Issuu on Google+

3

ECONOMIE

9

CULTUUR

15

SPORT

17

SERVICE

18

Culturele sector krijgt vakantiewerk van PVV

3

Een krant voor Jan Bal

5

Nieuwe Tempel wordt extreem energiezuinig

11

Vrijdag 30 juli 2010

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 4 nummer 168

â&#x201A;Ź 1,50

Een etage hoger De agenda van de wekelijkse vergadering van de Welstandscommissie laat het duidelijk zien: de dakopbouw is populair. Mede aangewakkerd door de moeilijke verkoopbaarheid van huizen, laten veel mensen hun bestaande huis vergroten. Een dakopbouw is dan meestal minder duur en ingrijpend dan onderkeldering. Met name bij huizen met twee woonlagen wordt een extra verdieping aangelegd. In 2008 en 2009 zijn er al 324 aanvragen ingediend. Daarvan zijn er 242 goedgekeurd. Dit jaar werd al bijna 90 keer een dakopbouw aangevraagd. Langzaamaan wordt Den Haag een etage hoger. >Zie pagina 3.

>Foto: Jurriaan Brobbel


2>

Vrijdag 30 juli 2010

varia

stadsmens

Door dove patiënten leerde Ines Sleeboom anders kijken Psychiater Ines Sleeboom-van Raaij maakt met haar rechter arm een sierlijk glijdende beweging naar beneden en brengt vervolgens haar hand omhoog. Zo stelt zij zich in gebarentaal voor aan haar dove patiënten: ‘Sleeboom is mijn naam’. De vriendelijke kennismaking verlaagt ongetwijfeld de drempel. Hoe dan ook zullen dove en slechthorende mensen zich snel veilig bij haar voelen. De psychiater is een pionier in Nederland. Zij geeft wereldwijd lezingen en is zeer betrokken bij de dovenwereld. Zo demonstreerde ze indertijd op het Binnenhof ‘met doven uit het hele land’ voor de erkenning van gebarentaal. “We hebben hier alle rechten op voorzieningen maar die zijn niet wettelijk erkend. In feite kan alles ook

‘Hoe moet je communiceren als je jezelf niet kunt uitdrukken?’ zo worden afgepakt. Dat is natuurlijk belachelijk”. Ines Sleeboom werkte 25 jaar geleden in het psychiatrisch ziekenhuis Schakenbosch in Leidschendam toen de eerste dove patiënt op haar pad kwam. De nood was hoog onder doven en slechthorenden, had een maatschappelijk werkster haar verteld. Er was niet één psychiater die zich ermee bezig wilde houden. “Maar je hebt niet zomaar een specialisatie. Na twee, drie patiënten weet je toch echt niet hoe het in elkaar zit”. Zelfs nu, na een kwart eeuw, zegt ze: “Pas de laatste vijf jaar heb ik het gevoel: ‘ik snap er wat van’. Het kost tijd, de herhalingsfactor is laag. Het duurt lang voordat je tien mensen met dezelfde stoornis hebt gezien”. Wat zij in al die jaren ontdekte?

“Dove mensen hebben vaak niet geleerd om over emoties te spreken. Hoe moet je communiceren als je jezelf niet kunt uitdrukken? Je voelt iets maar hebt er geen woorden voor. Dat uit zich dan meestal in gedrag. En dat kan van alles zijn: isolement, dingen kapot maken, gooien met spullen; je moet toch iets met je gevoel”. En: “Dove kinderen met horende ouders, en dat is 95 procent, voelen zich vaak buitengesloten. De ouders vergeten soms gewoon even om te gebaren. Een kind krijgt dan bijvoorbeeld niet mee dat een conflict is uitgesproken. Een horend kind hoort ouders overleggen, hoe ze met elkaar discussiëren en een oplossing vinden voor een conflict. Als horende begrijp je wat er gebeurt. Een doof iemand niet. Je leert niet hoe het is om een verschil van mening te hebben en dat het goed is om met elkaar te overleggen. Dove kinderen met dove ouders hebben veel minder emotionele problemen”. Pionier We praten op het vroegere Doveninstituut Effatha in Zoetermeer, tegenwoordig Koninklijke Kentalis geheten. Ines Sleeboom doet daar één dag in de week consulten. Op andere dagen is zij in het land aan het werk in diverse voorzieningen voor doven en slechthorenden. De psychiater is ruim een jaar verbonden aan Koninklijke Kentalis, een landelijke organisatie van allerlei instellingen voor dove en slechthorende kinderen en volwassenen, en voor anderen voor wie communiceren niet vanzelfsprekend is. Hoewel nog veel kennis moest worden vergaard, wist Ines Sleeboom in 1984 ‘in een flits’ dat de richting van haar vak was bepaald. Zij leerde snel het handalfabet, evenals gebarentaal die veel meer tijd vergde. Daarnaast oriënteerde zij zich breed. Zo ging ze in Engeland op bezoek bij John Denmark. “Hij was een echte pionier. Zijn vader was hoofd van een doven-

Psychiater Ines Sleeboom-van Raaij is een pionier in Nederland. > Foto Creative Images

school. Ik heb een week met hem opgetrokken en heb veel van hem geleerd”. Later ging zij, op verzoek van de Federatie van Ouders van Dove Kinderen (FODOK) en op kosten van de Europese Unie, met collega’s naar Denemarken, Zweden, Duitsland en Engeland. “We hebben in die landen voorzieningen voor doven bezocht en onderzoek gedaan. Ik heb daar een artikel over geschreven”. Zij publiceert vaker. Zo is zij mede-auteur van het onlangs verschenen boek ‘Overgevoelig voor geluid’. Expressie Door te werken met dove en slechthorende mensen is zij de afgelopen 25 jaar ‘zoveel rijker geworden’, vertelt Ines Sleeboom. “Ik heb geleerd

om te kijken; bij mijn patiënten kan ik niet alleen op woorden afgaan. Gezichten en lichaamshouding zijn voor mij erg belangrijk geworden: de manier waarop iemand je aankijkt, het oogcontact, de expressie van het gelaat en lichaam. Dat leren kijken, maakt je anders dan anderen. Als ik bijvoorbeeld bij mijn slager ben, zie ik meteen dat hij een nieuw product heeft”. Lachend: “Zelfs als het op de bovenste plank ligt”. Zij heeft in de loop van de tijd ook geleerd hoe zij moet troosten. “Je past je stem aan als iemand verdriet heeft, maar bij dove mensen kan dan niet”. Demonstreert: “Ik ga naar voren, pak iemands hand vast en een stukje van de onderarm. Gebaren heeft geen zin. Als iemand huilt kan hij dat door de

tranen niet zien”. Ines Sleeboom, zelf moeder van drie volwassen zoons, spreekt haar zorg uit over de toenemende gehoorschade bij jongeren. “Eén van de belangrijkste oorzaken is te harde muziek. Laatst stond bij een tankstation een auto met vier aardige jongens erin van Marokkaanse origine, die muziek met keiharde bassen hadden aanstaan. Ik heb op het raampje geklopt en gezegd dat de muziek veel te hard was. ‘Ik ben dokter voor dove mensen en zou het heel erg vinden als ik jullie straks moet behandelen’. De muziek ging meteen zachter. Eén van de jongens vertelde me dat hij al aan een oor slecht hoorde”. Joke Korving

Slimme winkeldeur kan veel energie besparen De gemeente Den Haag heeft vorig jaar veertien lokale klimaatprojecten met 300.000 euro gesteund. Dit jaar is de bijdrage voor projecten die zich richten op energiebesparing en het gebruik van duurzame energie in de bouw stimuleren, verhoogd tot 500.000 euro. Eén van de ondersteunde projecten is Open Winkeldeuren van het Haags Milieucentrum. Door Hans Schmit

“Winkeliers hanteren vaak de ‘opendeur-filosofie’: men verwacht dat een geopende entree meer klanten trekt dan een gesloten winkeldeur”, zegt Tom Pitstra van het Haags Milieucentrum (HMC). “Daarom staan ook in de winter vaak de deuren open, waarbij meestal een luchtgordijn wordt gebruikt dat warmte naar beneden blaast. Dat kost echter veel energie. In de Spuistraat bijvoorbeeld staan in de winter vrijwel alle winkeldeuren open”. Er is echter een goede oplossing mogelijk die een besparing van tientallen

procenten op de verwarmingskosten oplevert en die zowel door de klanten als het winkelpersoneel positief wordt ervaren. Amber van der Lans, die samen met Pitstra het Haagse project Open Winkeldeuren uitvoert: “In Amsterdam is bij een DA-drogisterij in de Van Woustraat een proef gehouden met een automatische deur die pas open gaat als er een klant binnenstapt. De automatische deur is gekoppeld aan een luchtgordijn dat gaat werken als de deur open gaat en weer stopt als de deur dicht is; een windmeter bepaalt hoe hard de warme lucht naar beneden wordt geblazen. De belangrijkste conclusie van het Amsterdamse onderzoek is dat het energieverbruik met maar liefst 42 procent daalt en dat het aantal klanten gelijk blijft”. De proef in Amsterdam, die inmiddels navolging heeft gekregen in de stad Groningen, bracht echter nog meer voordelen aan het licht, met name wat betreft het binnenklimaat. Tom Pitstra: “Zo verbeterde de luchtkwaliteit in de winkel: de concentratie uitlaatgassen nam af en ook het verkeerslawaai werd minder, waardoor de ver-

DA-drogisten krijgen een automatische winkeldeur. > Foto: C&R

staanbaarheid tussen klant en verkoper toenam. Dat geldt natuurlijk met name in winkelstraten met verkeer. Ook het ziekteverzuim neemt aanzienlijk af omdat het winkelpersoneel minder last van tocht heeft. Voorts bleek in de Amsterdamse DA-winkel de dichte deur een drempel voor winkeldieven: er werd minder gestolen.

Uit een enquete onder de klanten blijkt dat deze in overgrote meerderheid, meer dan 90 procent, de oplossing positief waarderen wanneer het doel van de nieuwe entreevoorziening wordt uitgelegd”. Kosten Het Haags Milieucentrum zal de ko-

mende tijd proberen winkeliers te interesseren voor een automatische winkeldeur met slim luchtgordijn. Pitstra: “We richten ons eerst op de DA-drogisten en willen informatieavonden houden voor winkeliersverenigingen. Ook willen we een enquête uitvoeren onder het winkelend publiek. Als de slimme winkeldeur wordt meegenomen met een verbouwing of wordt aangeschaft bij nieuwbouw, zijn de kosten relatief laag (zo’n 3.000 euro) en redelijk snel weer terugverdiend. Wanneer de voorziening aanvullend op een bestaande winkeldeur moet worden aangebracht, zijn de kosten ruim vier keer hoger. Wij vinden dan ook dat de gemeente Den Haag een beleid dient te ontwikkelen waardoor winkeliers dergelijke investeringen binnen redelijke tijd, een jaar of vijf, zes, moeten kunnen terugverdienen. Ook dient de mogelijkheid te worden onderzocht of bij verbouwingen en nieuwbouw een dergelijke voorziening, net als andere maatregelen voor energieprestaties en duurzaamheid in de bouw, verplicht kan worden gesteld”.


Vrijdag 30 juli 2010

actueel

<3

Culturele instellingen krijgen vakantiewerk Verschillende culturele instellingen hebben afgelopen week post gekregen van de PVV. Raadslid Machiel de Graaf stuurde ze geen attent bedoeld ansichtkaartje vanaf zijn vakantieadres of een penvriendbriefwisseling, maar een verzoek om inzage te geven in hun jaarrekeningen. GroenLinks bestempelt dit als onzinnig en overbodig. Door Theodore Pronk

De PVV-fractie heeft verscheidene gesubsidieerde instellingen gevraagd inzage te geven in hun jaarrekening van 20082009. Hoewel die tijdens de laatste raads-

vergadering van het politieke seizoen nog door de raad zijn goedgekeurd, wil De Graaf toch nog graag extra inzicht in de uitgaven. Met name culturele stichtingen zijn aangeschreven. “Het is een uitgebreide steekproef waarmee we inzicht willen krijgen in de subsidiestructuren”, aldus de PVV’er. De Graaf zegt al veelal positieve reacties te hebben gehad. Volgens hem zijn ze coöperatief. Van een hetze of klopjacht is volgens het PVV-raadslid geen sprake. Dat niet alle instellingen, maar een selectie het verzoek heeft gekregen, impliceert een willekeur. De Graaf ontkent dat. Hij zegt bezig te zijn met een oprechte poging informatie te verzamelen, zodat hij zijn controlerende taak optimaal

kan uitvoeren. “We hebben het wel wat breder getrokken. Ook een aantal welzijnsorganisaties hebben we om opheldering gevraagd. Voor sportverenigingen hebben we nog geen tijd gehad”. GroenLinks-raadslid David Rietveld vindt het vakantiewerk van de PVV allesbehalve nuttig. “Het is overbodig omdat gesubsidieerde instellingen verantwoording afleggen aan de gemeente. Onzinnig is het omdat de jaarrekeningen van 20082009 al door de raad zijn goedgekeurd. Je kunt er dus niets meer aan veranderen”. Rietveld ziet de brievenschrijverij van De Graaf dan ook vooral als ‘bezigheidstherapie’ van de gemeenteraadsdebutanten. “De instellingen krijgen geen geld om vra-

gen van de PVV te beantwoorden. Het is een beetje flauw van ze. Maar ach… Ze zitten er net”, zegt Rietveld. Eelco van der Lingen van kunstenaarsinitiatief NEST is één van de ‘gelukkigen’ die de PVV-brief op zijn deurmat vond. Hij lijkt bepaald niet onder de indruk van het verzoek en wijst erop dat zijn stichting pas sinds het najaar van 2008 bestaat. “Volgens mij moeten ze gewoon bij OCW van de gemeente zijn voor de cijfers. Als ze willen weten wat er met subsidies gebeurt, moeten ze op 7 augustus maar naar de opening van Summernest komen. Dan exposeren alle kunstenaars die bij ons in het DCR-gebouw zitten. We hebben ze overigens in de aanloop naar de gemeen-

teraadsverkiezingen al eens uitgenodigd voor een cultuurdebat, maar toen hebben we geen enkele reactie gekregen”. De spontane steekproef van de PVV om informatie boven tafel te krijgen, mag dan ook opmerkelijk worden genoemd. Immers, hun standpunt ten aanzien van cultuuruitgaven is zeer helder. Die moeten namelijk tot het minimum worden teruggebracht. De Graaf erkent dat nieuwe informatie hoogstwaarschijnlijk niet zal leiden tot een koerswijziging op cultuur. “We vinden het onzinsubsidies, maar misschien kunnen we straks wethouder De Jong helpen bij haar kaasschaafmethode”, aldus De Graaf.

In de ban van de dakopbouw Vervolg van voorpagina> Steeds vaker verrijst er een nieuwe woonlaag op Haagse appartementen. Met de mogelijkheid om een dakopbouw te nemen, probeert de gemeente gezinnen in de stad te houden. Maar ook in nieuwbouwwijken als Leidschenveen en Ypenburg zijn er al veel dakopbouwen gerealiseerd. Door Miranda Fieret

Over tien jaar moet Den Haag huisvesting bieden aan zo’n 505.000 inwoners. Op dit moment zijn dat er al een ruime 480.000. De Hofstad groeit uit haar jas. Nieuwbouwprojecten zijn moeilijk te realiseren in deze tijden van crisis. Gezinnen wijken uit naar Vinex-locaties of moeten lang zoeken naar een ruime maar betaalbare woning in de buurt van het centrum. De gemeente heeft met de agenda ‘Haagse verdichting’ de focus op groei binnen de stadsgrenzen gelegd. Om gezinnen in het hart van Den Haag te houden, is er een simpele oplossing: de dakopbouw. De vergunningaanvraag komt binnen bij de stadsdelen. De Welstandscommissie geeft advies aan het stadsdeel. De commissie had alleen afgelopen week al 27 dakopbouwen op de agenda staan. Als het plan positief wordt beoordeeld, hoeft het niet te betekenen dat de dakopbouw er daadwerkelijk komt. De aanvraag wordt namelijk ook getoetst op onder meer de technische eisen, of het plan past in de omgeving en in het bestemmingsplan. Alistair Knol heeft dat aan den lijve ondervonden. Momenteel wordt er een dakopbouw geplaatst op zijn woning in Benoordenhout. “Ik woon hier drie jaar en precies zo lang ben ik bezig om toestemming te krijgen voor mijn dakopbouw”. Knol wil de extra ruimte gebruiken als studio voor zijn band Mac Alistair. Maar tot nu toe moest hij toch elders onderdak zoeken. Meerdere malen verscheen Knol met een nieuw voorstel bij de welstandscommissie. “Mijn huis is een vreemde eend in de bijt. Het is een bijzonder hoekhuis en beschermd stadsgezicht. De dakopbouw moet volledig in stijl van de Haagse School”. Toch wordt er niet altijd op details gelet zo als dat bij de opbouw van

Knol gebeurt. Alleen al in de Van Nijenrodestraat is veel verschil in afwerking van de dakopbouwen. Zo is het kenmerkende metselpatroon net onder de rand van het dak niet in elke dakopbouw doorgevoerd. Gezinsuitbreiding Knol hoopt in augustus zijn nieuwe etage te betrekken. Aannemersbedrijf Dennis Blok is verantwoordelijk voor de uitvoering van de dakopbouw. Het bedrijf heeft al veel opbouwen in Benoordenhout gerealiseerd. “We moeten het hebben van mond tot mondreclame”, vertelt Marcel Sterrenburg, werkzaam bij Dennis Blok. “We begonnen met dakkapellen en nu maken we ongeveer zes jaar dakopbouwen in Den Haag”. In gemiddeld drie maanden is de nieuwe etage klaar om te betrekken. Sterrenburg krijgt steeds meer aanvragen voor dakopbouwen. “Ik heb het gevoel dat klanten hun huis niet meer zo makkelijk denken te verkopen. Maar gezinsuitbreiding dwingt ze toch om groter te wonen. Als ik word ingeschakeld, is het vaak zo dat ik binnen een paar maanden na de bouw al een geboortekaartje krijg”. Vooral in Segbroek zijn veel dakopbouwen verrezen. Dit stadsdeel is koploper met 61 dakopbouwen die de afgelopen 2,5 jaar zijn gerealiseerd. In Laak wordt heel weinig gebruik gemaakt van deze manier van je huis vergroten. Vanaf 2008 hebben slechts 4 huizen er een etage bij gekregen. Loosduinen en het Centrum blijven ook achter met rond de twintig dakopbouwen. Escamp, Haagse Hout, Scheveningen en Leidschenveen-Ypenburg hebben er vanaf 2008 rond de 40 dakopbouwen bij gekregen. Vooral de laatste in dit rijtje is opmerkelijk. Juist Leidschenveen en Ypenburg moesten ruimte bieden voor gezinnen. Pioniers De dakopbouw is een nog vrij nieuwe manier om je huis uit te breiden. Zo was het tien jaar geleden nog niet eens mogelijk om je woning op deze manier te vergroten. Pioniers waren bewoners van de Bloemenbuurt. Daar was regelmatig vraag naar de mogelijkheden voor een dakopbouw. Maar in 2004 laaide ook de discussie op of een dakopbouw wel dé ma-

Ontdekking Tijdens de restauratie van de Passage is een nieuwe signering in de terrazzovloer ontdekt. In de rotonde werd zowel een pilaar als het vloergedeelte ontmanteld en warempel: de terrazzovloer herbergde de naam van de firma Gobescki. Het bedrijf tekende in 1929 voor de aanleg van de terrazzovloer in de nieuwe arm van de Passage naar de Hofweg. In 1885 werd de vloer in het luxe winkelcentrum aangebracht onder leiding van Giovanni Battista Gobeschi. Hij was één van de eerste Italiaanse terrazzieri die zijn zaken had uitgebreid naar Nederland. Gobeschi liet zijn handtekening in marmerstukjes achter voor de ingang van Passage nummer 11. Andere signeringen zijn aangebracht tijdens renovaties in 1977 (bij nummer 44-46) en in 2006 (voor nummer 59). > Foto: Stichting Haags Industrieel erfgoed

nier was om de diversiteit in de wijk te houden. Architect Otto Das heeft de situatie op de voet gevolgd. “Er was eerst geweldige weerstand in de buurt. Mensen waren bang dat ze veel meer schaduw in hun tuin zouden krijgen. Nu is het redelijk geaccepteerd. Ik ken mensen die eerst volledig tegen een dakopbouw waren en er nu zelf één hebben”. Volgens Das is er veel beleid gevoerd op het fenomeen dakopbouwen. Zo werd in de Bloemenbuurt voor het eerst onderzoek gedaan naar bezonning. Het was bijvoorbeeld niet mogelijk om een dakopbouw te plaatsen op de laatste woning van het blok die direct gelegen is aan de tuin van een hoekwoning van het hieraan grenzende woonblok. Dit had anders teveel negatieve gevolgen zo-

als afname van zonlicht, verlies van uitzicht en minder privacy voor de directe buren. Een recente kwestie over de opmars van dakopbouwen speelde zich af op Scheveningen. De gemeente had toestemming gegeven voor de uitbreiding van woningen aan de Zeeweg, Schuitenweg en de Wassenaarsestraat. Bewoners van de wijk voorzagen dat het aantal zonuren in hun tuinen flink zou afnemen. Echter, het onderzoek dat in opdracht van de gemeente is verricht, heeft niet ter inzage gelegen met het bestemmingsplan. De Raad van State heeft het beroep van de bewoners tegen de gemeente daarom gegrond verklaard. Afgelopen jaar was er een subsidierege-

ling van kracht voor de wijk RustenburgOostbroek voor veertig dakopbouwen. Toen de belangstelling matig bleek, werd de regeling uitgebreid en konden bovenetages in de hele stad aanspraak maken op de subsidie. Per opbouw werd er maar liefst 25.000 euro aan subsidie verstrekt. De bewoners krijgen hiervoor advies en ondersteuning van de Serviceorganisatie ‘Vergroot je Woning’. Toen in april de subsidiepot leeg was, bleek een aantal Hagenaars net naast het geld te grijpen. Daarom heeft de gemeente 500.000 euro uit het budget voor het samenvoegen van woningen gehaald. De gemeente verwacht dat dit bedrag begin september op zal zijn. Een vervolg op de subsidieregeling zit er op dit moment niet in.

Coalitiepartijen nog niet klaar met Baldewsingh PvdA-wethouder Rabin Baldewsingh heeft na het reces nog het een en ander uit te leggen. Vorige week liet hij in dagblad Trouw optekenen dat Nederland de nieuwbakken Surinaamse president Bouterse moet respecteren zoals we dat ook met Geert Wilders doen. Die opmerking maakte binnen en buiten zijn partij veel emoties los. Door Theodore Pronk

Baldewsingh relativeerde in het artikel in dagblad Trouw de bezorgdheid van Surinamers ten aanzien van het president-

schap van Bouterse. De PvdA-wethouder zei dat ondanks alle zonden uit het verleden Bouterse staat voor ‘nieuwe politiek die niet meer langs etnische scheidslijnen werkt’. Ook wees de PvdA’ er op de vooruitstrevende zaken die Bouterse voor elkaar heeft gekregen. Nu hij democratisch is gekozen tot president van het land moeten Nederlanders hem respecteren zoals we in Nederland ook Wilders en zijn partij accepteren. Die boodschap schoot bij menigeen in het verkeerde keelgat. PvdA-raadslid Jos de Jong liet op Twitter weten: “Herroep je uitspraken over Bouterse van gisteren in Trouw! Je praat het verleden van Bou-

terse goed! Te idioot voor woorden”. Inmiddels heeft Baldewsingh zijn woorden genuanceerd en daarmee is De Jong gerustgesteld. “Het was mijn eerste reactie. Hij heeft natuurlijk meer verteld, maar alleen dat is in de krant gekomen. Voor mij is de kous nu af”. Baldewsingh heeft namelijk erkend dat zijn uitspraken wat ongelukkig zijn overgekomen. Drugscrimineel De overige coalitiepartijen nemen hiermee geen genoegen en vinden dat Baldewsingh nog wat heeft uit te leggen. Fractievoorzitter Nicolien van Vroonhoven van het CDA: “Ik vraag me af hoe hij

aan die persoonlijke opvattingen komt. Je kunt het achteraf wel nuanceren, maar als wethouder sta je altijd in je ambt. Daar moet je je bewust van zijn. Hij is nog niet klaar met ons”. Ook D66 is nog niet content met de verzachtende woorden van Baldewsingh. Fractievoorzitter Rachid Guernaoui noemt de uitlatingen onverstandig: “De vergelijking met Wilders slaat nergens op. Bouterse is een veroordeelde drugscrimineel. Natuurlijk mag Baldewsingh zijn mening hebben, maar hij moet ook weten dat hij wethouder is. Wat ons betreft moeten we het er nog over hebben”. De grootste coalitiepartner, de VVD,

noemt de uitspraken van de PvdA-wethouder misplaatst. “De VVD heeft behoefte aan een stabiele coalitiepartner. Ik merk dat er binnen de PvdA nogal verdeeld over wordt gedacht. Het is jammer en onnodig dat dit is gebeurd”, aldus Bart de Liefde. Of Baldewsingh zich ook daadwerkelijk nog in de raad gaat verantwoorden, moet nog blijken. Binnen zijn eigen partij lijkt daaraan geen behoefte, maar coalitiepartners CDA en D66 zeggen nog wel opheldering te willen. Voor de VVD hoeft dit niet per se, maar zo laat De Liefde weten: “De VVD verzet zich niet tegen een aanvraag van een debat hierover als andere partijen die indienen”.


