychologische interpretatie-mogelijkheden zich al op. Van der Sandens ‘Eline’ is vooral – ondanks de bezwaren – een emotioneel integer beeld van een jonge vrouw die worstelt met zichzelf en de wereld, zich vastgrijpt aan de droom van ánders en beter, en uiteindelijk ten onder gaat aan de botsing van droom en werkelijkheid. www.nationaletoneel.nl

Een eigen plek voor niet-westerse kunst door

Babeth Knol

Een betrekkelijk nieuwe naam in de Haagse kunstwereld is die van Bastiaan Körner. Eerder werkte hij voor het ministerie van buitenlandse zaken als ambassadeur in Sri Lanka en Nigeria. Nu is hij met pensioen en heeft hij een deel van zijn woning getransformeerd tot charmante huiskamergalerie. Galerie Art Korner, geen verrassing gezien dit werkverleden, toont enkel niet-westerse kunst. De huidige expositie is het resultaat van een ontwikkelingsproject in Sirigu. Dit dorpje in het noorden van Ghana staat bekend om de kenmerkende traditionele architectuur én decoratie daarvan. Sirigu bouwen de ronde hutten uit een speciaal aardemengsel en versieren deze met ornamenten en schilderingen in rode, zwarte en witte pigmenten. Opvallend is dat het altijd de vrouwelijke inwoners van het dorp zijn die zorg dragen voor deze traditionele decoraties. Volgens een vriendin van de galeriehouder “het levende bewijs dat de vrouw grondlegger was van de beeldende kunst”. Afrika kent verschillende regio’s waar dergelijke wandversieringen in zwang zijn. Zeer bekend zijn de veelkleurige schilderingen van de Ndebele stam in zuidelijk Afrika. Sinds de oprichting van organisatie SWOPA in 1997 groeit ook de faam van Sirigu. Deze ‘Sirigu Women Organisation of Pottery and Art’ voor behoud en ontwikkeling van de traditionele cultuur is onder meer initiatiefnemer van de expositie die in galerie Art Korner te zien is. Ieder voorjaar begint het schilderen opnieuw: de verf uit natuurlijke pigmenten slijt na een aantal regenbuien van de muren. Een ontwikkelingswerker kreeg hierdoor de ingeving om de muurschilderingen te transplanteren naar canvas. Om de schilderingen te behouden en tegelijk inkomsten te genereren.

doek brengt een verschuiving naar een meer individualistische schilderstijl met zich mee. Dit besef ontneemt iets van de dynamiek aan de werken. Een gevoel van ‘second-best’ bekruipt je: de doeken zijn mooi, maar niet zo eigen als de oorspronkelijke wanddecoraties. Organisatie SWOPA heeft bij de expositie een boekje uitgegeven waarin de gebruikte symbolen worden verklaard. Ook is in de galerie informatie te vinden over de verschillende kunstenaressen, die een eigen stijl zijn gaan ontwikkelen. Sommigen stappen duidelijk af van traditionele symbolen en brengen variaties aan in de voorstellingen (‘New traditional style’). Ook is te zien hoe sommige kunstenaressen gretig gebruik maken van de vele nieuwe kleuren die het gebruik van acrylverf hen biedt (‘Free style’). Ondanks de kanttekeningen die je bij de expositie kunt plaatsen, biedt de sympathieke galerie een leerzame omgeving waar film, boeken en foto’s over het project voor handen zijn voor wie de Sirigu kunst beter wil begrijpen. Het lukt galerie Art Korner goed om nieuwsgierigheid te wekken naar een niet-westerse cultuur: een tot nu toe ondergeschoven kindje in Den Haag. ‘Wall to Wall, paintings by women from Sirigu (Ghana)”, t/m 13 januari 2007 in Galerie Art Korner, Bezuidenhoutseweg 407, Den Haag. Open: Donderdag t/m zondag van 13.00 tot 18.00 uur. Meer informatie: www.galleryartkorner.nl of 070-3351484 / 06-51507092. www.swopa.org

Vo e t b a l w e d s t r i j d

Het probleem bij verandering van medium is dat het de oorspronkelijkheid kan aantasten. De ondergrond is anders (doek in plaats van muur), de kleuren zijn anders (acrylverf in plaats van natuurlijke pigmenten), bovendien is het formaat wezenlijk anders. Maar vooral het sociale element van de traditionele Sirigu schilderkunst boet aan kracht in. Een korte documentaire over de architectuur van Sirigu (ook op de expositie te zien) toont de manier waarop een huis wordt gebouwd. Werkelijk alle vrouwelijke inwoners van het dorp helpen met het aanlengen van zand, het gladstrijken van muren en de decoratie. Dit alles heeft nog het meest weg van een voetbalwedstrijd: achter de rug van iedere schilder staat een club van minstens vijf commentatoren over de schouder mee te leven. Schilderen op

Groepsschilderij van de Sirigu vrouwen. Foto: Ovidiu Pavel


16 14

Cultuur

Vrijdag 28 december 2007

Uniek theaterfeest bij De Appel door

Bert Jansma

Het is zonder meer uniek wat er bij Toneelgroep De Appel aan de hand is. ‘Odysseus’, de première zondag j.l. van een nieuw eigen stuk, een theatermarathon van half twee ’s middags tot en met kwart over tien ’s avonds, en dan al weten dat meer dan 65 procent van de kaartjes voor de lange serie voorstellingen verkocht is. Nooit eerder vertoond in het niet-commerciële theater. Met in de Appel-foyer een grote tafel vol informatie over stuk en gegeven: van een prima CKV/KCV-boekje (Van Odyssee naar Odysseus), met ‘gadgets’ als de complete tekst op een USB-stick tot en met doosjes pepermuntjes van De Appel zelf voor de lange reis in het donker. En die reis gaat bepaald niet door een landschap van lichte kost. Het is het verhaal van de tienjarige reis van Odysseus ná de val van Troje. List, bedrog, vetes, wraak, ontberingen, moord, en veel bloed. En toch wordt dat bij De Appel iets dat je een ‘evenement’ kan noemen, een theaterfeest. Het Appelcomplex is er voor verbouwd, er zijn ruimtes uitgebroken, waarbij de amfitheater-vorm is losgelaten zodat je nu in feite een enorm vlakke vloertheater krijgt. Decorontwerper Guus van Geffen creëerde er als beginpunt een prachtig fantasie-klassiek paleis met kroonluchters, balkons, met ligbaden in een gigantische betegelde vloer. Het verhaal van het decor is dat van de voorstelling. Eerst het paleis van Menelaos waar Telemachos op zoek is naar nieuws over zijn vader, Odysseus. Die ruimte zal in de loop van de zes delen van deze ‘Odysseus’, omgebouwd worden tot een morsig soldatenkampement vol bedden in Aia, het eiland van de tovenares Kirke. Daarna wordt het de Hades, de afvalruimte voor menselijk leven, met leeg olieblik, een autoband, een eindeloos vallende waterdruppel, en twee dode soldaten die er zitten alsof ze zijn weggelopen uit Samuel Beckett. Waarna het verandert in de Olympos, het domein van de goden, met een zaalbrede conferentietafel met microfoons waar zij zich moeten uitspreken over het lot van Odysseus. Ruimte

voor bijna cabaret: met de god Apollo (Hubert Fermin) als een kopie van Karl Lagerfeld, godin Hera (Geert de Jong) als wulpse kakmadam. Aphrodite (Marguerite de Brauw) is er het domme blondje en Zeus (Aus Greidanus) zelf komt dikbuikig, in driedelig zwart met een wit lefdoekje op als een tweede Pavarotti. Vervolgens wordt die ruimte het riant-gemeubileerde paleis van Nausikäa op Scheria, het eiland van de Faiaken en uiteindelijk het met liters bloed besmeurde Ithaka waar de teruggekeerde Odysseus net de 120 vrijers van zijn vrouw Penelope heeft vermoord.

Ve e l k a n t i g

De bewerking van het klassieke epos is van Aus Greidanus, dramaturg Alain Pringels en Jules Terlingen. Vrij naar Homeros. Want zij hebben er allerlei informatie uit andere, latere bronnen in verwerkt. Zoals over het vervolg van Odysseus’ leven ná zijn terugkeer en zijn zoon bij de tovenares Kirke die hem zal doden. Maar het verschil ligt vooral in de inkleuring van de figuur Odysseus zelf. Niet alleen maar Homeros’ listige held. Maar ook een verrader, een moordenaar, een manipulator, een leugenaar. Visies op Odysseus die uit andere klassieke bronnen (de Griekse drama’s) komen en die de figuur veel interessanter maken. Waardoor acteur Hugo Maerten dan ook de ruimte krijgt zeer knap een veelkantig en boeiend personage neer te zetten in waarschijnlijk de grootste en meest complete rol in zijn carrière tot nu toe. Het is een zeer fysieke ‘Odysseus’ die De Appel laat zien. Grijpbaar, hedendaags psychologisch ingekleurd. Waarin de vraagtekens over heldendom, de rol van de goden die er altijd bij gehaald worden als het precair wordt, overeind blijven in het spektakel. Waarin zelfs een vanuit het nu herkenbare tirade over gastvrijheid en maatschappij-bedreigende vreemdelingen klinkt. Het ligt voor de hand deze ‘Odysseus’ te vergelijken met die andere theatermarathon van de groep, ‘Tantalus’. De verschillen zijn verrassend groot. ‘Tantalus’ was veel meer drama door de veelheid aan personages en

handelingen en deels op klassieke dramaschrijvers geïnspireerde dialogen. ‘Odysseus’ is veel epischer, vertellender. Vanuit elke plek op de lange reis wordt er teruggekeken, vooruitverteld, om de veelheid aan verhalen binnen dat grote vertelraam te krijgen. Het levert wel erg veel monologen op, met veel herhalingen van verhalen die je uit ándere monden terughoort en dat maakt het vermoeiender. Met een heel bedrijf (Scheria) dat je best had kunnen missen. En dat dan óók wel ergens tussendoor ‘verteld’ had kunnen worden.

