Page 1

3

ECONOMIE 15 CULTUUR

18

SPORT

23

SERVICE

26

Zorghuizen HWW onder verscherpt toezicht

Pollers versus auto’s en mantelzorg

3

12

Het dubbeltalent van Charlotte Mutsaers

Vrijdag 9 april 2010

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 4 nummer 152

€ 1,50

19

Nieuwe Haagse Passage door Casper Postmaa

De Nieuwe Haagse Passage die de Spuistraat met de Grote Marktstraat zal verbinden, is een stap dichterbij gekomen. Het plan van ontwikkelaar Multi Vastgoed en de Zwitserse architect Bernard Tschumi is gisteren door de Haagse welstandscommissie in beginsel goedgekeurd. De nieuwe passage, die winkels over

twee lagen krijgt, begint bij het uiteinde van de bestaande Haagsche Passage en loopt dwars door het winkelpand waar vroeger achtereenvolgens V&D, Marks en Spencer en Zara waren gevestigd. De bedoeling is dat het winkelende publiek beide passages als één route zal ervaren. Ook komt in het nieuwe complex een Suitehotel van de Accorgroep die ook eigenaar is van ondermeer Sofitel,

Mercure, Novotel, en Formule 1. Ook is er plaats ingeruimd voor een groot restaurant met een uitgestrekte binnentuin op de tweede verdieping. Het gebouw dat als werktitel de Nieuwe Haagse Passage heeft gekregen zal in de Grote Marktstraat een opvallende verschijning zijn. De sculpturale, inspringende gevel is bekleed met Delfts blauw getinte tegels en bestaat uit drie in hoogte ver-

schillende onderdelen. De vensters zijn aangebracht als donkere ogen die speels over de voorzijde zijn verdeeld. Aan de Spuistraat zal op aandrang van de gemeente de historische gevel van het uit 1906 daterende warenhuis Grand Bazar de la Paix overeind blijven en waarschijnlijk worden gerestaureerd. De in New York werkzame Bernard Tschumi heeft wereldwijd een grote

staat van dienst. Hij brak in de jaren tachtig door met Parc de la Villette, een wetenschappelijk themapark in Parijs, terwijl vorig jaar in Athene zijn Acropolis Museum is geopend. Dat kende een bijna even lange ontstaansgeschiedenis als de Nieuwe Haagse Passage waaraan Tschumi al in 1999 begon. > Zie verder pagina 5


2>

Vrijdag 9 april 2010

varia

stadsmens

Visagist Roberto Dresia geeft loopbaan nieuwe wending Visagist Roberto Dresia spreekt plotseling met een dik aangezet Indisch accent. Zo ongeveer moet hij klinken als hij straks met Wieteke van Dort op de planken staat. Zij als onder anderen tante Lien, hij als de make-up artiest. De plannen voor een theatertour zijn vergevorderd. “Wij willen iets voor de Indische gemeenschap doen. We denken bijvoorbeeld aan sketches en Wieteke zal als tante Lien ook wat liedjes zingen”. Hij heeft meer op stapel staan. Zo schrijft Dresia, die in eigen land en internationaal naam maakte als visagist, op dit moment een boek over

‘Om in dit vak te overleven moet je een beetje om jezelf kunnen lachen’ zijn loopbaan. De Engelse versie krijgt als titel ‘Art, Fashion, Beauty’, de Nederlandse ‘Mooi, Mode, Kunst’. Daarnaast werkt hij aan een carrière in Djakarta. “Ik ga iets op televisie en in bladen doen. Maar ik ben ook benaderd door Make Up Store. Dat is een Zweedse firma die al in twintig landen is vertegenwoordigd”. Roberto heeft de afgelopen tijd nagedacht over zijn loopbaan. “Over twee jaar word ik vijftig. Je gaat je dan afvragen hoe je verder wilt. Ik heb besloten om mijn carrière een andere wending te geven”. Eigenlijk is hij daar al mee begonnen. Voor vele kapsalons doet hij de pr en hij is verantwoordelijk voor de Beautybijlagen. Ook zorgt hij voor de fotoshoots. Want Dresia ontwikkelde zich tot een kunstzinnig fotograaf en exposeerde vorig jaar juni – in het kader

van de Roze Week – in de Regentenkamer met een serie, waarin hij de schoonheid van de man belicht. Eén van hen is een saxofonist die vol vuur een solo speelt. “Hier zie je de kracht van een muzikant”, zegt hij over de foto. En wijzend naar een portret van couturier Frans Molenaar: “Zijn kracht is dat hij met zijn mode vrouwen een meerwaarde geeft”.

gewone vrouw’, zoals hij zegt. In dat jaar ging hij voor Max Factor International werken en reisde door het hele land voor de keten van DA drogisten om vrouwen op te maken. “Ik deed er wel tachtig op één dag en verdiende goud geld. Waar is het gebleven”, zucht hij diep. Met zijn make-up sessies heeft hij bij vrouwen vaak meer bewerkstelligd dan hij zelf kon vermoeden. “Op een beurs vertelde een man dat ik zijn vrouw met mijn make-up ooit enorm heb geholpen. Zij was destijds ernstig ziek; ik had haar zelfvertrouwen gegeven”.

Zijn toekomst zag er in zijn jeugd totaal anders uit. Roberto Dresia, die van Frans/Indische afkomst is en ook Duits bloed heeft, werkte na de havo op een kantoor in Dordrecht waar hij zou worden opgeleid tot accountant. “Maar toen werd deze jongen ontdekt als model. Op mijn 22ste wilde ik kapper worden. Mijn vader, die een goede opvoeder was, ging akkoord. Ik moest dan wel de helft van mijn opleiding zelf betalen, vond hij. In totaal kostte die 3000 gulden. Ik heb die 1500 gulden verdiend met een krantenwijk”. Hij is er zijn vader nog altijd dankbaar voor. “Ik heb daardoor geleerd dat je moet werken voor iets. Mijn vader, die in jappenkampen heeft gezeten, zei altijd dat je niets voor niets krijgt in het leven”. Televisiewereld Roberto volgde de Kappersacademie in Rotterdam, won in 1984 in Duitsland de Rheinruhr Bokaal en werd daarna aangenomen bij (het inmiddels verdwenen bedrijf) General Cosmetics waarvoor hij bijna acht jaar werkte. “Het ging om theater make-up en het merk Invite, een puur Nederlands product. In de Bijenkorf in Den Haag heeft indertijd een poster gehangen van wat ik met make-up en styling had gedaan. Het gaf mij een kick om te laten zien dat er ook in Nederland mooie make-up wordt gemaakt”. General Cosmetics zorgde vervolgens voor zijn entree in de televisiewereld. “Ik kreeg in

Roberto Dresia: ‘Ik wilde laten zien dat in Nederland ook mooie make-up wordt gemaakt’. > Foto: PR

1993 een make-up item in de Vijf Uur Show, die toen gepresenteerd werd door Viola Holt. Dat heb ik twee jaar gedaan en werkte als visagist ook op beurzen van Libelle en Margriet.

Via het blad Privé ben ik daarna in de showbusiness terechtgekomen”. Roberto Dresia kreeg vanaf dat moment met actrices en modellen te maken, maar keerde in 1996 terug naar ‘de

Madonna Dresia kreeg nog meer werk toen Madonna een contract afsloot met Max Factor Gold. “In de studio in Aalsmeer werden Lady’s Dagen gehouden. Met mijn team, dat bestond uit vier jonge visagisten die ik zelf had opgeleid, heb ik talloze vrouwen opgemaakt. In twee dagen tijd hebben we 40.000 gulden omgezet”. Max Factor gaf hem ook toegang tot de internationale scene. Toen het Amerikaanse merk honderd jaar bestond en dat uitbundig in Londen werd gevierd, was Roberto erbij. “Het wemelde van de visagisten. Ik heb daar de top van de top ontmoet”, zegt Dresia die in Europa ook voor andere grote namen heeft gewerkt, zoals Versace makeup, Black Opel, PUPA en DIOR”. De stevigste band had hij toch met Max Factor. Die ontstond eigenlijk al op zijn twaalfde. “Ik jatte de Max Factor-spullen van mijn moeder en transformeerde mezelf tot een clowntje. Dat is een tweede ik geworden. Ik neem mezelf wel serieus, maar niet altijd, ander houd je het in dit vak niet vol. Om te overleven moet je een beetje om jezelf kunnen lachen”. Joke Korving

Ingezonden mededeling

HET NIEUWE MEESTERWERK Bij Bang & Olufsen is elk product dat wij creëren ontworpen om uw kijk- en luisterervaring te verhogen, zonder dat het zich opdringt in uw omgeving. De BeoVision 10 vormt hierop geen uitzondering. Hij is de platste 40” flatscreen televisie die wij ooit gecreëerd hebben, ontworpen om aan de wand te hangen en discreet in uw interieur op te gaan. Om dit doel te verwezenlijken, hebben wij het op zichzelf al slanke frame nog verder verfijnd met het gebruik van reflecterende oppervlakken en hoeken, zodat het nog slanker oogt dan het in werkelijkheid al is: bijna onzichtbaar wanneer u het van opzij bekijkt. Ook hebben wij de grenzen van de hoogglanzende afwerking verlegd door middel van een ‘spiegeleffect’.

Tel daarbij dan nog de op maat gemaakte audio-innovaties aan de binnenkant op, die een klank verschaffen die men allesbehalve plat kan noemen. Op deze wijze krijgt u nog meer dan een geavanceerde High-Definition-televisie met onovertroffen technische prestaties. Met alleen maar een technologisch geavanceerde flatscreen televisie namen wij geen genoegen. De BeoVision 10 is zo’n mooi product dat u hem met trots aan de wand zult hangen, tussen al uw andere kunstwerken.

...a step further

Bang & Olufsen Praalder, Theresiastraat 151, ‘s-Gravenhage, 070-3474259 www.praalder.nl

www.bang-olufsen.com


Vrijdag 9 april 2010

actueel

<3

HWW Zorg presteert onder de maat Door Nynke Feenstra

De zorgverlening in drie verzorgingshuizen van Haagse Wijk- en Woon Zorg is onder de maat. Dit concludeert de Inspectie voor de Gezondheidszorg op basis van onderzoeken. Zorghuis dr. W. Drees, woonzorgcentrum Op de Laan en verpleeghuis Houtwijk worden onder verscherpt toezicht gesteld als de situatie binnen drie maanden niet sterk is verbeterd. Een jaar geleden vielen de zorgcentra nog onder Meavita West. Toen Meavita failliet ging, heeft HWW Zorg de activiteiten en het personeel overgenomen. Het afgelopen jaar is er gesaneerd en de bezuinigingen hebben diepe sporen nagelaten, blijkt uit de rapporten van

de Inspectie. Zo ontbreekt het bij Zorghuis dr. Willem Drees bijvoorbeeld aan een activiteitenbegeleider en aan geestelijk verzorgers. Ook de cliëntenraad functioneert niet meer. En door het opheffen van de functie van zorgcoördinator zijn gaten gevallen in de aansturing van de zorgverlening. De kwaliteit van de zorg is hiermee in gevaar gebracht. Het woonklimaat laat te wensen over, doordat er niet genoeg tijd is voor het schoonhouden van de kamers van de bewoners. Ook acht de Inspectie de kamers van demente bewoners niet veilig genoeg: een verwarde patiënt zou met behulp van een stoel over de balustrade van het balkon kunnen stappen en zo een flinke val kunnen

maken. Hoog risico noteert de Inspectie ook als het gaat om het krijgen van doorligwonden of infecties. Er op letten dat de cliënten genoeg eten en drinken, gebeurt ook niet meer systematisch. Patiëntendossiers worden niet goed bijgehouden, waardoor de verschillende zorgverleners niet op de hoogte zijn van het wel en wee van hun patiënten. Ook werkt het personeel niet volgens de huidige richtlijnen en laat de scholing en bijscholing te wensen over. Het bestuur van HWW Zorg herkent deze tekortkomingen, aldus een persbericht. Sinds de overname heeft de prioriteit gelegen bij het financieel gezond maken van de organisatie. Om dit te bereiken, zijn functies geschrapt

en medewerkers ontslagen. De organisatie zou nu een efficiëntere structuur hebben. De volgende stap is het ‘kwalitatief gezond maken van de organisatie’. Het bestuur heeft hiervoor een plan van aanpak gemaakt. Als er over drie maanden geen forse vooruitgang is geboekt, zal de Inspectie verdere stappen nemen, zoals het onder verscherpt toezicht stellen van de drie instellingen. Het Zorghuis dr. W. Drees huisvest 70 ouderen, woonzorgcentrum Op de Laan heeft 90 bewoners en in Verpleeghuis Houtwijk wonen 180 mensen. Het onderzoek naar een vierde verpleeghuis van HWW Zorg, Verpleeghuis De Eshoeve aan de rand van Belgisch Park, is nog niet afgerond.

Informateur Boele laat partijen nog in ongewisse Door Theodore Pronk

Nog deze week zal informateur Boele Staal bekend maken of er een trio- of kwartetcoalitie komt. Staal is inmiddels drie weken bezig met zijn speurtocht naar een nieuwe Haagse coalitie die het college de komende jaren invulling moet geven. De meest eenvoudige coalitie zou er één zijn met PvdA, VVD en D66. Tezamen zijn de partijen echter slechts goed voor een minieme meerderheid die niet meer dan ‘afdoende’ te noemen is. Immers, van de 45 raadszetels zouden er dan 23 met Haags Paars worden bekleed en dat maakt de samenwerking bijzonder wankel bij persoonlijke profileringsdrang van raadsleden of een ander conflict. Om wat meer zekerheid in te bouwen en de meerderheid in de raad wat sterker te maken, is daarom de afgelopen week ook met GroenLinks en CDA gesproken. Een kwartet met het CDA is één van de mogelijkheden. Die partij verloor tijdens de afgelopen verkiezingen nog een zetel, maar ziet dat niet als een reden om niet aan een toekomstige college mee te doen. Fractievoorzitter Karsten Klein steekt zijn ‘onderhandelingsbereidheid’ niet

Liesbeth Brackel wordt per 1 juli uitgever-directeur bij Den Haag Centraal. Zij volgt interim-directeur Heleen Hupkens op, die in september vorig jaar reeds de financiële leiding van Robert Conijn overnam. De heer Conijn is niet langer actief voor Den Haag Centraal. Liesbeth Brackel (1965, Heerlen) heeft bedrijfskunde gestudeerd in Groningen, was nadien free lance actief bij diverse bedrijven op het gebied van marketing, sales en management. Voor Den Haag Centraal is bepaald niet onbelangrijk dat zij van december 2005 tot april 2008 als senior projectleider betrokken was bij de lancering van nrc. next. Vervolgens had zij onder meer de oplagegroei, merkpropositie en wervingsacties voor die nieuwe krant onder haar hoede. In de periode juli 2008 tot december 2009 bleef Liesbeth actief binnen PCM, maar nu om als senior projectleider de herpositionering van Trouw mede vorm te geven.

onder stoelen of banken en laat weten wel een goed gevoel over te hebben gehouden aan zijn gesprekken met Staal. Toch tast ook hij nog volledig in het duister wat Staal uiteindelijk zal voorstellen. “Ik denk dat VVD, D66 en PvdA dicht genoeg bij elkaar liggen. De VVD wil ons er met name graag bij. Met D66 zijn er ook voldoende raakvlakken. Met de PvdA is het wat lastiger, die zijn een lijstverbinding aangegaan met GroenLinks. Dat schept verwachtingen”. Heleen Weening, onderhandelaar van GroenLinks, zegt geen idee te hebben van wat Staal deze week publiek gaat maken. “Ik heb zo mijn gesprekken gehad, maar daar zeg ik voorlopig niets over, ook niet over de sfeer ervan”. Voor de twee ‘toevoegingen’ blijft het voorlopig dus geduldig afwachten totdat Staal opnieuw spreekt. Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat Staal voor het weekend met alle betrokken partijen zijn bevindingen zal delen. Tot die tijd worden er geen mededelingen gedaan. Tot Staal spreekt, zijn alle opties dus open; een wankele drie partijencoalitie, een kwartet met CDA ofwel GroenLinks, maar ook een nieuwe informatieronde is niet uit te sluiten.

Den Haag decor voor ‘Pizzamaffia’

Voormalige rechter verliest zaak oppompen grondwater Oud-staatsraad J. Schaafsma uit Wassenaar is woensdag door zijn vroegere collega’s van de Raad van State in het ongelijk gesteld in een zaak over het oppompen van grondwater. Schaafsma benutte het grondwater voor de besproeiing van zijn tuin aan de Vijverweg. De provincie weigerde voor de al geïnstalleerde watervoorziening een ontheffing te verlenen en verbood ook het oppompen. Voor het onttrekken van grondwater aan de bodem geldt een verbod. Alleen in uitzonderingsgevallen kan daarvoor een vergunning worden verleend. De waterput van Schaafsma ligt in een gebied waar

het grondwater wordt beschermd, omdat het uitsluitend voor de drinkwatervoorziening is gereserveerd. Volgens de Raad van State weegt het belang van drinkwater zwaarder dan het belang van Schaafsma. Hij kan zijn tuin ook goedkoop besproeien met leidingwater, stelt de provincie. De oud-staatsraad heeft ook niet aannemelijk gemaakt dat in zijn geval van een uitzondering sprake is, oordeelt de Raad. Van de provincie kan niet worden verlangd dat die in dit geval een onderzoek doet om te zien of de waterput van Schaafsma het grondwater wel of niet vervuilt.

In bloei Terwijl Keukenhof naarstig op zoek is naar oplossingen voor de grote kaalslag in het veld, ontluikt in Den Haag de lente nu uitbundig. Op het Sweelinckplein pronken bomen met hun takken vol roze bloesem en kunnen kinderen er weer lekker ‘boompje verwisselen’. > Foto: Eveline van Egdom

Ingezonden mededelingen

Het Haags Historisch Museum en Wladimiroff Advocaten presenteren de Gevangenpoortlezing

Magistraat of crimefighter? Dealer van: o.a. Gazelle - Batavus - Sparta BSP - Bike Fun - Loekie - Dahon (vouwfietsen) Gespecialiseerd in: Ion-Innergy (electrische fietsen) Adres: Thomsonlaan 55 - 2565 HX Den Haag Telefoon: 070 363 53 66 - Fax: 070 363 58 39 info@thomsontweewielers.nl / www.thomsontweewielers.nl

Liesbeth Brackel directeur/uitgever Den Haag Centraal

zondag 18 april | 12.00 uur | Harm Brouwer voorzitter van het College van procureurs-generaal van het OM

Kaarten € 10 (incl. koffie en museumentree) Locatie Haags Historisch Museum | Korte Vijverberg 7 | Den Haag Reserveren 070 364 69 40 of info@haagshistorischmuseum.nl Kijk voor het volledige programma op www.haagshistorischmuseum.nl

Den Haag is dit voorjaar het decor van de film ‘Pizzamaffia’ van Tim Oliehoek, naar het gelijknamige boek van Khalid Boudou. Oliehoek is onder andere regisseur van ‘Vet hard’, de serie ‘Shouf Shouf en ‘Spion van Oranje’. De film gaat over de snelle wereld van de pizzakoeriers. De gemeente voert sinds begin dit jaar een actief filmbeleid. De gemeente stelde een filmcommissioner aan, versoepelde de regels en stelt subsidies ter beschikking voor filmproducties die de stad een economische of promotionele impuls geven. De Haagse filmcommissioner voert een lobby om nationale en internationale regisseurs naar Den Haag te halen. Momenteel voert de gemeente onderhandelingen met de makers van de romantische tragikomedie ‘Alle tijd’.

Proef met aanpak meeuwenoverlast Medio april start de gemeente acties om overlast van meeuwen te verminderen. De hinder van krijsende meeuwen, opengepikte vuilniszakken en uitwerpselen moet dan flink zijn afgenomen. Overlast is niet geheel te voorkomen, maar wel te verminderen. Hagenaars kunnen vanaf 15 april aan de gemeente doorgeven dat zij overlast hebben van broedende meeuwen. Bij meldingen uit Scheveningen, Escamp, Centrum en Haagse Hout worden de eieren vervangen door nepeieren. Daardoor neemt de overlast naar verwachting af. Omdat het gaat om een proef, worden de eieren alleen verwisseld in deze vier stadsdelen.


4>

Vrijdag 9 april 2010

actueel

‘Onacceptabel dat het een rommeltje wordt’

Norder optimistisch over corporaties Als het aan wethouder Marnix Norder ligt, blijft de rol van de woningcorporaties de komende jaren groot in de stedelijke ontwikkeling. Ondanks de crisis ziet de ‘demissionaire’ wethouder geen reden tot paniek . Hij houdt vertrouwen in de corporaties die volgens hem betere ontwikkelaars zijn dan sommige marktpartijen. Door Theodore Pronk

Tijdens de afgelopen verkiezingscampagne zette Norder zijn relatie met de corporaties op gepaste tijden op scherp. Zo zei hij zich te storen aan het feit dat de woningcorporaties zich de laatste jaren teveel als projectontwikkelaars hebben gedragen. “Ze hebben de afgelo-

pen jaren veel willen bouwen aan nieuwe projecten, maar daardoor is het onderhoud verwaarloosd. Daarover klagen huurders”. Norder kondigde aan dat hij op korte termijn met de verschillende corporaties in gesprek zou gaan. Daarvan is tot op heden echter nog niets terechtgekomen. “Dat heeft geen zin nu ik demissionair wethouder ben”. Dat het tijd is om te investeren in onderhoud en renovatie van bestaande corporatiewoningen staat volgens Norder vast. “Verpaupering kunnen we niet accepteren. Corporaties moeten meer doen aan het onderhoud. Ik ben de afgelopen maanden op veel plekken geweest en daar zag ik veel verloedering insluipen. Het is onacceptabel dat het een rommeltje wordt”. Met name ZuidWest is volgens Norder rijp voor een

flinke oplapbeurt. Afgezien van het achterstallig onderhoud stelt de PvdA’ er dat er ook nodig iets gedaan moet worden aan het wegnemen van de onzekerheid bij bewoners van complexen die op de nominatie staan gesloopt te worden. “In Escamp is bijvoorbeeld een complex bedoeld om te slopen tussen 2010 en 2013. Vanwege de credietcrisis zou het kunnen dat dit pas in 2016 gebeurt”. Stabiliteit Hoewel de demissionaire bestuurder zich kritisch uitlaat over het ‘projectontwikkelaarschap’ van de corporaties is Norder bovenal te spreken over de organisaties. “Het is goed dat ze verantwoordelijkheid nemen. Er staat nergens dat ze verplicht zijn om te investeren. Als je het

vergelijkt met commerciële bedrijven dan zijn corporaties vaak beter dan sommige marktpartijen”. Ondanks dat het nog altijd crisis is, het voor menig ontwikkelingsbedrijf nu barre tijden zijn en de corporaties niet zoveel kunnen doen als ze eigenlijk zouden willen, maakt Norder zich geen grote zorgen over de financiële stabiliteit van de corporaties in Den Haag. Zo maakte hij recentelijk nog afspraken met Staedion en Vestia over ontwikkelingsprojecten. ‘Het is duidelijk dat er door de crisis minder ruimte is voor ontwikkeling, maar ze blijven wel investeren”. Voor HaagWonen, een andere grote speler, ligt de situatie momenteel nog wat penibel. Die corporatie heeft momenteel een zogenaamde Bstatus gekregen van de toezichthouder. “HaagWonen zit wat krap bij kas, maar

ze werken er hard aan om dat te verbeteren”. De PvdA’er die door de sociaaldemocraten vooruit is geschoven als onderhandelaar bij de collegevorming verwacht dat zijn pleidooi in het nieuwe collegeakkoord vorm zal krijgen. Daarin worden volgens hem zeker afspraken gemaakt over herstructurering en leefbaarheid. Maar zover is het nog lang niet volgens Norder die benadrukt dat de collegevorming nog niet in het stadium verkeert, waarin concrete afspraken worden gemaakt. Ook is het dus nog niet zeker of hijzelf als wethouder van Bouwen & Wonen terugkeert in het volgende College. Dat is dan ook de reden dat Norder zich wat terughoudend opstelt ten opzichte van de verschillende corporaties. Zijn opvolger, wellicht is hij dat zelf, zal die taak op zich moeten nemen.

Jong en oud kweken knollen

Minister Verburg helpt een handje mee in de generatietuin. > Foto: Eveline van Egdom

Een lange stoet van rollators en scootmobielen staan in een waterig zonnetje te wachten. Het plein achter verzorgingstehuis Royal ziet er nog wat kaal uit. Geen bomen of planten. Slechts een paar narcissenkopjes steken uit de donkere aarde. Nog even en dan komen de hulptroepen van de naschoolse opvang ‘2Samen’ daar verandering in brengen. De eerste gezamenlijke tuiniermiddag belooft één groot feest te worden. Het verzorgingstehuis heeft de eerste ‘generatietuin’ van Nederland gerealiseerd. Bewoners van Royal kunnen hier samen met de kinderen van de naschoolse opvang gewassen planten. Doel van de generatietuin is het groen letterlijk naar kinderen in de stad te brengen. In een paardenkoets komt de jonge generatie het terrein opgereden. De bewoners van Royal moeten nog even geduld hebben. Eerst moeten de kinderen nog in een overall worden gehesen. Minister Verburg (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) is ook aanwezig bij de opening. “Hoeveel uren zitten jullie

achter de televisie of computer”, vraagt ze de kinderen. Vier uur, drie uur, een minuut. Een jongetje komt tot de conclusie dat hij toch wel érg lang achter de computer zit. De generatietuin moet ervoor zorgen dat de kinderen meer naar buiten gaan. Eenmaal per week gaan de kinderen naar de senioren toe om in de tuin te werken. Juffrouw Ineke vertelt wat er allemaal geplant kan worden: Afrikaantjes, bomen, maar ook kruiden en aardappelen die later mee naar huis genomen kunnen worden. “En altijd het neusje van de bol naar beneden laten wijzen als ’ie de grond in gaat”, legt de juf uit. De kinderen hebben er zin in. “Ik krijg minder hoofdpijn als ik meer buiten ben”, vertrouwt een meisje de minister toe. De samenwerking tussen de jongste en oudste generatie heeft ook een positief neveneffect. Het isolement waar steeds meer ouderen in verzorgingshuizen in terecht komen, wordt doorbroken. Wanneer het project goed verloopt, wil het ministerie meer generatietuinen in Nederland realiseren.

Commissie ‘positief kritisch’ over Burgerschap

De afgelopen vier jaar experimenteerde de gemeente met de ‘portefeuille’ Burgerschap. Daarmee moest een poging worden gedaan om de Haagse samenleving hechter te maken. Vorige week presenteerde de Commissie Burgerschap haar rapport om de ‘toekomst’ van burgerschap meer perspectief te bieden. De belangrijkste conclusie: burgerschap moet worden verbreed. Door Theodore Pronk

Tijdens de afgelopen campagneperiode werd flink wat kritiek geuit op het Burgerschapsbeleid van wethouder Baldewsingh. Met name de VVD en PVV waren bijzonder uitgesproken. Die partijen meenden dat het geld voor ‘multiculturele projecten’ beter aan andere zaken kon worden besteed. Burgerschap zou een verspilling zijn van kostbaar gemeentegeld ten faveure van specifieke groepen. De portefeuille van de PvdA’er Baldewsingh werd flink onder vuur genomen en de post leek met uitsterven te worden bedreigd. Het rapport van de Commissie Burgerschap, dat tot stand kwam onder aanvoering van oud-D66minister Winnie Sorgdrager, laat een geheel ander geluid horen. Bovendien was de timing van het rapport bijzonder gunstig voor de wethouder die in campagne-

tijd nog als ‘overbodig’ werd weggezet. In de notitie wordt een poging gedaan om een aantal kritische kanttekeningen te zetten bij het beleid van de afgelopen jaren. Maar bovenal is de toon ‘positief kritisch’ te noemen en reikt het handvatten aan om de komende tijd voort te borduren op het fundament dat er nu ligt. Sorgdrager en consorten zijn overtuigd van het belang van burgerschap, maar vinden dat de verantwoordelijkheid ervoor niet bij één wethouder moet liggen. Binnen elke nieuwe wethouderspost moet er specifieke aandacht zijn om burgerschap te stimuleren, zodat het beleid een breder effect heeft op de samenleving. Een aparte portefeuille burgerschap lijkt daarmee verleden tijd te worden, want iedere bestuurder zal daarin zijn verantwoordelijkheden moeten nemen. Als boegbeeld van het betrokken burgerschap moet burgemeester Van Aartsen worden geprofileerd en niet Baldewsingh, zo redeneert de commissie. Afgezien van het advies om de burgerschapstimulering uit te smeren over het gehele college, meent de Commissie Sorgdrager ook dat de spanwijdte moet toenemen. Zo signaleert de commissie dat Burgerschap de afgelopen jaren teveel gericht is geweest op de ‘migrantenpopulatie’ binnen de stad. Daarmee zou voorbij worden gegaan aan de noodzaak

om ook autochtone Hagenaars de aandacht te geven, die nodig is. Juist omdat het accent op de allochtone bevolking is gericht, wordt het gevoel bij de autochtone inwoners versterkt dat zij worden buitengesloten. En dat is niet de bedoeling, want burgerschap wordt ook in het licht van de verkiezingen van belang geacht om de cohesie te vergroten.

Tevredenheid Volgens wethouder Baldewsingh is tot nu toe 40 procent van alle projecten een initiatief van autochtone Hagenaars. Om ervoor te zorgen dat er een meer evenredige verdeling komt in de burgerschapsaandacht, stelt de Commissie Sorgdrager ook dat er per stadsdeel een loket moet komen waar mensen voor hun (aan)vragen terecht kunnen. Zodoende moet de animo om de dialoog en ontmoeting te stimuleren, worden vergroot. Of dat nu werkelijk een groot probleem is, valt in twijfel te trekken. Want uit cijfers van de gemeente blijkt dat er in de periode 2008-2009 ruim driehonderd projectaanvragen bij het Fonds Burgerschap zijn ingediend. Hierbij werd in totaal geprobeerd zo’n 2,5 miljoen euro los te weken bij de gemeente. Nog niet de helft daarvan is in die periode gehonoreerd. Vaak blijken de professionele subsidieaanvragers goed in staat te zijn de spaarpot van Baldewsingh ‘te

kraken’ en met grotere sommen (boven de tienduizend euro) hun projecten gedeeltelijk of helemaal te financieren. De Commissie heeft zich gehaast om nog voordat het nieuwe collegeakkoord is getekend met haar rapport naar buiten te komen. Want ze wil dat de aandacht voor burgerschap niet afhankelijk moet zijn van één wethouder, maar van de hele bestuurdersclub en de gemeen-

Ingezonden mededeling

Kastwanden met allure Bezoek onze showroom voor: Schuif- draai- en vouwdeuren, spanpanelen, kastwanden en kastinterieurs op maat gemaakt.

Den Haag 070 36 59 265 www.molewijk.nl

te. Daarom werd het rapport ook overhandigd aan burgemeester Van Aartsen die zeer tevreden is met de positieve toonzetting van de adviezen. Ook wethouder Baldewsingh is bijzonder content met de ‘positief kritische’ geluiden die Sorgdrager laat horen. Of het rapport ook daadwerkelijk invloed heeft op het komende collegeakkoord is nog even afwachten.


Vrijdag 9 april 2010

actueel

<5

Magisch warenhuis De la Paix leeft voort in nieuwe passage

Gevel aan de Spuistraat, circa 1910.

Projectontwikkelaar Multi Vastgoed heeft bij de gemeente Den Haag een plan ingediend voor een winkelgalerij die de oude bestaande Haagsche Passage in feite verlengt van de Spuistraat naar de Grote Marktstraat. Voor winkelend Den Haag is het een historische plek, want vanaf 1906 stond hier Grand Bazar de la Paix. Door Casper Postmaa

Het was een tijd van grote dromen. En als er één gedachte was die de Europeanen rond de eeuwwisseling bezighield was het wel de vrede. In de Belle Epoque – de pas achteraf ontdekte periode van welvaart tussen 1890 en 1914 – was het een ideaal dat op bijna romantische wijze werd beleden en dat met name ’s-Gravenhage in de ban hield. In 1907 was er de Tweede Internationale Vredesconferentie te gast en Hagenaars zetten zich in voor de bouw van een Vredespaleis. Grand Bazar de la Paix (1906), later uitdijend tot Grands Magasins du Bazar de la Paix, was ook een loot aan die stam. De bedenkers van de ‘Vreedesbazar’ geloofden dat door het bijeenbrengen van producten uit verschillende landen inter-

Grand Bazar de la Paix oogde met zijn glazen dak feitelijk als een passage, circa 1905. > Foto C.H. Schouten/collectie Haags Gemeentearchief

nationale tegenstellingen zouden verdwijnen. ‘De talrijke en prachtige artikelen van Frankrijk, België, Duitschland, Engeland, Zwitserland, Oostenrijk, Rusland, Amerika, Japan, China, enzovoorts, leveren een voortdurend bewijs, dat er vreede nodig is tusschen de volkeren opdat hunne verschillende industrieën bloeien, en dat vrede alleen de producten der wereldindustrie onder ieders bereik brengt. Juist deze internationale verhoudingen tusschen producenten en consumenten zullen op den duur den wereldvrede meer bevorderen dan alle mogelijke pogingen der diplomatie’ (Uit een advertentie in de Haagsche Courant van 1906). Achter het warenhuis zat een beursgenoteerde nv, dus zullen kapitalistische motieven zwaarder hebben gewogen dan de pacifistische, maar het was wel een sentiment van die tijd. In vrijwel alle grote Europese steden openden allerlei etablissementen hun deuren onder de naam De La Paix. Er is waarschijnlijk geen moment in de wereldgeschiedenis geweest dat er zo’n groot geloof was in de heilzame werking van het consumentisme als toen.

