Page 1

18

SPORT

23

SERVICE

26

3

O

AGE L P 00 0 . 18

6/7

Vrijdag 5 februari 2010

}<(l(tp$=adbcae<

CULTUUR

Verkiezingen: Ingrid, links en op ramkoers

EXEM

ECONOMIE 15

Stationsbuurt biedt volop mogelijkheden

EN

3

PLAR

ACTUEEL

jaargang 4 nummer 143

€ 1,50

> Foto: Robert King/Polaris Images/Hollandse Hoogte

Keep Hope Alive

“Ik zeg tegen jullie, de jonge generatie: Wees niet naar binnen gekeerd en val elkaar niet aan. Verlies je niet in drugs en alcohol. Gebruik geen geweld. Maar gebruik je verstand en zet je in voor een eerlijker wereld met vreedzame co-existentie waarin we elkaar niet vernietigen. En doe iets belangrijks zoals: iemand liefhebben…”. Woorden van dominee Jesse Jackson. Deze voormalig assistent en vriend van Martin Luther King is deze dagen in Den Haag. In spiritueel centrum De Boskant wordt door hem de derde Martin Luther King Jr. lezing gehouden. ‘Keep Hope Alive’ is daarbij zijn

motto. Jacksons komst naar Den Haag past goed in het streven van de internationale stad van Vrede en Recht om zich nadrukkelijk te manifesteren als het om het gedachtengoed van de in 1968 vermoorde Martin Luther King gaat. Deze weken worden op de gebouwen rondom het Spuiplein ook uitspraken van de beroemde burgerrechtenactivist geprojecteerd door middel van laserstralen. Op de foto staat dominee Jesse Jackson bij het Lorraine Hotel in Memphis, Tennessee, waar Martin Luther King destijd door James Earl Ray werd doodgeschoten.

Ingezonden mededelingen

ZIN IN EEN ONTBIJTJE? Van 15 t/m 28 februari knipactie. Bij vertoon van de advertentie een gratis limoncello bij de koffie en een glas prosecco voor de gehele tafel. Pinnen of contant betalen.


2>

Vrijdag 5 februari 2010

varia

stadsmens

(Kunst)koppel viert jubileum van Marcello’s Art Factory Twee zwervers staan voor een schilderij en raken in een heftige discussie over dat doek. Kunstenaar Marcello zal dit tafereel niet licht vergeten. Het gebeurde onlangs in het Atrium van het stadhuis waar een tentoonstelling werd gehouden van genomineerde werkstukken voor de Haagse Schilderkunst Award 2009. “Mijn hart ging open toen ik het zag. De twee hadden de moeite genomen om te gaan kijken en hadden er over nagedacht. Ik houd ervan om kunst uit de elitaire hoek te halen”, zegt Marcello die eind vorig jaar een selectie maakte uit de inzendingen voor deze nieuwe prijs voor de schilderkunst. Hij deed dat samen met mede-organisatoren Patrick Toet van Artifac tekenen en schilderen en Coen van den

‘Wij waren de eersten die met een kunstmachine, eigenlijk een enorme printer, een schilderij maakten’ Oever van de Galerie. Marcello’s Art Factory / galerie HAAGS, die de illustraties verzorgt voor deze krant, bestaat 25 jaar. Wie Marcello zegt, zegt ook meteen Els. Ze zijn immers een begrip in Den Haag en omstreken. Bijna 19 jaar nu leven en werken ze samen. Het bedrijfje ‘Marcello’s Sandwichman’ bracht de twee indertijd bij elkaar. Els: “Marcello verhuurde een promotieteam op rolschaatsen, mijn dochter Sabine schaatste voor hem. Dat wilde ik ook. Ik was net gescheiden en kon wel een centje gebruiken”. Al bij de eerste ontmoeting was het raak. Ook wat de kunst betreft. Els had de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten gevolgd, Marcello de Gerrit Rietveld Academie. Marcello: “En ik had al een bedrijfje. Eén plus één was dus drie, vond ik. We zijn toen samen serieus gaan werken aan het kunstenaarschap, om ervan te kunnen leven en om bekend te worden. Dat is gelukt, maar we hebben wel onze nek uitgestoken”. Hij