4>

Vrijdag 30 juli 2010

feuilleton

DOELWIT DEN HAAG Je huis staat in brand en je kunt maar één ding meenemen, wat kies je? Die infantiele vraag had Lotje in haar beginjaren aan tientallen Bekende Nederlanders moeten stellen voor een volmaakt onnozel rubriekje in een life style blad. Nu moet ze zelf op de vlucht slaan en aarzelt ze. Goed, haar huis staat niet in brand, maar het is wel overhoop gehaald en alles straalt de boodschap uit dat de daders terug zullen komen: we krijgen je nog wel, levend of dood. Ze grist een weekendtas van de grond – ook die is door die tyfuslijers binnenstebuiten gekeerd – en vult die lukraak met zomerjurkjes, ondergoed, een houten beeldje dat Ab eens voor haar meenam van een zakenreis in Indonesië, haar paspoort en een tandenborstel. Ze speurt over de puinhopen als over de letters van een half ingevuld kruiswoordraadsel. Eén geïnterviewde, een kunstenaar, had een briljant antwoord op haar stompzinnige vraag gegeven, weet ze nog, maar herinneren kan ze dit niet, evenmin als dat zij zelf weet wat ze mee moet nemen. ‘Ach, als je je paspoort en je portemonnee maar hebt; de rest kun je daar wel kopen’. Haar moeder. Dat zei haar moeder altijd als ze op vakantie gingen. Maar waarom moet ze ineens aan haar overleden moeder denken? Geen tijd. Maak dat je hier wegkomt. Als ze in haar Austin Mini’tje over de Sportlaan rijdt, op weg naar Sjaak, heeft ze het gevoel gevolgd te worden. Paniekerig slaat ze zijstraatjes in, totdat ze bijna op een bejaarde vrouw op een scootmobiel inrijdt die ineens van rechts komt opdoemen. Haar banden piepen. Oké, rustig blijven. Dit is allemaal heel normaal, zegt ze in zichzelf. Je huis is overhoop gehaald, er zijn mensen naar je op jacht, je collega is ontvoerd, je hebt iemand vermoord zien worden, waarschijnlijk vanwege informatie die misschien wel op de usb-stick staat die jij bij je hebt en je minnaar Ab vertelde je net dat Al Qaida dreigt met een aanslag op de Afghanistantop. Dan is dit allemaal heel normaal, dan is dit zelfs nog een heel beheerste reactie, deze paranoia. Maar wees redelijk. Natuurlijk volgt niemand je. Blijf rustig, adem in, adem uit. Je hebt je paspoort, je geld. De rest kun je daar wel kopen. ‘Ingebroken?’ Sjaak staart haar aan in z’n woonkamer. Lotje heeft zich op de bank laten zakken, met de weekendtas aan haar voeten. Ze trilt. Hij komt naast haar zitten, wil een hand om haar schouders slaan, maar bedenkt zich nog net op tijd dat zoiets haar nog meer van streek kan maken. Als halfslachtig compromis blijft zijn uitgestrekte hand op haar knie rusten. ‘Maar waarom?’ vraagt Sjaak. ‘Wat zochten ze?’ ‘Ik weet het niet. Het moet te maken hebben met die Jaap de Vries, die bunkervriend van je. Het moeten dezelfde lui zijn geweest die hem vermoord hebben. Misschien zagen ze dat ik iets uit zijn huis heb meegenomen.’ ‘Namelijk?’ ‘Namelijk dit.’ Ze haalt de usb-stick tevoorschijn uit haar portemonnee, en houdt hem in de lucht, alsof het kaartjes zijn voor een of ander exclusief feestje, het Boekenbal ofzo. ‘En daar staat op?’ Hij trekt zijn hand van haar knie en pakt de stick aan. ‘En daar staat misschien wel iets op waar ik even benieuwd naar ben als jij.’ Sjaak loopt naar het raam en plugt het apparaatje in de laptop die op z’n secretaire staat. Ze hoort het deuntje waarmee Windows opstart. De slaafse onverstoorbaarheid van elektronische

apparaten heeft iets onuitstaanbaars. Lotje is ooit getuige geweest van een auto-ongeluk. Twee wrakken stonden stil op de linkerrijbaan van de A12 naar Utrecht. De voorste wagen stond in brand. In de achterste, een bestelbusje, ontwaarde ze door de zijruit een bebloed hoofd tussen het in elkaar geplette blikken dak. Gek genoeg was de voorruit nagenoeg intact, en heel gelijkmatig, met vaste intervallen, zwenkten de ruitenwissers heen en weer. Sorry dat ik u stoor, maar zou ik u een vraag mogen stellen? Uw huis staat namelijk in brand en u mag één ding meenemen, wat zou u kiezen in zo’n gev…. ‘Ai ai ai…’. Sjaak klakt met zijn tong. Op zijn scherm is een afbeelding met allerlei donkere lijnen verschenen die hij over het beeld heen en weer schuift. ‘Wat is het?’ In plaats van antwoord te geven fluit Sjaak een paar keer tussen zijn tanden. Lotje veert op, grijpt Sjaak bij zijn

schouder waardoor hij bijna van zijn bureaustoel tuimelt en dan ziet ze het. Het is een kaart van de stad, met bovenin de zee, het strand bij Duindorp en daaronder de Vogelwijk. Een baan van stippellijnen loopt er dwars doorheen en verdwijnt rechts uit beeld. Ze schuift het beeld op en volgt de lijnen, door het Statenkwartier, en door het landgoed bij het Catshuis en de Haagse Beek. ‘Wat is het?’ vraagt ze opnieuw. ‘Ik kan me voorstellen dat Jaap die voor zichzelf wilde houden,’ zegt Sjaak. ‘Dit ziet eruit als een authentieke bunkerkaart. Maar dan van eentje die voor zover wij weten niet bestaat.’ ‘Wij?’ Lotje ergert zich aan die gewoonte van wetenschappers en medisch specialisten om in de eerste persoon meervoud te spreken. Wij. Met dat ene woordje toverden ze een grote kring van gelijkgestemden om zich heen. ‘Het zou natuurlijk kunnen dat het een

Het verhaal speelt in de zomer van 2010. In de stad zijn de voorbereidingen gestart voor een tweede Afghanistan-conferentie. Een nieuw kabinet is nog niet gevormd maar de Verenigde Naties hadden al gekozen voor Den Haag; de Nederlandse leiding is in handen van de demissionaire ministers Verhagen en Middelkoop en de Haagse burgemeester Van Aartsen. Plaats zal natuurlijk weer zijn het World Forum. Een estafettefeuilleton geschreven door dertien Haagse schrijvers. Deze week aflevering 10.

bouwtekening is,’ gaat Sjaak door, ‘van een bunkerstelsel dat nooit gebouwd is. Hoe dan ook, zo’n vondst is een zeldzaamheid. Als ik zoiets zomaar in een bibliotheekboek tegenkwam zou ik dat boek ook nooit meer terug bezorgen en de boete maar al te graag betalen.’ Mannen en hun verzamelingen. Jongensfantasietjes. Er hangt de sfeer omheen van masturberen in een oude sok. ‘Misschien mag ik je eraan helpen herinneren dat in zijn geval die boete…’, ze pauzeert, maar hij kijkt haar niet aan, ‘zijn leven is geweest. En ik wil niet vervelend doen, maar het lijkt erop dat mij eenzelfde lot wacht, als ik niet ergens onderduik’. ‘Onder … O ja, maar …’. Schichtig blikt Sjaak naar de weekendtas, alsof de betekenis ervan nu pas tot hem doordringt. ‘Maar natuurlijk kun je blijven… Je bent hier veilig, ik heb nog een logeerkamer. Maar natuurlijk, Lotje…’

Ze was het inderdaad van plan geweest, maar ineens is ze resoluut. ‘Jaja, dat had je gedácht,’ zegt ze, alsof hij haar daadwerkelijk een oneerbaar voorstel deed. ‘Dat had je gedácht. Mooi dat ik gewoon een hotel in duik. En als deze hele takkezooi achter de rug is dan schrijf ik er een stuk over voor de krant, een scoop hoor je me, een scoop zoals zelfs Nova die nooit gehad heeft, een scoop die heel wat boeiender is dan die muffe bunkerkaarten van jullie en dan declareer ik die klotehotelkamer alsnog bij die kutkrant. De groeten Sjaak.’ Waarom is ze toch zo? Wat bezielt haar? Ze weet het niet. Ze staart uit het raam van de kamer in het Novotel bij de Passage. Het is een redelijk dure kamer, met uitzicht over het Binnenhof. Hetzelfde uitzicht als je weleens op het Journaal ziet, als de parlementaire verslaggevers van de NOS hiernaast op het dak staan. Ab maakt daar vaak grapjes over. Als ze bijvoorbeeld Nova keken en Ferry Mingelen om half elf als enige op het Binnenhof stond te koukleumen. ‘Kijk hem daar toch eens staan, die arme man! Urenlang in de kou staan, alsof daar werkelijk iets te zien is en dan zo’n tekstje opdreunen dat hij ook gewoon vanuit een studio had kunnen doen.’ Ook nu, ziet ze in de verte, beweegt de zwerm van journalisten zich over het plein van het Binnenhof, tussen Eerste Kamer en Ridderzaal. Vanuit de lucht gezien lijkt het wel een monsterachtig wezen met allerlei tentakels. Ze laat het ligbad vollopen, en denkt aan Ab, die ergens in één van die gebouwen in een spoedvergadering over de Afghanistantop aan het praten is, of over de kabinetsformatie, of over Al Qaida. Of misschien is hij wel gewoon thuis bij z’n vrouw, en leest hij z’n kinderen een verhaaltje voor het slapengaan voor, godverdomme. Net als ze zich heeft uitgekleed en in bad wil stappen, wordt er op haar deur geklopt. ‘Doe open, ik weet dat je er bent.’ Ze herkent de stem. ‘Hoe weet je dat ik hier ben?’ Het is Ab. ‘Ik ben je gevolgd, toen je vanmiddag plotseling bij me weg ging.’ ‘Waarom?’ vraagt ze. ‘Doe nu open,’ klinkt het van de andere kant van de deur. ‘Ik wil erover praten Lotje. Ik ben je gevolgd, en zag dat je bij één of andere vent in huis was. Je bent bijna anderhalf uur binnen geweest. Ik… Ik kon door de gordijnen zien dat hij je aanraakte. Ik… Ik snap echt niet Lotje waarom je met iemand anders…’ ‘Iemand anders? Dat moet jij nodig zeggen! Alsof jij niet elke keer weer bij je vrouw blijft terugkomen.’ ‘Doe nu open.’ Als ze terug naar het raam loopt, hoort ze hem tegen de deur bonken. Buiten zet een zonsonderganggloed de hemel boven de Hofvijver en het Voorhout in een uitbundige paars-oranje gloed, onwerkelijk. Ineens herinnert ze zich het antwoord. ‘Wat ik meeneem als mijn huis in brand staat? Ha! Heel simpel: het vúúr!’ Christiaan Weijts >wordt vervolgd

> Foto: Jurriaan Brobbel

Dit feuilleton is een samenwerkingsproject van Den Haag Centraal, Bibliotheek Den Haag en Stichting Huilen in Den Haag. De deelnemende auteurs zijn: Tomas Ross, Alfred Birney, Sjaak Bral, Kees ’t Hart, Mohana van den Kroonenberg, Menno Lindeman, Victor Meijer, Marly van Otterloo, Hans Sahar, Anja Sicking, Jill Stolk, Marcel Verreck en Christiaan Weijts. Aflevering gemist? Kijk dan op www.huilenindenhaag. com


Vrijdag 30 juli 2010

varia

<5

Fotograaf bezorgd om zorg

Een krant voor Jan Bal In een krap huisje op Scheveningen woont Jan Bal (87). Zijn universum beslaat slechts een paar vierkante meter. Naar buiten gaat hij niet meer. Jan Bal slijt zijn dagen met televisie kijken en puzzelen. Elke dag eet hij een slaatje ‘want daar zitten alle voedingsstoffen in’. De lege bakjes gooit hij op zijn stoel. Visite krijgt hij toch niet. Niels Blekemolen (28) werkt bij de thuiszorg. Jan Bal was zijn ‘client’. Want Jan Bal heeft recht op vier uur zorg per week. Inmiddels heeft Niels andere klanten. Maar bij Jan Bal komt hij nog steeds op visite. Als vriend. Hij telt dan de goudkleurige bakjes op de stoel. De thuiszorg is vijf dagen niet geweest. Niels is bezorgd.

Door Miranda Fieret

In de krant ‘Bezorgd om Jan Bal’ portretteert Niels Blekemolen een oude man zonder sociale contacten. Hij fotografeerde details in zijn leefomgeving en uiteraard Jan Bal zelf. Confronterend, maar zonder belerend vingertje probeert Blekemolen zijn zorgen uit te spreken over mensen zoals Jan Bal. “Er is niemand die op hem let. Je leest wel eens in de krant dat er iemand al een week dood in zijn huis ligt. Ik ben bang dat Jan Bal hetzelfde overkomt als ik hem na een bezoekje gedag zeg”. Niels Blekemolen is derdejaars student fotografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Als bijbaan werkt hij in de thuiszorg. “Ik werd naar mevrouw Bal gestuurd. Dat bleek meneer Bal te zijn. Ik heb er twee dagen gewerkt en vond het een bijzondere man. Hij is grappig en ook pienter. We mochten elkaar wel”. Hij bleef bij de oude man op bezoek komen. Jan Bal vond het niet erg als Blekemolen foto’s maakte. “Hij ziet mij als een kunstenaar. Toen ik hem vertelde dat ik fotografeerde en mijn portfolio liet zien, was hij heel geïnteresseerd”. Jan Bal heeft een bijzonder relativeringsvermogen. Hij vindt zichzelf niet zielig. ‘Ik heb mijn puzzel, de televisie en af en toe een cognac. Meer heb ik niet nodig’, zegt hij tegen Blekemolen. “Hij zal niet zeuren. Dat maakt Jan Bal zo leuk om op bezoek te gaan. Alles blijft hetzelfde. Hij beweegt zich altijd op dezelfde trage manier, hij maakt grapjes en de verwarming staat onophoudelijk hoog”. Jan Bal is al bijna twee jaar niet buiten geweest. ‘Maar als ik meer oefen, lukt het straks weer’, zegt hij. Ook douchen lukt niet, maar dat is volgens Bal

Alles blijft bij Jan Bal hetzelfde. Hij beweegt zich op dezelfde trage manier, hij maakt grapjes en de verwarming staat hoog. > Foto: Niels Blekemolen

ook een kwestie van oefenen. De indicatie voor vier uur per week zorg is telefonisch afgegeven. “Er wordt met de persoon in kwestie gebeld. Die zal niet zo snel toegeven dat er meer hulp nodig is”, legt Blekemolen uit. De fotograaf denkt dat Jan Bal nog wel zelfstandig kan wonen. “Hij wil dat ook graag. Hij woont er al zijn hele leven. En zijn ouders voor hem. Jan Bal moet alleen meer hulp krijgen”. Krant Blekemolen probeerde de fotoreportage van Jan Bal te publiceren in een landelijke krant. “Het is de eerste serie waarbij ik alles op alles heb gezet. Ik vond dat dit onderwerp meer aandacht verdiende. Dit is precies waar

we met z’n allen voor op moeten passen. De vergrijzingsgolf komt eraan. Dit is de realiteit”. Maar zijn reportage werd doorgeschoven. “Steeds was er weer een andere reden waarom het niet in de krant kwam. Ik werd er Tteleurgesteld van”. Daarom besloot de fotograaf zelf de foto’s te publiceren. Via het principe ‘private funding’ kon hij zelf een krant maken. Vrienden, familie en sympathisanten doneerden genoeg euro’s om het te financieren. “Een boekje was te prestigieus, dan ging het teveel om mij. Een krant ademt nieuws, is actueel. Dat was de vorm waarin ik mijn reportage wilde presenteren”. Jan Bal vindt het prima dat hij het onderwerp van een krant is. Hij heeft het

futuristisch gebouw met als opschrift ‘wijkverwarmingsinstallatie.’ Daniël en ik zijn op familiebezoek bij mijn neef Frank en zijn gezin. Toen zij zich hier op Havannasingel vier jaar geleden als eerste bewoners vestigden, liepen er nog paarden voor de deur. Al snel gaat het gesprek over onze vaders, die broers waren en allebei te vroeg gestorven

zijn. Zijn vader, mijn oom Aad, was een sympathieke vent, die iets hoogs in de technische dienst van Madurodam was. Altijd als wij (meestal met logeetjes) de miniatuurstad bezochten lieten we hem even ‘omroepen.’ Hij kwam dan met zijn guitige kop gedag zeggen en ging toveren met een magisch apparaatje, een soort ijzeren staafje. Waar de bezoekers muntjes in gleufjes moesten laten vallen om de Madurodamse poppetjes aan het dansen te krijgen, daar stak oom Aad zijn wonderpin in de gleuf en ziet … het korps der stramme muzikanten begon te spelen. ‘Ome Aad’ had ook mooie verhalen over wat er allemaal in Madurodam voorviel. En achteruitviel, want op een dag waren er drie nonnen tijdens het fotograferen (‘Nog één

'Ik ben eigenlijk de buffer tussen hem en de reacties. Hij is blij als ik kom, maar hoeft niet meteen andere mensen aan de deur'

hele proces meegemaakt. De keuze van de foto’s, de eerste ontwerpen van de krant. Alleen interviews geeft de Scheveninger niet. Hij hoeft niet zo nodig al die polonaise aan zijn lijf. Ble-

kemolen: “Ik ben eigenlijk de buffer tussen hem en de reacties. Hij is blij als ik kom, maar hoeft niet meteen andere mensen aan de deur. Dit gaat natuurlijk ook niet alleen om Jan Bal, het gaat om iets groters”. De fotograaf hoopt een moreel appel te doen. “Ik weet niet waar het fout gaat, ik heb geen oplossingen. Dat is ook de reden waarom ik bewust de naam van de thuiszorgorganisatie uit de krant heb gelaten. We moeten elkaar niet de zwarte piet toespelen. Het gaat er mij om dat we niet onze ogen sluiten voor mensen als Jan Bal”. De krant ‘Bezorgd om Jan Bal’ is te koop bij Van Stockum voor € 2,–. Voor meer informatie: www.nielsblekemolen.nl

straatwijs Cabaretier en schrijver Marcel Verreck keerde na een lang verblijf in de hoofdstad terug naar zijn geboortestad Den Haag. Achter de wagen met zijn zoontje herontdekt hij de stad.

De Havannasingel … … is gelegen in Wateringseveld en bezit nog enigszins de landelijkheid die hier ooit heerste. Een watertje voor de deur, een betrekkelijk weids uitzicht, al worden er ook hier binnenkort nieuwe huizen gebouwd. Er staat al een

stapje achteruit, zusters’) ruggelings in de Rotterdamse havens getuimeld. Als natte pinguins werden ze eruit gevist. Maar wat moest je die nonnen voor droge kleren aan doen? De stad is een verhalenmachine, zelfs in jonge uithoeken als de Havannasingel, als je de juiste mensen maar bij elkaar hebt. Zo moest onze grootvader zijn laatste arbeidzame jaren volmaken als fietsenbewaker in datzelfde Madurodam. Daar hebben mijn ouders hem ooit gadegeslagen, terwijl hij, geen wonder van evenwichtskunst, met de hak van zijn orthopedische schoen een plankje onder een juist geparkeerde motor positioneerde. Om lekkende olie op te vangen. Maar opa zwaaide royaal over het hout heen en trof de nietsver-

moedende toekijkende motorman vol op de scheen. De man hinkte over de parkeerplaats. ‘Ho! Ho!’ riep opa, ‘Ho! Heeft u zich pijn gedaan?’ De man was niet eens in staat om te antwoorden. Opa grijnsde hem bemoedigend toe: ‘Dat is dan vijftig cent’. Als ik aan Frank vraag of er in deze spiksplinternieuwe buurt ook weleens ‘toestanden’ zijn, zegt hij met een kenmerkende familiegrijns: ‘Misschien wel. Maar ja, de huizen zijn hier zo goed geïsoleerd dat je niets hoort!’ Marcel Verreck Eerdere afleveringen van STRAATWIJS zijn na te lezen op www.marcelverreck.nl en in het boek Straatwijs (uitgeverij Artnik, Deventer)


6> Vilan

Vogels voeren

De vogels hebben mijn huis bijna bereikt. Het zijn zwarte vogels, ze hebben een scherpe snavel en ogen die snel heen en weer schieten. Ze kennen me van de afgelopen winter, toen ik ze kwam voederen. Maar of ze daarom aan me gehecht zijn, kan ik niet met zekerheid zeggen. De verhouding tussen de vogels en mij is inmiddels anders dan toen. Een half jaar geleden zag ik ze aan voor hulpbehoevende wezens, die dankzij mij de strenge kou doorstonden. Vele kilo’s kwaliteitszaden strooide ik uit op het plein in de buurt, vogelvoedsel van steeds betere merken. De vogels klapperden dan met hun vleugels op weg naar mij, hun redster, streken neer op het plein en aten dankbaar wat mijn hand ze gaf. Op weg naar huis was ik zielsgelukkig met mezelf, ach, wat was ik toch goed voor de dieren. Maar de vogels lijken een eigen manier van redeneren te bezitten. Ze hebben zich op wonderbaarlijk snelle wijze vermenigvuldigd. Waar er eerst tien op een dakgoot zaten, zitten er nu wel honderd. Grijze kleuren zie ik niet meer. Alle vogels zijn gitzwart. En brutaal, dat ook. Ze hebben kennelijk onthouden dat ik iemand ben die iets te geven had en dus zien ze mij als iemand waar wat te halen is. Wat, hoeveel en hoe, daar zijn ze alleen nog niet achter. Misschien moeten ze met meer zijn, misschien moeten ze dichterbij komen, misschien wachten ze alleen op het juiste moment. Ik moet bekennen dat ik hier slecht tegen kan. Ja, ik heb griezelfilms gezien waarin vogels opeens de overhand namen, maar daarom kan het nog wel uit de hand lopen. Er is een tijd geweest waarin we mobiele telefoons verzinseltjes vonden, tot ze kwamen. Als stadsmens ging ik me inlezen over vogels, om de zwarte massa bij mijn huis beter te kunnen begrijpen. Zo kwam ik ook bij de Vogelbescherming terecht, die zich onder andere sterk maakt voor de aanwezigheid van vogels in de stad. Dit omdat een vogelloze stad voor de mens niet leefbaar zou zijn. Daar denk ik inmiddels anders over. Binnen zit ik, buiten wachten de vogels. Het duurt nog lang eer het weer winter is en iets in mij weet, dat het voederen dan minder intensief zal zijn. Maar het kwaad is geschied, de vogels weten waar ik woon en het lijken er elke week meer te zijn.

Vilan van de Loo

Vrijdag 30 juli 2010

interview

Directeur Mauritshuis Emilie Gordenker

‘Schilderijen krijgen plaats om te ademen’ Eén van de grootste toeristische trekpleisters in Den Haag, het bijna vierhonderdjarige Mauritshuis, staat aan de vooravond van een grootscheepse uitbreiding. Vanaf 2012 wordt het museum via een ondergrondse foyer verbonden met het tegenovergelegen pand, de Nieuwe of Littéraire Sociëteit de Witte. Het oppervlak zal daardoor bijna verdubbelen, zodat er meer ruimte komt voor kunst, exposities, educatie en evenementen. Halverwege 2014, als het Mauritshuis heropent, wil directeur Emilie Gordenker (1965), ‘ik ben geen directrice hoor’, voldoen aan de wensen en eisen van de 21ste eeuw.