De locatie van het warenhuis was met zorg gekozen: in de Spuistraat, precies aan het einde van de populaire Passage. Dat voorbeeld zou navolging krijgen, want in 1913 streek de Bonneterie aan het andere uiteinde neer. De Haagse Bazar de la Paix, Den Haags eerste grote warenhuis, maakte een vliegende start. Architect J.C. Dorssers tekende een waar sprookjespaleis in de stijl van de Wiener Sezession met drie gaanderijen rondom een vide die werd aangelicht door een ‘reuzenlantaarn’. De glazen lichtkappen veranderden steeds van kleur en ook de elektrische liften spraken tot de verbeelding. Kenmerkend in de architectuur waren de geprofileerde gietijzeren kolommen. Uitbreiding De zaken liepen zo goed dat Dorssers al een jaar na de opening een uitbreiding mocht ontwerpen en de advertenties in de dagbladen etaleerden tot in de jaren twintig steevast een internationaal elan. Zijde kwam uit India, costuum- en garneerfluweel uit Parijs en voor de jeugd waren er schooltassen van Panamastof. Waar is het misgegaan? Waarschijnlijk

ondervond de Bazar al vroeg de symptomen van de internationale crisis die in 1929 op Wall Street tot uitbarsting zou komen. In 1926 sloot de eens prestigieuze conservenafdeling en al in 1927 waren de nieuwe Amsterdamse aandeelhouders tot de conclusie gekomen dat er ingegrepen moest worden omdat de omzet was teruggelopen van 2 miljoen gulden naar 1 miljoen. Zij bogen zich over plannen die in bijna alle gevallen het einde van het warenhuis betekenden. Een ijspaleis of een grote bioscoop, ook werd overwogen een winkelgalerij aan te leggen van Spuistraat naar Grote Marktstraat. Maar het consortium koos voor een vlucht vooruit. Het Warenhuis breidde, weer onder leiding van Dorssers, uit naar de Grote Marktstraat, de nieuwe grootse winkelallee van Den Haag. De entree van De la Paix aan de Spuistraat was nu gedegradeerd tot achterkant. Maar het hielp allemaal niet. Tegen de tijdgeest viel niet op te boksen, hoewel de inventieve directie van alles probeerde. Advertenties lokten de kopers met aanbiedingen voor een dagje gratis winkelen (‘Nog 7 dagen!’) en op 4 augustus 1931 kwam gedelegeerd commissaris Van D. zelfs in aanraking met

justitie omdat hij de loterijwet had overtreden. In Het Warenhuis kon het winkelend publiek waardebonnen winnen als het artikelen kocht ‘op van tevoren vastgestelde, doch geheim gehouden tijden.’ Daarna worden berichten en advertenties steeds schaarser. Het laatste vooroorlogse teken van leven in de krant dateert uit 1938 toen de gemeente afkondigde dat er in Haagse warenhuizen als de Bijenkorf en ‘Warenhuis Bazar de la Paix’ alleen nog maar in de restaurants mocht worden gerookt. Na de Tweede Wereldoorlog nam V&D de gebouwen in gebruik. Maar Het Warenhuis is nooit helemaal uit het stadsbeeld verdwenen, al hebben de meeste Hagenaars dat nooit opgemerkt. In de Spuistraat is boven de ingang van het pand waar enkele jaren geleden achtereenvolgens Marks & Spencer en Zara waren gevestigd nog steeds de oude, door architect Dorssers getekende, voorgevel te zien. Dankzij ingrijpen van de gemeente zal dat belangrijke historische detail ook in het nieuwe gebouw van architect Bernard Tschumi bewaard blijven. De La Paix zou er nog steeds een mooie naam voor zijn.

van Meerdervoort! Zijn er astronomischer adressen in Den Haag? Daniël en ik zijn uitgenodigd door Sophia van Koersveld en Hubertine Langemeijer van de Stichting KunstPost, een organisatie die ‘is opgericht om kunst en cultuur in het stadsdeel Haagse Hout zichtbaar te maken, te stimuleren en een eigen plek te geven.’ Er zijn ongeveer 45 kunstenaars lid en zij werken en exposeren in het voormalige College St. Paul op Isabellaland 253. Nadat wij gevieren in een heftige mix van zon en wind de rest van Isabellaland verkend hebben, nemen wij daar een kijkje. Achter het gebouw, dat op korte termijn zal wijken voor nieuwbouw, liggen de verlaten voetbalvelden van Duinoord/De Jagers,

thans opgegaan in de Sport Vereniging Leidschenveen. Hier holde ik lichtjaren geleden als V.U.C.-spelertje achter een bal aan. KunstPost (ooit begonnen in een leegstaand postkantoor – vandaar die naam) zal deze locatie missen. Het is er gastvrij en licht. De expositie van leden in de voormalige aula van de school, momenteel onder het motto ‘Vrijheid’, toont een grote variëteit aan kunstvormen. Elke zaterdag tussen 12.00 en 17.00 kan je er gratis onder het genot van koffie, tent en/of koekjes de kunstwerken bewonderen. Ook in het nabijgelegen verzorgingstehuis Florence Mariahoeve is momenteel een expositie te zien. Voor meer informatie zie www.kunstpostmariahoeve.nl. Hopelijk vindt KunstPost spoedig een nieuw

onderdak. Na het hartelijk onthaal dwalen Daantje en ik nog even over het wonderbaarlijke Isabellaland, dat omringd wordt door andere ‘landen’, die naar Catharina, Elvira, Hendrina en zo meer genoemd zijn. De beroemde schrijver F. Bordewijk, expert op het gebied van bizarre eigennamen, zou deze straatnamen hebben voorgesteld. Maar volgens een apocrief verhaal van Sophia zouden het de namen van de koeien van de oerboerderij alhier, de Mariahoeve, zijn geweest. Ook een mooi sprookje.

straatwijs Cabaretier en schrijver Marcel Verreck keerde na een lang verblijf in de hoofdstad terug naar zijn geboortestad Den Haag. Achter de wagen met zijn zoontje herontdekt hij de stad.

Isabellaland… …klinkt als een toverachtige plek, een lieflijk oord waar sprookjes waarheid worden, maar het ligt gewoon in Mariahoeve. Nou ja gewoon, er is wel degelijk iets aan de hand in Isabellaland. Met de rug gelegen tegen de nauwelijks hoor-

bare Landscheidingsweg treffen wij hier een keur aan huizensoorten aan. Eensgezinswoningen, halfhoge flats en een aantal woonwolkenkrabbers met ongetwijfeld schitterend uitzicht op stad en ommeland. Er is nauwelijks verkeer op dit licht slingerende weggetje, maar de huisnummers lopen hier op tot 2256, ruim hoger dan de Laan

Marcel Verreck Eerdere afleveringen van STRAATWIJS zijn na te lezen op www.marcelverreck.nl


Proef de lente... Restaurant M

Maandelijks wisselende menukaart Dagelijks een drie gangen menu van de Chef voor € 34,25

B U M B U R U M B A . C O M

DEN HAAG

YOGYAKARTA

Heerlijk toeven op de vernieuwde terrasboot die geopend is vanaf 14.00 uur voor borrels en diner. Voor meer informatie kunt u terecht op: www.mrestaurant.nl

ZEESTRAAT 58 • 2518 AB • DEN HAAG T +31(0)70 - 360 06 50 • F +31(0)70 - 362 97 00

VOOR EEN SPAANS KONINGSMAAL & BACHANAAL La Rana / de Kikker, al 24 jaar de eerste en beste in Den Haag Specialiteiten: Paella, Gamba’s, Verse kreeft en andere visgerechten Stationsweg 42 - 44 Den Haag 070 - 388 40 40 Keuken geopend: dagelijks 18.00 - 22.30 s.v.p. reserveren

Het team van Restaurant M www.mrestaurant.nl - info@mrestaurant.nl Groenewegje 115, Den Haag - 070 - 380 19 86

! echt Vooraans eteniaociao.nl aag c i r t: Ital restautant 43, Den H e kaa . t d w a t i a w r u t w s

peijk Van S

:

gcrab

se kin

reep granghio aus met ver l ns Een g a te olini toma Tagli noedels in

ok, noflo met k e , s s r u e a V wijns n witte zino: Bran rs filet in rrytomate e aa et Zeeb rijn en ch erd m a fume o: r l l a e p n e rozem d’Ag teletten g lette als: Coto de lamsko flook art zo de ka oor de o il n r n e k g it e en G n bu e ten. V arijn liteite zeevruch exclusiev rozem specia re er

e e e ivers rs en and t en een z nog d te le : s ook ngele, oes kalfskote n jk e li r e e e g o en da osselen, v hebben w ôte. Reser v b b e we h etong, m eters se entrec Maar vlees Ze fran

0 37

45 9 070-3

Den Haag Centraal

De krant voor denkend Den Haag Bel voor een proefabonnement (€ 14,95 voor 15 weken, stopt automatisch)

0172 - 476085


Vrijdag 9 april 2010

<7

varia

in en om het huis Het voorjaar hangt in de lucht en dan krijgen we de kriebels. Eindelijk dat tuinhuisje bouwen waar we al zo lang over praten? En meteen die pergola boven het terras? Of pakken we eerst de badkamer aan? En wat te denken van isolatieglas, een combisteamer in de keuken of misschien wel een serre? In april en mei geven we extra aandacht aan tal van zaken In en Om het Huis. Dit keer: een eigenzinnige zaak, die al meer dan een kwart eeuw goed loopt.

Meubels met ervaring

Gratis boom voor de voortuin De gemeente geeft bomen cadeau voor in de voortuin. Met deze actie moeten de Haagse straten groener worden. Als de boom voor 1 september bij de gemeente is aangevraagd, ontvangt u deze in december. Bij aanvragen na 1 september wordt de boom in het nieuwe jaar geleverd. De gemeente geeft de keuze uit twintig bomen, maar ook voor andere bomen kan een verzoek worden ingediend. Er kan maximaal één boom per adres worden aangevraagd. Het planten gebeurt door de aanvrager zelf. De boom kunt u aanvragen via een formulier op www.denhaag.nl.

Voorjaarskeuring Haagse tuinen In de voortuintjes van de Hofstad moet weer volop gepronkt worden. De keurders van de Koninklijke Maatschappij Tuinbouw en Plantkunde (KMTP) Groei & Bloei staan namelijk weer in de startblokken om te inspecteren in verschillende Haagse wijken. In april gaan de keurders op pad in andere wijken dan vorig jaar, zodat bijna elke Haagse wijk een keer wordt gekeurd. Het team hoopt dat de strenge vorstperiode niet teveel schade heeft aangericht. Bij deze keuringen wordt zoals gebruikelijk gekeken naar de compositie en originaliteit, onderhoud en beplanting. De keuze en kleuropstelling van bollen in combinatie met vaste planten spelen daarbij ook een belangrijke rol. Als thema is dit jaar gekozen voor ‘Verticaal tuinieren’. Hieronder vallen bijvoorbeeld compleet groene gevels, onder bloemen bedolven pergola’s, originele hanging baskets tot en met verticale waterpartijen of klimelementen. Er wordt geïnspecteerd in twee categorieën: de kleine voortuin (tot 30 m²) en de grote voortuin (vanaf 30 m²). Deze criteria gelden eveneens voor de zomerkeuring die zal plaatsvinden in de week van 16 t/m 23 juni. De eigenaren van de meest in het oog springende tuinen worden in september uitgenodigd voor de prijsuitreiking van Groei & Bloei. ‘Voor tijdloos ontwerp en kwaliteit blijven mensen altijd komen’, aldus Huib ter Hark vanuit de Wink Chair van Cassina. >Foto Mylène Siegers

Door Floor de Booys Terwijl meubelboulevards het zwaar te verduren hebben door de economische crisis, zit de loop er in de designmeubelzaak Eigen Stijl nog steeds goed in. “Maar mijn meubels hebben dan ook ervaring”, grapt Huib ter Hark (49), de eigenaar van de eigenzinnige zaak in de Anna Paulownastraat. Meer dan een kwart eeuw geleden begonnen twee bevriende stellen en liefhebbers van mooie eigentijdse meubels de zaak. “Peter en Sytske Remmerswaal en Jaap en Rietje Klein Sprokkelhorst. Zij hielden van een mooie inrichting, maar hadden niet het geld om zich dure designmeubels te veroorloven”. Zo kwamen ze op het idee om tweedehands design te gaan verkopen en noemden hun zaak ‘Eigen Stijl, Meubels met Ervaring’. “Het liep meteen heel erg goed. De klanten kwamen uit heel Nederland want dat had je toen nog nergens, tweedehands design. En fabrikanten wisten de zaak ook snel te vinden voor de verkoop van restpartijen of meubels met een klein foutje”. Huib ter Hark had eigenlijk niets met designmeubels. “Ik liep wel altijd langs de zaak als ik met mijn hond ging wandelen, ik woonde toen in het centrum. En ik zag Peter dan altijd druk in de weer met het sjouwen van meubels. Ze haalden en brachten de spullen toen ook al zelf”. Via een vriend hoorde hij dat ze bij Eigen Stijl wel hulp konden gebruiken. “Zo ben ik er in gerold. Ik draaide mee in de bezorgdiensten en hielp in het magazijn”. Langzaam maar zeker begon Huib zich

voor designmeubels te interesseren. “Als we in de winkel bezig waren, vertelde Peter me veel over belangrijke ontwerpers en ontwerpen. Gelukkig heb ik een goed geheugen en leerde ik snel”. Huib bleek ook een goed oog te hebben voor design en inrichting. “Ik kan echt design gemakkelijk onderscheiden van fake en als ik meubels bezorg en mensen vragen mijn advies voor hun inrichting dan kan ik daar altijd wel iets zinnigs van zeggen. Ik had mijn roeping dus wel gevonden bij Eigen Stijl en was al vrij snel in vaste dienst”. Ondertussen werd Eigen Stijl steeds succesvoller. “Het liep echt als een trein. Peter en Sytske gaven hun baan op om fulltime met de winkel bezig te zijn en Jaap en Rietje haakten af”. Met de winkel bleef het de jaren daarna heel goed gaan. “Maar het huwelijk van Peter en Sytske strandde helaas”. Na een tijdje gingen ze zakelijk ook uit elkaar en kocht Huib zich in. Na de zaak een paar jaar met Sytske te hebben gedraaid, is hij nu volledig de eigenaar. De zaak is wel veranderd, veel groter geworden. “Maar op de begane grond hebben we nog steeds een winkel met tweedehands en licht bescha-

‘Mensen zijn vaak lang bezig met het uitzoeken van hun inrichting, dat is echt een proces’

digd design. In moeilijke tijden, zoals nu, ben ik ontzettend blij met mijn fantastische collectie meubels met ervaring. Daar blijven altijd kopers voor”. Bovenin het sfeervolle pand is de afdeling voor nieuw woon- en werkinterieur. Daar kan de klant advies krijgen voor de inrichting van zijn kantoor of huis. Bijna alle denkbare merken zijn verkrijgbaar: Minotti, Zanotta DePadova, Alias, Cassina, Zeus en Cappellinni om er maar een paar te noemen. “Wij leveren complete interieurs, met vloerbedekking en gordijnen, helemaal op maat en naar de wensen van de klant”. En voor wie niet alleen een nieuw interieur wil, maar zijn huis ook nog wil verbouwen, kan via Eigen Stijl advies krijgen van interieurarchitect David Gosker. Ook in dit luxe segment loopt het bij Eigen Stijl nog steeds heel behoorlijk. Het internationale karakter van Den Haag is goed voor Eigen Stijl, steeds meer expats weten de zaak te vinden. Maar ook zakenmensen en hoge ambtenaren. “Ik heb de flat van Neelie Smit Kroes in Brussel helpen inrichten en ook krantenman Willem Sijthoff heeft mijn advies gevraagd bij de inrichting van zijn penthouse in Amsterdam. En de Nederlandse ambassadeur in Syrië heeft de inrichting van zijn ambassadeurswoning ook hier aangeschaft. De meubels worden nu verscheept naar Damascus. En we helpen ter plekke ook met het plaatsen. Dat zijn natuurlijk leuke dingen”. Tijdloos De mensen die bij Eigen Stijl kopen, waaien niet met alle winden van de interieurmode mee. “Die willen meubilering en stoffering die tijdloos zijn

en goed van kwaliteit. Daarvoor zijn ze dan ook bereid om hun portemonnee te trekken. En we hebben hier nog echt de tijd voor ze. Dat is bij de Hema of Ikea wel anders”. Bij Eigen Stijl begrijpen ze hoe persoonlijk een inrichting is. “Ik geef mensen ruim de tijd om zich in de winkel te oriënteren. Spring er niet meteen bovenop met allerlei opdringerige adviezen. De sfeer moet losjes zijn. Een beetje relaxed. Net als de jazz muziek die we hier altijd draaien. Muziek is belangrijk in onze winkel. We hebben regelmatig live jazz optredens en de eerste van elke maand draait hier een dj”. In de toekomst zou Huib graag horeca in zijn zaak willen integreren. “Mensen zijn vaak lang bezig met het uitzoeken van hun inrichting, dat is echt een proces. Ze komen ook vaak van buiten Den Haag. Dan is het toch leuk en handig als je hier ook een broodje zou kunnen eten?”. Maar dat blijft voorlopig toekomstmuziek. “Nu eerst maar eens naar de voorjaarsbeurs in Milaan. Ik ben heel erg benieuwd of de zon daar weer een beetje wil schijnen. De designmeubelindustrie heeft het wereldwijd zwaar. Er wordt gekort op het ontwikkelen van nieuwe ontwerpen. Dat is jammer. Maar het trekt vast wel weer aan en in de tussentijd doen we het met de klassiekers zoals de ‘Egg Chair’ van Fritz Hansen. Die blijven het altijd goed doen”. Eigen Stijl Meubels met Ervaring Anna Paulownastraat 41 Telefoon: (070) 365 82 89 www.eigenstijl.nl

Lentebezichtiging Hof van Wouw Hagenaars kunnen op 14 en 21 april tussen 14.00 en 16.00 uur van de lente genieten inhet Hof van Wouw. In het 17e eeuwse hofje start een rondleiding door de bijbehorende (moes- en kruiden-) Tuin der Hesperiden. Bewonder de rust en de bloesem van de fruitbomen. Ook de wilde kastanje, walnoot, lei- en jutteperen staan dan vast in bloei. De entreeprijs bedraagt 1 Euro. Op vertoon van uw vrijwilligerspas is de toegang gratis. Op het terras kan genoten worden van een drankje. De opbrengst hiervan komt volledig ten goede aan het onderhoud van de tuin. Ingang Tuin der Hesperiden: Brouwersgracht 30 (via het steegje tussen nr 24 en de brievenbus. Voor wie naast een bezichtiging ook wil mee helpen in de tuin, kan zich opgeven als vrijwilliger. Groene vingers zijn een aanbeveling. Maak een telefonische afspraak (tel. 06-48634470) of kom langs voor de lentebezichtiging.

Ingezonden mededeling

meubel- en gordijnstoffen lampen en -kappen

Bentinckstraat 107 Tel.070-3318418 2582 ST Den Haag www.juffrouwbentinck.nl


8>

Vrijdag 9 april 2010

interview

Vilan

Opbouwwerkster Anita Schwab

‘Integratie en emancipatie zijn taaie, langdurige processen’

Huiselijk ongerief

De tweede dag stond ik in de badkamer intensief naar het plafond te staren. Ik hield mijn adem in, of ik daardoor beter kon horen. “Stil Tim,” zei ik tegen mijn kleine rode kater die vrolijk miauwend wilde meedoen, “er is iets”. De dag ervoor was er iets merkwaardigs gebeurd. Terwijl ik in de spiegel keek, voelde ik een zachte vinger mijn schouder aantikken. Er was niemand. Uit het plafond vielen grote druppels water. Plop. Plop. Plop. Lekkage. Uit bangigheid en geldgebrek heb ik nooit een huis gekocht. Huren leek me de oplossing voor alles. Het is goedkoper en overzichtelijker dan kopen en daarbij is een huurhuis gemakkelijk op te zeggen, dit ingeval zich een buitenlandse verloofde aandient. Intussen zit ik al jaren in dit kleine bovenhuis en ik ben eraan gehecht als ware het mijn eenpersoonsbunker in oorlogstijd. Buiten kan ik de wereld aan, maar binnen moet alles hetzelfde blijven. Veilig. Huiselijk ongerief brengt me dus van slag. Een lampje dat in de fitting afbreekt, de wasmachine die half explodeert en dan nu regen door het dak, in de badkamer, op mijn schouders. Andere mensen gaan zingend naar de Gamma, ik moet de woningverhuurder bellen en afwachten. Bij de woningverhuurder hebben ze een bedrijf met mannen die zielsveel van klussen houden. Het is een slag apart. Eerder wilden ze dat de badkamer nieuwe tegels kreeg, waarom weet ik niet. Ze kwamen in groepjes van twee of drie, steeds andere mannen. De badkamer is klein, ook omdat mijn voorraad Nivea-massageolie daar staat, een voorraad die sinds de aanbiedingen bij de Etos indrukwekkend is. Denk aan een grote kast. Dan twee mannen erin die heen en weer willen lopen, en ik erbij, geleund in de deuropening en vragen stellend. Tegels vervangen, dat ging wel een week duren. Minstens, minstens. Ik kon dan de douche niet gebruiken, nee. Maar ik mocht wel bij hun komen douchen, hahahaha. Ja, soms moeten die dingen, mevrouw. Het zijn altijd mannen die in klussen hun levensbestemming vinden. Het kan ze nooit lang of ingewikkeld genoeg zijn, alleen al het praten erover maakt ze gelukkig. Die tegels? Kwamen niet. Dat soort mannen en ik verdragen elkaar niet goed en door de spanning die dan ontstaat, gaat Tim zich zenuwachtig onder het bed verstoppen. Straks begint dat circus misschien weer. Eerst ga ik een paar dagen in de badkamer staan en naar het plafond kijken. Een lekkage is vanzelf gekomen en kan dus ook vanzelf overgaan. Vilan van de Loo

Ze stond aan de wieg van De Koffiepot – het eerste moedercentrum van Nederland – en vadercentrum Adam. Ook was ze betrokken bij de Marokkaanse Buurtvaders, de Weggeefwinkel, Resto Van Harte en de Kleine Coöperatie Eigenwijzer, een werkgelegenheidsproject voor langdurig werklozen. Bijna alles wat Anita Schwab (56) aanraakt, lijkt in goud te veranderen. Buurtbewoners lopen weg met de kleine, tengere vrouw met het onvervalste Groningse accent. Vorige maand nam ze afscheid van vadercentrum Adam om te beginnen bij Stichting Leergeld.

Door Floor de Booys Ze heeft de afgelopen dertig jaar als opbouwwerkster in Laakkwartier en Molenwijk genoeg schrijnende situaties gezien. En toch kan ze er nog steeds enorm door worden geraakt als ze ziet in welke omstandigheden sommige mensen in haar eigen stad moeten leven. Vorige week bijvoorbeeld, was ze op huisbezoek bij een alleenstaande moeder met drie kinderen. “Ze woonde met haar kinderen op een tweekamer appartement. In de keuken, of wat daarvoor moest doorgaan, stond ook het stapelbed van de kinderen. Verder stond er alleen een vitrinekast, haar ex-man had alle huisraad meegenomen en haar met de kinderen achter gelaten. Het glas van de ruitjes van de kast was gebroken en ze had haar kinderen tekeningen laten maken en die ervoor geplakt. Het ontroerde me ontzettend, dat ze ondanks al haar problemen toch nog kans had gezien om naar een creatieve oplossing te zoeken. Ik weet niet of ik in haar positie zo vindingrijk zou zijn geweest”. Ze is volop aan het inwerken voor haar nieuwe baan bij Stichting Leergeld. “Ook al ben ik gepokt en gemazeld in het welzijnswerk, het blijft goed om die huisbezoeken te doen. Je kunt vanachter een bureau van alles verzinnen, maar je moet wel voeling blijven houden met de praktijk”. Vorige maand nam ze na tien jaar afscheid van vadercentrum Adam aan het Jonckbloetpein. “Met pijn in mijn hart, want ik had het er nog steeds erg naar mijn zin. Maar ik vind ook dat je nergens langer dan tien jaar moet werken, je moet oppassen voor routine, voor sleetse patronen, die in je werk kunnen sluipen. Het vadercentrum verdient iemand die er weer helemaal fris en vol tegenaan kan. Het is fysiek best een zware baan, je bent veel avonden aan het werk en ik weet niet hoe lang ik dat nog had volgehouden. Ik liep al een tijdje te dubben. Toen Stichting Leergeld me benaderde voor deze baan, wist ik dat het tijd was voor iets anders”. Stichting Leergeld is een landelijke organisatie die kinderen uit kansarme gezinnen ondersteunt. “Met praktische zaken als het betalen van schoolgeld, boeken, een fiets, schoolreisje, computer, sportclub. Zodat die kinderen mee kunnen doen, niet worden uitgesloten”. Een baan zonder maatschappelijke relevantie, kan ze zich niet voorstellen. “Nee, ik moet geëngageerd zijn. Ik haal er veel voldoening uit dat ik iets wezenlijks voor mensen kan betekenen. Dat ik ze

kan helpen vooruit te komen in het leven”. Soms heel letterlijk. Eén van de kinderen van het gezin waar ze laatst op bezoek was, krijgt een fiets zodat hij zelfstandig naar de middelbare school kan. “Dat is het mooie van Stichting Leergeld, het is heel praktisch. Maar we laten ook altijd wat folders met informatie over andere zaken zoals huiselijk geweld en verslavingszorg achter. Er zijn veel gezinnen met multiproblematiek en andere hulpverleners komen vaak minder gemakkelijk bij die mensen over de drempel dan wij, dus is het onze plicht om onze voelsprieten goed uit te steken”. Gronings Ze kent de gevolgen van armoede en sociale uitsluiting uit eigen ervaring. Anita is de jongste uit een Gronings gezin van zeven kinderen. “Als meisje had ik al door dat wij vergeleken met anderen een stuk armer waren. Ik heb geen fijne jeugd gehad, daar kan ik kort over zijn. Ik wil daar ook niet heel dramatisch over doen. Ik zie in mijn werk genoeg gezinnen die het niet gemakkelijk hebben, dat relativeert enorm. Ik ben dankbaar voor de ontwikkeling die ik persoonlijk heb door kunnen maken. Als ik me in de hoek gedrukt voel, komt een enkele keer het achterstandskind in mij nog wel eens boven”. Dat ze de armoede van binnenuit kent, is voor haar altijd een drijfveer geweest om te werken aan de vooruitgang van mensen in achterstandswijken. “Ik geloof in kansen, in de ontwikkeling van mensen. Iedereen wil vooruit in het leven, daarin zijn we allemaal hetzelfde”. Een hele tijd werkte Anita uitsluitend met vrouwen. “Ik was daarin erg principieel, wilde

‘Ik vind dat je nergens langer dan tien jaar moet werken, je moet oppassen voor routine, voor sleetse patronen, die in je werk kunnen sluipen’

vrouwen graag steunen in hun emancipatieproces en zag mannen als de vijand. Pas later ben ik gaan zien dat mannen daarin ook een belangrijke rol spelen en ondersteuning nodig hebben. Zo is het idee voor het vadercentrum ontstaan”. Daar komen mannen van meer dan vijftig verschillende nationaliteiten over de vloer. “Je kunt heel gemakkelijk focussen op de verschillen, maar je kunt ook de overeenkomsten benoemen. Iedereen is vader en wil een goede toekomst voor zijn kinderen”. Vorig jaar bezocht Prins Willem Alexander het vadercentrum. “Dat was eerst een beetje ongemakkelijk, met een heleboel plichtplegingen. Maar toen hij met de vaders aan tafel zat en iemand hem vroeg of hij het soms ook zo moeilijk vond om zijn kinderen goed op te voeden, brak het ijs en hebben de mannen geanimeerd zitten praten”. De mix van culturen levert vaak bijzondere momenten op. “Er komen steeds meer Poolse mannen in het centrum. Laatst werd er een speciale avond gehouden over een Poolse dichter. Ik had verwacht dat daar weinig Turken of Marokkanen op af zouden komen, maar ze waren er allemaal. ‘De Polen zijn nu de nieuwkomers in onze wijk en we willen laten zien dat we geïnteresseerd zijn in hun cultuur’, was hun verklaring”. Ook waren alle Marokkaanse buurtvaders aanwezig bij de uitvaart van één van de autochtone vaders die het centrum vaak bezocht. “Hij werd gecremeerd, dat is volgens de Islam verboden, maar toch waren al die mannen erbij om hem de laatste eer te bewijzen. Toen één van de Soedanese vaders zijn dochtertje verloor, heeft hij mij gevraagd of ik de laatste rituele wassing wilde doen in de moskee. Dat vond ik heel bijzonder en een grote eer”. Anita verloor zelf ook een kind. “Mijn tweede kind, een jongetje, werd met een ernstige nierafwijking geboren. Voor hem zijn we naar Den Haag verhuisd, want de behandeling die hij nodig had, konden we in Groningen niet krijgen”. Kort na de verhuizing naar Den Haag, overleed het jongetje alsnog. “Hij heeft maar een half jaar bij ons mogen zijn. Het was een verdrietige tijd, maar we zijn er sterker uit gekomen.” PVV Ook al is ze formeel weg bij het vadercentrum, de band zal altijd blijven. “Het is toch een beetje mijn kind”. En als dat in gevaar dreigt te komen, neemt Anita het als een leeuwin voor haar vaders op. Laatst zat ze in Netwerk omdat de PVV

‘Er wordt niet geknuffeld, maar keihard gewerkt aan een betere toekomst zodat die mannen uit de uitkering komen en weer meer zelfvertrouwen krijgen’ had geroepen dat het vadercentrum wat hun betreft gesloten kon worden. Sytse Fritsma schilderde het centrum af als een ‘links speeltje’ waar ‘allochtonen geknuffeld’ zouden worden. “Ze zijn er blijkbaar nog nooit binnen geweest want dan hadden ze gezien dat bijna een kwart van de vaders autochtoon is, hún doelgroep dus. En er wordt niet geknuffeld, maar keihard gewerkt aan een betere toekomst zodat die mannen uit de uitkering komen en weer meer zelfvertrouwen krijgen”. Anita denkt dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen en dat er best met de PVV te praten valt. “Ze maken zich net als wij zorgen om de bewoners van wijken als Laakkwartier. Alleen zijn hun oplossingen anders. Ze willen met stadscommando’s zorgen voor meer veiligheid op straat, terwijl ik zo blij ben met wat de Marokkaanse Buurtvaders van het vadercentrum met de probleemjongeren bereiken. De overlast is sterk verminderd. Als je je handen voor de ander opent, komt het altijd goed”. In Laakkwartier is niet zo massaal op de PVV van Wilders gestemd als destijds op de LPF van Fortuyn. “Dat was toen echt een politieke aardverschuiving in de wijk die van oudsher voornamelijk op de PvdA stemde. Het is nu veel evenwichtiger, wie weg wilde uit Laak, is al naar Ypenburg vertrokken. De mensen die er nu nog wonen, hebben echt een binding met de wijk en hebben minder behoefte aan een proteststem. De PVV heeft het vooral goed gedaan in Scheveningen, Loosduinen en Ypenburg, wijken waar eigenlijk weinig allochtonen wonen”. Regentesselaan Ze woont al meer dan twintig jaar met veel plezier aan de Regentesselaan. “Regentes-Valkenboskwartier is een heel prettige en inspirerende wijk. De diversiteit is groot. Jong en oud, autochtoon en allochtoon woont hier door elkaar. Het bruist van de creativiteit, zeker sinds Theater De Regentes in de Weimarstraat zit. Buurtbewoners zijn betrokken, nemen initiatief om hun wijk gezelliger te maken”. Met Den Haag als geheel heeft ze een haat-liefde verhouding. “Er zijn heel mooie en sfeervolle stukken, maar de stad mist een warm, kloppend hart. Misschien


Vrijdag 9 april 2010

interview

het wijk- en dienstencentrum aan het Cromvlietplein. Ik was gevraagd om daar activiteiten te ontplooien voor autochtone vrouwen uit de wijk. Deze groep was een beetje in de vergetelheid geraakt, de meeste aandacht ging toen uit naar allochtone vrouwen, voor hen was van alles te doen in het ontmoetingscentrum voor buitenlandse vrouwen Merhaba, waar mijn collega Noortje van der Kaaden werkte. Zo zaten we op een steenworp afstand van elkaar ieder met onze eigen doelgroep in een eigen kringetje te draaien. Ik vond dat op den duur niet bevredigend meer”. Anita had gehoord van de Moedercentra in Duitsland en ging er heen. “Daar waren de centra vooral bedoeld om vrouwen uit de middenklasse met elkaar in contact te brengen. Ik heb het concept overgenomen maar dan juist voor vrouwen uit achterstandswijken”. Het oprichten van moedercentrum De Koffiepot ging niet van een leien dakje. “Vrouwenemancipatie was uit, de gemeente had er in eerste instantie helemaal geen oren naar om ons initiatief te ondersteunen”. Het waren ook roerige tijden in de wijk. In het pand waar nu De Koffiepot is gevestigd, zat destijds de sociale dienst. “Die ambtenaren werden door buurtbewoners belaagd en aan de lopende band werden de ruiten ingegooid. Uiteindelijk is de dienst vertrokken. Wij hebben toen met een aantal vrouwen het leegstaande pand gekraakt. Heel spannend was dat, we waren doodsbenauwd dat de ME zou komen om ons eruit te gooien. Maar dat is niet gebeurd, de gemeente vond het goed dat we erin gingen. Inmiddels zijn er bijna vijftig moedercentra in ons land en ook in de rest van Europa is het concept enorm aangeslagen. Overal komen vrouwen bij elkaar om zichzelf te ontwikkelen”. Anita is trots op de vrouwen die bij De Koffiepot een cursus volgen, leren fietsen of zwemmen. “De eerste stappen op weg naar emancipatie zijn het moeilijkste en die moet je steunen. Bij het vadercentrum is nu zwemles voor vaders en dochters, dat is bijzonder voor veel islamitische gezinnen. Die vaders en dochters hadden niet samen gezwommen als de moeders niet eerst apart zwemles hadden genomen. Toen we daar bij de Koffiepot mee begonnen, gingen ze in lange gewaden het water in. Later werden dat badpakken met pijpjes en nu zwemmen ze in ‘gewone’ badpakken. Misschien op den duur ook wel gemengd, maar wat is er nu zo erg aan dat ze hun eigen zwemuurtje willen hebben? We zouden misschien wat meer geduld moeten hebben. Integratie en emancipatie zijn taaie, langdurige processen. Gun die vrouwen de tijd”.