verduidelijkt: “Wij waren de eersten die met een schildermachine, eigenlijk een enorme printer, schilderijen maakten. Boze collega’s noemden dat ‘nepkunst’. Nu heeft ieder zichzelf respecterend modern museum kunst uit de computer”. Zijpaden De zijpaden werden bewust door Els en Marcello gezocht. Dat gebeurt nog steeds. Beiden willen per se in hun eigen onderhoud voorzien. Vaak werkt dit in hun nadeel. “Als wij een subsidie aanvragen, vallen we buiten de boot. Wij worden niet als fulltime kunstenaar beschouwd omdat wij naast de kunst nog ander werk doen. ‘Heeft u een uitkering?’, vragen ze, “gelukkig hebben we die niet, maar daardoor ook geen recht op subsidie”. Een ander onderwerp nu, vinden ze. Veel liever vertellen Els en Marcello over mooie kunstopdrachten, zoals die van Schiphol Plaza in 2006. “In dat Rembrandt-jaar hebben we op Schiphol in een serie van achttien zelfportretten Rembrandt oud laten worden. We zijn begonnen op zijn 23ste en geëindigd op zijn 67ste. Zo’n opdracht haalt het beste in ons naar boven”. Een geheel andere opdracht, maar recent met evenveel plezier aan gewerkt, is het schilderij van een oerwoud op een wand in een badkamer. De activiteiten zijn omvattender. Zo worden schilder- en tekenlessen aan particulieren en kinderen gegeven en sinds 1999 workshops. “Als een soort teambuilding of bedrijfsuitje”, licht Marcello toe, “ik ben er goed in om mensen enthousiast te maken. Ze leren ook over kleuren en vorm en zijn vaak nieuwsgierig naar het kunstenaarsleven; daar willen ze meer van weten”. Onder de titel ‘Marcello & Els (w) eten wat lekker is’ schrijven ze eetrecensies en tekenen daarbij de gastheer of gastvrouw voor het magazine Zakenjournaal. Ook maken beiden portretten van particulieren. Stunt In dit jubileumjaar komen ze ongetwijfeld met een stunt. De laatste spraakmakende was begin vorig jaar rond de voetbalplaatjes van Albert Heijn. Volgens Marcello ontbrak in de reeks Lex Immers, speler van ADO.

Marcello & Els in bed onder toeziend oog van ‘Dirty Harry’ Clint Eastwood. > Foto: Jurriaan Brobbel

“In een week tijd heb ik 20.000 plaatjes perfect nagemaakt en uitgebracht. Het is een megasucces geworden. Mensen kwamen ze overal vandaan hier ophalen: van de Schilderswijk tot Benoordenhout. Ja, zo’n actie kan bij het kunstenaarsschap horen. Je communiceert op een andere manier met het publiek dan via schilderen en je bereikt mensen die je anders niet bereikt. Met de voetbalplaatjes heb ik ADO-fans van de harde kern binnengehaald in ons atelier”. Er bestaat al lang een band met ADO. De afgelopen tien jaar heeft Marcello alle voetballers van de club getekend, Els de voetbalsters. De tekeningen hangen in het spelershome. De voetballers die vertrekken krijgen een

plek op de gang die van de kleedkamer naar het veld leidt. Uit dit project is een ander initiatief voortgekomen. Marcello: “Bij elke thuiswedstrijd wordt een voetbalplaatje uitgedeeld. Ik teken elke keer een andere speler, op de achterkant staan zijn gegevens”. Zo lezen we over Robert Zwinkels onder meer dat hij een meter 86 is en 82,5 kilo weegt. Bedrijven kunnen een speler adopteren. Bij Zwinkels is dat Van Arkel gerechtsdeurwaarders/incassobureau. “Het voetbalplaatje is een collector’s item. Ook hiermee breng je weer kunst bij een heel breed publiek. Er komen naar elke wedstrijd tussen de tien- en vijftienduizend mensen”. Vanwege het jubileum zal een spe-

ciale uitgave verschijnen. Marcello: “Daar hangen we acties aan op. Wat al serieus op stapel staat, zijn hele grote tekeningen van oude lp-hoezen van artiesten als Jimi Hendrix, Michael Jackson en de Rolling Stones. Die hoezen roepen voor mijn generatie herinneringen op aan toen je zestien, zeventien was. Als je erover praat, komt je jeugd terug”.

Joke Korving Marcello’s Art Factory/ Galerie HAAGS, Koningin Emmakade 148. Voor meer informatie: www.marcellos.nl

Ingezonden mededeling

VERBOUWINGS OPRUIMING

Den Haag wil een stap naar vrede zetten. Daarom zijn we een jaar lang Den Haag War Child City. Help mee genoeg geld in te zamelen om 50.000 kinderen te helpen! Organiseer bijvoorbeeld een wijkconcert! Maak een

U bent van harte welkom voor alle zaken op onze tijdelijke

stap naar vrede op jouw manier en

locatie: Papestraat 13 (op ca. 60 meter loopafstand).

meld je actie aan op warchildcity.nl Misschien kom ik dan jouw initiatief ondersteunen!