Door Annerieke Simeone Ze vindt het moeilijk een favoriet te kiezen. De collectie van het museum bestaat uit ongeveer achthonderd schilderijen, vijftig miniaturen, twintig beeldhouwwerken en enkele tekeningen en prenten. “Nou goed, als ik er dan één zou moeten uitpikken, dan zou dat het ‘Gezicht op Delft’ zijn van Johannes Vermeer. Dat is zo’n technisch en esthetisch wonder. De stilte, de sfeer van de grote, donkere wolken. Als ik voor dat werk ga zitten, voel ik me rustig worden”. Met de aankomende verbouwing in het verschiet, zal deze half Amerikaanse, half Nederlandse directeur haar favoriete werk op een andere locatie moeten zien. Maar Gordenker heeft het er graag voor over. “De belangrijkste reden om uit te breiden is het gebrek aan ruimte. We kunnen alle schilderijen gewoon niet kwijt. En bij tijdelijke exposities moet de vaste collectie steevast verplaatst worden”. Ook de huidige ingang vindt Gordenker niet representatief. “Vanwege de klimaatbeheersing is de voordeur gesloten voor publiek. Dat wordt straks anders. De hekken gaan open en de schilderijen krijgen meer plaats om te ademen. Een ander bijkomend voordeel is dat Gordenker zelf en een groot deel van het personeel meeverhuist naar het nieuwe gebouw aan Plein 26. “Nu zitten we in een pand aan de Lange Vijverberg. Geen straf natuurlijk, en ik laat iedere dag wel mijn neus zien in het Mauritshuis. Toch zou het voor ons allen zowel fysiek als psychologisch beter zijn als we dichterbij het vuur zitten”. Gordenker ziet veel kansen in een groter oppervlak, maar is er ook beducht voor dat de sfeer van nu moet blijven. “Het is belangrijk dat het museum overzichtelijk blijft. We staan bekend als een klein en knus museum, dat mag niet verloren gaan tijdens dit project”. Getrouwd Emilie Gordenker groeide op in Amerika, maar spendeerde haar vakanties in Nederland. “Mijn moeder had altijd heimwee naar haar Nederland”. Door haar moeder spreekt Gordenker vlek-

keloos Nederlands. “Alhoewel ik wel een schrijfachterstand heb. Maar wat wil je met een jaar lagere school!”. Ze doelt op de tijd dat het gezin Gordenker in Wassenaar belandde toen haar vader, hoogleraar politicologie, hier tijdelijk gestationeerd was. Na haar studie kunstgeschiedenis aan het Institute of Fine Arts in New York, promoveerde ze op een proefschrift over de Vlaamse 17de-eeuwse schilder Anthony Van Dyck. Daarna werkte ze als freelance kunsthistoricus voor de Metropolitan Museum of Art en de Frick Collection, gaf college aan diverse universiteiten en voerde in New York een opdracht uit voor het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie in Den Haag. Na een vierjarig verblijf in Londen, waar ze enkele mediaprojecten voor musea vervaardigde, maakte Gordenker in 2003 een definitieve overstap naar de museale wereld toen zij haar functie als Senior Curator Nederlandse en Vlaamse kunst in de National Gallery of Scotland in Edinburgh aanvaardde. Sinds 1 januari 2008 staat zij, samen met zakelijk directeur Victor Moussault, aan het roer van het Mauritshuis. Samen werken

‘In een modern museum kun je niet alleen werk bekijken, het is ook een ontmoetingsplek, mensen willen ook gewoon kunnen winkelen en een kop koffie drinken’

ze ook aan het verbouwingsproject, alhoewel hij zich over het algemeen meer met de financiële en personele zaken bezighoudt en zij met communicatie en de artistieke werkzaamheden. ‘We letten een beetje op elkaar. En dat is ook wel nodig, anders blijf je doorgaan. Bijna elke middag lopen we naar de lunchroom voor een broodje. Inmiddels denkt de eigenaar dat we een getrouwd stel zijn”. Ondergronds Toen Gordenker aantrad als directeur, lagen de uitbreidingsplannen al op tafel, maar nabijgelegen gebouwen voldeden niet of waren niet beschikbaar. Dat werd anders toen in de herfst van 2007 duidelijk werd dat uitgeverij Wolters Kluwer de gehuurde linkervleugel van de Nieuwe of Littéraire Sociëteit de Witte zou verlaten. Het Mauritshuis liet een haalbaarheidsonderzoek doen door de Rijksgebouwendienst en daaruit bleek dat via een tunnel beide panden gemakkelijk op elkaar waren aan te sluiten. Met het goede nieuws op zak, was het zaak om ook een architect te vinden die met het door de museumstaf en externe adviseurs opgestelde programma van eisen aan de slag kon. Er werd een prijsvraag uitgeschreven. Een jury van architecten onder leiding van rijksbouwmeester Liesbeth van der Pol maakte een ‘shortlist’ van vijf vooraanstaande Nederlandse bureaus, waaruit uiteindelijk unaniem gekozen werd voor het voorstel van Hans van Heeswijk. Van Heeswijk, bekend van de verbouwing van de Hermitage in Amsterdam en het Graphic Design museum in Breda, tekende voor het voorlopige ontwerp. In zijn ontwerp worden het Mauritshuis, een 17deeeuws Hollands-classicistisch stadspaleis, en het art deco-pand aan het Plein met elkaar verbonden door een groot, ondergronds plein. De oppervlakte, nu zo’n 3.400 vierkante meter, zou dan bijna verdubbelen tot 6.400 vierkante meter. Gordenker pakt een uitgebreide folder van het ‘Mauritshuis bouwt aan de toekomst’ met daarin afbeeldingen van Van Heeswijks ontwerpen. “Zoals je ziet loopt het publiek straks door de hekken het voorplein op en

‘Iedereen tot 18 jaar mag gratis bij ons naar binnen. Bovendien is er straks onder het huidige gebouw een permanente educatieve ruimte voor kinderen’

komt via een lift of trap in een lichte benedenruimte terecht. Vanuit die ruimte kun je een keuze maken naar welk deel van het museum je wilt, of misschien kiest voor een bezoek aan het café of de winkel. Zie je hoe open en licht die ondergrondse hal is?”. De tot nu toe gereserveerde kunsthistoricus wordt steeds enthousiaster. “De architect gebruikt doorzichtige tegels zodat het daglicht naar binnen valt. Het ontwerp heeft nog nadere uitwerking nodig, maar zeker is dat er een auditorium, flexibele expositieruimtes, kantoren, een nieuwe museumwinkel en café komen in het nieuwe gebouw. Zowel qua techniek als qua beleving, voldoet het Mauritshuis straks aan de wensen van de 21ste eeuw. In een modern museum kun je niet alleen werk bekijken, het is ook een ontmoetingsplek, mensen willen ook gewoon kunnen winkelen en een kop koffie drinken”. Educatie Eén ruimte is nog onbenoemd gebleven: een ruimte voor de jongste doelgroep. Nu al investeert het museum flink in de toekomst van haar jeugdige bezoekers: een kinderaudiotour, puzzels, rondleidingen, speurtochten, downloadbare kijkdozen en rond deze tijd vinden de zomeractiviteiten plaats. Gordenker beschouwt kinderen als één van de belangrijkste doelgroepen. “Juist als ze jong zijn kun je ze heel makkelijk wat leren over kleurgebruik, lichtinval, compositie en vakmanschap. De verhalende schilderijen uit de 17de eeuw zijn daarvoor bij uitstek geschikt. En het hoeft helemaal geen zware kost te worden, want wat is er leuker dan kijken naar een stel blote billen?”. Vorig jaar kregen alle scholen in Den Haag en Delft ook nog eens een lespakket van het Mauritshuis toegestuurd, waarmee ze spelenderwijs met schilderijen in aanraking konden komen. Nu trekt het Mauritshuis 15.000 kinderen per jaar, dat moeten er straks nog veel


Vrijdag 30 juli 2010

interview

<7

Tussen alle verbouwingsbedrijven door houdt Gordenker nog tijd over voor de voorbereidingen van de feestelijke heropening van het eerste openbare museum van Nederland: Galerij Prins Willem V. Deze voorloper van het Mauritshuis opent op donderdag 2 september voor het eerst weer haar deuren voor het grote publiek en is ook te bezoeken tijdens de eerste Haagse Museumnacht op zaterdag 4 september. De geschiedenis van het museum gaat terug naar 1774, toen de Nederlandse stadhouder Willem V, Prins van Oranje-Nassau, de belangrijkste schilderijen van zijn collectie bijeenbracht in het gebouw aan het Buitenhof. In 1822 werd het grootste deel van de collectie overgebracht naar het Mauritshuis, toen Koninklijk Kabinet geheten, waarmee de Galerij zijn functie als museum verloor. Tegenwoordig valt de Galerij onder het beheer van het Mauritshuis en is opnieuw ingericht als museum. Vanwege de grootscheepse verbouwing van de omringende panden sloot Galerij Prins Willem V in 1994 om eventuele risico’s voor bezoekers en de bijzondere collectie te vermijden. Gordenker: “Onze restauratoren kregen hiermee de kans om de bijzondere achttiendeeeuwse inrichting weer in oude glorie te laten herstellen. Volgens toenmalig gebruik zijn de met zijde bespannen wanden van de lange zaal volgehangen met schilderijen, lijst aan lijst en van plafond tot vloer. Er zijn vooral schilderijen te zien van kunstenaars die in de 18de eeuw geliefd waren, zoals Rembrandt, Jan Steen, Philip Wouwerman, Gerard de Lairesse en Gerard ter Borch”. Ook buurman de Gevangenpoort onderging een renovatie, en deelt straks met de galerij een gezamenlijke ingang en kassa. “De bezoeker heeft dus de keuze uit elegantie versus rauwheid. Een gecombineerd bezoek is het spannendst. Daar zou ik voor kiezen”.

>Foto: Wouter de Wit

meer worden als het aan Gordenker ligt. “Het mag ook geen probleem zijn, want iedereen tot 18 jaar mag gratis bij ons naar binnen. Bovendien is er straks onder het huidige gebouw een permanente educatieve ruimte voor kinderen. Deze ruimte betreed je ook vanuit het ondergrondse plein en is zichtbaar voor het daar wandelende publiek”. Uitleen Voor de financiering van de verbouwing – de totale kosten zijn geraamd op 22 miljoen euro –, zette de directie

van het oude stadspaleis al de nodige plannen uit. Naast de jaarlijkse subsidie van 1,5 miljoen euro van het ministerie van OCW en een eenmalige bijdrage van 2,6 miljoen euro van de BankGiro Loterij speciaal voor dit project, gaat het Mauritshuis de komende tijd andere fondsen aanschrijven. Vijftig werken, waaronder ‘Het meisje met de parel’ van Vermeer en ‘De anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp’ van Rembrandt, worden verhuurd aan musea in Japan en de Verenigde Staten. Daarvan gaat het overgrote deel van de opbrengst naar de verbouwing.

Het uitbesteden van schilderijen moet volgens Gordenker overigens niet onderschat worden. “Schilderijen hebben een bepaalde conditie nodig om überhaupt te mogen reizen, maar ook de afspraken met het partnermuseum zijn uitgebreid. Van de klimaatbeheersing tot aan de inrichting van de ruimte, van welke verzekeringen af te sluiten tot aan het goedkeuren van de programmaboekteksten. Het is niet zomaar inpakken en wegwezen, het is een grote verantwoordelijkheid. En het liefst houd je de collectie hier, maar ja als de ramen er straks uit moe-

ten, moeten de schilderijen er toch ook echt uit”. Topstukken als ‘Gezicht op Delft’ van Johannes Vermeer, ‘De anatomische les’ van Rembrandt van Rijn en ‘De Stier’ van Paulus Potter blijven wel in Den Haag. “Een deel moet gewoon hier blijven, dat zijn we de mensen in Den Haag, maar ook de toeristen verschuldigd. Op dit moment voeren we hierover afrondende gesprekken met het Haags Historisch Museum. Ook de 150 vrijwilligers zullen daar de komende twee jaar hun werkzaamheden voortzetten”.

‘Schilderijen hebben een bepaalde conditie nodig om überhaupt te mogen reizen, maar ook de afspraken met het partnermuseum zijn uitgebreid’


8>

Vrijdag 30 juli 2010

VARIA

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Hondsdagen

Haagse Beatnach Toen de Sex Pistols al lang en breed weer uit elkaar waren en vullingen minstens vijf centimeter aan de schouderomvang toevoegden, bedacht Hagenaar en journalist voor Muziek Expres Ruud van Dulkenraad, dat een muziekfestijn misschien wel een goede manier was om geld in te zamelen voor een jeugdhonk in de Schilderswijk. Muziekfreak en sixtieskenner Van Dulkenraad koos ervoor om terug te blikken. Hij organiseerde op 13 juni 1980 een muzikantenreünie onder de naam ‘Haagse Beatnach’. Maar liefst 17 bandjes gaven acte de présence, veelal in de bezetting waarmee ze in de tweede helft van de jaren zestig rondtoerden. Beatmuziek werd gemaakt door bandjes die meestal bestonden uit een zanger, een drummer, een gitarist en een basgitarist. Het was muziek die begin jaren zestig was komen overwaaien uit Engeland. Met name dankzij Radio Veronica, tot 1974 zeezender, werd de beatmuziek in Nederland enorm populair. Den Haag was ook toen al de bakermat van de popmuziek. Iedere zichzelf respecterende jongere die een beetje muziek uit een instrument wist te toveren, begon hier een bandje. Het startte in 1961 met The Tornadoes die, toen een Engels bandje met dezelfde naam een hit scoorde in 1963, hun naam veran-

We zitten midden in de Hondsdagen, traditioneel de warmste, maar ook de meest wisselvallige periode van het jaar. Zo schijnt de zon, zo regent het pijpestelen. Zo sjouw je urenlang met gieters en zo stroomt je balkonbakje petunia’s over, van al dat water dat achterblijft na een kort maar heftig donderwolkje. Heb je overigens gezien dat het gemeentelijke gras, dat al behoorlijk vergeeld was in de afgelopen warme weken, ook al weer helemaal groen is? Hondsdagen. Een vochtig warm, broeierig weertype met zo nu en dan een

Ga je uit wandelen dan kun je gerust een luchtig bloesje aan, maar steek wel een paraplu bij je

>Foto: Haagsche Courant; algemeen

‘Een uniek gebeuren met een prima sfeer’ derden in de Golden Earrings. Andere bekende Haagse groepen in die tijd waren The Motions, Q65 en Shocking Blue. Op 13 juni 1980 genoten ongeveer 7500 mensen in de Houtrusthallen van ‘een uniek gebeuren met een prima sfeer’, zoals de Haagsche Courant de volgende dag berichtte. De sfeer was zo goed dat de zanger van The Kick, Hans van Oosterhout, in zijn enthousiasme tijdens het optreden van het podium af sprong en zijn been brak. Hij werd bewusteloos afgevoerd naar het Rode Kruis Ziekenhuis. Gelukkig voor Hans kon hij

stadsgroen

later de avond nog eens rustig terug luisteren en horen wat hij na zijn val gemist had. Hij kreeg in zijn ziekenhuisbed bezoek van Mariska Veres en Klaas de Vries van Shocking Blue. Ze kwamen niet alleen kijken of het alweer wat beter ging, ze brachten ook het allereerste exemplaar van de Haagse Beatnach-LP voor hem mee. Wat er uiteindelijk is gebeurd met de 50.000 gulden die de Nach in 1980 opbracht is niet te achterhalen. Het jeugdhonk in de Schilderswijk, waarvoor de opbrengst van de Beatnach was bedoeld, is er in ieder geval niet gekomen. Op 17 september 2005, 25 jaar later, werd geprobeerd opnieuw een Haagse Beatnach te organiseren. Wegens tegenvallende kaartverkoop is deze niet doorgegaan maar er is wel een dvd ter

herinnering uitgebracht. Op de dvd “De Haagse Beatnach live 1980” staan beelden van het legendarische concert met opnamen van Willy & His Giants, Shocking Blue, The Kick, The Golden Haigs (een gelegenheidsformatie met leden van The Golden Earring en The Haigs), Q65, Peter & The Blizzards en Sandy Coast. In 2005 is wel een ander evenement geboren: Beatstad, op het Malieveld. Oerhaagse bands als Kane, Di-rect en de Golden Earring zorgden ervoor dat dit eerste concert een daverend succes werd. Op 28 augustus aanstaande is alweer de zesde editie, met een hoofdrol voor Anouk, ook al zo’n Haagse kanjer.

paar stevige buien is karakteristiek en exact wat we de afgelopen weken meemaakten. Een etmaalgemiddelde van de temperatuur in de Hondsdagen is 17 graden, ‘s middags is 19 tot 24 graden heel normaal. Ga je uit wandelen dan kun je gerust een luchtig bloesje aan, maar steek wel een paraplu bij je. De Hondsdagen duren maar van 20 juli tot 20 augustus of daaromstreeks. In deze periode, die dus ook wel eens iets eerder of later begint, komt de ster Sirius van het sterrenbeeld De Grote Hond gelijk met de

Zon op. Sirius is dan dus niet zichtbaar. Omstreeks 25 augustus gaan we hem waarschijnlijk weer zien en op dat moment zijn de Hondsdagen definitief voorbij. Uit de tijd dat wijsheden werden geboren komt de spreuk: komen de Hondsdagen met veel regen, dan gaan we slechte tijden tegen, maar komen de Hondsdagen helder en klaar, verwacht dan maar een gunstig jaar. Dat zullen we moeten afwachten en in de tussentijd roepen we af en toe: ‘Hondenweer’, met name tijdens de harde regenvlagen van de zoveelste bui. Hondenweer. Het is een naam voor iets slechts, iets naars. Het refereert aan gure wind en kletterende regen. Kouwe regen. Ook hier thuis is het hondenweer. Manlief is plotseling erg ziek. Met spoed geopereerd. Het blijft nog een paar dagen heel erg spannend. Vooral nu er fouten gemaakt zijn. Protocollaire fouten. Niet uit dommigheid, maar uit pure ambitie. Hondenweer. Het regent in mijn hoofd en of het gras nu geel, bruin is, of groen, ik heb het wel gezien, maar het kan me eigenlijk even niet schelen. Het duurt maar tot 25 augustus, dat Hondenweer. En voor sommige van die buien is mijn paraplu niet groot genoeg. Wendy Hendriksen Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

Door Wendy Louw www.gemeentearchief.denhaag.nl

juridisch

Wie dronken doet, wordt nuchter beboet Op 22 juli jongstleden deed de rechtbank Den Haag uitspraak in de zaak die een grote schok in de Wassenaarse gemeenschap heeft veroorzaakt. Op 3 oktober vorig jaar verongelukte een Volvo stationcar op de Rijksstraatweg. Daarbij lieten twee jonge mensen het leven en raakten twee zwaargewond. De bestuurder was een jongen die nog maar net zijn rijbewijs had. De jongen had zes passagiers meegenomen waarvan er twee in de achterbak zaten. Allemaal vrienden. Zij wilden naar het casino in Scheveningen gaan. De jongen reed hard

en slingerend door Wassenaar. De sfeer was vrolijk. Er werden grapjes gemaakt. Op zeker moment heeft hij een slingerende beweging gemaakt waardoor de auto tegen een rand is gekomen en is verongelukt. De inzittenden in de achterbak werden uit de auto geslingerd. De rechtbank veroordeelde de jongen tot een werkstraf van 240 uur en een ontzegging van de rijbevoegdheid van 3 jaar. Is dat nou veel of weinig nu twee mensen het leven hebben gelaten? In een ander geval, op een steenworp

afstand, in augustus 2006, legde de rechtbank een heel andere straf op. De bestuurder had flink gedronken. In de kroeg werd hem al het bier afgenomen en gezegd dat hij niet moest gaan rijden. Hij vond dat maar onzin, riep nog: ‘je leest het morgen wel in de krant’ en stapte in zijn auto en reed weg, met zijn vriendin als bijrijder. De politie werd gewaarschuwd. Die wachtte hem op toen hij over de N44 Den Haag naderde. De man negeerde een stopteken. De politie zette de achtervolging in. Op het Willem Witsenplein (bij de Nirvanaflat) reed hij door rood en raakte daarbij een auto die door groen reed. Twee inzittenden van die auto kwamen om het leven. De vriendin raakte gewond en bleef blijvend invalide. Deze man was al vijf keer eerder bestraft voor het rijden onder invloed. Hoewel de gevolgen vergelijkbaar ernstig waren

als in de Wassenaarse zaak, was de straf een heel andere: deze man werd veroordeeld tot 8 jaar gevangenisstraf en 10 jaar ontzegging van de rijbevoegdheid. Het enorme verschil in bestraffing zit hem in de juridische insteek. In de Wassenaarse zaak werd de jongen vervolgd voor roekeloos rijden. Maar in de Haagse zaak werd de man veroordeeld voor doodslag. Wat hij deed

Hij vond dat maar onzin, riep nog: ‘je leest het morgen wel in de krant’

was geen roekeloos rijden meer, maar bewust de kans op de koop toenemen dat hij iemand zou doodrijden. Het alcoholgebruik vormt daarbij geen enkel excuus. Integendeel. De man kreeg de straf alsof hij in volstrekt nuchtere toestand de beslissingen nam die hij heeft genomen terwijl hij dronken was. ‘Wie dronken doet, wordt nuchter beboet’. Van iemand die nuchter een ongeval veroorzaakt zal niet snel worden aangenomen dat hij opzettelijk de dood heeft veroorzaakt.

Bas Martens Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


Vrijdag 30 juli 2010

ECONOMIE

<9

Afvalbakje als nieuwe reclamezuil Uitgekauwde kauwgom, druipende theezakjes, lege koekjesverpakkingen, melkcupjes en suikerzakjes. Waar laat je deze rommel, nu de asbakken na het rookverbod uit de horeca zijn verdwenen, vroegen Rens Boerendonk en Jos Verheggen zich af. De Haagse studenten bedachten en ontwierpen daarom de Cubin. Het wegwerpafvalbakje, dat toog en tafel schoonhoudt, blijkt een aantrekkelijke reclamezuil voor bedrijven en horecaondernemers. Door Joep van Zijl

Iets nieuws op de markt brengen. Dat was de opdracht voor ‘de minor’ (een bijvak, red.) Innoveren & Ondernemen aan de Haagse Hogeschool. “De minor duurde tien weken en bij aanvang wisten we nog niet wat we wilden gaan verkopen. We moesten dus snel met een goed idee komen”, zegt Rens Boerendonk. (23). Om ook echt iets nieuws te presenteren, brachten hij en Jos Verheggen (25) verschillende problemen in kaart die om een oplossing vroegen. Het duo kwam zo al snel op het euvel van de kauwgom die op straat wordt gegooid of onder een tafeltje wordt geplakt. “Een bekend maar tegelijkertijd breed probleem dat moest worden afgebakend”, legt Boerendonk uit. “Waar laten mensen hun kauwgom en andere rommeltjes, sinds de asbakken in de horeca verdwenen zijn, was onze volgende vraag”, vult Jos Verheggen aan. Een enquête onder horecabezoekers en horeca-ondernemers op de Grote Markt, het Plein en in Scheveningen, moest vervolgens aantonen of het ontbreken van asbakken ook daadwerkelijk als een probleem werd ervaren. Het antwoord bleek positief al stelden beide groepen wel hun eigen eisen aan het later bedachte afvalbakje. “Horeca-ondernemers wilden een oplossing, die er mooi uitziet en betaalbaar is. Bovendien wilden ze geen afvalemmer of iets wat daarop lijkt op hun bar of tafel. Verder moest het afvalbakje volgens café- en restauranthouders snel en eenvoudig te legen zijn”, zegt Verheggen. “In onze enquête, die voornamelijk uit open vragen bestond, gaven de horecabezoekers aan dat ze niet graag op de rotzooi van eerdere bezoekers keken,” vervolgt Boerendonk. “Verder vonden veel mensen het belangrijk dat we een hygiënische oplossing bedachten en ze het afvalbakje niet aan hoefden te raken om vieze handen te voorkomen”, aldus Verheggen. “Door de wensen van horecaondernemers en

Jos Verheggen (links) kijkt toe terwijl Rens Boerendonk (midden) en Willem Drenth een schijfje limoen in de Cubin gooien. > Foto: Jurriaan Brobbel

-bezoekers samen te voegen, kwamen we op het idee van een kartonnen wegwerpbakje”, legt hij uit. Aan het piramidevormige afvalbakje, gingen drie prototypes vooraf. “Twee daarvan waren rond. Zeg maar een soort afgeknotte kegel”, zegt Boerendonk. De keuze viel uiteindelijk op de vierkante versie, die Cubin zou gaan heten. Lekdicht “De merknaam is een samenvoeging van de Engelse woorden cube en bin, die respectievelijk blok en bak betekenen. Vorm en functie worden zo in één woord gevangen”, legt Verheggen uit. “De keuze voor een vierkant afvalbakje bleek bovendien nog veel meer voordelen te hebben dan we aanvankelijk hadden gedacht”, vervolgt de jonge ondernemer. “Hij kan opgevouwen worden vervoerd en opgeslagen. Tot het moment dat de Cubin op tafel wordt uitgeklapt, neemt het bakje dus nauwelijks ruimte in. Het product is bovendien lek-

dicht en kan na gebruik zo de prullenbak in. Tijd aan legen of schoonmaken is horecapersoneel dus niet kwijt. We voldoen daarmee meteen aan een belangrijke eis van de horeca-ondernemer. Namelijk die dat de Cubin het personeel eigenlijk nauwelijks en liever geen extra tijd mag kosten. Verder beantwoordt ons product ook aan de wensen van horecabezoekers. Rommeltjes zijn uit het zicht en je hoeft het afvalbakje niet aan te raken om er iets in te gooien”, zegt Verheggen. Het grootste voordeel van de Cubin heeft hij dan nog niet genoemd. Blikvanger Het vierkante afvalbakje blijkt namelijk een uitstekende reclamezuil. ‘Je mag langskomen maar als we het niks vinden, sta je binnen vijf minuten weer buiten’, was de eerste reactie van een grote bierbrouwer. “Uiteindelijk hebben we er langer dan een uur binnengezeten”, zegt Boerendonk. Naast de bierbrouwer bleken ook andere potentiële adverteer-

ders, zoals de producenten van frisdrank, thee en koffie, geïnteresseerd. “We hebben het hier dan ook over een unieke reclamedrager met functie”, benadrukt Verheggen trots.“De Cubin staat midden op tafel en heeft een nuttige functie. Door op het afvalbakje te adverteren, kunnen bedrijven de consument beïnvloeden op het moment dat hij een aankoop (bestelling, red.) gaat doen, het zogeheten ‘point of sale’”. “Het is eigenlijk hetzelfde als met een bierviltje alleen staat daar vaak een glas op. Een boodschap op de Cubin is daarentegen altijd een blikvanger en goed leesbaar vanaf alle kanten. En omdat veel bedrijven geïnteresseerd zijn, kan de Cubin worden betaald uit reclame-inkomsten. Horeca-ondernemers krijgen er zo nagenoeg gratis een handig afvalbakje bij”, zegt Boerendonk. Vandaag de dag een wegwerpitem maken zonder aan het milieu te denken, noemt hij ondenkbaar. “Aan duurzaamheid hebben we natuurlijk gedacht. De Cubin is van gerecycled karton, de inkt

op soja- en de lijm op zetmeelbasis. Bovendien kan de Cubin ook buiten de horeca bijdragen aan een schone leefomgeving”, zegt Boerendonk. De ondernemende student legde daarom contact met Nederland Schoon. De landelijke stichting, die zwerfafval bestrijdt, heeft serieus interesse en wil meewerken aan een Cubin voor buiten. Boerendonk, die in tegenstelling tot Verheggen zijn studie nog moet afronden, wil in het kader van zijn afstudeeropdracht daarom een reuze Cubin ontwerpen. Ook de buitenlandse mogelijkheden van de wegwerpafvalbak worden inmiddels onderzocht. Maar voordat het allemaal zover is, moet de Cubin eerst de Nederlandse markt op. Boerendonk en Verheggen beginnen daarom snel met een productietest. Binnenkort starten de ondernemers een proef met vijftig Haagse horecaondernemers. Bedrijven met belangstelling kunnen zich bij Cubin aanmelden.

sprake van vermogensverlies. Wilt u voorkomen dat uw gespaarde gelden bij de verzekeraar verloren gaan bij uw overlijden, dan kunnen bijvoorbeeld uw kinderen een soort overlijdensrisicoverzekering (contraverzekering) afsluiten. Het voordeel is dat als uw kinderen de premie hebben betaald, zij op het moment van uitkeren in beginsel geen enkele vorm van belasting hoeven te betalen over deze uitkering. Het nadeel: uw kinderen dienen wel een eenmalige niet fiscaal aftrekbare premie te betalen.

een verzekeraar een direct ingaande lijfrente afsluiten. Uw kinderen sluiten vervolgens een contraverzekering af. In alle andere gevallen is het advies: shoppen bij bank en verzekeraar. Een complexe berekening moet dan uitkomst bieden wat voor u het meest gunstige alternatief is. Daarbij dient onder meer rekening gehouden te worden met de premie van de contraverzekering en het marginale inkomstenbelastingtarief van de erfgenamen. In de praktijk zal voor de aanbieder worden gekozen die de hoogste uitkering geeft.