Dubbelrollen

Wat de Appel-acteurs er in allerlei dubbelrollen laten zien is uitputtend.

Hubert Fermin excelleert in een aantal van die rollen, zoals in de manier waarop hij Menelaos’ tekst uitspeelt in het eerste deel, als een soort ‘conversation piece’. David Geysen is met grote intensiteit de zoon Telemachos, Bob Schwarze is van soldaat Perimedes tot en met Hermes, boodschapper der goden, steeds even goed, Sacha Bulthuis – voedster, de giechelende godin Hestia op de Olympos, de romantische Calypso – brengt op diverse momenten die haar kenmerkende bevrijdende nuchter-cynische toon binnen. Zo maar een greep uit een rijke en gedurfde voorstelling in die typische Appel-stijl waarin heel veel geoorloofd is en waar karakters en typetjes, tragedie

en komedie hand in hand gaan. Die dramaturgisch vraagtekens brengt, maar die ook en vooral een aantal totaalbeelden laat zien die je niet gemakkelijk van je netvlies krijgt. De verscheurd neerzijgende, witharige Penelope van Geert de Jong aan het slot. Haar echtgenoot terug na twintig jaar, haar trouwe slavinnen óók gedood door zijn wraak. Met in haar fysiek de vraag opgesloten of zij ooit samen weer opnieuw kunnen beginnen. De desolate duisternis van Hades. En de verrassende moderniteit van die kampement-scène in Aia, met de uitgeputte soldaten op de bedden. Ze zouden zo uit de loopgraven van Verdun, uit ‘the great war’ kunnen komen. Soldaten van alle tijden.

Marguerite de Brauw en Sacha Bulthuis in Odysseus. Foto: Leo van Velzen

7UP: de zes exposanten die over bleven Door Nathalie Hartjes Nog voordat de tentoonstelling opende, kwam 7UP in de schaduw te staan van de rel die ontstond over het werk van de Iraanse Sooreh Hera. Werk, dat door de directeur van het Gemeentemuseum Wim van Krimpen werd geweigerd omdat het kwetsend zou zijn. Het huidige debat over censuur, religie en vrijheids van meningsuiting overschaduwt de belangstelling voor de tentoonstelling

van de, door Van Krimpen geoormerkte jonge talenten, die dit jaar aan de Haagse academie afstudeerden. De zes andere geselecteerde kunstenaars presenteren, ondanks alle commotie en in alle rust, alsnog hun werk. Elk van hen kreeg de gelegenheid een van de kabinetten op de eerste verdieping, grenzend aan een van de hoofdzalen van het museum, naar eigen inzicht in te richten. De meeste indruk maken de presentaties van Isabella Rozendaal en Lilian Kreutz-

berger. Beide tonen met subtiele gestes de leegte van het dagelijks bestaan. Rozendaals fotoserie On loving animals toont genadeloos hoe de zogenaamde lieverdjes van het gezin slechts als middel dienen om het zelfbeeld van de baasjes op te krikken. Of het nu de springer spaniël is, die niet meer voorstelt dan een accessoire binnen een interieur met jachtthema of de prijswinnende keffertjes op een hondenshow, de dieren waar we ons mee omringen zijn enkel bedoeld om de

leegte waarmee we in het leven kampen op te vullen. Kreutzberger toont deze leegte met een onomwonden directheid. In blauwgrijze tinten, gebruikmakend van een gemengde techniek waarin collage, gravures, pentekeningen en schilderwerk samenkomen zien we desolate interieurs en landschappen, verstoken van enig menselijke aanwezigheid. De laag gekozen gezichtspunten geven het werk een dramatiek die we herkennen uit futuristische cult-stripverhalen.

Inspanning

Lilian Kreutzberger toont in blauwgrijze tinten leegte met een onomwonden directheid..

Het werk van Niels Broszat en Wieteke Heldens ontsluit zich alleen aan de kijker die iets meer inspanning wil leveren. De bloemstillevens van Broszat zijn kleurrijke hedendaagse varianten op hun zeventiende-eeuwse voorgangers. De veelheid aan details en de buitensporige collagetechniek, waarbij traditionele schilderkunst en moderne verpakkingsmaterialen heel goed samen blijken te gaan, levert echter zo’n verweven beeld op dat er verscholen symboliek in het spel lijkt, die op een of andere manier door de kijker ontrafeld dient te worden. De gedimde verlichting in dit kabinet wekt daarbij ook nog eens de indruk dat we ons in een heuse wonderkamer voor zeldzame plantenrassen bevinden. Heldens combineert videobeelden en (aan)tekeningen in een ruimtevullende installatie. In hele korte loops zien we de kunstenaar haar directe omgeving en ook zichzelf scannen, door de abrupte herhaling worden de verschillende geluidsbanden samen een dreunende soundtrack voor de hele ruimte. Ouderwetse kladblokvelletjes, beklad met steeds min of meer dezelfde boom- of vlagachtige figuren in balpen, bekleden de drie muren van de ruimte. Pas na nadere bestudering valt het op dat her en der onder deze op eerste oogopslag betekenisloze figuren kreten als “sorry”, “pro ana” of “I’m not crazy” verscholen gaan. Haar werk kaart haar eigen ervaring met de ziektes ano-

rexia en boulimia aan, zonder deze expliciet in het licht te zetten, maar veel meer de dwangmatigheid en benauwdheid waarmee zo’n worsteling gepaard gaat overbrengt.

Afwisseling

Helgi Kristinsson’s geluidsinstallatie die de vloer van het kabinet bedekt met gipsenbollen die brommende tonen uitstoten, is een welkome afwisseling van het merendeels tweedimensionale werk, maar blijft conceptueel erg dun. De geluiden zijn allemaal opgenomen op verschillende locaties in het museum en het voelen van de vibraties als je de objecten oppakt moet een andere ervaring van de plek waar je je bevindt bewerkstelligen. Een leuke poging tot interactiviteit, echt indrukwekkend wordt het niet. Rosa Boekhorsts werk steekt als middelmatig af tegen het werk van de andere uitverkorenen. De kinderlijke portretten met prominente ogen die de bezoeker indringend aankijken krijgen al snel het karakter van een foefje. Noch in uitvoering of concept weten ze te boeien. Toch bevindt zich binnen deze presentatie één beeld dat intrigeert. Een enkele kleurpotloodtekening toont een liggend naakt, neergezet in delicate lichtgekleurde lijnen, dat ondanks haar kwetsbare verschijning de kijker uitdagend aankijkt. De spanning die ontstaat tussen kwetsbaarheid en brutaliteit smaakt naar meer. Bij elkaar geeft de selectie van werken een aardige dwarsdoorsnede van verschillende praktijken en disciplines, maar het blijft gissen naar wat de maatstaf voor het talent is. Het vermoeden doemt op dat de selectie met name een zo breed mogelijk interpretatie van kunst wil geven, waarbij er voor ieder wat wils is. 7UP. Gemeentemuseum Den Haag, Stadhouderslaan 41, t/m 3 februari 2008. Open: dinsdag t/mm zondag, 11:00 – 17:00 uur.


15

Sport

Vrijdag 28 december 2007

Martin

Sluiproute

Wat een metamorfose. Foto: Creative Images

Den Haag nu definitief eerste beachvolleybalstad Dankzij het Beachvolleybal heeft Den Haag zich in korte tijd echt weten te profileren als stad aan zee. Er zijn in Scheveningen grote publiekstoernooien, aansprekende internationale evenementen en het Noorderstrand is de trainingslocatie voor topteams. Eén ding ontbrak tot dusverre echter om Den Haag definitief beachvolleybalstad nummer 1 te maken: een goede indoorlocatie. De verbouwing van de op een steenworp afstand van het strand gelegen Sporthal Lindoduin brengt daar verandering in.  

door

Eppo Ford

  Het is twee dagen voor kerst als een handjevol ouders op de tribune van Sporthal Lindoduin toekijkt hoe hun kinderen op

het gloednieuwe zand hun best doen om trainer Bert Goedkoop en coördinator Beach Team en jeugdopleiding beachvolleybal Bert Korteling te overtuigen van hun kwaliteiten. Op de achtergrond zijn de muren met graffiti omgetoverd tot een tropisch decor, vanuit de loungehoek bekijken enkele jonge speelsters hoe hun leeftijdgenoten het er vanaf brengen en in de beachbar melden de eerste deelnemers zich aan voor het toernooi dat ’s middags plaats vindt. De X-mas Beach Toernooiweek die zes dagen zal duren, is gestart. Zes weken eerder werd pas de laatste vergunning voor de verbouwing verleend. Frank van Overeem, directeur van Free Time Promotion, beachvolleybal partner van de NeVoBo: “Begin september vond het raadsbesluit plaats waarin het budget werd bepaald voor de indoorlocatie”. Er waren mogelijkheden onderzocht om een opblaasbare hal te creëren, er was gekeken of de Caballero fabriek in de Binckhorst geschikt was en uiteindelijk werd gekozen om de oude sporthal aan de Lindoduin te verbouwen tot beachvolleyballocatie. Van Overeem: “De hal is voor vijf jaar

beschikbaar. Wij zijn gevraagd door de NeVoBo om de hal te exploiteren. In Scheveningen organiseren we al veel op het zand”. In eerste instantie wilde de gemeente de verbouwing zelf doen, maar Free Time wist de gemeente te overtuigen dat er meer gedaan moest worden dan alleen het vervangen van de vloer en het storten van zand. “Wij hebben gezegd dat het beter zou zijn als we het zelf zouden doen. Beachvolleybal staat voor een lifestyle, niet alleen voor de sport. Ook op de Olympische spelen speelt het lifestyle karakter een rol”. Het werd een verbouwing onder tijdsdruk, want niet alleen wilde Van Overeem beslist het X-mas Toernooi in Den Haag houden als aftrap, ook is het de bedoeling dat Beach Team Holland vanaf 1 januari in Den Haag gaat trainen ter voorbereiding op de Olympische Spelen.  