>Foto: Mirjana Vrbaski

omdat het geen échte studentenstad is? Je moet in Den Haag de leuke straatjes, winkeltjes en cafeetjes echt weten te vinden, het is geen stad die je meteen omarmt”. In de gang van haar sfeervolle benedenwoning hangen foto’s van de reizen die ze maakte. Een kleurrijke impressie van de markt in Egypte, een verstilde foto van een bootje op een rivier in China. “Heel lang zeiden mijn man René en ik tegen elkaar, die verre reizen gaan we wel maken als we met de vut zijn, we waren allebei zo druk met ons werk. Maar je moet dingen die je graag wil, niet uitstellen. Je weet nooit of je dan lichamelijk

<9

nog in staat bent om zulke reizen te maken. Daarom maken we nu jaarlijks een verre reis”. Voor Anita geen all-inclusive hotels of compleet georganiseerde groepsreizen. “Het trekt ons totaal niet om in een touringcar langs alle ‘highlights’ van een land te crossen. Ik wil rustig op de stoeprand kunnen zitten en de tijd hebben om het dagelijkse leven te zien. Niet alleen de hoogtepunten, maar ook de slechtere wijken”. Als Anita op vakantie gaat, neemt ze altijd een brei- of borduurwerk mee. Niet alleen omdat ze dat graag doet, maar ook omdat het een uitstekende manier is om

in contact te komen met vrouwen. “Ook al spreek je elkaars taal niet, handwerken is universeel, het ijs is meteen gebroken. In China waren ze helemaal onder de indruk van het Staphorster stipwerk, dat ik mee had genomen. In Nederland leren helaas lang niet alle meisjes meer handwerken, maar veel allochtone vrouwen beheersen nog fantastische technieken. Samen handwerken is een heel goede manier om vertrouwd te raken met elkaar en elkaars cultuur”. Één van de activiteiten waarmee Anita in moedercentrum De Koffiepot begon, was het maken van grote poppenhuizen. “Dat

klinkt misschien tuttig en totaal niet geëmancipeerd, maar had een heel mooie dubbele werking. Ten eerste was het gewoon leuk om gezinnen lekker aan het knutselen te zetten. Maar ze leerden, zonder dat ze het door hadden, ook met elkaar onderhandelen want ze moesten het poppenhuis samen inrichten. Dat was een heel mooi proces, lang niet in alle gezinnen is het gebruikelijk dat je sámen dingen beslist”. Anita Schwab stond aan de wieg van De Koffiepot, het eerste moedercentrum van Nederland dat in 1994 openging. “Ik werkte vanaf 1991 als opbouwwerkster in

‘Je moet in Den Haag de leuke straatjes, winkeltjes en cafeetjes echt weten te vinden


10>

Vrijdag 9 april 2010

VARIA

terugblik

foto's uit het haags gemeentearchief

Waaraan is Yi Jun overleden? Op 27 februari 1972 kreeg de Haagse politie een waarschuwing dat inzittenden van een Duitse auto over het hek van begraafplaats Nieuw-Eikenduinen waren geklommen. Bij onderzoek ontdekte men enkele Koreanen fotograferend bij een graf. Volgens de Haagsche Courant waren het geen spionnen, maar mensen die een nationale Koreaanse verzetsheld kwamen eren. De krant wist er het fijne niet van, maar ook voor Koreanen hingen rond het graf van de in 1907 overleden Koreaan Yi Jun geheimen. De Koreaanse ambassadeur vroeg de toenmalige gemeente-archivaris Mensonides een geschiedkundig

Gemeentesecretaris Mensonides vond geen officiële verklaring en daarom zoeken de museumeigenaren naar dat ene dagboek of die ene brief die het antwoord op hun vraag heeft

onderzoek in te stellen naar de toedracht van de dood van Yi Jun. In 1907 werd in Den Haag de Tweede Internationale Vredesconferentie gehouden en alle officieel erkende landen waren daarvoor uitgenodigd. Korea hoorde tot de landen die niet waren uitgenodigd, omdat de onafhankelijkheid niet geheel onomstreden was. Het lag in de invloedssfeer van Japan en had in 1905 de buitenlandse politiek aan dat land moeten overdragen. Japanse autoriteiten deelden er gesteund door het leger de lakens uit. De macht van de Koreaanse keizer was slechts beperkt. Kortom Korea was in Den Haag niet welkom. Over het verzet van de keizer zijn de meningen verdeeld, maar veel weerstand kon hij waarschijnlijk niet bieden. Een wanhoopsdaad was vermoedelijk het enige dat restte en dat was precies wat hij deed. Hij stuurde drie gezanten naar de conferentie in de hoop dat de Japanse agressie zou worden veroordeeld, maar waarschijnlijk wist hij wel dat de belangrijkste landen allemaal koloniën bezaten en nooit met goed fatsoen een andere koloniale oorlog konden veroordelen. Via omwegen reisden de Koreanen voor hun zware missie naar Den Haag en daar arriveerden ze toen de conferentie al lang bezig was. Nederlandse

kranten waren op hun hand, maar tot de conferentie werden ze niet toegelaten. Interviews en optredens tijdens vergaderingen van in Den Haag neergestreken vredesactivisten gaven publiciteit en openbare steun, die in Japan slecht vielen. De keizer ontkende betrokken te zijn bij de geheime missie, maar omdat de Japanners hem niet geloofden werd hij gedwongen af te treden. Zijn opvolger beval meteen de bestraffing van de drie gezanten. Terwijl Korea bij deze dramatische gebeurtenissen zijn onafhankelijkheid verloor, sloeg ook in Den Haag het noodlot toe. Nadat de delegatieleider voor overleg met het Koreaanse verzet naar Sint Petersburg vertrokken was, overleed op 14 juli delegatielid Yi Jun in een hotel in de Wagenstraat. Volgens de goed geïnformeerde krant Courrier de la conférence de la paix was Yi Jun overleden aan complicaties na een operatie aan een gezwel in de kaak. Maar na terugkeer uit Rusland verklaarde de Koreaanse delegatieleider dat het zelfmoord was geweest. Yi Jun was volkomen gezond geweest, echter door verdriet had hij niet kunnen eten. Daardoor was hij overleden. Dit nieuws verspreidde zich en Yi Jun kreeg in Korea de status van marte-

>Foto: A.M.J. de Haan

laar en verzetsheld. Omdat de Japanners geen toestemming gaven Yi Jun in Korea te begraven, vond de begrafenis plaats op Nieuw-Eikenduinen. Pas na de capitulatie van Japan in 1945 konden Koreanen weer belangstelling tonen voor Yi Jun. In 1963 werd hij naar Korea overgebracht en werd hij daar herbegraven. Op Nieuw-Eikenduinen bleef een monument staan. Het Koreaanse echtpaar Kee-Hang Lee en Song Chang-ju kocht het voormalige

hotel De Jong in de Wagenstraat en houdt daar het Yi Jun Peace Museum in stand. Het raadsel van de doodsoorzaak is nog steeds niet opgelost. Gemeentearchivaris Mensonides vond geen officiële verklaring en daarom zoeken de museumeigenaren nog steeds naar dat ene dagboek of die ene brief die het antwoord geeft op de vraag: waaraan is Yi Jun overleden? Jan van Wandelen www.gemeentearchief.denhaag.nl

Ingezonden mededeling

Lezersaanbieding

FOTO: PIET GISPEN

Boekpresentatie en wijnproeverij Paagman is veel meer dan een boekhandel. Lezingen, voordrachten, muziekuitvoeringen, signeersessies, eten en drinken, bijna alles kan in de ‘huiskamer van de Fred’. Sinds kort mag bij het gezellige Kicking Horse Café binnen boekhandel Paagman ook wijn worden geschonken. En dat wordt op gepaste wijze gevierd. Samen met Wijnkoperij De Gouden Ton organiseert Den Haag Centraal donderdag 15 april bij Paagman een wijnproeverij en lezing door wijnschrijver Harold Hamersma naar aanleiding van zijn nieuwe boek Wijnreis door mijn lichaam. Adres: Frederik Hendriklaan 217, aanvang: 19.00 uur. Toegang gratis, aanmelden verplicht: via info@paagman.nl of 070 338 38 38

Eten in het Kicking Horse Café Lezers van Den Haag Centraal die voorafgaand aan de lezing en wijnproeverij in alle rust een hapje willen eten, kunnen 15 april a.s. voor een prix d’amis terecht in het Kicking Horse Café van boekhandel Paagman. Voor de speciale prijs van € 15,- serveert men die avond om 17.30 uur het volgende menu: Runderbouillon met groente en balletjes Gegrilde runderentrecote met kruidenboter, aardappeltjes in de schil en seizoensgroenten Appeltaart (huisgemaakt en wereldberoemd!) Inclusief een glas rode wijn/witte wijn/bier/fris en een kop koffie of thee. Reserveren voor deze speciale aanbieding is noodzakelijk. Dat kan tot uiterlijk woensdag 14 april 16.00 uur via info@paagman.nl of 070 338 38 38

In Wijnreis door mijn lichaam bespreekt Harold Hamersma de invloeden van rode wijn op ons lichaam. Hier wordt over de hele wereld veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Wat opvalt is de enorme hoeveelheid positieve conclusies. Harold Hamersma, auteur van onder meer de Wijnalmanak, heeft hier een bovengemiddelde belangstelling voor. Vanwege het schrijven van boeken en journalistieke publicaties over wijn bedraagt zijn quotum rond de 7.000 flessen per jaar. Toch slaapt Hamersma niet onder een brug, scharrelt hij niet in de buurt van glasbakken en evenmin is hij gehuisvest in een Jellinek-kliniek. Sterker nog, Hamersma is kerngezond! In dit boek neemt hij u mee op een wijnreis door zijn lichaam. En hij blijkt een goed geïnformeerde, ter zake kundige en vooral ook humorvolle reisleider. Wijnreis door mijn lichaam is een must voor iedereen die van wijn houdt en gezond wil leven. Bij Paagman geeft Hamersma een zogeheten ‘gezonde wijnproeverij’ waarin hij die rode wijnen schenkt die volgens de (medische) wetenschap de meeste levensverlengende anti-oxidanten bevatten. Laatste nieuws: een matige wijnconsumptie zorgt voor 4,7 jaar ‘levenduurwinst’ volgens een studie die recent wereldkundig werd gemaakt door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu.


Vrijdag 9 april 2010

VARIA

<11

Persoonlijke aandacht in ‘De Hofstede’

‘Nederland heeft een echte douchecultuur’ Door Floor de Booys

Buiten schijnt voor het eerst voorzichtig de zon, maar op deze woensdagmorgen zijn er genoeg mensen die toch liever de warmte van Thermen De Hofstede opzoeken. Binnen geurt het weldadig naar essentiële oliën en wie een verrukkelijke hamam-behandeling heeft gehad, kan met een zijdezachte huid aan de lente beginnen. “Wij hebben veel vaste klanten”, vertelt John Spruyt, eigenaar van de sauna in Rijswijk. Sinds Vitalizee in Scheveningen failliet is en ook de sauna van het Sterrenbad in Wassennaar is gesloten, komen er meer mensen naar Thermen De Hofstede. “In Den Haag heb je verder alleen nog Blue River, maar dat is een mannensauna. En natuurlijk heb je Elysium in Bleiswijk, een heel grote sauna, waar wel duizend gasten tegelijk kunnen zijn. Het is een prachtig saunacomplex, maar die massaliteit daar moet je wel van houden. Wij kennen de meeste gasten van De Hofstede persoonlijk en dat vinden veel mensen prettig want je moet je wel op je gemak voelen voordat je jezelf letterlijk bloot geeft”. In een vorig leven had John Spruyt een kantoorbaan. “Altijd strak in het pak en veel binnen op kantoor of onderweg in de auto”, vertelt de sauna-eigenaar, die nu alleen nog een pak aantrekt als hij belangrijke afspraken buiten de deur heeft. Maar de meeste gasten kennen hem in zijn lenden-

verleiden om echt de sauna in te gaan”. De sauna is bovendien veel vrouwvriendelijker geworden. “Donderdag is het damesdag. Dan werken er ook alleen vrouwelijke medewerksters”.

doekje of de pestemal zoals deze doek in de Turkse hamam wordt genoemd. Zijn liefde voor de sauna ontstond toen hij op een gegeven moment voor een baas werkte, die op maandag altijd op een heel bijzondere manier vergaderde. “Dat deed hij niet ’s ochtends vroeg, maar aan het einde van de middag gingen we met zijn allen naar de sauna om daar buiten de bestaande kaders te brainstormen. Dat werkte enorm inspirerend”. Ook als hij voor zijn werk op pad was, ging de saunavergadering door. “Zo hebben we heel wat sauna’s in Nederland van binnen gezien”. Ook de sauna die eerst in het pand van De Hofstede zat. “Dat was eigenlijk meer een bar dan een sauna. Sommige gasten die er al jaren kwamen om een biertje te drinken, hadden nog nooit één saunarondje gemaakt”. Vergunningencircus Ondertussen was John zo verslingerd geraakt aan de sauna, dat hij had besloten om er zijn werk van te gaan maken. “Ik heb mijn kantoorbaan nog wel een tijdje aangehouden en in de avonduren met mijn vrouw Caroline alle mogelijke diploma’s gehaald die je voor het starten van een eigen sauna nodig hebt”. Hij wilde eigenlijk meteen groot beginnen met twee zelf ontworpen nieuwe complexen in Zuid-Holland. “Maar de investeringen voor een nieuw complex zijn hoog en voor je

John Spruyt geeft een hamam massage. ‘Na deze massage voel je je als herboren”. >Foto: Mylène Siegers.

een vergunning hebt, ben je zes jaar verder”. Het komt wel goed, maar je moet een lange adem hebben. En die heb ik, want die sauna’s zijn mijn passie”. In de tussentijd ging de vorige eigenaar van de sauna in Rijswijk failliet. “Het pand en de omgeving zijn nog niet het ideaal dat ik voor ogen heb, maar ik wilde graag aan de slag, dus ik heb die sauna gekocht en flink ver-

bouwd”. De bar ging eruit en daarvoor in de plaats kwam een sfeervolle opgietsauna, waar om de twee uur de meest fantastische opgietingen worden verzorgd. In diverse ruimten vind je lampjes en kussens in de sfeer van duizend-enéén-nacht. “Ik ben gek op die oosterse mystiek. De bar wordt nog wel eens gemist, maar ik heb een groot aantal van de oude vaste klanten wel kunnen

Badcultuur Als John op vakantie is, probeert hij altijd iets mee te krijgen van de badcultuur van dat land. “Ik heb Finse en Lapse sauna’s bezocht, Turkse badhuizen en Marokkaanse hamam’s. Al die indrukken en sferen krijgen in mijn sauna een plekje. Ik doe Lapse opgietingen in de sauna en geef in een speciale hamamruimte een massage met het romige schuim van olijfzeep. Ook kun je een lomi-lomi massage krijgen, dat is Hawaïaanse massage met warme olie. Echt een feestje voor lichaam én geest”. Hollanders hebben volgens John een echte douchecultuur. “Snel en efficiënt, precies zoals we zijn. Maar we zijn gelukkig ook een volk dat veel reist en openstaat voor veel andere culturen en gebruiken”. De afgelopen twintig jaar zijn de calvinistische Nederlanders massaal voor de weldaad van de sauna gevallen. Er zijn zelfs zorgverzekeraars die een keer per jaar een bezoek aan de sauna vergoeden. “Het brengt lichaam en geest in evenwicht. Je kunt doodmoe binnenkomen en weer helemaal vol energie de deur uitgaan”. Meer informatie: www.thermendehofstede.nl

Ingezonden mededeling

DEN HAAG CENTRAAL FLES VAN DE WEEK

Bourgogne voor de arme man In de Bourgogne is het de nobele pinot noir-druif die aan de basis staat van alle rode wijnen. Maar menig Bourgognemaker weet deze druif ook met succes aan te planten in de Languedoc. Catherine en

6 flessen € 45,00 (€ 7,50,- per fles) 12 flessen € 87,00 (€ 7,25,- per fles) 18 flessen € 125,10 (€ 6,95,- per fles)

VAN € 7,95 VOOR

€ 6,95!

Laurent Delaunay bijvoorbeeld.

(per 18 flessen)

Zij maken een prima ‘Bourgogne voor de arme man’. Hun 2008 ‘Beau Chêne’ Pinot Noir is een elegant geurende verschijning. Soepel en perfect drinkbaar bij niet al te krachtige gerechten, wit vlees, kip en opvallend lekker naast niet al te pittige Chinese schotels. Serveer deze

Nico McGough werd door Hubrecht Duijker uitgeroepen tot ‘Wijnkoper van het Jaar’, en door wijnschrijver René van Heusden tot ‘Wijnkoper van het Decennium’. Het vakblad Wine Business International noemde zijn organisatie ‘The Best Wine Retailer in The Netherlands’. Voor Den Haag Centraal selecteert hij wekelijks een wijn, die u met een prettige korting kunt bestellen.

wijn koel, rond 14 graden Celsius.

WILT U DEZE HEERLIJKE WIJN SNEL IN HUIS?

• Bestel via www.wijndenhaagcentraal.net • Of bel 070 346 92 16 • Of kom langs in de Gouden Ton-winkel (Denneweg 81)

De wijn wordt de werkdag volgend op uw bestelling thuisbezorgd binnen Groot Den Haag, erbuiten in overleg. Bezorgkosten € 5,- en vanaf 18 flessen wordt gratis bezorgd bij u thuis of op kantoor.

Wij garanderen de aangeboden wijnen onvoorwaardelijk. Als u een wijn onverhoopt niet lekker mocht vinden, ruilen wij de resterende flessen om voor een andere wijn naar keuze.


12>

Vrijdag 9 april 2010

opinie

Muziekfestival met veel inhoud Door Aad van der Ven

Of de PVV nu wel of niet een grote mond opzet, het is onwaarschijnlijk dat als er financieel gesnoeid wordt de cultuursector in Den Haag vrolijk fluitend zijn weg zal kunnen vervolgen. Bij de Philipszaal zien ze de bui al hangen. De muziekdriedaagse, toch jarenlang één van de artistieke hoogtepunten aan het Spui, is voor volgend seizoen geschrapt. Het festival zou te duur uitkomen. Bovendien wil men nadenken over een nieuwe formule. Er kwamen dit jaar te weinig mensen. Te hopen is dat er niet meteen een streep wordt gehaald door de formule die het de laatste tijd net zo goed deed: oude meesters naast jong talent. Na een incidentele tegenvaller meteen alles op losse schroeven zetten, is wel het slechtste wat een kunstinstelling kan doen. Trouwens, denken in grote getallen is in deze stad vooralsnog utopisch. Vraag dat maar aan het Residentie Orkest. In Den Haag prefereert men kennelijk de intimiteit en de beslotenheid van de oude muziek en de kamermuziek. Enkele honderden muziekliefhebbers brachten de paasdagen in de Philipszaal door en waren dik tevreden. Componisten als Chopin en Schumann hebben sowieso iedereen die open staat voor romantische vervoering veel te bieden. Daarbij kwam dat het door de Philipszaal georganiseerde minifestival verrassingen bood, die je bij deze meesters niet zou verwachten. Want Chopins pianomuziek mag dan overbekend zijn, wie heeft wel eens zijn kamermuziek (een pianotrio en een cellosonate) gehoord. En ook bij Schumann valt nog wel iets te ontdekken. Maar de grootste verrassing was het niveau van een aantal jonge Nederlandse talenten. Daar is het team van de Philipszaal de laatste tijd heel goed in: het presenteren van uitstekende jonge musici, waarbij de samenwerking met het Koninklijk Conservatorium een belangrijke rol speelt. Daardoor deed die formule van de muziekdriedaagse het ook zo aardig. Vioolmeisjes We mogen dan, afgezien van een paar vioolmeisjes, relatief weinig muziekartiesten hebben die de begaafdheid

en de brandende ambitie bezitten om voor een carrière alles opzij te zetten, in het samenspel met andere, gelijkgestemde collega’s kan een hoog niveau worden bereikt. In de kamermuziek dus. Want kamermuziek vraagt geen woeste ego’s, maar musici die de wil hebben zich aan te passen en een compromis te bereiken. Daar zijn Nederlanders zoals bekend goed in en daarop berust voor een deel onze ensemblecultuur. Kamermuziek in optima forma werd tijdens het paasfestival geboden door het hoofdzakelijk van het Koninklijk Conservatorium afkomstige EnAccord Kwartet, dat met de Duitse meesterpianist Severin von Eckardstein het Pianokwintet van Schumann speelde. Alles was raak en niets was teveel in deze beeldschone uitvoering. Hetzelfde geldt voor de cellist Joris van den Berg en de pianist Martijn Willers. Ook bij deze volmaakt homogene combinatie klinkt voortdurend ‘less is more’ door. Succes De directie van de Philipszaal liet met dit alles haar beste kant zien. Dit was nu een voorbeeld van een geslaagd muziekfestival zonder dat men succes afhankelijk had gemaakt van een paar grote namen of anderzijds met allerlei fratsen het publiek had geprobeerd te paaien. Het ging hier om de inhoud, niet om de verpakking. Het Festival Classique begon drie jaar geleden met heel veel verpakking, moest bij de eerste editie vaststellen dat het een te grote broek had aangetrokken en schroefde toen het aantal evenementen terug. Het festival van vorig jaar bood veel moois voor diverse publieksgroepen en was dus volkomen in zijn opzet geslaagd. Maar ook hier is de financiële neergang merkbaar, zoals de plannen voor de vierde editie laten zien. Dat er minder glamour is dan in het begin hoeft geen onoverkomelijk probleem te zijn als er dan maar iets anders, inhoud, voor in de plaats komt. Nu is inhoud niet per se afhankelijk van geld, maar dan is er wel veel inzicht en vindingrijkheid nodig. Ook van het Festival Classique zal in dat opzicht in de komende tijd veel worden gevraagd. Want dat niemand het zal willen missen is duidelijk.

uw mening

Pollers versus auto’s en mantelzorg Door Coos Versteeg

Toen mevrouw S. enkele jaren terug groots haar 80ste verjaardag vierde, was er eigenlijk nog niets aan de hand. Familie, vrienden en vriendinnen uit het hele land waren overgekomen. Zijzelf voelde zich nog lang niet bejaard en swingde vrolijk mee op de muziek van haar zoons popgroep, een bandje dat feitelijk al sinds eind jaren zestig niet meer bestond maar speciaal voor dit feestje opnieuw bijeen kwam. Een paar jaar later was alles ineens anders. Eerst waren er de hartklachten en kortademigheid, daarna ging ze steeds krommer lopen en verzakten haar ruggenwervels als gevolg van osteoperose. Menig keer moest ’s nachts de dokter verschijnen, soms met een snelle opname in het ziekenhuis tot gevolg. Een behulpzame buurman stond haar diverse keren bij, al was het maar omdat hij op zulke momenten één van haar kinderen wist te waarschuwen. Nee, van opname in een verzorgingstehuis wilde ze niets weten. Met een stoeltjeslift aan de trap, een aangepast toilet, een alarmsysteem om haar nek en een rolator bij de hand ging het nog best. De oudste dochter maakte een rooster, waarin alle vijf kinderen een rol krijgen bij de zorgtaak. Ook die zoon in Gouda en die dochter in Amsterdam. Het was een kwestie van veel plannen, overleggen, soms wat verschuiven en opnieuw indelen, maar het lukte prima. De één deed boodschappen, de ander kookte, weer een volgende verzorgde de was. Dit was mantelzorg op zijn best. Helemaal zoals de overheid het wenste, de ultieme aanpak om bejaarden zo lang mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving te laten leven. Natuurlijk liep het niet altijd op rolletjes. De jongste zoon had een drukke baan en moest vaak plotseling op reis. De dochter uit Amsterdam zat zonder werk en dat heen- en weer gereis kwam haar financieel niet altijd goed uit. En de

CarTeun

Poldermoskee en heeft het concept totaal verkeerd tot uitvoering gebracht. Ik sta dan ook niet achter de verschijningsvorm in Amsterdam. Het schaadt de poldermoskee, het concept is totaal uit zijn verband gerukt. Zelfs de kreet ‘heimwee moskee’ dat de heer Cheppih graag gebruikt, heb ik bedacht. Men streelt graag zijn eigen ego, maar hij doet net alsof hij de bedenker van dit alles is. Ir. A (Abdo) Hammiche M.Arch. architect designer

© Teun Berserik

Onlangs las ik het artikel van Thijs Kramer over het boek ‘Café Mogadishu’. Het viel mij op dat er wat onjuistheden in staan. Zo is de ‘poldermoskee’ mijn ontwerp. Ik ben architect en heb een bureau in Den Haag genaamd MEMAR•DUT©H architects. Het project is een studie geweest voor Rotterdam. De heer Cheppih heeft mij een paar jaar geleden benaderd om het concept tot uitvoering te brengen. Door het gemis van een goede organisatie heb ik de samenwerking gestaakt. Hij is zonder mij verder gegaan

oudste zoon hanteerde soms een eigen agenda; kwam ineens op momenten dat hij niet werd verwacht en liet het afweten als het zijn beurt was. Maar dan waren er altijd wel weer twee dochters die konden inspringen en zodoende de boel redden. Wat zalig dat ze die eigen parkeerplaats midden in het centrum huurden. Ieder van hen had een sleutel van de poort, zodat degene die op dat moment de zorgtaak had altijd een plaats meteen achter het huis vond. Pollers Herfst vorig jaar gingen wegwerkers aan de slag om overal in de Haagse binnenstad pollers aan te brengen: metalen palen die de doorgang voor auto’s onmogelijk maken, maar met behulp van een pasje kunnen wegzakken in de grond om hulpdiensten, taxi’s en voertuigen van bewoners door te laten. Ook bij mevrouw S. kwamen pollers aan het begin van de straat. De jongste dochter toog eind oktober met het ingevulde formulier voor een bewonerspas naar het stadhuis. “Wij verzorgen mijn bejaarde moeder met z’n vijven”, legde ze de ambtenaar uit. “Hoe moet dat nu? Met een ‘paarse krokodiluitdrukking’ op zijn gezicht legde de man haar uit dat ze maar één pas kreeg. “En hoe moet dat dan als mijn broer uit Gouda aan de beurt is?” Nou die moest dan eerst het pasje bij haar gaan ophalen. “Maar ik ben er niet altijd als hij komt!” Tja, dat moesten ze dan maar beter afspreken. Nou, wreef hij de hand over het hart: twee pasjes moest wel lukken. En als mevrouw daar niet tevreden mee was, moest ze maar in beroep gaan. Dat laatste deed ze. Tot die tijd was het behelpen. Want er lag nu één pas standaard bij mevrouw S. thuis (die dan maar met haar hartklachten en ostropeose naar de poller aan het eind van de straat schuifelde om een zoon of dochter door te laten) en één pas was in het bezit van de jongste dochter, die het

vaakst in de gelegenheid is om langs te komen. Alleen belt mevrouw S. als er ’s nachts iets is niet die jongste dochter! Dan belt zij juist haar oudste wakker. Ook al heeft die geen pasje. Het heeft de aanvankelijk zo harmonieuze verhoudingen binnen de familie er niet beter op gemaakt. Als er nu ’s avonds laat of ’s nachts iets is, moet dochter 1 bij dochter 2 het pasje eerst ophalen en zijn er dus twee gezinnen wakker. De druk reizende zoon kan nog minder vaak dan eerst, want alles kost nu twee, drie keer zoveel tijd. De zoon uit Gouda heeft inmiddels helemaal afgehaakt. Twee keer moest hij een eeuwigheid voor de poller wachten tot zijn moeder eindelijk kwam aangeschuifeld, terwijl andere auto’s achter hem luid stonden te toeteren. De laatste keren had hij maar in de buurt geparkeerd, wat hem inmiddels op zo’n 35 euro was komen te staan. Alsof die rit vanuit Gouda hem al niet genoeg tijd en benzine kostte. Die anderen hadden makkelijk praten, die woonden in Den Haag. Ruzie Wat tot voor kort min of meer moeiteloos ging, bijna de ideale situatie leek voor een Postbus 51 Campagne ten bate van mantelzorg, is uiteengevallen in ergernis en ruzie. Iedereen is boos op die broer uit Gouda, maar ook op bijna ieder ander. Want ook op degene die het nu toch wat eerder af laat weten, op degene die het pasje wel bij zich draagt, op degene die…. En als het nu weer mis is, wordt er al snel geroepen dat mama maar de nachtdokter moet bellen om eventueel een ambulance te laten komen. En ook klinken reeds de eerste geluiden of het toch niet beter is dat ze zo langzamerhand naar een verzorgingstehuis gaat. Zou ook dit de bedoeling zijn geweest van het Verkeerscirculatieplan? Om redenen van privacy is dit verhaal geanonimiseerd. Naam en adres van de betrokkenen zijn ter redactie bekend.


Vrijdag 9 april 2010

varia

Haagse fotografen op ‘Flickr’ Door Floor de Booys

Ze houden allemaal onvoorwaardelijk van Den Haag en hebben altijd een fototoestel bij zich om hun muze vast te leggen. Toch zijn ze elkaar niet tegen gekomen in de Haagse straten, maar in de virtuele wereld van ‘Flickr’. “Dat heeft niets met homo-erotiek te maken, maar is een internationale website waar fotografen uit de hele wereld dagelijks hun foto’s kunnen uploaden. We noemen elkaar wel gekscherend Flickers, het is onze geuzennaam”, vertelt Bas Bogers (43). ‘Haags Bakkie’ is de officiële naam van de ruim honderddertig Haagse fotografen die dagelijks hun foto’s op de site zetten. Het fotografencollectief bestaat sinds 2007. In Studio Lissabon opende Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij vorige week de eerste tentoonstelling van de Haagse Flickr- fotografen. De expositie is nog de hele maand april te zien. “We hebben ons collectief in 2007 opgericht tijdens een bijeenkomst in Bar Bodega de Posthoorn. Sindsdien komen we geregeld samen om over ons werk te praten”, vertelt Roel Wijnants (67). Sinds hij met vut is, stapt hij dagelijks met zijn fototoestel om de nek op de fiets. “De hele stad is mijn werkterrein, ik ben een fotografische omnivoor. Ik fotografeer mensen, gebouwen, landschappen. Ik kom veel op het Binnenhof, daar is altijd wel iets te beleven. Ik heb een collectie van 250 politici”. Tijdens de val van het kabinet stond hij tussen de professionele persfotografen. “Sommigen kennen me inmiddels en zijn vriendelijk en gunnen mij ook een leuk plaatje. Anderen duwen je ruw weg, het is een harde wereld”. Skyline Pieter Musterd (65) zocht ook naar een invulling toen hij drie jaar geleden met vut ging. Hij kocht een digitaal fototoestel en ging op pad. “Ik fotografeer graag gebouwen. De skyline van Den Haag is de afgelopen jaren drastisch gewijzigd, maar ook in woonwijken voltrekken zich grote veranderingen”. Waar de meeste mensen gewoon een gebouw zien, ziet hij een spannend lijnenspel. Hij heeft ook veel oog voor detail, getuigt de foto van een putdeksel. “Als ik fotografeer, ben ik één en al oog. Dan registreer ik alles, zie ik de kleinste dingen”. Bas Bogers fotografeert Station Hollands Spoor graag. “De sfeer van aankomende en vertrekkende mensen is bijzonder en de lichtval is uniek. Ik vind het de mooiste plek van Den Haag”. Op straat heeft hij oog voor de multiculturele samenleving van zijn stad. Hij zoekt daarbij graag de tegenstellingen

stadsgroen

Tuin

Op de aangename afstand van het nipt Haags kwartiertje fietsen ligt een ietwat in de vergetelheid geraakt gebiedje, waar een aantal mensen een eigen tuintje hebben aangelegd. Het is een klein complex, je zou het zo maar missen als je er niet naar op zoek was. Op deze plek hebben een aantal buitenliefhebbers ieder een stukje grond. De één bouwt er schommels en klimrekken en laat de kinderen ravotten, de ander verzorgt er een kasje vol tomaten en een volgende hangt een hangmat tussen de bomen en bestudeert van daaruit hoe het gras groeit. Het overgrote deel van de tuinbezitters heeft een moestuin aangelegd op het perceeltje.

Er is geen tuinbaas, de tuin staat leeg

Bas Bogers: ‘Hoofddoeken zijn heel fotogeniek’.> Foto: Bas Bogers

Dat vind ik spannende beelden, die de realiteit net even laten kantelen. Net als een moslima die in een tramhokje hevig staat te zoenen met een vriendje

zien. Dat verwacht niemand, maar ook als je een hoofddoek draagt, kun je verliefd worden”. Hij vindt de hoofddoek een verrijking van het Haagse straatbeeld. “Hoofddoeken zijn heel fotogeniek. Ik zou het heel jammer vinden als het de PVV lukt om ze uit het straatbeeld te verbannen”. De fotografen van Haags Bakkie hopen dat hun tentoonstelling de ogen opent van een heleboel Hagenaars die nu blind zijn voor de schoonheid van hun stad. “Veel Hagenaars kennen hun stad slecht. Die lopen aan al dat moois voorbij”.

op. Een moslima met hoofddoek die op de tram staat te wachten bij een abri met een lingeriereclame. “Dat vind ik spannende beelden, die de realiteit net even laten kantelen. Net als een moslima die in een tramhokje hevig staat te zoenen met een vriendje. Of een moslima die trots haar tongpiercing laat

Foto Expositie ‘Den Haag op Flickr’. Nog te zien tot 30 april. Studio Lissabon, Denneweg 24 (straatje tussen de artotheek en café de Landman). Woensdag t/m vrijdag 12.00 tot 18.00. Zaterdag/zondag 13.00 tot 18.00. Telefoon: 070-3654085.

de huidige samenstelling van de Eerste Kamer. De Eerste Kamer wordt immers pas volgend jaar opnieuw gekozen wanneer er verkiezingen voor de provinciale staten zullen plaatsvinden. Betekent dat nu alle fiscalisten bijzonder verlof hebben opgenomen? Ik denk van niet. Er is door de huidige minister van Financiën, Jan Kees de Jager, immers in 2009 voortvarend veel nieuwe fiscale wetgeving door het parlement geloodst. Als oud-ondernemer heeft hij een boeiende fiscale erfenis nagelaten. Een onderdeeltje zal ik eruit lichten.

Sinds 1 januari 2010 is de innovatiebox aanzienlijk verruimd. Dat is bedoeld om innovatieve ondernemers te stimuleren. Dat heeft Nederland nodig, want het herstel van de economie zal immers uit de martktsector moeten komen. Wat is er verbeterd? Eerst was er sprake van een octrooibox, nu van een innovatiebox. Dat houdt in dat onder bepaalde voorwaarden inkomsten uit octrooien, kwekersrechten en andere immateriële activa waarvoor een zogenaamde Speur-en Ontwikkelingsverklaring is afgegeven, laag worden belast. In plaats van 25,5 % betalen BV’s en NV’s slechts 5% belasting over die inkomsten. Het plafond is ook geschrapt. Een voorbeeld: innovatie BV voert innovatieve werkzaamheden uit die resulteren in een immaterieel actief in 2010. Daarvoor krijgt Innovatie BV in datzelfde jaar tevens een octrooi. De voortbrengingskosten waren in de periode 2005-2010 € 500.000. De

<13

Eén van de tuinen heeft geen eigenaar. Er is geen tuinbaas, de tuin staat leeg. Hij is ter beschikking, is van niemand. En zodoende krijgen we het aanbod om vanaf heden als tuinman en tuinvrouw door het leven te gaan. Part-time weliswaar, het is helemaal niet erg als we maar drie of vier keer in de week verschijnen. ‘Leuk joh,moet je doen!’, horen we links en rechts. ‘Kun je daar een beetje grasmaaien, aardbeien of frambozen kweken en een biertje drinken in de schaduw van een boom’. Het wordt ons voorgehouden dat we geen tuin en niet eens een balkon hebben, thuis. ‘Nou dan!’ Het is inderdaad een verleidelijk aanbod. We hebben geen tuin. En geen balkon.

En we houden van groen. Het tweede boek over tuinen is immers zojuist afgeleverd bij de uitgeverij en ach, die tuinlaarzen zijn heus zo onflatteus niet, tegenwoordig. Stel je toch eens voor wat je allemaal zou kunnen doen op zo’n eigen stukje. De geurende melkwitte klimrozen ‘Félicité et Perpétué’, in 1827 door de tuinbaas van Orleans ontdekt, laten groeien bijvoorbeeld. Of heel veel heerlijk ruikende fluwelig purperrode Cosmea atrosanguinea ‘Chocolate’ zaaien of een veldje met raapsteeltjes en waterkers kweken. En een Salvia sclarea gaan planten natuurlijk, wie is er niet dol op die zoete muskaatgeur! En wat zou ik u veel te vertellen hebben als we zo’n tuintje zouden mogen bezitten. Ik zou misschien kunnen gaan schrijven over geweldig groeiende boontjes, over heerlijk verse aardbeien en natuurlijk over slijmerige slakken, oranje leliehaantjes, het precies op tijd snoeien van de druif en het rooien van de eerste fijne aardappeltjes... Ach, en misschien doen we het niet. Tijdens het boontjes plukken zou ik steeds moeten denken aan de deadline van mijn schrijfstukken. En tijdens het schrijven daarvan zou ik steeds moeten denken aan de boontjes die er nog hangen. En aan de rozenbottels die nodig geplukt moeten worden. Schrijven en tuinieren zijn heerlijke bezigheden. Maar niet tegelijk. Het blijft bij dromen, over dit stille heerlijk groene geheime gebiedje .… Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

financieel

Innovatiebox

Het kabinet Balkenende-IV is gevallen. Het demissionaire kabinet behandelt uitsluitend nog niet-controversiële onderwerpen. Bijna alle fiscale onderwerpen zijn controversieel verklaard. Dat lijkt dus een rustige tijd voor het gilde van de fiscalisten. Op 9 juni zijn er immers verkiezingen voor de Tweede Kamer. Na die tijd zal het zeker een paar maanden duren voordat er een nieuw kabinet is gevormd dat mag rekenen op een meerderheid in het parlement. In die zin is niet alleen de uitslag van de Tweede Kamerverkiezingen relevant, maar ook

inkomsten in 2010 en 2011 zullen € 1 mln, respectievelijk € 1,2 mln zijn. In overeenstemming met de Nederlandse fiscus is bepaald dat jaarlijks 60% van de voordelen kwalificeren voor de innovatiebox. Het eerste jaar waarvoor de fiscale faciliteit van de innovatiebox geldt is 2010, het jaar dat het octrooi is verkregen. De drempel wordt gesteld op een bedrag gelijk aan € 500.000, zijnde het bedrag van de voortbrengingskosten in de periode 2005-2010. De inkomsten tot dit bedrag worden belast tegen het reguliere tarief van

Als oud-ondernemer heeft hij een boeiende fiscale erfenis nagelaten

25,5 procent. Dat is logisch, omdat de kosten in de periode 2005-2010 ook zijn afgetrokken tegen het normale tarief. Voor de kwalificerende voordelen boven dit bedrag, zijnde 60-procent maal € 1 mln minus € 500.000 = € 100.000 is het tarief van 5% van toepassing. Het voordeel in 2010 bedraagt € 100.000 x (25,5% –5%) = € 20.500. In 2011 komt het hele bedrag van de kwalificerende voordelen van € 720.000 (60 % x € 1,2 mln) in aanmerking voor het gereduceerde tarief van 5%. Het bedrag aan belastingbesparing is dan € 147.600, namelijk: 25,5% – 5% = 20,5% van € 720.000 in 2011. U ziet, er is meer dan voldoende werk voor fiscalisten die hun innovatieve ondernemers willen adviseren. De innovatiebox is voor veel meer ondernemers interessant geworden. Marnix van Rij Belastingadviseur bij Ernst & Young www.ey.nl


14>

Vrijdag 9 april 2010

varia

Haagse geschiedenis in tekst en beeld

Verhuizen, schilderen en jubileren voor het huzarenstuk ‘Gezicht op Den Haag’ als toegift. Geboeid als Rosenberg bovendien al jaren is door de geschiedenis van zijn woonplaats Den Haag, vormt de ontwikkeling van het dorp – met uitstapjes naar Scheveningen – de juiste context om dit alles te vertellen. Je zou zo maar willen dat de auteur op dit terrein van kunst en geschiedenis meer van zich laat horen.