Stad voor Stap naar Vrede Tel. 070 - 346 16 81 - www.hofstede-optiek.nl

warchildcity.nl

“Al s iedere Hagenees een stap zet, maken we sam en een sprong!” Tim Akkerman, amb ass adeur Den Haag War Chil d City


Vrijdag 5 februari 2010

actueel

Bolle: ‘OZB-tarief naar draagkracht’ Door Jan van der Ven

Het OZB-systeem moet rekening gaan houden met draagkracht. Eigenaren van dure huizen gaan dan meer betalen, mensen met een goedkoop huis minder. Dat vindt PvdA-wethouder Marieke Bolle van Financiën. De wethouder wil dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen zelf te bepalen hoeveel geld ze binnenkrijgen via de OZB. Nu zijn de mogelijkheden beperkt: gemeenten mogen de hoogte van het OZB-tarief wel vaststellen, maar dat tarief moet dan voor alle huizen binnen de gemeentegrenzen gelden. Rekening houden met draagkracht is niet mogelijk. Bolle wil zo’n differentiatie mogelijk gaan maken. Daarvoor is een wetswijziging nodig.

De wethouder: “Mijn plan wil niet zeggen dat de totale belastingdruk in Den Haag omhoog gaat. Wel dat er een andere belastingdruk komt”. Bolle wijst naar een onderzoek van het instituut COELO, dat de lokale lasten in de G-27, de 27 grootste gemeenten van het land, onderzocht. Hieruit blijkt dat de gemeentelijke lasten in Den Haag, na die in Alkmaar, het laagst zijn van de G-27. De wethouder zegt zich te realiseren dat een differentiatie van OZB-tarieven ook inkomenspolitieke aspecten heeft. Ze vreest die niet en wijst er op dat het rijk ook met gedifferentieerde belastingtarieven werkt die eveneens inkomenseffecten hebben. Volgens Bolle komt het probleem van een gedifferentieerd OZB-tarief pas aan de orde na de raadsverkiezingen van

maart. “Dan spreken de coalitiepartijen met elkaar af wat de wensen zijn. Vervolgens kijk je naar de financiering ervan. Het kan zijn dat je op zo’n moment geld tekort komt om al je wensen te realiseren. Je kunt een deel van de inkomsten van de OZB daar dan ook voor gebruiken”. Jaarlijks int de gemeente Den Haag naar schatting 80 miljoen euro via de OZB. Lastenverzwaring De wens van de wethouder komt voort uit de vrees dat de uitkeringen van het Rijk opdrogen als gevolg van de bezuinigingen. Die vrees uitte PvdA-lijsttrekker Jeltje van Nieuwenhoven maandagavond al tijdens een debat met VVD-lijsttrekker Sander Dekker. Van Nieuwenhoven wilde tegen die achter-

grond geen lastenverzwaring voor de burgers uitsluiten om zodoende geld binnen te krijgen voor collectieve taken zoals de wet maatschappelijke ondersteuning en de wet Werk en Bijstand. De VVD pleit voor een verlaging van het OZB-tarief met tien procent de komende vier jaar. Het zou wethouder Bolle een lief ding waard zijn als, tegen de achtergrond van naderende rijksbezuinigingen, de mogelijkheid wordt geopend dat gemeenten meer eigen inkomsten krijgen. “Nu is zes procent van onze inkomsten afhankelijk van gemeentelijke belastingen. Terwijl intussen het aantal taken dat we moeten uitvoeren toeneemt. Dus zou het wenselijk zijn wanneer we meer dan die zes procent zelf mogen binnenhalen”.

Kansen voor de Stationsbuurt Door Coos Versteeg

Het is tobben met de Stationsbuurt. Hollands Spoor is het elfde station van Nederland, waar dagelijks 35.000 reizigers aankomen, maar die verdwijnen merendeels richting Haagse Hogeschool en benutten deze entree tot de stad nauwelijks als aanlooproute naar het centrum. Want de Stationsweg is bepaald niet de rode loper naar de binnenstad die het zou kunnen zijn. Drie onderzoeksbureaus hebben deze week hun analyse van de Stationsbuurt aan het Atelier Rijksbouwmeester gepresenteerd: Wijkwiskunde uit Amsterdam, Bureau Stedelijke Planning (BSP) uit Gouda en het samenwerkingsverband van Drive 3d met Eker & Schaap landschapsarchitectuur uit respectievelijk Wijnaldum en Amsterdam. De drie bureaus hadden niet allemaal een gelijke opdracht. Drive 3d is gevraagd vooral te kijken naar de mogelijkheden tot verbetering van de openbare ruimte en heeft die opdracht zelf uitgebreid tot een onderzoek naar de functie van stadsentree. Wijkwiskunde keek met name vanuit cultureelantropologisch perspectief naar het imago en de identiteit, terwijl BSP zich richtte op het economisch/programmatisch aspect. Waar de drie bureaus elkaar in elk geval in vinden, is de chaotische en ondoorzichtige verkeerssituatie voor het station: trams, bussen, auto’s, wielrijders en voetgangers ontmoeten elkaar in een beperkte en versnipperde ruimte waar de fysieke scheiding ontoereikend is en daar zijn fietsers en voetgangers de dupe van. Drive 3d/ Eker & Schaap spreekt zelfs van een ‘verkeersmachine’ en vergelijkt de mogelijkheden van het Stationsplein en de Stationsweg met in beginsel vergelijkbare situaties in Leuven en Maastricht, waar sprake is van zorgvuldig gecomponeerde stationsensembles