Speerpunt

Bert Korteling is dan ook zeer tevreden dat de deadline gehaald is: “Alle faciliteiten zijn nu aanwezig. De topteams kunnen

Beschikt een sporter op nationaal of internationaal niveau over een vleugje Haags DNA, volg ik hem op de voet en steun hem op gênant chauvinistische wijze. Nu begrijpt u meteen waarom iedere keer als de selectie van het Nederlands elftal bekend wordt gemaakt, ik zo’n teleurgestelde indruk maak. Haags bloed ontbreekt, keer op keer. Dat Ruud van Nistelrooy als kleine jongen met zijn ouders ooit Madurodam bezocht en dat er bij André Ooijer wel eens een ansichtkaart met ‘Groeten uit Scheveningen’ op de mat schijnt te zijn gevallen, verandert daar weinig aan. Nu vind ik dat de huidige ADO Den Haagrechtsback Darryl Janmaat hele grote mogelijkheden heeft, maar komende zomer bij het EK al in Oranje lijkt me sterk. Er is, wat betreft het EK, voor de optimisten onder ons echter een sluiproute en die voert via de noord-duitse havenstad Hamburg. Daar speelt sinds 2007 Romeo Castelen. Voor hij naar HSV vertrok, voetbalde hij weliswaar drie jaar voor Feyenoord, maar daar belandde hij niet voordat hij in ONS Zuiderpark zijn opleiding had genoten en daar voor ONZE eigen ogen doorbrak. Een kleine, razendsnelle en doelgerichte

hier doordeweeks terecht. Alleen de heren trainen slechts twee keer in Den Haag omdat ze rond Amsterdam wonen. Zij hebben een overgangsperiode, na Peking zullen ze full-time in Den Haag gaan trainen”. De Olympische Spelen van 2012 vormen in Kortelings ogen de belangrijkste speerpunt voor de komende jaren. Om die reden is de indoorhal in Den Haag van groot belang. Dankzij de hal kunnen de Beachvolleyballers het hele jaar in Den Haag hun sport beoefenen. Ook in de zomer heeft de hal haar functie. Korteling: “Dit jaar was er veel wind. Maar je wilt ook wel eens goed op techniek trainen”. Tevens wordt er gewerkt aan een samenwerkingsverband met de Haagse Hogeschool, zodat de jonge beachvolleybaltalenten in Den Haag een opleiding kunnen volgen. Wanneer ze zich dan in Den Haag vestigen, zijn ze zo min mogelijk reistijd kwijt en kunnen ze zich maximaal focussen op hun sport. Momenteel kan alleen in Amstelveen en Amsterdam

rechtsbuiten, die in technisch opzicht nog wat tekort schoot, maar dat goed maakte met dapper doorzettingsvermogen en bescheiden beroepsernst. Iedere training beleefde hij of het zijn laatste was en ja, dan word je snel beter. Zijn debuut, augustus 2004, in Oranje was een mooie beloning. En smaakt overduidelijk naar meer. Dat hij nog niet de vaste rechtsbuiten van het Nederlands elftal is, heeft zijn oorzaak in een aantal vervelende blessures. Die komen enerzijds door zijn speelstijl (tegenstanders gaan ver om hem af te stoppen), anderzijds doordat Romeo zo graag wil. Wat dat betreft blijft de geschiedenis zich herhalen. Het einde van een revalidatie is nog niet in zicht of er wordt alweer door een trainershand op de deur geklopt: “Romeo, ik heb je zondag nodig”. En Castelen, plichtsgetrouw als hij is, geeft aan dat verzoek gehoor. Valt, terwijl zijn coördinatie nog net geen honderd procent is, in. En raakt weer geblesseerd. Romeo, wacht de volgende keer asjeblieft tot je weer helemáál fit bent. Wacht dan nog een week. En ga pas dán weer het veld in. Denk nou eens een keertje aan jezelf. En vooral: aan ons.

Martin

van

Zaanen

indoor beachvolleybal beoefend worden, vanuit Scheveningen een lastig te overbruggen afstand.  

Hoofdgebruiker

Voor de verdere ontwikkeling van de breedtesport is de komst van de indoorhal in Den Haag eveneens van belang. Hoewel er jaarlijks tussen de dertig- en veertigduizend mensen beachvolleyballen, staat de sport in de winter vrijwel stil. Korteling: “Een aantal jaar geleden waren er geen beachvolleybalverenigingen. Inmiddels zijn het er ongeveer veertig. Na de komst van deze sporthal is de grote stap om meer kinderen voor het beachvolleybal te interesseren, zodat ze het van jongs af aan beoefenen”. In Den Haag zal de nieuwe beachvolleybalvereniging Beachlife daarom naast Team Holland en de Talent teams van de NeVoBo de hoofdgebruiker van Lindobeach worden.

Prangende vragen voor ADO Den Haag in 2008 De ontwikkelingen bij ADO Den Haag volgen elkaar aan het eind van dit jaar in een zo snel tempo op dat ze bijna over elkaar heen duikelen. Naast de vraag wie de grote geldschieter is die ADO Den Haag onlangs 800.000 euro voorschoot, dient zich nog een aantal prangende vragen aan. Zoals: hoe nu verder?

ari volgend jaar onbetaald mogen blijven, maar op een gegeven moment zullen ze toch echt moeten worden voldaan. ”ADO Den Haag loopt langs het randje van de afgrond”, omschreef sportwethouder Sander Dekker de situatie. Daar is geen letter van overdreven.

Recettes

Door Remco Benschop Zelfs de allergrootste optimist kan in de situatie waarin ADO Den Haag zich momenteel bevindt, amper een lichtpuntje ontdekken. Of het moet zijn dat het algemene besef nu wel moet doordringen dat het roer rigoureus om moet. Schrijnend, een ander woord is er niet voor de stand van zaken. Gedwongen door de slechte financiële positie zag de club zich onlangs genoodzaakt twee oefenwedstrijden te schrappen; in plaats van dat op 5 en 8 januari in Den Haag respectievelijk tegen Roda JC en het Belgische Roeselare wordt gespeeld, zal men nu waarschijnlijk tegen amateurclubs aantreden. Inmiddels is ook iets duidelijk geworden over de achtergrond van het feit dat de spelers van ADO Den Haag zich deze jaargang soms maar zo moeilijk lijken te kunnen focussen. Zo stond twee weken terug zelfs het doorgaan van de uitwedstrijd tegen FC Zwolle op losse schroeven. Pas op het laatste moment kregen selectie en begeleiding toestemming om in Zwolle in een hotel te overnachten en kon er geld beschikbaar komen om de busreis te betalen. Nu kan het natuurlijk altijd gebeuren dat een bedrijf, wat een betaald voetbalclub tenslotte is, in geldnood

Op de feestelijke openingsavond van het nieuwe stadion deze zomer, gepresenteerd door Kees Jansma, leek alles nog koek en ei. ADO had een vette begroting en was gedoodverfd kampioen. Inmiddels glijdt het kampioenschap wekelijks verder weg en staat de club op de rand van bankroet. Foto Pan Chen komt, maar het wekt wel verbazing dat zowel ADO Den Haag als de Gemeente hierdoor zo verrast leken te worden. Zelfs een kind weet dat wanneer gedurende langere tijd meer geld wordt uitgegeven dan er binnenkomt, de bodem van de geldkist snel in zicht komt. De 800.000 euro die een tot nu toe onbekende geldschieter onlangs ter beschikking stelde, biedt dan ook slechts een zeer tijdelijke oplossing. De club mag dan bij de meeste crediteuren voor elkaar hebben gekregen dat alle rekeningen die voor 1 december aan ADO Den Haag werden gestuurd, tot 1 febru-

Momenteel is een extern bureau bezig met een herstructureringsplan. Saneren, zal het devies waarschijnlijk worden. Zowel in het omvangrijke personeelsbestand als in de selectie, waarin een aantal spelers zwaar op de begroting drukt. Uiteraard en vooral moeten ook de inkomsten omhoog. “We moeten meer toeschouwers het Forepark binnenkrijgen”, onderstreepte het management onder leiding van ad interim directeur John Arzbach recentelijk nogmaals. Tot dat doel wil men op korte termijn de strenge veiligheidsnormen om het stadion binnen te komen, verlagen. Inderdaad een loffelijk en publieksvriendelijk streven. Maar denkt de leiding nou echt hiermee de benodigde inkomsten binnen te halen om het gapende financiële gat te dichten? Het is in het profvoetbal vandaag de dag toch algemeen bekend dat de opbrengst van recettes in het niet valt bij de bedragen die worden binnengehaald uit sponsorgelden?

