Issuu on Google+

4Actueel 4Cultuur 4Sport 4Service

1-11 14-16 17-19 20-23

4Wonen boven winkels komt slecht op gang

4 B oi Akih keert weer terug op Winternachten

4De onrust duurt voort bij ADO Den Haag

pagina 5

pagina 16

pagina 17

vrijdag 11 januari 2008 • jaargang 2 • nummer 35 • € 1,00

Mogelijkheden stapelen zich op

Huis van de Democratie aan ’t Plein

Het Huis van de Democratie zal de komende jaren vermoedelijk onderdak vinden aan of nabij het Plein. Het instituut moet vooral scholieren interesseren voor de politiek. Hoewel de voorkeur van de initiatiefnemers uitgaat naar nieuwbouw op de hoek van de Kalvermarkt en het Spui, lijken op korte termijn drie andere locaties meer in zicht: het vroegere ministerie van buitenlandse zaken aan het Plein, de leegstaande linkervleugel van sociëteit De Witte aan het Plein en/of de Rabo Bank aan de Korte Vijverberg. Door Coos Versteeg

Het is een doldraaiende carrousel, waarin het Huis van de Democratie terecht lijkt gekomen. Sinds de plannen deze zomer plotseling levensvatbaar werden, omdat de Tweede Kamer de educatie en voorlichting over onze parlementaire geschiedenis in de regeringsstad wil realiseren en niet bij het Nationaal Historisch Museum in Arnhem, wordt druk gepraat over een locatie in de nabijheid van het Binnenhof. Het rijk heeft voorlopig alvast een half miljoen euro beschikbaar gesteld voor de aanloopkosten. Aanvankelijk ging de gemeente Den Haag voor het Nationaal Historisch Museum; een plek waar de hoogtepunten uit de vaderlandse historie worden belicht. Oudburgemeester Wim Deetman presenteerde voorjaar 2007 plannen voor diverse Haagse locaties, waarbij nieuwbouw op de plek van het leegstaande kantoor van defensie op de Kalvermarkt/Spui de voorkeur genoot. Nadat echter minister Plasterk het nieuwe museum plus de bijbehorende miljoenen rijkssteun aan Arnhem gunde, dook het aloude plan voor een Huis van de Democratie weer op. Een grote groep particulieren begon actie te voeren en kreeg daarbij steun van de Haagse Tweede Kamerleden Jan Schinkelshoek (CDA) en Pierre Heijnen (PvdA). Inmiddels heeft het idee brede politieke steun en heeft minister Guusje Terhorst (binnenlandse zaken) ook financiële hulp in het vooruitzicht gesteld. Zowel de initiatiefnemers als de gemeente Den Haag voelen er het meest voor het Huis van de Democratie op de plek te realiseren waar eerder het ambitieuze ontwerp voor het Nationaal Historisch Museum was gete-

kend. Dit jaar oktober al wil Provast het kantoor op die plek slopen en vooralsnog wil de ontwikkelaar daar winkels met woningen bouwen. De betreffende kavel wordt in de vastgoedwereld als te duur c.q. lucratief beschouwd om een educatief c.q cultuurhistorisch instituut te bouwen.

De Witte

Zowel de initiatiefnemers als de politiek willen tempo. Kansrijker zijn de bovengenoemde locaties aan en bij het Plein. De vleugel van De Witte, tien jaar lang in gebruik bij uitgeverij Wolters Kluwer staat leeg en werd eerder al verhuurd om er een museum voor parlementaire geschiedenis in te realiseren. Dat contract is wegens gebrek aan baten niet verlengd. Recent is de Witte-vleugel voor langere termijn gehuurd door de Rijksgebouwendienst. Deze overheidsdienst wilde hier, zoals deze krant recent onthulde, tijdelijk het kabinet onderbrengen als de renovatie van het Ministerie van Algemene Zaken op Het Binnenhof begint. Daarna zou het deel van De Witte beschikbaar komen voor uitbreiding van het Mauritshuis. Algemene Zaken voelt echter niets voor deze aanpak en wil dat de Rijksgebouwendienst de renovatie op het Binnenhof gefaseerd uitvoert, terwijl het kabinet daar gewoon blijft zitten. Voor het Mauritshuis zou dit betekenen dat men eerder over de uitbreiding kan beschikken. Maar het beroemde museum voor de 17de-eeuwse Hollandse meesters heeft wel enige tijd nodig om dit alles voor te bereiden. En inmiddels is duidelijk geworden dat het naastgelegen Rabo-filiaal, eigendom van vastgoedbedrijf AM, binnen afzienbare tijd beschikbaar komt. Eerder had de Mauritshuis-directie gepoogd daar uit te breiden. Er ontstaat kortom een nieuwe situatie, waarin vele varianten denkbaar zijn.

Buitenlandse

zaken

In die discussie speelt plotseling ook het vroegere ministerie van buitenlandse zaken aan het Plein een rol. Dit monumentale gebouw is nu samen met de achterliggende bebouwing van het vroegere Rijksarchief in gebruik bij de Tweede Kamer. Een ondergrondse ‘beschermde gang’ verbindt Het Binnenhof via de parkeergarage met dit complex. Het is echter alles behalve populair bij de gebruikers en de directie bedrijfsvoering van de Tweede Kamer denkt over afstoting. Ook hier ligt dus een kans voor het Huis van de Democratie. Welke kant het opgaat voor het instituut is thans nog volstrekt onduidelijk. Maar voor het parlement staat vast dat een Huis van de Democratie vlakbij de kamergebouwen hoort. 4Adver tenties3

Een abonnement op Den Haag Centraal? Kijk op www.denhaagcentraal.net

HUURWONINGEN ZIE PAGINA 3 Tel: 070-3606365 / www.duinzigt.nl Zeestraat 48 tegenover Panorama Mesdag

Defensie gaat schuil achter eigen beeltenis Het ziet eruit alsof ’t er gewoon staat, maar in werkelijkheid kijken wandelaars aan tegen een schildering van het ministerie van defensie aan het Plein. Het monumentale gebouw zelf gaat schuil achter een met de beeltenis afgedekte steiger. Het gebouw ondergaat de komende tijd een noodzakelijke renovatie. De Amsterdamse architect Ellen Sander is verantwoordelijk voor de opknapbeurt, die zich overigens uitstrekt over meer panden. Het gebouw van defensie aan het Plein is echter een rijksmonument en daarom wordt bij dit gedeelte anders te werk gegaan dan bij de overige gebouwen. De verhulling van de werkzaamheden door een steigerwand met beeltenis is niet nieuw. Al eerder was deze methode bij commerciële projecten in Den Haag te zien. De renovatie wordt naar verwachting in mei 2009 afgerond. Foto: C&R

Koninklijke opening NT Gebouw Prins Constantijn en Prinses Laurentien openen donderdagavond 24 januari het nieuwe gebouw van het Nationale Toneel. Met een uitvoering van een speciaal voor deze gelegenheid geschreven theaterproductie ‘Hollandse Spoor’ wordt de nieuwbouw in gebruik genomen. Hollandse Spoor, geregisseerd door Johan Doesburg, wordt uitgevoerd door veertien acteurs en vijf muzikanten. Met een mix van Haagse Hopjes, ADO, politiek, Nederlands-Indië, Spinoza en Schilderswijk wordt Hollandse Spoor een eerbetoon aan Den Haag, de

liefde en vrijheid. Het Nationale Toneel Gebouw is ontworpen door Atelier Proarchitect Hans van Beek in samenwerking met Menno Roefs. Naast kantoren, bevat het gebouw een theaterfoyer en drie theaterzalen van verschillende groottes met een publiekscapaciteit tot maximaal 300 bezoekers. Speciaal voor de openingsvoorstelling van het Nationale Toneel Gebouw organiseert het toneelgezelschap een verhalenwedstrijd. De bedoeling is om een spannend, komisch en/of ontroerend verhaal te vervaardigen over een eigen

belevenis op of rond station Hollands Spoor (max. 1kantje A4). Het Nationale Toneel nodigt de schrijvers van de vijf beste verhalen uit om op zaterdag 9 februari voorafgaand aan de voorstelling Hollandse Spoor hun verhaal aan het publiek voor te lezen. Met natuurlijk een gratis bezoek voor twee personen aan de voorstelling. Mail of stuur uw verhaal voor 31 januari naar anouk@nationaletoneel.nl of het Nationale Toneel, t.a.v. Anouk Goorman / verhalenwedstrijd, Schouwburgstraat 8, 2511 VA Den Haag.


2

Feuilleton

Vrijdag 11 januari 2008

AFLEVERING 35

Wat vooraf ging. Lex heeft afgesproken om met Martin te gaan eten in het pension waar ook Inge en haar vriend logeren. Maar toen hij eerst naar zijn eigen pensionnetje terugwilde, stuitte hij op een postbode die net met een postzak uit het postkantoortje kwam. Het postkantoortje waar Inge waarschijnlijk een ansichtkaart naar een zekere Dolly had verstuurd.

Pension ‘De Boerenkinkel’ lag even buiten het centrum aan de weg naar Otterlo. Het was een stuk groter dan ‘Sans Soucis’ met een parkeerplaats en een uitbouw waarop in vergulde lettering CaféRestaurant stond. Ervoor glom het gele bord van een bushalte. Het stortregende wat me goed uitkwam. De Veluwse had me een grote paraplu meegegeven die ik als een soort schild voor me hield, meer om mezelf niet bloot te geven dan tegen de regen. Toen ik door het dorp fietste, was het daar stil, alleen wat verwaaid oranje crêpepapier en slingers die eraan herinnerden dat Wilhelmina er net een bezoek aan had gebracht. Geen spoor van een witte Borgward zodat ik me afvroeg of ik toch geen spoken zag. Een blonde vent die Black Beauty rookte. Een witte Borgward die ik in de trein was gepasseerd. Het was allemaal wel erg toevallig maar er waren méér blonde mannen die dat merk rookten. En de Borgward had ik niet meer gezien. Toch fietste ik eerst langs die parkeerplaats en het restaurant en stopte even verderop aan de overkant in de veilige beschutting van een scheefgezakte schuur. Kennelijk werd hij al lang niet meer gebruikt want iemand had een gebroken raampje afgeschermd met een oude, vergeelde brochure van de BB van enkele jaren geleden. Ondanks mijn nervositeit moest ik toch grinniken toen ik de “drie A’s” zag staan. De A van Afstand, van Afscherming en van Afwachten. Alsof het zou helpen met je hoed op onder je bureau te duiken als Chroestjov de Bom liet vallen! Tegelijkertijd leek het me behoorlijk symbolisch. Afstand, Afscherming, Afwachten. Een bom. Nog geen twee uur geleden, bij het postkantoortje, had het me toegeschenen alsof er eentje naast me ontplofte. De postbode had de ansicht al snel gevonden. Een zwart-wit foto van het dorp, ‘Groeten uit Hoenderloo’. Niet dat de geadresseerde die Dolly was. Die naam stond boven de korte, kriebelige tekst aan de linkerkant. “Lieve Dolly, even een groet van ons beiden. Karel en Irma”. “U bent die Karel zeker”, zei de postbode. “Geen

zorgen, meneer, u ziet het, u heeft hem keurig geadresseerd”. Ik had maar wat geknikt, mijn blik gefixeerd op de regels onder de postzegel van 8 cent. “Mevrouw S. Niemans, Thomsonlaan 21, ’s – Hage”. Niemans! Dat was de naam die ze me bij het kadaster hadden gegeven toen ik had geïnformeerd naar de eigenaresse van de bovenwoning in de Maystraat! Ik herinnerde me de voornaam niet meer, wel dat die met een S begon maar niet Suze was. En ook dat ze ergens in Wassenaar had gewoond, maar dat pand onlangs had verkocht zonder dat haar nieuwe adres bekend was. Was dat de Thomsonlaan? Het duizelde me, en niet alleen vanwege al die namen – Suze, Van der Bergh, Zwarte Molly, Inge Hogenhuis, Niemans en nou weer Dolly. Waarom Dolly als haar voornaam met een S begon? Een koosnaampje? Wéér schoot het door mijn hoofd dat iemand me een tijd geleden iets over een Dolly had verteld, maar wie en waarom dan? Ik stak een sigaret op onder de paraplu en staarde door de regen naar het restaurant en de parkeerplaats. Er stonden enkele auto’s maar geen witte Borgward. Nog vreemder was het dat die Inge die daar ergens binnen zat, dan die kaart had geschreven. Want dan noemde ze zich hier Irma. Het was om gek van te worden. Want als ze ook Niemans heette, waarom had ze die ansicht dan aan zichzelf gestuurd? Of woonde die Dolly soms bij haar in op kamers op de Thomsonlaan? Dat moest het wel zijn, ik kende meer mensen die ergens zaten zonder een eigen adres. Dat was niet alleen vanwege de woningnood en verhuurders die er graag zwart een paar tientjes bij wilden verdienen. Nog maar kort geleden had ik voor de krant een hoekhuis aan de Pauwenlaan gefotografeerd waar een bejaard echtpaar hun zoon al bijna vijftien jaar hadden verborgen omdat hij bij de Germaanse SS had gediend. Ze hadden hem als ‘vermist aan het Oostfront’ opgegeven, een vent die nu veertig was en al die jaren alleen ’s nachts even buiten was geweest. Ed, onze koppenmaker,

De moord op Blonde Dolly door Tomas

ken, nu niet meer! Wat deed een politieman hier? Dat hij mij had gevolgd, leek logisch. Per slot had Jan Hak ook die De Groot achter me aan gestuurd en mijn etage laten doorzoeken omdat hij dacht dat ik iets te maken had met Zwarte Molly. Maar als die Remmelt wist dat zij in ‘De Boerenkinkel’ logeerde, waarom ging hij er dan naar binnen? Omdat hij haar gevonden had? En wilde arresteren? Dat leek me stug. Dat deed je niet in je eentje en ook niet in een restaurant. Dan wachtte je tot ze thuis was, waar dat ook mocht zijn, met een politiewagen voor de deur en een paar collegae met handboeien.

Ross

had boven de foto de tekst gezet: “AnderSSoortige Onderduiker Gepakt”. Er waren meer dan vijftig ingezonden boze brieven op binnengekomen of we die “afschrikwekkende afkorting” nooit meer wilden gebruiken. Zenuwachtig keek ik op mijn horloge. Het was twee voor zeven. Nog twee minuten voor ik zou horen wat Martin te weten was gekomen. Toen ik in ‘Sans Soucis’ had gedoucht en me had verkleed, had ik de Veluwse gevraagd of ik even naar een vriend in ‘De Boerenkinkel’ mocht bellen. Ik had Martin gevraagd uit te vinden onder welke naam die Karel en Inge zich daar hadden ingeschreven en of ze een tafel in het restaurant hadden gereserveerd. Als dat laatste het geval was, zou Martin om zeven uur naar buiten komen. Ik was niet gek, ik herinnerde me dat velletje luchtpostpapier nog maar al te goed. “Als uw leven u lief is!” De regen kletterde op de paraplu zodat ik de auto pas hoorde toen hij afremde en de parkeerplaats opdraaide. Even dacht ik me te vergissen maar toen herkende ik hem verbijsterd. Een glanzende, witte Borgward Isabella! Als bevroren tuurde ik naar de wagen en een man uitstapte en vloekte, omdat ook hij een paraplu boven zijn hoofd had uitgeklapt. Hij holde naar de ingang en verdween naar binnen. De sigaret trilde tussen mijn vingers. Was het die Remmelt? Dat kon niet anders. En had ik nog aan toeval kunnen den-

Stadsmens

door

Had hij me gezien? Gevolgd vanaf ‘Sans Soucis’? Dat leek me net zo stug, dan was de Borgward me op dit stille tijdstip wel opgevallen. Ik schrok op van de bronzen slag van de kerkklok in het dorp. Verdomme, wat zou ik doen? Nu naar binnen gaan, was te link. Maar als Martin zat te wachten, zou hij er geen jota van snappen! Het enige dat erop zat was om te bellen en hem aan de telefoon te vragen. Bij het postkantoortje was een telefooncel. Ik besloot nog een paar minuten te wachten. Wie wist was hij te laat of liep zijn horloge achter. Door de regen doemde een bus van de VAD op en stopte bij de halte. De chauffeur toeterde en ik zag hem een sigaret opsteken. Kennelijk wachtte hij op passagiers in het restaurant. Een minuut later zag ik drie schimmen instappen. De chauffeur veegde de binnenkant van de voorruit schoon, gaf gas en trok op. Ik wendde mijn hoofd af vanwege de uitlaatgassen. Ergens startte een auto. Nog vóór ik het goed en wel door had, zag ik de Borward achteruit de weg opdraaien. Hij suisde zo dicht langs me dat ik hem aan had kunnen raken. Maar dan nog. Mijn lichaam leek als verlamd, mijn brein een spons, op mijn netvliezen haarscherp de vrouw achter het stuur. Wordt vervolgd.

Joke Kor ving

Tekeningen weerspiegelen het heimwee van vrouwen

Heimwee hebben. Het intens terugverlangen naar iets of iemand. “Iedereen krijgt er op een gegeven moment mee te maken”, zegt beeldend kunstenaar Rachel Bacon. “Heimwee is een vorm van verlies. Hoe ga je ermee om als je ervaart dat alles eindig is?”. ‘Home Sweet Home Sick’, noemde zij haar kunstproject waaraan negen vrouwen uit Ypenburg meewerken. Rachel Bacon interviewt de bewoonsters van de wijk over hun heimweegevoelens, die heel uiteenlopend zijn. Zo verlangt de ene vrouw terug naar de geur van vers fruit uit haar geboorteland Suriname, een ander heeft heimwee naar de zee en weer een ander naar het licht in haar kamer waar zij vroeger woonde. Na het eerste interview maakt Rachel een tekening van het gevoel. Een tweede gesprek zal volgen, waarin de vrouwen kunnen aangeven wat klopt aan de tekening of wat eventueel veranderd moet worden om het gemis beter te verbeelden. Dit gebeurt nog een aantal keren. Uiteindelijk ontstaat er een tekening die het gevoel van gemis weergeeft. Rachel Bacon ervaart sinds kort het leven van alledag in Ypenburg. Zij betrok begin december het Kunsthuis 7x11, dat wisselend wordt bewoond door kunstenaars die voor – en vaak met – bewoners van Ypenburg projecten realiseren. Kunsthuis 7x11, waar Rachel tot 8 maart verblijft, is onderdeel van Heden. Dit is de nieuwe naam van de Artoteek Den Haag en Artbank. Ypenburg moet welhaast gevoelens van heimwee oproepen bij bewoners. Rachel: “Je hebt je huis, bent fysiek aanwezig, maar je hebt nog geen verbinding met de plek. Er zijn nog weinig sociale netwerken. Thuis betekent veel meer dan alleen een huis”.

We e m o e d

De vrouwen die meewerken aan het project zijn volgens haar min of meer in twee categorieën te verdelen. “Sommigen zijn realistisch, hebben bijvoorbeeld

De vrouwen vertellen hun verhaal, daarna ben ik weer weg”. En: ‘De serie tekeningen gaat over heel persoonlijke zaken, maar ik probeer ook iets te zeggen over wat iedereen raakt. Ik heb een groter beeld willen schetsen dan alleen het individuele verhaal”. Het kunstproject is tentoongesteld in het Lönnström Museum in Rauma.

Attributen

Rachel Bacon voert het project ‘Home Sweet Home Sick’ uit. Foto: Creative Images heimwee naar hun jeugd die niet meer terugkomt. Anderen voelen heimwee naar zichzelf; ze zijn nooit helemaal thuis op aarde. Ze hebben een innerlijke weemoed, maar lijden daar niet onder. Het is een bepaalde stemming die in hen zit”. Ze is Amerikaanse van geboorte, kwam zestien jaar geleden naar Nederland, woonde eerst in Maastricht en sinds zes jaar in Den Haag. ‘Home Sweet Home Sick’ is ontstaan uit het project ‘ Lost and Found’ (Gevonden Voorwerpen), dat zij in het Finse Rauma uitvoerde. Rachel verbleef ook daar in een kunste-

naarsverblijf en interviewde een groep vrouwen die lid zijn van een vereniging voor kankerpatiënten. De vrouwen beschreven haar wat zij zijn kwijtgeraakt, zoals vreugde, en dat zij dat hoopten terug te vinden. In Finland is een boek verschenen over ‘Lost and Found’, met daarin de serie tekeningen: van de allereerste tot en met de laatste, die het gevoel van de vrouwen weerspiegelt. “Het is ontzettend leuk geweest om te doen. Iedereen was heel open. Ik denk dat dit komt omdat ik toch een buitenstaander ben.

Voor ‘Home Sweet Home Sick’ diende Rachel een voorstel in bij Heden en bij Stroom, het centrum voor beeldende kunst en architectuur waar zij eerder exposeerde. Zij gaf in twee buurthuizen een presentatie om kandidaten te werven. Daarnaast werd onder meer in een wijkkrant een oproep gedaan. Bij ‘Heimwee’ zal het om heel andere tekeningen gaan dan bij het vorige project, zegt ze. “Het zijn vooral attributen, zoals een plattegrond en kaarten. Het refereert aan het terugvinden van je plek”. Rachel Bacon heeft intussen zes tekeningen klaar. “De eerste serie maken is het moeilijkst. Want hoe reageren de vrouwen als ze voor de eerste keer terugkomen? Zien zij er iets in? Het wordt boeiend”. Alle tekeningen van dit project verschijnen ook in boekvorm. Ze heeft nu negen gesprekken gevoerd over heimwee. Wat is haar gemis? “Ik heb heimwee naar mijn taal. De taal bepaalt grotendeels hoe je je in het sociale leven opstelt. Het is niet zozeer de communicatie, maar het gaat om de gevoelswaarde die je gebruikt in je eigen taal. Ik voel me goed in het Nederlands, maar niet helemaal thuis”. Na Ypenburg komt er ongetwijfeld een volgend kunstenaarsverblijf. Rachel Bacon trekt zich daar geregeld terug. “Dat doe ik al vanaf het moment dat ik in Nederland kwam. Ik vind het een prettige manier van werken. Je zondert je af van de wereld, maakt geen afspraken meer en bent alleen bezig met je werk. Je bouwt een intensiteit op. In het dagelijkse leven is dat lastig”. Het zegt ook iets over heimwee. Want: “Ik vind Den Haag heerlijk, maar ik zal altijd zwerven voor dit soort projecten. Als je een beetje heimwee met je meedraagt, ben je overal thuis omdat je eigenlijk ook nergens thuis bent”. Kunsthuis 7x11, Patrijsplantsoen 23, Ypenburg. Het werk van Rachel Bacon is daar te zien op de zondagen 24 februari, 2 en 9 maart tussen 12.00-17.00 uur. www.7x11.nl


D66 vreest voor Binnenhof Festival

D66 in de Haagse gemeenteraad maakt zich zorgen over het Binnenhof Festival. Door de regeling voor culturele subsidies is nog maar de helft van het geld binnen. D66 heeft het college van burgemeester en wethouders vragen gesteld over de situatie. Het Binnenhof Festival wordt jaarlijks rond eind augustus gehouden op het Binnenhof. Deze traditie is begonnen in 1998 toen Den Haag het 750-jarig bestaan vierde. Het festival is verdeeld

over drie avonden met één avond van dans en ballet, één avond rond het Residentie Orkest en één avond met als thema intercultureel, met dans èn muziek. Oud-burgemeester Wim Deetman droeg het festival een warm hart toe, gezien de tekst die hij jaarlijks schreef in het voorwoord van het programmaboekje. Het Haagse subsidiebeleid voor dergelijke evenementen is nu zo dat een deel van het geld uit de portefeuille cultuur komt. Dit geld, € 100.000,– is

al toegezegd. Het resterende bedrag, € 90.000,– moet het Festival krijgen uit de pot evenementensubsidies, waarvoor andere voorwaarden gelden. “Er is nu beleid, waarbij belangen conflicteren en dreigen te versnipperen”, reageert Marjolein de Jong, fractievoorzitter van D66. “Het Binnenhoffestival en andere aanvragers dreigen de dupe te worden van dit beleid. De impasse die hierdoor is ontstaan, betekent in ieder geval dat het voortbestaan van het festival onzeker

wordt. Dat is volgens D66 een betreurenswaardige situatie voor een festival met een bijna 10-jarige traditie”, schrijft ze aan het college. De tijd dringt voor het Binnenhof Festival, omdat de organisatie voor de planning en organisatie wil weten of het geld in zicht is. Vandaar dat De Jong het college vraagt wanneer daar duidelijkheid over komt en of het op deze manier splitsen van de subsidies wel wenselijk is. Het college zal binnen enkele weken antwoorden.

Veerkades voor even stil Voor het eerst sinds de autoloze zondag klinken er geen ronkende auto’s op de Amsterdamse en Stille Veerkade. De kades, die gerekend worden tot de smerigste wegen van Nederland, zijn even verlost van alle uitlaatgassen. Tot 17 maart wordt gewerkt aan de herinrichting. In een periode van tien weken zijn beide straten volledig afgesloten voor het rijverkeer. Met de metamorfose worden de straten meer een onderdeel van de Haagse binnenstad. De straten krijgen een rustige en groene uitstraling. Naast de Veerkades ondergaat ook een deel van de Paviljoensgracht de nodige veranderingen. Tot 3 februari is de straat (tussen de Stille Veerkade en de Nieuwe Molstraat) niet toegankelijk. De binnenstad is door de werkzaamheden lastig bereikbaar. Daarom adviseert de gemeente automobilisten de Centrum Ring te nemen. Voor wie toch de binnen-

stad ingaat, moet letten op de rijrichting. Om de bedrijven en woningen toch redelijk bereikbaar te laten blijven, is in een aantal straten de rijrichting gewijzigd. Winkelend publiek hoeft zich geen zorgen te maken. De boodschappen hoeven niet op de fiets meegesleept te worden. De parkeergarages Veerkaden en Lutherse Burgwal, Bijenkorf en Markthof blijven namelijk gewoon bereikbaar. De parkeergarage Veerkaden is via de Dunne Bierkade en de Kranestraat te bereiken. Voor de parkeergarage Lutherse Burgwal kunnen automobilisten tot 3 februari via de Grote Markt rijden. Voor mensen die met het openbaar vervoer reizen, hebben de werkzaamheden ook consequenties. Buslijn 18 gaat een andere route rijden. Hiermee vervallen tijdelijk de halten: Nieuwe Haven, Amsterdamse Veerkade, Bierkade, Station HS en Jacob Catsstraat.

Hans Schmit

Deze week zijn op diverse locaties in Den Haag achttien ernstig zieke kastanjebomen gekapt. De bomen waren onherstelbaar aangetast door de bloedingsziekte. Op de lege plekken worden dit jaar nieuwe bomen geplant; per locatie wordt bekeken welke soort boom het beste in het straatbeeld past. In totaal zijn in Den Haag sinds het uitbreken van de ziekte 308 kastanjes gekapt. Uit onderzoek in oktober 2007 bleek dat circa 52 procent van de 4400 vaak monumentale (paarden)kastanjes in Den Haag is aangetast; dat is evenveel als in mei 2007. Dit bevestigt de indruk van wethouder Rabin Baldewsingh die

toen in Den Haag Centraal zei dat het ziektebeeld zich na een verheviging leek te stabiliseren. De licht aangetaste bomen worden twee keer per jaar gecontroleerd; de ernstig aangetaste drie keer per jaar. De laatste groep wordt in februari opnieuw bekeken. De bloedingsziekte openbaarde zich in 2002 voor het eerst in het westen van Nederland; twee jaar later had de ziekte zich over heel het land verspreid. De landelijke werkgroep Aesculaap, die onder aanvoering van de universiteit van Wageningen het onderzoek naar de ziekte coördineert, wees vorige zomer een bacterie (Pseudomonas syringae) aan als veroorzaker van de ziekte. Er is echter nog geen middel ontwikkeld waarmee de ziekte kan worden bestre-

Foto: Pan Chen

den. Daarom worden (nog) geen nieuwe kastanjebomen teruggeplant. Den Haag, dat vanaf het begin een actieve rol speelt in de werkgroep Aesculaap, zet de proeven met vier verschillende bestrijdingsmethoden ook dit jaar voort. De proeven, die wetenschappelijk worden begeleid door Aesculaap, vinden onder meer plaats aan de Scheveningseweg, Sophialaan, Plein 1813, Nassaulaan, Lange Vijverberg, Koningskade, Koekamp en Wassenaarseweg. Bij de proeven worden biologisch-dynamische en homeopatische middelen en mengsels van kruiden gebruikt; ook wordt de bodem verrijkt met een compost waarin een bepaalde schimmel domineert.

Mauritshuis verwerft Van de Cappelle Het Mauritshuis heeft ‘Zeegezicht met schepen’ uit omstreeks 1660 van Jan van de Cappelle (Amsterdam 1626-1679 Amsterdam) aangekocht. Het schilderij, dat wordt beschouwd als het mooiste zeegezicht van Jan van de Cappelle, was voorheen in particuliere handen. Het is de laatste van een reeks van ruim dertig aanwinsten die de voormalig directeur Frits Duparc voor het Mauritshuis realiseerde. Deze week is Emilie Gordenker in haar nieuwe functie begonnen als directeur van het Mauritshuis. ‘Zeegezicht met schepen’ heeft een voor Van

de Cappelle karakteristieke compositie, waarbij schepen van verschillende aard en grootte in groepjes bijeen liggen. Een monumentaal zeegezicht (doek 88,5 x 113,5 cm) van deze kwaliteit en zo mooi bewaard, ontbrak tot nu toe in Nederland. Werk van de kunstenaar, die samen met Willem van de Velde wordt beschouwd als de belangrijkste marineschilder van de 17de eeuw, is zeldzaam. Vanaf vrijdag 22 februari is het schilderij in het museum tentoongesteld en gedurende drie maanden dagelijks voor het publiek te zien.

Actie tegen luxeverzuim: drie oproepen De actie tegen ‘luxeverzuim’ die leerplichtambtenaren 21 december – de dag voor de kerstvakantie – bij Haagse basisscholen hebben uitgevoerd, heeft slechts drie processen verbaal opgeleverd. Nu de scholen deze week weer zijn begonnen kunnen de ouders van de betreffende kinderen binnenkort een oproep van de leerplichtambtenaar tegemoet zien. In totaal werden op de genoemde controledag 21 scholen bezocht, waarbij 207 leerlingen afwezig bleken. Daarvan waren er echter 129 als ziek geregistreerd en in 42 gevallen was door de schoolleiding toestemming tot verzuim verleend. Van de 36 leerlingen die zonder bericht absent waren werden er bij wijze van steekproef zeven thuis bezocht. Hiervan bleken er vier ziek, zonder dat de school hierover was geïnformeerd. De overige drie waren niet thuis. Hun ouders krijgen een oproep zich te melden bij de leerplichtambtenaar. Als er geen ‘gewichtige omstandigheden’ worden geconstateerd of als er geen medische verklaring is, wordt er proces verbaal opgemaakt. De kantonrechter bepaalt dan vervolgens de straf. In het geval van luxeverzuim is dit meestal een boete voor de ouders.