Meer info: www.cubin.nl

financieel

Verzekeren of banksparen

Sinds 1 januari 2008 kunt u ook een bancaire lijfrente- en kapitaalverzekering afsluiten. Sinds 1 januari van dit jaar is het ook mogelijk om uw gouden handdruk in een bancair product onder te brengen. Waar kunt u nu het beste een lijfrente afsluiten, bij een verzekeraar of bij een bank? Ik heb deze vraag voorgelegd aan Masha Bril, werkzaam op onze afdeling vermogensstructurering en estate planning. Bij de lijfrente dienen twee fasen te worden onderscheiden: de spaar-

zekeraar failliet, dan is er geen gegarandeerd vangnet.

en de uitkeringsfase. Vaak zal in de spaarfase de bank het meest aantrekkelijk zijn, omdat de doorberekende kosten lager zijn. Daarnaast is uw lijfrentebankspaarsaldo altijd zichtbaar. Bij een eventueel faillissement van uzelf wordt echter de bancaire variant meegetrokken in uw faillissement; bij een lijfrenteverzekeringsproduct is dit niet het geval. Ongelijke behandeling zult u zeggen. Dat klopt. Inmiddels zijn hier kamervragen over gesteld. Gaat de bank failliet dan kunt u een beroep doen op het depositogarantiestelsel. Gaat de ver-

Op een gegeven moment gaat u lijfrente-uitkeringen aankopen. U mag kiezen waar u deze uitkeringen aankoopt: bij een bank of een verzekeraar. Vanuit fiscaal oogpunt mag u op ieder moment wisselen tussen bank en verzekeraar en vice versa. Een verzekeraar kan levenslange uitkeringen garanderen, een bank kan dat echter niet. Met de bank spreekt u een bepaalde uitkeringsperiode af. Hebt u bij een verzekeraar lijfrenteuitkeringen aangekocht en u komt tijdens de looptijd te overlijden, dan stoppen afhankelijk van de polisredactie, de uitkeringen. Bij banksparen daarentegen blijven de termijnen altijd doorlopen tot de afgesproken einddatum, onafhankelijk of u wel of niet in leven bent. Er is dus geen

Conclusie: denkt u lang te leven of bent u levenslang afhankelijk van de uitkeringen, dan is het aankopen van levenslange uitkeringen bij een verzekeraar de meest verstandige optie. Denkt u snel na de ingangsdatum te overlijden, terwijl u nog wel gezond bent, dan kunt u het beste bij

Ellen Bossink Directeur ABN AMRO Private banking Den Haag.Ellen.bossink@nl.abnamro.com


10>

Vrijdag 30 juli 2010

varia

Nieuwe ‘Tempel’ wordt extree

De Tempel aan de Prins Hendrikstraat wordt gerenoveerd tot kantoorgebouw met expositieruimte voor de afdeling archeologie van de gemeente Den Haag. Dankzij de toepassing van een innovatief energieconcept, WarmBouwen, wordt De Tempel het meest zuinige Rijksmonument van Nederland, met instandhouding van de architectonische waarden. Door Hans Schmit

“Rijksmonument De Tempel”, vertelt Martijn de Gier van het Haagse architectenbureau KBnG, “is door architect F.A. Bodde aan het begin van de vorige eeuw gebouwd in de stijl van de ‘Um 1800 Bewegung’, een richting die traditionalisme combineerde met moderne invloeden. Het gebouw heeft een klassieke gevel van natuursteen, met zuilen, maar het heeft ook, als

eerste gebouw in Den Haag, stalen ramen. Inpandig heeft De Tempel monumentale ruimtes, met houten lambriseringen, marmeren vloeren, prachtige oorspronkelijke details, glas-in-lood en een indrukwekkende lichtkoepel”. “De Tempel is gebouwd voor de Haagse Commissie Bank die het gebouw in 1914 in gebruik nam. De bankfunctie is nog in tal van aspecten zichtbaar, zoals de balie voor de kassiers, die behouden blijft, de stijlkamers voor de directie en de natuurstenen trap naar de kelder met daarin de grote kluis en de spreekkamers waarin de klanten zich met hun kluisjes konden terugtrekken. Die kluis wordt de schatkamer van de afdeling archeologie, waar de kostbaarste bodemschatten zullen worden bewaard, terwijl in de spreekkamers materialen onder specifieke omstandigheden worden opgeslagen”. Na het vertrek van de bank heeft De

Tempel nog enige tijd dienst gedaan als onderkomen voor dementerende oude dames, totdat Bhagwan-aanhangers het gebouw als discotheek in gebruik namen. In 2005 stopte ook het nachtelijk dansen en kwam het gebouw leeg te staan. Martijn de Gier: “Om de geluidsoverlast te beperken, is het gebouw van binnen dichtgetimmerd. En dat bleek de redding van veel waardevolle elementen: bij het verwijderen van de betimmering kwamen de stalen ramen, lambriseringen, het glas-in-lood en vele andere details ongeschonden tevoorschijn”.

Energiebalans “Hoe waardevol De Tempel in architectonisch opzicht ook is – energetisch gezien is het gebouw een ramp. De energiebalans is zeer slecht en het gebouw zit ver voorbij het laagste energielabel. De gemeente Den Haag wilde het pand wel huren, maar stel-

de, vanuit de wens de uitstoot van CO₂ te beperken, als aanvullende eis dat het gebouw energielabel C moest krijgen. De eigenaar wilde echter nog een stap verder gaan en heeft contact opgenomen met de Stichting WarmBouwen met de vraag of het monument duurzaam kan worden verbouwd, met behoud van de architectonische kwaliteit en met energielabel A. Het antwoord is: ja”. De Stichting WarmBouwen is opgericht door KBnG en Local, een ontwikkelaar van energieconcepten, en wil het principe van WarmBouwen verder uitdragen en meehelpen aan de toepassing daarvan. Martijn de Gier: “Het uitgangspunt is dat een gebouw in de zomer en in de winter in balans is. Wij bouwen in Nederland met zijn zachte ondergrond gebouwen met een dunne huid; een zware schil vraagt een sterke fundering en dat is duur. Om aan de energie-eisen te voldoen, zijn we in de

jaren zeventig gaan isoleren. In een gebouw als De Tempel is om aan de eisen te voldoen al snel een isolatie van 20 centimeter aan de binnenzijde nodig en dan raak je de detaillering van het gebouw kwijt. WarmBouwen gaat uit van accumulatie in plaats van isolatie. Het principe van accumulatie is bekend: in Romaanse kerken met twee meter dikke muren beweegt de temperatuur zich zomer en winter tussen de 11 en 13 graden. In de winter heb je kou die je kunt bewaren om in de zomer te koelen en in de zomer heb je warmte die je kunt gebruiken om in de winter te verwarmen”. “In onze Nederlandse gebouwen met hun dunne wanden kun je echter die kou en die warmte niet, zoals in een Romaanse kerk, in het gebouw zelf bewaren. Daarom doen we dat in het diepe grondwater. Achter De Tempel is een put geboord tot tachtig meter diep, waarin zomers het warmteover-


Vrijdag 30 juli 2010

varia

em energiezuinig schot wordt opgeslagen en waaruit ’s winters de opgevangen warmte wordt benut. Dat gebeurt door middel van vloer- en wandpanelen van twee centimeter dik met slangen waardoor het water stroomt. Samen met een isolatielaag van drie centimeter hebben we aan de binnenzijde een laag van vijf centimeter die het gebouw in tact laat, onder meer omdat die deels in de plaats komt van de oude stuclaag. Met die ‘huid’ van vijf centimeter bereiken we het effect van een muur van een Romaanse kerk van twee meter. De ruimtetemperatuur binnen is zomer en winter comfortabel, omdat er geen onverwarmde gevel is. We hoeven slechts weinig energie aan het gebouw toe te voegen; dat doen we door middel van een warmtepomp. Dat is vergelijkbaar met bijvoorbeeld de zeewatercentrale in Duinoord. De uitstoot van CO₂ is ten opzichte van bestaande ge-

bouwen substantieel minder: zestig tot zeventig procent”. Gebruikslasten WarmBouwen, dat wil zeggen: accumuleren in plaats van isoleren, vraagt iets hogere investeringskosten. Martijn de Gier: “Daar staat tegenover dat de energiekosten dalen. De hogere investering verdient zich dus binnen enkele jaren terug door de lagere gebruikslasten. Deze kunnen direct ten goede komen aan de gebruiker, maar kunnen ook worden gebruikt voor het dekken van de hogere stichtingskosten zodat het voor de eigenaar dan wel verhuurder interessant wordt om te investeren in verduurzaming. De huurder betaalt dan voor een energielabel A ongeveer dezelfde of een iets hogere prijs als voor een energielabel C, maar krijgt daarvoor wel meer comfort”. De Tempel is het eerste gebouw in Ne-

derland waar WarmBouwen wordt toegepast, dus dat roept de vraag op in hoeverre dit concept in de praktijk zal voldoen. Martijn de Gier: “Er is een theoretische onderbouwing en er is een praktijkberekening voor De Tempel gemaakt. De Stichting WarmBouwen zal samen met het Haagse ingenieursbureau DGMR het gebouw na de oplevering, die voor eind september staat gepland, gaan monitoren en aan de hand daarvan aangeven waar eventuele mogelijkheden tot verbetering liggen”. Blijft De Tempel uiterlijk en grotendeels innerlijk het monument zoals het er in 1914 uitzag: één ding verandert ingrijpend. Het dak met grind maakt plaats voor een sedumdak: een isolerend dak met vetplanten. Zodat je via Google Earth in de zomer kunt zien dat De Tempel geel-groen kleurt.

<11

Toekomst Openluchttheater Zuiderpark in nevelen gehuld De toekomst van het Openluchttheater Zuiderpark blijft voorlopig in nevelen gehuld. Het theater vormt binnenkort geen combinatie meer met Theater Pierrot. Duidelijkheid over een doorstart volgt na de zomer. Door Dominique Snip

De scheiding van het Openluchttheater Zuiderpark en Theater Pierrot laat niet lang meer op zich wachten. Volgens Anastasia Chiarelli, persvoorlichter van Theater Pierot, is de loskoppeling binnenkort een feit. “Het één en ander wordt nu in de boeken afgerond”, zegt Chiarelli. Volgens haar gaat Pierrot verder met een eigen programmering. Maar de toekomst van het Openluchttheater blijft voorlopig onduidelijk. “Dat wordt nu door de gemeente onderzocht”. Op dit moment wordt het theater aan externen verhuurd zoals aan

de organisatie achter ‘Merlijn de musical’, die vanaf juli in het theater draait. Een woordvoerder van de gemeente Den Haag meldt desgevraagd dat het college na de zomer met een voorstel komt. “De verhuringen voor 2010 gaan gewoon door. Over de programmering en de toekomst van het theater komt na de zomer duidelijkheid”, aldus een woordvoerder. Mede door wanbeleid zijn beide theaters de afgelopen jaren in de financiële penarie geraakt. De Haagse gemeenteraad wist in mei van dit jaar een faillissement af te wenden door een kleine vier ton beschikbaar te stellen om de theaters open te houden. In het cultuurbeleid van de gemeente krijgen deze instellingen een prominente rol toebedeeld. Dirk de Bruin, die Hans Hollander in 2008 als directeur opvolgde, is eind mei vertrokken. Beide exdirecteuren worden verantwoordelijk gehouden voor de financiële malaise.

Voor meer informatie: www.warmbouwen.nl

PVV vindt opmerking college ongepast Pvv-raadslid Arnoud van Doorn noemt een bijzin in het antwoord op zijn vraag naar leeftijd en nationaliteiten van mensen die bij rellen op 28 juni op het Jonkbloetplein zijn opgepakt, ongepast. Het college schrijft dat het uitzoeken ten koste gaat van de recherchecapaciteit. Het college zegt dat er veertien mensen zijn opgepakt, van wie eentje met de Colombiaanse nationaliteit, eentje met een Tunesisch paspoort naast het Nederlandse en de rest van de Nederlandse nationaliteit. Daaronder staat de toevoeging dat ’het tot op detailniveau uitzoeken van gegevens over verdachten ten behoeve van raadsvragen fors beslag legt op schaarse

recherchecapaciteit die daardoor niet kan worden ingezet voor andere politietaken’. “In eerste reactie vind ik het een rare reactie. De taak van raadsleden is het controleren van het beleid. Het kan niet zo zijn dat wij cijfers niet gaan vragen vanwege beslag op de capaciteit. Ik vind het een ongepaste sneer naar de volksvertegenwoordigers die hun werk goed willen doen”. Hij ziet het ook als plicht jegens zijn achterban. “Die wil van ons dat we dit doen. Vragen om cijfers en in dit geval nationaliteiten, zodat we weten waar het probleem zit”. Van Doorn ziet dan ook geen reden dit soort vragen niet meer te stellen.

Werkstraf voor fataal ongeluk De Haagse rechtbank heeft een 19-jarige jongeman uit Wassenaar veroordeeld tot een werkstraf van 240 uur en een ontzegging van de rijbevoegdheid voor drie jaar. De jongeman veroorzaakte in oktober vorig jaar, als bestuurder van de auto van zijn moeder, een ernstig auto-ongeluk op de ‘Landscheidingsweg’. Door roekeloos rijden sloeg de auto over de kop. Twee van de

Ingezonden mededeling

>Foto's: Jurriaan Brobbel

zeven inzittenden, vrienden van de chauffeur, kwamen om het leven. De straf is aanzienlijk lager dan de eis van het Openbaar Ministerie dat een onvoorwaardelijke celstraf van acht maanden had geëist. De rechter meent dat de man al ernstig is gestraft door de dood van twee vrienden. Het ongeluk bracht vorig jaar een diepe schok teweeg in Wassenaar.


12>

Vrijdag 30 juli 2010

uit

De betoverende wereld van Merlijn Openluchttheater Zuiderpark is deze zomer het decor van de magische theatervoorstelling ‘Merlijn de musical’ van Harlekijn – Talent Scouting & Theatrical Productions. Jong en oud worden meegevoerd naar de betoverende wereld van ’s werelds beroemdste tovenaar Merlijn. Door Dominique Snip

Deze zomer wordt het Openluchttheater Zuiderpark overspoeld met elfen, trollen, kabouters, maar ook door ridders, koningen en edellieden. De familiemusical Merlijn brengt liefhebbers dichterbij de uitzonderlijke wereld van fantasie, sprookjes, magie en tovenarij. Het verhaal van ’s werelds beroemdste tovenaar wordt gebracht door de getalenteerde jeugd van NME Kids on Tour. Eén van hen is de twaalfjarige Donny de Koning die onlangs nog schitterde als Ciske in de musical Ciske de Rat. Hij gaat deze zomer de rol van Merlijn vertolken. Donny legt in zijn eigen woorden uit wat hij van deze rol vindt. “Ik vind het een hele leuke rol om te spelen. Het is best een moeilijke, omdat je heel veel moet zingen. Met de andere castleden kan ik goed opschieten. We hebben mooie teksten en het is onze taak om het publiek die goed te laten begrijpen”. In de wereld van Merlijn is niet alles koek en ei. Oorlogen en veldslagen van hebzuchtige vorsten maken ervan deel uit. Zwaardgevechten horen bij het leven van het volk waar de tovenaar deel van uitmaakt. “Ik zou niet in die wereld willen leven, want er komen heel veel oorlogen in voor. Maar het magische trekt mij wel aan.

Misschien zou ik zelfs Merlijn willen zijn of een boom. Merlijn, omdat hij vooral nieuwsgierig is en alles wil weten, of een boom, omdat bomen alles goed kunnen zien en kunnen lopen”, aldus Donny de Koning.

 

Zwaar In het begin had hij enige moeite met het verhaal begrijpen. “Eerst begreep ik het niet. Het verhaal bevat verschillende elementen. Maar uiteindelijk ging het wel”. Hoe hij zich voorbereidt? “Door veel te oefenen en liedjes goed uit het hoofd te leren”. Hij probeert niet teveel te zingen tijdens het oefenen, zegt hij. Zijn stem bewaart hij voor als het écht nodig is. Zijn belangrijkste les? “Ik heb geleerd om mij te concentreren op wat ik zeg en hoe ik het zeg. Het oefenen is best zwaar. Per dag ben ik wel tien uur bezig en dat vijf dagen achtereen. Maar je went eraan”, aldus de jonge ster. Aan Donny de Koning, die in de huid van Merlijn kruipt, is de zware maar eervolle taak om de mensheid van de ondergang te redden. Lukt het hem deze moeilijke opdracht te vervullen? Zal het kwaad zegevieren of overheerst uiteindelijk toch het goede in de mens? Met klinkend gezang, betoverende kostuums en een verrassend decor belooft Merlijn de musical voor jong en oud een spannende belevenis te worden. Merlijn, de musical. 29 juli tot en met 8 augustus in Openluchttheater Zuiderpark. Toegang: € 19,50. Kinderen tot en met 12 jaar € 14,50. Meer informatie op http://www.merlijndemusical.nl  

Deze zomer wordt het Openluchttheater Zuiderpark overspoeld met elfen, trollen en kabouters. > Foto: PR

De lieve kleine liedjes van... Tilt Th Summertime zwerft door de stad. Het festival begon ooit in de perifere rust van het Haagse Bos, belandde vorig jaar op het strand en dit jaar zet de organisatie haar tenten neer op de Grote Markt. Daar is ook de Haagse band Tilt The Head te zien die met ‘lieve kleine liedjes’ hun visitekaartje wil afgeven aan een luisterend publiek.  Door Theodore Pronk

Diede, Bob, Emiel en Clemens van TTH > Foto: Wessel Baarda & Marnix van Uum.

Al wisselen de decors, de essentie van Summertime blijft stoïcijns overeind. Want ook dit jaar draait het om ‘muziek met karakter die prettig in de oren klinkt’. Organisator Daan van der Bruggen die dit jaar het festival in één weekend heeft geclusterd, is bijzonder enthousiast over de nieuwe vorm die hij bij deze editie hanteert. Per festivaldag staat een ander instrument centraal. Op vrijdag is dat het slagwerk, op zaterdag de gitaar en op zondag de piano. “Ik wil een prettig ander geluid laten horen dat bij het ritme van de zomer past. Daarbij gebruik ik MTV Unplugged als uitgangspunt en draait het om het meesterschap van het instrument waarbij er aandacht en liefde is voor muzikaliteit”. Van der Bruggen zegt alleen maar muziek te programmeren met karakter en roemt het potentieel van het Haagse bandje Tilt The Head dat op zaterdag staat gepland. “In hun muziek zit heel veel waarde”, aldus de festivalbaas. “Wat…? Zegt hij dat echt?”, reageren Emiel (zang en gitaar) en Clemens (drum) den Exter van Tilt The Head.

Of dat nu valse bescheidenheid is of niet, het streelt het ego van de broers die eerder samenspeelden in het bandje Dead Stereo zichtbaar. Een fraai compliment voor de jongens die tot twee jaar terug nog als ‘powertrio’ vrij onstuimige gitaarrock ten gehore brachten. Emiel: “We waren nogal ruig. Zoals bij puberteit hoort, zet je je af tegen je ouders”. De bandbroers  gooien het over een andere boeg en nemen afscheid van puberale banaliteit op weg naar muzikale volwassenheid. Clemens: “We waren het ruige zat”. “Op een gegeven moment kwamen mensen alleen nog maar naar onze optredens om te beuken, maar niemand luisterde echt naar onze songs. We willen nu vooral mooie, kleine liedjes maken”, vult Emiel hem aan. Dat de zanger binnen de nieuwe formatie opnieuw samenwerkt met zijn jongere – maar veel langere – broer lijkt een vanzelfsprekendheid. Emiel: “Als je thuis een goede drummer hebt zitten, is dat handig. Bovendien is hij mijn kleine broertje dus luistert hij gewoon. Muziek is voor ons een groot vlak waarop we elkaar begrijpen”. Sleutelen De luisterliedjes van Tilt The Head passen prima in het concept van Summertime. Ze doen een beetje dromerig aan, dirigeren de luisteraar niet in een diepe slaap, maar weten juist de concentratie voldoende te prikkelen om de aandacht vast te houden. Essentieel voor ‘het geluid’ zijn de melodieuze – ‘poppy’ – vocalen die boven de dromerigheid uitstijgen. Tilt

The Head wil niet zomaar het zoveelste bandje zijn dat een poging doet om een paar barré-akkoorden achter elkaar te plakken in de hoop dat het een hit wordt. De formatie neemt het ambacht van liedjesschrijven – tot kwellens toe – serieus en streeft naar perfectie. Emiel: “Ik ben nooit zo goed geweest in de beheersing van mijn instrument. Ik houd gewoon van liedjes schrijven. Bob, de bassist, met wie we nu werken, is degene die ons scherp houdt. Het was wel een verademing om met hem te werken – hij doet ook conservatorium – omdat hij heel professioneel met muziek bezig is, precies begrijpt hoe je iets bedoelt en het zich helemaal eigen maakt. Bandjes in Den Haag willen nogal snel lui worden, dat gaat ons nu niet gebeuren”. Clemens: “Met Dead Stereo werd het in onze schoot geworpen, nu willen we er echt voor knokken”. Zoals gezegd, sleutelen de jonge muzikanten lang voordat hun muzikale constructies publieksklaar zijn. Clemens: “We zijn heel erg kritisch naar onszelf toe. Elk nummer moet beter zijn dan het vorige”. Emiel: “Het moet niet te gekunsteld worden”. De band bestaat sinds kort ook uit een toetseniste. Clemens: “Ze geeft de muziek met keys ook meer OEMPF… Al heeft ze liever niet dat we dat zeggen”. Voor de ‘lyrics’ doet TTH geregeld een beroep op een Britse ‘narrator’ zodat ook die van een hogere kwaliteit zijn. Emiel: “Sam is eigenlijk ons vijfde bandlid. Hij schrijft hele goede teksten, maar omdat hij vaak weg is, schrijven we de num-


Vrijdag 30 juli 2010

<13

uit

Machtige vrouwen vastgelegd op doek Door Jasper Gramsma

he Head

Portretschilder Rogier Willems heeft voor de serie ‘Ars Politica’ vier invloedrijke vrouwen uit de Nederlandse politiek vereeuwigd in olieverf: Guusje ter Horst, Neelie Kroes, Fatma Koser Kaya en Agnes Jongerius. De schilderijen zullen vanaf deze zomer op verschillende openbare locaties te bezichtigen zijn met als startpunt het Haagse ‘Nieuwspoort’. Willems profileert zich hoofdzakelijk als portretschilder. “Een portret is een soort ontmoeting, als toeschouwer kun je je spiegelen aan de persoon op het schilderij en diens gezichtsuitdrukking”. De kunstenaar legt uit dat niet alleen de uiterlijke kenmerken in een portret naar voren komen: “Ik kies mijn modellen op schilderbaarheid, omdat ze een hoofd hebben met een verhaal. Voor de vrouwen uit deze serie geldt dat ik ze niet gekozen heb op politieke voorkeur, maar omdat ze een vanzelfsprekende arrogantie hebben, dat is een aantrekkelijke eigenschap”. Met de staatsieportretten beoogt Rogier Willems een lans te breken voor vrouwelijke politici. “Vrouwen doen het heel goed in de politiek door hun analytische benadering en het vermogen om het debat te nuanceren, maar toch moeten zij nog altijd twee keer harder werken om zich te bewijzen.” Ook vindt hij het belangrijk dat de portretten minder regentesk zijn dan de klassieke staatsieportretten en dat er spanning is met de maatschappij. Hierbij heeft hij zich laten inspireren door het schilderij ‘Las Meninas’ van Diego Velázquez. “Er is veel te doen om de verkleining van de kloof tussen burger en politiek, daarom is op alle vier de werken een burger als toeschouwer aanwezig, bij wijze van democratisering van het staatsieportret.

In de meeste gevallen ben ik dat zelf”. De schilderstijl van Willems is meer klassiek dan vernieuwend. “Het gaat mij erom goed werk te leveren, vernieuwing is een niche in de kunst, maar het moet geen doel op zich worden. In mijn werk staat de ontmoeting centraal en die breng ik één op één over.” Om het portret te kunnen schilderen maakt Willems tijdens zijn ontmoeting met de geportretteerde ruim 300 foto’s, waarvan er ongeveer 60 aan het gezicht gewijd zijn. “Het was over het algemeen niet moeilijk de vrouwen bereid te vinden om model te staan. Alleen voor Guusje ter Horst heeft me dat moeite gekost. Ik heb verschillende brieven geschreven, maar het antwoord was steeds ‘nee’. Een paar maanden later droomde ik over haar en diezelfde dag liep ik haar bij een toneelvoorstelling tegen het lijf: twee weken later hadden we alsnog een afspraak”. Volgens de kunstschilder is het belangrijk om een intieme sfeer te creëren: “Bij Neelie Kroes had ik een uur, ze ging direct in de poseerhouding en vroeg van wie dit ook alweer moest. Door haar vervolgens op een persoonlijke manier te benaderen, werd ze wat losser”. Ondanks het feit dat de werken in Nieuwspoort niet voor iedereen te zien zijn, is Willems van mening dat hij de democratisering van het staatsieportret als doel niet voorbijstreeft: “De fysieke ontmoeting is er niet, maar in Nieuwspoort wordt wel via de media het contact gelegd tussen burgers en de politiek. Daarnaast zijn de werken voor iedereen te koop”. Ars Politica. Nieuwspoort, Lange Poten 10. Maandag 12 tot en met maandag 30 augustus, toegang op aanvraag. www.rogierwillems.nl www.nieuwspoort.nl

mers zo dat ze ook zonder hem erbij goed zijn”. Natuurlijk dromen de broers van een grote doorbraak en willen ze hun visitekaartje tijdens Summertime graag afgeven. Maar, mocht dat niet gebeuren, dan sleutelt TTH er hoogstwaarschijnlijk lustig verder op los. Clemens: “We maken muziek die ik zelf zou willen horen. We laten ons misschien inspireren door bands die niemand anders nog heeft ontdekt. Daar besteden we ook veel tijd aan”. Zijn broer neemt het laatste woord en concludeert: “We zijn een werkende band”.