die als een ware stadsvestibule representativiteit en rust uitstralen. Belastingkantoor Kan zoiets ook bij HS? Er is in elk geval meer nodig dan nieuwe bestrating. De openbare ruimte rondom het station zou onderdeel moeten zijn van een visie op de betekenis van deze stadsentree en die breedte wordt gemist in de gebiedsvisie van de gemeente, die vooral lijkt gericht op de rode loper naar het centrum. In alle studies speelt het voormalig belastingkantoor een cruciale rol. BSP, die een pleidooi houdt voor het versterken van het historisch karakter van het gebied – er is hier immers veel bewaard gebleven – noemt specifiek de twee belastingkantoren op beide hoeken tegenover het station als voorbeelden van onaantrekkelijke bouw. BSP constateert dat het winkelbestand in de buurt zich aan de onderkant van de markt bevindt en een onaantrekkelijke uitstraling heeft, maar ziet wel volop mogelijkheden om van de Stationsweg een aantrekkelijke winkelroute te maken die vergelijkbaar is met de Haarlemmerstraat in Amsterdam en de Nieuwe Binnenweg in Rotterdam. Bij het Rotterdamse voorbeeld wordt aangegeven dat dit vijftien jaar geleden ook ‘het domein was van junks, hoeren en pooiers’, maar dat in 2001 vanuit de gemeente de ambitie is uitgesproken er een aantrekkelijke verbindingsroute van te maken. Nadrukkelijk wordt gewezen op het belang van kwalitatief aantrekkelijke winkels. In de verschillende onderzoeken keert dit element steeds terug. Er is behoefte aan Starbucks, AH to Go, Etos, Blokker etc., maar ook aan leuke platenwinkels, delicatessen- en speciaalzaken, galeries, restaurantjes e.d.. Jordaan Onderzoeksbureau Wijkwiskunde haalt aan dat minister Van der Laan onlangs tijdens een wijkbezoek liet ho-

info@thomsontweewielers.nl / www.thomsontweewielers.nl

Het moet makkelijker worden voor burgers om inzage te krijgen in bouwplannen en stadsontwikkelingen. Daarom worden binnen enkele weken bestemmingsplannen via de website van de gemeente inzichtelijk gemaakt. Door het online verzamelen van de bestemmingsplannen moet het voor ‘de leek’ simpeler worden om zicht te krijgen op bouwprojecten. Daarmee wordt de gang naar het kadaster om plannen in te zien, niet noodzakelijk meer. Ook is het de bedoeling dat er – indien mogelijk – 3Dweergaven te zien zijn van projecten. De nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening die sinds 1 januari dit jaar van kracht is, verplicht gemeenten om aan deze verlaging van de informatiedrempel mee te werken. Den Haag behoort volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten tot de 90 procent die aan deze wet gehoor geeft. Frea Broekman van de VNG: “Het gaat om nieuwe plannen die per 1 januari 2010 zijn ingediend. Die van daarvoor gaan niet online”. Los van de noodzaak om de informatievoorziening over bouwprojecten en bestemmingsplannen te verbeteren, is een gewenst bijeffect volgens Broekman dat ‘procedures’ voortaan sneller zullen gaan.

Voor het eerst in Nederland is er via internet een kerk verkocht. De Exoduskerk aan de Berensteinlaan ging voor meer dan een miljoen euro onder de hamer. De kerk was op de online veilingsite ‘ www.biedenenwonen.nl ’ te koop aangeboden. Het openingsbod was 895.000 euro. De eigenaar wil voorlopig anoniem blijven. Ook de bestemming van de kerk is nog onduidelijk. De veiling nam ruim vijf kwartier in beslag. Drie partijen waren in de race om de kerk in de wacht te slepen. De door architect Jelle Abma ontworpen Exoduskerk behoorde toe aan een hervormde gemeente binnen de PKN.

Akkoord ontwerp Grote Marktstraat Ontwerp van Archipel Architecten uit zomer 2007 voor het belastingkantoor op de hoek van het Stationsplein en de Stationsweg.