De bouw van de twee torens waar het ministerie van Justitie en Binnenlandse Zaken zich gaan vestigen, start aanstaande maandag. In de grond waar tot voorkort nog de Zwarte Madonna stond, wordt een put gegraven van 5,5 meter diep. Dit ter voorbereiding van de bouw van de kantoortorens. Volgens een woordvoerder van rijksbouwmeester Mels Crouwel kan dit de nodige geluidsoverlast geven. In de eerste fase van de bouw, die tot 2012 duurt, verrijzen drie torens. De woontoren ‘de Kroon’ van 125 meter hoog, laagbouw met kantoorruimte en de twee kantoortorens van 140 meter hoog. Onder de torens komen winkels en horecagelegenheden. Binnenkort starten ook de graafwerkzaamheden van de woontoren. De Rijksgebouwendienst, opdrachtgever voor de bouw, maakt voor maart bekend wie de aannemer van het project Wijnhavenkwartier wordt. Het nieuwe Wijnhavenkwartier is naar prognose in 2017 klaar.

Een aantal Haagse bibliotheken begint dit jaar met ruimere openingstijden. Loosduinen en Morgenstond waren afgelopen jaar langer geopend om te zien of klanten daar behoefte aan hadden. Loosduinen verdubbelde eind 2006 bijna haar uren en Morgenstond kreeg er per 1 januari 2007 20 uur bij. Als vervolg op deze succesvolle proef, gaan meer vestigingen extra uren open. Bij Haagse Hout, Segbroek en Ypenburg kunnen klanten nu ook langer terecht. In totaal zijn deze vestigingen 35 uur langer open. Verder wijzigt bibliotheek Schilderswijk haar openingsuren. In plaats van 12.00 - 18.00 uur zijn ze open van 11.00 – 17.00 uur op werkdagen en op zaterdag van 11.00 tot 14.00 uur in plaats van 10.00 tot 13.00 uur. Leidschenveen opent woensdag een uur eerder en sluit op zaterdag een uur eerder. Voor meer informatie: www.bibliotheekdenhaag.nl

Appartementen in Spaarwaterstraat Mede op verzoek van bewoners heeft de gemeente besloten de locatie Spaarwaterstraat aan te pakken. Daarom is het college akkoord gegaan met het voornemen voor de bouw van een appartementencomplex op het binnenterrein aan de Spaarwaterstraat. Woningbouwcorporatie Haag Wonen Kristal bouwt 24 woningen voor mensen met niet aangeboren hersenletsel, die hier zelfstandig kunnen wonen. Het voornemen omvat verder vijf eengezinswoningen en ook de openbare ruimte zal flink opgeknapt worden. Naar verwachting gaat de bouw medio 2009 van start. Tussen de bouwblokken aan de Spaarwaterstraat, de Bezuidenhoutseweg en de Cornelis Houtmanstraat ligt het binnenterrein Spaarwaterstraat. Dit binnenterrein, dat 4.000 m² groot is, ligt er al jaren onbenut bij.

4Adver tenties3

Ouderen achter de geraniums vandaan Hagenaars die activiteiten voor ouderen organiseren, krijgen van de gemeente een subsidie van maximaal 250 euro. De subsidie stimuleert zo dat ouderen lang actief en zelfstandig blijven. Vorig jaar deden meer dan 150 clubs en verenigingen aanvragen voor de subsidie. Er zijn activiteiten georganiseerd zoals zang, sport, biljart, jeu de boules, klaverjassen en bridgen. De subsidieaanvraag wordt getoetst aan een aantal criteria. Er moeten

Bouw Wijnhaven gaat beginnen

Openingstijden bieb gewijzigd

Weer 18 kastanjes gekapt,situatie blijft toch stabiel door

3

Actueel

Vrijdag 11 januari 2008

bijvoorbeeld minimaal twintig 65-plussers meedoen aan de activiteit. Hagenaars en ouderenorganisaties die al subsidie krijgen via andere regelingen, komen niet in aanmerking. Meer informatie over de subsidieregeling en voorwaarden staat op de website www.denhaag.nl onder Digitaal Loket/Zorg en Welzijn/Ouderen/Ouderensociëteiten. Het aanvraagformulier is ook te krijgen via telefoonnummer 070-353 2689.

WereldModeWinkel zoekt nieuwe mensen WereldModeWinkel Sari Scheveningen heeft nieuw bloed nodig. Wij zoeken enkele ondernemende vrouwen die een paar dagen in de week beschik­ baar hebben en “wat hebben” met (dames)mode en eerlijke handel. Na een overgangstermijn zullen zij de zaak overnemen, als vrijwilligers of als vennoten door er een VOF van te maken. WereldModeWinkels willen een bijdrage leveren aan een rechtvaardiger wereld­ samenleving door eerlijke handel in dameskleding & stoffen. Belangstelling? Neem voor 20 januari contact op: Emilie Griffioen 070 ­ 352 45 86; bjgriffioen@wanadoo.nl; of Nelly Oosthoek 070 ­ 355 69 19; p_oosthoek@wanadoo.nl.

De woningen van Deze week: • • • • • • • • • • •

Daguerrestraat Laan van Meerdervoort Van Swietenstraat Balistraat Tasmanstraat Van Bylandstraat Goeverneurlaan Wouwermanstraat Kepplerstraat Zoutkeetsingel Loosduinseweg

Regentessekwart. 1 kamer gestoffeerd Valkenboskwartier 1 kamer gestoffeerd Zeeheldenkwartier 1 kamer gestoffeerd Archipel 2 kamers gestoffeerd Zeeheldenkwartier 2 kamers gestoffeerd Regentessekwart. 2 kamers gestoffeerd Laakkwartier 3 kamers gestoffeerd Schilderswijk 3 kamers gestoffeerd Valkenboskwartier 3 kamers gestoffeerd Centrum bedrijfsruimte gestoffeerd Regentessekwart. 4 kamers gestoffeerd

redelijke staat redelijke staat redelijke staat goede staat uitstekende staat goede staat uitstekende staat uitstekende staat uitstekende staat uitstekende staat uitstekende staat

272,395,362,425,475,495,560,565,745,795,850,-

excl excl excl excl excl excl excl excl excl excl excl

MeeR Dan 150 HUURwoningen DiReCT BeSCHikBaaR BeHeeR vanaF 2,5% / veRHUUR gRaTiS Tel: 070-3606365 / www.duinzigt.nl / info@duinzigt.nl zeestraat 48 tegenover Panorama Mesdag


Elke week Pierre Wind in de keuken

Hij helpt u aan het fornuis. Televisiekok Pierre Wind, columnist bij Den Haag Centraal. Elke week presenteert hij een recept. Pierre is avontuurlijk, creatief en komisch. Soms bedenkt hij gekke dingen als sambalijs of dropsoep, maar Pierre is ook dol op de klassieke Franse keuken. Leer hem elke week beter kennen.

Kwartaalabonnement

12,95 Voor zowel het KWARTAALABONNEMENT als het JAARABONNEMENT geldt: Uw abonnement wordt automatisch verlengd, tenzij minimaal een maand voor de afloopdatum schriftelijk of per e-mail is opgezegd. Den Haag Centraal registreet enkele van de door u verstrekte gegevens om de ontvanger op de hoogte te houden van activiteiten van Den Haag Centraal. Deze worden niet aan derden verstrekt voor commerciĂŤle doeleinden


Actueel

Vrijdag 11 januari 2008

5

Wonen boven winkels komt maar moeizaam op gang In 2010 zijn de Vinex-locaties volgebouwd en moeten er extra woningen in het stedelijk gebied worden gerealiseerd. Tot de mogelijkheden extra woonruimte te scheppen, behoren de leegstaande etages in de Haagse binnenstad. Maar het project ‘wonen boven winkels’ komt slechts moeizaam op gang. door

Hans Schmit

Niet minder dan zeventig procent van de woningen boven winkels in de Haagse binnenstad staat leeg, zegt architect Maarten Brillenburg Wurth van het Haagse bureau MBW. Hij schat dat door het benutten van de leegstaande ruimte zeker vijfhonderd woningen aan de voorraad kunnen worden toegevoegd, en wellicht zelfs het dubbele aantal. Volgens Brillenburg Wurth, die zich al sinds het eind van de jaren tachtig bezig houdt met het hergebruik van bestaande gebouwen en de herbesteding van de bestaande bebouwde omgeving, is de leegstand geen typisch Haags verschijnsel: “Het uiterlijk van de binnensteden in

Nederland wordt bepaald door een drie meter hoge plint van winkelpuien die per stad weinig verschillen. De winkelstraten bieden overdag overal dezelfde aanblik; ’s avonds veranderen ze in door rolluiken omzoomde stegen vol zwerfvuil. De eigenaren en ontwikkelaars van de panden kijken alleen naar de begane grond waar dure meters winkelruimte kunnen worden verhuurd. Op de eerste etage vind je dan een ruimte voor het personeel en voor opslag, op de tweede etage liggen de kerstspullen en daarboven hebben de duiven vrij spel. De vaak waardevolle oude panden staan te verkrotten boven een prachtige glimmende winkelruimte. Als je het verval tegengaat en er weer mensen in die straten wonen waardoor ’s avonds licht boven de winkels brandt, wordt het winkelgebied in de binnenstad weer een stuk leefbaarder”. De leegstand en de verkrotting in de binnensteden is ook de gemeentebesturen een doorn in het oog. De gemeente Den Haag steunt een proefproject in de Spuistraat/Vlamingstraat dat twintig tot dertig woningen wil realiseren, maar dat aantal is nog lang niet gehaald. Een van de belangrijkste redenen dat wonen boven winkels zo moeizaam van de grond komt, is de geringe bereidheid van de eigenaren mee te werken. Maarten Brillenburg

Wurth: “Op de nu leegstaande verdiepingen woonden vroeger de winkelier en dan vormde de trap vanuit de winkel naar de bovenwoningen geen probleem. Als je de woning buiten de winkel om toegankelijk wilt maken, betekent dat verlies van duur te verhuren winkelruimte. Het rendement van de woonruimte ten opzichte van dat van de winkelruimte wordt vaak te laag gevonden. Een ander probleem is het versnipperde eigendom, waardoor het telkens weer een probleem is een bouwblok in zijn geheel aan te pakken. We hebben daarom al lang geleden gekozen voor een aanpak van pand voor pand”.

S ch u i f d e u r

Maarten Brillenburg Wurth vindt het een boeiende opgave oplossingen te bedenken om de bovenwoningen te ontsluiten: “Wanneer er twee deuren aan de straatkant zijn, is het natuurlijk geen probleem, maar één deur voor zowel de winkel als de woning levert problemen op. In de Vlamingstraat hebben we die bij een klein pand opgelost met een schuifdeur. Overdag is de winkel open en kun je door een deur naar boven; ’s avonds schuift de wand dicht en blijft er een gang over van de voordeur naar de deur van de bovenwoning. Een andere mogelijkheid tot ontsluiting is via een straatje of een steeg

Aan het Plein/Lange Poten zijn boven drie winkels vijf woningen gerealiseerd via een gezamenlijke entree in een oud pakhuisje aan de Bagijnestraat. Foto’s: Pan Chen

aan de achterzijde. Aan het Plein/Lange Poten hebben we vijf woningen boven drie winkels gerealiseerd via een gezamenlijke entree in een oud pakhuisje aan de Bagijnestraat. Vanuit de woonkamers kijk je erg mooi uit op het Plein”. Om eigenaren te stimuleren om de mogelijkheid de bovenverdiepingen bewoonbaar te maken in ieder geval serieus onder ogen te zien, zou de gemeente een haalbaarheidsonderzoek kunnen subsidiëren. Brillenburg Wurth: “We hebben daar goede ervaringen mee opgedaan in onder meer Bergen op Zoom. Zo’n onderzoek richt zich op de vraag hoeveel woningen mogelijk zijn, wat de kosten zijn en wat het opbrengt. Dat onderzoek kost niet meer dan drie- tot vierduizend euro, maar voor de eigenaar is dat toch vaak te veel geld”. De gemeente Den Haag wil het komend jaar de subsidiemogelijkheden voor het verrichten van een haalbaarheidsonderzoek verruimen, maar gaat daarbij niet verder dan een vergoeding van maximaal de helft van de kosten, tot een maximum van 5.000 euro.

Binnenterreinen

Naast het wonen boven winkels ziet Maarten Brillenburg Wurth ook mogelijkheden tot het verder verdichten van

de binnenstad: “Je moet goed inventariseren hoe je slimmer gebruik kunt maken van de ruimte, bijvoorbeeld door het benutten van binnenterreinen. Als je de binnenstad vergelijkt met bijvoorbeeld Londen en Manhattan kan het allemaal veel compacter. In een compactere binnenstad verminderen de verkeersbewegingen en kun je het openbaar vervoer hoogwaardiger maken. Ook verhoog je de omzet als je de binnenstad veel intensiever benut. Op dit moment werken wij aan de ontwikkeling van het ‘verticale stadspark’. Bijzondere woningen voor starters die zo zijn gestapeld dat er een voor iedereen toegankelijke groene route tussendoor slingert die leidt naar een dakparkje met prachtig uitzicht. Zo voegen we op een minimaal oppervlak maximaal wonen en groen toe aan de stad. Wellicht dat het ooit zover komt”. Het bureau MBW heeft de afgelopen jaren tegen de driehonderd woningen in bestaande gebouwen in Den Haag gerealiseerd; dat is gemiddeld twintig per jaar. Gerealiseerde projecten of projecten in uitvoering in de binnenstad zijn onder meer te vinden in Plein/Lange Poten/ Bagijnestraat, Grote Markstraat/Vlamingstraat, Spuistraat, Vlamingstraat, Boekhorststraat, Hoogstraat, Hartogstraat en Dagelijkse Groenmarkt.

Vlamingstraat: overdag is de winkel open en kun je door een deur naar boven; ’s avonds schuift de wand dicht en blijft er een gang over van de voordeur naar de deur van de bovenwoning.

Wim de Zwijger en de kranten Op tal van plekken in de stad wapperen momenteel vlaggen met de tekst ‘Wim bedankt!’. Ze begeleiden het afscheid van burgemeester Wim Deetman, dat vorige week vrijdag officieel werd gevierd tijdens de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Den Haag. Deze nieuwjaarsbijeenkomst haalde niet, zoals die van Amsterdam, uitgebreid de tv-journaals. Er waren ook beduidend minder leden van het kabinet (terwijl die hier toch dagelijks werken), maar er was wel een Liber Amicorum voor de scheidend burgervader. Dit vriendenboek onder de titel ‘Op alle bougies vonken’ (gedrukt in een oplage van 2700 exemplaren) geeft een aardig inzicht in wie zich de afgelopen tien jaar tot de kring van intimi van Deetman mochten reken, wie van zijn steun verzekerd waren en welke items hem bovenal bezighielden. Ruurd de Boer, de oud-voorzitter van de raad van commissarissen van ADO Den Haag, bijvoorbeeld die samen met de burgemeester ten strijde trok tegen de voetbalvandalen en die ook samen met Deetman het strengst beveiligde stadion ter wereld realiseerde. Of Anja Overhoff, directeur van Den Haag Marketing, en oud-wethouder Louise Engering of city consul Rein Jan Hoekstra. Voorts collega’s als Job Cohen en Ivo Opstelten. Het zijn voornamelijk vriendelijke teksten, een enkele keer veroorlooft iemand zich een kleine kritische opmerking, zoals PvdA-kamerlid Pierre Heijnen die constateert: ‘Je Engels kan beter’, maar dat wordt meteen recht gestreken door er een paar vriendelijke dingen tegenover te plaatsen. Het nadeel van zo’n vriendenboek is dat

nogal wat gastschrijvers aan het lezerspubliek vooral duidelijk willen maken hoe nauw zij wel verbonden waren met de hoofdpersoon. Veel te weten over de mens Deetman kom je niet. Dat was overigens hoe dan ook een onmogelijke opgave geweest. Wim Deetman praat niet graag over zichzelf en de wereld om hem heen komt daardoor en niet veel verder dan een enkele anekdote. De afgelopen weken trok Casper Postmaa, de stadscroniqueur van AD/Haagsche Courant, er een paar keer met Deetman voor zijn rubriek op uit. Slechts een enkele keer ontdooit de burgemeester een beetje, zoals op weg naar de eerste paal voor het automobielmuseum. Ineens floept Deetman zijn enthousiasme voor het automerk Citroën eruit. Plotseling blijkt er nog een andere passie dan werken, besturen en lobbyen te bestaan. Maar meestal lees je in de columns de moeizame conversaties eraan af en uiteindelijk zoekt de auteur zijn heil in een soort Dr. Phil-achtige toespraak tot de scheidende eerste burger. Alsof Deetman bij elke enigszins persoonlijke vraag als een oester is dichtgeklapt. Ook deze krant besteedde vorige week aandacht aan het vertrek van Wim Deetman met een groot interview; een alleszins lezenswaardig gesprek met Elske Koopman over zijn relatie tot de stad, over het gevoel dat hij soms burgemeester van twee verschillende steden was. Maar de mens Deetman, dat wat hem dreef, bleef ook hier grotendeels verborgen. Deetman is vooral een gesloten, stijve en soms wat norse man. Een opmerkelijke bijdrage in het vrien-

denboek is van Peter ter Horst, de oudhoofdredacteur van de Haagsche Courant. Dus niet de huidige redactiebaas van AD/Haagsche Courant, maar degene die in september 2005 bij de fusiekrant vertrok. Ter Horst schrijft op smakelijke wijze over de verstoorde houding tussen burgemeester en krant, die bij zijn aantreden in 2001 bleek te bestaan. “Het was geen ontspannen kennismakingsdiner. De sfeer was die van vredesonderhandelingen in een Balkanland”, schrijft Ter Horst om vervolgens uit te weiden over de voornemens die hij op dat mo-

ment met de Haagsche Courant had. “Mooie plannen, meneer Ter Horst”, reageerde Deetman. “Ik wens u sterkte. U heeft geen gemakkelijke taak. Want weet u wat het probleem is van de Haagsche Courant? Niets klopt. De feiten kloppen niet, de achtergronden kloppen niet, de analyses kloppen niet. Daarom lees ik hem niet meer”. Die laatste opmerking bleek minder slim van de burgemeester, want de hoofdredacteur reageerde gestoken met een tegenstoot: “Als hij hem niet meer las, hoe kon hij dan zo oordelen over de krant?”

Vlaggen in de stad begeleiden het afscheid van burgemeester Deetman. Foto Pan Chen

Er groeide uiteindelijk een goede verstandhouding uit de zakelijke contacten, zodanig dat (zo klinkt het in de wandelgangen) Deetman – voorzitter van de Christelijke Pers, waar dagblad Trouw onder valt – Ter Horst nog niet zo lang geleden als hoofdredacteur voor Trouw had willen hebben. Het stuk geeft ook aan, dat de communicatief ‘gehandicapte’ Deetman wel degelijk veel met kranten heeft. Hij windt zich er nog steeds flink over op als iets volgens hem niet klopt. Hij zegt zelfs abonnementen op als een cartoon hem niet zint. Bij de presentatie van Den Haag Centraal nam de burgemeester niet alleen het eerste exemplaar in ontvangst, hij liet ook onomwonden weten de komst van deze echte Haagse krant van harte toe te juichen, bracht en passant in zijn toespraak naar voren dat hij van AD/ Haagsche Courant het algemene deel altijd meteen in de hoek smeet en louter de Haagse pagina’s las. Zijn enthousiasme voor het verschijnsel krant mocht Den Haag Centraal ook anderszins ondervinden. Onze subsidieaanvraag bij het Stimuleringsfonds voor de Pers eind vorig jaar konden wij vergezeld laten gaan van een warme adhesiebetuiging van de burgemeester van deze stad. Deetmans steun heeft ongetwijfeld enige rol gespeeld in het feit dat onze aanvraag door de beoordelingscommissie volledig werd gehonoreerd. En voor die support zeggen wij de vlaggen in de stad na: ‘Wim bedankt!’

Co o s Ve r s t e e g Hoofdredacteur


6

Interview

Vrijdag 11 januari 2008

‘Topsport bedrijf je vanuit je hart, niet

Sporters die stoppen, belanden regelmatig in een zwart gat. Met hun ziel onder hun arm lopen ze rond, zich wanhopig afvragend wat in hemelsnaam met hun tijd te doen. Zo niet Tim de Leede (39). In juni van het afgelopen jaar nam hij na 237 duels afscheid van het cricketteam van Oranje, waarmee de recordinternational in bijna twintig jaar de halve wereld afreisde. Met een warm gevoel kijkt hij op zijn loopbaan terug. Daarnaast vond hij in zijn nieuwe baan als verenigingsmanager volledig zijn draai.

Door André Buurman

Amper vier jaar geleden stond hij al op het punt zijn toen al imposante loopbaan als bowler en batsman van Oranje te beëindigen. Toen, 35 jaar oud, kon hij het fysiek allemaal nog best wel opbrengen. Echter, de uitdaging om na zestien jaar nog langer door te gaan met het keurkorps was er alleen niet meer. Want waar iedere topsporter probeert het maximale uit zijn carrière te halen, moest De Leede zich met het Nederlands team na al die jaren nog altijd schikken in een onbeduidende figurantenrol in

het internationale cricketcircuit. Niet zo onlogisch, aangezien de cricketbond zich in dit land nog altijd met zijn vijfduizend actieve amateurleden niet kan meten met cricketgrootheden als Australië, India, Pakistan en Nieuw Zeeland, om maar wat voorbeelden te noemen. Het professionele cricket is voor het vasteland van Europa nog mijlen ver weg. Oorzaak? Het eeuwenoude liedje: gebrek aan geld en dat is weer te wijten aan de nog steeds grote onbekendheid van de cricketsport. En

onbekend maakt nog altijd onbemind. Zolang de geldkraan dicht blijft, zal cricket volgens De Leede in Nederland en de rest van Europa, met uitzondering van Engeland, altijd een stiefkindje blijven. Juist op het moment dat hij in 2004 het internationale bijltje erbij neer wilde leggen, kwamen er gelden vrij van het ICC, de International Cricket Council, waarvan ook de Nederlandse cricketbond meeprofiteerde. Van deze financiële injectie kon de bond onder andere

coaches van wereldformaat als Bob Woolmer inhuren. Inderdaad, dezelfde Woolmer die afgelopen jaar tijdens de wereldkampioenschappen op Jamaica dood in zijn hotelkamer werd aangetroffen. Alles wijst, ook na een tweede onderzoek, op een natuurlijke dood van de Engelsman. Maar of de waarheid over zijn dood ooit boven water komt, De Leede durft daar in ieder geval geen eed op te doen. “Het blijft mysterieus’’, is het enige wat hij erover kwijt wil en kan. “Net als het


C

vanuit je portemonnee’ Staatslot

overlijden van Lady Di destijds in Parijs. Van diezelfde Woolmer heb ik trouwens destijds ontzettend veel meegekregen. Ik cricket al vanaf mijn vijfde, maar wat ik van die man daar in een korte tijd heb geleerd, is ongekend. Er ging een wereld voor mij open. Je denkt dat je met je 35 jaar en weet ik veel hoeveel interlands het spelletje begrijpt. Niet dus. Dat was de kracht van Woolmer. Een fenomeen. Zijn dood is voor het cricket een enorm verlies. Dankzij hem knoopte ik er nog een paar jaar Oranje aan vast. En daar heb ik geen spijt van, al had ik toen ik besloot door te gaan, thuis wel het nodige uit te leggen. Spelen voor het nationale cricketteam is voor de buitenkant natuurlijk geweldig. Maar wat weinigen weten, is dat het je als speler eigenlijk alleen maar geld kost en je gezinsleven soms op een erg laag pitje staat. Je bent bij elkaar genomen ongeveer tussen de zestig en tachtig dagen per jaar van huis weg’’.

Onbetaald

verlof

Het vele reizen naar alle uithoeken van de wereld dat nu eenmaal onlosmakelijk aan een plek in het Nederlands cricketteam is verbonden, heeft zowel zakelijk als privé de nodige impact. “In landen als bijvoorbeeld Engeland, Australië en Nieuw Zeeland is cricket een professionele sport. Dat is het grootste verschil met hier. Uitkomen voor het Nederlands team betekent automatisch dat al je verlofdagen bij je baas aan het

‘Van Bob Woolmer heb ik enorm veel geleerd’

cricket opgaan. Geen vakanties met de kinderen, want de verlofkaart van pa wordt louter aan trips met Oranje naar het buitenland besteed. En is die verlofkaart niet toereikend, wat in de meeste gevallen ook het geval is, zal je diezelfde baas nog een paar keer lief moeten aankijken dat je een aantal weken met onbetaald verlof mag gaan. Het woord zegt het al: onbetaald verlof. Geen inkomsten dus. Voor een gezin met een modaal inkomen, zelfs als je er boven zit, is dat nauwelijks op te brengen. Daarom haken ook veel spelers af”. Het NOC*NSF komt je slechts voor een klein deel tegemoet. Helaas niet voldoende om de financiële veer, die je als Oranjespeler keer op keer moet laten, te compenseren. Maar je kiest ergens voor, dus moet je eigenlijk ook niet zeuren. En spijt heb ik zeker niet. Dat ik mijn gezin tekortgedaan heb gedaan, daar ben ik me maar al te goed van bewust. In al die jaren schoten de vakanties met mijn vrouw en kinderen er bij in. Alle vakantiedagen gingen aan het cricket op. Maar wat ik van de wereld heb gezien, neemt niemand me meer af. Ik zie het nog steeds als een voorrecht dat ik dit heb mogen meemaken’’. De landen die Tim de Leede in de afgelopen twintig jaar met het Nederlands

7

Varia

Vrijdag 11 januari 2008

‘Ik kon cricket bij VCC en Oranje en voetbal bij RKAVV prima combineren’

cricketteam bezocht, lieten op de bowler en batsman van het Voorburgse VCC een onuitwisbare indruk achter. Naast het cricket maakte de geboren Leidschendammer ook tijd vrij om het land achter de voor Nederlandse begrippen nog altijd chique wereld van het cricket te leren kennen. En zo ging er langzaam een andere wereld voor hem open. Een wereld van grote en bittere armoede, die hij van dichtbij meemaakte en hem met de neus op de keiharde feiten drukte.

Eigen

ogen

De dag dat hij voor het eerst in zijn leven met een enorme vuilnisbelt werd geconfronteerd, waarop 25.000 mensen, waaronder heel veel kinderen, dagelijks hun kostje bij elkaar moeten zien te scharrelen met het verzamelen van plastic, staat hem nog helder voor de geest. Plaats van handeling: Manilla, hoofdstad van de Filippijnen. Het beeld van die immense vuilstortplaats en al die duizenden mensen, Tim de Leede beseft dat hij daarvan nooit meer loskomt. “Pas als je dit met eigen ogen hebt gezien, besef je hoe rijk we het hier hebben. Mijn leven is hierdoor zeker veranderd. Je gaat relativeren. Ik ben van huis uit toch al niet materialistisch ingesteld, maar als je met zoveel armoede en ellende wordt geconfronteerd, dank je niet alleen God op je blote knieën dat je hier in Nederland bent geboren, maar kijk je op een andere manier tegen zogenoemde ‘belangrijke’ zaken aan, die op de keper beschouwd eigenlijk helemaal niet zo belangrijk zijn”. “Ook in landen als Kenia, Zuid-Afrika en Nairobi heb ik veel ellende gezien. In de sloppenwijk daar is het een kwestie van overleven. Het is vaak een kwestie van jij of ik. Dan maar jij. Daar sterven per uur door geweld of honger en uitputting meer mensen dan in heel Nederland in vijf jaar. Dat zet je wel aan het denken. Waar lopen we hier eigenlijk toch allemaal over te zeiken, zeg ik dan op mijn beurt. Zimbabwe, misschien wel het mooiste land qua natuur van Afrika, was ooit welvarend en kon zichzelf volledig bedruipen. En kijk er nu eens naar. Een derdewereldland, dat is alles wat er van over is. Met dank aan meneer Mugabe, een paranoïde leider. Eeuwig zonde, dat een land met zoveel rijkdommen in amper tien jaar volledig naar de kloten is geholpen. Louter door één man. Te bezopen voor woorden. Landen waar ik ben geweest met het cricketteam, die volg ik met heel veel belangstelling. Dus draait mijn maag om als ik de beelden van Nairobi zie. Macht, pure macht, daar draait het om’’.

Bescheiden

Na zijn afscheid van Oranje, zegt De Leede zeker niet in een zwart gat te zijn gevallen. In het zomerseizoen speelt hij nog wekelijks zijn partijtje cricket bij het Voorburgse VCC, waarvan hij al sinds zijn vijfde jaar onafgebroken lid is. Een talentje, toen al, want amper vijf turven hoog speelde hij reeds met de ‘grote’

“Alsjeblief, hoor”, zei de juffrouw van het Kruidvat verveeld en ze keek langs me heen naar de volgende klant. Met de kassabon had ze twee staatsloten in mijn hand geduwd, elk één vijfde lot, ter waarde van twee euro en zeventig cent. Ze hoorden bij een aanbieding en ik stopte de loten in mijn jaszak om ze thuis weer terug te vinden. jongens van elf jaar van het C-team. Weliswaar op een positie achter de achtervanger, waar hij de minste kans liep geraakt te worden door de harde bowlingbal. Het was de enige plek in het veld, waar kleine Tim van zijn vader mocht staan. De talenten van de jonge Leidschendammer bleven niet onopgemerkt en voordat hij er zelf erg in had, kwam hij al voor Heren 1 uit. Ook al doet hij er wat bescheiden over, vooral door zijn inbreng promoveerde VCC in amper vijf jaar tijd van de vierde klasse naar de hoogste afdeling. En zo klopte ook Oranje aan de deur. De allrounder Tim de Leede bleef eerst als batsman en later als bowler bijna twintig jaar een vaste waarde voor het nationaal team. De overweging om elders in de wereld van het cricket zijn boterham te maken, kwam nooit in hem op. ‘Je bent te vroeg geboren’, wordt wel eens tegen mij gezegd. Geld verdienen met sport is mooi, maar niet ten koste van alles. Topsport bedrijven doe je in mijn opinie vanuit je hart, niet vanuit je portemonnee’’.