Know-how

De belangrijkste reden om van het Zuiderpark naar het Forepark te verhuizen was omdat daar ideale netwerkmogelijkheden voor het Haaglandse zakenleven geschapen konden worden. Die omstandigheden zijn – voor zover ze af zijn dan – in het nieuwe stadion ook prima. Men biedt de ondernemers maar liefst vier hospitalityconcepten: de ADO 500 Club (kosten twee seats: € 2.500,- per seizoen), de Business Club (€ 5.500,-), Residentie Club (€ 9.000,-) en de Business Units (€ 72.500

bij de middenlijn, € 60.000 bij de achterlijn). Je moet als club dan echter wel over de know-how en kwaliteiten beschikken om bedrijven over te halen in te stappen en mee te doen. Nog veel meer dan op het gebied van het binnenhalen van toeschouwers, lijkt ADO Den Haag op dit vlak tekort te schieten. Al moet worden opgemerkt dat men hierbij niet wordt geholpen door de sportieve resultaten; niets zo aantrekkelijk voor zowel supporters als sponsors als een winnende ploeg. De laatste wedstrijd van dit jaar, een 5-1 thuiszege tegen TOP Oss, bewees nogmaals dat de huidige selectie voldoende kwaliteit herbergt. Er zullen echter nog heel wat van dit soort uitslagen moeten volgen, wil het geloof in de doelstelling van promotie binnen een jaar – waar de club bij het opstellen van haar begroting even gemakshalve vanuit ging – enigszins terugkeren.

Op een rijtje Never a dull moment wordt bij ADO Den Haag geregeld gezegd. Slechts de meest in het oog springende zaken op een rijtje: Op de degradatie in april volgde een gestaakte afscheidswedstrijd van het Zuiderpark, stapte de enkele maanden daarvoor aangenomen algemeen directeur Piet van der Pol op, was er sprake van een vermeend gokschandaal, nam ook de raad van commissarissen afscheid, viel in het thuisduel tegen MVV het licht uit en openbaarde zich onlangs een financieel gat waar de Grand Canyon bij verbleekt. Het elftal, als titelkandidaat aan de competitie begonnen, vinden we vooralsnog terug op een teleurstellende zevende plaats.


16

Service

Vrijdag 28 december 2007

g Theater / muziek / evenementen vrijdag 28 december 10.00 11.00 12.00

14.00

14.00 14.30 14.30

15.00

19.00

19.00 19.00

19.30

19.30

20.00 20.00 20.15

Plein Den Haag: ‘Eneco’s Groene Schaatsbaan’. € 2,-. www.evorsa.nl Duinrell: ‘Winterpret op Duinrell’. Tot 18.00 uur. www.duinrell.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m 32,- (3 t/m 12 jaar) (ook om 16.00 uur). www.kerstcircusdenhaag.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’. Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Theater Pierrot: ‘Illusions for Kids’ Winfred en Angelique. € 8,-. www.theaterpierrot.nl Kooman’s Poppentheater: ‘Max de mol’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Muis & Co’ Poppentheater De la Mar. € 8,- UITpas 7,-; jeugd 6,-. www.deregentes.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Dinner for One’ Podium DeLuXe. Elk jaar in de decembermaand speelt een bekend acteursduo een eigen versie van deze cultclassic. De voorstelling is alleen te zien inclusief Diner (lopend buffet). € 37,50 UITpas 36,-. www.ks.nl Lucent Danstheater: ‘De Fabeltjeskrant, musical’. € 27,50 UITpas 25,-. www.ldt.nl Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www. madurodam.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com Koninklijke Schouwburg: ‘Eline Vere’ het Nationale Toneel. € 16,- t/m 24,-; jeugd 11,-. www.ks.nl

zaterdag 29 december 10.00 11.00 12.00

14.00

14.00 14.30 14.30 14.30

18.00

19.00

19.00 19.00

19.30

Plein Den Haag: ‘Eneco’s Groene Schaatsbaan’. € 2,-. Duinrell: ‘Winterpret op Duinrell’. Tot 18.00 uur. www.duinrell.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m 32,- (3 t/m 12 jaar). www.kerstcircusdenhaag.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’ Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Theater Pierrot: ‘Illusions for Kids’ Winfred en Angelique. € 8,-. www.theaterpierrot.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Kooman’s Poppentheater: ‘De Kleine Giraf’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Regentenkamer: ‘Regentenkamer Jazzconcert’. Een bijzondere avond, ter nagedachtenis aan de eind september overleden jazzpianist Cees Slinger. € 5,-. www.regentenkamer.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Dinner for One’ Podium DeLuXe. Elk jaar in de decembermaand speelt een bekend acteursduo een eigen versie van deze cultclassic. De voorstelling is alleen te zien inclusief Diner (lopend buffet). € 37,50 UITpas 36,-. www.ks.nl Lucent Danstheater: ‘De Fabeltjeskrant, musical’. € 27,50 UITpas 25,-. www.ldt.nl Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www.madurodam.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t

4Adver tentie3

De Fabeltjeskrant komt in de vorm van een musical in het Lucent Danstheater. Foto: PR

19.30

20.00

20.15

20.15

20.15

23.00

Dance Division - De Notenkraker’. Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com Koninklijke Schouwburg: ‘Eline Vere’ het Nationale Toneel. De temperamentvolle en fijngevoelige Eline groeit op in de betere kringen van Den Haag. € 16,t/m 24,-; jeugd 11,-. www.ks.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Matangi & Ragazze Kwartet - Haydn, Janácek en Mendelssohn’. € 22,50 UITpas 20,-. www.ldt.nl Theater Diligentia: ‘Sjaak Bral - Vaarwel 2007!’. Sjaak Bral verzorgt voor het tiende jaar zijn oudejaarsconference. Een jubileumvoorstelling. € 19,- UITpas 17,50. www.theater-diligentia.nl Café de Pater: ‘Leo Unger’. Singer/songwriter. Gratis. www.patermuziek.nl

zondag 30 december 10.00 10.30

11.00 12.00

13.30

14.00

14.00

14.00

THEATERS

Appeltheater/Appelstudio Duinstraat 6-8 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Theater & Zalen Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Dr. Anton Philipszaal Spui 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789

14.00

14.30

14.30 14.30

14.30

16.00

Plein Den Haag: ‘Eneco’s Groene Schaatsbaan’. € 2,-. www.evorsa.nl Kloosterkerk: ‘Bach-Cantatediensten’. Uitgevoerd wordt BWV 28 ‘Gottlob, nun geht das Jahr zu Ende’ door het Residentie Bachkoor en het Residentie Bachorkest. Gratis. www.kloosterkerk.nl Duinrell: ‘Winterpret op Duinrell’. Tot 18.00 uur. www.duinrell.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m 32,- (3 t/m 12 jaar). www.kerstcircusdenhaag.nl Atlantic Hotel: ‘Atlantic High Tea’. Traditionele High Tea in brasserie L’Amiral. € 22,50; jeugd 15,-( 6 tot 12 jaar). www.atlantichotel.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Dinner for One’ Podium DeLuXe. Elk jaar in de decembermaand speelt een bekend acteursduo een eigen versie van deze cultclassic. De voorstelling is alleen te zien inclusief Diner (lopend buffet). € 37,50 UITpas 36,-. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Eline Vere’

g Adressen

14.00

16.00

17.00 19.00 19.30

20.15

het Nationale Toneel. De temperamentvolle en fijngevoelige Eline groeit op in de betere kringen van Den Haag. € 16,t/m 24,-; jeugd 11,-. www.ks.nl Museum voor Communicatie: ‘Hollandse zondagen’. Snertfilm: Cloaca. Met onder andere Pierre Bokma, Gijs Scholten van Aschat. Met in de pauze onvervalste snert! www.muscom.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com Kooman’s Poppentheater: ‘De Kleine Giraf’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www. kooman-poppentheater.nl Lucent Danstheater: ‘De Fabeltjeskrant, musical’. € 27,50 UITpas 25,-. www.ldt.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Over Vrouwen en Fabels’ The Gents. Mannen die zingen over vrouwen en fabels. Zij presenteren van lied tot song. Ofwel: van Franz Schubert tot John Lennon en nog langer terug. € 22,50 UITpas 20,-. www.ldt.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Bar restaurant Pavlov: ‘Live Jazz in Pavlov’. Jazzconcert met Dan Nicholas, Johnny Daly en René Winter. Gratis. www.pavlov-denhaag.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m 32,- (3 t/m 12 jaar). www.kerstcircusdenhaag.nl Strand Scheveningen: ‘Wintervuurwerk’. Gratis. Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www.madurodam.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’.Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Theater Diligentia: ‘Sjaak Bral - Vaarwel 2007!’. Sjaak Bral verzorgt voor het tiende jaar zijn oudejaarsconference. € 19,UITpas 17,50. www.theater-diligentia.nl

14.30

15.00

18.00

19.00 19.00

dinsdag 1 januari 10.00 12.00 15.30

16.00

17.00

19.00

19.00

maandag 31 december 10.00 11.00 14.00

Plein Den Haag: ‘Eneco’s Groene Schaatsbaan’. € 2,-. Duinrell: ‘Winterpret op Duinrell’. Tot 18.00 uur. www.duinrell.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m

Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 070-3637540 Literairtheater Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz / Leidschendam Damlaan 44 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

32,- (3 t/m 12 jr). www.kerstcircusdenhaag.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’Een Haagse Notenkraker. € 25,- UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Atlantic Hotel: ‘Sylvester in Atlantic Hotel’. 5-gangen diner met show van magiër Robin Matrix en muziek van Armando. € 99,50. www.atlantichotel.nl Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www.madurodam.nl Theater Diligentia: ‘Sjaak Bral - Vaarwel 2007!’. Sjaak Bral verzorgt voor het tiende jaar zijn oudejaarsconference. Een jubileumvoorstelling. € 19,- UITpas 17,50. www.theater-diligentia.nl