SUMMERTIME @ GROTE MARKT  Vrijdag 30 juli vanaf 15.00 uur Zaterdag 31 juli vanaf 13.00 uur Zondag 1 augustus vanaf 13.00 uur Meer informatie: www.musicon.nl / www.summersummersummertime.nl Entree: gratis

Het portret van Guusje ter Horst > Foto: Arie de Leeuw

de eetrubriek

La Stella Marina

7-

Italiaans

Oordeel: + uitzicht over de tweede haven + gratis parkeren - insalata mista

Nu dacht ik zo onderhand wel alle Italiaanse restaurants in Den Haag van naam te kennen, maar tijdens een wandeling langs de tweede haven, loop ik er langs één waar ik nog niet van had gehoord: La Stella Marina, ofwel de zeester. Twee dagen later zit ik met mijn ouders, uitkijkend over de zeilschepen, buiten op het terras. We wanen ons al een beetje in Italië. Het gemêleerde publiek bestaat uit blonde dames in kleurrijke bloemenjurken, chique zeilstelletjes en een groep ballen met matjes in hun nek die de ober steevast Pablo blijft noemen. We bestellen een karaf water, een halve liter witte huiswijn en een Jupiler (€ 2,00) voor pa. De wijn, een Chardonnay, komt ook in een karaf en is aangenaam fris van smaak. De menukaart van La Stella Marina is uitgebreid: pizze, paste, vlees, vis, vega. Je kunt ook pizze en paste voor € 7,50 afhalen. Als voorgerecht delen mijn moeder en ik een bord antipasti misti (€ 11,75) en pa probeert een halve portie alla Matriciana (€ 6,50) uit. Deze pasta is voor het dubbele bedrag in het groot te verkrijgen. Pa is tevreden, de tagliatelle zijn al dente, de saus met spekjes en ui is met wat peper goed op smaak gebracht. Onze antipasti bestaan uit vitello tonnato, carpaccio met geschaafde parmigiano, caprese – helaas geen buffelmozzarella –, zalm – geen wilde – met wat kappertjes, inktvisringetjes en funghi trifolati, gestoofde champignons in olie, knoflook en peterselie. Als de champignons niet vers zijn, kunnen ze wat te droog uitvallen, zoals ook hier het geval is. De rest is ruim voldoende. Bij de hoofdgerechten val ik van de ene in de andere verbazing. De ober brengt een pizza rucola e bresaola, maar we hadden er één met prosciutto di parma (€ 13,75) besteld. Nog geen minuut later verschijnt er een pizza met parmaham. Ik voel even aan de ham. Koud. Kijk, bewijzen kun je het niet, maar je kunt er donder op zeggen dat de pizzaiolo snel een wisseltruc heeft toegepast: plakken bresaola in de prullenbak, en hups parmaham uit de koeling en op de pizza. Al dat geloop komt de knapperigheid van de prachtig dunne bodem

niet ten goede, want afgekoeld, wordt het allemaal toch zachter. Vervolgens moet ik mijn lach onderdrukken als ik zie wat mijn vader krijgt. De filetto al pepe (€ 21,75) ziet er niet uit. Het lijkt wel pepersaussoep met ossenhaas. Naar mijn idee is het mediumgewenste vlees nog wel wat te rosé, maar mijn vader klaagt niet, zelfs niet over de soep. Gelukkig maar, want ik zie alweer het angstige gezicht van mijn moeder op mij gericht. Niet zozeer vanwege mijn fritto misto (€ 18,25), een gefrituurde zeevruchtenselectie, maar om de insalata mista (€ 6,50). Nu weet je dat je bij een Italiaan een rechttoe rechtaan salade krijgt, beetje sla, beetje tomaat, wat olie, balsamico wellicht, zout, peper en klaar. Als je een Caesar salade bestelt, weet je dat daar een gekookt ei bij hoort. Dan vraag ik altijd vriendelijk of ze het ei achterwege willen laten, want ik houd niet van gekookt ei. En wat schetst mijn verbazing? In deze salade ligt een gekookt ei! Ik zit hier toch bij een Italiaan? En dat is nog niet alles: de salade is doordrenkt met een vieze dilleroomsaus. Ik vis er nog een zompig stuk tomaat uit, maar de salade gaat bijna onaangeraakt weer de keuken in. Gelukkig vervaagt mijn ergernis als ik de vis proef: uitstekend gebakken sardines, garnalen en wat inktvisringen. Nou, vooruit, de desserts dan maar. Voor mijn vader una Dama Bianca (€ 4,75), ma en ik delen il Dolce del Giorno (€ 6,25), het dessert van de dag: vanille- en stroopwafelijs, met verse aardbeien, abrikoos en frambozen. Het ijs, waarschijnlijk afkomstig uit een Hertogverpakking, heeft ijskristallen, het fruit is zomersvers. We sluiten af met twee espressi (€ 2,00) en een cappuccino (€ 2,25). Vanwege het prachtige uitzicht kan ik me voorstellen hier nog op een zwoele avond terug te komen. Maar wel alleen voor een pizza en een glas huiswijn. Dan ben je met zijn tweeën voor nog geen 50,00 klaar. Onze rekening komt uiteindelijk met een bijbesteld mandje brood en een extra bier op € 114,00.

Adres Adres Dr. Lelykade 23 Telefoon (070) 350 10 39 Geopend maandag tot vrijdag, lunch van 12.00 tot 14.30 uur, diner gehele week, behalve woensdag van

17.00 tot 23.00 uur Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf

Annerieke Simeone € 8,75 € 8,75 € 4,75

Alle creditcards, behalve American Express

Ingezonden mededeling

Openingstijden Lunch: Dinsdag t/m vrijdag 12.00-14.30 uur

Tollensstraat 10 2282 BM Rijswijk

Kom deze hele zomer heerlijk culinair genieten in onze tuin

Diner: Dinsdag t/m zaterdag 18.00-22.00 uur 's Zondags & 's maandags gesloten

Bij inlevering van deze advertentie krijgt u het 4 gangen zomermenu voor de prijs van het 3 gangen zomermenu

070 414 08 12 070 414 03 91 www.paulvanwaarden.nl info@paulvanwaarden.nl


(advertentie)

Varend Corso Westland Van vrijdag 30 tot en met zondag 1 augustus vaart er weer een bonte stoet boten door het Westland, Midden Delfland en Vlaardingen, Den Haag, Rijswijk en Delft tijdens het Varend Corso Westland. Natuurlijk besteedt Omroep West ruim aandacht aan dit prachtige evenement via Radio West, TV West en Westonline.nl. Zo’n 60 fraaie boten, gedecoreerd met bloemen, planten, fruit en groenten leggen een route af van in totaal circa 70 kilometer, verdeeld over drie dagen. Dit grote zomerevenement trekt ieder jaar weer ruim 300.000 bezoekers uit alle windstreken. Het thema van de boten is dit jaar ‘Vreemde Vogels’. De ruim 400 vrijwilligers, bestaande uit schippers, muzikanten, figuranten en natuurlijk de mensen die de boten optuigen, zullen er ook dit jaar weer een spektakel van weten te maken. En dit spektakel is natuurlijk uitgebreid te volgen via de kanalen van Omroep West.

...hebben ruimte voor nieuwe patiënten bij zowel de tandarts en/of de mondhygiëniste!

89.3 Radio West doet zaterdag 31 juli live verslag vanaf 10.00 uur in ZEP. Op diezelfde zaterdag is via Westonline.nl een live videostream te bekijken waar alle boten langskomen. Deze stream start om 13.30 uur. Op TV West is op zondag 1 augustus een lange Varend Corso Special te zien vanaf 17.30 uur. Meer informatie en uitzendtijden kunt u vinden op Westonline.nl

ADO Den Haag;

een vooruitblik op het nieuwe seizoen

Op Westonline.nl vindt u speciale pagina’s met alle informatie over de komende zomerseries en kunt u de al uitgezonden series terugkijken en –beluisteren. Ga hiervoor naar www.westonline.nl/ zomerseries.

7-9 uur: TV West Ochtendnieuws Ook in de zomer is het goed wakker worden met het TV West Ochtendnieuws. Elke werkdag tussen 7.00 uur en 9.00 uur brengen de presentatoren u in een kort regionaal bulletin het laatste nieuws, actuele verkeersinformatie en de weersverwachting voor de regio. TV West Ochtendnieuws is er van maandag t/m vrijdag vanaf zeven uur.

Deze week: Woensdag vanaf 17.00 uur Zaterdag vanaf 18.00 uur TV West Nieuws Nieuwsweek Zomertuin RegioNed RegioNed Zondag vanaf 17:00 uur Donderdag vanaf 17.00 TV West Nieuws uur TV West Sport op Zondag TV West Nieuws Special Varend Corso West Zomerpodium RegioNed Vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Meetrainen Van de Kaart

Graag verwelkomen wij u op de Ieplaan 2 of het Rijswijkseplein 56 te Den Haag. Loopt u gerust eens binnen voor informatie of om u in te schrijven als patiënt. Voor afspraken kunt u contact opnemen met ons centrale afsprakenbureau op het gratis nummer 0800 633 46 28

Ieplaan ook op maandagavond geopend !

w w w . m e d i m o n d z o r g . n l

vergelijk uw opticien kijken kost niks

Bij Specsavers bent u altijd gegarandeerd van kwaliteit, al onze opticiens zijn minimaal MBO-gediplomeerd en al onze audiciens zijn StAr-geregistreerd. We zijn erop gebrand u een optimale service te geven. Dat betekent niet dat u hiervoor te veel betaalt. Checkt u zelf eens hoe dit zich verhoudt tot andere opticiens. Neem onderstaand lijstje mee en doe de check. Checken kost niks. Ga toch meteen naar Specsavers.

Maandag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Bep het Medium op Zomertoer RegioNed Dinsdag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws RegioNed Van 0 tot 23 Buitenwezen

Elke werkdag tussen 7.00-9.00 uur TV West Ochtendnieuws TV West is via Ziggo Digitaal te vinden op kanaal 989

Deze week: maandag t/m vrijdag 06-09 u West wordt Wakker 09-12 u de Ochtendshow 12-13 u het Twaalfuurtje 13-14 u West Weet het 14-16 u de Middagshow 16-18 u West komt Thuis 18-19 u Gesprek van de Dag

zaterdag 08-11 u ZEP 11-12 u And the beat goes on 12-14 u Ik hou van Holland 14-18 u Radio West Sport 18-19 u Ron’s Platencast

zondag 08-09 u ZEP 09-10 u Ouwe Joekels 10-12 u Klassiek op West 12-18 u Non-stop muziek 18-19 u Ouwe Joekels (hh) 19-21 u Klassiek op West (hh)

Zie voor het actuele nieuws, de exacte uitzendtijden en meer programma-informatie TV West Teletext of Westonline.nl

Uw veStiGinG! Specsavers Den Haag Spuistraat Spuistraat 67 (hoek ‘t Spui en Spuistraat) 070 356 2312 Specsavers Den Haag Leyweg Leyweg 1032a (naast Primafoon) 070 359 5344 Specsavers Rijswijk Winkelcentrum In de Bogaard 070 394 1100 Specsavers Leidschendam Winkelcentrum Leidsenhage (tussen HEMA en V&D) 070 301 9333 Standaard enkelvoudige glazen zijn gratis bij elk montuur. Bij randloze monturen adviseren wij dunne glazen. Voor glasopties, zoals dunne glazen, gelden vaste toeslagen. Prijs hoortoestellen is na aftrek van de minimale basisverzekering vergoeding van €496,50. Geldt niet in combinatie met andere aanbiedingen. © 2010 Specsavers Optical Group. All rights reserved.

www.specsavers.nl

De hele zomer lang trekken de verslaggevers van Radio West en TV West de regio in. Zij maken speciale zomerseries rond een bepaald thema. Volgende week is het voor Radio West de beurt aan verslaggever, commentator en presentator Willem van Zuilen en voor TV West doet Jan Hermsen verslag. Voor beide heren geldt dat ze een passie hebben voor voetbal, en dan met name ADO Den Haag. Ze maken dan ook samen voor zowel Radio West als TV West een zomerserie over deze populaire betaald voetbalclub en gaan op zoek naar het antwoord op de vraag wat er allemaal komt kijken in de aanloop naar een nieuw seizoen? Kijk en luister elke werkdag naar de zomerseries en start het nieuwe voetbalseizoen goed. Luister voor de radiobijdragen elke werkdag om 6.30 uur en 8.30 uur naar het programma West wordt Wakker op 89.3 Radio West. Op TV West zijn de afleveringen elke werkdag te bekijken in het TV West Nieuws.

Het team op de Ieplaan en het Rijswijkseplein bieden tandheelkundige zorg variërend van reguliere tandheelkundige behandelingen tot prothetische behandelingen zoals het plaatsen van gebitsprothesen.


Vrijdag 30 juli 2010

cultuur

<15

Hoogtepunten in Huis van het Boek Door Sjoerd van Faassen

In Museum Meermanno, gevestigd in een chic grachtenpand aan de nog steeds statige Prinsessegracht, worden momenteel vijftig hoogtepunten uit de rijke en gevarieerde collectie tentoongesteld. Het museum, dat zich tegenwoordig tooit met de ondertitel Huis van het Boek, heeft onder het regime van de onlangs vertrokken directeur een slag gemaakt naar een groter publiekbereik. De nieuwe directeur – aan wier komst in Den Haag Centraal van 25 juni aandacht werd besteed – wekt de verwachting dat die trend krachtdadig zal worden voortgezet. Tot voor kort was Meermanno een goed bewaard geheim, zelfs onder boekenliefhebbers. Dat kwam doordat een deel van het gebouw – het voormalige woonhuis van de excentrieke en ijdele baron van Westreenen – en zijn opstelling, die dateert uit de tweede helft van de negentiende eeuw, wegens een testamentaire beschikking van de oorspronkelijke bewoner min of meer intact moest blijven. Daardoor treed je nog steeds op de eerste verdieping zo de negentiende eeuw binnen. Lange tijd heeft die beschikking van de baron verlammend gewerkt op de museale functie. Maar sinds enkele ingrijpende verbouwingen, waardoor op de begane grond een aanvaardbare, zij het nog erg klassiekaandoende tentoonstellingsruimte is ingericht en er achterin de tuin een voortreffelijke bibliotheek- en archiefruimte is gecreëerd, wordt ook Meermanno opgestoten in de vaart der volkeren, zoals in deze digitale en gehaaste tijd door subsidiënten en publiek verwacht wordt. In zijn testament had Van Westreenen laten vastleggen dat er nooit meer iets aan zijn collectie mocht worden toegevoegd, maar gelukkig hebben latere generaties zich niet bij deze beperkingen neergelegd. Meermanno is vanaf

1960 op grote schaal voorbeelden van moderne boekdrukkunst en typografie gaan verzamelen en kreeg het grootste deel van de bibliofiele collectie van de Koninklijke Bibliotheek onder zijn beheer. Die moderne collectie komt in de huidige tentoonstelling ruimschoots aan bod. De vijftig tentoongestelde topstukken gelden als representatief voor de rest van de rijke collectie. Er is zelfs een extraatje, want in de hal van de tentoonstellingsruimte word je geconfronteerd met een prachtig nieuwe aanwinst, die toch wel met recht het eenenvijftigste hoogtepunt genoemd mag worden. Het is een uniek, door de kunstenaar G.W. Dijsselhof ingekleurd exemplaar van ‘Kunst en samenleving’, het boek van de Engelsman Walter Crane dat dankzij de in 1894 gepubliceerde bewerking door Jan Veth, de Nederlandse boekkunst diepgaand heeft beïnvloed. Het bijzondere aan de tentoonstelling is dat nu eens voorwerpen uit de hele collectie naast en door elkaar worden getoond, nieuw naast oud, klassiek naast modern, zodat de objecten een verrassende context krijgen. Omslagontwerpen Je vindt omslagontwerpen van de fameuze Helmut Salden die onder meer het fonds van uitgeverij Van Oorschot een gezicht heeft gegeven tegenover de matrijzen van de befaamde vroegtwintigste-eeuwse Zilverdistel-pers en een imposante collectie miniatuuruitgaven van Charles Dickens’ ‘A Christmas Carol’ uit de collectie van de beroemde antiquaar Abraham Horodisch. Je vindt het icoon van het grafisch design uit 1996, waaraan de ontwerpster Irma Boom vijf jaar werkte voor het honderdjarig jubileum van de SHV en dat op diverse papiersoorten met diverse druktechnieken is vervaardigd. Maar je vindt ook een boekenkastje waarin ruim 400 uitgaven van de zeventiende-eeuwse drukkerij

Elzevier staan opgesteld, een boekenkastje met de uitgaven van de Kelmscott Press, de bibliofiele uitgeverij van William Morris, de grondlegger van de moderne boekvormgeving en een tijdgenoot van de hierboven al genoemde Walter Crane. Er is ook een exemplaar van P.C. Boutens’ dichtbundel ‘Naenia’ uit 1903, waarvan er maar 12 exemplaren gemaakt zijn, en niet te vergeten vrolijke illustraties van Rie Cramer, Hermanus Berserik en Jan Kuiper voor de kinderboeken van uitgeverij G.B. van Goor en het ontwerp voor de tussen 1931 en 1937 ontworpen letter Romulus van Jan van Krimpen. De begeleidende uitgave, die een goede kennismaking vormt maar die door het ontbreken van een inhoudsopgave of een register aan gebruikwaarde verliest, geeft bij alle hoogtepunten toegankelijk geschreven toelichtingen. Het boekje is chronologisch ingedeeld, zodat nogmaals wordt aangetoond hoe gelukkig de gedachte is geweest om de vijftig hoogtepunten nu eens door elkaar tentoon te stellen. De vijftig topstukken zijn ook op de vernieuwde website van het museum te zien, maar het behoeft geen betoog dat de werkelijkheid de digitale weergave ver achter zich laat. De, wat de historicus Johan Huizinga noemde ‘historische sensatie’ bij het zien van de objecten, is toch alleen oog in oog met het origineel te ondergaan. Tentoonstelling: ‘Boekengeluk. Vijftig topstukken uit de collectie van Museum Meermanno. Van middeleeuws handschrift tot mummie, van Romeins borstbeeld tot modern kunstenaarsboek’, tot en met 24 oktober in Museum Meermanno  Huis van het Boek, Prinsessegracht 30. Openingstijden: dinsdag tot en met zondag 12-17 uur. Meer informatie: 0703462700, www.meermanno.nl Boek: Ewoud Sanders, ‘Boekengeluk. Vijftig hoogtepunten uit het Museum Meermanno’. De Buitenkant, ISBN 978-90-76455-38-8 / 978-90-76455-30-2, 251 pag., € 20 (gebonden) / € 10 (paperback)

Boekenkastje met de uitgaven van de Kelmscott Press. > Foto: PR

Gooitzen en de lust om te experimenteren

de tot zijn meest vrije werk, met de allerongewoonste vormen.

Beeldhouwer Gooitzen de Jong kon heel goed een monumentale opdracht aan, maar in Beelden aan Zee verrassen zijn kleine ruimtelijke constellaties.

Naakten Gooitzen de Jong liet zo’n 150 beelden na. Deze tentoonstelling geeft een goed overzicht van alle facetten van zijn ruimtelijke werk. Daarnaast zijn er meer dan 300 schilderijen of olieverfschetsen die hij grotendeels in de laatste jaren van zijn leven maakte. In de tentoonstelling is dat aspect van zijn werk minder goed vertegenwoordigd en ook zijn er noodgedwongen weinig tekeningen te zien. Zijn tekeningen, veelal naakten die in stevige vlakken met krijt of een breed potlood zijn neergezet, hebben hun eigen zelfstandige waarde. Jan Wolkers noemde Gooitzen de Jong ‘de beste tekenaar van onze tijd’ (d.i. in de jaren 60) waarbij het niet duidelijk is of hij doelde op de ruimtelijkheid van de grijze vlakken die een typische beeldhouwersblik verraden, op de soms uitgesproken erotische voorstellingen of op beide. Eerder verscheen een œuvrecatalogus met een biografische schets van Feico Hoekstra, een beschouwing van de beeldhouwer in verband met zijn tijdgenoten van Jan Teeuwisse en een artikel over de schilder en tekenaar Gooitzen van Ger Luijten.

Door Egbert van Faassen

Museum Beelden aan Zee heeft onder meer de rol op zich genomen om die beeldhouwers onder de aandacht te brengen, wier werk enigszins onderbelicht is gebleven. Zo is nu in de Kleine Zaal van het museum een overzichtstentoonstelling te zien van Gooitzen de Jong (1932-2004), die werkte onder de naam Gooitzen. Hij studeerde aan de Rijksacademie bij Piet Esser en evenals Esser boetseerde hij liever dan dat hij in steen of hout hakte. In 1961 werd hij stadsbeeldhouwer van zijn geboorteplaats Enschede, hij was docent, commissielid bij indertijd de enige ‘tweedefase-opleiding’ Ateliers ’63. Hij had kortom wel enig succes. Misschien heeft dat hem tegengehouden om zijn toch tamelijk veelvormige werk duidelijker een richting te geven. Mogelijk was het ook zijn lust om te experimenteren, die in deze tentoonstelling even duidelijk blijkt als zijn vaardigheid om aan een opdracht tegemoet te komen. ‘Salomé’ is een gipsen beeldje van niet meer dan 30 cm. hoog, op het eerste gezicht een compositie van cilindrische vormen en tegelijk de evocatie van een danseres. Het museum bezit zelf het enige bronzen afgietsel, maar het witte beeldje, in combinatie met de sokkel van hout en roestig metaal, een

Gooitzen de Jong, Boerderij, 1972, brons, lengte 34 cm., collectie Stichting Gooitzen de Jong.

Brancusi-achtige stapeling, is prachtig. De voorstelling achtte Gooitzen de Jong ondergeschikt: ‘Zomaar een beeld, een zelfstandig kunstwerk, dat zichzelf is

zonder dat het een verhaal hoeft te vertellen…´, daar ging het hem om. Dat uitgangspunt leidde in de jaren 70 tot verrassende kleinplastiek, waarbij hij

vormelementen uit constellaties, die eigenlijk te veelomvattend lijken voor één beeld tot onderwerp nam: een boerderij, een kermis, een picknick. Dit leid-

Gooitzen (1923-2004) retrospectief. Museum Beelden aan Zee, Harteveltstraat 1, Scheveningen, dinsdag tot en met zondag 11-17 u. tot 12 september, œuvrecatalogus onder redactie van Feico Hoekstra: Beeldhouwer, schilder, tekenaar Gooitzen de Jong, Waanders 2009, € 34,95.


Natuurlijk, het beste voor iedereen “Als iedere Hagenees een stap zet, maken we sa men een sprong!”

BioToppers Peren D’anjou uit Argentinië per kilo verpakt nu voor:

1.79

Tim Akkerman, ambassa deur Den Haag War Child City

Geraspte oude kaas 48+ Proef 150 gram, van 2.95 nu voor:

2.29

Bruin rozijnenbrood Bakkerij Verbeek 750 gram van 3.99 nu voor:

2.99

Den Haag wil een stap naar vrede zetten. Daarom zijn we een jaar lang Den Haag War Child City. Help mee genoeg geld in te zamelen om 50.000

Aanbiedingen zijn geldig van 29 juli t/m 4 augustus 2010 Zetfouten, prijswijzigingen en uitverkochte artikelen voorbehouden

kinderen te helpen! Organiseer bijvoorbeeld een wijkconcert! Maak een stap naar vrede op jouw manier en meld je actie aan op warchildcity.nl

EkoPlaza Den Haag Grote Marktstraat 115 2511 BJ Den Haag (in de Spuimarkt, recht tegenover V&D)

EkoPlaza Den Haag Theresiastraat 292 2593 AX Den Haag t: 070 - 3352670

Natuurwinkel Den Haag Torenstraat 140 2513 BW Den Haag t: 070 - 346 5704

Natuurwinkel Den Haag Weimarstraat 153 2562 GV Den Haag t: 070 - 3625282

Maandag: Di t/m vrij: Zaterdag:

Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 Zaterdag: 09.00 - 18.00

Ma t/m vrij: 08.30 - 19.00 Zaterdag: 09.00 - 18.00

t: 070 - 3281378 Ma t/m za: 08.00 - 19.00 Donderdag: 08.00 - 21.00 Zondag: 10.00 - 18.00

www.ekoplaza.nl

10.00 - 18.00 09.00 - 18.00 09.00 - 17.00

www.natuurwinkel.nl

Misschien kom ik dan jouw initiatief ondersteunen! Tim Akkerman

Stad voor Stap naar Vrede warchildcity.nl


Vrijdag 30 juli 2010

sport

<17

Van Zweden kijkt uit naar duel tussen ADO en Swansea City

‘Ik hoop ADO te kunnen helpen’ De wedstrijd van zaterdagavond tussen ADO Den Haag en Swansea City lijkt een oefenduel als vele andere. Maar voor bestuurders, spelers en supporters is de wedstrijd in het Kyocera-stadion meer dan dat. Beide clubs hebben elkaar openlijk de liefde verklaard. Grootste animator van het minnekozen is John van Zweden, ADO Den Haagfan van het eerste uur, maar ook mede-eigenaar van Swansea City uit Wales, dat vorig seizoen op een haar na de promotie naar de Engelse Premier League miste. “The Swans staan voor mij momenteel een treetje hoger dan die Haagse ooievaar”. Door Ronald Mooiman

De vlag van Wales, met daarop een rode draak, wappert vrolijk naast die van de overbekende toekan van het Nootdorpse Van der Valk hotel. De selectie van Swansea City heeft haar intrek genomen nabij het ADO Den Haag-stadion waar zaterdagavond de wedstrijd tegen ADO Den Haag op de rol staat. De handdruk is ferm, de plastic polsbandjes van zowel Swansea als ADO Den Haag zijn duidelijk zichtbaar, net als de grote Swansea tatoeages op beide armen. John van Zweden is duidelijk in zijn element. “Swansea City en ADO Den Haag zijn mijn twee grote liefdes”, spreekt de mede-eigenaar van Swansea City met sprekende fel grijze ogen en het stoppelbaardje uit. “We zijn nu door ADO Den Haag uitgenodigd nadat we twee jaar geleden in Swansea tegen elkaar hebben gespeeld. We willen er graag een jaarlijks terugkerend feest van maken”. Het gesprek komt snel op de verschillen tussen ADO Den Haag, een Eredivisieclub die al enkele jaren probeert om het vege lijf te redden, en Swansea City, een club die enkele jaren geleden bijna uit het graf herrees en zich momenteel kan nestelen in top van de Engelse League One. “Daar waar een club als Manchester United zich diep in de schulden steekt om aan te haken bij de Europese top, daar zijn wij één van de weinige Britse clubs die schuldenvrij is. Met de andere mede-eigenaren zijn we gek van het voetbal, maar we doen geen rare dingen. We zijn allemaal niet rijk. Ik ben maar een gewoon behangverkopertje. Slim zijn, dat is het toverwoord. Bij Swansea City zitten mensen die gek zijn van voetbal, maar ook heel veel voetbal knowhow hebben. Dat mis ik wel eens bij ADO Den Haag. Ook zie ik er te weinig voetbalmensen rondlopen. Het wegsturen van Wetzel en Atteveld tegen hoge vergoedingen is bij ons onmogelijk”. Criticaster De toon is gezet. Behalve een fervent fan van ADO Den Haag, blijkt hij ook een criticaster te zijn. “Ik hou van ADO Den Haag”, laat Van Zweden zijn hart spreken. “In de toekomst hoop ik de club ook te kunnen helpen met spelers die bij ons net buiten de boot vallen, maar die bij ADO Den Haag goed zouden passen. Net zo goed als ik Swansea City zo snel mogelijk naar de Premier League wil hebben, wil ik ook dat ADO hoger op de ranglijst komt”. Swansea-doelman Dorus de Vries schuift aan bij het gezelschap. De in Beverwijk geboren goalie speelde vanaf 2003 drie seizoenen bij de Haagse trots. “Het eerste jaar was het mooiste. Met Rinus Israël en Lex Schoenmaker wisten we ons in de Eredivisie te handhaven en kwam ik in het doel te staan voor Roland Jansen. De jaren erna wa-