Combineren

In zijn niet al te ruim bemeten kantoortje bij de Rotterdamse voetbal- en cricketvereniging VOC, waar hij sinds medio vorig jaar de functie van verenigingsmanager vervult, werkt Tim de Leede aan een plan om met name het jeugdvoetbal binnen de vereniging naar een hoger plan te tillen. Een voetbalschool, gediplomeerde trainers, en wellicht op termijn een samenwerking met de BVO van Sparta, zijn slechts een kleine greep uit de ambitieuze doelstellingen van De Leede en VOC. “De vereniging moet weer naar een hoger niveau’’, is zijn wens. Ook de cricketafdeling van VOC kan volgens hem wel een nieuwe impuls gebruiken. “Omdat het voetbalseizoen met al die nacompetities vaak tot ver in de maand juni doorloopt, wordt

‘Landen waar ik met het team ben geweest, volg ik met veel belangstelling’

het lastig om de voetballende leden nog enthousiast te maken voor het cricket, dat aansluitend in de zomermaanden plaatsvindt”. “De kinderen zelf willen wel, maar de meeste ouders vinden een voetbalseizoen wel voldoende. Een weekeinde vrij is er niet meer bij, want na het cricketseizoen wacht de volgende voetbalcompetitie weer. Zelf heb ik het cricket bij VCC en Oranje en het voetballen bij RKAVV altijd prima kunnen combineren. Argumenten als dat cricket alleen voor de upper ten is en dat je om de spelregels te kunnen begrijpen gestudeerd moet hebben, zijn natuurlijk onzin. Het is gewoon ontzettend leuk. Niet moeilijk, voor iedereen bereikbaar”.

Twee loten heb ik dus en ik weet op 10 februari of ze me rijk maken. Dan is de trekking. Mocht de hoofdprijs arriveren, dan zal ik het u melden. En ook welke stappen ik dan neem ter verbetering van mijn levensstijl, al raadt men prijswinnaressen af om meteen ingrijpende beslissingen te nemen. Schoenen uit Parijs, mantelpakjes van de kleermaker, duizend boeken erbij en dan een groter huis om alles in op te bergen, het zijn slechts kleine wensen. U ziet, als ik rijk word, dan doe ik hetzelfde als nu, maar dan beter. Vanwege mijn intens verlangen naar geld, heb ik met de Goddelijke Dimensie afgesproken dat ik al het geld ontvang dat ze me sturen. Daarom raap ik elk dubbeltje op dat op straat voor mijn voeten ligt. Het is een kwestie van principe. Men wil geld, of men wil het niet. Men is be-

Vilan

reid het te ontvangen, of niet. Het is een simpel principe. Iedereen die ik ernaar vraag, wil meer geld. Maar dat dubbeltje laten ze liggen: “Van de straat? Dat is smerig.” Zoiets begrijpt de Goddelijke Dimensie niet. Dat dubbeltje raap ik dus op, maar toch heb ik lang gedacht dat alleen de Bijenkorf een bron van geluk kon zijn. Daarom kwam ik officieel niet in het Kruidvat. Ik vond het ellendig druk en rumoerig. Maar wel goedkoop. Op straat wilde ik nooit gezien worden met plastic tasjes van het Kruidvat; de spullen deed ik over een deftiger tasje. Ook van plastic, maar toch anders. Met mijn aanstaande rijkdom in zicht komen levensvragen op. Over delen, over gezond egoïsme, een nieuwe stichting waarvan ikzelf vanwege de belastingen het goede doel ben en ook of ik me diep van binnen nog steeds boven sommige winkels verheven voel. Straks heb ik geld in overvloed en dan vragen de mensen natuurlijk steeds hoe dat gekomen is. Dan zal ik moeten antwoorden: “Het waren twee staatsloten van het Kruidvat, daar heb ik alles aan te danken.” Geld komt overal vandaan. Je moet het willen ontvangen.

Vilan

van de

Loo

De Vloek pikt ontruimingseis niet door

Alexandra Sweers

‘Hell no, we won’t go!’ luidt de ferme reactie van vereniging de Vloek op de aanzegging van gemeente Den Haag om de loods aan de Scheveningse Hellingweg te verlaten. Sinds vijf jaar bestaat daar aan de haven een culturele broedplaats met het veganistisch eetcafé Water en Brood en de muziek-, film- en theaterzaal de Piraat. Als het aan de gemeente ligt, moet de vereniging het pand per 1 maart verlaten. Geheel tegen de afspraken in, vindt de vereniging. Volgens de Vloek hebben zij al snel na de kraak van het pand de toezegging van de gemeente gekregen dat men kan blijven zolang het pand niet wordt gesloopt. Nu de gemeente een huurcontract heeft afgesloten met de stichting Topzeilen, die de loods als winteropslag voor boten wil gebruiken, moet de Vloek plaats maken. “Het is idioot dat de gemeente het belang van de Vloek als culturele broedplaats niet respecteert,” vindt Peter Bos van de vereniging. “Wij hebben met de gemeente toentertijd duidelijke afspraken gemaakt die ook zwart op wit staan. Het was altijd duidelijk dat het pand ooit gesloopt zou worden, maar dat ging nog wel jaren duren. Inmiddels hebben we met alle kunstenaars voor enkele tonnen geïnvesteerd. Er is een geïsoleerde muziekzaal gebouwd en een eetcafé met keuken”. De vereniging was al een jaar in overleg met de gemeente over het wel of niet verplaatsen van de broedplaats. Bos: “De gemeente had aangegeven dat zij een huurder hadden en was met ons in onderhandeling. Het ging de goede kant op, maar opeens zijn ze van de tafel weggelopen” .In eerste instantie wilde de gemeente volgens Bos niet laten weten wie de toekomstige huurder van het pand zou zijn. Bos: “Uiteindelijk zijn we erachter gekomen en hebben we met stichting Topzeilen een afspraak gemaakt. De oprichters van de stichting zijn twee vastgoedbedrijven die ons lieten weten met het huurcontract hun positie in de haven verder te willen versterken en grote vastgoedbelangen hebben in het plan voor het gehele Norfolkterrein”. De Vloek laat het er niet bij zitten en moet

op 17 januari voor de rechter verschijnen om zich te verdedigen tegen de ontruimingseis van de gemeente. Ook roept de vereniging zoveel mogelijk mensen op om aanstaande zaterdag actie te voeren voor het behoud van de Vloek en alle andere Haagse broedplaatsen. Bos heeft goede hoop voor de rechtszaak en heeft daarom ook nog niet bedacht wat er moet gebeuren wanneer de rechter de gemeente in het gelijk stelt. “Wij hebben alle goede argumenten aan onze kant en de afspraak staat zwart op wit”, aldus Bos. Volgens Bos is de situatie waarin de Vloek zich bevindt typisch voor het broedplaatsbeleid van Den Haag. “Bijna alle Haagse culturele broedplaatsen zitten in tijdelijke panden onder beheer van de Dienst Stadsontwikkeling. Dat zijn allemaal snelle vastgoedjongens die geld belangrijker vinden. De gemeente vindt een botenstalling belangrijker dan een bruisende culturele vrijplaats. Het is duidelijk dat de Scheveningse haven op slinkse wijze wordt verkwanseld aan het grote geld en dat broodnodige sociale en culturele initiatieven aan de kant worden gezet. Wat de Vloek betreft gaan we dit niet pikken”. Een woordvoerder van de gemeente stelt dat er geen afspraken zwart op wit staan en dat er alternatieven zijn geboden.

Mondriaan op Onderwijsbeurs ROC Mondriaan staat op vrijdag 11 januari en zaterdag 12 januari op de Onderwijsbeurs West-Nederland in de Evenementenhal in Rijswijk. Alle ruim 250 mbo-opleidingen van ROC Mondriaan geven voorlichting in de richting Economie, Handel, Horeca en Facilitaire dienstverlening, ICT, Mode, Sport en bewegen, Techniek, Toerisme en recreatie, Uiterlijke verzorging, Veiligheid, Welzijn, Woonbranche en Zorg. Er is ook een International Stream. Op vrijdag zijn er besloten (gratis) voorlichtingen, op zaterdag is de Onderwijsbeurs van 11.00 tot 17.00 uur voor iedereen vrij toegankelijk.


Den Haag Centraal, de nieuwe échte Haagse krant, zoekt in samenwerking met Bel & Tell

Senior Verkoop Binnendienst Medewerkers voor nieuw te vormen team Telefonische Verkoop Abonnementen

Wij denken aan mensen van 40 tot 65+ met communicatieve vaardigheden die het leuk vinden om een goed gesprek te voeren, beschikken over een ontwikkeld invoelend vermogen en bij voorkeur commerciële ervaring hebben. Én zelf enthousiast zijn over onze krant, natuurlijk.

bel dan voor meer informatie naar Den Haag Centraal, Dory Danckaarts 070 – 364 40 40 of naar Bel & Tell, Onno van der Steen op 070 – 361 74 59.

Voelt u wel iets voor t vaste werktijden, in overleg t minimaal 8 uur en maximaal 24 uur per week t werk in een team met leeftijdgenoten in een prettige omgeving (Bel & Tell is gevestigd in een mooi kantoorpand in het Benoordenhout) t een marktconform inkomen, plus bonusregeling

Den Haag Centraal Korte Poten 9 2511 EB Den Haag danckaarts@denhaagcentraal.net

Uiteraard kunt u ook uw cv met motivatie per post of per e-mail sturen naar één van onderstaande adressen.

Bel & Tell Jozef Israëlslaan 56a 2596 AR Den Haag office@beltell.nl

Voor ons redactiekantoor in het centrum van de stad zoekt Den Haag Centraal een

Medewerker Abonnementen Administratie voor 20 uur per week

Heb je een MBO opleiding, ben je klantgericht en gewend om snel en nauwkeurig te werken? En heb je ervaring met een database, Excel, Outlook en een uitstekende kennis van de Nederlandse taal? Kom ons dan helpen om het groeiend aantal abonnees van onze nieuwe Haagse krant goed te bedienen. Bij DEN HAAG CENTRAAL maak je deel uit van een enthousiast team dat met hart en ziel bezig is met alles wat er op politiek, cultureel en sportief gebied in Den Haag speelt.

Reageer per e-mail naar: danckaarts@denhaagcentraal.net of per brief aan: Den Haag Centraal, Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag.


Varia

Vrijdag 11 januari 2008

9

Tien jaar theater in de Regentes ‘Ik heb hier ooit gezwommen’. Dat is een zin die Michael de Roo, directeur van Theater Zwembad de Regentes, nog regelmatig hoort van zijn bezoekers. Dat is niet vreemd wanneer je bedenkt dat het zwembad voor duizenden Hagenaars de plek was waar ze leerden watertrappelen. Toch is de Regentes nu al tien jaar een theater. De rijke geschiedenis die het pand in de Weimarstraat heeft doorgemaakt, is vastgelegd in een jubileumexpositie. door

Miranda Fieret

In het diepe, op de bodem van het vroegere zwembad, is geen chloorwater meer te ruiken. De enige geur die is te bespeuren, is de lijm van zojuist opgeplakte affiches. Michael de Roo is samen met zijn medewerkers de expositie aan het voorbereiden. Posters staan er al en attributen uit het bad van vroeger worden neergelegd. Voor de expositie gaat Theater Zwembad de Regentes terug naar het oorsprong, in 1920. In het prille begin van het zwembad was de Regentes ook het badhuis van de wijk. “Maar voor velen is dit hét zwembad. Na de Tweede Wereldoorlog zwommen Hagenaars vaak in Zwembad de Mauritskade of in de Regentes. Ik hoor de meest geweldige anekdotes”, vertelt De Roo. De pilaren van het bad staan vol namen van mensen die een speciale band met het gebouw hebben. Buurtbewoners, maar ook bekende namen zoals Erica Terpstra sieren de tegels. “Veel mensen komen voor de opening van de expositie naar ons toe. Van Erica heb ik nog niks vernomen, maar Jacco Verhaeren, de trainer van Pieter van den Hoogenband, komt wel”. Zelf heeft De Roo ook in de Regentes gezwommen. “Maar veel kan ik me er niet van herinneren. We moesten ons verkleden waar nu het balkon is. Zo had je mooi uitzicht op het bad. En rennen? Dat kon niet. Al die tegels waren spekglad”. Ook al heeft de directeur een verleden met het pand, het is niet de reden waarom hij zeven jaar geleden in het theater is gekomen. “Ik voel geen nostalgie, het is meer een ludieke herinnering”. Voor hem ging het puur om het gebouw. “De eerste keer toen ik hier naar een voorstelling kwam, vond ik indrukwekkend. Ik zag meteen mogelijkheden. Ik kon het niet beschrijven, maar in mijn hoofd wist ik meteen hoe de Regentes vorm moest krijgen”.

Fa m i l i e

Ook al heeft het pand niet haar functie als bad behouden, de manier van werken vergelijkt De Roo nog met de tijd dat de Regentes een familiebedrijf was. “Het zwembad is tot in de jaren zeventig in het bezit geweest van familie De Rechte. Ik vind het nog steeds ongelofelijk dat het zwembad zolang een particuliere onderneming kon zijn. Als familiebedrijf liet je niet voor elk wissewasje een loodgieter komen, dan loste je het eerst samen op. In dat opzicht is het team van nu net een familie. We hebben maar be-

Michael de Roo, kijkt door de ‘patrijspoort’. Ooit bedoeld om naar de zwemmers onder water te kijken. Foto: Anna Green perkte middelen en zijn echt bijna vanaf nul begonnen met het theater. Iedereen helpt elkaar. Ik houd me niet alleen bezig met het management, maar ook met het onderhoud, de aankleding, de financiën en de programmering uiteraard”. Het pand begon haar nieuwe functie als theater te ontdekken met de komst van het Nationale Toneel. De Koninklijke Schouwburg werd verbouwd en zo werd de Regentes twee jaar lang de tijdelijke locatie. In 1998 werd het pand officieel een theater, waarvan De Roo de laatste zeven jaar directeur is. “Ik wilde de Regentes niet vastleggen als toneelgebouw. Er moest een veelzijdige programmering komen met niet-westerse muziek, singer/songwriters en kleine opera. Muziektheater, dat had Den Haag nodig. Alleen de akoestiek was dramatisch. Het geluid was zo droog, het leek wel een zandbak”. Met de sloop van het verlaagde plafond, bleek De Roo dat probleem in één keer op te lossen. “Toen kon onze inhoudelijke profilering pas hoorbaar van start gaan”.

Imago

De Regentes staat bekend als buurttheater. Het is één van de cultuurankerpunten in het cultuurbe-

TerugBlik Er komt heel wat bij kijken voor je een leuk stukje voor de wekelijkse rubriek TerugBlik klaar hebt. Het is hard werken, maar leuk hard werken. Aan de hand van de afgebeelde foto is het misschien duidelijk te maken hoe zo’n proces in zijn werk gaat. Allereerst is er het keuzemoment. Zoek je een plaatje en maak je daar een verhaaltje bij of heb je al een gebeurtenis in je hoofd en zoek je daar een foto bij? Meestal valt de keus op de eerste optie. Het Haags Gemeentearchief beschikt immers over een prachtige en rijke collectie waarin het goed grasduinen is. Dit keer is gekozen voor een foto met mensen erop, mensen van wie je zegt ‘wie zijn dat ook alweer?’ Natuurlijk herkent iedereen meteen prinses Margriet. Maar wie flankeren haar en wanneer is deze foto genomen? De uitleg bij de foto die het archief verstrekt, luidt: ‘‘Grand-Gala du disque populaire’ in het Kurhaus. Prinses Margriet te midden van enkele deelnemers. Links Gert Timmerman, rechts Esther & Abi Ofarim.’ met als datum 13 oktober 1963. Op dit gala traden Foto: Stokvis artiesten op die op dat moment of in het voorbije jaar in ons land succes hadden gehad met een of meer grammofoonplaten. Ook werden er Edisons (muzikale Oscars) uitgereikt. In genoemd jaar was Godfried Bomans de man die deze prijzen mocht overhandigen, onder andere aan Marlène Dietrich over wie Bomans verzuchtte: Had mijn vrouw maar één zo’n been.

leid van de gemeente en zo’n dertig procent van de bezoekers komt uit de buurt. “Het is nooit de bedoeling geweest om een theater voor de wijk te worden. Ik wilde kwaliteit bieden, geen amateurtheater. Maar met de uitvinding van de buurtpas, waarmee wijkbewoners korting krijgen, is het zo gegroeid”. Nu verweeft de directeur steeds meer van de wijk en haar bewoners in de programmering. “We hebben sindskort een muziektheaterwerkplaats. Vijf jonge componisten van het conservatorium hebben de opdracht gekregen om daar een kortdurende opera te maken. Het verhaal van de opera moet over de wijk gaan en ook amateurs krijgen een rol”.

Bezinning

Het tienjarig jubileum van het theater is voor De Roo een moment van bezinning. “We hebben het nieuw Kunstenplan ingeleverd en moeten nu een nieuwe stap maken. We blijven ons richten op muziektheater en kleinschalige opera. Maar we gaan ons niet alleen bezig houden met de programmering binnen de Regentes. We gaan dit jaar samenwerken met de Koninklijke Schouwburg. Zo programmeer ik een

Foto’s uit het Haags Gemeentearchief

Esther Ofarim had in het voorjaar bijna het Eurovisie songfestival gewonnen en trad veel in Duitsland op met haar man Abi. In 1964 kreeg ze nog grotere populariteit in ons land toen ze als zeemeermin vermomd optrad in een show waarmee Rudi Carell een Zilveren Roos won in Montreux. De Twentse bard Gert Timmerman had zich al

barokopera in de schouwburg, die qua programmering prima bij Theater Zwembad de Regentes past. Op die locatie komt het gewoon veel meer tot zijn recht. Daartegenover staat dat de Koninklijke Schouwburg een Franstalige voorstelling, namelijk ‘Sizwe Banzi est mort’ door Théâtre des Bouffes du Nord bij ons programmeert”. Volgens De Roo is een dergelijke samenwerking als deze nog niet eerder in Den Haag voorgekomen. “Het is jarenlang moeilijk geweest om samen met andere theaters te programmeren. Maar het zou toch stom zijn als ik een product in mijn eigen pand programmeer, terwijl het elders beter tot zijn recht komt. Van deze samenwerking word ik echt heel vrolijk. Ik merk dat er iets verandert bij theaters en dat is hoopvol, maar ook noodzakelijk voor Den Haag. Het laat de stad uit zijn bedaardheid komen”. De jubileumexpositie is vanaf vrijdag 11 januari open en loopt tot en met juni. Openingstijden: ma. t/m vrij. 12.00 – 17.00 uur, za. 14.00 – 17.00 uur. Daarnaast heeft Theater Zwembad de Regentes diverse jubileumvoorstellingen. Voor meer informatie: www.deregentes.nl

Haagsche Courant gaat verhuizen door

S t a l & Va n D o o r n

zingend een ereplaats in de harten van oude oma’s en moeders verworven met het lied ‘Ik heb eerbied voor jouw grijze haren’. In 1963 kreeg hij ook nog een gouden plaat voor zijn Duitse succes ‘Blume von Tahiti’. De man in de witte smoking was blijkbaar niet bekend aan de beschrijver van de foto, gezien het ontbreken van zijn naam. Gelukkig zijn er op het Gemeentearchief oudere jongeren die veel weten over de jaren zestig. Navraag bij hen leerde al snel dat dit de geboren en getogen Hagenaar Peter Schilperoort moest zijn. Ook de krant van zaterdag 12 en maandag 14 oktober bevestigde zijn aanwezigheid. Hij kreeg met zijn Dutch Swing College Band een Edison. Maar nu nog die kleine man tussen Gert Timmerman en prinses Margriet. Wie o wie zou dat zijn? De veelweters stonden met hun mond vol tanden. Allerlei suggesties konden via Google de prullenmand in. De goeie ouwe krant gaf uitsluitsel. Het was niemand minder dan Rocco Granata, de Italiaanse Belg die wereldberoemd werd door zijn lied Marina uit 1959 en nu weer een hit had gescoord met het zoete Buona notte bambino. Het moet een keurig nette en in onze ogen misschien wat saaie avond zijn geweest. Heel wat saaier dan tien maanden later, in augustus 1964, toen uitzinnige fans van de Rolling Stones de Kurzaal afbraken. Het begin van een nieuw muziektijdperk.

De redactie van AD/Haagsche Courant gaat verhuizen. Het personeel heeft onlangs de mededeling gekregen dat men het kantoorcomplex aan de Koopmansstraat in de Rijswijkse Plaspoelpolder per 1 juli zal verlaten. Waar de redactie zich na die datum gaat vestigen is nog onbekend; er wordt gedacht aan huisvesting elders in het industriegebied, omdat niet alleen de Haagse editie van het AD, maar ook de edities voor Delft, Westland en Zoetermeer op dezelfde plek worden gemaakt. Rijswijk ligt ten opzichte van het totale verspreidingsgebied dan tamelijk centraal. Lange tijd leefde bij de dagbladonderneming het idee dat, wanneer het huurcontract voor het gebouw in de Plaspoelpolder afliep, de totale redactie naar de Haagse binnenstad zou terugkeren. Inmiddels echter vormen de Haagse lezers minder dan de helft van de totale oplage, zoals die vorige week zijn gepubliceerd. AD Haagsche Courant had volgens het Cebuco in het derde kwartaal van 2007 een totale oplage van 76.755 exemplaren (een daling van ruim 8% ten opzichte van het derde kwartaal in 2006). Van deze oplage werden er 33.570 in Den Haag zelf verspreid en de rest in Leidschendam-Voorburg, PijnackerNootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Voor de editie Delft moet daar nog 8.643 exemplaren bij worden opgeteld. De Haagsche Courant verhuisde in 1982, toen nog als onderdeel van Sijthoff Pers, uit de Wagenstraat naar de Plaspoelpolder. Najaar 2001 werd aan de Hofweg 1 een ruimte in gebruik genomen speciaal voor de stadsredactie. Die bleef daar ook toen de Haagsche Courant opging in AD Haagsche Courant, maar vertrok alsnog begin 2007 na een ingrijpende bezuinigingsoperatie en bijpassende reorganisatie.


10

Cultuur

Vrijdag 11 januari 2008

Karel Jansen (1925 -2008)

‘Karel liet nooit een medespeler zakken’ Er wordt wel eens gezegd dat je iemands karakter naadloos kan aflezen aan de manier waarop iemand zich op een voetbalveld manifesteert. Bij de deze week op 82-jarige leeftijd overleden Karel Jansen senior klopte dat in ieder geval volledig. Door Martin van Zaanen Leiderschapscapaciteiten, die heb je of die heb je niet. Karel Jansen was twaalf jaar toen hij voor de jongens in de buurt, Spoorwijk, al zijn eerste voetbalclub oprichtte. Vanaf het moment dat hij kon lopen en tegen een bal trappen, manifesteerde hij zich als een geboren eerste man. De aanvoerdersband, die zat hem als gegoten. Volgens de overlevering was Karel Jansen, vader van spelersmakelaars Rob en Karel junior, een voetballer die het hart van de kenners sneller deed kloppen. Stijlvol, goed inzicht, prima techniek en – vooral dat – een voortreffelijke inzet. Altijd en overal, wat de omstandigheden ook waren. Jansen senior speelde voor VIOS, ADO (tussen 1949 en 1959 meer dan 300 wedstrijden), DHC en

Scheveningen Holland Sport. Een aantal malen was hij zelfs reserve bij het Nederlands elftal. Ook als trainer van het Rijswijkse RVC was hij zeer succesvol. “Karel liet nooit een medespeler zakken”, omschreef ADO-legende Mick Clavan ooit met een mengeling van affectie en bewondering zijn toenmalige teamgenoot. Als middenvelder was Karel bereid alles te doen om bij balverlies het speeltuig terug te veroveren en ook bij balbezit was hij onvermoeibaar in beweging om vrij te komen staan. Dat Jansen teamspirit zo hoog in het vaandel had staan, kwam ongetwijfeld door zijn sterk ontwikkelde verantwoordelijkheidsgevoel. “Inzet is het belangrijkste in het hele bestaan”, zei hij daar zelf over. Dat hij als voetballer liefst aan de linkerkant speelde en nadat hij gestopt was, vakbondswerk zijn lust en leven werd, is een even grappig als treffend gegeven.

Erkenning

In 1961 richtte hij de VVCS, vereniging voor contractspelers op. In zijn hoedanigheid als vakbondsleider kwam hij op voor de belangen van de profvoetballers die destijds in Nederland nog geen enkele rechten hadden; de clubs bepaalden nog alles. Hij runde, bijgestaan door steun en toeverlaat vrouw Wil, het kantoor vanuit hun huis op de Laan van Meerdervoort

en ieder lid van het gezin werkte mee. Na jarenlang barricadenwerk dwong hij erkenning van het beroep van voetballer af met alle daarbij behorende sociale rechten. Tevens was hij betrokken bij onderhandelingen over de premies voor de spelers van het Nederlands elftal bij grote toernooien. Samen met mr. Jimmy Janssen van Raay stond hij ook aan de wieg van de internationale spelersvakbond FIFPRO. De band met ADO Den Haag bleef altijd hecht. De laatste jaren was Jansen vice-voorzitter van Business to Business ADO Den Haag en van de jubileumcommissie van ADO Den Haag. Ook zette hij zich als voorzitter van de werkgroep ADO Den Haag Museum in voor de realisatie van een permanente expositie.

Hogerop

Voor zijn vele verdiensten werd Karel Jansen diverse malen onderscheiden. Zo was hij ondermeer Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, Bondsridder van de KNVB en Lid van Verdienste van ADO Den Haag. Niet slecht van een jongen uit een Spoorwijks arbeidersgezin met negen kinderen. Zijn eigen visie op zijn leven: “Ik heb altijd het doel gehad om hogerop te komen. Niet alleen in het voetbal, ook in maatschappelijk opzicht. Daar ben ik in geslaagd”.

Karel Jansen bij het Zuiderpark. Foto: Creative Images

4Adver tenties3

xjoufsobdiufo internationaal literatuurfestival den haag do 17 t/m zo 20 januari 2008 | www.winternachten.nl nieuwe kerk | theater aan het spui | filmhuis den haag

4 dagen literatuur, film & muziek uit alle windstreken interview debat voordracht dictee Turkije Indonesië Zuid-Afrika Curaçao Suriname Nederland Vlaanderen en de Arabische wereld optredens van:

Harry Mulisch | Bejan Matur | Adriaan van Dis Tan Lioe Ie | A.F.Th. van der Heijden Louise O. Fresco | Ronald Plasterk Khaled Khalifa | Frank Furedi | Lieve Joris Raoul Heertje | Hassan Bahara | Willem Ahmad al-Aidi | Bram Peper | Ahmed Ziani Saskia de Jong | DJ eXeS | Antjie Krog Violetta Simatupang | Kees van Kooten Laila Aboezaid | Ömer Zülfü Livaneli Joris Luyendijk | Ashur Etwebi en vele anderen

informatie en kaartverkoop: www.winternachten.nl | 070 346 52 72 | 0900 82 82 999

Werk in uitvoering Amsterdamse- en Stille Veerkade Tot 17 maart wordt er gewerkt aan de herinrichting van de Amsterdamse- en Stille Veerkade. In tien weken worden beide straten opnieuw ingericht. Om dat werk in zo’n korte tijd uit te voeren is het noodzakelijk om beide straten volledig af te sluiten voor rijverkeer. Gelijktijdig met de Veerkades krijgt ook een deel van de Paviljoensgracht een nieuwe inrichting. Tussen 7 januari tot 3 februari wordt deze straat (tussen de Stille Veerkade en de Nieuw Molstraat) daarom afgesloten voor het wegverkeer. De afsluiting van de straten heeft consequenties voor de bereikbaarheid van de binnenstad. Doorgaand verkeer dat nu gebruik maakt van de route over de Veerkaden wordt dringend geadviseerd om de Centrum Ring te nemen en niet meer door de binnenstad te rijden. De dichtstbijzijnde doorgaande route parallel aan de Amsterdamse- en Stille Veerkade is de Parallelweg en aan de andere zijde van de binnenstad de Mauritskade en Hoge Wal. De parkeergarages Veerkaden en Lutherse Burgwal, Bijenkorf en Markthof blijven tijdens de werkzaamheden bereikbaar. Om de bedrijven en woningen in en rondom de Veerkades toch redelijk te kunnen blijven bereiken, wordt in een aantal straten de rijrichting gewijzigd. Door de afsluiting is MCH-Westeinde niet meer via de Amsterdamse Veerkade te bereiken. Om het ziekenhuis te bereiken kunt u het beste gebruik maken van de route Binckhorstlaan, Neherkade en Vaillantlaan of Utrechtsebaan, Zuid-Hollandlaan en de Mauriskade. De routes worden met borden aangegeven. Johan de Wittlaan In verband met wegwerkzaamheden ter hoogte van de Adriaan Goekooplaan wordt buiten spitsuren (09.00 uur tot 15.00 uur) één rijstrook per richting aan het verkeer onttrokken. Dat kan mogelijk tot enige vertraging leiden. De werkzaamheden beginnen 2 januari en duren twee tot drie weken Lange Voorhout Tot en met 13 januari is het korte deel van het Lange Voorhout afgesloten. Het verkeer vanaf het Tournooiveld richting Lange Voorhout (lange deel) en Vos in Tuinstraat wordt omgeleid via het korte deel van het Lange Voorhout (langs de Amerikaanse Ambassade). Verkeer vanaf Vos in Tuinstraat rijdt via het lange deel richting Kneuterdijk. Het verkeer vanaf Kneuterdijk richting het Tournooiveld rijdt via de zuidelijke ventweg. Vanaf 14 januari tot en met 29 februari is het korte deel van het Lange Voorhout afgesloten. Het verkeer vanaf Tournooiveld richting het Lange Voorhout en Vos in Tuinstraat rijdt via de Lange Vijverberg en de Kneuterdijk. Het Tournooiveld is bereikbaar via het korte deel van het Lange Voorhout. Leyweg De Leyweg tussen de Escamplaan en de Meppelweg wordt opnieuw ingericht. Dan worden de beide rijbanen versmald tot 4m. Tot 8 februari 2008 wordt er gewerkt op de rijbaan richting Meppelweg tussen de Benschoplaan en de Meppelweg. Ook dan worden er geen rijrichtingen afgesloten maar enige stagnatie is niet te voorkomen. Laan van Nieuw Oost Indië Tot half februari 2008 wordt deze laan tussen de Juliana van Stolberglaan en de Schenkkade gereconstrueerd. In verband hiermee is dit gedeelte van de Laan van Nieuw Oost Indië in beide richtingen afgesloten voor doorgaand rijverkeer, dus ook voor fietsers. Het autoverkeer wordt omgeleid via de Schenkkade en de Juliana van Stolberglaan dan wel via de Schenkkade, de Prinses Beatrixlaan, Juliana van Stolberglaan, Prins Clauslaan en Bezuidenhoutseweg. Fietsers richting stad worden omgeleid via de Stuyvesantstraat en de Juliana van Stolberglaan. Fietsers in de andere richting worden omgeleid via de 2e de Carpentierstraat, 2e Louise de Colignystraat en Jacob Mosselstraat. De Laan van NOI tussen de Schenkkade en de Juliana van Stolberglaan wordt naar verwachting in februari 2008 weer open gesteld voor verkeer.