Door Coos Versteeg

Eind 19de eeuw moet het aantal verhuisbedrijven in Den Haag spectaculair zijn gegroeid. Veel van deze verhuisbedrijven waren oorspronkelijk stalhouder, verhuurders van paarden en koetsjes. Door de opkomst van het openbaar vervoer – eerst de paardentram en later de elektrische tram – nam de particuliere behoefte aan koetsjes af. De stalhouders zochten andere inkomsten en bouwden hun onderneming om. Ze werden expediteurs voor het vervoer van alle goederen door geheel Nederland en later zelfs door geheel Europa. De verhuiswagens uit die tijd van Haagse bedrijven als De Gruijter & Co, De Groot & Batenburg, H.J. Kuster en C. van Bohemen & Zonen werden allemaal getrokken door een paardenspan met een koetsier op de bok. Moest zo’n verhuizing ver buiten de stad, dan ging de wagen zonder paarden op de trein en werd ter plekke door een samenwerkende collega bij het spoor opgehaald. Ook verhuizingen naar Zwitserland, Italië of Frankrijk gingen via het spoor. Bij Van Bohemen reisde één van de vier broers uit de onderneming met de trein mee en regelde de afhandeling ter plaatse met lokale huurpaarden. Pas rond 1920 ging men over op automobielen. Fabian van Boheemen heeft de geschiedenis van verhuisbedrijf C. van Bohemen (1884-2000) uit de Da Costastraat, een familiebedrijf, te boek gesteld in een uitgave in de serie Stadspublicaties van het Publicatiefonds van de gemeente. Het was zijn grootvader Cornelis die de onderneming in 1884 stichtte. Fabian heeft verdienstelijk werk gedaan, want bij aanvang beschikte hij uit nalatenschap uitsluitend over vier jaar boekhouding van het bedrijf. Via familieleden achterhaalde hij correspondentie, fotomateriaal en via verzamelaars van oude rekeningen en bedrijfspapieren kwam hij stapje voor stapje verder, voordat hij in gemeentearchieven dook en oude kranten gericht kon doorbladeren. Zo werd een knipsel met foto uit dagblad Het Vaderland van 13-11-1952 gevonden over de verhuizing van de toenmalige burgemeester Schokking van de Wassenaarseweg naar de Klatteweg. Juist deze verhuizing is pikant, omdat Schokking zodra hij eind 1949 alhier burgemeester werd de HTMbushalte voor zijn woning aan de Was-

De verhuiswagen van C. van Bohemen & Zonen werd getrokken door een paardenspan met een koetsier op de bok. > Archieffoto

senaarseweg een stuk liet verplaatsen om van de geluidshinder verlost te zijn. Het boekje vermeldt niet of Van Boheemen de burgemeester ook weer verhuisde toen hij de ambtwoning in 1956 moest verlaten, omdat hij vanwege betrokkenheid bij het verraad van een joodse familie tijdens de oorlog in Hazerswoude niet langer kon functioneren en ontslag nam. Het zal haast wel, want bij het 75-jarig bestaan van de firma Van Boheemen en Zonen in juni 1959 pronkte op de receptie in café-restaurant San Souci aan de Regentesselaan een bloemstuk van de voormalige burgervader. Één van de meest opmerkelijke feiten in het boekje ‘Kistenmajoors en sjouwermannen’ is eigenlijk wel dat verhuisbedrijf Van Boheemen het beste zaken heeft gedaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Weliswaar moest men vanwege gebrek aan benzine weer op paardentransport en handkarren terugvallen, maar de gedwongen ontrui-

ming van de kuststrook op last van de Duitsers leverde enorm veel werk op. Ook het bombardement op het Bezuidenhout bezorgde het verhuisbedrijf topdrukte. Wat jammer is aan ‘Kistenmajoors en sjouwermannen’ is dat het chronologisch vrij chaotisch in elkaar zit en dat het verhaal – ondanks pogingen de boel breder te trekken – toch te zeer blijft steken in een niet al te interessante familiegeschiedenis. Jan van Goyen Kundiger in elkaar zit ‘Jan van Goyen – portrettist van Den Haag’ door journalist Herman Rosenberg. Hij schreef het eerste deel in de nieuwe GroenGele Reeks van het Haags Historisch Museum. De keuze voor Rosenberg ligt niet voor de hand, want hij is van huis uit historicus en geen kunsthistoricus. Maar Herman Rosenberg was niet alleen jarenlang werkzaam op de in 2005 opgeheven kunstredactie van de Haagsche Courant, hij is ook naar

school gegaan samen met John Hoogsteder, specialist in 17de eeuwse schilderkunst. Affiniteit en hulptroepen voldoende dus. En dat werpt meteen zijn vruchten af. ‘Jan van Goyen – portrettist van Den Haag’ is een toegankelijk en vlot geschreven verhaal over een succesvolle kunstenaar, die zich daarnaast tot projectontwikkelaar aan de Dunne Bierkade, Nieuwe Molstraat en Prinsegracht ontpopte. Veel heil heeft hem dat overigens niet gebracht, want samen met fatale beleggingen in de windhandel van tulpenbollen, ging hij aan het einde van zijn leven bijkans failliet. Schoonzoon Jan Steen moest na het overlijden van Van Goyen te hulp schieten om weduwe Antje niet in financiële problemen te laten komen. ‘Jan van Goyen – portrettist van Den Haag’ vindt een goede balans tussen de kunsthistorische betekenis en het persoonlijke levensverhaal van de beroemde schilder. Met aparte aandacht

Gemeentearchief Twee mannen die decennia lang heel veel van zich hebben laten horen op het gebied van de Haagse historie zijn Kees Stal en Maarten van Doorn. Als medewerkers van het Haags Gemeentearchief waren zij tot najaar 2008 verantwoordelijk voor tal van publicaties. Ook in deze krant: ruim een jaar lang verzorgde het duo de rubriek ‘Terugblik – Foto’s uit het Haags Gemeentearchief ’. Bij wijze van grapje werd hun naamvermelding bij die rubriek Stal & Van Doorn, alsof het om een firma in antiek en curiosa ging. Bij het bereiken van de vut-gerechtigde leeftijd kwam voor Kees Stal en Maarten van Doorn een eind aan hun bestaan bij het archief en daarmee ook aan hun activiteiten voor Den Haag Centraal. Sindsdien wordt ‘Terugblik’ door een reeks medewerkers van het archief verzorgd. Geschiedkundige Vereniging Die Haghe, die Kees Stal en Maarten van Doorn uitriep tot ereleden, viert nu het 120-jarig bestaan met een bundeling van de rubrieken van het duo in Den Haag Centraal. De afleveringen zijn onder de titel ‘Den Haag volgens Stal & Van Doorn’ nagenoeg ongewijzigd verdeeld over tien categorieën als stadsbeeld, Scheveningen, regeringsstad, sport, kunst, oorlog etc. Die Haghe viert zijn jubileum hiermee op originele wijze. Gelukkig heeft men het formaat van de gelegenheidsuitgave op exact dezelfde afmeting gehouden als het jaarboek van de vereniging. In de boekenkast hoort het er keurig bij als feest-editie. Kistenmajoors en sjouwermannen, Fabian van Boheemen. Uitgever: De Nieuwe Haagsche. Prijs € 9,95. ISBN: 9789460100413 Jan van Goyen – portrettist van Den Haag, Herman Rosenberg. Uitgever: Waanders. Prijs € 12,95. ISBN: 9789040086694 ‘Den Haag volgens Stal & Van Doorn’, Kees Stal en Maarten van Doorn. Uitgever: De Nieuwe Haagsche. Prijs € 14,95. ISBN: 9789460100420

Ingezonden mededelingen

Den Haag wil een stap naar vrede zetten. Daarom zijn we ’n jaar lang Den Haag War Child City. Help mee genoeg geld in te zamelen om 50.000 kinderen te helpen! Organiseer bij-

Vr. 16 april / 20.30 uur

Een Missverkiezing

voorbeeld een wijkconcert! Maak een

door Muziektheatercollectief het Volksoperahuis

meld je actie aan op warchildcity.nl

stap naar vrede op jouw manier en

Misschien kom ik dan jouw initiatief

Een prachtig absurd gezongen verhaal! Voor het eerst in De Regentes

ondersteunen! Tim Akkerman “Als iedere Hagenees een stap zet, maken we samen een sprong!”

theater De Regentes Weimarstraat 63 / 2562 GR Den Haag / 070-3637798 info@deregentes.nl / www.deregentes.nl

Stad voor Stap naar Vrede warchildcity.nl


Vrijdag 9 april 2010

Economie

Together Abroad helpt meertalige werkzoekenden

‘Dat extra beetje houvast om een baan te vinden’ Buitenlanders die in Nederland een baan, stageplek of studie zoeken, kunnen zich inschrijven bij www.togetherabroad.nl . Het nieuwe carrièreportaal geeft informatie over solliciteren en werken in Nederland. Verder zijn er allerlei vacatures van bedrijven te vinden, die meertalig personeel zoeken. Kandidaten, die extra hulp willen bij het schrijven van een sollicitatiebrief of cv, kunnen bij oprichters Linda Groener en Irina Eschbach terecht voor betaalde ondersteuning. Door Joep van Zijl

De Haagse ondernemers werkten allebei bij internationale werving- en selectiebureaus. “Daar hielden we ons voornamelijk bezig met het plaatsen van personeel. Met Together Abroad willen we geen ‘mensen wegzetten’ maar ze echt begeleiden bij hun zoektocht”, benadrukt Linda Groener. Medeoprichter Irina Eschbach is Russisch en kwam acht jaar geleden zelf naar Nederland. Het enige waar ze naar eigen zeggen op gewezen werd, was het verplichte inburgeringstraject. “Verder was er voor buitenlanders nauwelijks iets geregeld. Een gemiste kans omdat ik Engels spreek en dus eigenlijk direct aan de slag had gekund”, zegt Eschbach. Together Abroad richt zich volgens haar dan ook voornamelijk op de buitenlanders die in Nederland nog een baan moeten zoeken. “Expats worden door hun werkgever uitgezonden en hebben dus al een baan. Voor hen is bovendien vaak veel geregeld. Dat geldt niet voor andere buitenlanders, die om wat voor reden dan ook naar Nederland willen komen. Veel mensen weten bovendien niet eens wat expat betekent”, zegt Eschbach. “Verder zijn ook buitenlanders, die in Nederland werkloos zijn geworden en hier willen blijven, bij ons welkom”, vervolgt Groener. Fransman Om die laatste groep te ondersteunen, sloot Together Abroad onlangs een landelijk contract met uitkeringsinstantie UWV. “De werkcoaches van het Werkbedrijf, die mensen naar een nieuwe baan begeleiden, weten vaak minder goed de mogelijkheden binnen internationaal

Oprichters Linda Groener, Irina Eschbach en Jean Claude Djedis van Together Abroad. > Foto: Mylène Siegers

georiënteerde bedrijven te vinden. Ook zijn ze niet altijd op de hoogte van de vele mogelijkheden voor buitenlanders om in het Engels te werken. Verder is het schrijven van een goede brief of het voeren van sollicitatiegesprekken in het Engels toch lastig. Together Abroad kan kandidaten hierbij ondersteunen”, legt Groener uit. De eerste buitenlander, die zich via het UWV bij Together Abroad meldde, was Jean Claude Djedis. Hij verloor zijn baan bij een Amerikaans ict-bedrijf in Den Haag en wil snel weer aan de slag. “Waar de zon schijnt, is geen werk”, zegt Djedis. “De kansen in Nederland zijn beter dan die in Frankrijk. Bovendien heb ik het hier naar mijn zin. Ik wil daarom graag in Nederland blijven wonen en werken”, aldus de Fransman. Hij is enthousiast over de begeleiding van Together Abroad. “In Frankrijk gaat het er vaak alleen maar om wie je kent om bij een bedrijf of organisatie binnen te komen. In Nederland zal dat ook wel een rol spelen maar vaardigheden en capaciteiten wegen er zwaarder. De selectieprocedure is hier dan ook veel profes-

Teleurstellingen “Wat verder opvalt is de platte structuur binnen organisaties”, vervolgt Djedis. “Napoleon zei ooit: ‘Er zullen altijd koningen zijn, alleen hun gedaante verandert’. Franse organisaties zijn dan ook erg hiërarchisch georganiseerd en kennen veel wetten en regels. In Nederland gaat alles wat makkelijker en zijn er minder rangen en standen. Dit alles is van belang voor de manier waarop je een brief schrijft of sollicitatiegesprek ingaat. Van Linda en Irina heb ik dan ook geleerd om tijdens gesprekken concreet te zijn en over mijn capaciteiten en vaardigheden te praten. In Frankrijk daarentegen gaat het heel anders. Daar vertel je bijvoorbeeld over je hobby’s en andere persoonlijke dingen”. “Verder hebben we Djedis geholpen bij het herschrijven van zijn cv”, zegt Eschbach. “Daarbij ging het steeds om het aanpassen van de gegevens zodat het cv beter aansloot bij de functie waarop Djedis solliciteerde”. De ondersteuning van Together Abroad blijkt zeker niet voor niets te

zijn geweest. “Djedis heeft inmiddels twee sollicitatiegesprekken gevoerd en is door één van de twee bedrijven uitgenodigd voor een vervolggesprek”, zegt Groener. “Ook als het niets zou worden, ben ik hier al ontzettend blij mee”, merkt Djedis op. “Voordat ik met de hulp van Linda en Irina solliciteerde, had ik veel negatieve ervaringen en kreeg enkel teleurstellingen te verwerken. Je voelt je dan zo verloren en hebt nieuwe houvast nodig”. “En dat is nou precies wat we willen bieden. Dat extra beetje houvast om ook in Nederland een leuke baan en je eigen plek te vinden”, benadrukt Groener. Naast Djedis blijken ook veel andere buitenlanders behoefte te hebben aan dat extra houvast in de vorm van informatie of ondersteuning. Eschbach: “Together Abroad is nu vier maanden in de lucht en trekt een kleine tienduizend bezoekers per maand. Het totale aantal inschrijvingen staat nu op 1000. Per dag komen daar 15 tot 20 nieuwe aanmeldingen bij. En zolang onze naamsbekendheid groeit, zullen dat er voorlopig alleen maar meer worden”.

dacht die een bedrijf heeft voor milieuaspecten, sociale aspecten en corporate governance enerzijds en financiële resultaten van dat bedrijf anderzijds. Ook is hun aandelenprijs minder volatiel dan bedrijven die hier minder aandacht aan besteden. Waar hebben we het over met duurzame beleggingen? Duurzame beleggingen worden op verschillende aspecten beoordeeld, naast de gebruikelijke financiële criteria. Ten eerste wordt gekeken naar de invloed op het gebied van milieu: in welke mate is sprake van water- en grondverontreiniging, biodiversiteit, klimaatver-

andering en eco-efficiëntie. Vervolgens kijken we naar sociale aspecten: wat is de invloed op gezondheid en veiligheid, hoe zien de toeleveranciers eruit, welke marketing doet men en hoe gevoelig is een bedrijf voor corruptie en omkoping. En tenslotte speelt de zogenaamde corporate governance een belangrijke rol, waarbij gekeken wordt naar de kwaliteit van het ondernemingsbestuur en transparantie. Er zijn door de jaren heen verschillende duurzame beleggingsmethoden ontwikkeld met hetzelfde doel als een “normale” beleggingsmethode, het behalen van een optimale risico-rendementsverhouding. De eerst ontwikkelde aanpak is gebaseerd op uitsluitingen. Bedrijven worden uit het beleggingsuniversum geweerd op basis van ethische redenen. De meest voorkomende uitsluitingen zijn bedrijven met activiteiten binnen de alcohol-, bont-, gok-, porno-, tabaks- en wapenindustrie. Een andere benadering van duurzaam be-

leggen is de Best-in-Class methode. Hierbij worden alleen de beste bedrijven op basis van duurzaamheid binnen een sector geselecteerd voor beleggingen. Deze methode wordt vaak gecombineerd met de uitsluitingenbenadering om tot de beste duurzame oplossing te komen. De laatste benadering is gebaseerd op het profiteren van de mogelijkheden van nieuwe marktenthema’s, zoals windenergie, afvalverwerking of microkredieten. De belangstelling voor duurzaamheid neemt in de gehele maatschappij snel toe. Of het nu gaat om overheden die wetgeving aanscherpen (verbod op de verkoop van gloeilampen in 2012), bedrijven die met schonere en zuiniger producten komen of consumenten die steeds vaker kiezen voor ‘fair trade’ en ‘groen’. Deze veranderingen worden ook weerspiegeld in de opstelling van institutionele beleggers, die duurzaamheid steeds belangrijker gaan vinden om ethische redenen, om risico’s beter in te schatten en om een

sioneler. Bovendien wordt de sollicitant in Nederland beter behandeld”.

<15

Kostbare winter voor Den Haag Het herstellen van de Haagse wegen na de afgelopen vorstperiode kost minimaal 870.000 euro. Dat blijkt uit een inventarisatie van de gemeente. Mogelijk lopen de kosten nog verder op, doordat sommige schadeplekken pas later zichtbaar wordt. De gemeente gaat er verder vanuit dat 150.000 euro nodig is voor het vervangen van struiken en bomen die kapot gevroren zijn of niet goed tegen strooizout konden. Na een normale winterperiode kost het ongeveer 100.000 euro om de schade te herstellen. De gemeente is dit jaar fors duurder uit omdat de winterse omstandigheden zeer lang aanhielden. Bovendien schommelde de temperatuur steeds rond het vriespunt. Dooiwater zakte overdag in scheurtjes in het asfalt en vroor ’s nachts op. Zo ontstonden grotere scheuren in het wegdek. De gemeente is al bezig met het uitvoeren van de benodigde reparaties. Naar verwachting zullen de komende weken echter nog nieuwe gevallen van schade aan het wegdek zichtbaar worden. Door de aanhoudende winterse omstandigheden liggen ook de kosten voor de gladheidsbestrijding in de afgelopen winter hoger dan normaal. Den Haag heeft hieraan ruim 3 miljoen euro moeten uitgeven. In een normale winterperiode bedragen deze kosten 1,3 miljoen euro.

Overname van Minderman & Pisa Foto Konijnenberg neemt per 1 april de verkoopactiviteiten van Foto Minderman & Pisa aan de Juliana van Stolberglaan over. Foto Minderman & Pisa wordt de tweede vestiging van Foto Konijnenberg in Nederland. De directie van Konijnenberg is blij met de overname. “Deze uitbreiding past perfect in onze groeiplannen. Met de extra winkel in Den Haag kunnen wij een grote groep klanten uit het westen beter bedienen”, aldus Remco en Henk Konijnenberg.

Pels Rijcken naar nieuw Babylon Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn advocaten en notarissen is het eerste bedrijf dat in het nieuwe complex New Babylon aan de Bezuidenhoutseweg is getrokken. Met de verhuizing is Pels Rijcken weer terug vlak naast de plek waar het kantoor al sinds 1977 was gevestigd. Tot 2007 hield Pels Rijcken kantoor in het oude Babylon. Dit complex heeft de afgelopen jaren een ware metamorfose ondergaan. Het eerste deel is nu gereed.

financieel

De waarde van duurzaam beleggen

Duurzaam beleggen is een vorm van beleggen die, bij het nastreven van een optimale risico-rendementsverhouding, rekening houdt met de gevolgen van beslissingen voor mens en milieu. Hierdoor ontstaat een unieke mogelijkheid om zowel een optimaal rendement te behalen als een bijdrage te leveren aan een duurzamere wereld. Of duurzaam beleggen een hoger rendement oplevert dan een klassieke beleggingsmethode is een vraag die door velen is gesteld. Onderzoek toont aan dat er een positieve relatie bestaat tussen de aan-

beter inzicht te krijgen in beleggingskansen. Recent onderzoek onder particuliere beleggers in Nederland heeft uitgewezen, dat maar liefst 30 procent expliciete belangstelling heeft voor duurzaam beleggen. Voor particuliere beleggers zijn inmiddels vele instrumenten beschikbaar om rekening te houden met duurzame elementen in hun beleggingen. Variërend van indices, zoals de Dow Jones Sustainability Index en de FTSE4GOOD tot gespecialiseerd vermogensbeheer. Als voor u geld verdienen in een betere wereld een aansprekend motto is, praat dan eens met uw adviseur over de duurzame mogelijkheden, die aansluiten bij uw beleggingsvoorkeur en risicohouding. Wellicht een prachtige mogelijkheid om de waarde(n) van uw portefeuille te vergroten! Ellen Bossink Directeur ABN AMRO Private banking Den Haag.Ellen.bossink@nl.abnamro.com


16>

Vrijdag 9 april 2010

uit

Vierhonderd leerlingen brengen verhaal Odysseu Vierhonderd leerlingen van het Gymnasium Haganum maken zich op voor het volgens hen grootste muziekspektakel van dit jaar. Op 13 en 14 april mogen zij met z’n allen de musical ‘Odysseus, Odysseus!’ opvoeren in het Lucent Dans Theater. Door middel van dans en zang geven zij vorm aan het verhaal van de Griekse held Odysseus. Door Dominique Snip

Opvoering van Verdi’s ‘Aida’ in Parijs (1880). > Illustratie: archief

Aida mag een onsje minder

Door Aad van der Ven

Er valt niet aan te ontkomen. Wie aan ‘Aida’ denkt, denkt aan piramides en kamelen, zoals men bij ‘Lohengrin’ denkt aan een zwaan en bij ‘Op hoop van zegen’ aan vis. De populaire opera van Verdi, gecomponeerd ter gelegenheid van de opening van het Suez-kanaal, is slachtoffer geworden van haar reputatie. Want spektakel op het toneel mag op zijn tijd wel aardig zijn, ‘Aida’ kan het wel stellen zonder de Verona-achtige toestanden in de triomfscène waarmee dit meesterwerk altijd wordt geassocieerd. Op die manier komt bovendien de fatale driehoeksverhouding Aida-Radamès-Amneris, waarom alles hier draait, duidelijker op de voorgrond te staan. Ook de tempelscène’s kunnen met een minimum aan scènische middelen hun beklemmende kracht krijgen. Niet alleen als we praten over het drama, ook als we luisteren naar de muziek begrijpen we dat het op het toneel wel een onsje minder mag zijn. Er zijn hele scènes waarin Verdi het orkest hoofdzakelijk laat fluisteren, met de meest verfijnde instrumentale kleuren die hij op zijn palet had. De Stichting Internationale Opera Producties zal van de nood een deugd zien te maken. Want de nieuwe enscenering van ‘Aida’ reist vanaf komende week een maand lang kriskras door Nederland en doet daarbij naast een aantal grote zalen ook locaties als Theater Markant in Uden en de Stadsschouwburg in IJmuiden aan. Daar sturen de organisatoren geen honderden figuranten en tropische beesten heen. Het duo Frank-Bernd Gottschalk (regie)/Karel Spanhak (decors) heeft eerder voor de Stichting Internationale Opera Producties gewerkt en

kent dus de beperkingen van een reizende enscenering. Liefhebbers De stichting maakt zich al jaren sterk om de Nederlandse theaters aan betaalbare operaproducies te helpen. Daarvoor wordt meestal samengewerkt met musici uit Oost-Europa. Men richt zich daarbij op traditionele ensceneringen om de categorie liefhebbers te bedienen waarvoor de voorstellingen van de Nationale Reisopera er vaak een tikje te modern of experimenteel uitzien. Frank-Bernd Gottschalk en zijn mensen hebben deze ‘Aida’ voorbereid in Plovdiv, de tweede stad van Bulgarije, waar de opera deze week al is opgevoerd. Naast het koor en orkest van het operatheater van Plovdiv werken hoofdzakelijk Bulgaarse zangers mee van wie de meeste namen hier nog onbekend zijn. Dirigent is de Limburger Josef Suilen. Hij leidde de musicalproductie ‘Les Misérables’, stond twee jaar lang voor de Koninklijke Militaire Kapel en dirigeerde onlangs ‘Il trovatore’ van Verdi in Odessa (Oekraïne). ‘Aida’ klinkt anders dan elke andere opera van Verdi. Bij monde van Hans Castorp in de roman ‘Der Zauberberg’ sprak Thomas Mann zijn bewondering uit voor de verheven muziek in de slotscène, waar Aida en Radamès, ingemetseld, op de dood wachten. Hier blijkt muziek, aldus Mann, in staat te zijn gruwelijkheid tot schoonheid te transformeren. Stichting Internationale Opera Producties met ‘Aida’ van Verdi. Woensdag 14/4, 20.15 uur, Theater de Veste, Delft; donderdag 15/4, 20.15 uur, Koninklijke Schouwburg; zondag 9/5, 14.30 uur, Lucent Danstheater. Meer informatie: www.operaproducties.nl

Het oude Haganum-gebouw vult zich met klanken en energie wanneer de leerlingen repeteren voor de musical ‘Odysseus, Odysseus!’. Niet alle vierhonderd oefenen tegelijkertijd. In groepjes van tachtig komen ze in de vrije lesuurtjes bij elkaar. Vol verwachting en met veel bombarie stromen ze op een vrijdagmiddag de oefenzaal binnen. Het enthousiasme is van hun gezicht af te lezen. Ze vertellen al te graag wat zij ervan vinden om aan zo’n spektakel mee te doen. Neem Rens. Hij speelt één van de 108 edelmannen, ‘vrijers’, die Penelope, de vrouw van Odysseus, in het paleis belagen. “Het is leuk om hier deel van te mogen zijn”. Ook Amber is uitgelaten. Samen met acht meiden kruipt zij in de rol van Nausicaä’s vriendinnen. “Het is naast leuk ook gezellig. We doen ons best om goed samen te werken”. Het is even wachten op Piet Raphael, dirigent van het schoolorkest, docent Engelse literatuur én regisseur van de musical. Zijn goede vriend Michiel Münninghoff nam de muziek voor zijn rekening. Zodra Raphael het startsein geeft, lichten de ogen van de leerlingen op. Hij neemt zijn plek in op het podium. De koorrepetitie kan beginnen. “We gaan in ongeveer twintig minuten de koorstukken er doorheen rammen”, roept hij tegen de groep. Hij zet de muziek aan. Een mix van pop en funk vult de zaal. “Ja, klappen in de handen”. Maar sommige leerlingen schijnen niet op te letten. “Stop”, gilt hij enkele seconden later. Hij spreekt ze streng

Leerlingen van het Haganum staan vol energie op het podium. > Foto: Mylène Siege

toe. “En nu even serieus”. Dan barst de energie los. De groep van tachtig ‘helden’ begint uit volle borst te zingen: “Dat is nou typisch een gevalletje van cyclisch. Alles herhaalt zich, herhaalt zich keer op keer”. Ze zwaaien, springen, dansen en draaien om de liedteksten uit te beelden. Bagage Piet Raphael is zo’n typisch gevalletje van

cyclisch. Hij stond 25 jaar geleden op de planken om dezelfde musical op te voeren. Toen was zijn vader Joe Raphael de regisseur. “Het is grappig dat alles zich herhaalt. Nu komen ook deze leerlingen op een groot podium te staan. Het is een unieke ervaring en een mooie bagage voor de rest van je leven”, weet Raphael. Er worden 13 liederen ten gehore gebracht. Het uitzonderlijke aan ‘Odysseus,

Fagottist ontdekt muzikale sch componist onderzoeken is toch interessanter. Dat manuscript bleek in de Zweedse hoofdstad te liggen, waar de in Zwitserland geboren componist – tevens een begaafd violist en zanger – lange tijd gewerkt heeft.

“Ik heb het stuk bij toeval ontdekt. Het is wel leuk dat dit hoogstwaarschijnlijk de eerste uitvoering in tweehonderd jaar wordt”. De fagottist Bram van Sambeek praat over de concerten die hij met het Haagse symfonieorkest Carpe Diem geeft. Hij introduceert een compositie van Jean Baptiste Édouard Du Puy. Door Aad van der Ven

Carpe Diem, het zeer actieve Haagse amateurorkest, wilde voor zijn voorjaarsprogramma nu eens geen pianist, violist, cellist of zanger als solist. Waarom deze keer geen blaasinstrument, de fagot bijvoorbeeld? Die keus werd mede ingegeven door de opvallende prestaties van Bram van Sambeek. Niet alleen is hij één van de prominente blazers in het Rotterdams Philharmonisch Orkest en af en toe als gast (op uitnodiging van Gergjev) in het London Symphony Orchestra. Hij kreeg ook vorig jaar bekendheid doordat hij de Nederlandse Muziekprijs ontving, de hoogste onderscheiding die een jonge musicus in ons land kan krijgen. Bovendien maakte hij kort geleden een opvallende cd. Hij speelt daarop onder meer een fagotconcert van de volslagen onbekende componist Du Puy (1770-1822). Dat werk bleek een schat aan kostelijke, vroeg-

Bram van Sambeek. > Foto: Rein Langeveld

romantische muziek te bevatten. Bram van Sambeek heeft intussen niet stilgezeten. Hij ontdekte een muzikale schat. Het verhaal begon in Stockholm. Alvorens hij dat concert van Du Puy op cd zette, wilde de fagottist graag het manuscript onderzoeken. Hij had weliswaar kunnen volstaan met de keurig uitgegeven partituur, maar een handschrift van een

Kwaliteit Toen hij vroeg of de muziekbibliotheek in Stockholm het handschrift voor hem wilde scannen kreeg Van Sambeek te horen: welk concert van Du Puy bedoelt u? Hij vernam dat er twee bestonden. En hij begreep dat blijkbaar nog nooit iemand belangstelling voor dat andere, nooit uitgegeven stuk had getoond. Daar wilde Bram van Sambeek het zijne van weten. Hij was verrast door de kwaliteit van de muziek, die toch weer anders bleek te zijn dan het andere werk van Du Puy. Hij vond het een aardig idee met Carpe Diem niet dat min of meer bekende concert te spelen, maar dat andere dat hij nu als enige onder beheer heeft. Want hij liet op eigen kosten het manuscript uitwerken en de orkestpartijen vervaardigen. “Het is heel virtuoos, moeilijker dan bijvoorbeeld het Fagotconcert van Mozart”, zegt hij. “Je kunt merken dat Du Puy het heeft geschreven voor de eerste fagottist van het hoforkest in Stockholm, een musicus die destijds hoog stond aangeschreven. Het is ook veel omvangrijker dan dat concert in a dat op


Vrijdag 9 april 2010

<17

uit

Daisy Cools en de wijze lessen van Ray Davies

us

Van een songwritercursus bij Ray Davies leerde Daisy Cools om een liedje tekstueel kort te houden. Er kwamen mooie songs uit voort die ze neerlegde in haar album ‘The Secrets We Keep’. “Als je met een liedje teruggaat naar de basis komt het ook sterker over”. Door Anneke Ruys

ers

Odysseus!’ is dat de leerlingen de danspasjes zelf bedenken. Wel worden ze begeleid door een professionele band. Raphael: “Van elkaar leer je het snelste. Vooral acteren, zingen en dansen. Het is mooi om te zien hoe snel ze het oppikken”. Odysseus, Odysseus! 13 en 14 april in het Lucent Dans Theater. Zaal open: 19.30 uur. Aanvang: 20.00 uur. Toegang: € 12,50.

De Vlaardingse singer/songwriter Daisy Cools maakt mooie liedjes met pakkende melodieën en teksten die wat te zeggen hebben. Die brengt ze met een bijzondere stem. Ze probeert de luisteraar te boeien met puur gevoel en soms een (verborgen) boodschap over belangrijke mensen in haar leven die ze ooit tegenkwam en die haar inspireerden. Eén van die inspirators is Ray Davies die we kennen van The Kinks, maar ook van zijn soloprojecten. Ook daar zit een verhaal achter. “Mijn vader heeft een soort obsessie met Ray Davies en The Kinks. Er is geen liedje dat hij niet uit zijn hoofd kent. Hij hoorde over een songwriterworkshop van een aantal dagen die Davies in een oud molenaarshuis vlakbij Manchester gaf. Je moest drie liedjes insturen met een motivatiebrief. Ik heb een demo opgestuurd met daarop drie songs van mijn eerste album ‘Soul Traffic’. Toen ik uiteindelijk een brief in de bus kreeg dat ik uitgekozen was, raakte mijn vader in een positieve shock. Ikzelf voelde me erg vereerd dat ik van een dergelijke grootheid kon leren over muziek”. Daisy Cools bracht samen met enkele andere songschrijvers een week in Engeland door. “Ik was de enige die niet uit Engeland kwam. Ik werd daarom steevast ‘the exotic one’ genoemd. In een paar dagen heb ik daar meer geleerd dan ik ooit had kunnen denken. Bijvoorbeeld hoe ik minder emotioneel kan schrijven. Ray Davies gelooft ook in het observeren van anderen en hoe daar de mooiste liedjes uit voortkomen. Vroeger wilde ik te veel zeggen in één enkel liedje. Hij leerde me hoe je met weinig woorden toch genoeg kunt vertellen. Mijn ervaring in Manchester heeft ook een aantal mooie songs opgeleverd, waarvan

ook enkele op ‘The Secrets We Keep’ terecht zijn gekomen”. Tijdens de vervolmaking van haar eerste album, ‘Soul Traffic’ (2006) had Daisy naast de dood van haar moeder ook een verbroken relatie te verwerken. Dat drukte ook een duidelijk stempel op de plaat die ze nu vooral als een ‘demo’ ziet. “Ik wist toen nog niet goed wat ik ermee wilde. ‘Soul Traffic’ was eigenlijk een confronterend album waar ik achteraf niet helemaal achter stond. Niet dat ik de liedjes niet mooi vind, maar ik ben nu gewoon veel verder. Ik ben trots op mijn echte eerste album ‘The Secrets We Keep’ dat eind vorig jaar uitgekomen is. Ook ben ik muzikaal enorm gegroeid en klinkt deze plaat veel volwassener dan de voorganger. Hij is ook veel minder zwaarmoedig. Het verlies van mijn moeder heb ik inmiddels een plek kunnen geven. Door dit album aan haar op te dragen is er ook een moeilijke periode voor mij afgesloten”. Daisy’s veelzijdigheid wordt benadrukt door de muzikale uitstapjes die ze maakt. Zo werkte ze in 2008 samen met de Rotterdamse jazzformatie The Mirror Conspiracy. Ze schreef zangmelodieën voor hen en zong op enkele van hun nummers. Samen met The Mirror Conspiracy trad Daisy op met trompettisten Erik Truffaz en Toshinori Kondo. Wat maakt Daisy Cools anders dan al die andere nieuwe vrouwelijke singer/songwriters die we nu rijk zijn? “Ik denk dat de combinatie tussen donker en licht wel bijzonder is. Moeilijke dingen kan ik op een luchtige manier overbrengen en neerleggen in een vrolijk liedje. Ik geloof er erg in dat ik goede liedjes schrijf. Schrijven gaat nu ook gemakkelijker. Inspiratie krijg ik op de gekste plaatsen. Muziek komt bij mij in fases, bij vlagen. Uiteindelijk komt er iets moois uit. Ja ik ben heel trots op dit album. Ik zie het ook weer als een nieuwe groeifase. Ik heb nu geleerd dat een liedje sterker overkomt wanneer je ermee teruggaat naar de basis. Ook met weinig woorden kun je heel veel zeggen”. Daisy Cools treedt op donderdag 15 april op in Wijnlokaal 1900 (Maliestraat 10). www.daisycools.com

hat de cd staat. En het vraagt een flinke symfonische bezetting, compleet met trombones”. Bram van Sambeek hoopt dat hij de kans krijgt ook dit concert van Du Puy op cd te zetten. En dat het niet te lang duurt. “Anders gaat een ander er mee vandoor”. De eerste repetitie met Carpe Diem heeft hij al achter de rug. “Het gaat prima. Ze kunnen het heel goed spelen”. Symfonieorkest Carpe Diem onder leiding van Marco Bons, met Bram van Sambeek (fagot). Werken van Beethoven (ouverture ‘Coriolan’ en Tweede symfonie) en Du Puy (Fagotconcert in c). Vrijdag 16/4, 20.15 uur, Nieuwe Badkapel; zondag 18/4, 15.00 uur, Oude Kerk, Rijswijk. Meer informatie: www.symfonieorkest-carpediem.nl

Daisy’s veelzijdigheid wordt benadrukt door de muzikale uitstapjes die ze maakt. > Foto: PR

de eetrubriek

Rootz

Belgisch

Oordeel: + verrassende gerechten + goede topkwaliteit - Weinig keuze voor moeilijke eters

De rood-wit-groene luiken bij de ramen van Belgisch café-restaurant Rootz wekken de indruk dat we hier met een eeuwenoude herberg van doen hebben. Welnu, het gaat weliswaar om een pand uit de 17de eeuw, maar het werd gebouwd als koetshuis. Lang voordat de Grote Marktstraat werd aangelegd. De entree tot het koetshuis, nu via het naastgelegen 19de-eeuwse huisje, zat oorspronkelijk dan ook in de Raamstraat, voorheen het Gerbrandstraatje. Als je oude foto’s van de Grote Marktstraat op de site van het Haags Gemeentearchief bekijkt, zie je de opmerkelijke gevel met slechts één groot raam op de begane grond voortdurend opduiken. In de jaren dertig van de vorige eeuw zat er een fietsenstalling met een tijdschriftenkiosk op de stoep waar nu het terras is. Een spandoek op de gevel schreeuwt ons ’60 bieren!’ toe. En het grappige is dat de menukaart hier bij elk gerecht niet alleen een wijnsuggestie doet, maar ook een bieradvies geeft. Bij de gebakken kippenlevertjes met dadels, PX sherry en gebruneerde amandelschaafsel (€ 7,10), die mijn zoon Wieger vooraf neemt, wordt bijvoorbeeld Achel brune aanbevolen. Wieger verkiest evenwel mineraalwater (€ 3,80 voor een halve liter). Dat wil zeggen: hij wil eigenlijk cola, maar dat drinken we – althans als ik er bij ben – niet bij eten, tenzij het een hamburger betreft. Zelf heb ik vooraf de Gentse mosterdsoep (€ 4,90) met als extra reepjes chorizo (supplement € 0,40). Ook ik laat de aanbeveling van De Koninckbier aan me voorbij gaan, maar ik voel wel voor de wijnsuggestie: een glas J. Herrick Chardonnay (€ 3,90). Zowel de kippenlevers als de soep geven aanleiding het resterende breekbrood (met aïoli), die we eerder hebben gevraagd (€ 3,50), te gebruiken om te dopen. Dat kan hier ook makkelijk. Rootz is een heel informele zaak met vooral jonge bezoekers en de entourage van een groot eetcafé. Toch heeft de keuken meer pretenties dan een eetcafé. Hier geen stamppot-

ten, biefstukken met patat of simpele pasta’s op de kaart, maar gestoofde konijnenbout in dragonroomsaus, lamsschenkel in een kruiden-Westmalle dubbeljus en gebakken rode mulfilet op een doperwtencrème. Vooraf verkies ik een geroosterd half scharrelkippetje op hutspot en een jus van rozemarijn en knoflook (€ 16,20). Ik moet zeggen dat niet zo erg van de hutspot ben, maar de nieuwsgierigheid naar de kip wint het. In het verleden heb ik namelijk hele smakelijke hoenderrassen uit België geproefd, oneindig veel beter dan het smakeloze meest veelzijdige stukje vlees van eigen bodem. En eerlijk is eerlijk, dit scharrelkippetje – waar het ook vandaan moge komen – is niet onaardig. Op de hutspot valt niets aan te merken. Dat ik niet enthousiast ben, ligt in dit geval volledig aan mij. Heel behoorlijk is ook de kalfslende met knoflookjus (€ 19,–) aan de overkant. Die stond niet op de menukaart, maar maakt deel uit van de dagspecials. Er komt een schaal behoorlijke patatten bij plus wat dagverse groenten. Ik gooi er nog een glaasje rosé huiswijn (€ 3,–) tegenaan en alles bij elkaar zijn we heel tevreden. De bediening is bovendien vlot en voorkomend. Ook bij de nagerechten merken we weer dat Rootz heel wat meer wil zijn dan een café met warm eten. Niet een ijskaart met dame blanche en pêche melba als hoogtepunten, maar een warm taartje van Belgische Callebautchocolade met toffeesaus, gebakken kokospasteitjes met chocolade-rumsaus en vanille-ijs of gebrande banaan met witte chocolade panna cotta. In het dagmenu ontwaar ik echter de Belgische wafel met ijs (€ 4,90). Dat blijkt het enige dat me een beetje tegenvalt. Met spijt blik ik nog eens naar wat die andere mogelijkheden waren geweest. De cappuccino (€ 2,10) is wel redelijk en de rekening van in totaal € 74,70 valt natuurlijk alles mee.