De Haagse ‘connectie’ van Swansea City. Zittend van links naar rechts: Cedric van der Gun, Dorus de Vries en Ferrie Bodde; staand: John van Zweden. > Foto: Creative Images.

ren in mijn beleving minder, mede door mijn blessure. Maar aan ADO zal ik altijd met een warm hart terugdenken. Daarom zie ik ook echt uit naar de wedstrijd van zaterdag in het nieuwe stadion. We zitten met Swansea City midden in de voorbereiding op het nieuwe seizoen. Het wordt een zwaar seizoen met veel wedstrijden en veel aansprekende tegenstanders. De nieuwe trainer (Colin Pascoe-red.) heeft aanvallende aspiraties. Vorig seizoen wisten we ons net niet te plaatsen voor de Premier League. Dat moet nu dan maar gebeuren. Eerst in de voorbereiding bekijken hoe we op elkaar ingespeeld raken. Ik kijk erg uit naar de wedstrijd tegen ADO Den Haag”. De Vries spoedt zich weg vanwege een gesprek met de nieuwe trainer. Twee andere, in de Haagse regio bekende, spelers van Swansea City betreden de lounge, waarin verschillende vertegenwoordigers van de Britse pers ook zitting hebben genomen. Cedric van der Gun en Ferrie Bodde zijn twee spelers die hun roots in het Haagse hebben. In dezelfde tijd als Dorus de Vries, maar dan twee seizoenen lang, maakte de geboren Hagenaar Van der Gun deel uit van de selectie van ADO Den Haag. In zijn eerste seizoen voor Swansea City kwam het voormalig grote talent van Ajax regelmatig uit voor de club uit de First Division. “De vorige trainer vertelde me ook dat ik goed speelde”, legt Van der Gun uit. “Maar ik had het idee dat ik niet goed in mijn vel zat. Onze speelwijze was heel erg verdedigend, waardoor ik voor mijn gevoel individueel te weinig heb kunnen brengen. Ik hoop dat dat met de nieuwe trainer anders zal gaan. Dan hoop ik ook meer tot scoren te komen. Wanneer je je bedenkt dat we tegen clubs als Middlesbrough, Queens Park Rangers, Nottingham Forest en Derby County moeten spelen, zul je

weten dat het niet gemakkelijk zal gaan worden ”. De twee seizoenen bij ‘zijn’ ADO Den Haag komen ter sprake. “Als klein jochie was ADO al mijn club. Die twee seizoenen waren al een belevenis op zich dat we in de Eredivisie bleven. We hadden een goed elftal, met ook Ferrie erbij. Ik denk dat we met zulke spelers gewoon makkelijk in de middenmoot hadden moeten spelen. Alleen gebeurde dat niet. Ik heb het erg naar mijn zin gehad hier. Bij mijn club in mijn stad. Ik wil ook altijd op een zondag weten wat ze hebben gedaan. Het nieuwe stadion is mooi. Nog niet in gespeeld, ben benieuwd. Leuk om ook oude bekenden terug te zien. Ik heb met Wesley Verhoek samengespeeld bij ADO. Samen met Pascal Bosschaart heb ik in Jong Oranje gespeeld, en met Robert Zwinkels in Ajax 2. Ook het weerzien met het geweldige Haagse publiek zal me goed doen”. Het verhaal van Van der Gun doet wat somber aan, iemand die van de afgelopen seizoenen ook niet echt vrolijk geworden is, is Ferrie Bodde. Naam makend bij Swansea City, leek Bodde snel een overgang naar een Engelse middenmoter in de Premier

League te gaan maken. Totdat een vervelende knieblessure een (voorlopig) einde maakte aan zijn aspiraties op het voetballen op een hoger niveau. Revalidatie “Ik zal de wedstrijd tussen Swansea en ADO Den Haag vanaf de tribune moeten bekijken. Ik zal mijn ogen zeer zeker goed de kost geven. Het zijn toch twee clubs waarvan ik heel erg hou. Wanneer ik weer aan het voetballen kom, weet ik niet. Ben ik nu ook niet mee bezig in mijn hoofd. Ben druk bezig met de revalidatie. Aan meer denk ik niet. Ik volg ADO Den Haag zeker nog. Ik heb Nederlandse televisie, dus kan alle wedstrijden zien. Regelmatig bel ik ook met een vriend, die net als ik supporter van ADO Den Haag is. ‘Wat hebben we gedaan’, is meestal het eerste wat ik hem vraag wanneer ik hem bel. Soms kijk ik ook even op de ADOsite. Ik heb nog steeds een ADO-hart, dat begrijp je wel”. Eerder hadden we het met John van Zweden over de verschillen tussen beide clubs. Ook Bodde ziet die wel degelijk tussen zijn huidige en voormalige club. “De beleving is hier heel erg anders. Bij publiek, spe-

lers en pers. Er verschijnen hier veel kranten die allemaal over Swansea City schrijven. Het stadion zit hier ook regelmatig vol met ruim 17.000 toeschouwers. En het niveau is hier gewoon hoger. Wanneer je ziet dat een club als Wigan Athletic, geen hoogvlieger natuurlijk, belangstelling heeft voor een speler als Salcido van PSV, dan weet je genoeg. Er is hier gewoon meer mogelijk”. John van Zweden doet nog een extra duit in het zakje. “Engeland, en Wales natuurlijk, is voetbalgek, compleet voetbalmaf. Net als mijn persoontje trouwens. Wij willen met Swansea City naar de top van het Engelse voetbal, maar wanneer dat niet kan, is het ook goed. We hebben binnen enkele jaren van Swansea City een goed georganiseerde club gemaakt. Geen hoge transfersommen, gewoon goed om je heen kijken. Vanmiddag heeft Kemi Augustien met ons meegespeeld, een talent uit de AZschool. De trainer was laaiend enthousiast. Een jongen die veel pech heeft gehad, maar toch iemand die in het Nederlands elftal onder 21 jaar heeft gespeeld. Je ogen goed open houden, dat is het belangrijkste”.

Ingezonden mededeling

Wij zoeken verzorger! Ben jij gek op konijnen en knaagdieren? Weet jij van aanpakken? Ga dan als vrijwilliger aan de slag in het nieuwe asiel Het Knaaghof! Kijk op www.hetknaaghof.nl

Dealer van: o.a. Gazelle - Batavus - Sparta BSP - Bike Fun - Loekie - Dahon (vouwfietsen) Gespecialiseerd in: Ion-Innergy (electrische fietsen) Adres: Thomsonlaan 55 - 2565 HX Den Haag Telefoon: 070 363 53 66 - Fax: 070 363 58 39 info@thomsontweewielers.nl / www.thomsontweewielers.nl


18>

Vrijdag 30 juli 2010

service

Theater Muziek Evenementen

16.00

19.00

20.00

vrijdag 30 juli

zaterdag 31 juli

09.00

09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.00 Leyweg > ‘Zomermarkt Leyweg’. 11.00

14.00

16.00

19.30

20.00

23.00 23.00

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 en 16.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Zuiderpark > ‘Milan’. Het grootste Hindoestaanse evenement op het vasteland van Europa. www.25jaarmilan.nl Binnenstad Delft > ‘Grachtenconcert’ Rubens Kwartet. Grachtenconcert op een dekschuit in Vrouwe Jutland. Het Rubens Kwartet zal de aftrap doen van het festival met een openluchtconcert samen met de jonge veelbelovende contrabassist Rick Stotijn. Bij slecht weer > Maria van Jessekerk, Burgwal. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) Gratis. www.delftmuscialfestival.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Café de Pater > ‘Jazzavond’. Gratis. www.patermuziek.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.00 Bierkade > ‘Trekschuit Den Haag - Delft - Leiden’. Beleef het comfort van de trekschuit en boek anno 2010 een vaartje tussen Delft en Leiden. Stap op en af waar u maar wilt. Op zondag wordt tussen De Woelige Baren in Leidschendam en de Starrevaart een deel van het traject met paard afgelegd. € Variable prijzen per traject. 10.00 Leyweg > ‘Zomermarkt Leyweg’ 11.00 Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 12.00, 13.00, 14.00 15.00, 16.00 en 17.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl 11.00

12.00

13.00

14.00

14.30

20.15

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Zuiderpark > ‘Milan’. Het grootste Hindoestaanse evenement op het vasteland van Europa. www.25jaarmilan.nl VVV Den Haag > ‘Haagsche Gouden Koetsjes’. Tijdens deze 45 minuten durende rondrit per goudgekleurde calèche ontdekt u Den Haag op koninklijke wijze. Vertrek om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00 uur. € 15,-; jeugd 7,50 (3 t/m 11 jr). www.stalhouderijhanemaaijer.nl VVV Den Haag > ‘Haagse en Nederlandse historie. Horen, zien en beleven’. Een historische wandeling met verhalen en anekdotes door het bestuurscentrum van Den Haag. € 8,75 (reserveren via VVV 070-3618860). www.residentieontdekkingen.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de

20.30

22.00

22.30

23.00

familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Opmaatconcert’. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) Gratis. www. gemeentemusea-delft.nl Strandpaviljoen Buiten > ‘Jam de la Crème Festival’. Jamsessie met jonge talentvolle Haagse muzikanten. € 10,-. www.ganaarbuiten.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Bij ons thuis spelen ze zo’. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl Paard van Troje > ‘Paradio Live’. Akoestische optredens van jonge bands met lef. Tweede voorronde voor de Haagse PopPrijs Unplugged, met akoestische optredens van Yikes, Brit en Klopje Popje. Gratis. www.paard.nl Café het Hoekpandje > ‘The Weepers’. Rhythm and blues. Gratis. www.theweepers.nl Club Mundial > ‘Salsa Club Mundial’. Resident Dj’s > Rojo, Bas, Chuck, Carlos, Björn, Pepez, Chico. € 5,-. www.mundialcaribbeanclub.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.

13.30

14.00

14.00

14.15

15.30

zondag 1 augustus 09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.00 Bierkade > ‘Trekschuit Den Haag - Delft - Leiden’. Beleef het comfort van de trekschuit en boek anno 2010 een vaartje tussen Delft en Leiden. Stap op en af waar u maar wilt. Op zondag wordt tussen De Woelige Baren in Leidschendam en de Starrevaart een deel van het traject met paard afgelegd. Variable prijzen per traject. 10.00 Lange Voorhout > ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’ 11.00 Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 12.00 en 13.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl 11.00

11.00 12.00

12.00

13.00

In de Joodse Synagoge speelt Alisa Weilerstein dinsdag cello. > Foto: PR 13.30

17.00

19.00

20.15

22.30

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Leyweg > ‘Zomermarkt Leyweg’. Grote Kerk > ‘Openstelling Grote Kerk’. Zomeropenstelling van deze kerk met een rijke geschiedenis zoals de gebrandschilderde ramen van o.a. de gebroeders Crabeth, de preekstoel, het Metzler orgel en natuurlijk de graven. Rondleiding om 13.00 en 15.00 uur. Tot 17.00 uur. € 3,(rondleiding en audiotour) entree kerk gratis. www.grotekerkdenhaag.nl Zuiderpark > ‘Milan’. Het grootste Hindoestaanse evenement op het vasteland van Europa. www.25jaarmilan.nl VVV Den Haag > ‘Haagsche Gouden Koetsjes’. Tijdens deze 45 minuten durende rondrit per goudgekleurde calèche ontdekt u Den Haag op koninklijke wijze. Vertrek om 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00 uur. € 15,-; jeugd 7,50 (3 t/m 11 jr). www.stalhouderijhanemaaijer.nl Escher in Het Paleis > ‘Lange Lindelaan

workshop’. Workshop Lindeboom maken en versieren. Mail een foto van jouw Lindeboom naar Escher in Het Paleis en hij komt op de Lange Lindenlaan Wedstrijd Website. Voor kind 4 t/m 15 jr. www.escherinhetpaleis.nl Haags Historisch Museum > ‘Het verhaal van Den Haag’. Wandeling o.l.v. van het Gilde incl begeleid museumbezoek aan het Haags Historisch Museum en Panorama Mesdag + een consumptie in Panorama Mesdag. Start Haags Historisch Museum (na reservering bij de VVV Hofweg 1) einde wandeling Panorama Mesdag. Tot 16.00 uur.€ 17,50. www.haagshistorischmuseum.nl Deltaplein Kijkduin > ‘Open Podium Kijkduin’. Iedere zondag verzorgt een Haagse of Westlandse vereniging een workshop, een demonstratie, een complete show of een (sport)wedstrijd op het Deltaplein In Kijkduin. Bezoekers zijn van harte welkom, de toegang is gratis. Tot 15.00 uur. Kasteel Duivenvoorde > ‘Openstelling kasteel Duivenvoorde’. Er zijn geen rondleidingen, maar men kan het kasteel en de tentoonstelling Tijdloos Trendy op eigen gelegenheid bezoeken. Speciaal voor kinderen zijn er spannende ridderverhalen en mooie sprookjes te horen, bij mooi weer wordt er buiten voorgelezen en als het regent op de zolder van het kasteel. Tot 17.00 uur.€ 6,-; jeugd 3,-. www.kasteelduivenvoorde.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Klassieke mopjes’ Engegard Quartet. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.gemeentemusea-delft.nl Abdijkerk Den Haag > ‘Orgelbespeling’. Concert met voorafgaand om 14.30 uur bezichtiging kerk en diavoorstelling ‘Kloosters en hun tuinen en foto-expositie onder de titel ‘Heilige boontjes - over vergeten groenten en fruit in abdijtuinen’. Orgelbespeling door Warner Fokkens. Gratis. www.abdijkerk.nl Strandtent de Fuut > ‘Jazz in De Fuut’. Gratis liveoptredens in de ontspannen sfeer van de opvallende kanariegele strandtent. Vrije Hand voor drummer Roberto Haliffi - Mayafra. Gratis. www. defuut.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Van de mug en de olifant’ Engegard Quartet. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl

www.grotekerkdenhaag.nl 19.00

‘LiveJazz@Westewind’. Stef van Es (gitaar), Uli Glaszmann (contra bas) en Thorsten Grau (drums). Tot 22.00 uur. Gratis. www. westewind.nl 20.15 Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘In voor- en tegenspoed’ Engegard Quartet. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl 22.30 Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl

dinsdag 3 augustus 09.00

11.00

11.00

12.00

13.00

14.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur

11.00

14.00

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht

> ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl 12.00 Grote Kerk > ‘Openstelling Grote Kerk’. Zomeropenstelling van deze kerk met een rijke geschiedenis zoals de gebrandschilderde ramen van o.a. de gebroeders Crabeth, de preekstoel, het Metzler orgel en natuurlijk de graven. Rondleiding om 14.00 uur. Tot 17.00 uur. € 3,- (rondleiding en audiotour) entree kerk gratis.

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.30 Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl

maandag 2 augustus 09.00

Grandcafé Restaurant Westewind >

14.00

14.00

15.00

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Muzee Scheveningen > ‘Zomerworkshop doosje maken’. Maak tijdens deze zomerworkshop een doosje om schelpen in te bewaren met jouw favoriete zeedier. Ook om 13.30 uur. Reserveren 070 3500830. € 6,-. www.muzee.nl Grote Kerk > ‘Openstelling Grote Kerk’. Zomeropenstelling van deze kerk met een rijke geschiedenis zoals de gebrandschilderde ramen van o.a. de gebroeders Crabeth, de preekstoel, het Metzler orgel en natuurlijk de graven. Rondleiding om 14.00 uur. Tot 17.00 uur. € 3,- (rondleiding en audiotour) entree kerk gratis. www.grotekerkdenhaag.nl Sint Hyppolytuskapel > ‘Stoelendansconcerten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert betekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ ensembles beluisteren. Alina Ibragimova (viool) - Bach, Partita nr.2 in d BWV1004. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 en 16.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Lutherse Kerk > ‘Stoelendansconcerten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert b etekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ensembles beluisteren. Engegard Quartet - Haydn, Strijkkwartet op. 76 nr.3. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl VVV Den Haag > ‘Floris-wandeling’. Een boeiende zwerftocht naar vervlogen tijden door de oudste stegen en straten van Den Haag Reserveren via 0900-3403505. € 9,50. www.histofun.nl Joodse Synagoge > ‘Stoelendansconcer-


Vrijdag 30 juli 2010

20.15

20.30

21.00

22.30

ten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert betekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ensembles beluisteren. Alisa Weilerstein (cello) - Kodály, Solo Sonata. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Ballenpret’. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl Paard van Troje > ‘The Cult’. Rockband die in 1984 ontstond in Noord-Engeland. Belangrijke inspirator was en is Ian Astbury. € 37,-. www.paard.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Irish-folk’. Een avondje genieten van Ierse klanken. O.l.v. Simply Green. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl

12.00

12.45

13.30

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.30 Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl 11.00

12.00

14.00

woensdag 4 augustus 09.00

<19

service

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505.

14.00

14.00

14.00

€ 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Grote Kerk > ‘Openstelling Grote Kerk’. Zomeropenstelling van deze kerk met een rijke geschiedenis zoals de gebrandschilderde ramen van o.a. de gebroeders Crabeth, de preekstoel, het Metzler orgel en natuurlijk de graven. Rondleiding om 14.00 uur. Tot 17.00 uur. € 3,- (rondleiding en audiotour) entree kerk gratis. www.grotekerkdenhaag.nl Joodse Synagoge > ‘Lunchconcert - Winnaar YPF Nationaal Pianoconcours 2010’. Programma wordt nader bekendgemaakt. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) Gratis. www.delftmusicfestival.nl Kloosterkerk > ‘Pauzeconcerten’. Ines Maidre. Tot 13.15.00 uur. Gratis. www.kloosterkerk.nl Escher in Het Paleis > ‘Lange Lindelaan workshop’. Workshop Lindeboom maken en versieren. Mail een foto van jouw Lindeboom naar Escher in Het Paleis en hij komt op de Lange Lindenlaan Wedstrijd Website. Voor kind 4 t/m 15 jr. www.escherinhetpaleis.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 en 16.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Joodse Synagoge > ‘Lunchconcert - Winnaar van ‘De avond van de jonge musicus’ (NPS)’. Programma wordt nader bekendgemaakt. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) Gratis. www.delftmusicfestival.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis.

www.tweedekamer.nl 19.00

20.15

20.30 20.30

21.00 22.30

Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Diverteren dat het een lieve lust is!’. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl Paard van Troje > ‘Raven’. Metal. Support > Martyr. € 12,-. www.paard.nl Strandtent de Fuut > ‘Tom Waits Tribute’. Met Danya Plugge, Karin Camerik, Melle de Boer, Evert Willemstein, Dick Zuilhof, Rob Lagendijk, en nog een tiental bekende Haagse koppen. Gratis. www.defuut.nl Lokaal Vredebreuk > ‘Ankerman’s Crazy Club’. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl

11.00

12.00

13.00

donderdag 5 augustus 09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur

2010 > Manolo Valdés en Kim de Ruysscher’. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout met werk van de Spaanse beeldhouwer Manolo Valdés en de Vlaamse kunstenaar Kim De Ruysscher. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.flickr.com/groups/denhaagsculptuur 10.00 Lange Voorhout > ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’ 10.30 Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl 11.00

14.00

14.00

Dr. Kuyperdam / Koninginnegracht > ‘Willemsvaart’. Rondvaart over de Koninginnegracht en Het Kanaal tussen de

14.00

Dr. Kuyperdam, Madurodam en het Westbroekpark. Vertrek 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 uur. Reserveren 0900-3403505. € 7,-/8,-/9,- (afhankleijk van route); jeugd 4,- (3 t/m 11 jr). www.willemsvaart.nl Muzee Scheveningen > ‘Zomerworkshop doosje maken’. Maak tijdens deze zomerworkshop een doosje om schelpen in te bewaren met jouw favoriete zeedier. Ook om 13.30 uur. Reserveren 070 3500830. € 6,-. www.muzee.nl Grote Kerk > ‘Openstelling Grote Kerk’. Zomeropenstelling van deze kerk met een rijke geschiedenis zoals de gebrandschilderde ramen van o.a. de gebroeders Crabeth, de preekstoel, het Metzler orgel en natuurlijk de graven. Rondleiding om 14.00 uur. Tot 17.00 uur. € 3,- (rondleiding en audiotour) entree kerk gratis. www.grotekerkdenhaag.nl Sint Hyppolytuskapel > ‘Stoelendansconcerten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert betekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ ensembles beluisteren. Bracha Malkin (viool) - Paganini, Caprice nr.24; Kreisler, Recitativo und Scherzo- Caprice; Ysaÿe, Ballade, Sonata nr.3’; Berio,Sequenza. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een Zuid-Hollandse Aak van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 en 16.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Lutherse Kerk > ‘Stoelendansconcerten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert betekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ensembles beluisteren. Christian Poltéra (cello) - Bach, Suite nr.1 G Major BWV 1007; Lutoslawski ‘Sacher Variations’ for cello solo. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de

info

15.00

19.00 20.00

20.15

21.00

22.30

23.30

Tweede Kamer’. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl Joodse Synagoge > ‘Stoelendansconcerten’. Met een kaart voor een Stoelendansconcert betekent het dat u letterlijk aan een stoelendans meedoet. U zal op drie verschillende locaties drie concerten van drie verschillende musici/ensembles beluisteren. Jonathan Biss (piano) - Beethoven, Sonate in c op. 10 nr.1; Leon Kirchner, 5 pieces for piano. (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 27,50. www.delftmusicfestival.nl Strandtent de Fuut > ‘Tango dansavond’. Met Ivo Coljé. € 5,-. www.defuut.nl Fortis Circustheater > ‘Mary Poppins’. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.fortiscircustheater.nl Stedelijk Museum het Prinsenhof > ‘Kinderspel...’ (Onderdeel van Delft Chamber Music Festival) € 32,50. www.gemeentemusea-delft.nl Lokaal Vredebreuk > ‘JP blues lokaal’. Live blues. Lammygray blues band. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl Madurodam > ‘Madurodam by Light’. Het verhaal van Hansje Brinker in de vorm een avondspektakel waarbij de miniatuurstad verlicht zal worden door een show van water, licht en laser. www.madurodam.nl Paard van Troje > ‘Club Mad’. Zomerse afterbeachsession. Met > Dj’s De La Sarge & Dani-L Mebius. In de kleine zaal Smokers Paradise. Gratis. www.paard.nl

ingezonden mededeling

THEATERS Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8

0900-3456789 Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Binckhorstlaan 36 070-3637540 Branoul Maliestraat 12 070-3657285

Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

Nwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96

Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345 070-3686800 Muziekcafé De Paap Papestraat 32

070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106, 070-3658612 ’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053

Ingezonden mededeling

Den Haag Centraal

Totaal vernieuwd

De krant voor denkend Den Haag Bel voor een proefabonnement (€ 14,95 voor 15 weken, stopt automatisch)

0172 - 476085

Hoogstraat 37 Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


20>

Exposities De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur T/m 6 september: Bzzztôh affiches van drukkerij de Dageraad. Overzichtstentoonstelling van de affiches van Drukkerij De Dageraad.

Beach Resort Kijkduin T/m 8 augustus: Blvd Organic. Acht getalenteerde vormgevers, bekend uit de florale kunst, hebben zich, in een totaal van 20 objecten, laten inspireren door de wereldse architectuur waarbij organische vormen en/of materialen centraal staan.

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur T/m 10 oktober: Vaders en zonen. De opvolging in de Nederlandse beeldhouwkunst. Beelden aan Zee vroeg aan 15 bekende Nederlandse beeldhouwers met welke jongere collega zij zich het meest verwant voelen. De antwoorden op deze prikkelende vraag zijn te zien op de expositie. T/m 12 september: Gooitzen 1932-2004. Retrospectief. Werk van beeldhouwer, schilder en tekenaar Gooitzen de Jong. T/m 12 september: Spookrijders. Nicolas Dings, installatie.

Huisland, Digiland, Droomland en Vreemdland), op zoek naar contact. T/m 31 december: De kiezer verleid? - Verkiezingsaffiches NL/DE. Vergelijk de tientallen affiches van 1918 tot nu en merk de overeenkomsten en verschillen op. T/m 31 december: Iconen van de Post. In deze tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. T/m 31 december: StarRing. Wat hebben The Matrix, Harry Potter en Mary Poppins met elkaar gemeen? Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. Ontdek welke rol is weggelegd voor jouzelf... en voor jouw mobieltje! T/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. T/m 31 december: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur . UITpas geldig T/m 31 december: Escher tot in de eeuwigheid. Leven en werk van M.C. Escher vanuit een ander perspectief.

Galerie ‘t Fotokabinet

Laan van Wateringse Veld 468, 070 3096729, ma 14-18, di 14-18, wo 14-18, do 14-20, vr 14-20 en za 11-16 uur T/m 29 oktober: Colours of Life. Foto’s van Ali Syed over de mens en zijn emoties in het leven van alle dag.

Maziestraat 2, 070 2202984, di t/m zo 11-18 uur, do tot 20 uur T/m 22 augustus: The Embassy Series: Cuba. Vintage foto’s van beroemde Cubaanse fotografen als Alberto Korda, Liborio Noval Barbera, Raúl Corrales, Osvaldo Salas en Venancio Diaz Maiquez. Daarnaast moderne foto’s van de Nederlandse fotograaf McLion.

Centrale Bibliotheek

Fotomuseum Den Haag

Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 10-20, za 11-17 en zo 12-17 uur T/m 23 augustus: Grafiek en tekeningen anders. Kunst en kijkplezier op de tweede verdieping.

Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 22 augustus: Eastward Bound. Foto’s van Marco van Duyvendijk.

Bibliotheek Bouwlust

GEM

Beresteinlaan, 070 3672939, ma 14-20, di 14-17, wo 11-17, vr 14-20 en za 10-16 uur Van 30 juli t/m 29 oktober: NG de Vriend. Kleurrijke abstracte kunstwerken.

Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 3 oktober: Stunde. Schilderijen van de Duitse kunstenaar David Schnell.

Bibliotheek Morgenstond

Gemak

Leyweg 531, 070 3661346, ma 11-20, di 11-18, wo 11-18, do 11-18, vr 11-20 en za 11-16 uur Van 29 juli t/m 28 oktober: Ans Ruiters-Hoff. Kleurrijke schilderijen.

Paviljoensgracht 20-24, 070 3381200, ma t/m zo 12-18 uur T/m 1 augustus: Dutchbat III. Fotograaf Friso Keuris portretteerde de toenmalige soldaten van Dutchbat III.

Bibliotheek Wateringse Veld

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen (Anderland, Toenland,

Vrijdag 30 juli 2010

service

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 15 augustus: Het lelijke jonge eendje van Theo van Hoijtema. De tentoonstellingszaal die

het Gemeentemuseum speciaal voor kinderen inricht, toont de originele tekeningen en litho’s van het boek Het lelijke jonge eendje van Theo van Hoytema uit 1893. T/m 15 augustus: Vorm = Norm. In hoeverre hebben sociale én wettelijke normen geleid tot een vormgeving die betaalbaar en voor iedereen toegankelijk is. T/m 22 augustus: STAAT/Random 1-11 11 Diptieken bestaande uit één grote en één kleine tekening. T/m 12 september: De Collectie Dommering - Guido van der Werve. Videokunst van Guido van der Werve uit de collectie van het echtpaar Dommering. In Zaal 19 worden de werken vertoond met begeleidend tekst- en beeldmateriaal. T/m 15 augustus: Tupperware - plastic fantastic. Deze expositie (i.s.m. de Collectie Hageman) toont naast tupperware uit de late jaren 1940 tot ‘60 ook originele advertenties en verpakkingen.

Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Allemaal naar het stemlokaal. Twee eeuwen politiek en democratie. T/m 26 augustus: MijnDenHaagWerkt. Ambacht en industrie. Het museum verzamelt i.s.m. met inwoners van Den Haag de recente geschiedenis van de stad. Onderwerp: Werken in Den Haag. Persoonlijke verhalen en voorwerpen van Hagenaars zullen centraal staan. T/m 26 september: Oorlog en bevrijding in 3-D. Foto’s van Den Haag van Wim Berssenbrugge.

Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur T/m 17 augustus: Summer Sale. T/m 3 augustus: Confronterende vertolkingen. Tussen schilderijen, foto’s, video en beelden van Anton Gregoire, Robert Verhaaf, Petra Wiek en Trudy Bersma.

Heden (locatie Denneweg) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur T/m 28 augustus: Toegepaste werkelijkheid. Werk van Ton Schuttelaar, Jeroen Bosch, Lizan Freijsen, Daan Samson, Julika Rudelius, Pilvi Takala en Hugo Schuitemaker.

Heden Hier Weimarstraat 24, za 12-17 uur en op afspraak Tm 31 augustus: Zachary Formwalt. Werkperiode van deze uit Amerika afkomstige kunstenaar.

Kunstpost Mariahoeve Isabellaland 253, 06 44758897, za 12-17 uur. T/m 25 september: Uit de school geklapt. Werk van meer dan 20 kunstenaars uit Haagse Hout in heel diverse stijlen, richtingen en manieren van werken.

Lange Vijverberg T/m 30 augustus: Wild Wonders of Europe. T Een gratis openluchttentoonstelling met ruim honderd levensgrote natuurfoto’s van 69 topfotografen, gemaakt in de 48 Europese landen.

Letterkundig Museum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 10-17, za en zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 29 augustus: Charlotte Mutsaers. Paraat met pen en penseel. Manuscripten, ontwerpen, curiosa, foto’s, schilderijen en tekeningen geven een beeld van de veelzijdigheid van Mutsaers. T/m 31 december: Het Pantheon - 100 schrijvers - 1000 jaar literatuur. Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden. Het Pantheon brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen. T/m 31 december: De Nationale Schrijversgalerij. Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Anna Enquist, van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu.

Louis Couperus Museum

Vintage foto’s van beroemde Cubaanse fotografen als Alberto Korda, Liborio Noval Barbera, Raúl Corrales, Osvaldo Salas en Venancio Diaz Maiquez zijn te zien in Galerie ’t Fotokabinet.

T/m 31 december: De Louwman collectie. Ruim 200 auto’s uit de periode 1886 tot heden, en een collectie automobiele kunst die bestaat uit schilderijen, sculpturen en affiches.

Madurodam

T/m 29 augustus: Panorama van Vlissingen (1809). Voorstudies voor het panorama van Robert Barker.

Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur

George Maduroplein 1, 070 4162400, 1 april t/m 2 juli: 9-20 uur; 3 juli t/m 31 augustus: 9-23 uur; 1 september t/m 31 december: 9-18 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Heel Holland in één stad. De bekendste gebouwen van Nederland op schaal 1:25. T/m 5 september: Pluk in Madurodam. Kinderen kunnen kennismaken met de verhalen en illustraties uit ‘Pluk van de Petteflet’ en ‘Pluk redt de dieren’ en zelf meemaken wat Pluk beleeft.

Lange Houtstraat 15b, 070 3630618, T/m 31 augustus: Barbera Broekman. Mural borduurwerk. T/m 30 september: Koken een koudkunstje. Wisselend gedekte tafels, eten vanaf kunst op doek, servet tafelkleed en gordijn ontworpen door kunstenares Margi Geerlings. Met porselein gedekte tafels en tafelkleden van MO studio. Geïnspireerd door oud Hollandse beeldtraditie.

MalieBeeld

Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur T/m 9 september: Den Haag Sculptuur in Pulchri. Ruimtelijk werk en tekeningen, schilderijen Manolo Valdès en Kim de Ruysscher. T/m 22 augustus: Stroom Den Haag in Pulchri Kunstenaarsinitiatieven. T/m 22 augustus: Reflectie op Den Haag Sculptuur. Divers werk van Pulchri-leden. T/m 26 augustus: Tineke Nusink, Mieke Sampers. Ruimtelijk werk van Tineke Nusink. Twee installaties en schilderijen van Mieke Sampers.

Bezuidenhoutseweg 12, 070 3490250, ma t/m vr 9-17 uur T/m 5 september: Denk aan mij. Ode aan de kansloze kantoorplan van fotograaf Ivo van der Bent.

Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 10-17, zo 11-17 uur (april tot september ook op maandag) T/m 22 augustus: De jonge Vermeer. Geen rijke interieurs met aantrekkelijke vrouwen, maar schilderijen uit Vermeers jonge jaren met traditionele onderwerpen uit de bijbel en de klassieke mythologie. T/m 16 januari: Portretten van de familie Craeyvanger. Reeks 17de-eeuwse portretten van leden van één gezin (vader, moeder en acht kinderen), de Arnhemse familie Craeyvanger.

Museum Meermanno I Huis van het Boek Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 24 oktober: Boekengeluk. Meermanno toont zijn vijftig topstukken. Van middeleeuws handschrift tot mummie, van Romeins borstbeeld tot modern kunstenaarsboek.

Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: De Poolzaal, overleven tussen ijs en smeltwater. De tentoonstelling biedt inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. T/m 31 december: Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. T/m 31 oktober: Speed, techniek in de autosport. In deze interactieve expositie beleeft u de wereld van de Formule 1 en ervaart de sensatie van het autoracen. Het publiek ontdekt tijdens een actieve deelname aan de tentoonstelling de achterliggende wetenschap en technologie in de autosport. T/m 16 januari: De wereld van de scheepvaart. Deze interactieve maritiem tentoonstelling schenkt veel aandacht aan de technologie die wordt toegepast bij verkeer en vervoer over water, zoals navigatie. T/m 31 december: De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. VINEX locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorisch mens. T/m 31 december: Water, bron van leven. Interactieve tentoonstelling waarin het belang van schoon drinkwater en de problemen rond de verdeling ervan aandacht krijgen. T/m 5 september: Achter de Kawat. Tekeningen van de Nederlander Charles Burki (1909-1994), over het kampleven in Japanse gevangenschap in Nederlands-Indië tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070 3500830, di t/m za 10-17, zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 24 oktober: Gaan als ze er staan - 40 jaar surfcultuur op Scheveningen. De Nederlandse surfgemeenschap in Scheveningen. Film, foto’s en portretten brengen dit tot leven. Suits, boards en andere relikwieën van eind jaren zestig tot heden completeren het beeld.

Pulchri Studio

Galerie Rehorst Regentesselaan 10, 070 3632500, do t/m za 12-17, eerste en laatste zo 13-17 uur en op afspraak T/m 15 augustus: Wim Zuiderveld. Schilderijen.

Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070 3640768, ma t/m zo 11-17.30 uur T/m 5 september: Zomer in beeld. Beelden van diverse kunstenaars.

Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur T/m 29 augustus: Panorama KIJKduin. Groepstentoonstelling.

Galerie De Twee Pauwen Oranjestraat/ Noordeinde 1, 070 3925443, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 29 augustus: Het oog van de meester. Werk van o.a. Tineke van Beest, Bairbre Duggan, René Kuipers, Annalisa Pirovano, Magda van Westland en Mara Dominioni. T/m 29 augustus: Jos Dirix. Sculpturen.

Vitrine Weimarstraat 48, Continu te bezichtigen T/m 27 augustus: Vitrine 18. Strandschepjes, installatie van Leo van Druten.

Wijnlokaal 1900 Maliestraat 10, 06 42717591, wo t/m za 17-23 uur T/m 2 september: Sandra Ruiter. Sandra is een autodidact met een heel eigen stijl. De doeken zijn vooral sober van kleur, de vormen soms bizar. Sommige doeken ontstaan spontaan, uit het niets, van binnenuit de buik.

Museum Rijswijk Herenstraat 67, 070 3903617 Rijswijk, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur (25, 31 dec en 1 jan gesloten) T/m 12 september: Holland Papier Biënnale. Hedendaagse, internationale papierkunst.

Stadsmuseum LeidschendamVoorburg Herenstraat 101, 070 3861673 Voorburg, wo t/m zo 13-17 uur T/m 12 september: Bands en beatmuziek. Voorburgse popscene in de 60 en 70’er jaren van de vorige eeuw.

Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur T/m 14 november: Louis Couperus en Multatuli. Twee visies op Nederlands-Indië. De expositie toont schilderijen uit de collectie van het Tropenmuseum, aangevuld met nog niet eerder tentoongestelde foto’s.

Galerie Nouvelles Images

Brongegevens Agenda

Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur T/m 21 augustus: Het onweerstaanbare verlangen. Foto’s van Jasper de Beijer, Melanie Bonajo, Rommert Boonstra, Pieter Laurens Mol, JeanMarc Spaans, Henk Tas en Marjan Teeuwen.

Louwman Museum - Nationaal Automobiel Museum

Panorama Mesdag

Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

Leidsestraatweg 57, di t/m zo 10-17 uur

Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17, zo 12-17 uur


www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: do. zo. ma. di. wo. 11:30 - 22:00 uur; vr. za. 11:30 - 01:00 uur.

Vrijdag 30 juli 2010

Do. 29 juli t/m Wo. 4 aug. 2010

BROOKLYN’S FINEST Actie met Richard Gere, Wesley Snipes.

<21

service

FILMLADDERPRINT.NL

DEN HAAG

SNEAK PREVIEW

D E N H A A G PATHÉ D O 2 9 J U L I T / M W O 4 AU G 2 010 BUITENHOF www.pathe.nl/buitenhof

FILM

Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: dagelijks vanaf 09:00 uur. Café Maxime Buitenhof dagelijks geopend vanaf 10:00 uur.

A

G

E

HAAGSE HOOGTEPUNTEN

N

D

A

Restaurant Maxime Buitenhof lunch 12:00 - 14:00 uur; diner 18:00 - 22:00 uur. Reserveren: info@maximebuitenhof.nl

zie voor programma www.filmhuisdenhaag.nl PREMIÈRE Dag. 21:45; Dag. (beh Zo.) 17:00 (FR/DTS, 100’) Compromisloos relatiedrama van Patrice Chéreau 3 (Gabriëlle) met Romain Duris en Charlotte Gainsbourg. + voorfilm THE LODGE PREMIÈRE Dag. 21:30; ook Do. Za. Ma. Wo. 17:00 (Italie, 86’) Prachtig rauw-realistisch vader-zoon drama. 3 Dag. 21:00; ook Do. Za. Ma. Wo. 16:45 (FR/GB, 90’) 2e WEEK Oogstrelende Franse animatiefilm. 1 Dag. 19:00; ook Vr. Zo. Di. 16:45 (FR, 83’) 2e WEEK

PErSécUTiON

AlzA lA TESTA

THE illUSiONiST

ADRES: Spui 191 2511 BN Den Haag RESERVEREN: online: www.filmhuisdenhaag.nl Kassa: 070 - 365 60 30 ma - vr v.a. 13:00 u. za - zo v.a. 16:00 u. Belbios: 0900 - 93 63 Restaurant: 070 - 364 87 63

www.filmhuisdenhaag.nl

Reserveringen en informatie: 0900 - 6664837 (0900 - OMNIVERSUM) Adres: President Kennedylaan 5 2517 JK Den Haag

www.omniversum.nl

lES VAcANcES DE MONSiEUr HUlOT

1

Heruitbreng van Jacques Tati’s klassieker uit 1953. 2e WEEK Dag. 21:30; Dag. (beh Za. Wo.) 17:00 (FR, 102’) Isabelle Huppert schittert in nieuwe film Claire Denis 4 Dag. 19:30; ook Za. Wo. 17:00 (AR, 93’) 3e WEEK

WHiTE MATEriAl

El ÚlTiMO VErANO DE lA BOYiTA

Teder coming-of-age drama. Dag. 19:30; ook Vr. Zo. Di. 17:00 (CH, 80’) Psychedelisch speelfilmdebuut van Pipilotti Rist. Dag. 19:30; Dag. (beh Vr. Di.) 17:00 (VS, 102’) Romantische klassieker met o.m. Ingrid Bergman. Dag. (beh Ma.) 21:30; ook Vr. Di. 16:45 (CA/FR, 138’) Intrigerende SF-fantasy met Jared Leto. Ma. 22:00 SNEAK PrEViEW Verrassende voorpremière. Dagelijks 12:00 16:00 20:00

3 3 6e WEEK

cASABlANcA Mr. NOBODY

2 LAATSTE WEEK

3 4

THE GrEATEST PlAcES

1

MYSTEriES Of EGYPT

1

Spannende beklimming van de Eiger noordwand Dagelijks 22:00

THE AlPS

1

Voel de vulkaanuitbarstingen, aardbevingen, en tornado’s in deze spectaculaire film. Dagelijks 11:00 15:00 18:00 21:00 Laat het leven & habitat zien van flamboyante inktvissen speelse zeeleeuwen en ongelofelijke hoeveelheid kleurrijke vissen Dagelijks 10:00 14:00. Zwem mee met vriendelijke dolfijnen.

fOrcES Of NATUrE

1

UNDEr THE SEA

1

DOlPHiNS

1

Een tocht langs 7 bijzondere plaatsen in de wereld. Dagelijks 13:00 17:00 De publieksfavoriet volgens bezoekers van Omniversum Dagelijks 19:00

PATHÉ SCHEVENINGEN www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: do. zo. ma. di. wo. 11:30 - 22:00 uur; vr. za. 11:30 - 01:00 uur.

do. vr. za. zo. ma. di. 10:45 uur; wo. 10:15 uur. 3e WEEK 1 ME AND ORSON WELLES Drama met Zac Efron, Ben Chaplin. vr. 6 augustus 16:30 uur. ‘GIRLS ONLY’ VOORVERKOOP IS GESTART STEP UP 3 3D Deze 3e STEP UP film neemt je meer naar een wedstrijd in Parijs. 1 dagelijks 13:20 18:40 uur; vr. za. óók 00:20 uur. PREMIÈRE BROOKLYN’S FINEST Actie met Richard Gere, Wesley Snipes. 4gt dagelijks 16:20 21:30 uur; vr. za. óók 00:10 uur. PREMIÈRE 4gat PREDATORS Sci-fi actiethriller met Danny Trejo, Alice Braga. dagelijks 12:20 14:40 17:00 19:10 21:40 uur; vr. za. óók 00:10 uur. PREMIÈRE THE SORCERER’S APPRENTICE Familiefilm met Nicolas Cage. 9a dagelijks 12:00 15:00 18:00 21:10 uur; vr. za. óók 00:10 uur. 2e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. dagelijks 12:30 15:20 18:10 21:00 uur; vr. za. óók 00:00 uur. 2e WEEK THE KARATE KID Familie actiefilm met Jackie Chan, Jaden Smith. 2ga dagelijks 16:00 18:20 20:40 uur; vr. za. óók 23:40 uur. 3e WEEK 3ga KNIGHT & DAY Romkom actie met Cameron Diaz, Tom Cruise. dagelijks 18:40 20:50 uur; vr. za. óók 16:30 23:30 uur. 4e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. 2ga SHREK FOREVER AFTER 3D (OV) Animatie vierde deel. dagelijks 21:20 uur; vr. za. óók 00:30 uur. 4e WEEK UNTHINKABLE Thriller met Samuel L. Jackson, Carrie-Anne Moss. 4gt dagelijks 18:30 uur. 5e WEEK THE TWILIGHT SAGA: ECLIPSE Romantische horror fantasie. 3g do. vr. za. zo. ma. wo. 21:50 uur. LAATSTE WEEK GET HIM TO THE GREEK Komedie met Jonah Hill. 3gast dagelijks 19:20 uur. LAATSTE WEEK KILLERS Romantische komedie met Katherine Heigl en Ashton Kutcher. 3gt di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

SNEAK PREVIEW

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: do. vr. za. di. wo. vanaf 11:00 uur; zo. vanaf 10:45 uur; ma. vanaf 12:00 uur.

3gt

vr. 6 augustus 16:30 uur. ‘GIRLS ONLY’ VOORVERKOOP IS GESTART STEP UP 3 3D Deze 3e STEP UP film neemt je meer naar een wedstrijd in Parijs. 1 za. 14 augustus inloop 23:00 uur; film start 23:30 uur. LATE NIGHT VOORPREMIÈRE THE EXPANDABLES Actie thriller met Sylvester Stallone, Jet Li. 4gt wo. inloop 23:30 uur; film start 00:00 uur. ALLEREERSTE VOORSTELLING IN NEDERLAND SALT Politieke thriller met Angeline Jolie, Liev Schreiber, Zoe Lister Jones. 3ga dagelijks 16:40 22:10 uur. PREMIÈRE BROOKLYN’S FINEST Actie met Richard Gere, Wesley Snipes. 4gt vr. za. zo. ma. di. wo. 12:10 15:00 21:30 uur. PREMIÈRE ONCE UPON A TIME IN MUMBAI Bollywood actie met Ajay Devgan. 3 dagelijks 18:00 20:30 23:00 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 15:20 uur; PREMIÈRE wo. óók 15:30 uur. 4gat PREDATORS Sci-fi actiethriller met Danny Trejo, Alice Braga. dagelijks 12:45 15:15 17:45 20:15 22:45 uur. PREMIÈRE THE SORCERER’S APPRENTICE Familiefilm met Nicolas Cage. 9a dagelijks 13:20 16:30 19:40 22:50 uur. 2e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. dagelijks 18:20 uur; do. óók 11:50 15:00 21:30 uur. 2e WEEK 3 KHATTA MEETHA Komische Bollywoodfilm met Akshay Kumar, Trisha. dagelijks 12:30 15:50 19:00 22:00 uur. 2e WEEK THE KARATE KID Familie actiefilm met Jackie Chan, Jaden Smith. 2ga dagelijks 18:10 20:40 uur; do. zo. ma. óók 23:00 uur; vr. wo. óók 23:10 uur. 3e WEEK 3ga KNIGHT & DAY Romkom actie met Cameron Diaz, Tom Cruise. dagelijks 17:40 19:50 uur; do. vr. za. di. wo. óók 11:20 uur. 4e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK FOREVER AFTER 3D (OV) Animatie vierde deel. 2ga do. vr. za. zo. ma. 22:30 uur; di. 23:10 uur. 4e WEEK UNTHINKABLE Thriller met Samuel L. Jackson, Carrie-Anne Moss. 4gt dagelijks 19:30 uur. 5e WEEK GET HIM TO THE GREEK Komedie met Jonah Hill. 3gast dagelijks 12:40 22:15 uur. 5e WEEK THE TWILIGHT SAGA: ECLIPSE Romantische horror fantasie. 3g dagelijks 17:30 uur; do. vr. za. zo. ma. wo. óók 20:00 uur. 6e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. TOY STORY 3 3D (OV) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. 2a di. 20:45 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

SNEAK PREVIEW

4gt

KINDERMATINEES

PATHÉ BUITENHOF www.pathe.nl/buitenhof Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

PATHÉ SCHEVENINGEN www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

wo. 10:20 12:10 14:10 uur.

VOORPREMIÈRE

SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) 2ga dagelijks 10:30 12:30 uur. CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE do. vr. za. zo. ma. di. 10:20 14:40 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden.

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm) Kassa open: do. vr. za. di. wo. vanaf 11:00 uur; zo. vanaf 10:45 uur; ma. vanaf 12:00 uur.

(NL)

PREMIÈRE

2g

4e WEEK

SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD 3D (NL) 4de deel. 2ga do. vr. za. zo. ma. di. 12:20 16:50 uur; wo. 16:30 uur; 6e WEEK do. vr. za. ma. di. wo. óók 10:20 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. TOY STORY 3 3D (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. 2a dagelijks 11:50 14:10 uur. 6e WEEK 2a TOY STORY 3 (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. wo. 12:10 14:20 16:30 uur. VOORPREMIÈRE SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) 2ga dagelijks 12:00 14:00 16:00 uur. PREMIÈRE 2g CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE 3D (NL) dagelijks 12:00 14:00 uur. 3e WEEK 1 DE BONTE BRIGADE (NL) Familiekomedie met Brendan Fraser. do. vr. za. zo. ma. di. 12:20 14:20 uur; wo. 14:40 uur; 4e WEEK do. zo. ma. di. óók 16:30 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD 3D (NL) 4de deel. 2ga dagelijks 12:10 16:50 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 14:30 uur. 6e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. TOY STORY 3 3D (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. 2a wo. 11:20 13:10 15:20 uur. VOORPREMIÈRE SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) 2ga dagelijks 13:40 15:40 uur; do. vr. za. zo. di. wo. óók 11:50 uur. PREMIÈRE 2g CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE 3D (NL) do. vr. za. zo. di. 11:20 uur. 3e WEEK 1 DE BONTE BRIGADE (NL) Familiekomedie met Brendan Fraser.