11

Opinie

Vrijdag 11 januari 2008

Kleinere raad en hogere vergoeding maken de lokale politiek sterker Door Theo Monkhorst Een hogere vergoeding voor gemeenteraadsleden, maar dan ook meteen veel hoger en tegelijkertijd minder partijen en een kleinere gemeenteraad. Dat is de oplossing voor de klachten van politici in de gemeenteraad dat zij het te druk hebben en te weinig verdienen. Bovendien wordt het gezag van de politiek vergroot. Gemeenteraadsleden verdienen ruim 1800 euro per maand. Dat is niet genoeg vinden de fractievoorzitters van de meeste politieke partijen in de Haagse gemeenteraad blijkens een publicatie in Den Haag Centraal. De werkdruk is hoog en het is haast niet te doen om naast dit parttime werk ook nog een andere serieuze baan te hebben, in loondienst, als ondernemer of als zelfstandige. Zo wordt het steeds moeilijker om kwalitatief goede mensen te recruteren. In de tijd dat ik zelf lid van de Haagse gemeenteraad was, midden jaren tachtig, bestond dat probleem ook al. Je moest nogal idealistisch zijn om naast je werk als gemeentelijk politicus actief te willen zijn. Werktijden van 70 tot 80 uur in de week waren dan niet ongebruikelijk. De vergoeding was bovendien veel te gering om van te kunnen leven. En het was voor je eigen zekerheid verstandig een baan aan te houden, want je wist nooit of je er niet een keer uitgegooid zou worden door een ontevreden achterban. Het gevolg was dat een groot gedeelte van de gemeenteraadsleden een uitkering of een pensioen genoten, dan wel huisvrouw waren. Alleen gekken zoals ikzelf en mensen die hoopten nog eens wethouder te worden, bleven naast hun baan als raadslid functioneren.

druk en de vergoeding worden met elkaar in verband gebracht, maar hebben in feite niets met elkaar van doen. Uitgangspunt van het lidmaatschap van een gemeenteraad is dat het liefdewerk is, waarvoor weliswaar een vergoeding wordt gegeven, maar dat is meer om kosten te bestrijden en mag niet als salaris worden gezien. Door nu voor een hogere vergoeding te pleiten in relatie met de werkdruk, stellen de fractievoorzitters dit principe aan de orde. In feite willen zij van het lidmaatschap van de gemeenteraad een fulltime professionele baan maken, zoals dat bijvoorbeeld ook geldt voor het lidmaatschap van de Tweede Kamer. Blijven zij bij de fictie van politici als een soort vrijwilligers, dan past daarbij alleen een geringe vergoeding voor onkosten. Naar mijn mening is die fictie uit de tijd. Dat vond ik ook al in de jaren tachtig. Het besturen van een stad als Den Haag is, zo

schreef ik toen, als het besturen van een groot bedrijf. Daarvoor heb je goede mensen nodig en die moet je goed betalen. Mijn wens van toen om wethouders van buiten de gemeenteraad te kunnen halen is inmiddels vervuld. Maar was in feite ingegeven door het feit dat er onvoldoende kwaliteit in de gemeenteraad zelf aanwezig was. Inmiddels is er ook iets anders gewijzigd. Er bestaat nu dualiteit, wat erop neer komt dat gemeenteraad en gemeentebestuur gesplitst zijn – zoals ook op landsniveau. Het ene bestuurt en het andere controleert. Maar dit brengt op zichzelf weer extra werk met zich mee, zoals het voorzitten van commissies. Het probleem van de werkdruk is er dus niet minder op geworden.

Ingrijpender

De enige oplossing is het opheffen van de amateurfictie en het professionaliseren van de gemeenteraad. Maar dat is

veel ingrijpender dan alleen een hogere vergoeding. Het betekent dat het lidmaatschap van een gemeenteraad op zichzelf een volledige baan kan zijn, een onderdeel van carrièreplanning, vergelijkbaar met een baan in een bedrijf of het lidmaatschap van de Tweede Kamer. En dat daar dus ook een vergelijkbaar salaris tegenover moet staan. Welnu, een lid van de Tweede Kamer verdient vier keer zo veel als een gemeenteraadslid. Dat zal dan dus dichterbij elkaar moeten komen te liggen. Bijvoorbeeld door de vergoeding van 1800 euro per maand te vermenigvuldigen met drie, dus 5400 euro. Dan is de afstand tussen gemeenteraad en Tweede Kamer nog steeds behoorlijk en voor zo’n salaris krijg je goede jonge professionals. Tegelijkertijd zou de omvang van de gemeenteraad kunnen worden verkleind. Met full time professionals heb je minder

En wie klaagt dat dit meer kost heeft ongelijk. De directe loonkosten zijn voor een raad van dertig leden ongeveer acht ton euro groter, maar ondersteuning, verzorging en huisvesting navenant lager. Het zou mij niet verwonderen als het geld oplevert. Maar daar is het niet om te doen. Dertig professionele raadsleden in plaats van vijfenveertig vrijwilligers verdeeld over minder partijen maakt de positie van de gemeenteraad krachtiger. Het werk zal efficiënter en deskundiger worden gedaan en daarmee wordt het gezag van de gemeentepolitiek vergroot. En dat is hard nodig.

Liefdewerk

‘Banksparen’ Het jaar 2008 is voor de beleggers in aandelen niet goed begonnen. Door de aanhoudende slechte berichten over de Amerikaanse economie duikelden de beurskoersen van de aandelen wereldwijd. Voor de amateuristische beleggers lijkt het dan ook verstandig om de komende tijd ‘de kat uit de boom’ te kijken. Dat kan door overtollig geld op deposito te zetten. De banken vergoeden tegenwoordig circa 4,5% (p.j.). Fiscaal worden deze deposito’s van particuliere beleggers tot box III gerekend. Dat houdt in dat er op de peildata (1 januari en 31 december) de economische waarde van de belegging wordt bepaald. Bij een deposito is dat makkelijk, namelijk het ingelegde bedrag. Over de economische waarde moet een forfaitair rendement van 4% worden aangegeven. Over die 4% is dan 30% inkomstenbelasting verschuldigd. Per saldo is er 1,2% inkomstenbelasting verschuldigd. Wel geldt er een heffingsvrij vermogen van € 20.315 per belastingplichtige. Dit heffingsvrije vermogen kan worden verhoogd met een toeslag ad € 2715 per minderjarig kind, over wie het ouderlijk gezag wordt uitgeoefend.

C

a r

T

e u n

Theo Monkhorst is schrijver en columnist. (www.haagsecolumnisten.nl)

De Haagse gemeenteraad. Foto: PR Afgezien van het heffingsvrije vermogen is de som duidelijk. Bij een depositorente van 4,5% krijgt de fiscus 1,2%. Hetgeen resteert is 3,3%. Daar moet de inflatie over 2008 van worden afgetrokken. Naar verwachting zal dat zeker 2,3% zijn, zo niet meer. Met andere woorden, het rendement is helemaal geen 4,5%, maar hooguit 1%. Niet om over naar huis te schrijven. Zijn er alternatieven zonder dat er hogere risico’s worden gelopen? Er zijn er vele. Ik kies er een uit. De wet is sinds 1 januari 2008 verrijkt met een nieuw begrip ‘banksparen’. Het zijn de Tweede Kamerleden Depla (PvdA) en Blok (VVD), die een initiatiefwetsontwerp hebben ingediend om het sparen en beleggen voor de oude dag fiscaal net zo te behandelen als lijfrenten en kapitaalverzekeringen. Het initiatiefwetsontwerp heeft na enkele wijzigingen het Staatsblad gehaald. Dat is een opmerkelijke prestatie. Waar komt de nieuwe wet in de kern op neer? Vanaf 1 januari j.l. mag je ook op een geblokkeerde bankrekening sparen of beleggen bij een bank, terwijl je van precies dezelfde fiscale faciliteiten gebruik mag maken als bij het aangaan van een lijfrenteovereenkomst en kapitaalverzekeringen met een verzekeringsmaatschappij. De gedachte is dat er dan meer concurrentie komt, dus lagere kosten voor de consumenten

en meer transparantie wat betreft de kostenstructuur van de levensverzekerings- en bankprodukten. De doelgroepen zijn de zelfstandigen en de werknemers met een pensioengat. Wat deze wet zo aardig maakt is dat je ook belastingvrij mag sparen voor de aflossing van de hypotheekschuld voor de eigen woning. Deze spaarrekening ‘eigen woning’ wordt zoveel mogelijk gelijk behandeld als de kapitaalverzekering eigen woning. De wet spreekt over het ‘voordeel uit spaarrekening eigen woning’ of ‘het voordeel uit beleggingsrecht eigen woning’. Het voordeel is het rendement dat op het tijdstip van de deblokkering is begrepen in het banktegoed. In gewoon Nederlands: het verschil tussen wat er op je bankrekening staat en wat je hebt ingelegd. Het fiscaal vrijgestelde deel is gemaximeerd tot € 145.000 per belastingplichtige bij 20 jaar of meer premiebetaling. Voor lagere bedragen is het ook zeer interessant. In plaats van 1,2% in BOX III te betalen, kan je belastingvrij sparen of beleggen om uiteindelijk de schuld op je huis af te lossen. Meer dan de moeite waard om eens met de bank te bespreken. Met dank aan actieve Kamerleden die hun rol als medewetgever serieus nemen.

Financieel

Hetzelfde dilemma dat zich toen voordeed, bestaat kennelijk nog steeds. Een dilemma, want de oorzaak van deze ongewenste situatie ligt in een onduidelijke keuze over de taak van de gemeenteraad. De fractievoorzitters stellen: de werkdruk is te hoog en daarom moet de vergoeding stijgen. Werk-

mensen nodig. Zo zou de Haagse raad van 45 naar 30 leden kunnen worden teruggebracht. Als je daar dan toch mee bezig bent kun je besluiten om de kiesdrempel te verhogen zodat het aantal fracties dat uit één persoon bestaat wordt verminderd. Nu al klagen deze fracties dat het ondoenlijk is als éénpitter behoorlijk te functioneren. Er zijn twaalf partijen in de Haagse gemeenteraad waarvan zes uit één persoon bestaat. De helft van de partijen in de gemeenteraad kan dus niet goed functioneren. Ik bedoel daarmee niets persoonlijks, maar kijk puur naar de functionaliteit. Eénpitters zijn noodgedwongen geneigd zich op enkele onderwerpen te concentreren, zodat een belangrijk deel van de bevolking niet meepraat over een groot aantal onderwerpen. Verhoging van de kiesdrempel verplicht splinterpartijen samen te gaan werken en dat kan geen kwaad. Zij zullen hier tegenin brengen dat bepaalde groepen uit de Haagse gemeenschap minder worden gehoord. Ten onrechte, die groepen kunnen ook worden gehoord door grotere partijen en bovendien zal het effect sterker zijn. We kunnen nu eenmaal geen 475.000 politieke partijen in onze stad toestaan, hoewel velen dat wensen.

U

w

Marnix van Rij Belastingadviseur

m e n i n g

Van Stockum Na lezing van het artikel over de sluiting van Boekhandel Houtschild door Sjoerd van Faassen in de Centraal editie van vrijdag 4 januari j.l., willen wij graag reageren. Er wordt nl. wel in vermeld dat onze vestiging in de Venestraat is gesloten, maar helaas niet dat alle mogelijkheden en activiteiten naar onze winkel op de Herengracht 60 in Den Haag zijn verplaatst. (Het totale vloeroppervlak beslaat meer vierkante meters dan de Venestraat winkel!) . Ook onze winkel in de Breestraat in Leiden met onder andere de China collectie is de moeite van een bezoek waard. Op onze website www.vanstockum.nl (twee-talig: Nederlands en Engels) kan men 5 miljoen titels wereldwijd vinden en bestellen en snel thuisbezorgd krijgen. Ook voeren wij een groot aantal specialisaties waarvan alle mogelijke bijzondere uitgaven ook in de winkels te vinden zijn. Van Stockum is een van de oudste, wellicht wel de langst bestaande zelf-

©

Teun Berserik

standige boekhandel in Den Haag: in 2008 zullen wij het 175-jarig bestaan vieren. Aan de vormgeving hiervan wordt inmiddels hard gewerkt.

Peter van Andel D i r e c t e u r Va n S t o c k u m B o e k v e r k o p e r s


12

Uit

Meer dan pompende beats op hip hop filmfestival Goud om de nek, minimaal vier ‘bitches’ aan je zijde. En natuurlijk pompende hip hopbeats uit de speakers van een auto met glimmende velgen. Veel muziekvideo’s bevestigen het stereotype beeld dat een grote menigte heeft van de hip hopwereld. Toch is het niet alleen ‘blingbling’ die schittert in de wereld van hip hop. Het Black Soil International Hip Hop Filmfestival in het Filmhuis toont de achtergronden, trends, graffiti en het politieke umfeld van hip hop. door

Miranda Fieret

De eerste film die vrijdag 11 januari wordt vertoond, gaat terug naar de vroege jaren van de hip hop. In de jaren zeventig, waar deejays als Kool Herc op zogenaamde ‘block parties’ in de Bronx platen mixten. Maar de documentaire ‘Bomb it’ van Jon Reiss gaat verder. De regisseur en producent van deze film toont de ontwikkeling van de hip hop-cultuur tot de dag van vandaag. Hierbij beperkt hij zich niet tot New York City, maar laat hij de invloeden zien op alle continenten. Reiss heeft in zijn documentaire bijzonder veel aandacht voor graffiti, de ‘straatkunst’ die onlosmakelijk verbonden is met hip hop. Hij gaat terug naar de oorsprong. Van prehistorische rotsschilderingen, langs Picasso tot de hip hopcultuur in New York die nog maar dertig jaar geleden vorm kreeg. Hiermee stelt hij een aantal belangrijke sociaal-culturele thema’s aan de orde. Want wie heeft het recht om zich te uiten? Wie wordt gehoord in de openbare ruimte waar discussie mogelijk zou moeten zijn? Waar moet kunst plaatsvinden? En wat beschouw je als ‘canvas’? Voor iedereen die over deze thema’s van gedachten wil wisselen, is daartoe na elke filmvertoning de mogelijkheid. Het Filmhuis nodigt diverse gasten uit voor discussies en interviews.

Marokko

Maar lang niet alleen Amerika heeft een rijke hip hopcultuur ontwikkeld. Marokko heeft met artiesten als H-Kayne, dj Key, Fnaïre, Fati Show en Brownfingaz een grote schare fans van hip hopmuziek verzameld. Al deze Marokkaanse hip hopgrootheden spelen een rol in de film ‘I love hip hop in Morocco’. Voor de regisseurs Jennifer Needleman en Joshua Asen was dit hun eerste lange film. Voor ‘I love hip hop in Marocco’ volgen de regisseurs Marokkaanse dj’s en rappers tijdens het organiseren van het eerste hip hop-festival in Marokko. De bijzondere interesse die het tweetal heeft voor hip hop en de gehele cultuur ontstond al op de universiteit. Asen bestudeerde de effecten van Amerikaanse hip hop op de Marokkaanse jongerencultuur en zocht hiervoor ook Needleman op, die zelf in haar studententijd hip hop-dj was. De artiesten die hun acte de precense in de film geven, hebben allemaal een bijdrage geleverd aan de Marokkaanse hip hopcultuur. H-Kayne was bijvoorbeeld de eerste

Vrijdag 11 januari 2008

Verloren onschuld in p

Marokkaanse rapgroep die tekende bij een grote platenmaatschappij. Deze stap werd pas in 2005 gezet, maar de groep is al meer dan tien jaar actief. Een andere pionier op het gebied van Marokkaanse hip hop is DJ Key. Met zijn mix van ‘old school’ en nieuwe rap brengt hij dit genre in clubs. Hij organiseert workshops, concerten en is gekozen tot de beste dj van Marokko. Op dit moment toert hij samen met H-kayne. De film laat zien dat Marokkaanse hip hop een smeltkroes is van Amerikaanse en Arabische invloeden. Fnaïre rapt bijvoorbeeld in het Arabisch en vergeet daarmee niet dat hun wortels in Marrakech liggen.

Blingbling

‘Bling. A planet rock’ is een film die kritisch kijkt naar de complexe relatie tussen (bloed)diamanten, conflicten, hip hop en maatschappelijke ontwikkelingen. Deze film geeft een keihard beeld over de invloed van de ‘blingbling’ in commerciële hip hop in Sierra Leone. Diamanten en glimmend goud zijn voor veel rappende Afro-Amerikanen een manier om jezelf op de kaart te zetten. Maar dit zorgt voor een nóg zwaarder leven voor de zwarte gemeenschap. In de documentaire wordt een link gelegd tussen twee werelden. Rapper Kanye West en Ismael Beah, auteur van ‘A long way gone’ en zelf voormalig kindsoldaat, gaan naar de oorsprong van de diamanten: Sierra Leone. Ze ontmoeten mijnwerkers uit diamantmijnen, voormalig kindsoldaten, vluchtelingen en lokale hip hophelden. Het (onbedoelde) effect van hip hop is indrukwekkend. De vraag naar diamanten zorgt ervoor dat de illegale diamantenhandel in Sierra Leone nog steeds bloeit. Want wanneer ze geslepen zijn, is de afkomst niet meer te traceren. Kanye West en Ismael Beah zijn getuige van de corruptie en het geweld dat de natie volledig in zijn greep heeft. De burgeroorlog heeft meer dan 100.000 levens gekost en Sierra Leone heeft meer dan 200.000 mensen met een nodeloze amputatie. Om diamantenmijnen onder controle te houden en angst in te boezemen, hakken rebellen handen of voeten af van volwassenen, tieners en zelfs kinderen. De documentaire laat rebellen en kindsoldaten zien, die namen van grote Amerikaanse hip hopsterren zoals Biggie, Ja Rule en Tupac gebruiken om zichzelf op de kaart te zetten. Hoe een Amerikaanse rapper als Kanye West – die zelf overigens anti-bling is – dit ervaart, is zaterdag te zien. Black Soil Internationaal hip hop filmfestival in het Filmhuis Vrijdag 11 januari: Bomb it om 19.00 uur I love Morocco om 21.00 uur Zaterdag 12 januari: Inside the circle om 19.00 uur Bling. A planet rock om 21.00 uur Daarnaast is er een expositie in het Filmhuiscafé en vanaf 22.00 uur een ‘Rock ya soal session’ after party met muziek en breakdancing in het Paard van Troje. Prijs: Filmhuis € 5,- per avond, jongeren t/m 16 jaar en studenten € 3,50. Paard van Troje € 7,50 en op vertoon van een filmkaartje € 5,- (exclusief reserveringskosten). Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl

Scène uit ‘Così fan tutte’. Foto: Macie Padjas

Rita Reys en Peter Beets in De Tobbe

‘Rita Reys gaat voor’ door

Bert Jansma

Je moet je tijdens een concert van Rita Reys af en toe flink in je eigen vel knijpen. Droom ik? Staat hier echt een vrouw van 73 te zingen? Want La Reys is een fenomeen. Ze zingt alsof er geen tijd bestaat. Haar tijd is de ‘time’, de ‘jazztime’, de swing waarmee ze leven brengt in al die songs uit het ‘American song book’. Een jazzgevoel waarin zij de beste was die Nederland had, en miraculeus eigenlijk nog steeds de beste is. Een aantal jaren geleden waren er opeens berichten als zou zij aan een afscheidstournee bezig zijn. Je had Rita Reys moeten horen briesen. Afscheid? Geen denken aan. Wat maakten die kranten nou? Zij bleef zingen. Punt. Uit. Haar stem was wat lager geworden, goochelend met de microfoon was ze haar eigen geluidstechnicus om haar swing en haar voordracht in mooie banen te houden. En ze doet het nog steeds. Door het hele land in een tournee met haar eigen begeleidingsband en met altsaxofonist Piet Noordijk – nog zo iemand van de onverslaanbare generatie. En op 24 januari staat ze alleen met trio in het kleine Theater De Tobbe. Want Carré of De Tobbe, dat maakt haar niet uit. Kijk op haar website en lees de reacties van haar publiek. De ontroering en bewondering om dat mirakelse mens dat spot met het begrip leeftijd druipt er af.

Meesterpianist

Scène uit de film ‘Bomb it’, de eerste film op de vierde editie van het Black Soil International Hip Hop Filmfestival. Foto: PR

Sinds een jaar of vijf wordt ze aan de piano begeleid door de Haagse meesterpianist Peter Beets, generaties jonger. “Het zit overal nog altijd stampvol wanneer ze optreedt”, vertelt hij, “en ze zegt nu wel heel lief dat het publiek nu ook voor míj komt, maar ik weet dat niet zo”. Hij neemt inmiddels de plaats in van Rita’s in 1996 overleden man Pim Jacobs. Peter Beets als tweede Pim? Hij lacht. “Ik hoor wel vaker dat ik steeds meer op Pim ga lijken, maar ik hoop niet dat het betekent dat ik ook kaal wordt. Want al Rita’s pianisten werden kaal. Ook Lex Jasper”. Even serieus, Peter. “Ok, Pim was heel bijzonder. Sommigen vonden dat hij eenvoudig speelde. Ik denk dat hij onderschat is. Dat geluid, dat fluweelzachte toucher. Je moet echt een hoop techniek in huis hebben om zo verfijnd te spelen, om al die belletjes te laten klinken”. Rita Reys wilde in het begin van hun samenwerking nog wel eens ‘en public’ een kritische opmerking maken over Peter Beets: “Fantastische pianist, maar een wilde jongen. Je moet hem een beetje intoomen”. Beets: “We hebben in het begin best aanvaringen gehad. Want ze gaf je echt in ‘t openbaar op je donder als het niet goed was, als je je huiswerk niet gedaan had”.

Peter Beets en Rita Reys. Foto: Hans Speekenbrink Maar inmiddels is het zelfs zo dat Europe’s First Lady of Jazz Peter Beets tijdens een concert liefkozend over z’n bolletje aait. Van: blij dat ik je heb.

De Otter

De combinatie Reys en Beets begon in het jazzcafé De Otter in Loosdrecht. Peter Beets speelde er met zijn twee broers, van wie bassist Marius Beets al met Rita speelde. Eerst werd de nieuwe combinatie Rita Reys en de Beets Brothers. Later werd het een kwartet met op bas die andere Jacobs, Ruud Jacobs, die op 3 mei a.s. zeventig wordt en dan gefêteerd gaat worden in het Amsterdamse BIM-huis. In De Tobbe zijn straks hij, Beets en drummer Joost Patocka met Rita Reys te horen. Peter Beets is een van de meest gevraagde jazzpianisten in Nederland, internationaal inmiddels ook uitgebreid gewaardeerd. “A fully grown monster”, noemde de criticus van het blad Cadence hem, “een pianist die aan beide zijden van de oceaan erkenning verdient”. Optreden met het Jazz Orchestra of the Concertgebouw, thematische theatertournees met zijn eigen trio, cd’s in New York, optredens met zigeunermusici, dan weer in Roemenië, dan weer in Parijs. Druk, druk, druk. “Maar” zegt Beets, “optreden met Rita heeft voor mij prioriteit, zij gaat voor. Heerlijk”. Op 24 januari in Theater de Tobbe, Voorburg. www.detobbe.nl

4Adver tentie3

tip

selexyz verwijs tipt in januari

´Het dovemansorendieet´ van Maarten ‘t Hart over zin en onzin van gewichtsverlies

16,95 passage 39 den haag www.selexyz.nl


pikante Mozart-opera door

Aad van der Ven

Partnerruil in een 18de eeuwse opera. We spreken over het libretto dat Lorenzo da Ponte schreef voor Mozarts pikante geesteskind ‘Così fan tutte’, oftewel ‘Zo doen alle vrouwen het’. Het nageslacht had er moeite mee. Het werk was lange tijd het stiefkind onder de late opera’s van deze componist. Het verhaal over de twee zusters die het tijdens de afwezigheid van hun verloofden aanleggen met twee andere heren – vermomde mannen die zich als reizende Albaniërs voordoen en die later hun geliefden blijken te zijn – is zelfs tot diep in de 20ste eeuw niet serieus genomen. Tegenwoordig behoort ‘Così fan tutte’ tot Mozarts meest opgevoerde opera’s. Dat komt niet alleen door de sublieme muziek, die veel dieper gaat dan de karakters op het toneel doen vermoeden, maar ook doordat we nu een dubbele bodem in het verhaal zien. Want beide dames zouden wel eens door kunnen hebben dat die twee exotisch vermomde potsenmakers hun vaste partners zijn. En doordat ze nu allebei op de geliefde van de ander vallen hebben ze de gelegenheid van minnaar te ruilen. Hoogmoed komt voor de val. Want die twee mannen hadden van tevoren gewed dat hun plan om de dames tot overspel aan te zetten zou mislukken, overtuigd als ze waren van de trouw van hun verloofdes. Zodat ook zij aan het eind op hun neus kijken. Op deze manier, voorbij de vrouwelijke onschuld die vroeger in ‘Così fan tutte’ domineerde, interpreteren veel hedendaagse regisseurs de opera in elk geval. De één wat cynischer dan de ander. Wat hebben we niet een uiteenlopende, soms prachtige, soms aanvechtbare ensceneringen gezien in de afgelopen jaren. Het beroemdst, of zo men wil beruchtst, werd die van het eeuwige enfant terrible Peter Sellars. Bij hem speelde de opera zich af in een fast food restaurant, met de twee dames als uitbaatsters. Van de Nederlandse Opera kennen we daarentegen een stijlvolle, oogstrelende productie, met Jürgen Flimm als regisseur, van be-

gin jaren negentig: veel ruisende jurken, een fontein op het toneel en Charlotte Margiono op haar mooist.

De Eetrubriek

Va k a n t i e k o l o n i e

Vorig jaar werd alle rococo uit het Amsterdamse Muziektheater verbannen toen het regieduo Jossi Wieler/Sergio Morabito daar de vrije hand kreeg. De toeschouwer zag zich geplaatst in een vakantiekolonie voor jongeren, zeg maar uit de jaren zestig: fris, monter en met af en toe op de drempel naar de volwassenheid een beetje geëxperimenteer met basale seks. Niet iedereen had er vrede mee. Maar het was vindingrijk, spits en met subtiele humor gedaan. Van de voorstelling die momenteel in talrijke Nederlandse steden wordt gerealiseerd valt niets te vrezen. Enkele jaren geleden was deze smaak- en stijlvolle productie, met fraaie, niet overdadige kostuums in lichte kleuren en een strak decor, al in ons land te zien. Daarbij frappeerde de natuurlijkheid en de trefzekerheid van Eva Buchmanns regie. Met de Belg Dirk Vermeulen als dirigent keert deze ‘Così fan tutte’ van de Stichting Internationale Opera Producties nu terug. In de bezetting zijn wel wijzigingen aangebracht. Met uitzondering van de Nederlandse bas-bariton Hubert Claessens zijn het deze keer Poolse vocalisten die hierin optreden. Het is immers juist de samenwerking tussen West- en Oost-Europese artiesten, die de Stichting Internationale Opera Producties in 2000 beoogde, toen samen met een aantal theaters een plan werd opgesteld om opera in Nederland toegankelijker te maken. Met daarbij het streven de reisproducties kwalitatief op een hoger plan te brengen en deze toch betaalbaar – voor organisatoren en publiek – te houden. Waarin men redelijk is geslaagd.

van

C oo s V e r s t e e g

Ratu X Raja

Stichting Internationale Opera Producties met ‘Così fan tutte’ van Mozart. Op 18/1 in Den Haag (Lucent Danstheater, 20.00 uur) en 19/1 in Delft (Theater De Veste, 20.15 uur).

Een kleine tien jaar geleden bezocht ik een Nederlandse vriendin in Vietnam. Mijn eerste avond daar nam ze me mee uit eten in het oude centrum van Hanoi; fraaie witte villa’s uit de tijd dat Vietnam nog Indochina heette en dat hier de Franse driekleur wapperde. Een van die oude koloniale woningen huisvestte een chic restaurant, waar de kaart zowel Franse als Aziatische gerechten vermeldde. Terzijde: in Vietnam kun je ook nog altijd stokbrood en croissants kopen. Dit alles spookt door mijn hoofd als wij Ratu X Raja aandoen. Ratu X Raja afficheert zich als IndoFrance restaurant, een fusionkeuken dus. Maar geen vrijblijvende Oost-Westcombinaties, doch een aanpak die heel nadrukkelijk leunt op de smaken uit Indonesië en uit Frankrijk. De zaak bestaat nog geen jaar, is al vanaf de opening volledig rookvrij en straalt een aangename, bijna serene rust uit. De inrichting is smaakvol sober, in gedempte, donkere kleuren en oogt – mede door enkele grote gordijnen – alsof het er hier al honderd jaar zo uitziet. Niet dat het ouderwets is, maar het heeft iets plaats- en tijdloos waardoor je je net zo makkelijk in Hanoi als in Kaapstad, ja zeg maar overal op de wereld kan wanen. Het is een kleine zaak – nog geen dertig couverts – met een man in de bediening en een in de keuken. Dat maakt dat de wachttijd tussen de gangen wel wat kan oplopen, maar haast lijkt in Ratu X Raja ook een vies woord. Alles straalt hier rust uit. En je krijgt volop persoonlijke aandacht. De bediening is vriendelijk en uitermate behulpzaam. We beginnen met een mooi glas rode wijn van de krachtige Malbecdruif BEOORDELING (€ 4), daarnaast Sterke punten hebben we een + originele keuken i n d r u k w e k - + persoonlijke aandacht kend vormgegeven fles bubbelwater (€ 5) op tafel staan. Minpunten De menukaart van Ratu X - kleine porties Raja is aan de kleine kant: vier voorgerechten, drie hoofdgerechten en twee nagerechten. Roodbaars met pittige tomatensorbet en sugarsnap, tomatencoulis met kertasari Javathee (€ 11) is de entree van eetpartner Roos. Hoewel van Indische huize en dus flink wat gewend, schrikt zij van de pittigheid van de tomatensorbet. Maar het is een prima gerecht. De coquilles met gerookte eendenborst (€ 17) blijken niet voorradig, zodat ik me laat verleiden tot authentieke saté kambing, te weten saté van langzaam gegaard geitenvlees (€ 11). Het is tijden geleden dat ik geitenvlees at, voor het laatst halverwege de jaren zeventig in een illegaal Portugees restaurant in de Schilderswijk. Bij vrijwel alle Indische restaurants krijg je tegenwoordig lamsvlees als je saté kambing bestelt. Hoewel deze authentieke kambing goed smaakt, merk ik dat ik de lamsvariant toch eigenlijk lekkerder vind. Die mening wordt even later gedeeld door mijn tafelgenote, die de kambing als hoofdgerecht heeft genomen. Dat had in een grotere versie dan de standaard van twee stokjes gekund, maar Roos vindt het wel best zo. Ikzelf heb wildzwijnkotelet van de Veluwe met koffie, worstje van wildzwijn, sterappelatjar, pandanrijst-puree met truffel, een buideltje van exotische elitehaver en wildjus met zoethout (€ 23). De samensmelting van de klassieke Franse keuken en de Oosterse wijze van bereiding komt in dit gerecht – net als eerder bij de roodbaars – mooi tot zijn recht. Maar het moet me van het hart dat ik de portionering allemaal wat aan de kleine kant vind. Ik had er toch graag een schaaltje rijst of ander maagvullend bijgerecht naast gezien. Ondanks het brood en de amuse aan het begin, ga ik hier niet voldaan van tafel, dat weet ik al wanneer ik aan het nagerecht van pure Valrhona chocolademousse, ananascurd en nootmuskaatijs (€ 8) begin. Ook hier geldt weer, een prima dessert. We sluiten af met espresso (€ 3) en rekenen in totaal € 81 af.