13.00

14.00

14.00 14.00 14.30

14.30

16.00

Plein Den Haag: ‘Eneco’s Groene Schaatsbaan’. € 2,-. www.kijkduin.nl Strand Scheveningen: ‘Unox Nieuwjaarsduik’. Gratis. www.nieuwjaarsduik.nl Lutherse Kerk Den Haag: ‘Bätzorgel Nieuwjaarsconcert’. Herman van Vliet speelt op het historische Bätzorgel. € 7,50. www.luthersdenhaag.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De Dutch Don’t Dance Division - De Notenkraker’. € 25,UITpas 22,-; jeugd 15,-. www.grotekerkdenhaag.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. Laserproject van lichtontwerper Reier Pos waarin teksten en denkbeelden van de filosoof Spinoza onderdeel zijn en zich vermengen met de stad in beweging. www.denhaag.nl Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www.madurodam.nl Pathé Buitenhof: ‘Live vanuit New York (2007-2008) - Hansel and Gretel’. Vanuit The Metropolitan Opera het sprookje van de gebroeders Grimm in de bewerking van Engelbert Humperdinck. € 32,50 t/m 42,50. www.pathe.nl

16.00

16.15

17.00

19.00

19.30

20.00 20.00 20.15

woensdag 2 januari 12.00

32,- (3 t/m 12 jaar). www.kerstcircusdenhaag.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Wintercircus Martin Hanson’ Nationaal Nederlands Wintercircus. € 18,- t/m 16,50; jeugd 12,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Fortis Circustheater: ‘KUS je vrienden toer’ KUS. Zingen, dansen en vooral met zijn allen feesten is het uitgangspunt van deze voorstelling, waarin alle vraagstukken over vriendjes, verliefdheid, lievelingsdier en de skileraar aan bod komen. € 13,- t/m 18,-. www.circustheater.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Nijntje op vakantie’. € 17,50. www.ks.nl Theater Pierrot: ‘Pinokkio’. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Kooman’s Poppentheater: ‘Het Goudenregenmannetje’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,-; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Nijntje op vakantie’. € 13,-. www.ks.nl Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m 32,- (3 t/m 12 jr). www.kerstcircusdenhaag.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Wintercircus Martin Hanson’ Nationaal Nederlands Wintercircus. € 18,- t/m 16,50; jeugd 12,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. Laserproject van lichtontwerper Reier Pos waarin teksten en denkbeelden van de filosoof Spinoza onderdeel zijn en zich vermengen met de stad in beweging. www.denhaag.nl Madurodam: ‘Madurodam by Light’. € 13,-; jeugd 9,25 (kind 3-11 jaar). www.madurodam.nl Theater aan het Spui: ‘David Copperfield’ Jeugdtheaterschool Rabarber. € 10,; jeugd 7,50. www.theateraanhetspui.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 39,- t/m 54,-. www.worldforumcc.com Dr. Anton Philipszaal: ‘A wonderful Russia’ Don KosakenChor Russland, Moscow Festival Ensemble. € 26,50 UITpas 24,-. www.philipszaal.nl

Malieveld: ‘Groot Kerstcircus Den Haag 9e editie’. € 14,- t/m 40,-; jeugd 10,- t/m

Nieuwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe / Voorburg Burg. Feithplein 96 070-3864880 Theater Zeebelt 070-3656546 De Constant Rebequeplein 20a Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228

Zeeheldentheater Trompstraat 342

MUZIEKCENTRA

070-3991000

ASTA Spui 27 070-3461096 Café restaurant Greve Torenstraat 138 070-3603919 Haagse Jazz Club/ BowlingWorld Zuiderpark (ingang Melis Stokelaan) 070-4020777 Mr. P. Droogl. Fortuijnweg 79 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046

Koorenhuis Prinsegracht 27 Musicon Soestdijksekade 345 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 Muziekcafé De Pater Achterom 8 Paard van Troje Prinsegracht 12 Podium Vocale Laan v. Meerdervoort 32 Regentenkamer Laan v. Meerdervoort 34 ‘t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10

070-3422722 070-3686800 070-3652002 070-3450852 070-3601838 070-3451423 070-3658612 070-3600053


Service

Vrijdag 28 december 2007

17

g Exposities De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur Van 14 november t/m 20 januari: After Neurath. Het gedachtengoed van Otto Neurath verbeeld door Gerd Arntz. Isotype-symbolen uit de periode 1928-1965.

Fotomuseum Den Haag Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur Van 6 oktober t/m 13 januari: Leonard Freed – Worldview. Omvangrijke tentoonstelling van het werk van de veelzijdige en geëngageerde fotograaf Freed (1929 - 2006).

Anders Bekeken Wagenstraat 123, 070 4274920, di t/m vr 1117, za 12-16 uur Van 24 november t/m 15 februari: Schilderijen, tekeningen, beelden en keramiek.

GEM Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur Van 20 oktober t/m 24 maart: Daniel Richter. Retrospectief van deze Duitse kunstschilder.

Gallery Art Korner Bezuidenhoutseweg 407, 070 3351484, do t/m zo 13-18 uur en op afspraak Van 5 december t/m 13 januari: Wall to Wall. Schilderijen van Sirugu vrouwen uit Noord Ghana.

Gemak Paviljoensgracht 20-24, 070 3381200, ma t/m vr 10-17, za en zo 13-17 uur Van 20 oktober t/m 31 januari: Green Zone / Red Zone. Expositie met als onderwerp de splitsing of onvrijwilige opdeling van steden als Bagdad onder het mom van veiligheid.

Stichting BCOM Weimarstraat 24, 06 41560663, do & vr 15-19, za & zo 13-17 uur Van 1 december t/m 2 januari: Arjan Zandbergen. Expositie lichtobjecten van uit zee aangespoelde materialen. Beach Resort Kijkduin Van 1 december t/m 31 januari: LightArt Kijkduin. Het duinlandschap, de boulevard en het Deltaplein worden middels van kleur veranderende bollen, veranderd in een sprookjesachtige omgeving. Atelier Beeld Anna Paulownastraat 87, 06 21104416, vr t/m za 13-18 uur Van 24 november t/m 5 januari: Hetty Huisman en Anouk Boellard. Beelden/ Etsen. Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 1117 uur Van 27 juni t/m 31 december: Sprookjesbeelden aan zee. Permanente sculptuurexpositie van Tom Otterness aan de boulevard. Van 28 september t/m 6 januari: Zeezucht. Paul Kramer, foto´s. van 2 november t/m 6 januari: Imago. Beelden van Caspar Berger. Beeldhouwer Caspar Berger kruipt in de huid van Michelangelo en Cellini. van 28 september t/m 6 januari: Ontmoetingsplaats van het onzichtbare. Beelden van Iris Le Rütte. Beelden geïnspireerd op kunsthistorische en literaire bronnen uit het verleden. Centrale Bibliotheek Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 1020, za 11-17 en zo 12-17 uur Van 1 december t/m 31 januari: Onderhuidse sferen. Bianca van der Werf, fotografie. Van 7 december t/m 7 januari: Kerststallen -collectie broeder Frans Wils. Rondom Kerst en Oud & Nieuw. Kerstgroepen uit meer dan 60 verschillende landen verzameld door broeder Frans Wils. Van 14 januari t/m 4 februari: Mijn 2007. Tentoonstelling met bijzondere fotomomenten van 2007 samengesteld door de redactie van het Algemeen Dagblad. Van 7 december t/m 3 januari: Schuttingtaal. Op een levengrote schutting laten Haagse jongeren zien wat mensenrechten voor hen betekenen.

Haags Gemeentearchief Spui 70, 070 3537020, ma t/m vr 07-19 (do tot 21uur), za 9.30-17 uur Van 19 november t/m 26 januari: Den Haag en Sinterklaas 60 jaar Sinterklaas. Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur Van 4 december t/m 20 april: Nacht in de Stijlkamers. De zes stijlkamers in het museum zijn omgetoverd tot ruimtes waarin steeds een ander aspect van de nacht centraal staat. Van 24 november t/m 6 april: César Domela. Overzichtstentoonstelling met schilderijen, reliëfs en een sculptuur. Van 6 oktober t/m 20 januari: Rozenburg: plateel uit Haagse kringen. Over Koninklijke Plateelbakkerij Rozenburg (1883-1917). Van 22 december t/m 6 april: Dirk van Gelder (1907-1990). Tekenaar en veelzijdig graficus. Grafiek en tekeningen. Van 15 december t/m 3 februari: 7UP. Werk van in 2007 afgestudeerde kunsternaars aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag. Van 20 oktober t/m 6 januari: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst. Winnende werken en een selectie uit de overige ingezonden schilderijen. Jaarlijks wordt door H.M. de Koningin aan vier jonge kunstenaars de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt. Van 3 november t/m 13 januari: De Ouborg Prijs 2007: Zeger Reyers. Prijs die om de twee jaar toegekend wordt aan een Haagse kunstenaar met een oeuvre dat nationaal en lokaal van belang is. Werk van winnaar Zeger Reyers. Van 15 december t/m 3 februari: Aaron van Erp Schilderijen en tekeningen. Van 12 januari t/m 13

april: Matthias Weischer. Hedendaagse schilderkunst van deze Duitse kunstenaar. Van 15 december t/m 30 maart: Picasso in Den Haag. Deze tentoonstelling beslaat de hele carrière van Picasso. Naast olieverfschilderijen, zijn ook beelden, tekeningen, prenten en keramische voorwerpen te zien. Van 27 oktober t/m 19 januari: Venetiaans glas. Objecten uit uiteenlopende periodes. Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 1017, za & zo 12-17 uur Van 27 februari t/m 6 januari: Geboeid! Zeven eeuwen Gevangenpoort. Van 29 juni t/m 1 juli: Rijksmuseum aan de Hofvijver. Topstukken van de vaderlandse geschiedenis. Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur Van 29 december t/m 15 januari: Hannie Bal en Nel Pot. Schilderijen. Van Kranendonk Gallery Westeinde 29, 070 3650406, wo t/m za 12-17 uur en op afspraak Van 23 november t/m 10 januari: Aart Houtman. Schilderijen. Kunsthuis 7x11 Patrijsplantsoen 23, 070 3465337 (tel.nr. Heden), open op afspraak Van 1 oktober t/m 31 maart: De innerlijke vaart van Ypenburg. Beeldend kunstenaar en filosoof Arjen Nolles betrekt voor zes maanden het kunsthuis en gaat ‘interieurs verzamelen’ op video. Letterkundig Museum/Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 09-17, za & zo 12-17 uur Van 29 september t/m 31 december: Geheimen. In het Kinderboekenmuseum leer je op een actieve manier Paul van Loon, Francine Oomen en Jacques Vriens kennen. Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand Van 1 december t/m 19 januari: Wim Biewenga en Cornelia Schleime. Schilderijen, werken op paneel / Werken op papier. Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur Van 22 november t/m 18 mei: Van oude mensen en nieuwe dingen. Louis Couperus en het ontstaan van het moderne Nederland. De expositie laat zien dat Couperus het ontstaan van het moderne Nederland in zijn werk welbewust heeft geregistreerd.