Adres Grote Marktstraat 14 Telefoon 070 3639988 Info www.rootz.nl Geopend Dagelijks van 11.00 uur tot 23.00! uur (keuken).

Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf

Coos Versteeg € 4,90 € 16,20 € 4,90

Pin, Visa, Eurocard en AmEx

Ingezonden mededeling

Zomer op het plein Welkom op ons zonnige terras & geniet van onze zeer uitgebreide internationale kaart voor lunch, borrel en diner. Nieuw in De Eeuwige Jachtvelden: de Haagsche Heerenkamer (besloten ruimte voor vergaderingen en private dining) Plein 14, 2511 CR Den Haag, 070-3020931, dagelijks open v.a. 09.00 uur

www.eeuwigejachtvelden.nl


18>

Vrijdag 9 april 2010

cultuur

Bellitoni speelt monstersymfonie

Alle hens aan dek voor Mahlers Zesde In Mahlers Zesde symfonie, de meest tragische die hij gecomponeerd heeft, krijgt niemand rust. De luisteraar evenmin als de orkestmusicus. Anderhalf uur kommer en kwel, waarbij aan de spelers hoge eisen worden gesteld. Echt iets voor Bellitoni. Het Haagse amateurorkest waagt het er op. “Alle remmen los”. Door Aad van der Ven

Het is zondag, maar in het Voorburgse College Het Loo is de rust ver te zoeken. Personen van alle leeftijden, muziekinstrumenten torsend, lopen in en uit. Het gerommel in de verte, rechts achter de hoofdingang, blijkt van enkele slagwerkers te komen, die zich in de gang hebben geposteerd. Even verderop wordt het pas echt menens. In de aula, van muur tot muur met amper een plaats voor de dirigent, zitten de strijkers en de blazers van het amateurorkest Bellitoni, een ensemble dat als het om de uitvoering van symfonische meesterwerken gaat, een reputatie te verliezen heeft. Mahlers Zesde staat op de lessenaars en die vraagt geen halve maatregelen. “Jongens, hier moeten we er met een blinde woede induiken”, roept dirigent Jurjen Hempel op een bepaald moment. “Alle remmen los”. Dat is niet aan dovemansoren gezegd. Mahler schreeuwt het uit. Alle acht hoornisten die de componist hier verlangt zijn present. Een negende, die in bepaalde passages de eerste hoornist moet bijstaan, is in aantocht, evenals de dame die de tweede harp bespeelt. Het orkest heeft nog heel wat repetities voor de boeg. Bellitoni is een projectorkest. Het bestaat gedurende zo’n twee maanden, studeert in die relatief korte periode dankzij een intensief repetitierooster een programma in, voert dat een paar keer uit en wordt dan ontbonden. Een half jaar later kan men weer intekenen om mee te doen aan een volgend programma en dan barst de muzikale hectiek opnieuw los. Aanpak Jurjen Hempel aarzelde toen hij hoorde dat het orkest Mahlers Zesde symfonie wilde spelen. Niet omdat hij zelf dat werk nog nooit had gedirigeerd (wel de eerste vijf symfonieën van deze componist), maar omdat hij vreesde dat deze partituur voor een amateurorkest te hoog gegrepen was. Hij nam Bellitoni een half jaar geleden over van zijn toen ernstig zieke, inmiddels overleden en zeer betreurde collega Alexandru Lascae. De keus voor het volgende programma,

Bellitoni repeteert onder leiding van Jurjen Hempel > Foto: Mylène Siegers

Mahler 6, was toen in principe al gemaakt. Hempel, bekend geworden door onder meer zijn energieke aanpak van gecompliceerde avantgarde-stukken, zei toch ja. Hij heeft daar vooralsnog nog geen spijt van. Het orkest begon enkele weken geleden aan het project met, zoals gebruikelijk, groepsrepetities. Als coaches traden musici uit het Koninklijk Concertgebouworkest, het Residentie Orkest en het Rotterdams Philharmonisch Orkest op. En de slagwerkers zijn nog steeds in de weer onder leiding van Mark Braafhart, die in het dagelijks leven achter op het podium van het Concertgebouw staat. Voor het slagwerk is een belangrijke rol weggelegd in deze symfonie. Een groot aantal instrumenten moet in korte tijd worden bediend door een handjevol mensen. Dat vraagt behalve behendigheid ook regie: wie doet wat op welk moment en hoe regelen we het dat de één de ander niet in de weg loopt. Daarbij komt dat Mahlers in zijn Zesde – en nergens anders – een gigantische hamer voorschrijft, die op een houten blok dendert en zo een doffe klap veroorzaakt die bij menige concertbezoeker de haren rechtop doet staan. Het effect moet zijn als dat van een eik die geveld wordt, schreef de componist. En die eik is de tragische held, die in deze symfonie wordt uitgebeeld, een personage waarin we natuurlijk Mahler zelf, de eeuwige tobber, herkennen. De meeste professionele orkesten hebben de zogenoemde Mahlerhamer in het depot. Bij Bellitoni komt het forse exemplaar van het Residentie Orkest, inclusief het bijbehorende mas-

sieve houten blok, er aan te pas. Jurjen Hempel heeft vaker met amateurs aan Mahler gewerkt. “Bij een beroepsorkest mag een gastdirigent daar bijna nooit aankomen. Mahler is voor de chef, zeggen ze dan. Daarom is dit voor mij natuurlijk wel aantrekkelijk”. De enorme hoeveelheid aanwijzingen die deze componist bij de noten heeft gezet zijn voor niet-beroepsmusici vaak een probleem, zegt hij. “Je hebt al je handen vol aan de noten en dan moet je ook nog voortdurend kijken wat er bij staat. Terwijl je bovendien op de dirigent moet letten”. Bij een beroepsorkest kan de dirigent meer aan de musici overlaten, meent hij. “De aanvoerders regelen veel zelf met hun groepen. In een amateurorkest wacht iedereen voortdurend op de dirigent. Ik ben hier ook een beetje met muzikale vorming bezig. Even stoppen, laten luisteren wat er elders in het orkest gebeurt, even iets proberen om de klank beter te krijgen enzovoort. Dat maakt dat je ook als dirigent over tal van details weer moet gaan nadenken. Heel nuttig dus”. Het bevalt Jurjen Hempel wel bij Bellitoni. Hij kreeg al het verzoek of hij ook de najaarsconcerten wil dirigeren. “Dat moet lukken. Ik zit in die periode ook bij de opera van Bordeaux, maar ik kan daar wel een mouw aan passen”.

Explosie van kleur, taal en muziek Door Floor de Booys

Als het publiek binnenkomt, zijn de acteurs zich nog aan het schminken. Ze nemen hun tijd, dikke lagen in felle kleuren. Acteur Marien Jongewaard maakt van de gelegenheid gebruik en richt zich tot de zaal. Wat hopen ze te vinden in het museum, in de kunst? Zijn ze op zoek naar een bijzondere ervaring, iets overweldigends dat hen de sleur van alledag – hun betekenisloze baan, hun saaie huwelijk – even doet vergeten? Dan zijn ze bij de tentoonstelling ‘Kandinsky en Der Blauwe Reiter’ én de voorstelling ‘Kokoschka Live!’ in het Gemeentemuseum aan het goede adres. De voorstelling is een explosie van kleuren, taal en muziek. Een ode aan schilder-theatermaker-schrijver Oskar Kokoschka (1886 – 1980), een Oostenrijks ‘enfant terrible’die in 1912 tentoonstelde met ‘Der Blaue Reiter’. Op de tentoonstelling is één werk van hem te zien. “Ik heb nog geen tijd gehad om de hele tentoonstelling te zien, maar dat ene schilderij van Kokoschka heb ik bekeken. Toch een mooi moment om even oog in oog met hem te staan”, vertelt Jeroen de Man, acteur van de ‘Warme Winkel’, één van de gezelschappen die aan deze bijzondere voorstelling meedoet. Reeks De voorstelling over Kokoschka is de vijfde en laatste uit een reeks over Oostenrijkse kunstenaars. Eerder werden er voorstellingen gemaakt over Reiner Maria Rilke, Stephan Zweig, Alma Mahler en Thomas Bernard. “Via Alma Mahler kwamen we eigenlijk vanzelf uit op Kokoschka, zij hadden een onstuimige affaire die Alma na twee jaar beëindigde. Oskar bleef lange tijd geobsedeerd door haar”. Voor de voorstelling doken de acteurs diep in het leven van Kokoschka. “Ik wist betrekkelijk weinig over hem, maar ben hem enorm gaan waarderen. Hij weigerde zich aan te passen aan de heersende moraal en riep telkens verontwaardiging op met zijn controversiële sociaal-politieke en filosofische stellingnames. Hij was zijn tijd ver vooruit”.

Symfonieorkest Bellitoni onder leiding van Jurjen Hempel. Zesde symfonie van Mahler. Woensdag 14/4, 20.15 uur, Nicolaikerk, Utrecht; donderdag 15/4, 20.15 uur, | Philipszaal, Den Haag; zondag 18/4, 14.15 uur, Beurs van Berlage, Amsterdam. Meer informatie: www.bellitoni.nl

Toeval Dat de voorstelling en de tentoonstelling samenvallen, is toeval. Directeur van het Gemeentemuseum, Benno Tempel, hoorde dat er een voorstelling over Kokoschka in de maak was en nodigde het gezelschap uit om het stuk in de schatkamers van het museum op te voeren. “Wij vinden het geweldig om op locatie te spelen. Het museum inspireert ons. En wij inspireren het museum. De suppoosten vinden de voorstelling ook heel leuk. Een

april met saxofonist Simon Rigter. En dan gaat het om de warmte en voordracht van Sanna en het altijdsmullen-geluid van Simons tenor. Druk jazzdagje trouwens, die zondag. Drummer Dolf Helge heeft een tijdlang z’n sessies georganiseerd in Herberg Vlietzicht aan het Jaagpad, maar de eigenaar vond – met pijn in het hart – dat de jazz hem toch teveel kostte en te weinig opleverde. Helge’s zondagse sessie is nu verhuisd naar het Mövenpickhotel bij station Voorburg. Frits Kaatee speelt er de elfde met zangeres Dasha Skorokhodova (op de vrijdag te horen in het Goude Hooft). Ook in paviljoen De Fuut aan het Zuiderstrand is het jazzseizoen op de zondag weer begonnen. Op de elfde krijgt trompettist-zanger Herman Nijkamp er de vrije hand en hij neemt een trio mee met onder

anderen pianist Rob Horsting. Dezelfde Horsting die zoveel sterke big band-arrangementen schrijft voor het Jazz Orchestra of the Concertgebouw. In de dinsdagsessie van bassist Johnny Daly en gitarist Dan Nicholas in Pavlov aan het Spui een aanlokkelijke internationale ‘line up’ op 13 april: zijzelf uit Ierland en de US of A, op trompet Gary Kavanagh uit Engeland en op de tenor de Tsjech Ondrej Stveracek. En als we toch over de grenzen bezig zijn: Theater de Tobbe heeft op 16 april een avond Maghreb jazz van gitarist Jan Wouter Oostenrijk. Hij volgde de jazzopleiding aan het Amsterdamse conservatorium bij o.a. Wim Overgaauw, had als helden Wes Montgomery, Robben Ford en Joe Pass. Dat zijn al drie zeer verschillende smaken, maar dat was hem niet genoeg. Hij bekwaamde zich muzi-

mooie kruisbestuiving”, aldus acteur/ muzikant John van Oostrum. Oskar Kokoschka’s obsessie voor vrouwen – vooral voor Alma Mahler – loopt als een rode draad door de voorstelling. De Man: “Hij raakte door zijn onbereikbare liefde verbitterd en wilde een tijd niets meer met vrouwen te maken hebben. Maar hij had wel vrouwen nodig om voor hem te poseren. Daar bedacht hij een oplossing voor. Hij liet een levensgrote pop maken naar het evenbeeld van Alma Mahler. Hij maakte diverse werken naar deze pop, maar uiteindelijk beviel het hem niet en nam hij weer levende modellen. Hij gaf een feest om de pop van Alma Mahler ritueel te onthoofden en hoopte zo ook een einde te maken aan zijn hopeloze liefde voor haar. Maar hij heeft haar nooit helemaal los kunnen laten. En zij hem ook niet”. ‘Kokoschka Live!’ is geen kant-en-klare voorstelling die de kijker gedachtenloos kan verorberen. “Wij zetten losse beelden neer, tableau vivants, waar de kijker zelf één geheel van moet maken”, zegt Van Oostrum. Naakt of bizar gekostumeerd en beschilderd rennen de spelers van het ene verstilde moment naar een volgende van emoties kolkende scène. Als een vulkaan, die het expressionisme als een stroom van invallen en vernuft uitspuwt. Voorstelling: ‘Kokoschka Live!’, coproductie van De Warme Winkel, Veenfabriek/Touki Delphine, Nieuw West/Marien Jongewaard. Regie: Paul Koek. Nog t/m 25 april te zien in het Gemeentemuseum. Op woensdag- tot en met zaterdagavond opent het museum zijn deuren om 18.30 uur exclusief voor de theaterbezoekers. In alle rust kan de tentoonstelling Kandinsky en Der Blaue Reiter bezocht worden waarna om 20.00 uur de voorstelling begint (einde om 21.30 uur geen pauze). Op zondag is er een matineevoorstelling om 16.00 uur. meer informatie: www.kokoschka.nl of www.gemeentemuseum.nl .

> Foto: Sofie Knijff

jazz

Warmte van Sanna en jazz uit de Maghreb Dat was anderhalve week geleden een knallende opening, aan de Koningin Emmakade, in de nieuwe jazzen bluessociëteit van Charles Engels. Zuster Truus had er de touwtjes en de drumsticks in handen, broer Jacques kwam meetrommelen en zelfs meesterdrummer John Engels (“Als ik die blauwe noten maar hoor”) was ervoor uit Amsterdam gekomen met vriendin en zangeres Liz Horváth. Ook Joke Bruys meldde zich als vrij-

willigster met een aantal ‘standards’ op het podium. Jazz zonder pretenties, gewoon recht-door-zee swingen. Niets voor pianist Maurits Roes die even kwam neuzen, maar lichtelijk brommend verdween. Teveel noten, vond hij, te weinig gevoel. Hij is meer van het intieme luisterwerk, met als het kan een beetje muzikale poëzie. Misschien komt dat ook nog wel bij Engels. Tenslotte speelt Sanna van Vliet (piano en vocals) er zondag 11

kaal in de maqams (de inhoudelijk qua emotie bepaalde ‘toonladders’ van de Arabische muziek), luisterde naar Cheb Khaled, Um Khaltoun, Munir Bashir en naar de muziek van buikdansers. Zijn favoriete genre is de folkoristische ‘chaabi’-muziek uit de Maghreb en inmiddels heeft hij een eigen vorm gevonden om daarmee om te gaan die hij de ‘Sharqi-blues’ noemt. “Ik wil in mijn muziek andere culturen absorberen zonder mezelf te verliezen. Bij mijn muziek moet je de cultuurbotsing van de Arabische en de westerse wereld helemaal vergeten. Net zoals in jazz gaat het over raciale afgrenzingen heen”, zegt Oostenrijk. Misschien iets voor meneer Wilders? Bert Jansma


Vrijdag 9 april 2010

cultuur

<19

De bonte eenheid van Charlotte Mutsaers Het Letterkundig Museum boft maar met de P.C. Hooft-prijswinnares 2010. Charlotte Mutsaers is behalve schrijfster, ook een begenadigd en eigenzinnig kunstenares. De samenstellers van de tentoonstelling die nu aan haar gewijd is, hebben ruim uit haar collectie eigen werk kunnen putten. Bovendien heeft ze haar omvangrijke persoonlijke archief opengesteld. Door Thijs Kramer

De documentaire die Suzanne Raes over Charlotte Mutsaers maakte en die onlangs op televisie werd uitgezonden, laat een vrouw zien voor wie haar leven en haar kunst een bonte eenheid vormen. Vanaf haar vroegste jeugd heeft ze een wereld om zich heen gesponnen die bevolkt wordt door onder meer hazen, komkommers, zeedieren, foxterriërs en niet te vergeten Napoleon. Mutsaers wordt in deze film getoond als tegelijkertijd springerig en uiterst geconcentreerd. Ze is gulzig in het absorberen van de wereld om zich heen en productief in het scheppen van een eigen universum. Ze is strijdbaar en kwetsbaar tegelijkertijd. Wat eigenzinnigheid betreft is Charlotte Mutsaers waarschijnlijk erfelijk belast. Haar vader was bankier, maar onorthodox. Hij ging eens met een dameshoedje op over straat om zijn dochter te leren maling te hebben aan de mening van de goegemeente. Hij sneed gezichtjes in de schil van komkommers, omdat Charlotte liever daarmee op haar arm rondliep, dan met poppen. De band met haar vader was zeer warm, maar raakte beschadigd toen hij na de oorlog gedetineerd werd omdat hij ‘verkeerde keuzes’ had gemaakt. De relatie met haar moeder was uiterst koel. In haar geboorteplaats Utrecht ging Charlotte naar het Stedelijk Gymnasium. Vervolgens studeerde ze Nederlands in Amsterdam. Aansluitend deed ze in de avonduren een opleiding aan de Rietveldacademie. Ze maakte naam als beeldend kunstenares met kleurige, contrastrijke schilderijen, waarin de invloed van Bonnard en later James Ensor te bespeuren valt. Halverwege de jaren 80 stopte ze met het maken van beeldende kunst. Ze was toen al begonnen

Last Tango, 1982.

Elf acteurs op zoek naar Pier Paolo Door Bert Jansma

Een ‘docudrama’ heet Franz Marijnens ‘Pier Paolo Pasolini – P.P.P.’ bij het Nationale Toneel. Je zou het met evenveel recht een theateressay of een theatercollage kunnen noemen. Het is de zoektocht van regisseur Marijnen met elf acteurs naar wie de Italiaanse cineast en schrijver was. Niet dat ze er met een eenduidig antwoord uitkomen. Dat lijkt onmogelijk bij deze figuur vol tegenstrijdigheden en dat wil Marijnen ook niet. Hij extrapoleert elementen die hij uit interviews, uit brieven, uit de grote Pasolini-biografie van Barth David Schwartz en uit zijn eigen, eerdere betrokkenheid bij Pasolini’s werk haalde en zet het veelkantige resultaat in een intrigerende theatervorm neer. De elf acteurs zitten aan een tafel: acteurs die acteurs spelen vanuit stapels papier en interviews op zoek naar dat ene personage, voor een Pasolini-programma. Ze rakelen van alles op en één van hen, Jeroen Spitzenberger, gaat in videobeelden per vliegtuig op weg naar Italië, waar hij onder andere het graf van de cineast bezoekt. Vanaf die werk-

tafel ontstaat een rollenspel waarin een groot aantal figuren uit Pasolini’s leven de revue passeren. Spitzenberger groeit naar Pasolini zelf toe, al claimt een jaloerse collega (Jochum ten Haaf) dat hijzelf-met-zwarte-pruik die rol ook had kunnen spelen. Diezelfde Ten Haaf speelt vervolgens Pino Pelosi, verdacht van de moord op Pasolini. We zien een foto van diens deerlijk verminkte lijk (er is een auto overheen gereden), horen een stuk uit het sectierapport en Pelosi vertelt hoe Pasolini hem wilde aanranden, hoe dat op een fataal gevecht uitliep. Later zal hij een andere bekentenis doen en weer later zal hij ontkennen. We zien Pasolini in zijn homosexuele verhouding met de jonge acteur Ninetto Davoli, we zien Terence Stamp die de centrale rol in Pasolini’s ‘Teorema’ speelde, we zien de exuberante actrice Laura Betti die acteur Stamp daarin een erectie aanpraat en die later zal waken over Pasolini’s nalatenschap, Anna Magnani is er even (‘Mama Roma’), Pasolini’s familie. Regisseur en samensteller Franz Marijnen zaait eenzelfde soort verwarring als Pasolini deed. Er zijn die voor-

afschaduwingen van zijn dood in zijn werk, er is zijn diepe behoefte aan een wezenlijke zuiverheid, er zijn tegelijkertijd de provocaties en de uitspattingen, er zijn diens uitbarstingen tegen de hypocrisie en het politieke geweld van het Italië van die dagen. Marijnens ‘P.P.P.’ is een vooral biografische theaterstudie die inhoudelijk maar heel even raakt aan Pasolini’s filmœuvre. Dat kan je jammer vinden, maar daar was dan waarschijnlijk een vervolgvoorstelling voor nodig geweest. En deze ‘P.P.P.’ is lang genoeg, soms te weinig dwingend om de spanning vol te houden, het best als het ‘vertellende’ een vorm vindt in kleine dramatische scènes en weer sterk aan zijn slot met alle acteurs-op-rij die hun laatste vragen op Pasolini afvuren. Het geeft je in elk geval volop stof om na te denken. Hopelijk blijven na afloop de videomonitoren aan de foyerwand van het Nationale Toneelgebouw aanstaan, want daarop zijn diverse interviews met Pasolini zelf te zien. ‘Pier Paolo Pasolini – P.P.P.’ is te zien t/m 22 mei in het NT gebouw.

Charlotte Mutsaers. > Foto: Jan Fontijn

met schrijven. In 1983 debuteerde ze met ‘Het circus van de geest’. Ze schreef verhalen- en essaybundels als ‘Hazepeper’ en ‘Kersenbloed’ . In 1988 verscheen haar roman ‘De Markiezin’. In 2008 brak ze door bij een groot publiek met de omvangrijke roman ‘Koetsier Herfst’. Watersnoodramp De tentoonstelling ‘Charlotte Mutsaers. Paraat met pen en penseel’ verdeelt de aandacht gelijkelijk over het leven van Mutsaers, haar beeldende werk en haar literatuur. Veel aandacht is er voor haar persoonlijke fascinaties, waarvan sommige teruggaan tot haar jeugd. Zo legde ze als kind al schriften aan met tekeningen, knipsels en gedichten over de watersnoodramp van 1953. In 1994 is dat nog steeds een thema dat haar bezighoudt. In ‘Kersenbloed’ schrijft ze: ‘Watersnood is één van de fascinerendste rampen die een land kan overkomen. Het begint altijd met de maan. Als de maan maar eventjes fel schijnt, en hoe dat komt weet geen mens, dan wordt het water snood en begint de zee ineens te springen als een gek’. Haar grootvader aan moederszijde, de be-

roemde waterbouwkundige Lely, had er vast een prozaïscher verklaring voor kunnen geven. Haar ontwikkeling als schilder wordt gevolgd vanaf de eerste werken na haar academietijd, tot eind jaren 80. Het is altijd figuratief en haar hondjes zijn een geliefd onderwerp. Naast een ruime keuze uit haar schilderijen, is er grafisch werk te zien en ook boekomslagen, kinderpostzegels en ander gelegenheidswerk. Hoogtepunt van haar schilderwerk vormen de reeks Piëta’s uit 1984 en het schitterende ‘Leda en de zwaan’, dat samen met enkele schetsontwerpen te zien is. Na een periode waarin Mutsaers zowel schilderde als schreef, legde ze zich volledig toe op haar schrijverschap. In de tentoonstelling is een uitgetypte tekst te lezen waarin ze haar overgang van beeldend kunstenares naar schrijfster verwoordt. Zeer aanschouwelijk verbeeld is de arbeidsintensieve wordingsgeschiedenis van haar boeken. Van ‘Rachels rokje’ is een schema te zien, waarin ze dat boek niet rangschikt rond hoofdstukken, maar aan de hand van ‘plooien’. Ook zijn er de verschillende typoscripten te zien die aan de uiteindelijke versie vooraf gingen. Deze overzichtstentoonstelling past goed in de nieuwe opzet van het Letterkundig Museum. Er is aandacht voor de persoon achter de kunstenaar, de achtergrond en de omgeving van vrienden, familie en vakgenoten. Daarnaast wordt er een overzicht gegeven van het œuvre. Tenslotte kan de geïnteresseerde zich verdiepen in de werkwijze van de schrijver en de ontstaansgeschiedenis van enkele werken. In de heldere nieuwe expositieruimtes van het Letterkundig Museum komt het beeldende werk van Mutsaers uitstekend tot zijn recht. De expliciete en kleurrijke Charlotte Mutsaers is het nieuwe Letterkundig Museum op het lijf geschreven. Charlotte Mutsaers. Paraat met pen en penseel, Letterkundig Museum. Prins Willem Alexanderhof 5. Te zien tot en met 29 augustus 2010. De tentoonstelling wordt begeleid door een Schrijversprentenboek waar veel werk in is afgebeeld en waar ook nog enkele uitstekende artikelen zijn opgenomen. Op 20 mei ontvangt Charlotte Mutsaers in Het Letterkundig Museum de P.C. Hooft-prijs 2010.

Nach van Bach bij Festival Classique De ‘Nach van Bach’ is één van de nieuwe initiatieven van het Festival Classique, dat dit jaar van 18 tot en met 20 juni in het Haagse centrum wordt georganiseerd. Het publiek wordt naar diverse locaties, waaronder de Oud Katholieke Kerk en Coffeshop Cremers, geleid en krijgt onderweg nog enkele verrassingen te incasseren. Het concept is bedacht door Karel de Rooy. Een kleiner budget, maar toch meer concerten, vooral op kleine locaties. De vierde editie van het Festival Classique is op een zeer prijsbewuste manier samengesteld. “Vorig jaar was er een klein verlies en dat vonden we niet acceptabel”, zegt zakelijk leider Kik Eveleens. Er zijn enkele sponsors bijgekomen, maar van de kant van de gemeente is er minder geld. ‘We kunnen dit jaar ongeveer vijftien procent minder uitgeven”, aldus Eveleens. Een internationaal bekende artiest die de aandacht trekt, zoals in de afgelopen jaren de zangeressen Jessye Norman en Kiri Te Kanawa en de violist Daniel Hope, ontbreekt dan ook deze

keer. Het aantal concerten op de Hofvijver is van negen tot vijf teruggebracht. Ze zijn ook korter geworden: één uur zonder pauze. Drie van die concerten worden verzorgd door het Residentie Orkest, dat zijn aandeel afsluit met een selectie uit ‘Porgy and Bess’ van Gershwin. Het traditionele AVRO-concert op de Hofvijver, gratis, wordt weer live op televisie uitgezonden. Gastheer is tvpresentator Tijl Beckand, die vorig jaar zijn festivaldebuut maakte met het KinderVoetbalConcert. Dit jaar zijn er voor het eerst Babyconcerten. Er wordt gemusiceerd volgens een concept van Matilde Castro, die een muziekcentrum voor baby’s heeft gecreëerd. Uitgangspunt: muziek is een essentiële component in de ontwikkeling van het kind en daarmee kun je niet vroeg genoeg beginnen. Nieuw is ook dat het festival dit jaar zowel bedrijven als particulieren door middel van een advertentie heeft gevraagd gratis een concertlocatie beschikbaar te stellen. Daarop is door velen enthousiast gereageerd.


20>

Vrijdag 9 april 2010

cultuur

New York comes to The Hague

‘Knallen op een Blik’ Door Eric Korsten

“Het idee achter ‘Bang on a Can’ was dat we als klassiek opgeleide musici en componisten ongelukkig waren met het stijve en formele karakter van de concertpraktijk”, aldus voorman Michael Gordon van de Newyorkse groep. “Je moet erkennen dat de overweldigende meerderheid van de mensen niet naar een concertzaal gaat om daar te luisteren naar musici in smoking. De ambiance is er sinds 1810 niet wezenlijk veranderd. Het pianotrio is niet het medium van 2010. ‘Bang on a Can’ is dat misschien wél. Wij wilden een kamerorkest zijn van onze tijd. Veelzijdig, flexibel. Versterkt, met elektronische apparatuur in de bezetting en met de mogelijkheid om met samples te werken. Met enerzijds een elektrische gitaar en drums en anderzijds klarinet, cello en piano. Probeer je voor te stellen wat muziek maken vandaag de dag kan inhouden”. Elektronische kamermuziek. Die omschrijving raakt nog het dichtst hun notenwerk. Het resulteert in hoekige, soms ronduit punkige rock en invloeden uit de wereldmuziek, die naar behoeven wordt gemixt of afgewisseld met wat de barok te bieden heeft, dan wel met de serieuze maar weerbarstige ‘minimale’ muziek uit het begin of het einde van de twintigste eeuw. En soms met videobeelden. Het ensem-

ble wil elementen die kunnen bijten en onverenigbaar lijken. Of zoals Gordon het uitdrukt: “Het concept van eigentijdse experimentele muziek met klassieke instrumenten in een vorm gieten waar mensen zich mee verbonden kunnen voelen. Probeer je voor te stellen wat muziek maken vandaag de dag wél kan inhouden”. In Amerika geniet ‘Bang On A Can’ (‘Knallen op een blik’) wellicht nog de meeste bekendheid vanwege haar marathonconcerten waarbij een mix van werken worden uitgevoerd. Voor de twintigste verjaardag van hun marathonconcerten gaf ‘Bang On A Can’ in New York een concert van zesentwintig uur achtereen. Het publiek wordt bij die marathons aangemoedigd om in jeans en T-shirt te verschijnen en het mag binnenkomen of vertrekken wanneer het maar wil.

‘Bang on a Can’. > Foto: Christine Southworth

Gloedvol Bang On A Can werd in 2005 uitgeroepen tot Ensemble van het jaar door de Musical America International Directory of the Performing Arts. Het ensemble staat op een eenzaam hoog muzikaal peil, zo bleek tijdens een gloedvol optreden, eind maart, in Amsterdam, en eigenlijk is dat al zo sinds de oprichting in 1987. De klankmengers van ‘BoaC’ hebben dan ook vrijwel alle grote hedendaagse componisten-kanonnen aan zich weten te bin-

den: Philip Glass, Steve Reich, Meredith Monk, Brian Eno, Ornette Coleman, Sonic Youth’s Thurston Moore, Don Byron, de Birmese drummeester Kyaw Kyaw Naing, Iva Bittova, Nobukazu Takemura, Terry Riley, Glenn Branca, Cecil Taylor, DJ Spooky – en niet in de laatste plaats ook Louis Andriessen, van wie opnieuw een nieuw en speciaal in opdracht van het ensemble geschreven werk wordt uitgevoerd. Onder de vele Bang On A Canevenementen waren uitvoeringen

door John Cage, premières van Glenn Branca’s epische symfonieën voor verzamelde elektrische gitaren en volledig geënsceneerde microtonale opera’s van Harry Partch, mét diens originele en eigenaardige instrumentarium. De leden van de groep waaieren ook geregeld uit: de één werkte samen met cellist Yo-Yo Ma, de ander begeleidde sterdanser Mikhail Baryshnikov of toerde met Paul Simon of Bob Dylan. ‘BoaC’ treedt op uitnodiging van het Koninklijk Conservatorium op dins-

dag 13 april op in het Haagse theater korzo5HOOG. Het programma vermeldt werken van onder meer Andriessen, Lang en Gordon. Op 12 april voert BoaC in korzo5HOOG werken uit van de Conservatory Composers TBC, compositiestudenten van het Koninklijk Conservatorium. De optredens maken deel uit van het Spring Festival (12 t/m 16 april). Meer informatie: www.korzo.nl en www.koncon.nl/springfestival.