ren dat de Stationsbuurt ‘de Jordaan van Den Haag gaat worden’, maar dat onder de buurtbewoners cynisme overheerst omdat er al zoveel plannen de revue zijn gepasseerd. Zelf constateert Wijkwiskunde dat het winkelaanbod nu te eenzijdig is om een aantrekkelijke verbinding met de binnenstad te vormen. Er dient te worden ingezet op verbetering van de kwaliteit, diversiteit, een duidelijk verkeersplan en het aanstellen van een winkelstraatmanager. De gemeente wordt aanbevolen voor het smalle deel van de Stationsweg duidelijke keuzes te maken, wat wil zeggen dat niet langer moet worden meegewerkt aan eenzijdige buurtfuncties, maar moet worden ingezet op zaken die stu-

denten, internationale reizigers en in het centrum winkelende mensen aantrekken. Opmerkelijk is wel dat tal van maatregelen die nu vanuit drie onderzoeksbureaus worden voorgesteld, drie jaar geleden al werden geopperd door projectontwikkelaar Gerard Stevers van de Geste Group, die zomer 2006 één van de twee belastingkantoren verwierf en vervolgens een groot aantal verpauperde winkelpanden aan de Stationsweg aankocht. Alle ideeën over nieuwe inrichting, verkeersaanpak, straatmeubilair, horeca, terrasjes, fitness en andere zaken die studenten naar de stadskant van de spoordijk zou lokken klonken toen ook al uit zijn mond.

Hoe verrassend kan ik zijn voor mijn Valentijn?!

Adres: Thomsonlaan 55 - 2565 HX Den Haag Telefoon: 070 363 53 66 - Fax: 070 363 58 39

Bestemmingsplan voortaan online

Exoduskerk via internet verkocht

Ingezonden mededeling

Dealer van: o.a. Gazelle - Batavus - Sparta BSP - Bike Fun - Loekie - Dahon (vouwfietsen) Gespecialiseerd in: Ion-Innergy (electrische fietsen)

<3

Bel en vraag het mij! Paragnoste Rhonda 0909 501 0707 Box 1026 www.Paragnoste-Rhonda.com

Het college van B&W heeft deze week ingestemd met de nieuwe opzet van de Grote Marktstraat. Gekozen is voor het ontwerp van de architecte Lana du Croq van Architectenbureau Lucas Ellerman van Vugt. Een van de meest opvallende kenmerken in haar ontwerp is de plaatsing van hangende kroonluchters op in het oog springende hoeken. Bij de bestrating en straatmeubilair liet zij zich inspireren door de Haagse hofmode. Samen met de ondernemers, bewoners en eigenaren in de Grote Marktstraat, heeft de gemeente afgelopen twee jaar gewerkt aan het ontwerp. Vanwege het drukke gebruik van de winkelstraat is er voor gekozen om zo min mogelijk obstakels in de straat te plaatsen. Intussen is een compromis gesloten over de fietsroute door de Grote Marktstraat. In deze tussenoplossing worden onder meer op koopavonden de fietsers geweerd, ze moeten dan gebruik maken van de Gedempte Gracht.


4>

Vrijdag 5 februari 2010

varia

Rauwe beelden van een zwervend bestaan Door Hans Schmit

Kort nadat de vriendin van Steef Slappendel was overleden, verkocht haar familie, die op de crematie verstek had laten gaan, haar huis en inboedel in Dordrecht. Steef kwam via iemand van zijn werk (hij was betonmedewerker bij de bouw van de HSL) op een kamer in Den Haag terecht, maar nadat hij daar was uitgezet en zijn weinige spullen waren gestolen, raakte hij dakloos. Zonder identiteitskaart klopte hij tevergeefs aan bij officiële instanties als de sociale dienst en het UWV. Hij sliep aanvankelijk in de nachtopvang van de Kessler Stichting, maar ging uiteindelijk in het park slapen. ’s Avonds at hij bij de soepbus. Het duurde drie jaar voordat Steef er bovenop krabbelde: sinds juni vorig jaar heeft hij weer een dak boven zijn hoofd en werkt hij twee ochtenden in de week als postbezorger. Het verhaal van Steef, dat laat zien hoe flinterdun de scheidslijn is tussen het hebben van een huis en dakloos raken, is vastgelegd door documentair fotograaf Eric Kampherbeek en deze maand te zien in Galerie Staedion. Kampherbeek, die sterk is geïnteresseerd in de periferie van de samenleving, heeft met Steef als gids tweeënhalf jaar geprobeerd te snappen wat het is om dakloos te zijn. Hij is intensief met Steef opgetrokken, heeft met hem in het park geslapen (“Dat is beslist geen pretje”) en is hem blijven volgen toen hij een huis in Delft kreeg.