Galerie Matiz Piet Heinstraat 89, do t/m za 13-17 uur

Van 16 december t/m 26 januari: Angelika Hasse/Werk uit stock. Schilderijen, etsen, beelden, pentekeningen en monoprints. Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zondag v.d. maand 13-17 uur (23 dec t/m 4 jan gesloten) Van 14 december t/m 20 januari: Frank Van den Broeck, Nour-Eddine Jarrram en Geer van der Klugt. Tekeningen. Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 1017, zo 11-17 uur. Van 13 oktober t/m 13 januari: Hollanders in beeld. Portretten uit de Gouden Eeuw van o.a. Rembrandt en Frans Hals. Museum Meermanno Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m vr 1117, za & zo 12-17 uur Van 20 oktober t/m 20 januari: De best verzorgde boeken 2006. De mooiste boeken die in 2006 in Nederland werden uitgegeven zijn bekroond. Van 17 november t/m 2 maart: L.J.C. Boucher. In 2007 is het 100 jaar geleden dat de Haagse boekhandelaar en uitgever Boucher werd geboren en 20 jaar geleden dat hij overleed. Van 22 september t/m 6 januari: Henry van de Velde (1863-1957). Boekontwerp tussen Art Nouveau en Nieuwe Zakelijkheid. Museum Mesdag Laan van Meerdervoort 7, 070 3621434, di t/m zo 12-17 uur Van 5 oktober t/m 6 januari: Dwars door de stad. Stadsgezichten uit de 19e eew, Floris Arntzenius als portretteur van Den Haag. Milieu Informatie Centrum Paviljoensgracht 3, 070 3536999, di t/m vr 1316 uur Van 1 november t/m 31 maart: Een wereld van water. Aandacht voor de mondiale waterproblematiek. Uit ruim 80 landen zijn mineraalwaterflesjes te zien met bij elk land een beschrijving van de watersituatie. Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur Van 23 november t/m 21 september: Moordzaken, van vingerafdruk tot DNA-profiel Hoe voelt het om deel uit te maken van een CSI-team en door middel van technisch sporenonderzoek de moord op te lossen? Van 29 november t/m 9 maart: Wildlife Photographer

Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070 3500830, di t/m za 10-17, zo 12-17 uur Van 14 december t/m 2 maart: Zien met Rien. Rien Zimmerman, foto’s van Scheveningen in de jaren ‘50/’60. Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur Van 15 december t/m 16 januari: Collectables 2. Werk van kunstenaars van de galerie. Nutshuis Riviervismarkt 5, 070 3459090, ma t/m vr 0917 uur Van 29 november t/m 9 januari: Expositie Villa Nuts. Foto- en videowerk van jonge kunstenaars. Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17, zo 12-17 uur Van 26 november t/m 31 mei: Personal panorama. Panoramatentoonstelling waarin met de modernste fototechnieken een fascinerende en regelmatig wisselende fotocollage en digitale animatie gerealiseerd wordt op basis van 360graden-impressies. Pulchri Studio Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur Van 15 december t/m 10 januari: Gerbrand Bierenga en Helcia Cino Schilderijen. Van 15 december t/m 13 januari: Fototentoonstelling Pulchri-leden Fotografie van diverse kunstenaars. Van 15 december t/m 13 januari: Marietta Reijerkerk. Wandobjecten van diverse materialen. Van 22 december t/m 17 januari: Gert Jan Scholte-Albers. Schilderijen. Regentenkamer Laan van Meerdervoort 34, 070 3658612, wo t/m zo 12-17 (za tot 21 uur) Van 5 januari t/m 3 februari: Worlds of Water. Art Group Holanda. Theater Zwembad de Regentes Weimarstraat 63, 070 3637798, Kassa open: di t/m vr 12.00-17.00 uur, za 14.00-17.00 uur. Van 12 januari t/m 31 augustus: Van zwembad tot theater. Tentoonstelling over de geschiedenis van De Regentes, van 1919 tot 2007. Galerie Rehorst Regentesselaan 10, 070 3632500, do t/m za 12-17, zo 13-16 uur en op afspraak Van 2 december t/m 6 januari: Labberton. Aquarellen. Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070 3640768, ma t/m zo 11-17.30 uur Van 8 december t/m 27 januari: Joop Polder / Délaer / Catherine Soriano Schilderijen, bronzen beelden. Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 26 juni t/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. Van 1 september t/m 1 juni: ZieZo. Kindertentoonstelling (5 t/m 11 jr.) waar je ogen proeven, je oren ruiken en je mond kan zien. Van 10 juli t/m 6 april: Respect the Mailman. Van 12 oktober t/m 31 december: Eye Opener - de kracht van beeldtaal De tentoonstelling laat zien hoe grafisch ontwerpers wereldwijd communiceren met een taal die we allemaal (vaak onbewust) kennen: beeldtaal. Van 17 oktober t/m 17 februari: Panorama Mooi Nederland. Speelse ontdekkingsreis langs 30 Nederlandse steden aan de hand van toonaangevende ontwerpers van eigen bodem, zij vertaalden in totaal 30 verschillende stadsimago’s naar postzegelvellen. Van 7 oktober t/m 17 februari: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

Van 2 december t/m 27 januari: Eilandenrijk. Werk van diverse kunstenaars. Stroom Den Haag Dependance Toussaintkade 55, 070 3658985, wo t/m zo 1217 uur Van 16 december t/m 3 februari: Circus Rijnz. Werk van Christien Rijnsdorp. De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur Van 3 oktober t/m 13 januari: In het geheugen geprent. Prentenboeken uit de 19e en 20e eeuw. Vonkel Anna Paulownaplein 13, 070 4278084, di t/m za 12-18 uur Van 23 november t/m 8 januari: Zee. Uitvergrote figuren in maritieme sferen van Yvonne Zomerdijk. Van 30 november t/m 15 januari: Ecce Homo. Peter Meijer, ritmische doeken waarin mens en omgeving virtuoos in elkaar opgaan.

Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur Van 3 november t/m 30 september: Optische Illusie, wat is dat? Grote lustrumtentoonstelling.

Galerie West Groenewegje 136, 070 3925359, wo t/m za 1318 uur en op afspraak. Van 8 december t/m 12 januari: Matthijs Bosman. Serie nieuwe verhalende werken. Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070 3903617, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur Van 1 december t/m 6 januari: Nicolaas Wijnberg (1918-2006). Schilderijen, pastels en grafiek.

Brongegevens Agenda Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

of the Year 2007. Foto’s van winnaars en deelnemers.

De internationale expositie ‘Worlds of Water’ van Art Group Holanda in de Regentenkamer. Foto: PRFoto: Jan Zweers.

Museum Swaensteyn Herenstraat 101, Voorburg, 070 3861673, wo t/m zo 13-17 uur Van 6 oktober t/m 24 februari: Witte Swaenen, Zwarte Swaenen. Kinderboekillustraties van Henriëtte Willebeek Le Mair (1889-1966).


18

Service

Feestdagen bij

g Cryptogram

Radio West en TV West Van de Bollenstreek tot het Westland, van het Scheveningse strand tot de markt in Gouda. Het uitzendgebied van Omroep West is groter dan Den Haag alleen. Maar van al die steden en dorpen is Den Haag onbetwist de grootste. En dat maakt dat de residentie en haar bewoners in onze programma’s vaak aan bod komen. Hieronder een greep uit die programma’s die we rond de komende feestdagen voor u op het scherm brengen. Actuele programma-informatie over de programma’s van Radio West en TV West vindt u op onze website Westonline.nl.

TV West U

U

U

U

Horizontaal

9. Al roerend zakte ik naar beneden. (7) – 10. Niet doen en tenslotte wel geven. (7) – 11. Hoofdarbeid. (7) – 12. Die vraag wordt echt gedaan. (7) – 13. Schrikdraad. (9) – 15. Een standhouder. (5) – 16. Handboek. (7) – 19. Dit wordt op schouders gedragen. (7) – 20. Als je dat toch niets kan schelen, moet je maar wat anders aantrekken. (5) – 21. De atmosfeer bij de journalisten is erg geconcentreerd (9) – 25. Toonkunstenaar. (7) – 26. Een tekstverwerker. (7) – 28. Binnensport. (7) – 29. Vertederend in beweging brengend en het er nog mee eens zijn ook. (7)

Oplossing vorig nummer U

U

Ve r t i c a a l

1. Beet, ik ben in het bezit van een vrucht (6) – 2. Die libero kwam op ’t voetbalveld wat verhit over. (6) – 3. Het plan voor dezelfde rivier. (4) – 4. Er zijn mensen, die ’n insect lekker vinden. (6) – 5. Vanaf die tijd was de aanbesteding niet best. (8) – 6. Goedzak. (10) – 7. De kleuren van de groenteschotel is niet onecht. (8) – 8. Bij deze temperatuur barst je in tranen uit (8) – 14. Nog een keer prikken aan de andere kant. (10) – 16. Verdorie, het zonnescherm van m’n buurman is toch mooier. (8) – 17. Ladderwagen (8) – 18. Het hoofd van de bende is in de aanval. (8) – 22. Onderneming die een verstandige reeks maakt (6) – 23. Die munten zijn het vertrouwen niet waard. (6) – 24. Achtereenvolgende. (6) – 27. Het is momenteel in de mode, je kordaat op te stellen. (4)

U

Elles de Bruin en Erik Kooyman nemen u mee terug naar hoogtepunten van in nieuws en sport van 2007. In de prachtige ambiance van de Waag in Leiden ontvangen zij gasten die het afgelopen jaar in het nieuws waren. Eén van de hoogtepunten zal de uitreiking van de West Sporter van het Jaar-prijs zijn.