Haast lijkt in Ratu X Raja ook een vies woord. Alles straalt hier rust uit.

Voor meer informatie: www.operaproducties.nl

Annet Nieuwenhuijzen houdt lezing

7-

Dat Annet Nieuwenhuijzen talent heeft, werd al snel opgemerkt. Ze begon bij de studententoneelvereniging, maar op aanraden van actrice-regisseuse Elise Hoomans deed ze auditie bij De Haagsche Comedie. Zonder enige opleiding aan de Toneelschool begon ze daar haar glansrijke carrière. De actrice werd opgeleid en artistiek gevormd door de toneelspelers die samen één van Nederlands beste toneelensembles ooit vormden. Met zo’n furore is het daarom niet gek dat de vierde Wassermanlezing ‘De vroege Haagsche Comedie’ wordt gehouden door Annet Nieuwenhuijzen. De actrice is naast haar spel voor de Haagsche Comedie regelmatig te zien geweest in de bioscoop en op televisie. Met name haar rol als Guusje Bussink in Oud Geld maakte haar bekend bij een groot publiek. De lezing wordt gevolgd door een gesprek met een acteur of een actrice die Annet Nieuwenhuijzen goed kent en met haar heeft gewerkt, over de vraag of de Haagse leerschool later ook aanwijsbaar aanwezig was in haar spelen en haar benadering van het vak.

CATEGORIE Fusion Voorgerechten vanaf € 11,Hoofdgerechten vanaf € 22,Nagerechten vanaf € 8, PIN ADRES Prinsestraat 30, Den Haag

Zaterdag 12 januari, 15.00 uur. Prijs: € 7,50 (inclusief tekst van de lezing). Wegens de enorme belangstelling is de lezing verplaatst naar de grote zaal van de Koninklijke Schouwburg. Reserveren via: tel. 0900 3456789 (10cpm) of www.koninklijkeschouwburg.nl

13

Uit

Vrijdag 11 januari 2008

Telefoon 070 3563366

Annet Nieuwenhuijzen staat in de spotlights bij de vierde Wassermanlezing. Foto: Corb!no

GEOPEND di-za 18.00-22.30, zo-ma gesloten

4Adver tentie3

WINTER-MENU IN RESTAURANT JULIEN In de komende maanden kunt u genieten van ons 5-gangen WINTER-menu: E 55,- per persoon, incl. apéritif, wijn en koffie of thee met lekkernijen.

Restaurant Julien Vos in Tuinstraat 2a 2514 BX Den Haag

Tel.: 070-365 86 02 info@julien.nl www.julien.nl

� Wilt u bij reserveren vermelden: ‘Wintermenu’

Wij

W e n s e n u e e n g e z o n d e n v o o r­ s p o e d i g

2008!


14

Cultuur

Vrijdag 11 januari 2008

Telemann was van alle markten thuis De Italiaanse concerto-grosso-stijl was hem even vertrouwd als de sierlijkheid van de Franse barokmuziek. Gretig en onvermoeibaar nam Telemann dit alles in zich op. En we horen het in zijn muziek.

Frisse

aanpak

Twee eeuwen na zijn dood kon hij eindelijk profiteren van de historisch georiënteerde uitvoeringspraktijk. De frisse aanpak van groepen als Musica Antiqua Köln, het Freiburger Barockorchester en diverse Nederlandse en Britse ensembles heeft het werk van de veelzijdige Duitse meester duidelijk goed gedaan. Met hun platen hebben ze aangetoond wat het betekent wanneer onbetekenend gefiedel plotseling verandert in springlevend musiceren. Een jonge Nederlandse groep die zich daar bij heeft gevoegd, is de twee jaar geleden opgerichte Holland Baroque Society. De Stichting Musica Antica da Camera, gevestigd in Voorschoten, nodigde dit ensemble uit twee hoofdzakelijk aan Telemann gewijde concerten te geven (18/1 in de Voorschotense Dorpskerk, 19/1 in de Haagse Paleiskerk). Ruim een week later brengt het Ensemble Mercure enkele fluitkwartetten van dezelfde componist ten gehore.

Contac t

De Holland Baroque Society. Foto PR door

Aad van der Ven

Volgens het Guinness Book of Records was Telemann de meest productieve componist aller tijden. Al valt daar best een vraagteken bij te zetten, de omvang van zijn oeuvre – zevenhonderd, achthonderd stukken, we weten het niet precies – is inderdaad immens. Wat overigens niet verwonderlijk is bij een componist die, om maar iets te noemen, jarenlang van een van zijn werkgevers twee kerkcantates per week moest schrijven. Die verbijsterende productiviteit van de componist, die op zijn twaalfde zijn eerste opera vervaardigde, kan bewondering wekken, ze heeft zich ook tegen hem gekeerd. Tijdens zijn leven was hij veel beroemder dan Bach, maar daar kwam al spoedig de klad in. Lange tijd gold hij als

een middelmatige veelschrijver. Tot degenen die er anders over dachten behoorde de Franse auteur Romain Rolland, die in 1921 schreef: “Sinds de grootheid van Bach algemeen wordt erkend, is alles wat in zijn tijd belangrijk werd geacht minder dan niets geworden. (…) Vooral Telemann is het slachtoffer geworden van de geestdrift van de Bach-onderzoekers”. Rolland zag wat de meeste muziekliefhebbers pas begrepen nadat de barokmuziek eenmaal in de mode was gekomen en zowel musici als luisteraars zich als hongerige wolven op allerlei toondichters stortten, die zich altijd in de schaduw van Bach en Händel hadden bevonden. Zodat ook van de componist, die lange tijd voornamelijk werd geassocieerd met onbenullig tierelierende blokfluitklanken, de meest uiteenlopende partituren

tevoorschijn werden gehaald. En bij Telemann bleek veel te halen.

We r k l u s t

Diepzinnigheid mag dan niet zijn opmerkelijkste kwaliteit zijn, wie in zijn oeuvre gaat grasduinen verbaast zich niet alleen over zijn werklust, maar evenzeer over de manier waarop de hele Europese muziek van zijn tijd daarin weerspiegeld wordt. Als kerkmusicus in Frankfurt componeerde hij het ene religieuze werk na het andere, terwijl hij voor Leipzig opera’s in een heel andere stijl schreef. In het Silezische stadje Sorau (tegenwoordig Sary), waar hij hofkapelmeester was, maakte hij kennis met ‘de barbaarse schoonheid’, aldus de componist, van de Zuid-Poolse volksmuziek, waarvan de pikante ritmen in diverse van zijn composities opduiken.

De Holland Baroque Society staat voor het programma ‘Telemann en Darmstadt’ onder leiding van de Franse dirigent en fluitist Alexis Kossenko, die ook als solist optreedt. Het verband dat gelegd wordt tussen Telemann en de genoemde Duitse stad heeft te maken met de stukken van Fasch en Graupner die ook worden uitgevoerd. Toen Telemann werkzaam was als ‘Kirchenmusikdirektor’ in Frankfurt, een van de talrijke belangrijke posten die hij in Duitsland en Silezië heeft bekleed, kwam hij in contact met dat tweetal. In het nabije Darmstadt werkte Christoph Graupner als hofkapelmeester. De talentvolle Johann Friedrich Fasch was daar een van diens leerlingen. Telemann was onder de indruk van het voortreffelijke hoforkest van de landgraaf van Hessen-Darmstadt, dat met de hobo d’amore, de viola d’amore en diverse andere exclusieve instrumenten be-

paald luxueus was uitgerust. Hij schreef dan ook enkele briljante stukken voor dit ensemble, waarvan enkelen door de Holland Baroque Society worden gespeeld. Het programma ‘Telemann in Parijs’ van het internationale, aan het Koninklijk Conservatorium opgerichte kwartet Le Mercure (traverso, barokviool, viola da gamba, klavecimbel) is gewijd aan een ander genre. Hier gaat het om enkele van de fluitkwartetten, die in 1738 ontstonden toen Telemann de Franse hoofdstad bezocht. Hij was er voornamelijk heen gegaan omdat een Franse uitgever aan de haal was gegaan met enkele stukken van zijn hand en die wilde hij clandestien publiceren. Daar stak Telemann vervolgens een stokje voor. Hij besloot ze zelf te publiceren. Want de door iedereen bewonderde componist, kapelmeester, operadirecteur, kerkmusicus en bespeler van een achttal instrumenten was tussen 1725 en 1740 ook nog uitgever en distributeur van zijn eigen muziek. Holland Baroque Society onder leiding van Alexis Kossenko met ‘Telemann en Darmstadt’. Op 18/1 in Voorschoten (Dorpskerk, 20.15 uur)) en op 19/1 in Den Haag (Paleiskerk, 20.15 uur). Le Mercure met ‘Telemann in Parijs’. Op 26/1 in Voorschoten (boerderij Oud Woelwijck, Essenlaan 5, 20.15 uur). Voor meer informatie: www.musantica.nl

George Philipp Telemann.

Cursus bij ‘Heden’ over verzamelen van kunst door

Nathalie Hartjes

Bijna iedereen heeft wel één of enkele kunstobjecten in huis, gekocht vanwege een bepaald sentiment, de associatie met iets dierbaars of gevuld met persoonlijke symboliek. Of deze zaken echt de stempel kunst verdienen blijft vaak in het midden en doet er, vanwege de persoonlijke motivatie, ook niet toe. Het zijn mooie dingen waar we onze leefomgeving mee verrijken. Vaak blijft het hierbij, kunst met de grote K aankopen en verzamelen lijkt nog steeds iets wat te duur, te moeilijk en te willekeurig is. Vooral als het kunst van nu betreft, waar het belang van een werk nog moet blijken en het onomstreden oordeel van kenners nog achterwege blijft. Zonder een specifieke voorkennis is het lastig bepalen of jouw geliefde object inderdaad bestand is tegen de tand des tijds en ook in een bredere kunstcontext van waarde is. Als je er dan een smak geld tegenaan moet gooien om het dierbare object aan te schaffen slaat de vertwijfeling toe. Om een hand uit te reiken naar degenen die dan toch hun huis met heuse kunst willen aankleden zijn er in de loop der jaren kunstuitlenen ontstaan. Plekken waar je op een laagdrempelige manier de wereld van de kunst kan verkennen en uitproberen wat bij jou past, met bovendien nog interessante regelingen die een aankoop vergemakkelijken. Op de locatie van Heden (voorheen Artotheek Den Haag en Artbank) aan de Denneweg kunnen particulieren al jaren terecht voor advies en bemiddeling bij het uitzoeken van een werk uit hun eigen collectie, maar Heden wilde meer doen met de kennis die zij in huis hebben. Vorig jaar startte zij met een cursus verzamelen om een handvat te bieden aan degenen die gepassioneerd zijn geraakt met hedendaagse kunst, binnenkort begint de tweede editie van de cursus. In zes sessies kunnen deelnemers kennismaken met verschillende invalshoeken voor het verzamelen, de plekken waar je ‘goede’ kunst kan vinden, spreken met kunstenaars en galeriehouders en tot slot, met voldoende bagage op zak zelf een werk aanschaffen voor de collectie van de artotheek.

Ondoorzichtig

“De cursus is niet bedoeld om kunstwerken simpelweg te bestempelen met het predikaat goede of slechte kunst en aan de hand daarvan de verzamelaars op te voeden. Wat goede kunst is blijft tenslotte arbitrair en erg smaakgebonden”, vertelt Florien Vos, die samen met Dodo Albrecht de cursus heeft opgezet. “Maar er zijn bijvoorbeeld wel galeries die in de loop der jaren met recht een goede naam hebben verworven, dit blijft echter een vaak ondoorzichtig landschap van aanbieders voor de potentiële of beginnende verzamelaars en wij willen ze graag helpen hierin wegwijs te worden. Een stap in de juiste richting maken als het ware.” “Mensen willen heel graag weten wat goede kunst is, maar dat is meestal een vraag waar niet zo makkelijk antwoord op is te geven, daarom besteden we in de cursus ook aandacht aan het redeneren vanuit de eigen beleving en hebben we een onderdeel kunstbeschouwing onder begeleiding van een kunsthistoricus. Het kijken naar kunst als basisbeginsel; door er met elkaar over te praten leren de cursisten gaande- De aankoop van de eerste groep cursisten Heden Verzamelen. Joncquil, and now we just wait for the gnomes, 2006 weg ook beter hun mening te nuanceren. We willen de eigen smaak niet wegdrukken, maar de is gekozen, zo leren de verzamelaars in spe galeriehouder en verzamelaar en de even- vereist. Gedurende de cursus komen spedeelnemers gevoelig maken voor aspec- hoe je naast uit liefhebberij ook met visie tuele relatie tussen kunstenaar en verzame- lenderwijs verschillende moderne klasten als modegevoeligheid, zodat ze niet kan aankopen. Gedurende de andere on- laar en galeriehouder en verzamelaar. sieken en hedendaagse makers aanbod. meegesleept worden in tijdelijke rages, derdelen van de cursus worden de deel- Na het succes van de eerste reeks is He- Ook worden de cursisten tijdens de reeks maar een weloverwogen keuze kunnen nemers gevraagd kunstenaars die zij inte- den nu verheugd de cursus op te nemen gewezen op interessante naslagwerken en maken die staat voor houdbaarheid”. ressant vinden te noteren zodat er tot slot als vast programmaonderdeel en hoopt in plekken waar zij, indien gewenst, de novia een longlist en een shortlist een of twee de toekomst ook op mogelijkheden deze dige informatie kunnen opdoen. Visie werken geselecteerd kunnen worden voor uit te breiden voor specifieke doelgroepen De cursus trapt af met een bezoek aan de collectie van Heden. Ook komen prakti- zoals jonge verzamelaars of een vervolg- Heden Verzamelen begint op 24 januari en het huis van verzamelaars A. Lampe en sche aspecten van het verzamelen aan bod, cursus voor de wat meer ervaren kunst- wordt op 11 april afgesloten. Meer informatie L. Plompen die een hedendaagse collectie zoals de financiële kant van zaken, regelin- kopers. Van de deelnemers wordt geen over de cursus is te vinden op www.heden.nl, hebben waarin een heel specifiek stramien gen die er getroffen kunnen worden tussen basiskennis van de kunstgeschiedenis 070-354 40 94.


Cultuur

Vrijdag 11 januari 2008

15

Zoektocht naar identiteit in dans ‘diable au corps’ Door Roos van Put

Diable au Corps, de nieuwe choreografie van Jerome Meyer en Isabelle Chaffaud. Foto: Joris Jan Bos

Wat bepaalt je identiteit? De sociale omgeving waarin je verkeert, je zakelijke bestaan, je wortels en het milieu waarin je opgroeit, hoeveel keus heb je om te zijn wie je bent? Het waren niet alleen boeiende maar ook uiterst actuele vragen die dienden als uitgangspunt bij de voorstelling ‘Diable au corps’ van Jérôme Meyer en Isabelle Chaffaud. Tegenwoordig is identiteit een heet hangijzer, je hoeft de kranten maar open te slaan of er is wel een discussie gaande, hier of in het buitenland. Wanneer dit in het gesprek ter sprake komt memoreert Jérôme Meyer zijn roots, hij is een Zwitser. “In mijn geboorteland bestaan er vier talen en daar is al sinds jaar en dag een hoop gedoe over”. Samen met Isabelle, een Française, woont hij al geruime tijd in Nederland. Samen werkten ze op verschillende plekken in de wereld, zien zichzelf als kosmopoliet. Isabelle: “Ik heb Frankrijk al zo’n vijftien jaar geleden verlaten, heb het land eigenlijk nooit gemist, maar realiseer me wel heel sterk dat mijn wortels daar liggen. Heb toch een band met mijn geboorteland”. De zoektocht naar je ware ik vertaalde het duo naar een dansvoorstelling waarin een sterke fysieke danstaal de bewegingen bepaalt. “Naast dans maken we

Fragmentatie

Diable au corps wordt gedanst door vijf dansers, drie mannen en twee vrouwen. Om het concept vorm en inhoud te geven in beweging koos choreograaf Jérôme Meyer voor fragmentatie. Losse onderdelen die uiteindelijk toch een geheel vormen. Hij licht toe waarom er wat hem betreft verwantschap aanwijsbaar is met stromingen binnen de geschiedenis van de beeldende kunst uit de 20ste eeuw, zoals met surrealisme en dadaïsme. “De ene stroming is gerelateerd aan dromen, de ander aan absurditeit. Op een organische manier verhouden echter alle fragmenten zich toch tot elkaar. Datzelfde gebeurt in deze voorstelling. Ik tracht, als choreograaf, mensen op een andere manier naar elkaar te laten kijken. Vaak neem je iets als vanzelfsprekend, dat geijkte

patroon probeer ik te doorbreken, wil kijken of ik een nieuwe horizon kan blootleggen”.

Persoonlijk heden

Binnen hun oeuvre is Diable au corps een nieuwe stap in de ontwikkeling, het duo verkent onontgonnen gebied. Want waar zij bijvoorbeeld met het eerdere Corps à corps in een duet de relatie tussen twee mensen onderzochten, zowel op het terrein van confrontatie en conflict als op het gebied van harmonie, gaat het binnen Diable au corps veel meer om het specifieke karakter van het individu. Daarnaast staat de expressie van het lichaam centraal, buiten alle maatschappelijke, politieke en sociale codes om. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het duo bij het casten voor deze voorstelling naar sterke persoonlijkheden heeft gezocht. Mensen die binnen een groep van vijf hun eigen uitstraling behouden. Maar die aan de andere kant, ook sterk op elkaar kunnen reageren. Zullen ze zich aan de ander overgeven of blijven ze als individu overeind? Diable au corps, Jérôme Meyer en Isabelle Chaffaud. Donderdag 10 januari (première), vrijdag 11 en zaterdag 12 januari in Theater Korzo, Prinsestraat 42, Den Haag, aanvang 20.30 uur. Zie: www.korzo.nl. Tournee.

Theater Zeebelt gaat een nieuw avontuur aan

Een zondag vol zangeressen Er wordt flink wat afgezongen in Haags jazzland dit weekeinde. In Herberg Vlietzigt soleert zondag zangeres Judith Nijland in drummer Dolf Helge’s middagsessie (15.00 uur), in de Centrale Bibliotheek aan het Spui (14.00, vierde verdieping) zingt Magda Mendes bij gitarist Maurice Rugebregt die ooit zo mooi Molukse melodieën uit zijn familie-verleden omsmolt tot jazz en in de Fiddler (15.00) staat de Amsterdamse Carmen Gomes met haar band. Een leuke zangeres die al een flink aantal cd’s maakte, waarbij het opvalt hoeveel stukken ze daarvan zelf schreef. “Never the same thing twice’ noemt ze haar muziek, “een heerlijke zoektocht naar altijd anders”. Ze treedt op met haar vaste trio: Folkert Tettero (gitaar), Peter Bjornild (bas) en Marcel van Engelen (drums). Hun nieuwe programma heet ‘Travelling blues’ en het mag duidelijk zijn waar dat over gaat. Wie het komend weekeinde af kan zonder zang, moet naar café-restaurant Pavlov aan het Spui waar de oude maestro Frans Elsen aan de piano zit met begeleiding van Johnny Dale (bas) en Dan Nicholas (gitaar). En dan weet je dat je bebop hoort in z’n zuiverste vorm. Het actieve tweetal Dale en Nicholas is ook elke dinsdag present in Pavlov met een concertje plus sessie. Op 15 januari hebben ze daar

Goed nieuws voor Theater Zeebelt. Lindblom Public Relations Public Affairs gaat de Haagse theaterwerkplaats ondersteunen. Het communicatieadviesbureau verbindt zich als sponsor aan Zeebelt en zal ook diverse activiteiten gaan organiseren in het theater aan het Haagse De Constant Rebequeplein.

door Bert Jansma

Door Anneke Ruys

Jazz deze week

nog zo’n bijzondere gast aan de piano, Juraj Stanik, een leerling van Frans Elsen, inmiddels ook conservatoriumleraar, en véél te weinig te horen. Zondag j.l. was de première van een nieuwe plek voor de jazz in Den Haag. Eigenlijk was het een Nieuwjaarsborrel en een testcase tegelijkertijd. Voor de Regentenkamer. Aan de Lange Beestenmarkt 106/108 in een oud pand waar gitarist Stef van Es een muziekpodium wil creëren. De Regentenkamer zit natuurlijk nog steeds in dat befaamde keldertje aan de Laan van Meerdervoort. Maar ik heb al eens geschreven dat het daar niet meer botert tussen de jazz en de buurvrouw, dus organisatrice Thea van Loon moet er weg. Haar ‘try out’aan de Lange Beestenmarkt waar volop verbouwd en geverfd gaat worden was een succes. Ze denkt daar in maart met haar Regentenkamer te kunnen intrekken. Voorlopig presenteert ze haar jazzzaterdagavonden nog gewoon op het oude adres. Ondanks die buurvrouw. Daar speelt op zaterdag 19 januari een duo dat nationaal al furore maakte, maar gek genoeg nog niet in Den Haag te horen was. Terwijl de pianist nota bene een Hagenaar is: Wolfert Brederode die met drummer Joost Lijbaart zeer persoonlijke en avontuurlijke muziek laat horen. Wolfert is met zijn poetische benadering van de jazz de eerste Nederlandse pianist die een cd maakte voor het ECM-label en hij was als componist actief in een aantal theaterproducties in Den Haag. Zoals voor ‘Dans’ bij Toneelgroep De Appel en voor de Branoul-produktie ‘Schaduwkind’. In maart is hij in dat literaire theatertje opnieuw te horen bij de première van ‘The way you haunt my dreams’, een bewerking door regisseuse Manon Barthels van de roman ‘Sleuteloog’ van Hella Haasse. Ik ben nu al benieuwd.

ook gebruik van tekst”, licht Isabelle toe. “Dans en tekst zijn beide autonoom, de tekst is dus geen aanvulling, maar een wezenlijk, zelfstandig onderdeel. Diable au corps is een Franse uitdrukking die we wel eens bezigen als we naar het gedrag van een baby kijken. Die pakt iets op en is vrijwel meteen afgeleid door iets anders. Dat kun je vertalen naar een soort rusteloze staat van zijn wanneer je de uitdrukking toepast bij volwassen mensen”.

4Adver tentie3

Aangekocht: Pallucco Italia Partij lampen, kasten en bureaus. Anna Paulownastraat 41 2518 BB Den Haag telefoon: 070 365 82 89 www.eigenstijl.nl

Theater Zeebelt is een kleine kunstinstelling in Den Haag met een werkplaats en een podium. In de werkplaats ontstaan kunstprojecten, die later in de vorm van theatervoorstellingen, demonstraties, lezingen en manifestaties worden gepresenteerd. Zeebelt streeft ernaar om nieuwe vormen van verbeelding te stimuleren en te presenteren. Sinds september 2007 is Theater Zeebelt gehuisvest in het voorheen leegstaande deel van de EON elektriciteitscentrale, een gezichtsbepalend gebouw voor dit deel van Den Haag. Een groep Haagse kunstenaars, theater Zeebelt en muziekensemble LOOS ontwikkelden hier in nauw overleg met de gemeente plan voor een culturele broedplaats, genaamd de DCR.. Nu is het pand een werk- en ontmoetingsplek voor startende en ervaren kunstenaars uit diverse disciplines. Theater Zeebelt is gevestigd in het kopgebouw van het complex. Op de begane grond is een grote centrale ruimte die zich leent voor een flexibele indeling. De eerste ruimte bij de entree is verbouwd tot theaterruimte met een aangrenzende foyer. Artistiek leider Judith Schoneveld: “Na wat omzwervingen heeft Theater Zeebelt nu een geweldige nieuwe plek in Den Haag. We zitten sinds september in ons nieuwe pand aan het De Constance Rebequeplein. De verhuizing naar dit deel van de stad heeft een enorme impuls gegeven aan onze activiteiten. Vroeger zaten we in een klein theater. Daar kon het publiek niet effectief deelnemen aan de voorstellingen zoals nu het geval is”.

Actieve

eens actief bij betrokken zijn. Feedback is ook heel belangrijk voor de kunstenaars, maar dan wel tot op zekere hoogte. We moeten daarin wel een zekere mate van privacy waarborgen. Een krititsch oordelend publiek kan namelijk ook het artistieke proces verstoren. Als theater houden wij dat goed in de gaten. Het publiek krijgt dan ook meestal slechts een korte opname te zien of een interview. Naar aanleiding daarvan kunnen zij zich dan een mening vormen”. Schoneveld vindt het ook belangrijk dat het publiek zich thuis voelt in het nieuwe Zeebelt Theater. “We zijn een klein theater en hebben graag dat het publiek zich op haar gemak voelt. Het intieme karakter van Zeebelt draagt daar in belangrijke mate toe bij. Na een voorstelling kunnen de mensen nablijven voor een drankje of en in ongedwongen sfeer in contact komen met andere theater liefhebbers of met de creatieve makers van de voorstellingen. Het publiek mag zich vooral niet anoniem voelen. We willen het allemaal graag heel laagdrempelig houden”.

Impuls

Zeebelt is erg blij met de sponsoring van Lindblom Public Relations Public Affairs. “Het geeft een grote impuls aan onze activiteiten. Met die ondersteuning kunnen we ons nieuwe pand verder vervolmaken. Uiteraard zijn we ook erg benieuwd naar wat de combinatie tussen het experimentele theater van Zeebelt en de communicatieactiviteiten van Lindblom zal opleveren. Lindblom laat zij zich graag inspireren door Zeebelt en onze nieuwe vormen van verbeelding. Zeebelt staat bekend als het

deelname

De bezoeker van Theater Zeebelt speelt een belangrijke rol in de vernieuwde Zeebelt. Dat gebeurt middels een actieve deelname. Zeebelt stelt prijs op de inbreng van haar bezoekers, die op hun beurt graag willen participeren. “Mensen worden steeds nieuwsgieriger. Ze willen niet alleen een voorstelling beleven, maar daar ook nog

De entree van het nieuwe theater. Foto PR

avontuurlijkste theaterpodium van Den Haag en daar wil Lindblom graag haar expertise aan verbinden. Voor ons is het ook een uitdaging om met een communicatieadviesbureau samen te werken. Ook willen Lindblom in de toekomst zelf diverse activiteiten gaan organiseren. We zijn dan ook erg benieuwd naar de kruisbestuiving tussen ons experimentele theater en de commerciële activiteiten van Lindblom. Lindblom wil op deze manier graag als voorbeeldfunctie dienen voor andere bedrijven”. Schoneveld benadrukt tenslotte nog het belang van samenwerking met andere theaters en disciplines, die dan weer kunnen leiden tot vernieuwende vormen van theater maken. “We hebben sinds kort de basis gelegd voor een samenwerking met de Haagse Hogeschool. Samen met derdejaars studenten van de opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming willen we een projectplan gaan maken. Onze interesse gaat om te beginnen uit naar het Hindoestaanse Holi Phagwa feest. We kijken we hoe we als theater dit feest kunnen uitdragen naar meer mensen, ook buiten de Hindoestaanse gemeenschap. Ook zoeken we naar een connectie met bestaande Hollandse lentefeesten. Er is bij de Haagse Hogeschool met veel enthousiasme gereageerd op ons voorstel dus dat betekent zeker een positief geluid voor de toekomst”. Theater Zeebelt De Constant Rebecqueplein 20A 2518 RA Den Haag Telefoon: 070 3656546 www.zeebelt.nl


16

Cultuur

Vrijdag 11 januari 2008

Voor de vierde keer terug op Winternachten

Muzikale panorama’s van Boi Akih Van 17 tot en met 20 januari heeft de 13de editie plaats van het internationale literaire festival Winternachten in Theater a/h Spui en omgeving plaats. Dit jaar staat het festival in het teken van angst. Met een blik op nu én een blik naar de toekomst onderzoekt het festival wat angst met mensen doet en wat kunstenaars met angst doen. Boi Akih treedt met hun gedurfde, avontuurlijke muziek twee keer op tijdens Winternachten.

centraal in onze muziek, waarbij de muziek van Niels een hele belangrijke aanvulling is. Zijn virtuositeit op de gitaar vormt precies de schakel die onze muziek zo compleet maakt”. ‘Yalelol’ (het niet fysieke zijn) is de titel van het vijfde album van Boi Akih en wederom een avontuurlijke muzikale reis. “We maken gebruik van veel invloeden, rangschikkend van de Indonesische dang dang dut muziek tot blues, Arabische ritmes, West-Afrikaanse liederen en meer. In Frankrijk beschrijven ze onze muziek wel als ‘ethnico-jazz’ en in die benaming kan ik me eigenlijk best goed vinden”.

Va k a n t i e

Winternachten is ieder jaar weer een podium voor schrijvers, denkers, filmmakers en musici uit onder andere Suriname, Antillen, Zuid-Afrika, Indonesië en Turkije. Dit jaar treden er ook kunstenaars uit de Arabische wereld op. De groep Boi Akih staat alweer voor de vierde keer op Winternachten. Zij vertegenwoordigt als band een muzikale beweging waarin diverse muziekstijlen (onder andere uit India, Afrika, Europa en de Molukse eilanden) worden gemengd met jazz & geïmproviseerde muziek en samengesmolten worden tot één geheel. Boi Akih wordt gevormd door zangeres Monica Akhary en componist/gitarist Niels Brouwer, twee gedreven individuen die elkaar vonden in de muziek. Met betoverende zang, afkomstig van het eiland Haruku (één van de Molukse eilanden) leidt het tweetal de luisteraar langs muzikale panorama’s van de jazz, world en de muziek van nu. Akhary’s wortels liggen diep in de Indonesische archipel. Vooral in hun songteksten brengt zij een

Boi Akih wordt gevormd door zangeres Monica Akhary en componist/gitarist Niels Brouwer. Foto Boris Breuer ode aan haar erfgoed. “Ik zing in mijn vaders moedertaal, de taal van het eiland Haruku. In mijn muziek ga ik terug naar mijn jeugd en dat zijn hele warme herinneringen. Ik ben geboren in Nederland, maar heb altijd een sterke binding gevoeld met mijn roots. In 1989 ben ik voor het eerst op de Molukken geweest. Dat was in het kader van mijn studie beeldhouwkunst. Mijn partner Niels en ik zijn er een jaar gebleven, genoeg tijd dus om de cultuur redelijk goed te doorgronden. Sinds die reis is de connectie met mijn cultuur alleen maar sterker geworden”.