3gt

vr. 6 augustus 16:30 uur. ‘GIRLS ONLY’ VOORVERKOOP IS GESTART STEP UP 3 3D Deze 3e STEP UP film neemt je meer naar een wedstrijd in Parijs. 1 za. 14 augustus inloop 23:00 uur; film start 23:30 uur. LATE NIGHT VOORPREMIÈRE THE EXPANDABLES Actie thriller met Sylvester Stallone, Jet Li. 4gt wo. inloop 23:30 uur; film start 00:00 uur. ALLEREERSTE VOORSTELLING IN NEDERLAND SALT Politieke thriller met Angeline Jolie, Liev Schreiber, Zoe Lister Jones. 3ga dagelijks 16:40 22:10 uur. PREMIÈRE BROOKLYN’S FINEST Actie met Richard Gere, Wesley Snipes. 4gt vr. za. zo. ma. di. wo. 12:10 15:00 21:30 uur. PREMIÈRE ONCE UPON A TIME IN MUMBAI Bollywood actie met Ajay Devgan. 3 dagelijks 18:00 20:30 23:00 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 15:20 uur; PREMIÈRE wo. óók 15:30 uur. 4gat PREDATORS Sci-fi actiethriller met Danny Trejo, Alice Braga. dagelijks 12:45 15:15 17:45 20:15 22:45 uur. PREMIÈRE THE SORCERER’S APPRENTICE Familiefilm met Nicolas Cage. 9a dagelijks 13:20 16:30 19:40 22:50 uur. 2e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. dagelijks 18:20 uur; do. óók 11:50 15:00 21:30 uur. 2e WEEK 3 KHATTA MEETHA Komische Bollywoodfilm met Akshay Kumar, Trisha. dagelijks 12:30 15:50 19:00 22:00 uur. 2e WEEK THE KARATE KID Familie actiefilm met Jackie Chan, Jaden Smith. 2ga dagelijks 18:10 20:40 uur; do. zo. ma. óók 23:00 uur; vr. wo. óók 23:10 uur. 3e WEEK 3ga KNIGHT & DAY Romkom actie met Cameron Diaz, Tom Cruise. dagelijks 17:40 19:50 uur; do. vr. za. di. wo. óók 11:20 uur. 4e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK FOREVER AFTER 3D (OV) Animatie vierde deel. 2ga do. vr. za. zo. ma. 22:30 uur; di. 23:10 uur. 4e WEEK UNTHINKABLE Thriller met Samuel L. Jackson, Carrie-Anne Moss. 4gt dagelijks 19:30 uur. 5e WEEK 3gast GET HIM TO THE GREEK Komedie met Jonah Hill. dagelijks 12:40 22:15 uur. 5e WEEK THE TWILIGHT SAGA: ECLIPSE Romantische horror fantasie. 3g dagelijks 17:30 uur; do. vr. za. zo. ma. wo. óók 20:00 uur. 6e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. TOY STORY 3 3D (OV) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. 2a di. 20:45 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

SNEAK PREVIEW

4gt

KINDERMATINEES

3gdt PATHÉ

SNEAK PREVIEW

3e WEEK

PEPPErMiNTA

Inloop 10:30 uur; start 11:00 uur. (inclusief koffieontvangst) zo. 1 aug. 11:00 uur. TURANDOT KAARTVERKOOP GESTART OPERASEIZOEN 2010-2011. dagelijks 16:20 18:20 20:20 22:20 uur. PREMIÈRE FIVE MINUTES OF HEAVEN Misdaad thriller met Liam Neeson.4gt do. vr. za. zo. ma. di. 13:20 18:00 20:00 22:00 uur; wo. 12:30 16:40 18:40 uur. PREMIÈRE LA TETE EN FRICHE Drama met Gérard Depardieu, Gisèle Casadesus. 1t dagelijks 15:45 19:00 22:15 uur; do. vr. za. ma. di. wo. óók 12:40 uur. 2e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. do. zo. ma. di. wo. 14:30 17:00 19:30 uur; vr. za. 15:15 17:45 20:15 22:45 uur; 3e WEEK do. óók 22:00 uur. 3ga KNIGHT & DAY Romkom actie met Cameron Diaz, Tom Cruise. do. vr. za. zo. ma. di. 18:30 uur; wo. 19:10 uur; do. vr. za. zo. ma. óók 13:50 uur. 4e WEEK 2g LEAP YEAR Komedie met Amy Adams, Matthew Goode, Adam Scott. do. vr. za. zo. ma. di. 19:15 uur; do. vr. za. zo. ma. wo. óók 21:20 uur. 4e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK FOREVER AFTER 3D (OV) Animatie vierde deel. 2ga do. vr. za. zo. ma. di. 16:10 uur; wo. 14:20 uur. 7e WEEK LETTERS TO JULIET Romantiek met Amanda Seyfried, Gael García Bernal. 1 do. vr. za. zo. di. 15:20 uur. 7e WEEK THE BACK-UP PLAN Romkom met Jennifer Lopez, Alex O’Loughlinl. 1t do. vr. za. zo. ma. di. 20:45 uur; wo. 22:00 uur; 10e WEEK do. vr. za. zo. ma. óók 10:50 uur; di. óók 10:30 uur. SEX & THE CITY 2 Komedie met Sarah Jessica Parker, Kim Cattrall. 3st zo. ma. di. 22:00 uur. 12e WEEK 3g ROBIN HOOD Avontuur-/actiefilm met Russell Crowe, Cate Blanchett. ma. 15:30 uur; di. 13:30 uur. 50+ BIOS 1 LAST CHANCE HARVEY Romantisch drama met Dustin Hoffman. zo. 11:00 uur. ENCORE OPERA 1 TURANDOT Opera over de Chinese prinses Turandot met Maria Guleghina. wo. 21:00 uur. GAY CLASSIC 3dht FUCKING ÅMÅL Zweeds romantisch drama van Lukas Moodysson. di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

4gt

dagelijks 16:20 21:30 uur; vr. za. óók 00:10 uur. PREMIÈRE 4gat PREDATORS Sci-fi actiethriller met Danny Trejo, Alice Braga. dagelijks 12:20 14:40 17:00 19:10 21:40 uur; vr. za. óók 00:10 uur. PREMIÈRE THE SORCERER’S APPRENTICE Familiefilm met Nicolas Cage. 9a dagelijks 12:00 15:00 18:00 21:10 uur; vr. za. óók 00:10 uur. 2e WEEK 3ga INCEPTION Science fiction actiethriller met Leonardo DiCaprio. dagelijks 12:30 15:20 18:10 21:00 uur; vr. za. óók 00:00 uur. 2e WEEK THE KARATE KID Familie actiefilm met Jackie Chan, Jaden Smith. 2ga dagelijks 16:00 18:20 20:40 uur; vr. za. óók 23:40 uur. 3e WEEK 3ga KNIGHT & DAY Romkom actie met Cameron Diaz, Tom Cruise. dagelijks 18:40 20:50 uur; vr. za. óók 16:30 23:30 uur. 4e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK FOREVER AFTER 3D (OV) Animatie vierde deel. 2ga dagelijks 21:20 uur; vr. za. óók 00:30 uur. 4e WEEK UNTHINKABLE Thriller met Samuel L. Jackson, Carrie-Anne Moss. 4gt dagelijks 18:30 uur. 5e WEEK THE TWILIGHT SAGA: ECLIPSE Romantische horror fantasie. 3g do. vr. za. zo. ma. wo. 21:50 uur. LAATSTE WEEK 3gast GET HIM TO THE GREEK Komedie met Jonah Hill. dagelijks 19:20 uur. LAATSTE WEEK KILLERS Romantische komedie met Katherine Heigl en Ashton Kutcher. 3gt di. 21:30 uur. VERRASSINGSPREMIÈRE

BUITENHOF www.pathe.nl/buitenhof Buitenhof 20 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

PATHÉ SCHEVENINGEN www.pathe.nl/scheveningen Kurhausweg 2 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

PATHÉ SPUIMARKT www.pathe.nl/spuimarkt Spuimarkt 65 Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

wo. 10:20 12:10 14:10 uur.

VOORPREMIÈRE

SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) 2ga dagelijks 10:30 12:30 uur. CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE do. vr. za. zo. ma. di. 10:20 14:40 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden.

(NL)

PREMIÈRE

2g

4e WEEK

SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD 3D (NL) 4de deel. 2ga do. vr. za. zo. ma. di. 12:20 16:50 uur; wo. 16:30 uur; 6e WEEK do. vr. za. ma. di. wo. óók 10:20 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. 2a TOY STORY 3 3D (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. dagelijks 11:50 14:10 uur. 6e WEEK 2a TOY STORY 3 (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. wo. 12:10 14:20 16:30 uur. VOORPREMIÈRE SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) 2ga dagelijks 12:00 14:00 16:00 uur. PREMIÈRE 2g CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE 3D (NL) dagelijks 12:00 14:00 uur. 3e WEEK 1 DE BONTE BRIGADE (NL) Familiekomedie met Brendan Fraser. do. vr. za. zo. ma. di. 12:20 14:20 uur; wo. 14:40 uur; 4e WEEK do. zo. ma. di. óók 16:30 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD 3D (NL) 4de deel. 2ga dagelijks 12:10 16:50 uur; do. vr. za. zo. ma. di. óók 14:30 uur. 6e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. 2a TOY STORY 3 3D (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich. wo. 11:20 13:10 15:20 uur. VOORPREMIÈRE 2ga SAMMY’S AVONTUREN: DE GEHEIME DOORGANG 3D (NL) dagelijks 13:40 15:40 uur; do. vr. za. zo. di. wo. óók 11:50 uur. PREMIÈRE 2g CATS & DOGS: DE WRAAK VAN KITTY GALORE 3D (NL) do. vr. za. zo. di. 11:20 uur. 3e WEEK 1 DE BONTE BRIGADE (NL) Familiekomedie met Brendan Fraser. do. vr. za. zo. ma. di. 13:30 15:30 uur; wo. 11:20 uur; 4e WEEK do. vr. za. zo. di. óók 11:30 uur. Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD 3D (NL) 4de deel. 2ga dagelijks 12:20 14:30 uur. 4e WEEK SHREK VOOR EEUWIG EN ALTIJD (NL) Vierde deel. 2ga dagelijks 13:30 15:45 uur. 6e WEEK Voor deze 3D versie gelden andere tarief voorwaarden. 2a TOY STORY 3 3D (NL) Derde Pixar animatiefilm van Lee Unkrich.

Persécution

In de nieuwste film van Patrice Chéreau brengen Romain Duris, Charlotte Gainsbourg en Jean-Hugues Anglade, toppers van een nieuwe generatie Franse acteurs, de complexiteit, meedogenloosheid en vooral onvoorspelbaarheid van relaties aan de oppervlakte. De 35-jarige Daniel leidt een druk bestaan als klusjesman. Telkens moet hij omschakelen naar het intellectuele milieu van zijn koele vriendin Sonia. Hij heeft een gepassioneerde haat-liefde verhouding met haar, maar die relatie lijdt onder zijn onzekerheid en jaloezie. Plots duikt een mysterieuze man op, die Daniel voortdurend volgt en zelfs binnendringt in zijn appartement. Daniel voelt zich bedreigd en verliest langzaam de controle over zijn emoties. Wanneer Sonia definitief besluit hem te verlaten, blijft hij vertwijfeld achter. Wie is die onbekende man? Waarom stalkt hij Daniel met zoveel overgave? Of is de man een waanvoorstelling? > Bron: Filmhuis Den Haag


22>

Vrijdag 30 juli 2010

service

sudoku

kruiswoordpuzzel

6 7 2 5 1 8 2 8 3 8 2 7 1 5 3 7 4 2

5

4

1

9 3 8 7 2 6 5 4 1

7 4 1 9 5 3 2 8 6

3 1 6 2 8 5 7 9 4

2 8 7 6 9 4 1 3 5

4 9 5 3 1 7 6 2 8

3

13

14

19

8 7 9 4 6 1 3 5 2

6 5 3 8 7 2 4 1 9

1 2 4 5 3 9 8 6 7

T A P T O E

S R E A T M C V E

I T E O E V E R M O S T O R E E E T E U I S G E B A R E L N A A

23

28

1 7 9

29

36

L E T A A L

Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag t 070-3644040 f 070-3633570

Voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net

9 12 17

18

25

26

31

32

27 33

35 38

39

40

45 49 53 58

41

42

46 50

59

43

47 51

54

55 60

61

56 62

63

© www.puzzelpro.nl

Horizontaal: 1 bouw 10 braadspit 11 waakzaam 13 zuster 14 noodsignaal 17 regeringsreglement 19 vat 20 muziekinstrument 21 watering 22 ad acta 24 Openbaar Ministerie 25 ondernemingsraad 27 pers. vnw. 28 lastig vraagstuk 31 mistletoe 34 politieke partij 35 pl. in Overijssel 36 kamhagedis 40 entertainer 44 informatie-technologie 45 Japans bordspel 46 zangnoot 47 per adres 48 soort

colofon Den Haag Centraal B.V.

8

21 24

37

57 S J A L O T

7

16

34

52

E S I E D R K P O S T R N T O E N R A R R E R M A T K K E

15

30

48

R G E N E L I E N I E L E N S T E R E E V N R I A S R S T E A T R K H E I D K E E P E E N D M S M O R

6

20

22

6 T U R G E L I E T

5

11

44

S I E R R A

4

10

oplossingen vorige week 5 6 2 1 4 8 9 7 3

2

49 beroep 51 huid 52 annexus 54 rekenkundig getal 56 Chinese munt 57 slavenschip 60 precies 63 vergelding.

Verticaal: 1 chroom 2 of iets dergelijks 3 namelijk 4 ski-onderdeel 5 vreemd 6 fototoestel 7 buisverlichting 8 Europeaan 9 bijwoord 10 greep 12 deelteken 13 kiem 15 schaapkameel

16 zuivelproduct 18 landbouwwerktuig 23 show 26 land in Afrika 29 brandstof 30 memorie van antwoord 32 knaagdier 33 afslagplaats bij golf 36 vreemde munt 37 strandmeer 38 pl. in Marokko 39 interval 40 groet 41 eiergerecht 42 grove tarwe 43 touw (Indonesisch) 50 spoel 53 Spaanse uitroep 55 paling 58 slee 59 Europees Parlement 61 grote kledingmaat 62 cerium.

Ingezonden mededeling

Hoofdredacteur Coos Versteeg Coördinatie redactie Miranda Fieret Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Hans Schmit Dominique Snip Alexandra Sweers Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Theodore Pronk De gemeentepolitieke verslaggeving wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Democratie en Media Economie Joep van Zijl

Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken Marianne ten Have Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (Society) Illustraties Marcello’s Art Factory

Cultuurredactie Annerieke Simeone (coördinator) Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Rob Soetenhorst Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel Advertentieverkoop Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Dennis Pleeging Pleeging@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Advertentiebeheer Marije Teppema: teppema@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net

Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

• Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal € 19,95 / Halfjaar € 35,95 / Jaar € 59,95

spoedgevallen

Alarmcentrale

Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

112

0900 - 8844

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoedgevallen 070 - 311 03 05 Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

>Abonnementenservice<

www.dierenbescherming.nl

Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Dierenartsen weekenddienst

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).

(Spoedgevallen nacht en weekend)

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl


Vrijdag 30 juli 2010

service

koken met henk savelberg

Ingezonden mededeling

Spaanse hammen

Kastwanden met allure

We blijven nog even in Spaanse sferen met een andere specialiteit uit dit deel van het Iberisch schiereiland, namelijk de rauwe hammen. Er zijn twee soorten echte Spaanse ham, de jamón serrano, gemaakt van reguliere, roze varkens en de jamón ibérico, afkomstig van het donkere Iberische varken. Die laatste krijgt door het rijpingsproces zwarte hoeven, vandaar de naam pata negra. De kwaliteit van de pata negra-ham heeft verschillende gradaties, afhankelijk van het voedsel dat ze hebben gekregen en de zuiverheid van het Iberische ras. De dieren die hoofdzakelijk eikels hebben gegeten, mogen bellota heten en de ham wordt Jamón Ibérico de Bellota (achterpoot) of Paleta Ibérica de Bellota (voorpoot) genoemd. Heeft de ham drie jaar gerijpt, dan krijgt ze de toevoeging ‘reserva’. De allerbeste reserva’s krijgen het predicaat ‘5 J’ of ‘cinco jotas’. Het half wilde Ibérico varken is afkomstig uit de provincie Extremadura en heeft zich in de loop der eeuwen aangepast aan het soms extreme klimaat. Ze leven buiten en eten grassen, kruiden, wortels en soms olijven. Het komt met weinig voedsel toe en ontwikkelt toch snel vetweefsel hetgeen resulteert in een fijne dooradering. In de gortdroge zomertijd worden ze bijgevoerd met graan waarna in de herfst, als de eikels (bellotas) van de bomen vallen, het afmesten begint. Vanaf dat moment vormen eikels het hoofdvoedsel en geven het vlees zijn kenmerkende kruidige smaak. In deze periode ontwikkelen de dieren een formidabele eetlust (dit is een volkomen natuurlijk proces bedoeld om voldoende reserves te kweken voor de komende winter) zodat ze binnen enkele maanden soms wel 80 kilo aankomen. In de winter wanneer de varkens 14 tot 18 maanden oud zijn en ongeveer 180 kilo wegen worden ze geslacht. Eénmaal geslacht volgt er een lang proces van bereiding van de hammen, dit duurt zo’n 60 dagen. Daarna worden de hammen opgehangen in speciale droogkamers, die tot doel hebben de vochtigheid van de ham verder te verlagen en de aanwezige

vetten door de ham te verspreiden. Dit droogproces duurt tussen 6-9 maanden. Tot slot worden de hammen 9 tot 15 maanden bewaard in grote opslaghallen die een soort micro-klimaat hebben met een micro-flora, waardoor er een schimmellaag (witte uitslag) op de ham verschijnt die de zo speciale smaak veroorzaakt. Deze trekt tot diep in de ham, die daarna nog maanden bewaard kan worden zonder dat deze bederft. Het hele productieproces alsmede de kwaliteit van Jamón Ibérico wordt constant bewaakt door het Consejo Regulador de la Denominación de Origen Dehesa de Extremadura. De pata negra en zeker de ‘5J’ (als u ooit die kans krijgt grijp hem dan) eet u het beste puur, in dunne plakjes gesneden, bijvoorbeeld bij een glas fino. De jamon serrano leent zich hier ook uitstekend voor maar is ook erg lekker met onder meer verse vijgen of meloen. Om de ham te snijden wordt hij in een speciale klem gezet en met de hand in flinterdunne plakjes gesneden, als de ham tot op het bot is afgesneden, dan rest nog een laatste delicatesse: een urenlang getrokken bouillon van het bot. Als u een hele ham koopt laat u zich dan terdege de manier van snijden uitleggen.

Meloensoep met Serranoham, voorgerecht voor 4 personen:

>1 rijpe meloen >1 eetlepel citroensap >1 eetlepel gembersiroop >zout en peper >150 gram serranoham, dun gesneden

Halveer de meloen, verwijder de pitten en snijd de meloen in schijven, schil ze en doe ze in de kom van de keukenmachine of blender. Voeg zout, peper, gembersiroop en citroensap toe en pureer alles, zet afgedekt een kwartier in de koelkast. Rol de plakjes ham op en snijd elk rolletje in 3 schuine stukjes. Verdeel het meloenmengsel over kleine diepe bordjes of soepkommen en verdeel de stukjes ham erover, serveer meteen.

het weer in den haag

Wisselvalligheid troef De hardnekkige droogte zal de komende periode niet echt meer een item zijn, want de wisselvalligheid is soms met nadruk aan zet in Den Haag. De uitloper van het zomerminnende Azorenhoog, die de afgelopen weken steeds zo vriendelijk was om het weer bij ons in positieve zin te beïnvloeden, trekt zich steeds meer terug op de Atlantische Oceaan. Door deze verschuiving van de weersbepalende drukgebieden is er meer ruimte gekomen voor koelere en onstabiele instroom uit het westen of noordwesten. Ook ligt de straalstroom (krachtige windbundel op circa 9 kilometer hoogte) sinds lange tijd weer eens vrijwel boven onze hoofden. De maxima komen eind deze week en in het weekeinde veelal rond de 20 graden uit in het Haagse. De zon maakt minder uren dan we gewend zijn geweest de afgelopen pakweg zes weken. In het tijdpad donderdag tot en met zondag weten enkele regengebieden of losse buienclusters tot onze contreien door te dringen. Vooral rond zaterdag kan er weer even regen van

betekenis vallen. Het blijft tot en met het weekeinde (en ook daarna nog) dus vrij koel voor de tijd van het jaar met hoogstens 21-22 graden. Soms is het maar 18 graden midden op de dag. Het water van de Noordzee is flink opgewarmd de afgelopen warme periode. Dit soort bijna lauwe watertemperaturen kunnen het weer in onze regionen extra parten spelen. In combinatie met een koude bovenlucht kunnen de buien makkelijker ontstaan boven zee en met een noordwester landinwaarts drijven. Een extra impuls kunnen die buien

vrijdag

Min (⁰C) 15 Max (⁰C) 19 Zon (%) 65 Neerslag (%) 50 Wind nw 4

zaterdag

15 20 55 70 zw 4

dus krijgen later deze week wanneer de bovenlucht ook verder afkoelt. Mogelijk vangt na 7-8 augustus weer een aanmerkelijk warme(re) en stabiele(re) periode aan. Vaak is te zien dat het tussen 10 en 19 augustus (zeer) warm is in Nederland. De hoogste augustustemperaturen worden dan meestal bereikt. Nieuwe warmtegolf vanaf 8 augustus ? Bel de weerprimeurlijn eens op 0900-1234554 voor een kundige analyse. Marc Putto Weerman

zondag

16 19 60 40 w 3-4

maandag

15 19 70 30 wnw 4

Bezoek onze showroom voor: Schuif- draai- en vouwdeuren, spanpanelen, kastwanden en kastinterieurs op maat gemaakt.

Den Haag 070 36 59 265 www.molewijk.nl

Ook adverteren? Bel 070  -3644040

<23


24>

Vrijdag 30 juli 2010

de verzorger

Schoen- en voetspecialist Jos Gerner

Wie de schoen past … is pas halverwege Meestal zijn de voeten het laatste lichaamsdeel waar een sporter zich om bekommert. Toch hebben deze ‘onderdanen’ een buitengewoon belangrijke rol. Jos Gerner van Excelsior Sport in de Weimarstraat weet dat als geen ander. Wie bij hem een paar sportschoenen aanschaft, komt niet weg met het meest trendy kleurtje of een schoen die de naam van een bekende voetballer draagt. Hij vindt het veel belangrijker dat je ook echt iets hebt aan de schoenen die je koopt. Daarbij gaat zijn interesse veel verder dan het geijkte: ‘Ja, hij zit geloof ik wel lekker’.

In het achterste gedeelte van de opvallend diepe winkel loopt een man hard; op blote voeten. ‘Dag Jos’, roept de renner terwijl hij op het keerpunt omdraait. De in dat gedeelte van het pand zittende eigenaar groet terug, neemt plaats en begint te vertellen: “Als je een sportschoen gaat kopen moet je er om te beginnen op letten dat het een schoen is die past bij jouw sport. Maar ook bij jouw manier van lopen en jouw voeten. De meeste mensen zijn gewend om naar het uiterlijk te kijken en op basis daarvan een schoen aan te schaffen. Maar als de stabiliteit van zo’n schoen niet voldoende is, of er zit niet voldoende demping in, dan wordt het een ander verhaal. Als daardoor de kans op een blessure toeneemt, is het toch niet de geweldige schoen waar je vrienden bewonderend naar hebben gekeken”. Demping Wie aan sportschoenen denkt, ziet meestal twee soorten voor zich: schoenen voor indoorsporten met een platte zool of voetbalschoenen met noppen. Maar er is meer weet Gerner: “Als je alleen maar de hardloopschoen neemt. Die is erop gebouwd om de puur voorwaartse beweging van de hardloper te ondersteunen. Hij wikkelt heel anders af dan een schoen waarbij je moet stoppen, wenden, draaien en keren. De demping is ook anders. Ongeveer 95% van de hardlopers landen op hun hiel, zeker bij de duurlopers. Tennissers, voetballers en zaalsporters doen veel meer op de middenen de voorvoet. Daardoor is een schoen voor die sporten heel anders opgebouwd. Een hardloopschoen heeft veel minder zadels, waardoor er minder ondersteuning aan de zijkanten zit. Dat hoeft ook niet omdat je grotendeels rechtdoor gaat. Indoorsporters zijn ook niet onder één noemer te plaatsen. Iedere zaalsport vereist weer andere kwaliteiten van een schoen. Handbal, squash en badminton kennen verschillende sportspecifieke bewegingen. Een handballer is constant aan het draaien, wenden en keren, maar springt veel minder dan een basketballer of een volleyballer. De demping van een basketbal- of volleybalschoen is veel groter. De zool onder de voorvoet is daarom dikker bij die laatste twee soorten sportschoenen. Die handballer zou juist veel hinder ondervinden van

die hoeveelheid demping. Daar zakt hij in weg en dat kost hem snelheid bij het draaien en keren”. Beeldopname Toch is het niet voldoende om alleen maar een sportspecifieke schoen uit te zoeken. “Als je uitgaat van jouw sport en de daarbij behorende schoen, begint het volgende traject”, legt Gerner uit. “Dan kijken we naar

Images : Creative

> Foto

de voet zelf. Wie een smalle voet heeft, moet geen schoen met een brede leest kiezen. Anders ga je schuiven in je schoenen, wat blaren kan veroorzaken. Maar doordat je minder goed contact hebt met de schoen kun je de sportspecifieke bewegingen minder optimaal maken. De pasvorm is dus erg belangrijk, maar ook je manier van bewegen. Als je van

nature teveel naar binnen kantelt met je voeten, dan heb je een schoen nodig die ook aan de binnenkant erg stabiel is. Anders draait ook je knie naar binnen en gaat daardoor ook je bekken draaien en kunnen daar klachten ontstaan, maar ook in je rug. Als je de schoen past moet je er tenminste een paar stappen mee lopen. Het

liefst zelfs een paar sportspecifieke bewegingen mee maken. Wij maken daar een beeldopname van en bekijken dat vertraagd. Daarbij letten wij erop of de afwikkeling goed is of dat er meer steun vereist is. Iedereen leert ongeveer op dezelfde leeftijd lopen, maar geen twee mensen lopen op dezelfde manier. Ieder gezicht is anders, ieder paar voeten is anders en de afwikkeling is al helemaal anders. Je kunt nooit stellen dat als een vriend

geweldig presteert op een bepaalde schoen, jij dat ook zult bereiken met diezelfde schoen”. Veteren Gerner is een gedreven mens. Hoe dieper we in de materie duiken, hoe enthousiaster zijn verteltoon wordt. Het is duidelijk dat zijn liefde voor het vak verder gaat dan de theoretische kennis. Als hij ter verduidelijking schoenen uit een rek pakt, behandelt hij ze met zorg. Alleen al de manier van vasthouden toont respect voor pasvorm en materiaal. Wat vroeger gekscherend een vakidioot werd genoemd, heet tegenwoordig een bevlogen specialist. Gerner is er zo één. “We kiezen dus een schoen die bij de sport èn de voeten van de sporter past”, vervolgt Gerner zijn relaas. “Biedt de pasvorm desondanks onvoldoende stabiliteit voor

de betreffende sporter, dan kijken we met een standaard inlegzool of we daarmee een stuk verbetering kunnen bereiken. Vaak kunnen we al veel aflezen aan de slijtage van de oude sportschoenen, dus is het handig om die mee te nemen. Al deze dingen zijn bij ons de standaardhandelingen bij de aanschaf van een sportschoen. Maar we leren de mensen ook veteren. Dat klinkt gek, maar er zijn verschillende vetermethoden. Bij een sporter met een smalle enkel maken we bijvoorbeeld wat extra gaatjes

Ze staan nooit zelf in de arena, maar spelen een hoofdrol in de coulissen: de verzorgers. De mannen en vrouwen die ervoor verantwoordelijk zijn dat de spieren soepel blijven, dat het spelmateriaal in perfecte staat verkeert, dat de grassprieten in de juiste richting waaien of dat in het gezonde sportlichaam ook een gezonde geest huist. Deze week de schoen- en voetspecialist.

in de schoen en doen de veter er op een zodanige manier doorheen, dat het achterste gaatje wel wordt gebruikt, maar de veter niet te hoog op de wreef komt te zitten. Maar als het ingewikkelder wordt, door aangeboren afwijkingen of als iemand terugkomt van een zware blessure, dan hebben we nog een heel arsenaal aan andere mogelijkheden. Dan kom je bij onze afdeling podologie terecht waar we nog veel dieper kunnen ingaan op voetklachten. Via diepgaande vragen en zeer gedegen onderzoek komen we samen met de klant tot de kern van de klachten. Aan de hand daarvan zoeken we de oplossing en maken we met de computer een inlegzooltje dat volledig op maat is voor de betreffende persoon. Als

die zooltjes zijn gemaakt, kijken we of dat inderdaad het gewenste effect heeft. We controleren daarna welk effect die zooltjes hebben op de rug. Alles om ervoor te zorgen dat iemand zo prettig mogelijk kan sporten en daarbij een zo laag mogelijke kans op blessures heeft. Als je dan de juiste schoen hebt, verzorg ze dan ook goed. Haal ze na het sporten uit je tas, laat ze rustig drogen en niet zoals ik een keer ben tegengekomen in de magnetron. Daar krimpen ze net zo van als op de kachel”. Hans Willink


dhc-168