Ouders onderschatten invloed op hun pubers Na de canon van de vaderlandse geschiedenis, van de popmuziek, de kindertelevisie en wat al niet meer, is er nu ook de Opvoedingscanon. Deze laatste is van Haagse makelij en constateert dat ouders hun invloed op pubers onderschatten. Door Theodore Pronk

Steef Slappendel in zijn zwervende bestaan. > Foto: Eric Kampherbeek

De rauwe beelden van Steef, die niet in scène zijn gezet, hangen ruggelings in rijen en vormen elkaars pendant. In de ene richting zie je Steef als dakloze, als je vanaf de andere kant tussen de rijen doorloopt, zie je Steef in zijn huidige situatie: het eten in het passantenverblijf versus het duidelijk smakelijker eten thuis; het stapelbed in de nachtopvang versus het eigen bed; het blikje daklozenbier op de bank in het park versus het biertje thuis op de bank. De titel van de expositie, Hotel Holland, verwijst naar de opvangmogelijkheden voor degenen die met drank-, drugs- of

gokverslaving, met zware psychische klachten of als illegaal op straat terecht komen. Naast het verhaal van Steef toont de expositie ook foto’s van Kampherbeek over de activiteiten van de Kessler Stichting en het Moederhuis aan De la Reyweg, waar 86 jaar dak- en thuislozen zijn opgevangen. Het pand is nu gesloopt, maar volgend jaar staat op dezelfde plaats een nieuw ‘paleis van de daklozen’. Hotel Holland, foto’s van Eric Kampherbeek. Galerie Staedion, Koningin Julianaplein 2. Ma-do 8.00-16.30; vrij 8.00-12.00. Toegang gratis. Tot en met 5 maart 2010.

De Opvoedingscanon is deze week gepresenteerd aan wethouder Dekker van onderwijs. Mede op zijn initiatief werd een jaar lang onderzoek gedaan naar de aanwezige kennis over opvoeding bij Haagse ouders en professionals – leerkrachten, jeugdhulpverleners en coaches van sportverenigingen. Het onderzoek dat door René Diekstra – lector Jeugd en Opvoeding aan de Haagse Hogeschool –, medewerkers van het Kenniscentrum Jeugd en Opvoeding en wetenschapsjournaliste Malou van Hintum is uitgevoerd, is nu gebundeld in een canon waarin allerlei nuttige feiten zijn opgenomen. Opvallend genoeg concluderen de onderzoekers dat ouders hun invloed op pubers onderschatten. Diekstra: “Ik denk dat er een soort sfeer is ontstaan dat ouders denken dat ze niets meer in te brengen hebben als de puberteit aanbreekt. Dat is dus onjuist. De wijze waarop je als ouder in de prepuberteit al omgaat met kinderen is bepalend. Je moet dan al betrokkenheid tonen en vriendjes en vriendinnetjes in huis halen”. Volgens de onderzoeker is het niet nodig om kinderen met bijbehorende vriendjes dood te knuffelen, maar goed

voorbeeld doet goed volgen. Diekstra: “Je moet laten zien hoe je met vriendschappen om moet gaan”. Afgezien van de onderschatting van die sturende rol, signaleert Diekstra dat er een groot misverstand bestaat over welke invloed ouders wel hebben. “Ouders die denken dat ze invloed hebben op alcoholgebruik door ze in hun bijzijn te laten drinken, hebben het mis”. Een andere misvatting, is dat kinderen via sportverenigingen ‘socialere’ wezens worden. “Het is niet perse zo dat kinderen die sporten in georganiseerd verband socialer worden. Met die conclusie was Erica Terpstra niet zo blij. Zij wilde het namelijk als argument gebruiken om het belang van sport duidelijk te maken. Dat was wel een domper voor haar”. Nu een deel van de fabeltjes over opvoeden uit de wereld zijn gehaald, lonkt alweer een nieuw onderzoek. Want, de samenwerking tussen de gemeente en de Haagse Hogeschool smaken Dekker en Diekstra naar meer. Een logisch gevolg van deze canon is namelijk dat er specifiek onderzoek wordt gedaan onder migranten. Diekstra: “Voor dit onderzoek was het te gecompliceerd om ook mensen die geen Nederlands spreken te bevragen. Dat doen we in het vervolgonderzoek wel. Dan gaan we ons richten op de kennis over opvoeding onder Marokkanen, Turken, Antillianen en Kaapverdiërs”. De opvoedingscanon van Diekstra is verkrijgbaar als boek, maar ook online te raadplegen via www.opvoedingscanon.nl

Ingezonden mededeling

Wie is er bang voor de PVV? Den Haag is de enige grote stad waar de PVV meedoet aan de gemeenteraadsverkiezingen. Zal het Haags gemeentebestuur een wezenlijk andere koers gaan varen als de PVV een politieke factor van belang wordt? Wat kan dit gaan betekenen voor het financiële beleid, voor de aanpak op het gebied van stadsontwikkeling, onderwijs, integratie, sociale zaken en kunst/cultuur?

Presentatie Margriet Vroomans Zondag 14 februari Theater aan het Spui Aanvang debat: 15.00 uur Zaal open: 14.00 uur Toegang gratis, aanmelden verplicht, bij voorkeur via www.denhaagcentraal.net

Den Haag Centraal organiseert i.s.m. Den Haag TV een debat met o.a. de lijsttrekkers Jeltje van Nieuwenhoven (PvdA), Sander Dekker (VVD) en Marjolein de Jong (D66). Inleidingen worden verzorgd door: Ronald Sørensen (Leefbaar Rotterdam) en Kees Boonman (parlementair redacteur Tros Kamerbreed)

of 070 3644040 Het debat wordt donderdag 18 februari uitgezonden op Den Haag TV van 13.30-14.00 uur, 15.30-16.00 uur, 17.30-18.00 uur, 19.3020.00 uur, 21.30-22.00 uur en 0.30-1.00 uur.