Eigen

taal

Van daaruit is Monica ook begonnen om zich in de eigen taal van Haruku te verdiepen. “Ik heb de taal geleerd van mijn vader. Hij is ermee opgegroeid en draagt ook de cultuur met zich mee. Interessant is het feit dat het een dode taal is die na de kolonisatie gestopt is met groeien. Er is dus slechts een beperkte vocabulaire aanwezig. Toen we besloten om deze taal als basis te gebruiken voor onze liedjes heb ik veel aan mijn vader moeten vragen en aan andere mensen die zich met

de taal hebben bezig gehouden”. Schrijven in de moribund Haruku taal is niet gemakkelijk, volgens Akhary. “Eerst schrijven we in het Engels en proberen er daarna de meest passende woorden in de Haruku taal bij te vinden. Belangrijk is dat het gevoel centraal staat en dat het qua klank goed voelt. Als ik een bepaald woord niet vind moet ik ernaar op zoek gaan. Ik zoek dan naar de essentie van elke zin en probeer het zo dichterlijk mogelijk te houden. Onze muziek heeft dus altijd een link met de Molukken. Dat komt ook omdat ik puur uit mezelf schrijf. Mijn eigen gevoelens staan dus

‘Circus Rijnz’ heeft een hoog aaibaarheidsgehalte door

Babeth Knol

De keuze om een expositie in de vorm van een circus te gieten. De onvermijdelijke associatie met gedresseerde olifanten die haar beelden met zich meebrengen. De installatie van kunstenares Christien Rijnsdorp in de Stroom dependance op de Toussaintkade flirt zonder schroom met de ‘populaire cultuur’. En doet dit met verve. In haar circus geeft de kunstenares een overzicht van de sculpturen die zij van 1994 tot nu maakte. Een complete verzameling van haar wezens door de jaren heen. Een aantal figuren doen hun kunstjes in de van houten kratjes gebouwde piste. Anderen zijn daarbuiten druk aan het oefenen, zonderen zich af in een hoekje of juichen de anderen toe op een houten tribune. Op de achtergrond klinkt circusmuziek. Overigens wordt het plaatje nooit volledig ingevuld. Van Christien Rijnsdorp, die op dit moment werkt aan een sculptuur voor de beeldengalerij van Peter Struycken op de Grote Marktstraat en het Spui, hoeft men geen gelikte figuren te verwachten. Het blijft bij de suggestie van een dier. Schildpadden, olifanten, Barbapapa, ook bij andere bezoekers sloeg de fantasie op hol. Er lijkt een evolutie te hebben plaatsgevonden van de organische maar ondefinieerbare vormen in het begin van haar carrière naar de meer figuratief aandoende wezens (de ‘olifanten’) van de laatste jaren, die in staat zijn te balanceren en door hoepels te kruipen.

To p z w a a r

Zoals eerder vermeld gaat dit soepel noch elegant. Ieder wezen mist een been, is topzwaar, heeft te korte of slappe poo tjes; zoveel wezens zoveel handicaps. Juist hier ligt de kracht van het werk van Christien Rijnsdorp: de referentie aan het imperfecte en de oersympathie die dat bij de aanschouwer oproept. Wiens hart zou niet overslaan bij het zien van het kleine logge olifantenwezentje dat onderaan

Boi Akih reedt op vrijdag 18 januari twee keer op in de Kleine Zaal van het Theater A/H Spui. Meer informatie: Winternachten op www.winternachten.nl. Zie ook: www.boiakih.com www.enjarecords.com De Stichting Stadsdichter heeft vorig jaar Harry Zevenbergen tot Haagse Stadsdichter benoemd. Zevenbergen acht zich nu aardig warm gedraaid en met ingang van dit nieuwe jaar zullen wij elke maand het Stadsgedicht publiceren.

Stadsgedicht

Door Anneke Ruys

Eén van de meest memorabele optredens vindt Monica Akhary het concert dat ze samen met Niels en de groep Boi Akih op Oud en Nieuw 2007 op de Molukken deed. “Eerst zouden we er alleen op vakantie gaan, maar omdat ons zo vaak gevraagd was om er een optreden te doen zijn we gezwicht. Het was tijdens een grote Oud & Nieuw Concert (het is traditie om met Oud & Nieuw een concert te geven in de hoofdstad van het eiland, red.) op Ambon. We speelden er voor 20.000 man en werden er aangekondigd als ‘het hoogtepunt’. Dat optreden zou voor het publiek – dat ons als de grote Molukse trots ziet – als voor onszelf een onvergetelijk moment worden en blijven. We kijken er nog steeds met een heel warm gevoel op terug. Op zulke momenten realiseer je je eens te meer hoe grensoverschrijdend muziek eigenlijk zijn kan”.

Zie ook: www.stadsdichter.nl

De boom en het record (Geïnspireerd door de kinderen van RK Basisschool de Bras in Ypenburg) Deze boom is er voor gemaakt Het lijkt net een ladder Bij iedere tree zoekt hij al Naar de volgende Hoger moet hij Hoger dan de vorige keer Hoger dan de anderen

Werk van Christien Rijnsdorp. Foto: PR een paal zit, overduidelijk omhoog wil klimmen, maar daarbij niet verder komt dan het in de lucht steken van zijn slurf? De aaibaarheidsfactor wordt nog versterkt door het materiaal dat is gebruikt. Geen onpersoonlijk glanzend brons of kille steen. De basisvorm wordt gemaakt met behulp van purschuim, een materiaal waar steeds meer moderne kunstenaars mee experimenteren, met als bekendste ‘pur-kunstenaar’ Folkert de Jong, wiens sculptuur de entree van het Gemeentemuseum siert. Rijnsdorp voegt daaraan een huid van in latex gedrenkte lappen toe, soms met een dun laagje boetseerwas. Deze huid doet denken aan die van

een dier. Maar meer nog aan die van een nog vochtig stuk klei, alsof je met een lichte druk de vorm van de wezens volledig zou kunnen veranderen. Het wekt de suggestie van kneedbaarheid en potentie van beweging. Niet af, niet perfect, en daardoor niet statisch. Vorm, materiaalgebruik en de opstelling van de wezens ten opzichte van elkaar zorgen voor een cumulatief gevoel van kwetsbaarheid. De onhandigheid en het onaffe van de wezens in de piste en de gekunsteldheid van het circus appelleren aan de eigen onvolkomenheden van de bezoeker en geven het geheel zo een extra lading.

Galeriehouder Maurits van der Laar omschreef ‘Circus Rijnz’ als een “metafoor voor het leven met al zijn verrassingen, onvolkomenheden en tegenslagen”. En dat is treffend omschreven. Christien Rijnsdorp maakt kunst die tot nadenken stemt. ‘Circus Rijnz’ van kunstenaar Christien Rijnsdorp, t/m 3 februari 2008, Stroom Den Haag dependance, Toussaintkade 55, Den Haag. Open: woensdag t/m zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Meer informatie: www.stroom.nl of 070-3658958

Wie het record breekt Kerft zijn naam in de stam Zodat iedereen weet Waar de grens ligt Soms wordt hij duizelig Dan denkt hij snel aan iets anders Aan het record en hoe Hij het ze zal laten weten De bangeriken die beneden bleven Met hun grote mond Maar zo hoog nooit durven En hij neemt nog een tree Als het aan hem ligt Houdt de trap nergens op Hoger en hoger Beneden wordt alles kleiner En kleiner en kleiner


Bij ADO duurt de onrust voort Deze week hervat ADO Den Haag met een uitwedstrijd tegen Helmond Sport de tweede competitiehelft. De voorbereiding daarop verliep allesbehalve vlekkeloos.

Prikkelend

Martin

Zoals bekend wordt in de vaderlandse voetbalwereld binnenkort vergaderd over De Overgangsklasse en naar verluidt is de kans aanzienlijk dat die er gaat komen ook. We hebben het over een divisie van ‘onafhankelijken’ ónder de Ere- en Eerste Divisie. Voor clubs die nu uitkomen in de Hoofdklasse amateurs en die na promotie dus profvoetbal zouden kunnen gaan spelen. De gevolgen zullen ingrijpend zijn: een aantal profclubs uit de Eerste Divisie zal degraderen en wellicht op termijn zelfs ophouden te bestaan, terwijl topamateurclubs met ambities en financiële armslag zoals Haaglandia, sneller dan we misschien nu denken, de stap omhoog zouden kunnen maken. Het is een constructie die uitnodigt tot dromen. Voor Haagse Vrije Jongens met teveel geld, ambitie en een om streling vragend ego, gloort aan het einde van een heéeéele lange weg in theorie zelfs als ultieme droom de Eredivisie. Zoek een klein clubje (pakweg het onlangs terziele gegane De Adelaars aan de Guntersteinweg), investeer je ieder seizoen suf in goede en ambitieuze spelers, promoveer zes keer en …voilà. En zeg nou niet dat het niet mogelijk is. Weten we dan niet meer hoe FC Kranenburg op Kijkduin destijds al op weg was?

Door Remco Benschop Twee oefenduels speelden de Hagenaars ter voorbereiding op de hervatting van de Jupiler League, beide op het Opleidingscomplex De Aftrap, beide tegen amateurclubs: afgelopen zaterdag tegen Zondag Eersteklasser Tonegido en dinsdag jongstleden tegen Zaterdag Hoofdklasser Katwijk. Van deze duels werd je niet vrolijk. Tegen het fel van zich afbijtende Tonegido werd dan wel met 2-0 gewonnen (20ste minuut Cornelisse 1-0, 60ste minuut Hoogendorp 2-0), maar was het veldspel allesbehalve overtuigend te noemen. Keer op keer werd er te lang en ook te voorspelbaar gecombineerd om vaker gevaar voor het vijandelijke doel te kunnen stichten. Drie dagen later, tegen Katwijk werd wel weer zelf de nul gehouden, er werd zelfs geen kans weggegeven, maar kwam de thuisploeg niet tot scoren. En dat ondanks toch vijf, zes aardige kansen. Dat het defensief op zich goed in elkaar stak, had wellicht iets te doen met de terugkeer centraal achterin van Christian Kum. Na een slepende enkelblessure lijkt de snelle mandekker weer terug te zijn, de kans is groot dat we hem tegen Helmond Sport ook zien aantreden.

Stand-in

Opvallend was dat bij beide duels niet Stefan Postma (onlangs door Omroep West uitgeroepen tot Sportman Van Het Jaar) onder de lat stond, maar vaste stand-in Robert Zwinkels. Nu is dat bij oefenwedstrijden niet ongebruikelijk, maar alles wijst erop dat Zwinkels sinds vorige week donderdag – toen we Postma nog gewoon met de groep zagen trainen – een plaats in de hiërarchie is opgeschoven. Vrijdag was Postma plots vertrokken naar Londen, waar Queens Park Rangers hem graag tussentijds over wil nemen. Beide partijen spelen het hard: ADO Den Haag wil Postma niet laten gaan, Postma wil naar perse naar Londen. Deze week speelt de arbitragezaak op het KNVB-terrein in Zeist. De doelman is overigens zwaar verbolgen

17

Sport

Vrijdag 11 januari 2008

Alles wijst erop dat Zwinkels een plaats in de hiërarchie is opgeschoven. Foto Pan Chen over de opstelling van zijn huidige werkgever, die aan de Championship-club 200.000 euro voor hem vraagt. Volgens Postma heeft hij in zijn contract een clausule, waarin staat dat zijn arbeidsovereenkomst voor de restwaarde kan worden afgekocht. Die restwaarde bedraagt momenteel 40.000 euro, nog geen kwart van

de vraagprijs die bij de Engelsen is neergelegd. De club verwijt de speler op haar beurt dat hij zonder toestemming naar Engeland is gereisd om met QPR te gaan onderhandelen. En zo gaat de tweede helft van het seizoen voor ADO Den Haag verder op de manier waarop de eerste werd afgesloten: onrustig.

Die klommen in recordtijd van de Vijfde Klasse naar de top van de Hoofdklasse. En kijk eens naar België, Germinal Ekeren. Dat promoveerde van het provinciale (lees: amateur) voetbal zes keer, helemaal naar de Eerste Klasse, het hoogste profniveau. Het nietige clubje uit Antwerpen plaatste zich enkele malen voor Europees voetbal, trad zelfs nog een keertje aan tegen Celtic. In 1997 won het nota bene de beker. In Engeland wist FC Wimbledon in 1988 de FA Cup te winnen. Tien jaar ervoor kwam het onooglijke Londense clubje nog uit in de Conference, het vijfde niveau aldaar. Opvallend is wel dat beide clubs inmiddels niet meer bestaan. Germinal ging op in GBA en FC Wimbledon is inmiddels ‘opgesplitst’ in MK Dons en AFC Wimbledon. Niemand zal dan ook beweren dat deze manier van nastreven van sportief succes enige garantie biedt op een structurele gezonde toekomst. En natuurlijk zal de nieuwe opzet ook in Nederland wildwesttoestanden opleveren. Aan de andere kant zullen weinigen ontkennen dat zo’n ambitieuze kortstondige zegetocht naar de top een prikkelende gedachte is. Daarbij: als de geschiedenis ons iets geleerd heeft, is het wel dat alles wat onwaarschijnlijk lijkt, maar in theorie mogelijk is, uiteindelijk een keer gebeurt.

Martin

van

Zaanen

Volle winst bij duel tegen Helmond Sport Voor wat statistieken waard zijn: het thuisduel tegen Helmond Sport, maandagavond 17 september vorig jaar, werd door de Hagenaars met volle winst afgesloten. Met de zege van 2-0 bleef de ongeslagen status in het nieuwe stadion gehandhaafd. Aangezien ook dit duel door onrust voorafging, waren de drie punten meer dan welkom. Gesprek van de dag was toen de actie van trainer Wiljan Vloet om routiniers als Daniël Rijaard, Pascal Bosschaart, Yuri Cornelisse en Rick Hoogendorp te passeren en op de tribune plaats te laten nemen. Doelpuntenmakers destijds: Hursut Meric en Hans van de Haar.

Met The Hague Road Runners op naar de CPC-loop

‘Plezier in het lopen en genieten van de omgeving’ De sportvelden van hockeyclub HDM en rugbyclub HRC liggen er verlaten bij. Slechts enkele loopgroepen op een fietspad doorbreken de rust van de eerste zaterdagochtend in het nieuwe jaar. Even verderop is het drukker. In het clubgebouw van wegatletiekvereniging The Hague Road Runners wachten bijna tweehonderd lopers op het begin van de training voor de City-Pier-City loop.  

ochtendgroep deed. Inmiddels heeft hij als begeleider heel wat lopers voorbij zien komen. “Het is onze bedoeling om ze het plezier van het lopen bij te brengen. En het genieten van de omgeving, van Clingendael en de duinen”. Al weet hij dat niet iedereen even enthousiast raakt, en er een deel afhaakt nog voordat het startschot voor de CPC heeft geklonken. Tevens er is een vaste kern die jaarlijks terugkeert, maar deson-

danks geen regulier lid is. De Gier: “Vaak is afvallen na de kerstperiode een belangrijke motivatie”. Ook is niet iedereen even goed bestand tegen regen, vertelt hij.

Pasta-avond

Wanneer de warming-up begint voor het landhuis Clingendael, zit de sfeer er echter goed in, al laat de zon het park vandaag van zijn beste kant zien. Trainster Georget-

Door Eppo Ford

  Er heerst een gezonde spanning in de accommodatie op de grens van Den Haag en Wassenaar, waar bekenden elkaar ‘Gelukkig Nieuwjaar’ wensen en nieuwelingen zenuwachtig om zich heen kijken. Met reden; voor velen is het de vuurdoop op hardloopgebied. Ook voor de bestuurders en begeleiders van de vereniging is het een belangrijke dag. Vierentwintig jaar geleden werd The Hague Road Runners opgericht door de Engelse expat Keith Deadridge, inmiddels erevoorzitter. De City-Pier-City loop (15 maart dit jaar) is vanaf de start één van de belangrijkste loopevenementen. Veel van de reguliere leden, ongeveer 750 in totaal, zijn ooit begonnen in één van de CPC-loopgroepen, en ook dit jaar is de verwachting dat een groot aantal na de cursus zo enthousiast wordt dat ze een volwaardig lidmaatschap aanvragen. Ervaringsdeskundige is John de Gier, vandaag één van de 23 begeleiders, die zijn eerste stappen eveneens in een zaterdag-

te Parlevliet krijgt de lachers op haar hand, als ze voordoet hoe je niet moet lopen, en de oefeningen voor twee personen blijken uitstekende spanningsbrekers. Alleen wordt even respectvol gezwegen als er een groep aansluit, die traint voor de 21 kilometer, in plaats van voor de 5 en 10 kilometer. Even later verdwijnen de loopgroepen achter de bomen in het park. Ultraloper Theo Smit, belast met de communicatie van

HRR, vertelt dat het de CPC-loopgroepen aan niets ontbreekt, gezien het belang die ze vormen voor de vereniging. Smit: “Ze krijgen een t-shirt, trainingsschema’s, er is een fysiotherapeut beschikbaar. Ze kunnen gebruik maken van een masseur. En de avond voordat de CPC begint, organiseren wij een pasta-avond, voor de koolhydraten”. Voorzitter John Agterof, die langs komt voor een kijkje, knikt bevestigend. Agterof: “En de lopers die zich nu hebben ingeschreven, krijgen volgend jaar een kerstkaart, als herinnering dat de loopgroepen weer beginnen”. Een effectief marketingmiddel dat al jaren wordt toegepast en zijn doel telkens treft, glimlachen de mannen.  

S c h u l d g ev o e l

Ook bij Carolien Schuman (40) was schuldgevoel de motivatie om zich eindelijk eens aan te melden, vertelt ze na de training in het clubgebouw. Schuman: “Ik wilde al jaren hardlopen, het leek mij een makkelijke sport die je altijd kan doen, in je eentje of met een vriendin, maar het was er nooit van gekomen. Ik had altijd een excuus: ik ben er niet op gebouwd, ik heb twee kleine kinderen”. Nadat haar vriend de zaak verkocht, besloot ze tijd te claimen en de knoop door te hakken. En omdat haar vriend lid is van HRR, was de keuze waar te lopen snel gemaakt. Schuman: “Deze cursus is een goede gelegenheid om kennis te maken. Tweeënhalve maand is een afgebakende periode, je leeft ergens naartoe. Ik zou niet gelijk lid willen worden, maar dit is een goede proef. En misschien raak ik wel zo verslaafd en ga ik door. De mooie bossen en parken hier werken in ieder geval stimulerend”. Mooie bossen en parken werken stimulerend. Foto: Creative Images

Meer info: www.hagueroadrunners.nl


Help kinderen! Koop kaarten en cadeaus van Unicef. Online bestellen kan ook:

www.unicefshop.nl

UNITE FOR CHILDREN

UNITE AGAINST AIDS


Weerzien oude bekenden bij HVV tegen VVV (1-8) wanneer Daniël Voskamp zich de eerste twintig minuten een waardig doelbewaker toont en grote kansen van VVV-spelers keert. En als HVV-verdediger Maurits Jongbloed VVV-aanvaller Nordin Amrabat door de benen speelt, toch een van de technische smaakmakers van de Eredivisie, zit de stemming er bij het publiek helemaal goed in. Het heldendom van Jongbloed is helaas voor hem van korte duur. De balans van het universum herstelt zich bruut; op knullige wijze tikt hij de bal in eigen doel. Het breekt de ban, VVV komt twee minuten later op 02. En hoewel Erik van Galen ploegmaat Marnix van der Gun in staat stelt slordig keeperswerk van de VVV doelman af te straffen, is de wedstrijd gespeeld. Nadat VVV in de tweede helft een geheel nieuw elftal in het veld brengt, wordt het 1-8.

Te n e r i f e Sprintduel tussen Amrabat en twee HVV-ers. Foto: Creative Images

Het is inmiddels een traditie geworden: wanneer het nieuwe jaar begint, gaan veel voetbalclubs op trainingskamp in Zuid-Europa. Maar niet iedereen zoekt warme oorden op. HVV en Eredivisieclub VVV Venlo bleven thuis, en speelden in De Diepput een oefenduel. door

19

Sport

Vrijdag 11 januari 2008

Eppo Ford

Terwijl de reserves van VVV Venlo op het kunstgrasveld aan loopoefeningen worden onderworpen, op het veld waar VVV een week lang zal trainen, komen

de eerste elftallen van HVV en VVV het hoofdveld op. De zon schijnt. Een paar honderd man zijn op het mooie affiche afgekomen, nieuwsgierig naar de verrichtingen van HVV tegen de Limburgse professionals, met in het achterhoofd dat er na de wedstrijd kan worden geborreld tijdens de Nieuwjaarsreceptie. Natuurlijk maakt HVV geen schijn van kans tegen het elftal van hoofdtrainer en ex-HVV trainer André Wetzel, weten de aanwezigen. VVV is de grote verrassing van de eerste competitiehelft, en een club die een week eerder Ajax op 2-2 kan houden, is een maatje te groot voor een Zondag Tweedeklasser, die bovendien ook nog eens enkele weken winterstop heeft gehouden. Toch wordt even op een stunt gehoopt

Doelpuntenmaker Van der Gun kan de uitslag na de wedstrijd niet veel schelen. “Het is een leuke sfeer vandaag. Vorig jaar speelden we ook tegen elkaar, maar dat was op een donderdag- of vrijdagavond, toen was er helemaal niemand”. Al bekent hij dat hij liever op een trainingskamp in een warm oord was gegaan, dan dat hij vandaag in Nederland had gespeeld. Van der Gun: “HVV gaat in de winter nooit op een buitenlands trainingskamp. Dat is wel jammer. Bij Quick Boys gingen we naar Tenerife, dat was altijd leuk. Het versterkt het groepsgevoel positief. Al heeft HVV het niet nodig, alle spelers zijn HVV’ers en we kennen elkaar van jongs af aan”. Ook Hagenaar Ekrem Kahya, oud-prof van onder andere ADO Den Haag en Dordrecht en nu middenvelder van VVV, was liever vertrokken naar een zuidelijke bestemming. “Een trainingskamp in het

binnenland hoeft van mij niet echt. Maar dat het in Den Haag wordt gehouden, maakt veel goed. Vandaag waren er veel familieleden en vrienden”. Hoewel hij in Venlo woont, komt hij nog wekelijks in Den Haag. Kahya ziet het trainingskamp van VVV als een goed vervolg op de eerste helft van de competitie. “Al speelden we vorige week nog onze laatste wedstrijd. Maar dat hebben de mensen van boven beslist, en dan hebben wij ons daar naar te schikken. Maar op zich is dat niet zo erg. Voetballen is altijd leuk”.

Kleintjes

Waarom heeft profclub VVV eigenlijk Den Haag uitgekozen als locatie voor haar trainingskamp, in plaats van een zonnige bestemming, of het Belgische of Duitse buurland? Hoofdtrainer André Wetzel: “Ik ben een HVV’er. De mensen hier vinden het leuk om me te volgen in het betaalde voetbal. We kunnen hier terecht voor trainingen. En ons verblijf bij Van der Valk in Wassenaar wordt gesponsord, wat goedkoper is. We moeten bij VVV op de kleintjes letten”. Toevoegend: “Maar ik ben graag terug in de duinen. En de spelers vinden het ook prachtig, het strand en Scheveningen”. Hij hoopt dat het trainingskamp een mooi begin is van het tweede deel van de competitie. Momenteel staat VVV op de dertiende positie in de Eredivisie, een plaats die zelfs Wetzel verbaast. “De eerste helft van de competitie ging boven verwachting. Als we de lijn kunnen doortrekken, zou dat bijzonder verrassend zijn”. Het leidt er toe dat de doelstelling van VVV is bijgesteld. “Was eerst het doel dat we geen 18de zouden worden, nu willen we ook geen 17de, 16de of 15de worden”.

Die Haghe slimmer en gelukkiger dan KVS Een spandoek met de Scheveningse bezienswaardigheden wappert na de derby in de Korfbal League tussen KVS en Die Haghe wat armetierig aan de balustrade van de tribune van sporthal De Blinkerd. KVS, de Scheveningse korfbaltrots, heeft net in een zinderende derby van degradatieconcurrent Die Haghe met 15-16 verloren. Beide ploegen stonden voorafgaand aan de beladen strijd op een voorlaatste en laatste plaats, met elk slechts één schamel puntje. Door Jimmy Grondstra “Heerlijk. Hier waren we zóóóó aan toe”. Temidden van juichende Die Haghe-spelers, voor deze gelegenheid gecoacht door clubicoon Tim Abbenhuis, schreeuwt aanvoerster Bianca Jansen het bijna uit van vreugde. Tien meter verderop zit Jenny Pronk op een bankje met glazige ogen wat verloren voor haar uit te kijken. “Wat een scheidsrechter, ongelooflijk!” Niet geheel objectief verwijt ze leidsman Buis een te grote invloed op het wedstrijdverloop, al lijkt de KVS-aanvoerster toch wel een punt te hebben. Die Haghe kreeg maar liefst zeven strafworpen mee en de Scheveningers geen enkele. KVS-trainer Jan Nelen ‘ijsbeert’ de frustratie van de beladen derby minutenlang van zich af. Het ‘O o Den Haag, mooie stad achter de duinen’ van de Die Haghe-supporters zal de coach geen lagere hartslag hebben opgeleverd. Bianca Jansen, die een minder voorname rol bij Die Haghe vertolkte dan normaal en ‘in dienst’ speelde van ‘vakgenote’ Celeste Split, is tevreden over het resultaat, niet over het vertoonde spel. “Het was niet geweldig vanavond, maar de punten tellen gewoon. Zo’n derby heeft natuurlijk iets bijzonders, maar ik zag het puur als een duel om de punten. Dit resultaat moet ook zelfvertrouwen geven voor de komende confrontaties”. Don’t mess

De Haagsche Rugby Club ontving vorig weekend regerend landskampioen Castricum. De gasten verlieten Den Haag met een 10-28 overwinning. HRC ‘flanker’ en international Derk Tazelaar (23) kijkt desondanks met een goed gevoel terug. Wat hadden jullie vooraf verwacht? “De verwachtingen waren niet al te hoog, omdat we niet compleet waren. Een paar spelers waren op vakantie en we zitten in een blessuregevoelige periode. Oud-international en captain Benjamin Mast was er niet, net als Jop Wolff, Sander van der Loos en Ian van der Werf. En we moesten tegen de nummer één. Maar we speelden met jonge jongens die zich wilden bewijzen, en omdat we de underdog waren, konden we op een vrije manier rugbyen”. Anders hadden jullie meer kans gemaakt? “Ik denk het wel. We hebben nog boven verwachting gepresteerd. Ondanks een vroege tegentreffer kwamen we toch terug. Vijftien minuten voor tijd stond het nog 10-14. Ik heb geen moment het gevoel gehad dat we geen kans maakten. We toonden strijdlust en het was voor de eerste keer in de laatste paar weken dat de koppen dezelfde kant op stonden. Maar we draaien geen goed seizoen. Nu moeten we nog echt hopen op de playoffs, terwijl we er de vorige seizoenen al zeker van waren”. Jullie zijn dus met een goed gevoel het veld afgelopen? “De jonge jongens waren euforisch. We hebben alles eruit gehaald wat er in zat. Voor de mensen langs de lijn was het een enorm spektakel. Geen moment heeft het spel stil gelegen, vanaf het begin was het één grote knokpartij”. Castricum is dit seizoen een maat te groot? “Al een paar jaar op rij is Castricum landskampioen. Ze staan bovenaan. Ze hebben dit seizoen maar één wedstrijd verloren, en dat kwam alleen maar doordat ze toen niet met het basisteam speelden, omdat enkele spelers disciplinair gestraft waren”.

Tip 5

with KVS, de tekst van een ander spandoek, onderstreept wel de vechtlust van de thuisploeg, maar voorlopig niet de realiteit waarin het gaat om lijfsbehoud in de Korfbal League. “Tegen je concurrenten moet je gewoon winnen”, klinkt Jenny Pronk strijdvaardig. “We waren beter dan Die Haghe. Hadden alleen de scheidsrechter niet mee. En misschien zijn we in sommige dingen wel niet professioneel genoeg. Die Haghe is wat slimmer. Een beetje overdrijven bij overtredingen, net doen of je een duw krijgt. Dat zit er bij ons niet in. We moeten het hebben van hard werken. Maar ik ben ervan overtuigd dat we in deze klasse thuishoren”.

Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven?

1 . HYS T h e H a g u e – A m s t e r d a m

De Hagenaars zijn op weg naar de nacompetitie. Groningen werd vorige week volledig weggespeeld, het werd 17-2 in het voordeel van HYS. Wachten de Amsterdammers hetzelfde lot? Vrijdag 11 januari, aanvang 20.45 uur, De Uithof.

Apotheose

De Haagse regio mag blij zijn met twee vertegenwoordigers in de Korfbal League. Maar een hoofdrol vertolken Die Haghe en KVS allerminst. Voor de Scheveningers is de Korfbal League een nieuw avontuur, terwijl Die Haghe de afgelopen twee seizoenen, onder leiding van Erik Snaphaan, als zevende eindigde. Het Haagse korfbal kent een roemrucht verleden. In de jaren zestig en zeventig maakte Ons Eibernest furore door maar liefst negen maal (vijf op het veld en vier in de zaal) landskampioen te worden. Nog niet zo lang geleden (periode 1999-2002), kende Die Haghe een bijzondere lichting topspelers die zich zowel op het veld als in de zaal tot tweemaal toe tot kampioen lieten kronen. Vooral de indoortitel telt in Nederland, niet in de laatste plaats door de apotheose die de finale in Ahoy ieder seizoen weer is. Maar dit seizoen is de weg daarheen een ‘mission impossible’ voor KVS en Die Haghe. Beide ploegen moeten proberen het vege lijf te redden.

2. NK Langlauf Sprint

Een nieuwe traditie in Den Haag? Gaat het zien in de Prinsestraat. Met professionals, amateurs en BN’ers. Zaterdag 12 januari, aanvang 11.00 uur, finale 19.00 uur.

3 . Vi s a d e Vo o r b u r g – Z aa n s ta d HS

De Voorburgse Volleyballers gaan niet heel erg goed in de competitie en staan achtste in de B-League. Zaanstad staat negende. Maar met enkele overwinningen lonkt plaats vier voor Voorburg. Zaterdag 12 januari, 17.00 uur, Sporthal Essesteijn, Elzendreef, Voorburg.