Sjaak Bral: Vaarwel 2007! De belangrijkste gebeurtenissen, het grote en kleine leed van 2007 – het jaar wordt op deskundige en geheel eigen wijze gefileerd door Sjaak. In conferences, liedjes en natuurlijk de inmiddels beruchte nieuwsberichten. Traditiegetrouw zendt Omroep West ook dit jaar weer de eindejaarsshow van Sjaak Bral uit radio en televisie.

89.3 Radio West

op Oudejaarsdag 06-09 uur WestNieuws 09-12 uur Negentwaalf.nl 12-14 uur Roukost 14-18 uur Radio West Jaaroverzicht 18-19 uur Het Gesprek van de Dag 19-20 uur Sjaak Bral: Vaarwel 2007! 20-23 uur Non-stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen 00-01 uur Sjaak Bral: Vaarwel 2007!

op Nieuwjaarsdag 08-09 uur Westnieuws met uittips 09-10 uur Ouwe Joekels 10-11 uur Sjaak Bral: Vaarwel 2007! 11-13 uur Westnieuws met uittips 13-16 uur Geniet van 2008 16-17 uur Sjaak Bral: Vaarwel 2007! 17-23 uur Non-stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen U

g Sudoku Een sudoku bestaat uit een veld van 9 x 9 hokjes. Dit gebied is weer onderverdeeld in negen vierkanten van 3 x 3 hokjes. Hierin moeten steeds de getallen 1 tot en met 9 worden ingevuld, zodat elk getal precies één keer voorkomt in elke rij, in elke kolom en elk vakje van 3 x 3.

Jaaroverzicht TV West

donderdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws RegioNed Play Het Andere Oog Ik op TV PlaceMatch vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws RegioNed Filmspot Ik op TV PlaceMatch zaterdag vanaf 17.00 uur Nieuwsweek Natuur in de Stad Verkeer en Meer PlaceMatch Ik op TV zondag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Jaaroverzicht TV West Nieuws & Sport PlaceMatch Ik op TV Oudejaarsdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Meetrainen met Agnes loopt Stage Sjaak Bral: Vaarwel 2007! Nieuwjaarsdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Vlieg Lekkerbekkerijtjes Sjaak Bral: Vaarwel 2007! woensdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws RegioNed Westweek-special: Wim Deetman MTNL

Oplossing vorig nummer

RadioWest vernieuwt! Vanaf 7 januari presenteert Radio West een nieuwe programmering met een aantal nieuwe en vernieuwde programma’s. Een tipje van de sluier: West wordt voortaan aangenaam wakker met Jan Emous en tussen 9 en 12 uur houden Dieuwertje Blok en Patrick van Houten de luisteraar gezelschap in ‘de Ochtendshow’. Meer nieuws vanaf 7 januari of 89.3 FM.

rs ewerke en med s r e k a rammam ensen u West w De prog p e o r van Om

Een goelidneg en jaarwisllseerbeste het a 2008 voor 008:

o voor 2

tt Ons mo

ijd est is alt W p e o r Om

ij!

dichterb

Zie voor alle programmainformatie en uitzendtijden: Westonline.nl of TV West teletext


Service

Vrijdag 28 december 2007

g Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Vrijdag 28-12

Zaterdag 29-12

Zondag 30-12

Maandag 31-12

Min. 5º Max. 8º Zon 0% Wind 5

Min. 4º Max. 8º Zon 20% Wind 4

Min. 2º Max. 7º Zon 20% Wind 3

Min. 3º Max. 6º Zon 15% Wind 3

g Bioscopen Alles is Liefde dagelijks 15:20 do/vr/za/zo/wo ook om 18:20 Bee Movie (NL) dagelijks 13:30 16:00 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 11:10 Bee Movie (OV) dagelijks 13:45 do/vr/za/zo/di/wo ook om 16:15 18:30 De Scheepsjongens van Bontekoe do/vr/za/zo/ma/wo 10:30 De wonderwinkel van Mr. Magorium (NL) dagelijks 13:00 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 10:40 Earth do/vr/za/zo/di/wo 16:30 Eastern Promises do/vr/za/zo/wo 21:20 Elizabeth: The Golden Age do/vr/za/zo/di/wo 18:40 21:30 Enchanted (NL) dagelijks 14:00 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 11:30 Hansel und Gretel (Humperdinck) di 19:00 I am Legend dagelijks 15:30 do/vr/za/zo/di/wo ook om 19:00 21:50 K3 en de kattenprins dagelijks 13:10 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 10:50 Moordwijven do/vr/za/zo/di/wo 19:10 21:40

Pierre Wind Pierre’s Droom: Haagse Bluf De vraag van de talkshowhost laat ik voor mijn doen lang in mijn hoofd weken. Exact na elf seconden stuit ik op zijn brandende vraag “Waar komt de naam Haagse Bluf vandaan?” met een uitgebreide analyse: “Haagse bluf is niets meer dan 150 gram suiker en 4 eiwitten stijf kloppen. Zo stijf dat je de mengbeker 180 graden gedraaid boven je hoofd kan houden, zonder dat het eiwit op je hoofd valt. Dan met de spatel maximaal 2 dl bessensap door de stijve massa voorzichtig mengen. En klaar....”. “Maar Pierre, met alle respect dit is geen kookprogramma. Ik wil de dieper achterliggende gedachte bij de bluf weten. Bijvoorbeeld is het gerecht genoemd naar de algemene bekendstaande Haagse mentaliteit “eerst doen, dan denken” of heeft het te maken met het gegeven dat het gerecht zeer goedkoop is en de lucht die in de eiwitten geklopt zijn symbool staat voor bluf? Dus: met weinig middelen toch een overheerlijk dessert op tafel kunnen zetten. Dat er trouwens niet goedkoop, maar juist overdadig uitziet. Pierre, dat zou ik graag willen horen”, vraagt de talkshowhost met de zeer geciviliseerde stem. Ik neem wederom een denkpauze van elf seconden in acht, en dan: “Ten eerste noemen we in Den Haag dit geen dessert, maar een toetje. En ten tweede: weet U wat ik graag zou willen? Dat U dit toetje absorbeert. Ik zeg nu tegen U dat dit gerecht het aller-lekkerste toetje is dat U ooit in uw keelgat heeft gestopt. Na het proeven weet U of ik blufte of niet?

© Marcello’s Art Factory / bron: weeronline

Pathé Buitenhof

19

P.S. I Love You do/vr/za/zo/di/wo 20:50 The Golden Compass (OV) dagelijks 15:10 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 12:10 do/vr/za/zo/di/wo ook om 18:10 21:10 Voor mee informatie: www.pathe.nl/buitenhof tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen Alles is Liefde do/vr/za/zo/di/wo 20:50 American Gangster do/vr/za/zo/di/wo 21:00 Bee Movie (NL) dagelijks 14:20 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 12:10 Bee Movie (OV) dagelijks 16:40 do/vr/za/zo/di/wo ook om 18:50 De Scheepsjongens van Bontekoe dagelijks 15:50 De wonderwinkel van Mr. Magorium (NL) dagelijks 13:00 15:20 Eastern Promises vr/za 00:20 Elizabeth: The Golden Age dagelijks 16:10 do/vr/za/zo/di/wo ook om 21:30 Enchanted (NL) dagelijks 14:30 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 12:00 Enchanted (OV) dagelijks 17:00 do/vr/za/zo/di/wo ook om 19:30

Hitman do/vr/za/zo/di/wo 18:30 vr/za ook om 23:50 I am Legend dagelijks 13:50 16:20 do/vr/za/zo/di/wo ook om 19:10 21:40 vr/za ook om 00:30 I Could Never Be Your Woman do/vr/za/zo/di/wo 19:00 K3 en de kattenprins dagelijks 14:10 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 12:20 Kabadayi do/vr/za/zo/di/wo 21:20 Kapitein Rob en het Geheim van Prof. Lupardi dagelijks 13:20 Moordwijven dagelijks 14:30 16:50 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 12:10 do/vr/za/zo/di/wo ook om 19:20 21:50 vr/za ook om 00:20 P.S. I Love You do/vr/za/zo/di/wo 18:40 vr/za ook om 00:20 Run Fatboy Run do/vr/za/zo/di/wo 22:00 vr/za ook om 00:40 Saw 4 vr/za 00:40 The Golden Compass (NL) do/vr/za/zo/ma/wo 12:40 The Golden Compass (OV) dagelijks 15:30 do/vr/za/zo/di/wo ook om 18:20 21:10 vr/za ook om 00:00 Voor mee informatie: www.pathe.nl/scheveningen tel. 0900-1458 (35cpm)