Vrijdag 5 februari 2010

actueel

PSIC: centrum voor innovatieve veiligheidsoplossingen

‘Anti-terrorisme is sexy, maar niet heel realistisch’ Waar is een centrum met de nieuwste snufjes op het gebied van openbare veiligheid op zijn plaats? Den Haag was de plaats die meteen te binnen schoot bij Leon de Bruijn en zijn partner Emmie van Halder. Het idee werd uit Washington verplaatst naar de stad van vrede, recht en veiligheid. Daar is nu pal naast het World Forum ‘PSIC’ gevestigd. Het Public Security Innovation Center begint terrein te winnen. Inmiddels is zelfs een delegatie uit Zuid Afrika komen kijken wat er voor het WK op het gebied van veiligheid mogelijk is.

Erasmusveld is de duurzaamste Erasmusveld scoort een rapportcijfer 8 op duurzaamheid. Die score is in Nederland door geen enkele bestaande wijk gehaald. Dat cijfer verdient de wijk vooral door de energiehuishouding, het waterbeheer, de bodemkwaliteit, de bereikbaarheid met openbaar vervoer en het groen in de wijk. Het duurzaamheidonderzoek is uitgevoerd in opdracht van de provincie Zuid Holland. Erasmusveld komt langs de Erasmusweg tussen Den Haag Zuidwest en Wateringse Veld. Erasmusveld wordt energieneutraal en zal niet worden aangesloten op het energienet of op de riolering: alle afval wordt hergebruikt en bijvoorbeeld omgezet in energie.

Hangplek nodig voor ouderen Eenzaamheid maakt mensen ziek. Daarom moet de gemeente Den Haag zich meer om deze groep gaan bekommeren. Omdat eenzaamheid vooral onder ouderen voorkomt, is het raadzaam hangplekken voor ouderen in te richten. Een scootmobielclub kan ook helpen de eenzaamheid te bestrijden. Of een rollatercheckpunt. De voorstellen staan in het rapport ‘Ergens bijhoren’ van de PvdA-raadsleden Fehres en Vos. Het rapport is deze week aan PvdA-staatssecretaris Jet Bussemaker van VWS aangeboden. In Den Haag leven naar schatting 6000 mensen in extreme eenzaamheid. De meest voorkomende gevolgen zijn: depressies, angsten en slaapproblemen.

Door Miranda Fieret

Vergeet films als James Bond, Mission Impossible of the Bourne Identity. Voor de nieuwste trends op het gebied van openbare veiligheid is een nuchtere kijk nodig. Dat wil Emmie van Halder in elk geval verschaffen met PSIC. Het centrum is dan ook geen verborgen kelder vol gadgets en wereldvreemde professoren. De vele ramen met uitzicht op de omgeving van het Catshuis, geven het centrum juist een open uitstraling. “PSIC is bedoeld om producten te demonstreren, we verkopen zelf niks”, legt Van Halder uit. Veel is daar niet voor nodig. Geavanceerde computers en beeldschermen domineren de ruimte. “Het is bijna allemaal intelligente software. Dáárin zit namelijk de oplossing. Het is makkelijk om als overheid camera’s te kopen, maar in tijden van een crisis is dat niet belangrijk. Dan wil je oplossingen. Je moet dan helder kunnen communiceren, de lijnen kort en overzichtelijk houden. Daar willen wij een rol in spelen”. Van Halder’s partner Leon de Bruijn kende het concept uit Washington. “Het was een interessant concept, maar de initiator stopte ermee. We hebben aan het Ministerie van Economische Zaken en de gemeente Den Haag voorgesteld om het centrum naar Den Haag te halen. Ook met het doel om Haagse bedrijven op het gebied van veiligheid te promoten”. Inmiddels bestaat PSIC een half jaar. Volgens Van Halder begint de naam al een beetje rond te zingen. “In Nederland zijn we al aardig bekend, maar op internationaal gebied heeft dat nog wel tijd nodig. We hebben nu zo’n dertig producten om te demonstreren, maar dat moeten er honderd of zelfs meer worden”. Big brother-praktijken wil Van Halder

<5

Trainen op noodscenario’s in een virtuele wereld. > Foto: Jurriaan Brobbel

niet in de hand werken. “De wet op de privacy blijft leidend. We proberen vrijheid en privacy in balans te houden. We leveren bijvoorbeeld alleen veiligheidscamera’s aan democratische landen”.