’Don’t mess with KVS’

4 . H Z Z i a n – PS V

In de dames Hoofdklasse heeft de Haagse waterpolovereniging HZ Zian het moeilijk. Er wacht dan ook de lastige opgave om te winnen van de nummer 1 PSV dat al haar tien competitiewedstrijden won. Zaterdag 12 januari, aanvang 19.30 uur, Zuiderparkbad, Mr. P. Droogleever Fortuynweg.

Ve r s c h i l

Dat weet ook Erik Snaphaan, aandachtig toeschouwer bij de Haagse derby. Voordat hij de overstap maakte naar Die Haghe, maakte Snaphaan (39) elf jaar deel uit van de Scheveningse selectie. “Deze derby is iedere keer weer een happening. De KVS-aanhang kan soms maar al te fanatiek zijn. Jammer dat beide clubs niet mee kunnen doen om de landstitel. Maar het is simpel: ze hebben geen in-

HRC tevreden ondanks verlies

5. Die Haghe – Dalto En weer rondt Die Haghe een aanval succesvol af. Foto: Creative Images ternationals, terwijl bijna alle clubs in de Korfbal League dat wel hebben. Die Haghe heeft niet zoveel leden, dus als het zich met de top wil kunnen meten, moeten ze toppers uit de regio halen, maar die kiezen natuurlijk eerder voor

topclubs als PKC uit Papendrecht. KVS is altijd een topclub bij de jeugd, maar wanneer de talenten doorstromen naar het eerste team en ze worden niet begeleid door toppers, zit er voor hen ook weinig rek meer in”.

De overwinning tegen Korfbal Vereniging Scheveningen was voor Die Haghe een grote opsteker. Weten ze tegen Dalto weer te winnen dan doet het goede zaken in de strijd tegen degradatie. Zaterdag 12 januari, aanvang 19.30 uur, Hellashal, Laan van Poot.


20

Service

Vrijdag 11 januari 2008

g Theater / muziek / evenementen vrijdag 11 januari 17.00

19.00

20.00 20.00

20.00 20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. Laserproject van lichtontwerper Reier Pos waarin teksten en denkbeelden van de filosoof Spinoza onderdeel zijn en zich vermengen met de stad in beweging. www.denhaag.nl Theater Pierrot: ‘Annie’. Over het weesmeisje Annie dat het hart van de barse Oliver Warbucks weet te veroveren. € 8,-. www.theaterpierrot.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Nutshuis: ‘Florence Concours’. Jonge musici concerteren voor ouderen op diverse locaties in competitieverband. Gratis. www.nutshuis.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com De Rijswijkse Schouwburg: ‘Kink in de kabel’ Het Echt Rotterdams Theater. Een taxichauffeur is getrouwd... met twee vrouwen. € 20,50 UITpas 19,-. www.rijswijkseschouwburg.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Marjolein Meijers - Solex’. Meijers, de vrouw achter Annie van de Berini’s, gaat solo. € 18,- UITpas 16,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest o.l.v. Carlos Kalmar - Debussy, Brahms en Sjostakovitsj’. Gratis inleiding om 19.15 uur. € 22,- t/m 37,- UITpas 19,50 t/m 34,50. www.philipszaal.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Liaisons Dangereuses’ het Nationale Toneel. Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil, beiden mooi, talentvol, rijk en verveeld, zijn gewezen minnaars. Hun hartstocht voor elkaar is niet gedoofd en vindt een uitweg in een ziekelijk spel: het corrumperen van onschuldige zielen. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Worst met witte vierkantjes’. Woorden, muziek, dans en film vertellen een ontroerend en soms hilarisch verhaal over vrijheid en benauwdheid. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl Theater Diligentia: ‘Loverboys’ Niet Schieten! De heren zijn op zoek naar de grenzen van bijna alles. € 16,- UITpas 14,50. www.theater-diligentia.nl Korzo Theater: ‘Diable au Corps’ Korzo producties. Het lichaam dat nooit rust heeft. Alsof er een duiveltje in het lichaam van de mens leeft. € 11,- UITpas 9,50. www.korzo.nl Literair Theater Branoul: ‘Schijn en ijdelheid’. Collage van Tucholsky-verhalen, eetverhalen en een op Jannes van der Wal geïnspireerde dammonoloog door verhalenverteller Mees van den Bosch. € 15,- UITpas 13,-. www.branoul.nl Steigenberger Kurhaus Hotel: ‘Jeunesses Musicales World Orchestra o.l.v. Josep Vicent - Ravel, Adams, Bernstein en De Falla’. The concert for peace 2008. € 25,- t/m 45,- UITpas 15,-. www.kurhaus.nl Theater Camuz: ‘Liefffffde’. Hij vertelt, zingt, beweegt en tekent over zijn eigenaardige leven. € 13,-. www.camuz.nl Theater PePijn: ‘Berry Lussenburg Sprekend’. Over een wereld waarin je sprakeloos wordt wanneer je beseft dat hetgeen vanzelfsprekend was niet meer zo vanzelfsprekend is. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl

13.30

14.00

14.30 14.30

15.00

17.00 18.00 19.00

19.30

20.00 20.00 20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

zaterdag 12 januari 10.00 12.00

13.00

13.00

Evenementenhal Rijswijk: ‘Neuzelbeurs’. € 4,-. www.evenementenhalrijswijk.nl Zeeheldentheater: ‘Van straat geblazen’. 3 Nederlandse straatorkesten ontmoeten elkaar in het theater. Gratis. www.zeeheldentheater.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Winx Club on tour’. Jonge acteurs, zangers en dansers verbeelden de heldinnen Bloom, Flora, Musa, Tecna, Layla en Stella van de feeënschool Alfea (ook om 16.00 uur). € 20,50 UITpas 19,-; jeugd 15,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Koorenhuis: ‘Workshop Muziekoriëntatie’. Maak in 2,5 uur kennis met een

4Adver tentie3

20.30

20.30 20.30

20.30

instrument. Cello, piano, klassiekzang, blokfluit en panfluit. € 12,50. www.koorenhuis.nl Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Een tocht van een man die zichzelf in oorlog en strijd verloor, waarin hij leert om zijn mateloze ambitie en eerzucht te begraven en de eigen sterfelijkheid te aanvaarden. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Theater Pierrot: ‘Annie’. Over het weesmeisje Annie dat het hart van de barse Oliver Warbucks weet te veroveren. € 8,-. www.theaterpierrot.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Kooman’s Poppentheater: ‘De Apenbroodboom’. Wasco de Wasbeer mag een pakje bezorgen op de Kale Berg. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Annet Nieuwenhuijzen – Wassermanlezing’. Over de eerste jaren van de Haagsche Comedie onder leiding van Cees Laseur en Paul Steenbergen. € 7,50 (incl. tekst van de lezing). www.ks.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. www.denhaag.nl Regentenkamer: ‘Rob van Kreeveld Trio’. € 5,-. www.regentenkamer.nl Stella Theater: ‘Floppertje’ Stella Den Haag, Convoi Exceptionel. Een onvoorspelbaar verhaal over een meisje dat met best goede bedoelingen een chaos creëert met lijm, ontbijt op bed, vliegertouw, verjaardagstaarten en wastabletten. € 10,UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.stella.nl Pathé Buitenhof: ‘Live vanuit New York (2007-2009) - Macbeth’. Vanuit The Metropolitan Opera in High Definition digital projection een verontrustend stuk in een donkere, maar ook stimulerende enscenering. € 32,50 t/m 42,50. www.pathe.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com Zeeheldentheater: ‘Lifetheater’. Themaavond ‘Wat is de waarheid?’ over geloof en politiek met als speciale gast André Rouvoet. Gratis. www.zeeheldentheater.nl Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest o.l.v. Carlos Kalmar - Debussy, Brahms en Sjostakovitsj’. Gratis inleiding om 19.15 uur. € 22,- t/m 37,- UITpas 19,50 t/m 34,50. www.philipszaal.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Liaisons Dangereuses’ het Nationale Toneel. Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil, beiden mooi, talentvol, rijk en verveeld, zijn gewezen minnaars. Hun hartstocht voor elkaar is niet gedoofd en vindt een uitweg in een ziekelijk spel: het corrumperen van onschuldige zielen. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Worst met witte vierkantjes’. Woorden, muziek, dans en film vertellen een ontroerend en soms hilarisch verhaal over vrijheid en benauwdheid. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl Theater Diligentia: ‘Loverboys’ Niet Schieten! De heren zijn op zoek naar de grenzen van bijna alles. € 16,- UITpas 14,50. www.theater-diligentia.nl Korzo Theater: ‘Diable au Corps’ Korzo producties. Het lichaam dat nooit rust heeft. Alsof er een duiveltje in het lichaam van de mens leeft. Waarom wil de mens altijd maar bewegen. € 11,- UITpas 9,50. www.korzo.nl Saturnus: ‘Coverbattle’. Met System of a Dawn, She May en Whats Next. €3,-. www.saturnuslivemusic.nl Theater Camuz: ‘Theatersport’ De Tegenpartij. € 7,-. www.camuz.nl Theater de Tobbe: ‘Jim Speelmans - Komiek zonder meer’. Speelmans is weer ouderwets onbegrijpelijk, ongrijpbaar en onzinnig. € 13,-UITpas 11,50. www.detobbe.nl Theater PePijn: ‘Berry Lussenburg Sprekend’ Over een wereld waarin je sprakeloos wordt wanneer je beseft dat hetgeen vanzelfsprekend was niet meer zo vanzelfsprekend is. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl

g Adressen THEATERS

Appeltheater/Appelstudio Duinstraat 6-8 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Theater & Zalen Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Dr. Anton Philipszaal Spui 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789

14.30

15.00

15.00

15.00

15.00

16.00

Samen met muzikant en componist Rembrandt Frerichs vertelt, zingt, beweegt en tekent Niels Brandaan Cotterink over zijn eigenaardige leven tijdens de voorstelling ‘Lieffffde’ in Theater Camuz. Foto: PR

16.00 16.00

16.00

zondag 13 januari 10.00 13.30

14.00

14.00 14.00

14.00

14.00

14.00

14.00 14.30

14.30

Evenementenhal Rijswijk: ‘Neuzelbeurs’. € 4,-. www.evenementenhalrijswijk.nl Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Een tocht van een man die zichzelf in oorlog en strijd verloor, waarin hij leert om zijn mateloze ambitie en eerzucht te begraven en de eigen sterfelijkheid te aanvaarden. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Centrale Bibliotheek: ‘trio Agora Sim’. Een zangers uit Lissabon, een jazz-gitarist met Molukse achtergrond en een Duitse latin-percussionist brengen Braziliaanse songs met veel jazz-elementen. Gratis. www.bibliotheekdenhaag.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Liaisons Dangereuses’ het Nationale Toneel. Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil, beiden mooi, talentvol, rijk en verveeld, zijn gewezen minnaars. Hun hartstocht voor elkaar is niet gedoofd en vindt een uitweg in een ziekelijk spel: het corrumperen van onschuldige zielen. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Birdoe’. Muzikale familievoorstelling gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Birdoe vertelt waarom hij vlucht uit het dorp waar hij samen met zijn vader, moeder en zusjes woont. € 12,50 UITpas 10,50; jeugd 5,-. www.ks.nl Theater de Tobbe: ‘De rode hoed’ Poppentheater Siert van den Berg. Julie logeert bij haar oma in het grote huis aan zee. De vakantie duurt lang, en oma heeft nooit tijd voor haar: oma schrijft een boek. € 6,-; jeugd 5,-. www.detobbe.nl Theater Pierrot: ‘Annie’. Over het weesmeisje Annie dat het hart van de barse Oliver Warbucks weet te veroveren. € 8,-. www.theaterpierrot.nl World Forum Theater: ‘Ciske de Rat - de musical’. € 43,- t/m 58,-. www.worldforumcc.com Centrale Bibliotheek: ‘Assepoester’ Kindertheater Basta. Een voorstelling over dromen en daden en over het volgen van je hart. Gratis. www.bibliotheekdenhaag.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Mikhail Zemtsov & Boris Berezovsky - Schumann, Brahms, Kugel, Zemtsov en Bizet/Waxman’. € 24,50 UITpas 22,-www.ldt.nl

Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 070-3637540 Literairtheater Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz / Leidschendam Damlaan 44 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

17.00 19.00 20.30

Theater Diligentia: ‘Zo plat als de wereld’ Het Filiaal. Drie vrolijke heren zingen, spelen, musiceren en verkleden zich zo regelmatig dat de vonken er vanaf vliegen. € 10,-; jeugd 7,50. www.theater-diligentia.nl BowlingWorld Zuiderpark: ‘Haagse Jazz Club’. Live jazzmuziek. Friends of New Orleans o.l.v. Cees Hoogkamer. € 7,-. www.bowlingworld.nl Literair Theater Branoul: ‘Schijn en ijdelheid’. Collage van Tucholsky-verhalen, eetverhalen en een op Jannes van der Wal geïnspireerde dammonoloog door verhalenverteller Mees van den Bosch. € 15,- UITpas 13,-. www.branoul.nl Stella Theater: ‘Floppertje’ Stella Den Haag, Convoi Exceptionel. Een onvoorspelbaar verhaal over een meisje dat met best goede bedoelingen een chaos creëert met lijm, ontbijt op bed, vliegertouw, verjaardagstaarten en wastabletten. € 10,UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.stella.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Ons eigen avontuur’ Villa Impro. Bedenk zelf je eigen avontuur en speel mee. € 6,-; jeugd 4,-. www.deregentes.nl Podium Vocale: ‘Toveren met licht’. Nostalgisch middagje uit. Vertellingen met levende muziek en projectie van antieke platen met behulp van een Hughes Biunial Toverlantaarn uit ca. 1860. € 8,-. www.podiumvocale.nl Regentenkamer: ‘Quinteto Tango Extremo’ . € 7,50. www.regentenkamer.nl Theater Camuz: ‘Wil van der Meer - A talent to amuse’. Een selectie uit de evergreens van de Engelsman Sir Noël Coward (1899-1973). € 13,-. www.camuz.nl Theater PePijn: ‘Daphne Questro en Karin Camerik - Memoires van een zangeres’. In deze voorstelling geeft Daphne haar gedachten, geheimen en levensverhaal prijs. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. www.denhaag.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Zwingcafé’. Meezingen en zwingen met Nederlands repertoire. Gratis. www.deregentes.nl

dom. € 20,- t/m 24,- UITpas 18,50 t/m 22,50. www.ks.nl

woensdag 16 januari 12.30

12.30

12.45

14.00

14.00

14.00 14.30

15.00

15.00

17.00 20.00 20.00

maandag 14 januari 17.00 20.15

Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. www.denhaag.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Bloedband’ Orkater. Een muzikale voorstelling over de schoonheid van het alledaagse. Vol humor, poëzie en melancholieke klanken van Beppe Costa en drie muzikanten. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl

20.15

dinsdag 15 januari 09.45

13.30

17.00 19.30

20.00 20.15

20.15

Zeeheldentheater: ‘Verveling in de Favela’ Briza 9ook om 11.15 uur). € 6,-. www.zeeheldentheater.nl Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Een tocht van een man die zichzelf in oorlog en strijd verloor, waarin hij leert om zijn mateloze ambitie en eerzucht te begraven en de eigen sterfelijkheid te aanvaarden. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. Gemak: ‘The Making of a Terrorist’. Openbare debatserie. Deel 3: Terrorism in our daily lives: effects and consequences. Gratis. www.gemak.org Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Ze bestaan echt’. Over beelden, fenomenen en verbanden waarmee we alles kunnen ontstijgen. € 16,- UITpas 14,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Natuurlijke selectie’ NUHR (Niet Uit Het Raam). NUHR geeft verstrekkende duidelijkheid met een troosteloze visie op het mens-

Nieuwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe / Voorburg Burg. Feithplein 96 070-3864880 Theater Zeebelt 070-3656546 De Constant Rebequeplein 20a Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228

Zeeheldentheater Trompstraat 342

MUZIEKCENTRA

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

070-3991000

ASTA Spui 27 070-3461096 Café restaurant Greve Torenstraat 138 070-3603919 Haagse Jazz Club/ BowlingWorld Zuiderpark (ingang Melis Stokelaan) 070-4020777 Mr. P. Droogl. Fortuijnweg 79 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046

Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Lunchconcert Prijswinnaars Prinses Christina Concours’. Gratis. www.christinaconcours.nl Rk spiritueel centrum De Boskant: ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.deboskant.nl Kloosterkerk: ‘Pauzeconcerten’. Duo G&T (Sonja Gruys, Helen Thomson). Gratis. www.kloosterkerk.nl Theater Camuz: ‘Schaop’. Over onzeker zijn en moed hebben; ontdek de wereld met de stoere, bange, vrolijke en bovenal grappige Mølsk. € 6,-. www.camuz.nl Theater Pierrot: ‘Pierenwaaien’ Theater Snater. Emil is boos. Zijn zusjes lachen hem uit en hij wordt naar zijn kamer gestuurd. Gelukkig heeft Emil de zolderkamer en kan hij zo uit zijn raam het dak op klimmen, waar alles anders is. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Zeeheldentheater: ‘Lotte en het geheim van StraussVogel’ Briza. € 6,-. www.zeeheldentheater.nl Kooman’s Poppentheater: ‘De Pantoffels van Koning Koukleum’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Stella Theater: ‘Floppertje’ Stella Den Haag, Convoi Exceptionel. Een onvoorspelbaar verhaal over een meisje dat met best goede bedoelingen een chaos creëert met lijm, ontbijt op bed, vliegertouw, verjaardagstaarten en wastabletten. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.stella.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Niels Brandaan Cotterink - Stoere broer’ De broer van Niels vindt in het bos een groot rood boek. Uit het boek springt een kikker en zo begint een spannend avontuur. € 10,- UITpas 9,-; jeugd 8,-. www.deregentes.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. www.denhaag.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Maranathakerk Den Haag: ‘Een kijkje in de hersens van Bach’ . Wat ging er om in het brein van J.S. Bach toen hij zijn meesterwerken schreef? Musicus dr. Arie Eikelboom, vertelt over de talloze, vaak verborgen muzikale, retorische en theologische verwijzingen die de componist in zijn stukken stopte. Gratis. www.maranathakerkdenhaag.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Liaisons Dangereuses’ het Nationale Toneel Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil, beiden mooi, talentvol, rijk en verveeld, zijn gewezen minnaars. Hun hartstocht voor elkaar is niet gedoofd en vindt een uitweg in een ziekelijk spel: het corrumperen van onschuldige zielen. € 23,- UITpas 21,50. www.rijswijkseschouwburg.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘André Manuel - Burger’. Manuel neemt zijn publiek mee langs de gebruikelijke hoeveelheid maatschappelijke ‘vullis’ en tiert, tart en sart dat het een lieve lust is. € 16,- UITpas 14,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Stoepid Moevie’ Schijn BedrEIgt. Drie tekstloze karakters staan op een filmset. De held wordt geacht de schone maagd te bevrijden, de schurk wordt geacht het loodje te leggen en de maagd slaat een fles op welk hoofd dan ook kapot en krijst in stilte verder. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Residentie Orkest kamermuziekconcert - Loevendie, Reger, Brahms en Beethoven’. € 15,- t/m 21,- UITpas 12,50 t/m 18,50; jeugd 10,-. www.ldt.nl Theater Diligentia: ‘Niet over één spoor’ Speelman & Speelman. € 13,- UITpas 11,50. www.theater-diligentia.nl Korzo Theater: ‘Rococo’ Hotel Modern. Hoe ziet een wereld eruit waarin mensen niet tegen gehouden worden door

Koorenhuis Prinsegracht 27 Musicon Soestdijksekade 345 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 Muziekcafé De Pater Achterom 8 Paard van Troje Prinsegracht 12 Podium Vocale Laan v. Meerdervoort 32 Regentenkamer Laan v. Meerdervoort 34 ‘t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10

070-3422722 070-3686800 070-3652002 070-3450852 070-3601838 070-3451423 070-3658612 070-3600053


Service

Vrijdag 11 januari 2008

21

g Exposities 20.30

remmingen en schaamte, maar hun lust, nieuwsgierigheid en ongebreidelde onderzoeksdrift de vrije teugel geven? € 13,- UITpas 11,50. www.korzo.nl Theater PePijn: ‘The Big Mo Impro Theatre Show’. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl

donderdag 17 januari 09.45

10.00 12.30

13.30

17.00 20.00

20.00

20.00 20.15

20.15

20.15 20.15

20.30

20.30

20.30 20.30

20.30

20.30

Zeeheldentheater: ‘Verveling in de Favela’ Briza (ook om 11.15 uur). € 6,-. www. zeeheldentheater.nl Plein Den Haag: ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’. Gratis. www.denhaag.nl Rk spiritueel centrum De Boskant: ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.deboskant.nl Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Een tocht van een man die zichzelf in oorlog en strijd verloor, waarin hij leert om zijn mateloze ambitie en eerzucht te begraven en de eigen sterfelijkheid te aanvaarden. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Spuiplein Den Haag: ‘Spinoza-lasershow’. www.denhaag.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. Een Engels jongetje wordt na een schipbreuk voor de kust van West-Afrika wees. Hij groeit op in een gorillakolonie. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Winternachten 2008’. Jaarlijks internationaal literatuurfestival met schrijvers, muzikanten, filmmakers en performers. Opening van het festival met de Winternachtlezing door de Turkse schrijfster Elif Shafak. € 15,UITpas 13,50. www.ldt.nl Regentenkamer: ‘Muziek met een praatje - Gitaar Clinic’. Met Olaf Tarenskeen. € 7,50. www.regentenkamer.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Hair’. Claude Bukowski vertrekt van het platteland en kijkt voordat zijn diensttijd begint nog een paar dagen rond in de grote stad. Daar ontmoet hij een groep jongeren en leert liefde, vrijheid en rebellie kennen. € 37,50 UITpas 36,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Stoepid Moevie’ Schijn BedrEIgt. Drie tekstloze karakters staan op een filmset. De held wordt geacht de schone maagd te bevrijden, de schurk wordt geacht het loodje te leggen en de maagd slaat een fles op welk hoofd dan ook kapot en krijst in stilte verder. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Wie dan allemaal...’ Plien en Bianca. www.ks.nl Theater Diligentia: ‘NITS’. De band rond zanger Henk Hofstede kan met vele muzieksoorten uit de voeten, van luchtige pop tot fijnzinnige miniatuurtjes, en speelt met veel vakmanschap en gevoel. € 22,UITpas 20,50. www.theater-diligentia.nl Korzo Theater: ‘Rococo’ Hotel Modern. Hoe ziet een wereld eruit waarin mensen niet tegen gehouden worden door remmingen en schaamte, maar hun lust, nieuwsgierigheid en ongebreidelde onderzoeksdrift de vrije teugel geven? € 13,- UITpas 11,50. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Hollandse Spoor’ het Nationale Toneel. Station HS, vrijdagmiddag. Lawaai van treinen, hektiek van reizigers. Twee studenten ontmoeten elkaar en raken aan de praat. € 12,- UITpas 10,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje: ‘Comedy Explosion’. € 10,-. www.paard.nl Theater de Tobbe: ‘Joost Zwagerman - Hollands Welvaren’. De auteur zal o.a. vertellen over zijn nieuwe nonfictieboek Hollands Welvaren. € 10,-UITpas 8,50. www.detobbe.nl Theater PePijn: ‘Verbintenis’. Muziek en zang uit alle windstreken en tijden gecombineerd met hedendaagse samples. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Sufi liederen’ Said Hafid & Ensemble. Volgens de pers is de blinde Said Hafid een mengeling van de swing, inspiratie, vocale kwaliteiten en fysieke presentatie van Ray Charles, Nusrah Fateh Ali Khan en Luciano Pavarotti. € 16,- UITpas 14,50. www.deregentes.nl

De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur Van 14 november t/m 20 januari: After Neurath. Het gedachtengoed van Otto Neurath verbeeld door Gerd Arntz. Isotype-symbolen uit de periode 1928-1965. Anders Bekeken Wagenstraat 123, 070 4274920, di t/m vr 1117, za 12-16 uur Van 24 november t/m 15 februari: Klein werk. Schilderijen, tekeningen, beelden en keramiek. Galerie Ariana Vondelstraat 20, 070 3923613, wo t/m za 1117, 1e en laatste zo v.d. maand 14-17 uur en op afspraak Van 9 januari t/m 13 februari: Nancy Kroon, Maurice Brams en Marina van der Kooi Schilderijen gemengde technieken/ kleine plastieken in brons. Gratis Gallery Art Korner Bezuidenhoutseweg 407, 070 3351484, do t/m zo 13-18 uur en op afspraak Van 5 december t/m 13 januari: Wall to Wall. Schilderijen van Sirugu vrouwen uit Noord Ghana. Beach Resort Kijkduin Van 1 december t/m 31 januari: LightArt Kijkduin. Het duinlandschap, de boulevard en het Deltaplein worden verlicht middels van kleur veranderende bollen. Atelier Beeld Anna Paulownastraat 87, 06 21104416, vr t/m za 13-18 uur Van 11 januari t/m 15 februari: Anne-Marth Hogewoning. Beeldhouwwerken. Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 1117 uur Van 27 juni t/m 31 december: Sprookjesbeelden aan zee. Permanente sculptuurexpositie van Tom Otterness aan de boulevard. Tot en met 27 januari: Iris Le Rütte en Caspar Berger. Centrale Bibliotheek Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 10-20, za 11-17 en zo 12-17 uur Van 1 december t/m 31 januari: Onderhuidse sferen. Bianca van der Werf, fotografie. Van 14 januari t/m 4 februari: Mijn 2007. Tentoonstelling met bijzondere fotomomenten van 2007 samengesteld door de redactie van het Algemeen Dagblad. Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, ma t/m vr 12-14 uur. Elke tweede en vierde donderdag in de maand worden lunchconcerten verzorgd door studenten van het Koninklijk Conservatorium. Toegang vrij, ingang onder de klokkentoren, Laan van N.O.I. 145. Van 7 januari t/m 1 februari: Huis van Papier Installatie van Gamal Ez. Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 26 juni t/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. Van 1 september t/m 1 juni: ZieZo. Kindertentoonstelling (5 t/m 11 jr.) waar je ogen proeven, je oren ruiken en je mond kan zien. Van 10 juli t/m 6 april: Respect the Mailman. Van 12 oktober t/m 31 december: Eye Opener - de kracht van beeldtaal De tentoonstelling laat zien hoe grafisch ontwerpers wereldwijd communiceren met een taal die we allemaal (vaak onbewust) kennen: beeldtaal. Van 17 oktober t/m 17 februari: Panorama Mooi Nederland. Speelse ontdekkingsreis langs 30 Nederlandse steden aan de hand van toonaangevende ontwerpers van eigen bodem, zij vertaalden in totaal 30 verschillende stadsimago’s naar postzegelvellen. Van 7 oktober t/m 17 februari: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten. Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur van 3 november t/m 30 september: Optische Illusie, wat is dat? Grote lustrumtentoonstelling. FAS3 Korte Koediefstraat 3, 06 44858188, do t/m za 14-17 uur Van 11 januari t/m 2 februari: Elise Hageman. Maakt voor deze expositie werk in de galerie.

Brongegevens Agenda

Galerie De Fietsenstalling Anthonie Duyckstraat 183, 070 3602625, Wisselende openingstijden, afhankelijk van de exposant. Van 12 januari t/m 3 februari: Arnulf Lüchinger. Schilderijen.

Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

Fotomuseum Den Haag Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur Van 6 oktober t/m 13 januari: Leonard Freed – Worldview. Omvangrijke tentoonstelling van het werk van de veelzijdige en geëngageerde fotograaf Freed (1929 - 2006).

GEM Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur Van 20 oktober t/m 24 maart: Daniel Richter. Retrospectief van deze Duitse kunstschilder. Gemak Paviljoensgracht 20-24, 070 3381200, ma t/m vr 10-17, za en zo 13-17 uur Van 20 oktober t/m 31 januari: Green Zone / Red Zone. Expositie met als onderwerp de splitsing of onvrijwilige opdeling van steden als Bagdad onder het mom van veiligheid. Haags Gemeentearchief Spui 70, 070 3537020, ma t/m vr 07-19 (do tot 21uur), za 9.30-17 uur Van 19 november t/m 26 januari: Den Haag en Sinterklaas 60 jaar Sinterklaas. Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur Van 4 december t/m 20 april: Nacht in de Stijlkamers. De zes stijlkamers in het museum zijn omgetoverd tot ruimtes waarin steeds een ander aspect van de nacht centraal staat. Van 24 november t/m 6 april: César Domela. Overzichtstentoonstelling met schilderijen, reliëfs en een sculptuur. Van 6 oktober t/m 20 januari: Rozenburg: plateel uit Haagse kringen. Over Koninklijke Plateelbakkerij Rozenburg (1883-1917). Van 22 december t/m 6 april: Dirk van Gelder (1907-1990). Tekenaar en veelzijdig graficus. Grafiek en tekeningen. Van 19 januari t/m 12 mei: Hanns Schimansky. Esthetische abstracte tekeningen met potlood. Van 15 december t/m 3 februari: 7UP. Werk van in 2007 afgestudeerde kunsternaars aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag. Van 3 november t/m 13 januari: De Ouborg Prijs 2007: Zeger Reyers. Prijs die om de twee jaar toegekend wordt aan een Haagse kunstenaar met een oeuvre dat nationaal en lokaal van belang is. Werk van winnaar Zeger Reyers. Van 15 december t/m 3 februari: Aaron van Erp. Schilderijen en tekeningen. Van 12 januari t/m 13 april: Matthias Weischer. Hedendaagse schilderkunst van deze Duitse kunstenaar. Van 15 december t/m 30 maart: Picasso in Den Haag. Deze tentoonstelling beslaat de hele carrière van Picasso. Naast olieverfschilderijen, zijn ook beelden, tekeningen, prenten en keramische voorwerpen te zien. Van 27 oktober t/m 19 januari: Venetiaans glas. Objecten uit uiteenlopende periodes. Galerie Gijsbrecht Bol Tournooiveld 2, 070 3656810, wo t/m vr 11-18, za 12-17, zo 13-17 uur en op afspraak Van 26 januari t/m 2 maart: Kees Bol. Landschap en stilleven. Van 1 december t/m 20 januari: Werk van o.a. Willy Rieser, Peter van de Locht, Lenaart Allan, Sarah Bol, Kees Bol en Peter Bol. Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 1017, za & zo 12-17 uur Van 29 juni t/m 1 juli: Rijksmuseum aan de Hofvijver. Topstukken van de vaderlandse geschiedenis. Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur Van 29 december t/m 15 januari: Hannie Bal en Nel Pot. Van 19 januari t/m 5 februari: Vers Bloed 2008. Werk van kunstenaars die in 2007 lid van de Haagse Kunstkring zijn geworden. Heden (voorheen Artoteek) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur Van 9 januari t/m 16 februari: Tomas Rajlich. Schilderijen en tekeningen.