Benodigdheden per 4-5 personen 42 dl bessensap4150 gram suiker44 eiwitten4 Tip om bij de bluf te serveren: 500 gram schoongemaakt en gemengd seizoensfruit

g Spoedgevallen Alarmcentrale: 112 Politie Haaglanden: 0900 8844 SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden) SMASH is een samenwerkingsverband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ‘s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. Tel. 070 - 346 96 69 Website: www.smashaaglanden.nl

Informatie dienstdoende apotheken Tel. 070 345 10 00 Tandartsendienst: avond- en weekenddienst (alleen spoedgevallen): (070) 311 03 05. Overig Stichting Dierenambulance Den Haag Tel. 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) Website: www.dierenambulancedenhaag.nl Dierenartsen weekenddienst Spoedgevallen nacht en weekend Tel. 0900 - 222 6 333 en 0900 - 2222 456 Website: www.dierenartsenkring-denhaag.nl

Filmhuis Den Haag

De film ‘I am legend’ met Will Smith in de hoofdrol is te zien in de Pathé bioscopen. Foto: PR

Heimatklänge/ Stefan Schweitert do/vr/za/zo/di/wo 19:30 A man to remember/ Garson Kanin do/vr/za/zo/di/wo 19:30 Carla’s list/ Marcel Schüpbach do/vr/za/zo/di/wo 21:45 My Blueberry nights/ Wong Kar-Wai do/vr/za/zo/di/wo 19:30, 21:45 en zo ook om 14:00 Opera Jawa/ Garin Nugroho do/vr/za/zo/di/wo 19:00, zo ook om 13:30 Tuya’s marriage/ Wang Quan An do/vr/za/zo/di/wo 16:45, 21:15 Blindsight/ Lucy Walker do/vr/za/zo/di 17:00, zondag ook om 15:00 Sicko/ Michael Moore do/vr/za/zo/di/wo 21:45 Fados/ Carlos Saura do/vr/za/zo/di/wo 19:30, zoo ok om 15:00 4 maanden, 3 weken en 2 dagen/ Christian Mungiu do/vr/za/zo/di/wo 17:00, 21:15 Die Fälscher/ Stefan Ruzowitzky do/vr/za/zo/di/wo 17:00 Das leben der anderen/ Florian Henckel von Donnersmarck do/vr/za/zo/di/wo 15:00, zo 16:30 Voleurs de Cheveaux zo13.00 C.R.A.Z.Y. wo 17.00 Fair Food Filmprogramma do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:00 – 22:00 uur; in het weekend vanaf 14:00 uur; Kirikou en de heks/ Michel Ocelot do/za/wo 15:00 zo 13:00 Kirikou en de wilde beesten/ Michel Ocelot Vr/di 15:00 Azur & Asmar/ Michel Ocelot do/vr/za/zo/di/wo 15:00 Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag T: 070-3644040 / F: 070-3633570 info@denhaagcentraal.net redactie@denhaagcentraal.net advertentie@denhaagcentraal.net abonnementen@denhaagcentraal.net Klantenservice Den Haag Centraal Voor opgave abonnementen, verhuizingen en bezorging: Servicenummer Adrepak Abonnementenregistratie: 070-3590723 (ma t/m vr: 09.00 tot 17.00 uur) Antwoordnummer 45001 2504 VC Den Haag. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode) Den Haag Centraal postbus 45666 2504 BB Den Haag. Abonnementsprijzen: Kwartaal € 12,95 / Jaar € 49,95 Hoofdredacteur: Coos Versteeg Coördinatie redactie: Miranda Fieret Coördinatie cultuur: Roos van Put Coördinatie sport: Martin van Zaanen Eindredactie: Dick Toet, Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken: Marianne ten Have Medewerkers: Floor de Booys, Peter Breedveld, André Buurman, Maarten van Doorn, Eppo Ford, Bert Jansma, Babeth Knol, Elske Koopman, Eric Korsten, Joke Korving, Isabella Lanz, Alexander Münninghoff, Doron Nagan, Monique van Oostrum, Anneke Ruys, Menno schraven, Hans Schmit, Rob Soetenhorst, Rogier Slop, Kees Stal, Jill Stolk, Alexandra Sweers, Aad van der Ven, Renate van der Zee Feuilleton: Tomas Ross Columnisten: Kees Jansma, Vilan van de Loo, Marcella Mesker, Marc Delissen Rubrieken: Teun Berserik (cartoon), Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs), Bas Martens (juridisch), Marnix van Rij (financieel), Pierre Wind (culinair) Illustraties: Marcello’s Art Factory Vormgeving: Rob Hofland / Grafische Zaken Fotografie: C&R, Anna Green, Willy Jolly, Harmen de Jong, Mylène Siegers, Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA Advertentiebeheer: Dory Danckaarts Uitgever/directeur: Robert Conijn Zie voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net


20

Society

Roos

Vrijdag 28 december 2007

Renate & de Residentie

Met

f o t o ’s v a n

Otto Snoek

Een uiltje knappen bij Eline Je hebt van die magische momenten in het leven dat alles samen komt. Zo zaten wij in de schouwburg bij de première van Eline Vere en net toen een van de acteurs de tekst uitsprak: ‘Den Haag maakt me slaperig en suf’, zagen wij dat de heer links van ons in een diepe slaap verzonken was. Sterker nog, hij had duidelijk het stadium van de REM-slaap bereikt. Maar niet alleen hij, ook de man naast hem knapte heerlijk een uiltje! Zelden had het gedrag van de zaal zo naadloos aangesloten op wat zich afspeelde op het podium. Het was haast een mystieke ervaring. Toen de pauze aanbrak, opende de REMslaper verkwikt zijn ogen. En wie schetst onze verbazing toen het Rob Erenstein bleek te zijn, hoogleraar Theaterwetenschap aan de UVA. Onze voorzichtige opmerking dat hij misschien niet alles had meegekregen van het stuk, wees de professor, nu zo fris als een hoentje, resoluut van de hand. ,,Ik doe dit heel vaak. Ik zie de eerste paar minuten van een toneelstuk en daarna trek ik zo nu en dan een oog open. Meer heb ik niet nodig om een uitstekende indruk te krijgen’’, zei hij. ,,Mijn studenten werden daar altijd gek van. U heeft het hele stuk zitten slapen, zeiden ze dan, maar u heeft meer gezien dan ik.’’ Wij loerden met onze toneelkijker door de zaal en zagen hoe in de linkerloge de lotgevallen van Eline met heel wat meer aandacht werden gevolgd. Daar zat Caroline de Westenholz, gehuld in een ravissante fluwelen robe met bontstola en zij was daarmede onbetwist de best geklede vrouw van de avond. Als voorzitter van de Stichting Louis Couperus Museum kent zij haar verantwoordelijkheden! En uiteraard werd zij geëscorteerd door haar even ravissante echtgenoot Peter ffrench-Hodges die het kiezen van de juiste lakschoenen voor elke gelegenheid tot een hogere kunstvorm heeft verheven. ,,Geweldig gedaan!’’, zei hij over de theaterproductie. ,,Het biedt een volstrekt nieuwe kijk op Eline. Als je het boek leest, houd je van haar en haat je de provincialen om haar heen. Maar bij deze Eline denk je: wat een vreselijk mens en begin je sympathie te voelen voor de anderen. Het is eigenlijk Strindberg en helemaal geen Couperus.’’ ,,Het heeft me wel gepakt’’, zei Awraham Soetendorp na afloop over het stuk. Wij liepen hem tegen het lijf in de vestiaire waar zijn vrouw hem liefdevol maar tevergeefs in de richting van de uitgang probeerde te dirigeren. De rabbijn draalde graag nog even om ons toe te vertrouwen hij diezelfde ochtend tijdens een radioprogramma een liefdesgedicht had voorgelezen voor zijn echtgenote.

Hans Dijkstal heeft iets tussen de tanden en kijkt verbaasd toe hoe Eline Vere weer tot het rijk der levenden is toegetreden om eindelijk eens stevig te worden geknuffeld. Waarop die hem toevoegde: ,,Ja! En mag ik dan nu naar huis?’’ Wij zijn natuurlijk hopeloos ouderwets en niet meer te redden, maar wij vonden dat in de loge van Caroline de Westenholz meer Couperus aanwezig was geweest dan op dat hele toneel. Ook tijdens de afterparty bespeurden wij niets dat aan de grote Haagse schrijver deed denken. Geen strijkje, maar een bandje dat calypso-achtige muziek speelde. Geen oesters maar een buffet met salades en zo. En geen haute bourgeoisie, laat staan adel, maar heel gewone mensen zoals Hans Dijkstal, Ferry Mingelen en Johan Doesburg. En Jeltje van Nieuwenhoven, maar dat was op zichzelf wel weer bijzonder. Wat een veerkracht heeft die vrouw toch. Nog maar nauwelijks van

het Nationaal Dictee bekomen en alweer aanwezig bij het Nationaal Toneel! Wij namen geen afscheid, wij verlieten stilletjes het feest. Het was koud en laat, maar toch maakten wij een omweg. We volgden de Mauritskade en liepen de hoge brug over, richting Nassauplein. Vandaar ging het naar de Surinamestraat. Op het borstbeeld van de grote schrijver had de vrieskou een laatste restje rijp achtergelaten. Lag het aan de maan die een bedrieglijk licht liet stralen in de stille winternacht, of lag het aan de wijn? Hoe dan ook, we zouden gezworen hebben dat de oogleden van Couperus waren toegevallen. Het leek warempel wel of hij het stadium van de REM-slaap had bereikt!

Renate

van der

Zee

Er werd wat afgezoend op het premièrefeestje, hoewel sommige vrouwen eerder wellustig naar de hapjes op de bordjes keken.

Waar staat nu dat schoteltje? Bij dat zebrapad links of bij die Hells Angel rechts?

Geen haute bourgeoisie, maar heel gewone mensen als Ferry Mingelen (links).


dhc_33