Ingezonden mededeling

Foto: Giannina Urmeneta Ottiker

Empire (Art & Politics) donderdag 22 april

‘Intelligent theater vol muziek, dans, multimedia en film’

EMPIRE (Art & Politics) | SUPERAMAS Van en regie Superamas Met Roch Baumert, Alix Eynaudi, Davis Freeman e.a. Wanneer do 22 april, 20.15 uur Ontdek het zelf

Bestel nu uw kaarten op www.ks.nl of bel 0900 345 67 89 (10 cpm) KSC 052 Adv Empire_v2.indd 1

01-04-2010 18:10:03


Vrijdag 9 april 2010

cultuur

<21

Retrospectief van Agnès Varda en Jacques Demy

Eén echtpaar, twee filmwerelden Door Bert Jansma

Retrospectieven plegen aan het werk van één regisseur gewijd te zijn, maar het door het Filmhuis Den Haag georganiseerde Agnès Varda & Jacques Demy-retro brengt het werk van twee cineasten samen. Niet zonder reden. Want hun werk mag dan uitermate verschillend van karakter zijn, Varda en Demy trouwden in 1962, zouden later gescheiden leven, maar hielden dertig jaar lang een hechte band. Demy stierf in 1990 (Aids) en Varda zou enkele prachtige, liefdevolle portretten van hem maken: de documentaire ‘L’univers de Jacques Demy’ en de speelfilm ‘Jacquot de Nantes’. Varda is zaterdag a.s. zelf (in mei wordt ze 82) aanwezig bij de officiële opening van het retrospectief van hun films. De verschillen tussen de cineasten Varda en Demy lijken bijna onoverbrugbaar. Varda, in Brussel geboren als dochter van een Grieks-Frans echtpaar, door haar werk als fotografe voor het Théatre National Populaire in film geïnteresseerd geraakt, werd met haar eersteling (‘La Pointe Courte’, 1954) een voorloper van de Nouvelle Vague (Alain Resnais deed de montage van die film en zou een aantal jaren later zijn ‘Hiroshima mon amour’ maken). Varda ging films maken die midden in de tijd stonden. In het Frankrijk van protest en verandering, sexuele vrijheid en feminisme, met een filmtaal die haaks stond op de ‘cinéma de Papa’. Demy vond zijn inspiratie in veel romantischer sferen, in sprookjes, de musicals

van het oude Hollywood. Het bekendst werd hij door zijn ‘cinéma en chanté’, de geheel gezongen films als ‘Les parapluies de Cherbourg’en ‘Les Demoiselles de Rochefort’. Films die vaak zowel onderschat als verfoeid werden. De Amerikaanse critica Pauline Kael verweet Demy ‘het naïeve idool van een Amerikaans genre’ te zijn. Maar die filmmusical mag dan op zichzelf Amerikaans zijn, Demy doet er iets bijzonders mee. Vaak in een romantisch-elegische toonzetting, met een grote aandacht voor het kleurpalet en met een realistische achtergrond. Wat bij Varda voorgrond zou zijn, scheen bij Demy door de personages heen. De oorlog in Algerije (‘Parapluies de Cherbourg’), de klassenverschillen en het cynisme van de wereld rond de hoofdpersonen. Varda en Demy maakten tezelfdertijd furore. Beiden in 1961. Zij met haar debuut ‘Cléo de 5 à 7’(de tijdsaanduiding in de titel verwijst naar de uurtjes die de Fransman voor zijn ‘amourettes’ heeft gereserveerd), hij met ‘Lola’, met Anouk Aimée als het zangeresje in de titelrol (‘C’est moi, c’est moi Lola, celle qui pleure et celle qui rit…’). Een sprookje vol tederheid en verlangen, nog geheel in de filmtaal van de Nouvelle Vague. Sprookjes zou hij blijven maken, alleen zijn filmtaal zou veranderen. Het mooie is dat door Varda’s werk de biografieën en de ideeën van beide filmers prachtig aanwezig zijn in dit retrospectief. Haar film over de kleine Jacques uit Nantes die haar echtgenoot en vader van

Philippe Noiret en Silvia Montfort in ‘La Pointe Courte’, de eerste film van Agnès Varda. > Foto: PR

haar kind zou zijn, haar documentaire over haar eigen leven, ‘Les plages d’Agnès’. “Ik denk dat deze film ergens tussen fictie en documentaire ligt”, zei ze zelf. En: “Ik

heb het in die film over hoe je als cineast reageert en antwoordt op het leven, op de pijn, de emoties”. Ze praat er voor het eerst over de dood van Demy aan Aids, omdat

hij dat zelf indertijd niet wilde. In de film een shot waarin Demy zegt dat hij is zoals de zee: grijs en blauw. En haar tekst over hem “de meest geliefde van alle doden”. Veel meer over Demy in het voor filmliefhebbers fascinerende ‘L’univers de Jacques Demy’. Interviews met Demy, interviews met acteurs die met hem werkten. Componist Michel Legrand, van zeer jonge pianistje tot de man van liedjes en recitatieven in ‘Parapluies de Cherbourg’. Demy die vertelt hoe hij als jongetje met filmmateriaal speelde op een manier zoals animator Norman McLaren ermee in Canada zou experimenteren. De emulsielaag oplossend in warm water en daarop z’n animaties tekenend. Hoe hij alle muziek voor zijn films eerst opnam en die liet klinken als de acteurs voor de camera hun rollen speelden en inzongen: “Zoals de muziek op de sets van de stomme film gespeeld werd om de acteurs in de sfeer te brengen”. En Demy’s Amerikaanse avontuur. Hij maakte er – de overigens geflopte – film ‘Model shop’. Voor de proefopnames gebruikt hij een jonge, beginnende acteur, Harrison Ford. Maar in de film zelf speelt Gary Lockwood (‘2001: a space Odyssee’) de hoofdrol. Want de Hollywood-producer van ‘Model shop’ liet weten dat die rare Ford er absoluut uit moest. Want daarmee zou het nooit van z’n langzal-ze-leven iets worden in de film. Filmhuis Den Haag: Agnès Varda & Jacques Demy retrospectief. Tot en met 5 mei. www.filmhuisdenhaag.nl

Ingezonden mededelingen

FILMHUIS DEN HAAG PRESENTEERT

APRIL-JUNI 2010

AGNÈS & JACQUES

Maestro

Neeme Järvi in zijn element bij Residentie Orkest 9 en 11 april

Strauss Don Quixote Dvorák Dr Anton Philipszaal www.residentieorkest.nl

VARDA DEMY RETROSPECTIEF FILMHUIS DEN HAAG CHASSÉ CINEMA Breda EYE FILM INSTITUUT NEDERLAND Amsterdam FOCUS FILMTHEATER Arnhem FILMTHEATER 'T HOOGT Utrecht IMAGES Groningen LANTAREN/VENSTER Rotterdam LUMIÈRE Maastricht LUX Nijmegen PLAZA FUTURA Eindhoven VERKADEFABRIEK 's-Hertogenbosch


(advertentie)

Sander Ottes, de wakkerste presentator van Radio West Elke werkdag begint de dag met West wordt Wakker op Radio West. Presentator Sander Ottes is steevast de wakkerste van allemaal. Alert en geïnformeerd brengt hij vanaf 6 uur het regionale nieuws, weer, verkeer en lekkere muziek bij u thuis.

natuurlijk, het beste voor iedereen Aanbieding van de week!

“Het is wel vroeg, ja. De wekker gaat om half vier en een kwartier later sta ik onder de douche. Maar niet voordat ik op teletekst heb gecontroleerd of er groot nieuws is. In de auto richting de studio doe ik stemoefeningen. Dan zing ik mee met de grootste hits uit ‘mijn tijd’: de jaren ‘80. Bij West lees ik alle teksten door, ook hardop. En ik check de openingstekst. Die mag precies 22 seconden duren. Ondertussen drink ik tenminste twee cappuccino’s en veel water om dat weer weg te spoelen. Want van koffie gaat je mond plakken en da’s geen gehoor! Dan maak ik tijdens het NOS Journaal van 6.00 uur meestal nog een grapje met de radiotechnicus en twee minuten later zet ik vrolijk mijn microfoon open. We zorgen er iedere werkdag voor dat West wordt Wakker een zo compleet mogelijk overzicht geeft van het nieuws. De nadruk ligt daarbij vanzelfsprekend op Zuid-Holland, maar ook groot landelijk nieuws komt voorbij. Zo ben je ’s morgens meteen weer helemaal bij.” De dag ook goed beginnen? Luister dan iedere werkdag naar Sander van 6.00-9.00 uur via 89.3 FM Radio West.

Het Twaalfuurtje Elke werkdag tussen twaalf en één uur praat Michiel Steenwinkel de luisteraars van Radio West bij over het laatste regionale nieuws in het programma Het Twaalfuurtje. Hij zoekt contact met de West-verslaggever die ergens in de regio op zoek is naar nieuws en live verslag doet in de uitzending. In de rubriek ‘Steentijd’ duikt Michiel, samen met een luisteraar, in het West-archief en kijkt terug naar opvallende of ingrijpende nieuwsfeiten.

Pesto traditionale TerraSana

Maasdammer kaas Bastiaansen

180 gram van: 4.95 nu voor:

500 gram van: 6.95 nu voor:

3.75

5.75

Waldbrood bruin Bakkerij Verbeek per heel van: 3.19 nu voor:

1.99 Aanbiedingen geldig van 8 t/m 14 april 2010 Prijswijzigingen, druk- en zetfouten voorbehouden

EkoPlaza Den Haag Grote Marktstraat 115 2511 BJ Den Haag (in de Spuimarkt, recht tegenover V&D)

t: 070 3281378 e: denhaag@ekoplaza.nl Ma t/m za: 08.00 - 19.00 Donderdag: 08.00 - 21.00 Zondag geopend: 10.00 - 18.00

Natuurwinkels Den Haag Torenstraat 140 Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 2513 BW Den Haag Zaterdag: 09.00 - 18.00 t: 070 - 346 5704 e: torenstraat@denatuurwinkeldenhaag.nl Weimarstraat 153 2562 GV Den Haag t: 070-3625282

Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 Zaterdag: 09.00 - 18.00 e: weimarstraat@denatuurwinkeldenhaag.nl

Theresiastraat 113 2593 AD Den Haag

Maandag: 10.00 - 18.00 Di t/m vrij: 09.00 - 18.00 Zaterdag: 09.00 - 17.00 e: theresiastraat@denatuurwinkeldenhaag.nl

t: 070-3352670

Merken

Ondertussen gaat een verslaggever op zoek naar een bijzonder verhaal bij mensen in de regio. Het Twaalfuurtje is elke werkdag tussen twaalf en één uur te beluisteren via 89.3 FM Radio West.

Eigen merk Zilch, King Louie, Corel, St.Martins, Noa Noa, Glass, Hunza, Sticks&Stones, Derhy, Sirup en In Two, en juwelen van Hult Quist en Dolce Luna.

FC Utrecht - ADO Den Haag live op Radio West Radio West Sport verslaat elke uit- en thuiswedstrijd van ADO Den Haag live. Zo ook de wedstrijd van ADO tegen FC Utrecht zondag 11 april. Het TV West-programma Vak W brengt op vrijdagavond 9 april natuurlijk alvast een voorbeschouwing op deze treffer. Het live-verslag van de wedstrijd FC Utrecht ADO Den Haag is komende zondagmiddag vanaf 12.30 uur live te beluisteren op 89.3 Radio West.

Deze week: woensdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Westweek Verkeersjournaal donderdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws KeK Verkeersjournaal vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Vak W Verkeersjournaal

zaterdag vanaf 17.00 uur Nieuwsweek TV West Sport zondag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws TV West Sport ‘t is Fijn achter het Rijswijkseplein Verkeersjournaal

Openings tijden Dinsdag 10.30- 18.00 Woensdag 10.30- 18.00 Donderdag 10.30- 19.00 Vrijdag 10.30- 18.00 Zaterdag 11.00- 17.00

Een verrijking voor elke garderobe Fashion with respect for people and planet.

maandag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Nachtegaal en Zonen Verkeersjournaal dinsdag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Team West Verkeersjournaal Verkeer en Meer

Totaal vernieuwd

TV West is via Ziggo Digitaal te vinden op kanaal 989.

Deze week: maandag t/m vrijdag 06-09 u West wordt Wakker 09-12 u de Ochtendshow 12-13 u het Twaalfuurtje 13-14 u West weet het 14-16 u de Middagshow 16-18 u West komt Thuis 18-19 u Gesprek van de Dag

zaterdag 08-11 u ZEP 11-12 u And the beat goes on 12-14 u Ik hou van Holland 14-18 u Radio West Sport 18-19 u Ron’s Platencast

zondag 08-09 u ZEP 09-10 u Ouwe Joekels 10-12 u Klassiek op West 12-15 live FC Utrecht-ADO DH 15-18 u Non-stop muziek 18-19 u Ouwe Joekels (hh) 19-21 u Klassiek op West (hh)

Zie voor het actuele nieuws, de exacte uitzendtijden en meer programma-informatie TV West Teletext of Westonline.nl

Adres Korte poten 20 A Den Haag tel 070-310 66 33 zilch.denhaag@gmail.com www.zilch.nl

Hoogstraat 37 Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


Vrijdag 9 april 2010

‘Flankengott’ Elia: niet te stuiten drang naar wereldtop Zijn enkelblessure gooit kort roet in het eten, maar wees niet bang: HSV-en Oranje-buitenspeler Eljero Elia (23) komt er binnen no-time weer aan. Het gaat hem goed en u krijgt dan ook die ‘herzliche Grüße aus Hamburg’. Door Martin van Zaanen

Hij duwt, hij loert, hij sleurt, hij combineert, hij dribbelt, hij trekt, hij schiet. Maar wat spits Ruud van Nistelrooij ook probeert, het lukt hem niet een gaatje te vinden in de verdediging van het bezoekende Hannover 96, dat een wel heel geslaagde uitvoering van hun eigen versie van de Berlijnse Muur ten beste geeft. Vooral van de zijkanten blijft aanvoer achterwege, zo zien alle 57.000 toeschouwers in de uitverkochte Nordbank Arena, Sylvesterallee 7 in Hamburg, waar Ajax-trainer Martin Jol vorig seizoen nog de scepter zwaaide. Tegen de tegen degradatie vechtende bezoekers, een bevriende club uit dezelfde (Noordelijke) regio, komt HSV zondag niet verder dan 0-0. De kwartfinalist in de Europa League vindt zich terug op de zesde plaats en moet nog alle zeilen bijzetten Europees voetbal weer veilig te stellen. ”Zo is het moeilijk scoren”, beaamt de 33-jarige Van Nistelrooij die in december Real Madrid voor Hamburg verruilde om in de havenstad nog één keer zo op toeren te komen dat hij bij het WK in Zuid-Afrika zijn fantastische loopbaan van een onvergetelijk slot kan voorzien. “Je kunt wel zien dat we Elia missen”, draait ook ‘Abwehrcheff’ Joris Mathijsen er niet omheen. “Hier heb je geen clubs als RKC waar je met rust 3-0 tegen leidt. Alle ploegen in de Bundesliga zijn conditioneel en organisatorisch zo sterk, daar kom je bijna niet doorheen”, aldus de 50-voudig international. “Dan heb je vernuft nodig, een individuele actie; Elia heeft dat. Zijn enkelblessure komt ons slecht uit”. Kortom, de man wordt gemist en de man wordt node gemist. Eljero Elia, een bijzonder verhaal. Mede omdat we hem in Den Haag eigenlijk niet zo goed kennen. Oké, de inmiddels 23-jarige groeide hier op, speelde voor amateurclubs SV Voorburg, Forum Sport en TONEGIDO en de jeugdopleiding van ADO Den Haag. Brak hier door, maar tot volle wasdom kwam hij niet. Degenen die met droge ogen kunnen beweren dat ze destijds zijn reusachtige mogelijkheden herkenden, zijn op de vingers van één hand te tellen. Het was als reservespeler dat hij vertrok en uiteindelijk bleek onze stad niet méér dan een plaats om warm te draaien. Bij zijn volgende club FC Twente (2007-2009) ging het toerental in rap tempo omhoog. Lang duurde het niet voor zijn Oranjedroom uit kwam en Elia’s overstap afgelopen zomer naar HSV, één van de grootste clubs in de Bundesliga, verhoogde zijn internationale status. Ook aan de Elbe slingerde hij zich onnavolgbaar langs schoppende tegenstanders en lompe mandekkers. ‘Flankengott’, noemden ze hem er al na een week. ‘Knalrakete’ en ‘Flügelflitzer’. In december verkoos Sport Bild hem tot op één na beste aankoop in de Duitse competitie. Talent We schrijven december 2009. Elia speelde inmiddels voor het Nederlands elftal, was tegen Schotland matchwinnaar geweest. En in dezelfde week dat ze het in de New York Times lyrisch hadden over ‘the tricky wing player who can take advantage of

<23

sport

the slightest leeway from a defender and turn it into a goal-scoring opportunity — making something from nothing’, en hem omschreven als ‘an electric presence with the ball, dancing nimbly through a crowd of defenders’, en wereldwijde tv-zender ESPN hem alvast een plaatsje bij de Oranjeselectie voor Zuid-Afrika had toebedeeld, werd Elia bij het Haags Goud Topsport Gala ingedeeld in de categorie ‘Talent’ en was hij niet eens kandidaat voor Sporter Van Het Jaar. Om vervolgens te worden verslagen door de 15-jarige snowboarder Dimi de Jong. Elia, die in Hamburg hemel en aarde had moeten bewegen om toestemming te krijgen naar Theater Diligentia af te reizen, kookte, maar bleef netjes: “Het blijft mijn stad”. Nu de slotfase in de diverse competities is losgebarsten, begint traditioneel Het Grote Speculeren. Indien Frank Ribéry zijn club Bayern München verruilt voor de Spaanse competitie, schijnt Bayern-trainer Louis van Gaal Eljero Elia te willen kopen. Al gelooft Mathijsen dat niet één-tweedrie. “Ten eerste heeft hij nog een vierjarig contract, ten tweede hebben wij hem hard nodig.” Maar dat kan van meer clubs gezegd worden. Vleugelaanvallers die op basis van techniek, snelheid en instinct openingen vinden in steeds hechtere defensies, zijn schaars. En dus gewild. Dat ze bij ADO hevig hopen dat Elia het binnenkort nóg hogerop gaat zoeken, is te begrijpen. Toen hij FC Twente verruilde voor HSV, belandde 20% van de transfersom (een kleine tien miljoen) bij ADO Den Haag. Wordt Elia nogmaals verkocht, komt wederom een percentage van de transfersom richting Residentieclub. Vergezichten In zijn onweerstaanbare drang naar de top is er een kleine pas op de plaats. Momenteel vult Elia zijn dagen met revalideren een aangepaste oefeningen. Zijn linkerenkel zo voorspoedig mogelijk laten genezen, de rest van het lichaam zo opvoeren dat hij over enkele weken weer langs de lijnen kan scheren. Ondanks dat hun vorm niet fantastisch is, doet HSV nog mee aan de Europa League en laat de finale daarvan, op 12 mei, nou toevallig worden gespeeld in … Hamburg. Is Elia medio mei speelklaar, heeft hij nog een dikke twee weken aan bondscoach Bert van Marwijk te bewijzen dat hij klaar is voor het WK - de KNVB moet de definitieve lijst van 23 selectiespelers uiterlijk 1 juni inleveren. De Europa League, het WK, vergezichten die hem een glimlach ontlokken die net zo glinstert als de versiering in zijn oor. Hij is ver gekomen, in korte tijd. Hij gaat nog verder komen, de komende tijd. “Den Haag? Doe ze daar allemaal de hartelijke groeten”, klinkt het uit de mond van deze wereldster-inwording die zijn eerste balletje trapte op het Ketelveld in Molenwijk, Laakkwartier-Noord. En trots: “Zeg ze daar maar: Es geht mir ganz gut”.

Chris

ADO blijft erin, hoezee!

Eljero Elia brak door bij ADO Den Haag, maar tot volle wasdom kwam hij hier niet. > Foto: Creative Images

Eigenlijk was Verhoek hét talent De pubquiz is in opmars, dus vliegen momenteel ook in de Haagse horeca de triviale en zalig-zinloze ‘weetjes’ door de lucht. Benieuwd hoeveel Haagse voetballiefhebbers deze weten: Wanneer en tegen wie maakte Eljero Elia zijn debuut in het betaalde voetbal en wat was de uitslag? Antwoord: 23 januari 2005, tegen FC Groningen, 0-3. Misschien hoorde u wel bij de 6.489 bevoorrechten en herinnert ook u zich dat huidig ADO Den Haag-speler Danny Buys erbij was, zij het dan bij de tegenpartij. Het was in de 81ste minuut dat Elia in het veld kwam, voor Geert den Ouden. Zes minuten eerder had ook Wesley Verhoek zijn debuut gemaakt. Aardig om te bedenken dat in die dagen Verhoek en Elia nog in één adem werden genoemd. Waarbij de overgrote meerderheid niet Elia, maar juist Verhoek de meest zonnige toekomst toedichtte.

Een merkwaardige ervaring, vorige week vrijdag. Als gast in Vak W, de voetbalpraatshow op TV West, zou ik mijn mening geven over de situatie bij ADO Den Haag. Ik zou mijn verbazing en teleurstelling ventileren over de zoveelste discutabele beslissing van de clubleiding, die onder druk van supporters trainer Raymond Atteveld ‘in de luwte’ had gezet. ADO’s preses Dick Vierling en mecenas Mark van der Kallen zouden ook aan tafel zitten. Maar zodra beide heren vernamen, aldus presentator Erik Kooyman, dat ze met mij in debat moesten, kwamen ze niet. Stel je voor dat die goed geïnformeerde Willemsen lastige vragen stelt. Denk je dat je dankzij de kritiekloze Haagse media lekker uit de wind blijft, wil zo’n eigenzinnige ex-ADO’er opeens roet in het eten gooien. Moeten we niet hebben. Het gehannes met Atteveld heeft nog een niet-onbelangrijk gevolg gehad: het huwelijk tussen Sparta en Aad de Mos. Zodra afgelopen week bekend werd dat De Mos vrij was, had ADO moeten anticiperen. Het had de geboren ADO’er meteen moeten vastleggen met dezelfde opdracht als Sparta hem nu heeft gegeven: hou ons in de eredivisie, ook al zou dat via de nacompetitie gaan en bouw daarna de komende jaren een stevig fundament onder onze club. Sparta deed waar in de ADO-leiding niemand aan dacht. Terwijl je met een beetje voetbalverstand toch had kunnen bedenken dat je met De Mos in huis in één klap iedere criticaster tot zwijgen brengt en de club een professionele doorstart laat maken. Helaas, het mocht niet zo zijn, profvoetbalinstinct heb je of heb je niet. Maar we blijven positief. Er zijn nog vier competitieronden. Voor ADO zouden in totaal vier punten tegen NEC en RKC voldoende kunnen zijn om vijftiende te worden. En dan, zal iedereen zeggen, is alles toch nog meegevallen. Waar heb je je eigenlijk druk om gemaakt? Conclusie, en niet voor de eerste keer: ADO moet volledig op de schop, te beginnen in de leiding. Voetbalprofessionals met een ADO-hart moeten die overnemen van de huidige hobbyisten die de club als hun speeltje zien. Ze blinken ongetwijfeld uit in hun eigen vak, maar niet in dat van profvoetbal. Voorlopig ziet het er evenwel naar uit dat ze er weer mee weg komen omdat ADO in de eredivisie blijft. Gefeliciteerd dus allemaal. Vier straks weer gezellig een feestje met de supporters. Zij zijn tenslotte degenen die het beleid van de club werkelijk bepalen. Chris Willemsen


24> KVS nipt naar Korfbal League

De Scheveningse korfballers van KVS wisten zich zaterdag in Nieuwegein in de finale van de playoffs te plaatsen voor de Korfbal League. Het team van coach Riko Kruit won met 27-26 van DVO. Den Haag Centraal belde met Kruit, die zal vertrekken naar Deetos.

Een benauwde zege op het zwakkere DVO. Kruit: ”Het werd nog even spannend. En dan te bedenken dat we tien minuten voor tijd nog met 26-16 voor stonden. DVO had al zijn beste spelers gewisseld, zodat ik ook wat vertrekkende mensen speeltijd kon geven. Dat liep bijna verkeerd. DVO ging met alle risico spelen en echt alles lukte, terwijl wij even de weg kwijt waren. Gelukkig was het Sander Kok die enkele minuten voor tijd de 27-24 maakte, anders hadden we nu misschien anders gesproken”. Volgend seizoen speelt KVS op het hoogste niveau. Wat zijn de kansen? “Wanneer deze selectie ook volgend jaar zal spelen, dan zullen ze niet hoger eindigen dan de laatste drie. De club moet daarom vooruit denken. Een stapje verder gaan zetten. Dat doe je door goede spelers aan te trekken of door talentvolle jeugd op te leiden. Op de korte termijn zullen dus spelers naar KVS moeten komen. Er zal nog meer een topsportmentaliteit moeten komen. En KVS zal in een andere hal moeten gaan spelen. Misschien dat Steven Mijnsbergen, de nieuwe trainer, de gemeente Den Haag kan overtuigen om in een andere sporthal te gaan spelen. De Blinkerd is niet echt een omgeving waar je aan topsport doet”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven?

Die Haghe – Haaglandia > Een voetbalderby in de Derde Klasse C. De Rijswijkse koploper Haaglandia gaat op bezoek bij Die Haghe. Zaterdag 10 april, 14.30, Sportpark “Ockenburgh”, Wijndaelerweg. Hellas – Quintus > De kampioensgroep B in de dameseredivisie gaat direct van start met de streekderby tussen de Haagse handbalsters van Hellas en Quintus uit Kwintsheul, Zaterdag 10 april, 20.30, Hellashal, Laan van Poot. GDA – ADO Den Haag > In het seizoen 1992/93 maakten ze samen deel uit van de selectie van FC Den Haag. Zondag staan Edwin Grünholz (GDA) en Marcel Koning (ADO) tegenover elkaar als trainer. Zondag 11 april, 14.00 uur, Sportpark Madestein, Madesteinweg. ADO – Amsterdam P. > Voor de honkballers van ADO gaat de competitie dit weekeinde van start. Na een uitduel op de zaterdag in de hoofdstad volgt een dag later op eigen veld de return tegen Amsterdam P.. Zondag 11 april, 14.00 uur, Leen Volkerijkstadion, Dedemsvaartweg. HGC – Pinoké > Ook voor het Wassenaarse HGC gaat de hockeycompetitie in de Hoofdklasse weer van start. Zondagmiddag ontvangt de koploper Pinoké. Zondag 11 april, 14.45, Sportpark De Roggewoning, Buurtweg, Wassenaar.

Vrijdag 9 april 2010

sport

Darter Van Barneveld in diep dal

‘Schrijf me nog maar niet af’ Vorige week donderdag kreeg Raymond van Barneveld in Cardiff met 8-2 klop van Phil Taylor tijdens de achtste ronde van de Premier League of Darts. Aanstaande donderdag wacht de wedstrijd in Glasgow tegen Adrian Lewis. In dat rondreizende circus van beste acht spelers ter wereld is geen plaats voor misstappen. Maar mag je daar wel van spreken wanneer je het hebt over de beste darter van Nederland? Door Hans Willink

Laten we voorop stellen dat het een vreemde wereld is bij de Professional Darts Corporation (PDC). De Engelsman Phil Taylor staat daar moederziel alleen op de eerste plaats van de Order of Merit (lees: het verdienstenklassement). Meer dan een miljoen pond heeft de man uit Stoke-on-Trent in twee jaar bij elkaar gespeeld. Van Barneveld staat tweede, maar samen met de nummers drie, vier en vijf − Wade, King en Jenkins − komt hij nog niet aan wat Taylor zich heeft toegeëigend. Taylor staat dus op eenzame hoogte en Barney is de ‘best of the rest’. Dat hij die plek inneemt, lijkt een wonder omdat de laatste overwinning van onze landgenoot dateert uit 2008, toen hij het Open Holland op zijn naam schreef. En deze enkele toernooiwinst steekt schril af tegen de vele hoofdprijzen die hij in 2007 op zijn naam schreef, inclusief het wereldkampioenschap. Het gaat dus niet goed met Raymond van Barneveld en dat is ook zijn tegenstander van vorige week opgevallen. Phil Taylor liet zich na afloop ontvallen dat het wellicht raadzaam zou zijn als de Hagenaar even een tijdje rust nam. Dat klinkt als een vriendelijk en

welgemeend advies, maar is het ook nuttig?. “Nee, dat lijkt me niet de juiste aanpak”, laat Barney desgevraagd weten. “Ik denk dat het juist beter is als ik er wat harder tegenaan ga. Het ontbreekt mij aan de zelfdiscipline om een trainingsbeest te zijn, maar het lijkt me dat het roer nu definitief om moet. Vanaf dit moment zou ik eigenlijk gewoon maandag tot en met vrijdag van negen tot vijf met darts bezig moeten zijn. Gewoon ’s morgens om half acht opstaan, een boterhammetje eten, naar de sportschool, douchen en dan met mijn trainer aan de slag voor het dartbord”. Menens Het klinkt mooi, maar lijkt een herhaling van het verhaal dat we al eerder uit zijn mond konden optekenen. “Dat ben ik me ook bewust”, verweert Van Barneveld zich. “Maar deze keer is het menens. De Premier League of Darts duurt nog tot half mei, waarna de finales komen voor de beste vier in de eindrangschikking. Ik sta nu op een zevende plaats en maar twee punten achter op plek vier, die nu wordt gedeeld door Simon Whitlock uit Australië en mijn tegenstander van de komende ronde: Adrian Lewis. Twee punten is niet veel, maar het scheelt minimaal 12.500 Engelse ponden. Of ik komende week al scherp genoeg ben om me met Lewis te meten, valt echter te betwijfelen. Ik heb momenteel wat problemen in de persoonlijke sfeer, die ten koste gaan van mijn concentratie. Ik doe nog geen onthullingen over wat dat precies is, maar kom hier later op terug. Het is wel iets wat me niet koud laat. Tel dat op bij het vormverlies en de moeite die het kost om mijn suikerziekte onder controle te krijgen en je weet dat er

Van Barneveld: ‘Deze keer is het menens’. > Foto: Creative Images

niet super veel van me te verwachten valt. Maar ik geef me niet zomaar gewonnen. Als ik dat wel deed, dan zou ik me hebben teruggetrokken voordat

deze wedstrijdserie begon. Ik heb echter ook een verplichting naar mijn gezin, mijn sponsoren en mijzelf. Dus schrijf me nog maar niet af”.

Haaglandia en HBS kijken weer omhoog te spelen is daardoor nog alles mogelijk. Een lachende Van Laar: “Geen finales, maar één grote loterij die ons hopelijk een prijs oplevert”.

Zonder te spelen deed Haaglandia/ Sir Winston in het Paasweekend uitstekende zaken. De directe concurrenten van de Rijswijkers verloren punten waardoor de vierde positie op de ranglijst plotseling weer in beeld is. Belangrijk, want de eerste vier ploegen promoveren rechtstreeks naar de nieuw in te voeren Topklasse. Ook HBS kan tevreden terugkijken op het weekend. De Hagenaars wonnen zaterdag van VVSB en speelden op Tweede Paasdag gelijk tegen koploper FC Hilversum, waardoor alles nog mogelijk is. Door Bert Tielemans

Haaglandia Na enkele bizarre weken heeft Haaglandia de kans op promotie plots weer in eigen hand. De ploeg van interimtrainer Gerry Fens, die de onlangs ontslagen Albert van de Dussen opvolgde, speelde niet tijdens de Paasdagen, maar zag de concurrentie punten verspelen. Fens: “Wij liepen een paar wedstrijden voor, dus het was van belang wat andere ploegen zouden doen”. Door het dubbele verlies van VVSB is de vierde positie ineens weer mogelijk. “De beslissing valt pas op de laatste speeldag”, vervolgt Fens. “Er zijn nog zeven ploegen die kans maken op promotie. De titelstrijd gaat tussen AFC en FC Hilversum, maar daaronder is nog niks beslist”. Na het vertrek van Van der Dussen pakten de Rijswijkers twee belangrijke overwinningen waardoor het nu ineens vijf fi-

Haaglandiatrainer Ger Fens (rechts): ‘De beslissing valt pas op de laatste wedstrijddag’. > Foto Creative Images

nales speelt. Fens: “Het is een cliché, maar wel de werkelijkheid. Onze eerste finale is volgende week tegen ADO ’20. Een lastige ploeg. Die wedstrijd moeten we eerst maar eens zien te winnen”. Haaglandia speelt verder derby’s tegen HBS en Westlandia, de topper tegen FC Hilversum en in het slotweekend een uitwedstrijd tegen Hollandia. Fens: “Geen gemakkelijk programma, maar we bekijken het van wedstrijd tot wedstrijd. De ploeg die nu punten verliest, haakt af. Dat willen wij niet zijn”. HBS “De Topklasse blijft in beeld”, sprak

een tevreden trainer Wim van Laar na de wedstrijd tegen FC Hilversum. Met vier punten uit twee wedstrijden was HBS de grote winnaar van het Paasweekend. De winst op VVSB (1-2) en het onverwachte gelijkspel in en tegen FC Hilversum (0-0) leverde lachende gezichten op bij de Kraaien. Van Laar: “Sportief willen we er nu alles aan doen om het hoogst bereikbare te halen. Of we er klaar voor zijn, weet ik niet. De Topklasse is voor iedere ploeg een groot avontuur met in ieder geval lange busritten”. In een seizoen dat slecht begon in de voorbereiding is HBS uitgegroeid tot een lastig te nemen horde. Met nog vijf wedstrijden

TONEGIDO Kansen op prijzen zijn er voor TONEGIDO niet. De ploeg van trainer Carlos Roeleveld strijdt al vanaf dag 1 van de competitie tegen degradatie. Toch is het spel, zeker na de winterstop, niet slecht. Om ‘erin te blijven’ zijn punten nu hard nodig, de Voorburgers staan voorlaatste. Directe concurrenten zijn FC Omniworld, dat met zes punten minder op de laatste plaats staat, Westlandia, FC Chabab en de amateurs van SC Feyenoord. Alleen de laatste ploeg in de eindrangschikking degradeert rechtstreeks. De nummers 14 en 15 spelen nacompetitie. Scheveningen Voor SVV Scheveningen, dat uitkomt in de hoofdklasse A van het zaterdagvoetbal, waren het geen vrolijke Paasdagen. Zowel op zaterdag als maandag verloor de ploeg van trainer John Blok een thuiswedstrijd. Tegen Ter Leede uit Sassenheim, onterecht en vooral onnodig. Een 4-2 voorsprong werd in de slotminuten uit handen gegeven waardoor na 90 minuten een 4-5 eindstand op het scorebord stond. De thuiswedstrijd tegen de kampioen van vorig jaar, Rijnsburgse Boys, werd op maandag met 0-1 verloren. Met acht punten achterstand op nummer vier ARC lijkt de kans op directe promotie verkeken voor de Scheveningers.


Vrijdag 9 april 2010

sport

<25

de wedstrijden

Voetbal Zaterdag Hoofdklasse A

Zaterdag Tweede Klasse C

Zaterdag Derde Klasse C

Zondag Eerste Klasse B

Zondag Derde Klasse C

Zaterdag 10 april, 14:30 uur

Zaterdag 10 april, 14:30 uur

Zaterdag 10 april, 14:30 uur

Zondag 11 april, 14:00 uur

Zondag 11 april, 14:00 uur

Scheveningen – Capelle

SVC’08 – Monster Forum Sport – ’s Gravenzande VV

Die Haghe – Haaglandia RAS – SSS

HVV – JHR VUC – SJC Quick – Nieuwenhoorn Neptunes – RKAVV

Verburch – Blauw zwart Vredenburch – BMT Laakkwartier – Scheveningen Duinsdorp sv – VCS GONA – Texas DZS Donderdag 15 april, 18:45 uur

Scheveningen – Verburch BMT – ODB Texas DZS – Voorschoten’97, 20.00 uur

Stand

1 Barendrecht 2 Capelle 3 Rijnsburgse Boys 4 ARC 5 FC Lisse 6 Katwijk 7 ASWH 8 Quick Boys 9 Noordwijk 10 Scheveningen 11 Ter Leede 12 RVVH 13 DOTO 14 TOGR

21 21 20 21 21 21 21 22 21 21 20 21 21 20

50 49 38 35 33 30 28 28 27 27 26 23 11 3

Stand

1 DSO 2 Nootdorp 3 BVCB 4 Lier 5 ’S Gravenz VV 6 Soccer Boys 7 SVC’08 8 Forum Sport 9 MVV’27 10 RCL 11 Maense 12 Monster

Stand

18 18 18 18 18 18 18 18 17 18 17 18

38 33 32 28 26 24 23 22 21 21 19 9

1 Haaglandia 2 Polanen AS 3R 4 DSVP 5 Naaldwijk hoon 6R SS 7S ION 8C ie Haghe 9D 10 KMD 11 DVO’32 12 Victoria’04

Stand

18 18 17 18 18 18 18 17 18 18 17 17

36 35 33 33 28 26 25 17 17 15 12 12

1 Alphense Boys 2 Nieuwenhoorn 3 DHC 4 Quick (H) 5 SJC 6 Leonidas 7 VUC 8 RKAVV 9 TOGB 10 HVV 11 Neptunus 12 JHR

Stand

18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18

36 32 31 28 27 26 25 24 21 20 16 11

1 Gona 2 Laakkwartier 3 Blauw Zwart 4 Verburch 5 Voorschoten’97 6 Vredenburch 7 VCS 8 BMT 9 Duindorp SV 10 Scheveningen 11 Texas DZS 12 ODB

18 18 18 17 17 17 17 17 18 16 13 16

40 33 29 28 27 24 23 21 20 17 8 8

Zaterdag Eerste Klasse B

Zaterdag Derde Klasse A

Zondag Hoofdklasse A

Zondag Tweede Klasse C

Zaterdag 10 april, 15:00

Zaterdag 10 april, 14:30 uur

Zaterdag 10 april, 20:00 uur

Zondag 11 april, 14:00 uur

DUNO – FC Rijnvogels

Oegstgeest – Wassenaar Semper Altius – Koudekerk

FC Omniworld – HBS

FC Boshuizen – Wilhelmus GDA – ADO Den Haag Wateringse Veld – HMSH, 14.30 uur

Zondag 11 april, 14:00 uur

Haaglandia – ADO’20 TONEGIDO – Elinkwijk

Donderdag 15 april, 14:00 uur

Wilhelmus – FC Boshuizen

Donderdag 15 april, 18:30 uur

AFC – HBS Stand

Stand

1 Voorschoten’97 2 Vitesse Delft 3 Zwaluwen Vl. 4 Smitshoek 5 Spijkenisse 6 Alblasserdam 7 ’S Gravenz SV 8 SHO 9 FC Rijnvogels 10 Excelsior M. 11 Xerxes DZB 12 DUNO

Stand

18 18 17 18 18 18 18 18 18 17 18 18

37 31 28 27 25 25 23 23 21 20 20 13

1 Roodenburg 2 Oegstgeest 3 Koudekerk 4 Semper Altius 5 GHC 6 Alphia 7 Kagia 8 Valken’68 9 LSVV’70 10 Leiden 11 TAVV 12 Wassenaar

18 17 18 18 17 18 18 18 18 18 18 18

32 29 29 29 28 27 25 24 24 21 19 10

1 FC Hilversum 2 AFC 3 Argon 4 Haaglandia 5 HBS 6 VVSB 7 Hollandia 8 ADO’20 9 Elinkwijk 10 SC Feyenoord 11 FC Chabab 12 Westlandia 13 TONEGIDO 14 FC Omniworld

21 20 21 21 21 20 21 21 21 21 21 21 21 21

42 41 36 34 33 32 30 29 28 24 23 21 20 14

Stand

1 FC Boshuizen 2 Wilhelmus 3 ADO Den Haag 4 GDA 5 VELO 6 UDO 7 Wateringse V. 8 Woerden 9 Teylingen 10 HMSH 11 OLIVEO 12 Sparta am.