Werk uit stock. Schilderijen, etsen, beelden, pentekeningen en monoprints. Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zondag v.d. maand 13-17 uur (23 dec t/m 4 jan gesloten) Van 25 januari t/m 24 februari: Kris van Dessel. Schilderijen. Van 14 december t/m 20 januari: Frank Van den Broeck, Nour-Eddine Jarrram en Geer van der Klugt Tekeningen. Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 1017, zo 11-17 uur. In verband met de herinriching van de museumzalen is het Mauritshuis van 14 t/m 25 januari 2008 gesloten Van 13 oktober t/m 13 januari: Hollanders in beeld. Portretten uit de Gouden Eeuw van o.a. Rembrandt en Frans Hals. Museum Meermanno Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m vr 1117, za & zo 12-17 uur Van 20 oktober t/m 20 januari: De best verzorgde boeken 2006. De mooiste boeken die in 2006 in Nederland werden uitgegeven zijn bekroond. Van 17 november t/m 2 maart: L.J.C. Boucher. In 2007 is het 100 jaar geleden dat de Haagse boekhandelaar en uitgever Boucher werd geboren en 20 jaar geleden dat hij overleed. Ter gelegenheid hiervan de mooiste uitgaven van zijn uitgeverij. Milieu Informatie Centrum Paviljoensgracht 3, 070 3536999, di t/m vr 1316 uur Van 1 november t/m 31 maart: Een wereld van water. Aandacht voor de mondiale waterproblematiek. UIt ruim 80 landen zijn mineraalwaterflesjes te zien met bij elk land een beschrijving van de watersituatie. Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur Van 23 november t/m 21 september: Moordzaken, van vingerafdruk tot DNA-profiel Hoe voelt het om deel uit te maken van een CSIteam en door middel van technisch sporenonderzoek de moord op te lossen? Van 29 november t/m 9 maart: Wildlife Photographer of the Year 2007. Foto’s van winnaars en deelnemers. Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070 3500830, di t/m za 10-17, zo 12-17 uur Van 14 december t/m 2 maart: Zien met Rien. Rien Zimmerman, foto’s van Scheveningen in de jaren ‘50/’60. Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur Van 15 december t/m 16 januari: Collectables 2. Werk van kunstenaars van de galerie. Nutshuis Riviervismarkt 5, 070 3459090, ma t/m vr 0917 uur Van 14 januari t/m 25 januari: Coolspots. Verhalen van senioren bij bijzondere Haagse plekken door jonge kunstenaars in beeld gebracht. Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17, zo 12-17 uur Van 26 november t/m 31 mei: Personal panorama. Panoramatentoonstelling waarin met de modernste fototechnieken een fascinerende en regelmatig wisselende fotocollage en digitale animatie gerealiseerd wordt op basis van 360graden-impressies.

Pulchri Studio Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur Van 12 januari t/m 31 januari: Marijke Gémessy en Hans Ensink op Kemna Keramiek en neon/ Schilderijen. Van 19 januari t/m 7 februari: Dirk van Gelder (1907-1994). Overzichtstentoonstelling. Van 19 januari t/m 7 februari: Walter Rast Gemengde techniek op doek. Van 15 december t/m 10 januari: Gerbrand Bierenga en Helcia Cino. Schilderijen. Van 15 december t/m 13 januari: Fototentoonstelling. Pulchri-leden. Fotografie van diverse kunstenaars. Van 15 december t/m 13 januari: Marietta Reijerkerk. Wandobjecten van diverse materialen. Van 22 december t/m 17 januari: Gert Jan Scholte-Albers. Schilderijen. Galerie Ramakers Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 1117, zo 13-17 uur (24 dec t/m 4 jan gesloten) Van 2 december t/m 13 januari: Klaus Baumgärtner en Tjibbe Hooghiemstra. Collages, beelden en serie kandelaren/ Tekeningen in de serre. 24 December t/m 4 januari gesloten. Regentenkamer Laan van Meerdervoort 34, 070 3658612, wo t/m zo 12-17 (za tot 21 uur) Van 5 januari t/m 3 februari: Worlds of Water. Art Group Holanda. Theater Zwembad de Regentes Weimarstraat 63, 070 3637798, Kassa open: di t/m vr 12.00-17.00 uur, za 14.00-17.00 uur. Van 12 januari t/m 31 augustus: Van zwembad tot theater. Tentoonstelling over de geschiedenis van De Regentes, van 1919 tot 2007. Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070 3640768, ma t/m zo 11-17.30 uur Van 8 december t/m 27 januari: Joop Polder / Délaer / Catherine Soriano. Schilderijen, bronzen beelden. Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur Van 2 december t/m 27 januari: Eilandenrijk. Werk van diverse kunstenaars. Stroom Den Haag Dependance Toussaintkade 55, 070 3658985, wo t/m zo 1217 uur Van 16 december t/m 3 februari: Circus Rijnz. Werk van Christien Rijnsdorp. De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur Van 3 oktober t/m 13 januari: In het geheugen geprent. Prentenboeken uit de 19e en 20e eeuw. Vonkel Anna Paulownaplein 13, 070 4278084, di t/m za 12-18 uur Van 30 november t/m 15 januari: Ecce Homo. Peter Meijer, ritmische doeken waarin mens en omgeving virtuoos in elkaar opgaan. Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070 3903617, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur Van 12 januari t/m 10 februari: Ledententoonstelling Amateurspalet. Jaarlijkse tentoonstelling van amateurskunstenaars. Museum Swaensteyn Herenstraat 101, Voorburg, 070 3861673, wo t/m zo 13-17 uur Van 6 oktober t/m 24 februari: Witte Swaenen, Zwarte Swaenen. Kinderboekillustraties van Henriëtte Willebeek Le Mair (1889-1966).

Van Kranendonk Gallery Westeinde 29, 070 3650406, wo t/m za 12-17 uur en op afspraak Van 23 november t/m 10 januari: Aart Houtman. Schilderijen. Kunsthuis 7x11 Patrijsplantsoen 23, 070 3465337 (tel.nr. Heden), open op afspraak Van 1 oktober t/m 31 maart: De innerlijke vaart van Ypenburg. Beeldend kunstenaar en filosoof Arjen Nolles betrekt voor zes maanden het kunsthuis en gaat ‘interieurs verzamelen’ op video. Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand Van 1 december t/m 19 januari: Wim Biewenga en Cornelia Schleime. Schilderijen, werken op paneel / Werken op papier. Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur Van 22 november t/m 18 mei: Van oude mensen en nieuwe dingen. Louis Couperus en het ontstaan van het moderne Nederland. De expositie laat zien dat Couperus het ontstaan van het moderne Nederland in zijn werk welbewust heeft geregistreerd. Galerie Matiz Piet Heinstraat 89, do t/m za 13-17 uur Van 16 december t/m 26 januari: Angelika Hasse/

De tentoonstelling van Caspar Berger in Museum Beelden aan Zee wordt verlengd tot en met 27 januari. Foto: PR


22

Service

g Cryptogram

Goed wakker worden met Jan Emous ´8FTUXPSEU8BLLFSµ EBUJT EFUJUFMWBOIFUOJFVXFPDI UFOEQSPHSBNNBWBO3BEJP 8FTU&OEBUCFUFLFOUWPPS UBBO BBOHFOBBN FO HPFE HFuOGPSNFFSEXBLLFSXPS EFO NFU OJFVXT  NV[JFL nO+BO&NPVT ²*L CFO NJKO IFMF MFWFO BM FFOWFSLMBBSEFSBEJPHFL)FC OPHOnUEFUJKENFFHFNBBLU EBU SBEJP WFFM CFMBOHSJKLFS XBT EBO UW FO CFTMPPU BM PQ NµO UJFOEF EBU JL PPJU JFUT NFU SBEJP [PV HBBO EPFO³ WFSUFMUEFOJFVXF3BEJP8FTU QSFTFOUBUPS 0OEBOLT [JKO QBTTJF TUVEFFSEF +BO FFSTU BBO EF MFSBSFOPQMFJEJOH  NBBS LXBN JO  UPDI JO

EF SBEJPTUVEJP UFSFDIU )JK QSFTFOUFFSEF  KBBS MBOH WPPS 3BEJP /PPSE)PMMBOE 7FSWPMHFOT HJOH +BO BBO EF TMBH BMT FJOESFEBDUFVS CJK 0NSPFQ .BY ²&FO FJOESF EBDUFVSTMJKU[µOEBHFOWPPSBM BDIUFSFFOCVSFBVFOBBOWFS HBEFSUBGFMT &O EBU WPPS FFO EPFOFSFOSBEJPNBOBMTJL©³

NV[JFL FO CPOEJH OJFVXT  [PEBUKFTOFMCJKHFQSBBUXPSEU PWFSEF[BLFOEJFKFBBOHBBO JOPO[FQSPWJODJF*LIPPQFFO TPPSU CVVSNBOPQEFSBEJP UF XPSEFO )PF EBU LMJOLU  5KB HBNBBSMVJTUFSFO³

8FTUXPSEU8BLLFS 4JOET WPSJHF XFFL QSFTFO UFFSU +BO ²8FTU XPSEU 8BL LFS³ PQ 3BEJP 8FTU %BBS WPPS NPFU EF[F ´SBEJPHFLµ FMLF NPSHFO IFFM WSPFH PQ FOEBUEPFUIJKNFUMJFGEF²*L XJMTBNFONFUEFMVJTUFSBBST PQ FFO BBOHFOBNF NBOJFS EFEBHUFTUBSUFO.FUQSJNB

Sugar stapt in bij Fred Horizontaal 9. Het is niet de bedoeling de hond tegen de auto te laten plassen. (7) – 10. Ik heb in die werkplaats ’n nieuwe relatie gevonden. (7) – 11. Halsopening.(7) – 12. Fanmail. (7) – 13. Op ’t veld wordt de taal regelmatig verkeerd toegepast. (9) – 15. Kan zowel in als aan de boom zitten. (5) – 16. Hierin ligt een flauw persoon. (7) – 19. De bewoners hiervan hebben een honds bestaan. (7) – 20. Zo te horen wordt het op een onvriendelijke manier opengebroken. (5) – 21. Die man moet betalen voor z’n job en gaat daardoor steeds de boor in. (9) – 25. Binnensport. (7) – 26. Deze lichaamsdelen zonden licht uit (7) – 28. Milieuvriendelijke hond? (7) – 29. De vroegere maten bezorgen me veel problemen. (7)

Oplossing vorig nummer

$BCBSFUJFS 'SFE ;VJEFSXJKL JT FFO )BHFOFFT JO IBSU FO OJFSFO %BBSNFF JT IJK EF JEFBMF QSFTFOUBUPS WPPS IFU

QSPHSBNNB ´)BBHTF *DPOFOµ 0Q EJOTEBH  KBOVBSJ SJKEU IJK NFU 4VHBS -FF )PPQFS EPPSEFTUBEPQ[PFLOBBSEF

Verticaal 1. Een zoen van ’n vogel is goed te ruiken. (6) – 2. Een holster. (6) – 3. Als je er ’n varken mee slaat, is ’t niet goed. (4) – 4. Landerig. (6) – 5. Speciale verf voor spijkers (8) – 6. Ze drukken een aantal getallen uit. (10) – 7. Muzikaal plantje (8) – 8. De opslagruimte is niet lomp. (8) – 14. Het cijfer, dat er achter ligt, ligt ook aardig in de buurt. (10) – 16. Met zo’n bui mogen jullie niet rechtdoor gaan. (8) – 17. Verloop. (8) – 18. Modieus spook? (8) – 22. De prijs van het stoken wordt steeds hoger. (6) – 23. Een klant. (6) – 24. Van de hokken weglopen (6) – 27. Zonder schoenen is hij niet zomoedig. (4)

Deze week: Donderdag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  RegioNed  Play  Verkeersjournaal

g Sudoku Een sudoku bestaat uit een veld van 9 x 9 hokjes. Dit gebied is weer onderverdeeld in negen vierkanten van 3 x 3 hokjes. Hierin moeten steeds de getallen 1 tot en met 9 worden ingevuld, zodat elk getal precies één keer voorkomt in elke rij, in elke kolom en elk vakje van 3 x 3.

NPPJTUFQMFLLFOFOWFSIBMFO *O  XFSE .BSKB WBO EFS 5PPSO HFCPSFO JO 4DIFWF OJOHFO ;F XFSE MBOEFMJKL CFLFOEBMT4VHBS-FF)PPQFS  WPPSBM WBOXFHF IBBS HFTDIP SFO TDIFEFM  LMFVSJHF UVMF KVSLFO nO IBBS QSBDIUJHF [BOHTUFN POEFS EF BSUJFT UFOOBBN 4VHBS -FF )PPQFS 7PPSIFU578FTUQSPHSBNNB )BBHTF *DPOFO TUBQU [F NFU 'SFE ;VJEFSXJKL JO EF 5VLUVL WPPS HPFE HF TQSFL UJKEFOT FFO SJU MBOHT NBSLBOUF )BBHTF QMFLLFO

Oplossing vorig nummer

Vrijdag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  Perla di Caribe  Zing met me mee  Verkeersjournaal

Zaterdag

vanaf 17:00 uur  Nieuwsweek  Qwesti van Zaken

Zondag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  TV West Sport  Verkeersjournaal

Maandag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  Meetrainen met  Plekken van Herinnering

Dinsdag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  Vlieg  Haagse Iconen  Verkeersjournaal  Het Andere Oog

Woensdag

vanaf 17:00 uur  TV West Nieuws  Team West  Westweek  Verkeersjournaal  Het Andere Oog

Deze week: Maandag t/m vrijdag  06-09

uur West wordt Wakker  09-12 uur de Ochtendshow  12-14 uur Roukost  14-16 uur de Middagshow  16-18 uur West komt Thuis  18-19 uur het Gesprek van de Dag

+ Woensdag  20-22

uur Stork on Air

Zaterdag  08-11  11-12

uur ZEP uur …And the beat goes on  12-14 uur Ik hou van Holland  14-18 uur Radio West Sport  18-23 uur Non-stop muziek  23-00 uur Met het Oog op Morgen

Zondag  08-09  09-10  10-12

uur ZEP uur Ouwe Joekels uur Klassiek op West  12-14 uur Non-stop muziek  14-18 uur Radio West Sport  18-19 uur Ouwe Joekels  19-21 uur Klassiek op West  21-23 uur Hot Talk  23-00 uur Met het Oog op Morgen

+ Donderdag  19-20  21-23

uur Vitamine W uur Jazz op West

Meer informatie over programma-inhoud en uitzendtijden én het laatste nieuws vindt u op internet: www.westonline.nl


Service

Vrijdag 11 januari 2008

g Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Vrijdag 11-1

Zaterdag 12-1

Zondag 13-1

Maandag 14-1

Min. 9º Max. 11º Zon 0% Wind 5

Min. 6º Max. 8º Zon 20% Wind 4

Min. 4º Max. 7º Zon 5% Wind 5

Min. 5º Max. 8º Zon 10% Wind 4

© Marcello’s Art Factory / bron: weeronline

g Bioscopen Pathé Buitenhof Alles is Liefde do/vr/zo/ma/di/wo 16:00 18:40 Away From Her dagelijks 16:40 19:10 Bee Movie (NL) za/zo/wo 13:00 zo ook om 10:40 De wonderwinkel van Mr. Magorium (NL) za/zo/wo 12:45 zo ook om 10:20 Devil Wears Prada, The di 13:30 Earth do/vr/zo/ma/di/wo 17:10 za ook om 16:30 Elizabeth: The Golden Age do/vr/zo/ma/di/wo 21:20 do/vr/ma/di ook om 13:30 za ook om 19:00 Enchanted (NL) za/zo/wo 13:10 zo ook om 10:30 I am Legend do/vr/za/zo/ma/wo 14:50 21:50 do/vr/zo/ma/di/wo ook om 19:20 do/vr/ma ook om 12:35 K3 en de kattenprins za/zo/wo 14:00 zo ook om 11:40 MacBeth (Verdi) za 19:30 Moordwijven dagelijks 18:30 20:50 do/vr/ma/di ook om 13:10 National Treasure 2 dagelijks 12:40 15:30 18:30 21:30 P.S. I Love You dagelijks 15:40 Sneak Preview di 21:40 The Golden Compass (OV) dagelijks 13:50 21:40 zo ook om 11:10 The Kite Runner dagelijks 15:15 18:10 21:00 do/vr/ma/di ook om 12:30 Voor mee informatie: www.pathe.nl/buitenhof tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen Alles is Liefde do/vr/za/zo/ma/wo 21:10 Bee Movie (NL) za/zo/wo 12:10 14:20 16:30 De Scheepsjongens van Bontekoe za/zo/wo 13:40 De wonderwinkel van Mr. Magorium (NL) za/zo/wo 12:30 14:50

Elizabeth: The Golden Age dagelijks 19:00 Enchanted (NL) za/zo/wo 13:20 15:50 Enchanted (OV) dagelijks 18:40 do/vr/ma/di ook om 13:20 15:50 Gone Baby Gone vr/za 00:00 Hitman vr/za 00:20 I am Legend dagelijks 14:30 17:00 19:20 21:40 za/zo/wo ook om 12:10 vr/za ook om 00:30 K3 en de kattenprins za/zo/wo 12:20 14:10 Moordwijven dagelijks 17:10 19:40 22:00 do/vr/ma/di ook om 14:50 vr/za ook om 00:40 National Treasure 2 dagelijks 15:40 18:30 21:20 za/zo/wo ook om 12:40 vr/za ook om 00:20 P.S. I Love You dagelijks 18:50 Saw 4 dagelijks 19:30 21:50 do/vr/ma/di ook om 14:20 17:00 vr/za ook om 00:10 Sneak Preview di 21:30 The Golden Compass (OV) dagelijks 16:10 21:30 do/vr/ma/di ook om 13:30 vr/za ook om 00:10 The Kite Runner dagelijks 15:30 18:20 21:00 za/zo/wo ook om 12:40 vr/za ook om 23:50 The Nanny Diaries dagelijks 16:40 21:30 do/vr/ma/di ook om 14:00 Voor mee informatie: www.pathe.nl/scheveningen tel. 0900-1458 (35cpm)

Filmhuis Den Haag Heimatklänge – Vom juchzen und andern gesängen / Stefan Schwietert Echoes of Home - on yelping and other forms of song do/vr/za/zo/ma 17:00 uur wo 15:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Investigation/ Iglika Triffonova Razsledvane zo 13:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Transe/ Teresa Villaverde

De film ‘Investigation’ gaat deze week in het Filmhuis in première. Foto: PR

do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:30 uur El bano del papa / César Charlone Enrique Fernández do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:45 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:15 uur My blueberry nights / Wong Kar-wai ma/di/wo 17:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo | 21:45 uur Tuya’s marriage/ Quan An Wang Tuya de hun shi zo 14:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:00 uur Carla’s list / Marcel Schüpbach zo 15:00 uur Fados / Carlos Saura do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:00 uur Sicko/ Michael Moore do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:30 uur 4 maanden, 3 weken en 2 dagen/ Cristian Mungiu 4 luni, 3 saptamini si 2 zile do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Lady Chatterley / Pascale Ferran zo 13:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 20:15 uur Babel/ Alejandro Gonzáles Iñárritu di/wo17:00 uur Das leben der anderen/ Florian Henckel von Donnersmarck do/vr/za 16:45 uur zo 14:00 uur Ulisse/ Mario Camerini lezing I De oudheid van de film zo 15:00 uur wo 19:30 uur Willie en het wilde konijn / Lennart & Ylva-Li Gustafsson Ville och Vilda Kanin zo 13:00 uur wo 15:00 uur Schaak / Schack Hoogtevrees / Örjan den höjdrädde örnen Normaal gesproken komt het ei uit en vliegt de jonge vogel, na wat oefeningen, uit Biggetje vliegt/ Lille grisen flyger Azur & Asmar/ Michel Ocelot zo/wo 15:00 uur Bomb it/ Jon Reiss vr 19:00 uur Inside the circle / Marcy Gariott za 19:00 uur I love Morocco/ Josh Asen en Jennifer Needleman vr 21:00 uur Bling: a planet rock / Raquel Cepeda za 21:00 uur Rock ya soul session / Afterparty in het Paard van Troje za 22:00 uur Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl

23

Pierre Wind Pierre’s droom: Kiphart Het was weer een droomloze week, maar wel een met kokologische hoogtepunten: Maal in de keukenmachine 3 knoflooktenen, snufje chilipeper, 30 blaadjes basilicum, 1 dl olijfolie, zout en 100 gram verse parmezaanse kaas tot een gladde emulsie. Doe daar dan 200 gram stukken kipfilet bij en maal dit alles tesaam tot wederom een gladde emulsie. Haal het mengsel uit de machine en spatel er 200 gram in kleine stukjes gesneden kipfilet door. Bak 1 minuut in ruim roomboter 1 gesnipperde ui en 800 gram gewassen en ontsteelde wilde spinazie. Breng dit op smaak met peper en zout. Laat de spinazie uitlekken in een bolzeef (voorzichtig aandrukken). Vul, op een bakplaat die bedekt is met vetvrij papier, een hartvormige steker (mal) eerst met 1/ 4 van de gebakken spinazie. Leg daar dan bovenop een gladde laag 1/ 4 van het kipmengsel. Haal de steker eraf en doe om het hart (ter versteviging) een lange reep van dubbelgevouwen beboterde aluminiumfolie. Doe dit totaal in vier keer, zodat je vier kiphartjes hebt en alle grondstoffen verdeeld zijn. Doe op elke kiplaag een rauw ei. En gaar het geheel in een voorverwarmde oven van 150 º C (ongeveer 10-15 minuten). Maak intussen je favoriete saus die hierbij past. Ik zou hiervoor 5 gram gember, 2 eetlepels honing, 2 dl witte wijn en een 0,5 dl frambozenazijn inkoken tot 1dl vocht. Dan dit vocht met 1 gekookte rode biet in de keukenmachine fijn malen tot een glad papje. Dan (eventueel eerst zeven) met 0,5 dl room opkoken en op smaak brengen met peper en zout. Dit gerecht zou je ook niet in de oven kunnen maken, maar in aparte delen: Spinazie met ui bakken Van het kipmengsel in de koekenpan, in hartvorm, een kipburger bakken In hartvorm een spiegelei bakken Op een bord in het midden eerst de spinazie in hartvorm. Daarop de kipburger en daarop het spiegelei. Er omheen de saus. Ingrediënten Kiphart 4 3 knoflooktenen 4 snufje chilipeper 4 30 blaadjes basilicum 4 1 dl olijfolie 4 zout

4 100 gram verse parmezaanse kaas 4 400 gram kipfilet 4 4 eieren 4 1 gesnipperde ui 4 800 gram gewassen en ontsteelde wilde spinazie

Saus

4 0,5 dl frambozenazijn 4 1 gekookte rode biet 4 0,5 dl room

4 5 gram gember 4 2 eetlepels honing 4 2 dl witte wijn

g Spoedgevallen Alarmcentrale: 112 Politie Haaglanden: 0900 8844 SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden) SMASH is een samenwerkingsverband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ‘s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. Tel. 070 - 346 96 69 Website: www.smashaaglanden.nl

Informatie dienstdoende apotheken Tel. 070 345 10 00 Tandartsendienst: avond- en weekenddienst (alleen spoedgevallen): (070) 311 03 05. Overig Stichting Dierenambulance Den Haag Tel. 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) Website: www.dierenambulancedenhaag.nl Dierenartsen weekenddienst Spoedgevallen nacht en weekend Tel. 0900 - 222 6 333 en 0900 - 2222 456 Website: www.dierenartsenkring-denhaag.nl

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag T: 070-3644040 / F: 070-3633570 info@denhaagcentraal.net redactie@denhaagcentraal.net advertentie@denhaagcentraal.net abonnementen@denhaagcentraal.net Klantenservice Den Haag Centraal Voor opgave abonnementen, verhuizingen en bezorging: Servicenummer Adrepak Abonnementenregistratie: 070-3590723 (ma t/m vr: 09.00 tot 17.00 uur) Antwoordnummer 45001 2504 VC Den Haag. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode) Den Haag Centraal postbus 45666 2504 BB Den Haag. Abonnementsprijzen: Kwartaal € 12,95 / Jaar € 49,95 Hoofdredacteur: Coos Versteeg Coördinatie redactie: Miranda Fieret Coördinatie cultuur: Roos van Put Coördinatie sport: Martin van Zaanen Eindredactie: Dick Toet, Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken: Marianne ten Have Medewerkers: Floor de Booys, Peter Breedveld, André Buurman, Maarten van Doorn, Eppo Ford, Bert Jansma, Babeth Knol, Elske Koopman, Eric Korsten, Joke Korving, Isabella Lanz, Alexander Münninghoff, Doron Nagan, Monique van Oostrum, Anneke Ruys, Menno schraven, Hans Schmit, Rob Soetenhorst, Rogier Slop, Kees Stal, Jill Stolk, Alexandra Sweers, Aad van der Ven, Renate van der Zee Feuilleton: Tomas Ross Columnisten: Kees Jansma, Vilan van de Loo, Marcella Mesker, Marc Delissen Rubrieken: Teun Berserik (cartoon), Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs), Bas Martens (juridisch), Marnix van Rij (financieel), Pierre Wind (culinair) Illustraties: Marcello’s Art Factory Vormgeving: Rob Hofland / Grafische Zaken Fotografie: C&R, Pan Chen, Anna Green, Willy Jolly, Harmen de Jong, Mylène Siegers, Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA Advertentiebeheer: Dory Danckaarts Uitgever/directeur: Robert Conijn Zie voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net


24

Society

Roos

Vrijdag 11 januari 2008

Renate & de Residentie

Met

f o t o ’s v a n

Mylène Siegers

Aan de worst in VOC-stijl Wij waren natuurlijk in onze nopjes toen onze hoofdredacteur ons vertelde dat wij naar de nieuwjaarsreceptie van de Kamer van Koophandel Den Haag in het nieuwe ADO-stadion mochten. Borrelen met ondernemers in een voetbalstadion: je kunt je geen prettiger besteding van de dinsdagavond voorstellen! Bovendien weet je zeker dat je op zo’n receptie in de watten wordt gelegd. Ik weet niet of u ingeschreven bent bij de KvK, maar zo ja, dan weet u hoeveel u daar jaarlijks voor betaalt en hoeveel u daarvoor terug ziet. Kan niet anders of ze bulken daar van het geld. Dus installeerden wij ons gezellig op de tribune, mèt ADO-das – een cadeautje van de KvK waarmee vooral onze fotografe verguld was, omdat hij zo leuk combineert met de Unoxmuts die ze aan de nieuwjaarsduik heeft overgehouden. De sfeer op de tribune was feestelijk zoals dat alleen op een voetbaltribune kan zijn en net toen we zin kregen een spreekkoortje aan te heffen, plofte ADO-voorzitter Pierre Heijnen naast ons neer. Om zomaar te onthullen dat hij zijn hele leven ADO-supporter is geweest. Toegegeven, het is even lastig hem voor te stellen op Midden-Noord, maar hij was er echt al bij toen ADO nog helemaal onderaan de eerste divisie stond. Een doorzetter, deze man. Aan onze gezellige voetbalkout kwam een einde toen voorzitter KvKvoorzitter Marius Varekamp zijn jaarrede begon. Gewoonlijk raken wij in een diepe coma bij het beluisteren van toespraken uit het bedrijfsleven, maar de felle kou op de tribune en onze halsstarrige weigering Glühwein te drinken, hielden ons klaarwakker. Gelukkig maar, want er viel heel wat te lachen. Zo vonden wij het geweldig leuk van Varekamp dat hij gewoon weer eens een pleidooi hield voor de Hollandse VOC-mentaliteit – alsof Balkenende daarover nooit een seconde stront aan de knikker had gehad! De avond stond verder ook volledig in het teken van de Hollandse VOCmentaliteit. Er werden kapucijners en zuurkool met worst geserveerd, en wij keken belangstellend toe hoe mensen met hun handen gewoon twee worsten pakten en in een broodje duwden. Ook zagen wij volslanke heren met èn een rookworst èn een bal gehakt op een bordje rustig verder netwerken. De dresscode was voornamelijk Peek & Cloppenburg, maar wij signaleerden ook veel krijtstreep, in heel verrassende combinaties. Dus niet alleen de inmiddels vrij bekende krijtstreep-met-bruine-schoenen, maar ook krijtstreep-met-linnenschoenen en zelfs krijtstreepjasjemet-kakibroek. Ondernemers-chic, zeg maar. Temidden van al die Hollandsheid troffen wij de jonge ondernemers Reza Badulla en Farzad Bagry, die op het punt staan een bedrijf in zakelijke mobiele telefonie te beginnen, genaamd Clearcom. Zij keken wat onwennig rond. “Wij komen om te netwerken, maar het valt niet mee’’, zei Reza Badulla. “Het valt ons ook op dat de mensen hier helemaal niet onder de indruk zijn. Tja, als je miljonair bent, dan krijg je dat waarschijnlijk”. Wij wurmden ons door de worstkluivende menigte voor een korte ontmoeting met de flamboyante Vrije Academie-directeur Ingrid Rollema die ons toevertrouwde dat zij zich uitstekend thuis voelde op de receptie omdat zij zich als beeldhouwer ondernemer par excellence voelt: “Je moet een product aan de man brengen waar niemand om vraagt en het is hard werken voor weinig geld’’. Ook liepen wij de Haagse wethouder Henk Kool tegen het lijf, die geen tijd had voor een uitgebreid gesprek omdat de volgende receptie alweer riep. “In Midden-Delfland. Dat is een

Volslanke heren met èn een rookworst èn een bal gehakt op een bordje. gemeente, zo is mij vandaag verteld”. Een ras-feestvierder, die Kool! Uiteindelijk vonden wij rust bij de vegetarische striptekenaar Fer Elzinga, die met zijn knaloranje fluwelen jasje vrolijk afstak tegen de krijtstreepjes. “Ik verkoop aandacht’’, vertelde hij ons. Nou dan weten wij nog wel een paar klanten voor je, Fer!

Toen wij aanstalten maakten het etablissement te verlaten, kwamen wij toevallig Reza en Farzad weer tegen. Zij wuifden onze bezorgdheid dat er tussen het worstgeweld maar weinig eetbaars voor moslims te vinden was, vrolijk weg. “Geen probleem hoor. Voorlopig zitten we toch aan het bier!’’.

Renate

van der

Zee

Voetbalgoochelaar Eric Borgman, wie kent hem niet?

Vegetarische striptekenaar Fer Elzinga met een knaloranje jasje. “Ik verkoop aandacht”.

Je zit misschien voor gek, maar wel met warme oren.


dhc-035