17 17 18 18 18 18 18 18 18 18 18 18

40 34 33 33 32 26 25 25 19 15 9 8

Overig Handbal dames (Eredivisie) Zaterdag 10 april, 20.30 uur

Hellas – Quintus (kampioensgroep B)

Hockey dames (Hoofdklasse) Zondag 11 april, 12.45 uur

HCKZ – Oranje Zwart Pinoké – HDM SCHC – HGC

Hockey heren (Hoofdklasse) Zondag 11 april, 14.45 uur

HGC – Pinoké

Waterpolo dames (Hoofdklasse) Zaterdag 10 april, 18.15 uur

S.G. Haerlem’04 – HZZIAN

Zondag 11 april, 17.00 uur HZZIAN – Robben

Waterpolo heren (Hoofdklasse) Zaterdag 10 april, 19.30 uur

HZZIAN – Polar Bears

Zaalvoetbal (Eredivisie) Vrijdag 9 april, 21.15 uur

Multicult – BEC TPP – Snoekie

Honkbal (Hoofdklasse) Zaterdag 10 april, 14.00 uur

Pirates – ADO

Zondag 11 april, 14.00 uur Koploper HGC hervat de hockeycompetitie. Barry Middleton (links) en Eric-Jan Iding zijn van de partij.> Foto: Creative Images

ADO – Pirates


26>

Vrijdag 9 april 2010

service

Theater Muziek Evenementen

12.30

14.00

14.30

14.30

vrijdag 9 april 17.30

19.30 20.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

Appeltheater> ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis, waarbij het publiek zelf haar eigen geschiedenis samenstelt. € 50,UITpas 46,-. www.toneelgroepdeappel.nl Paard van Troje> ‘Dansen met Dj Jasper Weeda’. Gratis. www.paard.nl Fortis Circustheater> ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Gemeentemuseum Den Haag> ‘Kokoschka Live!’ VeenFabriek, Nieuw West, De Warme Winkel. Een ode aan de extreem bevlogen schilder, beeldend kunstenaar en theatermaker Oskar Kokoschka. Inclusief een bezoek aan de tentoonstelling ‘Kandinsky & der Blaue Reiter’. € 25,-. www.gemeentemuseum.nl Lucent Danstheater> ‘La cenerentola’ Nationale Reisopera, Het Gelders Orkest. Angelina, zoals Assepoester in deze opera heet, is op zoek naar geluk in het leven én in de liefde. Zo wijst zij een prins af, omdat zij verliefd is geworden op zijn kamerdienaar. Gratis inleiding een uur voor aanvang. € 35,- t/m 45,- UITpas 32,50 t/m 42,50. www.ldt.nl Nieuwe Badkapel> ‘Festivalconcert: Speciale aandacht voor jongens- en kerkkoren’. Muziek voor jongenskoren en kerkmuzikale evergreens en motetten, onder meer gebracht door het bekende koor van Koorschool St. Bavo! (Onderdeel van Singing Together) € 10,-. www.kinderkooracademie.nl;www.singingtogether.nl Regentenkamer> ‘Pure Jazz Vintage Sessions’. Een select groepje jazzmusici bespelen de ingetogen stemming. Het kan alle kanten op gaan. En dat zal het ook, wanneer sprekers uit het publiek tevoorschijn komen en één voor één hun woorden laten varen over de improviserende geluidsgolven?.. Dit is ongerept. M.m.v. Kern Koppen, Michael Varekamp e.a. € 10,-. www.regentenkamer.nl Theater Pierrot> ‘Massa’ We’re back. Montagevoorstelling met dans, spel en muziek gemaakt door jongeren uit Den Haag. € 10,-. www.theaterpierrot.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘Tirza’ Het Nationale Toneel. Jörgen Hofmeester is alles kwijt. De enige voor wie hij nog leeft is Tirza, zijn 18-jarige en ‘meest geslaagde’ dochter. € 16,- t/m 24,UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Intgeniep - ZigZelf ’ Intgeniep. De Cabaret & Comedy Gids betitelt Intgeniep als een van de meest veelbelovende aanstormende talenten in hun vak. € 15,- UITpas 13,50. www.rijswijkseschouwburg.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Als de dood’. Vivian Bearing, een vrouw die altijd alles onder controle had, wordt ineens een hulpeloos radertje in een grote medische machine. Ze heeft een agressieve vorm van baarmoederhalskanker in een vergevorderd stadium. € 25,- UITpas 23,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Dr Anton Philipszaal> ‘Residentie Orkest o.l.v. Neeme Järvi - Dvorák en Strauss’. Verstildheid en humor met Roger Regter en Mikhail Zemstov. Inleiding een uur voor aanvang concert. € 18,- t/m 35,UITpas 15,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Nieuwe Ensemble - Barnacle, Romero en

Pocknee’. € 7,50. www.koncon.nl 20.15

20.30

20.30

20.30

20.30 20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

21.00

21.00 21.30

22.00 22.00 23.00

23.00

17.30

Theater Diligentia> ‘Frank Boeijen - Theatertour’. De Nijmeegse zanger en liedjesschrijver zingt over de grote vragen en kleine dingen des levens. € 22,- UITpas 20,50. www.theater-diligentia.nl Drangstudio> ‘En alle vreugd en werk lijkt ver en vreemd en overbodig’ Theatergroep Drang. Fikse vrouwen die een eigen carrière opbouwen in de politieke arena. € 15,- UITpas 12,50. www.drang.nl Korzo5HOOG> ‘Jij & ik’ De Gemeenschap. Een eigenzinnige zanger wordt gevraagd om Nederland te vertegenwoordigen bij het Eurovisie Songfestival. € 12,50 UITpas 11,-. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Pier Paolo Pasolini - P.P.P.’ Het Nationale Toneel. De Italiaanse cineast en schrijver Pier Paolo Pasolini choqueerde met zijn werk, wekte afkeur op, maar schreef ook beeldschone gedichten en verhalen. € 12,50 UIT 11,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje> ‘Caro Emerald’. Uitverkocht. www.paard.nl Theater aan het Spui> ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/ theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui> ‘Blackbird’. In een morsige bedrijfskantine ontmoeten een man en een jongere vrouw elkaar na vijftien jaar opnieuw. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz> ‘Maarten van Roozendaal - Zonder vrienden’. Een theaterconcert in kleine zalen. € 14,50 UITpas 13,-. www.camuz.nl Theater De Regentes> ‘Per expresse’ ALBA Theaterhuis. Een voorstelling met veel muziek, zang, dans en multimedia. € 11,-. www.deregentes.nl Theater PePijn> ‘Theo van den Oever - On tour’. Programma over irritaties uit de bewoonde wereld, maar leuk genoeg voor een gezellige avond. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Lokaal Vredebreuk> ‘Theaterlokaal’. Snelle improvisaties, sketches en verrassende liedjes. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Paard van Troje> ‘Yonkers’. 70ties rockband. Gratis. www.paard.nl Heere Die Haghe> ‘Jazz in Heere Die Haghe’. M.m.v. trio Erik Doelman. Gratis. www.heerediehaghe.nl Muziekcafé de Paap> ‘Live in de Paap’. Nitro. Gratis. www.depaap.nl Salsaventura> ‘Salsa Social’. Gratis. www.salsaventura.nl Café de Pater> ‘Jazzavond’. Rodrigo Parejo, aansluitend sessie. Gratis. www.patermuziek.nl Paard van Troje> ‘Superstijl’. Het publiek beslist welke muziekstijl er gedraaid wordt. € 8,50. www.paard.nl

18.00 19.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.00

20.15

Christus Triumfatorkerk> ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.christustriumfatorkerk.nl Regentenkamer> ‘De kleine Johannes’ Noordvolk. Over het volwassenwordingsproces van jongen tot man en een magische reis op zoek naar de absolute waarheid. € 10,-. www.regentenkamer.nl Boulevard Scheveningen> ‘Singing on the Beach’. Muziek aan zee. Gratis. www.kinderkooracademie.nl;www. singingtogether.nl Kooman’s Poppentheater> ‘De klokkemuis’. Een grote kater bestelt een koekoeksklok in de klokkenwinkel. Reintje de Vos en de muis gaan de klok bouwen. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl Appeltheater> ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis, waarbij het publiek zelf haar eigen geschiedenis samenstelt. € 50,- UITpas 46,-. www.toneelgroepdeappel.nl Regentenkamer> ‘Jazzconcert’. € 10,-. www.regentenkamer.nl Paard van Troje> ‘Destine / Only Seven Left / MakeBelieve’ . Drie jonge Nederlandse rockbands. € 10,-. www.paard.nl De Franse Bulldog> ‘Schollenpop voorrondes’. Hard Case, New York Diesel, Solidust en Take It Off. Gratis. fransebulldog.official.ws Fortis Circustheater> ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. € 29,- t/m 84,-. www.fortiscircustheater.nl Gemeentemuseum Den Haag> ‘Kokoschka Live!’ VeenFabriek, Nieuw West, De Warme Winkel. Een ode aan de extreem bevlogen schilder, beeldend kunstenaar en theatermaker Oskar Kokoschka. Inclusief een bezoek aan de tentoonstelling ‘Kandinsky & der Blaue Reiter’. € 25,-. www.gemeentemuseum.nl Nieuwe Badkapel> ‘Festivalconcert: Avond’. Speciale aandacht voor wereldrepertoire voor kinder- en jeugdkoren. € 10,-. www.singingtogether.nl Theater De Regentes> ‘She-Singer/ Songwriters’. Drie jonge getalenteerde muzikanten (Merel Hutten, Susanne de Rooij en Brit) vullen elkaar muzikaal aan in een intiem, avondvullend optreden. www.deregentes.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘Tirza’ Het Nationale Toneel. Jörgen Hofmeester is alles kwijt. De enige voor wie hij nog leeft is Tirza, zijn 18-jarige en ‘meest

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

geslaagde’ dochter. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Laura Fygi - Rendez-vous’. Op haar album ‘Rendez-vous’ keert Fygi terug naar haar Franstalige achtergond en liet zich inspireren door de fameuze Hot Club de France. € 25,- UITpas 23,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Lucent Danstheater> ‘Holland Amerika Lijn’ Introdans. Choreografen uit Amerika staan centraal. € 20,50 t/m 23,50 UITpas 18,- t/m 21,-. www.ldt.nl Nieuwe Kerk> ‘Isabelle van Keulen en Ronald Brautigam - Beethoven en Brahms’. Van Keulen en Brautigam, Nederlands Beethovenspecialist, brengen een dubbelportret van Brahms en natuurlijk Beethoven. € 25,50 UITpas 23,-. Drangstudio> ‘En alle vreugd en werk lijkt ver en vreemd en overbodig’ Theatergroep Drang. € 15,- UITpas 12,50. www.drang.nl Korzo5HOOG> ‘Jij & ik’ De Gemeenschap. Een eigenzinnige zanger wordt gevraagd om Nederland te vertegenwoordigen bij het Eurovisie Songfestival. € 12,50 UITpas 11,-. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Pier Paolo Pasolini - P.P.P.’ Het Nationale Toneel. De Italiaanse cineast en schrijver Pier Paolo Pasolini choqueerde met zijn werk, wekte afkeur op, maar schreef ook beeldschone gedichten en verhalen. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Ockenburgh Active > ‘Blues- & Rockband The Limits & 2gether’. Gratis. www.ockenburghactive.nl Theater aan het Spui > ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz> ‘Quatro Ventos - Distâncias’ Quatro Ventos. Quatro Ventos is de Portugees/ Nederlandse fadogroep rond zanger/gitarist Emanuel Pessanha. € 14,50 UITpas 13,-. www.camuz.nl Theater De Regentes> ‘Leine - Elders in de wereld’. Geïnspireerd door dichter Ingmar Heytze, maakte Leine een voorstelling met eigen werk en bewerkingen van Heytzes gedichten. € 17,50 UITpas 16,-. www.deregentes.nl Theater de Tobbe> ‘Mylou Frencken - Uit bed’. Voor iedereen die elke dag toch maar weer z’n bed uitkomt. € 13,- UITpas 11,50. www.detobbe.nl Theater PePijn> ‘Jorrit Rogaar & Max van den Burg - Gewoon Bijzonder &

21.00 21.00 21.30

22.00

zondag 11 april 08.30

11.30 12.00

12.00

12.00

13.00

14.00

14.00

14.00

14.00

14.15

15.00 15.00

15.00

15.30 16.00

zaterdag 10 april 08.30

20.30

16.00

Parkeerplaats Machiel Vrijenhoeklaan> ‘59e Duinenmars’. Wandelen

door de duinen over 5, 10, 15, 25 of 40 km. Tot 17.00 uur. www.duinenmars.nl 11.00 Nutshuis> ‘Dichtersochtend’. Gratis. www.nutshuis.nl 11.30 Nieuwe Badkapel> ‘Choir to Choir’. Een unieke kans om alle deelnemende koren te horen! € 10,-. www.kinderkooracademie.nl;www.singingtogether.nl

Zaterdag staat Laura Fygi met haar show ‘Rendez-vous’ in de Rijswijkse Schouwburg. > Foto: PR

MAX’ Twee winnaars, twee voorstellingen op één avond. Jorrit Rogaar is de winnaar van Camaretten 2008. € 13,- UITpas 12,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zeebelt> ‘Will you ever be happy again?’. Autobiografische verhalen van de performers uit hun kindertijd. € 12,50. www.zeebelt.nl Lokaal Vredebreuk> ‘Instant Karaoke Band’. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Sir Winston Club> ‘Motown soul party’. € 9,-. www.sirwinstonclub.nl Haags Pop Centrum> ‘HPC’s Muziekcafé’. Royalty of Mayhem & Post Mortum (hardrock, progressieve rock). Gratis. www.haagspopcentrum.nl Muziekcafé de Paap> ‘Live in de Paap’. Replica. Gratis. www.depaap.nl

16.00

Parkeerplaats Machiel Vrijenhoeklaan> ‘59e Duinenmars’. Wandelen door de duinen over 5, 10, 15, 25 of 40 km. Tot 17.00 uur. www.duinenmars.nl Première Parterre> ‘De grotten van Han’. € 15,-. www.premiereparterre.nl Houtrustkerk> ‘Houtrustconcert’. Hedendaagse composities van Arvo Part, Jan Raas en werk van Stravinsky. Emirhan Tuga (klarinet), Meriam de Korte (alt-mezzo) en Marieke Stoel (orgel). Gratis. www.houtrustkerk.nl Muzee Scheveningen> ‘Zondagochtendconcert’. Moszkowski ensemble. € 12,(incl entree museum). www.muzee.nl Pulchri Studio> ‘Hongaarse volksmuziek’. Twee cymbalen, contrabas en viool. € 5,-. www.pulchri.nl Regentenkamer> ‘Klassiek’. ‘Alles is Liefde’, een programma met liederen van Schumann, Duparc en Tsjaikovsky. € 7,50. www.regentenkamer.nl Bibliotheek Loosduinen> ‘Slag om Ockenburg’. Luitenant Kolonel b.d. Eppo Brongers geeft een lezing over de Slag om de Residentie en de gebeurtenissen op en rond vliegveld Ockenburg in mei 1940. € 5,-. www.dobdenhaag.nl Culturalis Theater> ‘I love Shakespeare> Indian Shakespeare’. Een lezing over Shakespeare’s komedies door Tom Dommisse en een optreden van de Bollywooddansgroep van Shakespeare in Stad. € 3,-. www.culturalistheater.nl Theater de Tobbe> ‘Droomwolken’. Een reiziger met een koffer vol liedjes laat kinderen kennis maken met bekend en onbekend materiaal van Nederlandse tekstschrijvers als Theo Olthuis, Rob Chrispijn, Annie M.G. Schmidt en Willem Wilmink. € 7,-; jeugd 5,-. www.detobbe.nl Theater Pierrot> ‘Stamppot Schmidt’ Tryater. Een nogal absurde voorstelling naar gedichten van Annie M.G. Schmidt. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Dr Anton Philipszaal> ‘Residentie Orkest o.l.v. Neeme Järvi - Dvorák en Strauss’. € 18,- t/m 35,- UITpas 15,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl Korzo5HOOG> ‘Dancing by Daylight’. € 10,- UItpas 8,50. www.korzo.nl Theater De Regentes> ‘Broers’ Xynix Opera. Drie broers zijn uitvinders. Maar wat zijn de drie broers aan het maken, dat het leger zo mooi vindt? € 10,- UITpas 8,50. www.deregentes.nl Theater PePijn> ‘Len van der Maaten - Klapstuk mèt’. Cabareteseke voorstelling met liedjes over neurose, opvoeding, werkdruk en schoonheidsidealen. Pianobegeleiding> Lies van Oosten. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl Theater Camuz> ‘Jazz in Camuz’. € 12,50 UITpas 11,-. www.camuz.nl Bar restaurant Pavlov> ‘Live Jazz in Pavlov’. Dan Nicholas, Johnny Daly, Anthony Davis en Frans Elsen. Gratis. www.pavlov-denhaag.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘De fantasten’ De Tijd. Intrigerende thrillerachtige geschiedenis van een groep van jonge intelligente vrienden en hun breekbare relaties en sterke fantasie. Attentie> de voorstelling duur ongeveer 5 uur. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Slotconcert Singing Together’. € 10,-. www.rijswijkseschouwburg.nl


Vrijdag 9 april 2010

16.00

16.00

16.00 16.00

17.00

17.30

20.00

20.30 21.00 21.30

23.00

Gemeentemuseum Den Haag > ‘Kokoschka Live!’ VeenFabriek, Nieuw West, De Warme Winkel. € 20,-. www.gemeentemuseum.nl Herberg Vlietzigt> ‘Sunday Jazz’. Frits Kaatee en Eline Gemerts band. Gratis. www.herbergvlietzigt.nl Lucent Danstheater> ‘Danstip #4 - Het leven als danser’. € 5,-. www.ldt.nl Regentenkamer> ‘Wereldmuziek’. Fadango met ontroerende en opzwepende muziek. € 10,-. www.regentenkamer.nl Strandtent de Fuut> ‘Jazz in De Fuut’. Vrije hand voor Zanger/Trompettist Herman Nijkamp (zang/trompet), Jacco van Santen ( saxofoon), Rob Horsting (piano), Taco Nieuwenhuizen (bas). Gratis. www.defuut.nl ‘t Goude Hooft> ‘Swingnight’. Bert de Kort (trompet), David Lukacs (klarinet/ sax), Rob Agerbeek (piano), Adrie Braat (contrabas) en bekende (internationale) gasten uit de jazzscene. Gratis. www.goudehooft.nl ‘t Syndicaat> ‘Lazy Sunday’. Ympressy (singer-songwriter), Thor Ltd (SoundDesigner) en Mental Marble (akoestiesche poprock). € 5,- UITpas 3,-. www.syndicaat-denhaag.nl Theater De Regentes> ‘Zwingcafé’. Gratis. www.deregentes.nl Lokaal Vredebreuk> ‘The Getaway’. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Heere Die Haghe> ‘Jazz in Heere Die Haghe’. Jazz sessie. M.m.v. trio Udo van Boven. Gratis. www.heerediehaghe.nl Café de Pater> ‘Funkavond’. Met The Problems. Gratis. www.patermuziek.nl

12.30

16.00

19.30

19.30

20.00 20.00

20.00

20.15

maandag 12 april 19.00

Grandcafé Restaurant Westewind> ‘LiveJazz@Westewind’. Gratis. www.westewind.nl

19.00

20.00

20.15

20.30

20.30

20.30

21.00

Koninklijk Conservatorium> ‘Zangavond studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.koncon.nl Theater Diligentia> ‘Koninklijke maatschappij voor natuurkunde onder de zinspreuk Diligentia’. Voordracht van een uur gevolgd door een discussie. Eigendom van DNA? € 5,-. www.theater-diligentia.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘Het huis van de stilte’ Onafhankelijk Toneel. In een badplaats dichtbij Istanbul brengen drie kleinkinderen hun jaarlijkse week vakantie door bij hun grootmoeder Fatma in haar oude, vervallen huis. € 16,t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl Korzo5HOOG> ‘Bang on a Can All-stars - Conservatory Composers TBC’. Bang on a Can is één van de meest vernieuwende en energieke hedendaagse muziekgroepen van dit moment. € 12,50 UITpas 11,-. www.korzo.nl Theater aan het Spui> ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater PePijn> ‘Kijken met andere ogen’ LofT. Een vrouw is op zoek naar dat ene, dat antwoord geeft op al haar vragen. € 15,-. www.theater-pepijn.nl Murphy’s Law> ‘Live jazz-jamsessie’. Gratis. www.murphysjazz.nl

dinsdag 13 april 10.00

Koninklijk Conservatorium>

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

21.00 22.00

‘Historisch Documentatie Project’. Studenten van de afdeling Oude Muziek aan het werk. Thema> 100 jaar muziek in Napels, van Scarlatti tot Pergolesi. Tot 17.00 uur. Gratis. www.koncon.nl Theater de Tobbe> ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. € 3,-. www.detobbe.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Koninklijk Conservatorium - Spring Festival’. Muzikaal avontuur van studenten van de Compositie afdeling. Variërend van ensemble-stukken tot strijkkwartetten. Gratis. www.koncon.nl Culturalis Theater> ‘Doe je dinsdag’. Laboratorium van muziek, dans, theater en comedy met verschillende workshops om aan deel te nemen. € 3,-. www.culturalistheater.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Early Music Open Stage’. Concert door studenten van de afdeling Oude Muziek. Gratis. www.koncon.nl Fortis Circustheater> ‘Mary Poppins’. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Luden Den Haag> ‘Live at Luden’. Contrabassist / trompettist René van Beeck leidt een vocale jazzsessie, met elke week wisselende pianisten. Gratis. www.luden.nl Theater de Tobbe> ‘Un Secret’. François krijgt een strikt verborgen familiegeheim te horen. Het wordt hem duidelijk dat het verleden van zijn ouders helemaal niet zo idyllisch is verlopen als hij dacht. Inleiding door Harry Peters. € 10.UITpas 8,50. www.detobbe.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘Piet Paaltjens, dé muzikale thriller’. Twee uitersten opnieuw verenigd in één persoon: Francois HaverSchmidt, de sombere, aan depressies lijdende dominee uit de negentiende eeuw en zijn alter ego Piet Paaltjens, de lichtvoetige dichter en satiricus. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 24,-. www.ks.nl Korzo5HOOG> ‘Bang on a Can All-stars - Andriessen, Moore, Gordon, Lang en Wolfe’ Bang on a Can All Stars. Bang on a Can is één van de meest vernieuwende en energieke hedendaagse muziekgroepen van dit moment. 19.00 uur Diner 5 Hoog + meet&greet Michael Gordon. € 15,- UITpas 13,50. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Pier Paolo Pasolini - P.P.P.’ Het Nationale Toneel. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Over dieren’ Het Nationale Toneel. ‘Over Dieren’ heeft veel stof doen opwaaien. Mede doordat de tekst gebaseerd is op afluistertapes die de Oostenrijkse politie maakte van een escortbureau dat verdacht werd van vrouwenhandel. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Theater aan het Spui> ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui> ‘Trilogie van de Waan - deel 2> Ik hield van Hitler’. Een reading van het historische toneelstuk over de relatie tussen Winifred Wagner en Adolf Hitler. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl ‘t Syndicaat> ‘Salsa Party - Dj Niche’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Bar restaurant Pavlov> ‘Live Jazz in Pavlov’. Jazzconcert met Ondrej Stvearacek (tenor sax), Gary Cavanaugh

(trompet), Udo van Boven (piano), Alex Milo (bas) en Ben Schroeder (drums). Vanaf 23.00 uur jamsessie! Gratis. www.pavlov-denhaag.nl

20.30

woensdag 14 april 14.30

14.30

15.00

16.00

17.30

18.00

18.30

19.00

19.30

20.00 20.00

20.00

20.15

20.30

20.30

20.30

Kooman’s Poppentheater> ‘De Geitenberg’. Fientje is het jongste geitje van de kudde van Juffrouw Ida. George de Wijze Bok wordt om raad gevraagd. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl Theater Camuz> ‘Een klein avontuur’ Villa Impro. Bedenk zelf je eigen avontuur en speel mee. € 6,50. www.camuz.nl Theater De Regentes> ‘Simmen’ Theater Artemis. Sinds de introductie van het spel De Sims zijn computerspellen die een afspiegeling van de werkelijkheid zijn, immens populair. € 10,- UITpas 8,50. www.deregentes.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Koninklijk Conservatorium - Spring Festival’. Van elektronisch werk van de Sonologie afdeling tot vocale hoogtepunten van de afdeling klassiek. Gratis. www.koncon.nl Appeltheater> ‘Tuin van Holland’ Toneelgroep De Appel. Theatermarathon (van 5 uur) over de vaderlandse geschiedenis. € 50,- UITpas 46,-. www.toneelgroepdeappel.nl Culturalis Theater> ‘Wednesday Danceday’. Iedere woensdagavond staat het theater in het teken van dans, dans en nog meer dans. € 3,-. www.culturalistheater.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Klavierwerken van Chopin: Twilight concerten’. Gratis. www.koncon.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Christian Farla - Mystique’. Spektakel met vuurwerk, opzwepende muziek, vier sexy meiden en illusieacts. € 23,- UITpas 21,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Koninklijk Conservatorium> ‘Cass.....’. Composition, ArtScience, Sonology. Studenten van deze drie afdelingen werk presenteren en bediscussiëren. Gratis. www.koncon.nl Fortis Circustheater> ‘Mary Poppins’. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Gemeentemuseum Den Haag> ‘Kokoschka Live!’ VeenFabriek, Nieuw West, De Warme Winkel. Een ode aan de extreem bevlogen schilder, beeldend kunstenaar en theatermaker Oskar Kokoschka. € 25,-. www.gemeentemuseum.nl Maranathakerk> ‘Dries van Agt over het Midden-Oosten’. Lezing met debat. € 5,-. www.maranathakerkdenhaag.nl Theater Diligentia> ‘Murth Mossel - 1e pers. enkelv.’ Rasverteller serveert u wederom grappige verhalen en vlijmscherpe observaties. € 14,UITpas 12,50. www.theater-diligentia.nl Korzo5HOOG> ‘Malavika Sarukkai’. Malavika Surakkai is een van de meest geprezen danseressen van de bharata natyam. € 15,- UITpas 13,50. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Pier Paolo Pasolini - P.P.P.’ Het Nationale Toneel. De Italiaanse cineast en schrijver Pier Paolo Pasolini choqueerde met zijn werk, wekte afkeur op, maar schreef ook beeldschone gedichten en verhalen. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Over dieren’ Het Nationale Toneel. ‘Over Dieren’ heeft veel stof doen opwaaien. Mede doordat de tekst gebaseerd is op afluistertapes die de Oostenrijkse politie

20.30

20.30

21.00

21.00 21.30

23.00

maakte van een escortbureau dat verdacht werd van vrouwenhandel. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Theater aan het Spui> ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/ theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui> ‘Wij weten ook niet wat er gaat gebeuren’ Susies Haarlok Susies Haarlok gaat in haar uitgesproken eigen stijl lustig en onverantwoord de toekomst en het heden te lijf. Rock, Mongoolse keelzang, vrolijke orgelmopjes, smartlap en meer; dwars door alle genres heen creëren ze met klank een theatraal universum. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater PePijn> ‘Robin Bleeker - Welkom in de war’. Literair, muzikaal cabaret over vreemde ouders, nieuwsgierige buren, puberende meisjes, eenzaamheid en gepruts onder de lakens. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Lokaal Vredebreuk> ‘Frenk van Meeteren en gasten’. The Crooks. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl ‘t Syndicaat> ‘Tango Café’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Heere Die Haghe> ‘Blues-sessie in Heere Die Haghe’. O.l.v. Keith Dunn (zang en blues harp) en Dino Walcot (gitaar en basgitaar). Gratis. www.heerediehaghe.nl Café de Pater> ‘Pater sessie’. Gratis. www.patermuziek.nl

donderdag 15 april 10.00

Plein Den Haag> ‘Antiek-, Curiosa- en

16.00

Koninklijk Conservatorium>

Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

Boekenmarkt’. Gratis. www.denhaag.com

19.30 20.00 20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

‘Koninklijk Conservatorium - Spring Festival’. Muzikaal avontuur van studenten van de Compositie afdeling. Variërend van ensemble-stukken tot strijkkwartetten, van elektronisch werk van de Sonologie afdeling tot vocale hoogtepunten van de afdeling klassiek. Gratis. www.koncon.nl Paard van Troje> ‘KoninginneNach Bandverkiezing’. Gratis. www.paard.nl Fortis Circustheater> ‘Mary Poppins’. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Gemeentemuseum Den Haag> ‘Kokoschka Live!’ VeenFabriek, Nieuw West, De Warme Winkel. Een ode aan de extreem bevlogen schilder, beeldend kunstenaar en theatermaker Oskar Kokoschka. Inclusief een bezoek aan de tentoonstelling ‘Kandinsky & der Blaue Reiter’. € 25,-. www.gemeentemuseum.nl De Koninklijke Schouwburg> ‘Aida’ Stichting Internationale Opera Producties. In het oude Egypte bloeit de liefde op tussen de veldheer Radames en Ethiopische slavin Aida, maar de Egyptische prinses Amneris probeert tussen beide te komen. € 37,50 t/m 48 UItpas 36,- t/m 46,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg> ‘Theo van den Oever - On tour’. Programma over irritaties uit de bewoonde wereld, maar leuk genoeg voor een gezellige avond. € 16,- UITpas 14,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Gemeentemuseum Den Haag> ‘Het clavichord van Straube’. Gustav Leonhardt bespeelt het enige nog bestaande clavichord van de Berlijnse bouwer Straube. € 22,50. www.gemeentemuseum.nl Theater Diligentia> ‘Kamagurka

info

THEATERS

<27

service

20.30

20.30

20.30

20.30

21.00 21.00

22.00 23.00 23.00

geneest’. Zoals altijd zal Kamagurka met lichte melancholie en een haast genant absurde blik op de werkelijkheid het gevoel voor humor in zijn publiek weten te vinden. € 14,- UITpas 12,50. www.theater-diligentia.nl Korzo5HOOG> ‘World Sessions #4 Fatoumata Diawara’. De zangeres startte haar muzikale carrière met het muziekproject Red Earth van Dee Dee Bridgewater. Haar ‘new wassoulou folk’ mixt traditie met pop & jazz. € 15,UITpas 13,50. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Pier Paolo Pasolini - P.P.P.’ Het Nationale Toneel. De Italiaanse cineast en schrijver Pier Paolo Pasolini choqueerde met zijn werk, wekte afkeur op, maar schreef ook beeldschone gedichten en verhalen. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Nationale Toneel Gebouw> ‘Over dieren’ Het Nationale Toneel. ‘Over Dieren’ heeft veel stof doen opwaaien. Mede doordat de tekst gebaseerd is op afluistertapes die de Oostenrijkse politie maakte van een escortbureau dat verdacht werd van vrouwenhandel. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Regentenkamer> ‘Jazzconcert’. Jazzmuziek. Eef Albers (gitaar), Karel Boehlee (piano) en Frans van der Hoeven (bas). € 10,-. www.regentenkamer.nl Theater aan het Spui> ‘The match’ Ballet Van Leth. Met het oog op het WK Voetbal 2010 in Zuid-Afrika een flitsende, energieke, originele en humoristische dans-/ theatervoorstelling. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui> ‘Wij weten ook niet wat er gaat gebeuren’ Susies Haarlok. Susies Haarlok gaat in haar uitgesproken eigen stijl lustig en onverantwoord de toekomst en het heden te lijf. Rock, Mongoolse keelzang, vrolijke orgelmopjes, smartlap en meer; dwars door alle genres heen creëren ze met klank een theatraal universum. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz> ‘Diederik van Vleuten - Daar werd wat groots verricht’. Diederik blaast zijn voorvaderen nieuw leven in. Hij projecteert ze op een scherm en sleept ze spelend en zingend mee naar de 21e eeuw. € 14,50 UITpas 13,-. www.camuz.nl Theater De Regentes> ‘Because we separate’ DMT/DanceMixTheatre. Een tragikomische danstheatervoorstelling voor alle leeftijden, over volwassen onderwerpen, gespeeld door jongeren. € 15,- UITpas. www.deregentes.nl Theater de Tobbe> ‘Schrijvers op het podium’. Avond met Margriet de Moor. € 10,- UITpas 8,50. www.detobbe.nl Theater PePijn> ‘Robin Bleeker - Welkom in de war’. Literair, muzikaal cabaret over vreemde ouders, nieuwsgierige buren, puberende meisjes, eenzaamheid en gepruts onder de lakens. € 12,UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Lokaal Vredebreuk> ‘JP blues lokaal’. Bluesspirit. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl ‘t Syndicaat> ‘Spaanse muzieken dansavond’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl Muziekcafé de Paap> ‘Live in de Paap’. Valium. Gratis. www.depaap.nl Café de Pater> ‘Latinsessie’. Gratis. www.patermuziek.nl Paard van Troje> ‘N.O. (Naschoolse opvang)’. Line up: dj’s De La Sarge en Leroy Joy & Hitmeister D. Gratis. www.paard.nl

ingezonden mededeling

0900-3456789 Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Binckhorstlaan 36 070-3637540 Branoul Maliestraat 12 070-3657285

Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

Nwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96

Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA ASTA Spui 27, 070-3461096 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345 070-3686800

Muziekcafé De Paap Papestraat 32 070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106, 070-3658612

’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053


28>

Vrijdag 9 april 2010

service

Exposities

Nutshuis Riviervismarkt 5, 070 3459090, ma t/m vr 10-16 uur T/m 7 mei: Spaced. Bewegend beeld van het Nutshuis i.s.m. Movies that Matters, Villanuts en Neiuwe Garde.

Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur De Affiche Galerij

olieverf.

Lange Houtstraat 15b, 070 3630618, T/m 31 juli: Barbera Broekman. Mural borduurwerk.

Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur T/m 17 mei: Schoon of schijn

Florence

Pulchri Studio

Hofzichtlaan 115, ma t/m zo 12-17 uur T/m 15 juni: Muziek. De werken zijn gemaakt door verschillende kunstenaars en tonen u verwachte en onverwachte muzikale ingevingen.

Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur Van 10 april t/m 2 mei: Voorjaarssalon. Divers werk van Pulchri-leden, met uitreiking van de Jacob Hartog Prijs..

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur T/m 20 juni: Simon Spierer Collectie. Een woud van beelden. T/m 23 mei: Piet Esser. Atelierfoto’s uit Parijs 1947-1954. Uniek fotowerk van deze als beeldhouwer bekende kunstenaar. T/m 23 mei: Piet Esser (1914-2004). Retrospectief van deze beeldhouwer.

Fotomuseum Den Haag

Centrale Bibliotheek

Galerie 91

Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 10-20, za 11-17 en zo 12-17 uur T/m 12 april: Our World. Tentoonstelling waarin de landschappen uit het populaire computerspel Killzone te zien zijn als losstaande ontwerpen.

Anna Paulownastraat 91, 070 3627457, ma t/m zo 13-18 uur T/m 18 april: Voila. Donatella Bianchi, tekeningen en olie op doek.

Bibliotheek Segbroek

Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 21 juni: David Bade. Beelden gemaakt van afvalmaterialen, klei, hout, karton, metaal en plastic.

Weimarstraat 353, 070 3250812, ma 14-20, di 14-17, wo 11-20, do 14-17, vr 14-17 en za 11-16 uur T/m 24 april: Eco-Alebrijes. Kleurrijke fantasiefiguren uit Mexico.

Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, do en vr 12-14, za 12-16 uur T/m 10 april: Looking into the unknown. Expositie van Anne Verhoijsen.

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. T/m 31 december: Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen (Anderland, Toenland, Huisland, Digiland, Droomland en Vreemdland), op zoek naar contact. T/m 31 december: Iconen van de Post. In deze tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. T/m 31 december: StarRing. Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. T/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. T/m 11 april: Alles van waarde. Ontwerpen (bankbiljetten) van Ootje Oxenaar. T/m 31 december: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

Eckhart Gallery Noordeinde 160, wo t/m zo 12-17 uur en op afspraak T/m 14 april: Alain Couillaud - Millennium bug. Fine art fotografie.

Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur . UITpas geldig T/m 31 december: Escher tot in de eeuwigheid. Leven en werk van M.C. Escher vanuit een ander perspectief.

Galerie De Fietsenstalling Anthonie Duyckstraat 183, 070 3500107, tijdens exposities op za en zo 13-17 uur en op afspraak T/m 18 april: Jetske van Boven. Schilderijen in Ingezonden mededeling

Galerie Ramakers

Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 18 april: Fotografie! Een bijzondere Collectie van de Universiteit Leiden. Eén van Nederlands oudste en meest complete fotocollecties.

Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 25 april: Blossoming - 4 vrouwelijke beeldhouwers. Werk van Hieke Luik, Margret Wibmer, Yumiko Yoneda en Christien Rijnsdorp.

Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106-108, 070 3658612, wo t/m zo 12-17, za 12-21 uur T/m 11 april: Lisette Huizenga, Elly van der Knoop, Daniëlle Henger van Rijssen Schilderijen. T/m 16 mei: Marieke Cordesius, Ingeborg Muller, Johannes Gerard, Imre van Buuren, Coraliene van Driel, Alex Veldhof. Schilderijen, foto’s en objecten.

GEM

Ship of Fools Gallery

Haags Gemeentearchief Spui 70, 070 3537020, ma t/m vr 07-19, do 07-21, za 9.30-17 uur T/m 19 april: Haagse fotografieprijs 2009 - Den Haag groene stad. Tentoonstelling met de 60 overgebleven foto’s uit de inzendingen van de deelnemers aan de Haagse Fotografieprijs 2009 met het thema Den Haag Groene stad.

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 11 april: Eten en drinken in de Stijlkamers. In een stijlvolle omgeving serveert het museum kunstwerken die te maken hebben met snoepen, picknicken, high tea of een feest aan tafel. T/m 30 mei: De wondere wereld van de TsjechoSlowaakse glaskunst. Glasverzamelaar Sam Jonker bouwde in de afgelopen dertig jaar samen met Valentine Zaremba een indrukwekkende collectie van hedendaagse Tsjecho-Slowaakse glaskunst op. T/m 30 mei: Delft Digitaal. T.g.v. de lancering van de nieuwe website www.delftsaardewerk.nl organiseert het Gemeentemuseum Den Haag de tentoonstelling Delfts aardewerk gaat digitaal. T/m 11 april: Zilver. Schenking van 18de eeuws Haags zilver die het Gemeentemuseum. Deze oude, van oorsprong Haagse verzameling bestaat o.a. strooibussen, gedecoreerde schotels met wapens, dienbladen, broodmanden en kandelaars. T/m 16 mei: Georges Vantongerloo. Retrospectief gewijd aan de Belgische artistieke duizendpoot Georges Vantongerloo (1886-1965). T/m 24 mei: Kandinsky en Der Blaue Reiter. Duits expressionistische schilderkunst. T/m 6 juni: Voici Paris - Haute Couture De boeiende geschiedenis van de haute couture. Avondjaponnen, mantelpakjes en mantels van ontwerpers als Coco Chanel, Christian Dior, Christobal Balenciaga, maar ook Nederlanders als Constance Wibaut en Madame Grès. T/m 24 mei: Blote beer en nog véél meer. 20 Jaar kinderboekenillustraties van Daan Remmerts de Vries.

Werk van Twan Janssen is te zien in Heden.

Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur T/m 13 april: Movement beyond. Jolande Leeflang, schilderijen (galerie en Albert Vogelzaal) Marijke Verschoor, schilderijen (Hoge zaal). T/m 13 april: In essentie. Vitrine in beweging: Presentatie In essentie van Tineke Porck in samenwerking met Joanne Porck.

Heden (locatie Denneweg) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur T/m 8 mei: Boys don’t cry. Schilderijen van Twan Janssen.

Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 10-17, za en zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Het Pantheon - 100 schrijvers - 1000 jaar literatuur. Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden. T/m 31 december: De Nationale Schrijversgalerij. Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Anna Enquist, van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu.

Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand T/m 30 mei: Ad Gerritsen, Jürgen Brotwolf, Richard Bouwman. Schilderijen, werk op papier en sculpturen.

Haags Historisch Museum

Louis Couperus Museum

Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 18 april: Bijzondere schenking van een particulier. Tien schilderijen uit de 17e tot en met de 20e eeuw van beroemde meesters als Jan van Goyen, Salomon van Ruysdael en Willem Mesdag. T/m 31 december: Allemaal naar het stemlokaal. T/m 18 april: Jan van Goye portrettist van Den Haag. In het boek van historicus Herman Rosenberg worden de ontstaansgeschiedenis en de bijzondere details van het beroemde schilderij Gezicht op Den Haag uit 1651 beschreven. Van 15 april t/m 29 augustus: MijnDenHaag – Werkt. Het museum verzamelt i.s.m. met inwoners van Den Haag de recente geschiedenis van de stad. Onderwerp: Werken in Den Haag.

Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur T/m 22 mei: Drie fatale vrouwen. Anna, Emma en Eline. Een vergelijking tussen de romans Anna Karenina (Leo Tolstoy), Emma Bovary (Gustave Flaubert) en Eline Vere (Louis Couperus).

Marcello’s Art Factory - Galerie Haags Koningin Emmakade 148, 070 3634047, di t/m do 10-18, vr 10-17 uur T/m 1 mei: Een dialoog in kleur. Werk van de Amsterdamse Onafhankelijken (Anneke Dammers, Carien Engelhard, Els Fleer, Ben Vollers, Roland Broekhuis, Leo Poelmeijer). Beelden en schilderijen.

Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456,

Saturnusstraat 60, 070 3890858, di t/m vr 13-18.30 uur en op afspraak T/m 30 april: Absurdism is our religion. Bizar en absurdistisch werk.

De Verdieping van Nederland di t/m za 10-17, zo 11-17 uur (april tot september ook op maandag) T/m 27 juni: Kamers vol kunst, in 17e-eeuws Antwerpen. Werk van de Antwerpse schilder Willem van Haecht (1593-1637). T/m 16 januari: Portretten van de familie Craeyvanger Reeks 17de-eeuwse portretten van leden van één gezin (vader, moeder en acht kinderen), de Arnhemse familie Craeyvanger.

Museum Meermanno I Huis van het Boek Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 30 mei: Een ode aan het kijken. Tentoonstelling Beeld verplaatst. Joost Zwagerman en het werk van 14 Nederlandse kunstenaars. Poëzie in samenhang met kunst. T/m 30 mei: Pippi op papier. 2x3=4! 170 bijzondere drukken van Pippi Langkous en andere boeken van Astrid Lindgren. Boeken in vele vertalingen en met prachtige illustraties van bekende en minder bekende illustratoren. Een tentoonstelling voor kinderen van 6 tot 106!

Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur T/m 11 april: Topstukken met een winters tintje. Van 15 april t/m 4 juli: Oranje bitter, Nederland bevrijd. In de tentoonstelling komen uiteenlopende aspecten aan bod over de periode van net na de bevrijding.

Vitrine Weimarstraat 48, Continu te bezichtigen T/m 22 april: Vitrine 15. Werk van Thijs van Kempen.

Vonkel Assendelftstraat 19, 070 4278084, do en vr 14-18 uur, za 12-18 uur T/m 24 april: Maaike Nijlunsing. Schilderijen. T/m 24 april: Geke uit de Bosch. Schilderijen.

Galerie West Groenewegje 136, 070 3925359, wo t/m za 13-18 uur en op afspraak. T/m 10 april: Simon Denicolai & Ivo Provoost.

Museon

Wijnlokaal 1900

Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: De Poolzaal, overleven tussen ijs en smeltwater. De tentoonstelling biedt inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. T/m 31 december: Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. T/m 31 december: De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. Vinex locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorisch mens. T/m 5 september: Achter de Kawat. Tekeningen van de Nederlander Charles Burki (1909-1994), over het kampleven in Japanse gevangenschap in NederlandsIndië tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Maliestraat 10, 06 42717591, wo t/m za 17-23 uur T/m 25 april: Interurban. Werk van Fenneke Weltevrede.

Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070 3500830, di t/m za 10-17, zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 6 juni: Schelpenstudies. Overzicht van het veelzijdige werk van kunstenaar en natuurliefhebber Willem Labeij.

Galerie Noordeinde Noordeinde 117, 070 3606868, wo t/m za 12-17.30, zo 13-17 uur Van 11 april t/m 28 mei: Olya Muravina, Walter Trecchi. Sculpturen en schilderijen.

Galerie Arti-Shock Schoolstraat 26, 070 3908095, wo t/m vr 13-17, za 11-16, zo 14-17 uur T/m 21 april: Lyda May. Gemengde techniek.

Huygensmuseum Hofwijck Westeinde 2, 070 3872311, di t/m do, za & zo 13-17 uur. Van 9 april t/m 27 juni: Vrouwen rondom Huygens. De Gouden Eeuw, bekeken door de ogen van zestien vrouwen, die allemaal één ding gemeen hebben: Constantijn Huygens (1596-1687) te zien in Hofwijck en het Stadsmuseum.

Brongegevens Agenda Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com


Vrijdag 9 april 2010

service

<29

Desert Flower Geboren als woestijnnomade in Somalië wordt Waris Dirie op vijfjarige leeftijd besneden, een ingreep die ze weet te overleven. Als ze twaalf jaar is wil haar vader haar uithuwelijken aan een man van zestig jaar. Ze vlucht en komt terecht bij familie in de hoofdstad Mogadishu. Als haar oom naar London vertrekt als Somalische ambassadeur gaat Waris met hem mee als dienstmeid. In London leert ze lezen en schrijven. Uit angst terug te moeten keren naar Somalië gaat ze haar eigen weg. Ze woont illegaal en werkt als schoonmaakster in een fastfoodketen. Dan wordt ze ontdekt als model en gaat een internationale carrière tegemoet. In 1997 besluit Waris Dirie tijdens een interview te spreken over de meest traumatische gebeurtenis in haar leven en het taboe op vrouwenbesnijdenis te doorbreken. Ze beëindigt haar modellencarrière en wordt door Kofi Annan benoemd tot VN-ambassadrice om zich in te zetten tegen vrouwenbesnijdenis. > Bron: Pathé

Film

Nanny McPhee 2: De Vonken Vliegen Eraf (NL)

za 11:50 13:50, wo ook om 12:40

za/zo 13:20 15:50 wo ook om 12:40 15:10 dagelijks 13:10 15:40 18:10 20:40

do/zo/ma/di/wo 19:20 do/ma/di ook om 14:40 16:50 vr/za ook om 19:40, do ook om 22:15 di ook om 11:45, zo ook om 11:30 13:40

Shutter Island

From Paris with Love

do/vr/za/zo/ma/di 18:20 do/vr/za/zo/ma ook om 21:10 do/vr/ma/di ook om 15:20 vr/za ook om 23:30, wo ook om 18:10

do/zo/ma/di/wo 19:00 21:00 do/ma/di ook om 13:50 vr/za ook om 12:10 20:40 22:50 do/di ook om 11:45, vr ook om 14:10 16:10

Remember Me

Dear John

Filmhuis Den Haag Agnès Varda & Jacques Demy Retrospectief 8 april t/m 4 mei met: Toeristische kortfilms Do 19:30 Demy kortfilms Vr 19:30 Feestelijke opening Za 19:30

Les plages d’agnès

Pathé Buitenhof

The Road

Sneak Preview

Gangsterboys

do/vr/za/zo/di/wo 22:10

di 21:30

Alice in Wonderland 3D (OV)

Tosca

Solomon Kane

dagelijks 19:10, do/di ook om 11:45 do ook om 16:50

Lola

dagelijks 16:30 do/vr/za/ma/di/wo ook om 11:45 14:10 do/vr/za/zo/ma/di ook om 19:00 21:30

zo 11:00

vr/za 23:40

Vicky Cristina Barcelona

The Book of Eli

Green Zone

La pointe courte

vr/za 23:10

Zo 17:00; ma 19:30

di 13:30, ma ook om 15:30

dagelijks 18:50 21:20 do/vr/ma/di ook om 13:40, vr/za ook om 00:00

Het Regent Gehaktballen (NL)

Les parapluies de cherbourg Zo 19:30

The Bounty Hunter

za/zo/wo 14:10, zo/wo ook om 11:50 za ook om 16:10

dagelijks 21:00 do/vr/za/zo/ma/di ook om 13:30 16:00 18:30 vr/za ook om 00:20, wo ook om 13:00 15:20 17:40

Hoe Tem Je Een Draak (NL)

Wo 19:30

vr/za 11:20 13:20 15:20 17:30 zo/wo ook om 11:40 13:50 16:00

Joy/ Mijke de Jong

Hoe Tem Je Een Draak 3D (NL)

Film ist. a girl and a gun

vr/za 14:50 17:00, zo/wo ook om 12:10 14:20 16:40 za ook om 12:40

Dag. 21:30; do/za/ma/wo 17:00; zo. 13:00

How to Train Your Dragon 3D (OV)

Dag. 19:30; vr/zo/di 17:00

Coco Chanel & Igor Stravinsky do/vr/za/zo 12:30 19:45 22:15 ma/di/wo ook om 10:45 15:40 21:20 ma/di ook om 13:10

De Gelukkige Huisvrouw wo 20:00 21:00, di ook om 14:30

Voor meer informatie:www.pathe.nl/Buitenhof Tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen

Zo 13:00 Zo 15:00; di 19:30

Cléo de 5 à 7

Dag. 21:30; zo. 13:00

De Prinses en de Kikker (NL)

Alice in Wonderland (NL)

za/zo/wo 13:40

za/zo/wo 12:30 14:50

Desert Flower

Alice in Wonderland 3D (OV)

dagelijks 10:50 21:45 do/vr/za/ma/di/wo ook om 16:00 do/vr/ma/di ook om 13:20 zo ook om 19:10

vr/za/zo/wo 19:40 22:00 do/ma/di ook om 13:20 18:10 20:30 vr/za ook om 00:30, vr ook om 13:10 17:30

Hoe Tem Je Een Draak 3D (NL)

Alvin en de Chipmunks 2 (NL)

za/zo/wo 11:30 13:50 16:10

za/zo/wo 12:00 14:00

How to Train Your Dragon 3D (OV)

Clash of the Titans 3D

do/vr/za/zo/ma/wo 18:30 do/vr/ma/di ook om 11:30 do/vr/ma ook om 13:50 16:10 di ook om 17:15 19:15

dagelijks 19:00 21:30 do/vr/ma/di ook om 14:00 16:30 za/zo/wo ook om 17:10 vr/za ook om 00:20

do/zo/ma/di/wo 20:40, vr/zo/wo ook om 12:20 do/ma/di ook om 14:20 16:40 vr/za ook om 11:20 15:50 21:50 do/di ook om 12:10, zo/wo ook om 14:40 17:00 za ook om 13:30

Iep!

De Gelukkige Huisvrouw

Alvin en de Chipmunks 2 (NL)

Shutter Island

do/vr/za/zo 10:50 15:00, wo ook om 13:30

wo 20:30

vr/za/zo/wo 11:45

Invictus

De Prinses en de Kikker (NL)

Avatar 3D

dagelijks 21:10 do/ma/di ook om 13:40, vr ook om 11:20

La danse

do/vr/za/ma/di/wo 18:50, zo ook om 16:20

za/zo/wo 12:00 14:10

do/zo/ma/di 18:50, vr/za ook om 19:15

Millennium 3: Gerechtigheid

Dear John

Bad Lieutenant

Sneak Preview

The hurt locker/ Kathryn Bigelow

di 21:30

Zo. 15:30

do/vr/za/zo/ma 20:45

dagelijks 16:20 18:40 20:50 do/vr/ma/di ook om 13:50

do/zo/ma/di/wo 16:20, vr/za ook om 18:10

Solomon Kane

A single man/ Tom Ford Dag. (beh. za) 19:30; zo. 13:00; zo/wo 15:00

First Mission dagelijks 16:10

do/zo/ma/di/wo 22:10, vr/za ook om 22:30 ma/di ook om 16:30, do ook om 12:20 14:45 17:15 19:45

dagelijks 11:00 do/vr/za/zo/di/wo ook om 20:00 vr/za/zo/di/wo ook om 17:40 do ook om 16:00 18:00, ma ook om 18:45

From Paris with Love

Clash of the Titans 3D

do/ma/di/wo 19:40 do/zo/ma/wo ook om 22:00 vr/za ook om 20:50 23:15 do/di ook om 12:15, vr ook om 11:30 13:45

dagelijks 17:20 19:30 21:40 do/vr/ma/di ook om 13:10 15:10, vr/za ook om 00:10

The Book of Eli

Do/za/ma/wo 17:00

Pope Joan

Green Zone

do/vr/za/zo 16:50, ma/di/wo ook om 18:20

vr/za 23:50

Remember Me

Het Regent Gehaktballen 3D (NL)

do/zo/ma/di/wo 22:00 do/zo/ma/di ook om 19:30 do/ma/di ook om 14:30 17:00 vr/za ook om 18:00 20:30 23:00 do/di ook om 11:50, vr ook om 13:30 wo ook om 19:50

dagelijks 19:30 22:00 do/vr/za/zo/di/wo ook om 17:00 vr/za/zo/ma/wo ook om 12:10 do/vr/za/zo/wo ook om 14:30

za/zo/wo 12:10

Sneak Preview

Nanny McPhee and the Big Bang (OV) vr/za/zo/ma/di/wo 13:00 15:20, do ook om 12:10

Nowhere Boy

di 21:15

Hoe Tem Je Een Draak 3D (NL)

Voor meer informatie:www.pathe.nl/Scheveningen. Tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Spuimarkt

Inferno No one knows about persian cats

Alice in Wonderland 3D (NL)

do/zo/ma/di/wo 16:00 18:20 do/di/wo ook om 11:45, do/ma/di ook om 13:50 vr/za ook om 16:50 19:30, vr ook om 12:40

vr/za 14:30, zo/wo ook om 13:45 za ook om 12:20, zo ook om 11:30

Kick-Ass

Dag. 21:00; vr/di 16:45

zo 16:00

Alice in Wonderland 3D (OV)

Nanny McPhee 2: De Vonken Vliegen Eraf (NL)

Case 39

Cok Filim Hareketler Bunlar

za/zo/wo 12:40 14:20 16:40

do/ma/di/wo 14:50 17:20 vr/za ook om 16:00 18:30, zo ook om 19:40

How to Train Your Dragon 3D (OV)

De Gelukkige Huisvrouw

za/zo/wo 15:00, do/ma/di ook om 15:40, vr ook om 15:20

wo 19:30

De Prinses en de Kikker (NL)

Dag. 21:45

Los viajes del viento Hadewijch Dag. 19:00; do/za/ma/wo 16:45; zo 13:30

Lebanon

vr/za 14:10 16:30 zo/wo ook om 12:15 14:30 16:40, za ook om 11:45

Dag. 19:30; vr/di óók 17:00

Prince

Dag. (beh. za) 17:00 21:30

vr/za/zo/ma/di/wo 14:00 17:15 20:15

Gainsbourg, vie héroïque Lourdes Dag. (beh. zo) 17:00 Zo. 16:30

Das weisse band/ Michael Haneke Za. 19:00

Dogtooth

do/zo/ma/di/wo 21:40 vr/za ook om 22:00, do/di ook om 12:15

De drie rovers

The Bounty Hunter

S.O.S. kleine zeehond

do/zo/ma/di/wo 14:10 16:30 19:00 do/zo/di/wo ook om 11:45 do/zo/ma/wo ook om 21:30 vr/za ook om 12:10 14:40 17:20 20:00 22:30 di ook om 22:00

Zo/ma/wo 15:00

Voor meer informatie:www.pathe.nl/Spuimarkt Tel. 0900-1458 (35cpm)

Zo/ma/wo 15:00

Meer informatie en programma: www.filmhuisdenhaag.nl


30>

Vrijdag 9 april 2010

service

sudoku

zweedse puzzel

8 7

3 1 6

3

7 6 3 5

5 8

8 2

6

4 5

4

8 2

9 7

1

oplossingen vorige week 7 8 9 3 2 4 5 6 1

5 4 6 8 1 7 9 3 2

1 3 2 6 5 9 8 7 4

6 7 1 2 8 3 4 9 5

4 2 8 7 9 5 3 1 6

3 9 5 4 6 1 7 2 8

9 1 7 5 4 6 2 8 3

8 6 4 9 3 2 1 5 7

2 5 3 1 7 8 6 4 9

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag t 070-3644040 f 070-3633570

Voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net

Ingezonden mededeling

Hoofdredacteur Coos Versteeg Coördinatie redactie Miranda Fieret Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Hans Schmit Dominique Snip Alexandra Sweers Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Theodore Pronk De gemeentepolitieke verslaggeving wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Democratie en Media Economie Joep van Zijl Cultuurredactie Annerieke Simeone (coördinator) Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Doron Nagan Anneke Ruys Rob Soetenhorst Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen

Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken Marianne ten Have Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (Society) Illustraties Marcello’s Art Factory

Advertentieverkoop Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Dennis Pleeging Pleeging@denhaagcentraal.net mobiel: 06 28241753 Advertentiebeheer Marije Teppema: teppema@denhaagcentraal.net mobiel: 06 50591595 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net

Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Mirjana Vrbaski en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Abonnementsprijzen Kwartaal € 19,95 / Halfjaar € 35,95 / Jaar € 59,95

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).

spoedgevallen

Alarmcentrale

Politie Haaglanden

112

0900 - 8844

SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoedgevallen 070 - 311 03 05 Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

Dierenartsen weekenddienst (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl


Vrijdag 9 april 2010

service

koken met henk savelberg

<31

Ingezonden mededeling

Rookoven Misschien was u juist gestopt met roken en wordt u nu toch weer in de verleiding gebracht. U kunt gerust zijn, we berperken ons bij het roken tot voedsel. Roken was vroeger vooral een middel om het eten langer houdbaar te maken en om insecten op afstand te houden, tegenwoordig roken we voornamelijk voor de typische rooksmaak. Voor huishoudelijk gebruik zijn er rookoventjes in de handel van roestvrij staal voor op het fornuis, gas of elektra, op een open vuur of op spiritusbranders waardoor deze ook buiten te gebruiken is. Het bestaat uit een soort braadslede met goed sluitend deksel. Binnenin is een rooster, dat voor gebruik moet worden ingevet. Onder de rooster bevindt zich een afdruipbak maar u kunt ook kiezen voor de alternatieve rookpan, zie recept vorige week. De afdruipbak bekleden met aluminiumfolie bespaart u schoonmaakwerk. Op de bodem strooit men de rookmot of schaafsel van harde houtsoorten, die voor de rookontwikkeling zorgen. Iedere houtsoort geeft rook af met een andere geur, waardoor het voedsel een eigen smaak krijgt. Zo gebruikt men voor het roken van paling vaak eikenhout en voor zalm of gevogelte vaak hout van de elzenboom. Wildliefhebbers geven de voorkeur aan houtmot van de appelboom of van wijnstokken. De smaak van varkensvlees combineert mooi met die van gerookt notenhout, wat in de handel is onder de naam “hickory”. Het gekozen schaafsel of mot dient gegarandeerd zonder toevoegsels te zijn: schaafsel uit de houtzagerij bevat vaak lijm of houtconserveringsmiddelen die gevaarlijk voor de gezondheid kunnen zijn. Kies voor het roken van vis bij voorkeur vette soorten, zoals forel, paling, makreel, zalm, heilbot, karper en haring. Minder vette vissoorten zoals wijting of rode poon kunnen snel uit elkaar vallen, leg deze bij voorkeur op een rooster dat bekleed is met aluminiumfolie waarin

gaatjes zijn geprikt. Ook garnalen, oesters en mosselen kunnen op deze manier worden gerookt. In principe kan bijna alles worden gerookt, van melk en boter tot brood en kaas, groenten en noten. Groenten die met succes gerookt kunnen worden zijn o.a.: bietjes, paddestoelen, broccoli, aubergines, venkel en tomaten. Leg de hotmot of theemengsel op een stukje aluminiumfolie dat u luchtig dichtvouwt zodat de rook aan alle kanten kan ontsnappen. Na het roken gooit u het pakketje in zijn geheel weg.

Gerookte bietjes met geitenkaas en hazelnoten bijgerecht voor 4 personen:

WILT U KOFFIE OF THEE?

>8 kleine jonge rode bietjes >balsamico azijn >olijfolie

voor de dressing: >8 eetlepels hazelnootolie >5 eetlepels sherryazijn >½ dl. olijfolie >peper en zout

verder nodig: >75 gram licht geroosterde blanke hazelnoten, grof gehakt >150 gram zachte geitenkaas in plakjes

Was de bietjes goed en kook ze ongeschild op laag vuur bijna gaar. Spoel ze koud af en schil ze. Halveer grote exemplaren. Wrijf de bietjes in met azijn en olie. Maak de rookoven gereed met 2 eetlepels rookmot. Rook de bietjes 10 minuten, laat ze in de rookoven afkoelen. Snijd de bietjes in dunne plakken. Verdeel de bietjes en plakjes geitenkaas (om en om) over 4 borden. Klop een dressing van de hazelnootolie t/m zout en sprenkel deze over de bietjes en geitenkaas, garneer met de hazelnoten. Serveer als vegetarisch voorgerecht of als bijgerecht bij gebakken of gegrilde vis.

Wie Ad Patres kent, weet waar Ad Patres voor staat, namelijk: alles behalve standaard. Dat laat zij aan anderen over. Ad Patres zorgt dat uw uitvaart gelijk is aan uw leven. En als er bij u bijvoorbeeld eerder champagne dan koffie past, dan zorgt zij daarvoor. En niets minder. Bel voor meer informatie met (070) 355 64 27 of ga naar www.adpatres.nl

Ad Patres, en de rest is standaard.

het weer in den haag

Langere tijd met fris, maar zonnig lenteweer

Pasen 2010 was nogal povertjes qua weer. Dinsdag en ook woensdag werd dat ruimschoots gecompenseerd door prima temperaturen en de nodige aprilzon. In een zuidelijke aanvoer steeg het kwik in Den Haag naar waarden tot rond 17 graden. Donderdagnacht viel er nog wat regen, maar de hoeveelheden waren niet groot in onze regionen. Deze iets mindere weerfase werd veroorzaakt door een zwak front. Dit front wordt spoedig gevolgd door grootschalige luchtdrukstijgingen boven Engeland en onze omgeving. Ook boven NoordEuropa stijgen de barometers in rap tempo. Dit is een zeer goed teken, want de Hollandse atmosfeer stabiliseert hier door meer en meer. Eindelijk kunnen we eens een fase gaan meemaken waarbij het langer dan een dag of vijf zo goed als droog blijft. Noordoostenwinden gaan er waaien in het weekeinde en aanvoer vanuit die richting betekent automatisch goed weer, zeker in de grasmaand. Dit impliceert dat we meestal flink wat zon op het pleit hebben en dat de regenkans nagenoeg nul is. Doordat

het vaak helder is (ook gedurende de nachten) worden de nachten wel kouder en neemt de kans op lichte nachtvorst zelfs toe in grote tuinen richting de rand van de Hofstad. Overdag stijgt het kwik met medewerking van de felle aprilzon naar waarden tussen de 10 en 15 graden. Dit houdt in dat de maxima meestal rond de gangbare aprilnorm komen te liggen. Wel komen er duidelijke thermische verschillen tussen Scheveningen en Rijswijk. Aan de oostkant van de stad zal het overdag zo’n 3 graden minder ‘fris’ zijn dan aan de zeekant.

vrijdag

Min (⁰C) 4 Max (⁰C) 11-12 Zon (%) 75 Neerslag (%) 10 Wind nw 3-4

zaterdag

3 12 85 5 nno 3-4

       

Zacht gegaard kalfsstaartstuk met filet americain en salsa van augur Met de matige (noord)noordoosten wind wordt ook droge lucht meegenoZacht gegaard kalfsstaartstuk filet americain en salsa van augurk met    men. De velden, die nog behoorlijk nat  **** zijn, gaan behoorlijk opdrogen door Zacht gegaard kalfsstaartstuk met filet americain en salsa van augurk die combinatie van zon, wind en lage  **** met puree van gele wortel en kerrie, vochtigheden. Tevens zien we steeds Gebakken kabeljauwrug   Gebakken kabeljauwrug met puree vanen gele wortel en kerrie, **** meer struiken lentegroen worden mossel, salade van bospeen limoencress Gebakken kabeljauwrug met puree van gele wortel en kerrie, vanwege die soms felle instraling van salade vanmet bospeen en limoencress Zacht mossel, gegaardmossel, kalfsstaartstuk filet americain en salsa van augurk salade van bospeen en limoencress de zon. Kortom, de lente openbaart zich nadrukkelijker. Toch nog een keer **** **** sneeuw rond half april ? Bel de weer**** **** Parelhoen uitkabeljauwrug de gevogeltejus en seizoensgroenten Gebakken puree vanengele wortel en kerrie, primeurlijn eens op 0900-1234554. Parelhoen uit oven, de oven,met gevogeltejus seizoensgroenten 

Parelhoen uit de oven, en seizoensgroenten mossel, salade gevogeltejus van bospeen en limoencress

Marc Putto Weerman

zondag

2 13 85 5 no 3-4

**** **** Exotisch fruit, sorbet van banaan en passievruchten met schuim van kokos ****

**** en seizoensgroenten Parelhoen uit banaan de oven, gevogeltejus Exotisch fruit, sorbet van en passievruchten met schuim van ko Exotisch fruit, sorbet van  banaan en passievruchten met schuim van kokos

maandag

 ****   Exotisch fruit, sorbet van banaan en passievruchten met schuim van kokos

          3   13 75 10 no 4

 


32>

Vrijdag 9 april 2010

society

vilan, renate & de residentie

Zuurkool in je urn In de supermarkt voor kunstzinnige benodigdheden, genaamd Artifac, wezen ze naar een ijzeren trap met doorkijktreden: “Daarboven is het”. In mijn buik kneep meteen de hoogtevrees. Omdat alles altijd erger kan, wat vaak een enorm troostende gedachte is, dacht ik aan mensen in rolstoelen. Die konden helemáál niet naar ‘daarboven’ en ik tenminste nog wel, zij het met elke hand om een leuning geklemd en dan zo trede voor trede mijzelf omhoog gehesen. Op de eerste etage aangekomen, keek ik recht in het belangstellende gezicht van Theo Moody. “Jij komt voor Wiet”, stelde hij vast en zo was het. Die middag vond de opening plaats van de ‘unieke expositie’ van Wieteke van Dort, zo had Artifac me bericht, bestaande uit ‘schilderijen, tekeningen, aquarellen en porseleinen voorwerpen, zwartwit en blauw’. Wieteke intussen dwarrelde van de ene gast naar de andere en koutte met de een vrolijk over kunst, met de ander opgewekt over Indië en Indonesië, besprak hier Jomanda en aura’s en uitte elders de wens die middag goed tot uitstekend te verkopen. Dat gunde ik haar, zeker gezien de twintig procent commissie die Artifac hief over elk verkocht dingetje. Dat is best veel. Eén vijfde van je appel afstaan is zelf geen appel meer hebben. Theo nam mij apart. Theo heeft mij wel vaker apart genomen, al liep dat niet altijd even goed af. Zijn studeerkamer waarin hij me eens vriendelijk noodde hangt vol Afrikaanse kunst van een zéér expressief gehalte, zodat ik de studeerkamer snel moest verlaten. Soms droom ik er nog van. Dat ze me erin opsluiten en dat dan alle maskers tot leven komen en beginnen te krijsen en het daarna nooit meer goed komt in mijn hoofd. Bij mij aan de muur hangen afbeeldingen van poezen, u begrijpt het verschil in mentaliteit. Maar op de expositie was Theo in een suikerzoet humeur. ‘Oom Lien’ vertrouwde mij toe dat Wieteke en hij de dag na de opening veertig jaar getrouwd zouden zijn en dat gingen ze vieren in Bennekom, waar Wieteke een stacaravan heeft en waar ze al 33 jaar komen. “Wat romantisch”, zei ik braaf. Maar ik dacht: Bennekom? Is dat het Parijs van Nederland? Moet ik daar ook heen om het geluk te vinden? Of was het toch Pulchri, waar Theo en Wieteke elkaar ooit hadden ontmoet en hoe pak ik dat dan aan? Theo zwijmelde: “Ik zei tegen Wieteke dat ik tandarts was”. Ook dat was romantiek, hoorde ik, maar begrijpen kon ik het niet. Gelukkig kwam er afleiding. Yvonne Keuls met Rob aan haar zijde maakte haar entree. De mannen-van zochten steun bij elkaar om te klagen over het zware leven aan de zijde van een diva. Tactvol verdiepte ik me in vitrines waar grote urnen in stonden. Terwijl ik peinsde over de omvang van een lichaam en de opbrengst aan as, begon een microfoon te piepen. “Lieve allemaal”, straalde Wieteke haar gasten in. “Veel vandaag is nieuw maar er komt ook veel van andere tentoonstellingen. De urnen in de onderste vitrine zijn ook te koop. Straks komt de manifestatie Huilen in Den Haag, daarmee hebben ze te maken. Maar veel mensen gebruiken de urn gewoon als vaas of als zuurkoolpot”. Ze bedankte Aad Verhoog met zijn Emily, de man die haar geadviseerd had nooit te zeggen dat ze iets van haar man had geleerd, dit met het oog op de emancipatie van vrouwen. We

' Kijk Wiet, dit is nou sms. Dan heb je ook geen straling in je oor'.>Foto's: Mylène Siegers

Schmek, schmak.

Met kinderarbeid en AH-cola blijven de kosten binnen de perken.

zagen allemaal dat Aad hevig schrok. Gelukkig zat hij stevig op een stoel. Wieteke gaf Theo een kus en dat was het dus. We waren er stil van. Zelfs spraakwaterval en make-up-artist

Roberto Dresia zweeg zowaar even. De middag sloot af met een interactief gedeelte. Alsof het zo afgesproken was, begon iedereen elkaar te fotograferen en te filmen en sms’jes te sturen naar

Het is niet de bedoeling dat je zelf in zo'n urn kruipt.

degenen die buiten het bereik van de camera waren. Ook liet men zich voor een schilderij fotograferen, net zoals dat vroeger kon tegen een mooi decor in een kunstzinnige studio. Een zinvol

gesprek viel niet meer te voeren. Wel geloof ik dat er die middag minstens één urn verkocht is, zonder zuurkool. Vilan van de Loo

dhc-152  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you