Ingezonden mededeling

Mijnenruimer Paul Richards is één van de internationale ondernemers waarvoor PSIC haar deuren heeft geopend. Den Haag zelf heeft weinig aan zijn product, maar de VN of een land als Bosnië kunnen er een hoop profijt van hebben. Richards heeft namelijk een mijnenruimer op de markt gebracht. Deze Zuid-Afrikaan is zes jaar bezig geweest met de ontwikkeling ervan. Zijn presentatie test hij uit op de computerschermen. “PSIC helpt me om mijn woord te verkondigen”, zegt de olijke Zuid-Afrikaan glimlachend. “Ik praat al met de VN en diplomaten. Mijn product maakt de landmijnen in een paar simpele handelingen onbruikbaar. Zo kunnen ze nooit in verkeerde handen vallen”. Van Halder heeft niet alleen producten uit Zuid Afrika. Ook Nederland, Amerika en Israël zijn goed vertegen-

woordigd. “Vooral in Israël wordt een hoop ontwikkeld. Er zit zoveel druk op dat land, ze moeten wel. En uit Duitsland komen onder andere goede camera’s. Je kan er dertig kilometer ver mee zien in slecht weer. Ten tijde van de Stasi was die ontwikkeling al gaande”. Ook afnemers zijn er uit alle hoeken van de wereld. “We hebben een delegatie uit Zuid-Afrika op bezoek gehad. De aanleiding was het WK voetbal, maar inmiddels hebben ze een product afgenomen dat ook daarna bijdraagt aan de veiligheid”. PSIC probeert partijen te koppelen. “De ‘zepcam’ is een voorbeeld waarbij is samengewerkt met de politie Haaglanden. Deze camera gaat met een dreun aan. Heel handig om agressie in te perken. Het ambulancepersoneel gebruikt de zepcam nu ook”. Veiligheid is een belangrijk thema volgens Van Halder. “Overal wordt op bekrompen, behalve op veiligheid. Nu komt dat ook door de oorlog tegen terrorisme. Anti-terrorisme is natuurlijk een sexy onderwerp, maar niet heel realistisch. De kans is groter dat er veel slachtoffers vallen bij een ander soort ramp”.

Het gigantische scherm dat vrijwel de hele muur in beslag neemt, verdeelt zich in kleine vakjes. Van Halder zoomt in op Den Haag. “Kijk, op dit moment is de zee onze grootste bedreiging. Zolang er nog zwakke schakels in het kustgebied zijn, is er kans op een overstroming”.

gave straat. Vol geuren en kleuren. Ik heb hem laatst aan de kleine Daan laten zien. We keken onze ogen uit. Ik noem even een aantal winkelnamen: vishandel ‘De Zeespiegel’, Indischka (about ‘Indian Life’), Coconuts for sex, Gazaar (voor al uw Perzische levensmiddelen) en vlak daarnaast café Koos. Er dampen hier talloze shoarmazaken,

maar er is ook een solide magazijn dat ‘Het Broekenhuis’ heet. De culturen die hier verenigd zijn, lijken mij niet meer uit elkaar te trekken. Dit oude stukje stad is het nieuwe Den Haag. Die roep had mij bereikt via een aardig Haags echtpaar dat ik ontmoette in de taxi van Leiden naar Den Haag. Komende vanuit de hoofdstad, bleek er tussen deze twee steden een persoon met de trein in aanraking gekomen. Baanvak gestremd. Het was middernacht en het begon stevig te sneeuwen. Wachten op de NS-bussen leek mij heilloos, veel mensen met veel ellebogen, dus dat werd de woekertaxi. Door de ritprijs met zijn drieën te delen viel de schade mee en zo glibberden we naar de Residentie. Het

paar woonde met veel plezier op de Boekhorststraat, die ik voornamelijk kende uit de stoere verhalen van mijn vader. Zijn broers, mijn ooms, wilden nog wel eens op zaterdagavond naar de Boekhorststraat gaan. Dan botsten ze toevallig tegen andere opgewonden Haagse jongeren op en dan werd er geknokt. Een eeuwenoud ritueel. Mijn vader was maar één keer meegeweest. Hij had een bril. Veel later maakte ik als keurig Statenkwartiers mannetje kennis met de mores van deze dynamische straat. Bij ons in de buurt werd je door de politie altijd zeer beleefd aangesproken: ‘Het lampje van uw fiets brandt niet, wilt u verder naar huis lopen.’ Maar die ene keer dat ik op mijn fiets de binnenstad verkende en halver-

Trainen Naast demonstraties is er ook een mogelijkheid om te trainen in het centrum. “We hebben programma’s waarbij allerlei scenario’s aan bod komen. Vooral de politie heeft hier veel aan. Ze kunnen noodsituaties meemaken in een virtuele wereld. In een crisis moet er snel gehandeld worden. Je gebruikt je hersenen op een andere manier. Het is dus serieus gamen”. Niet alle producten komen zomaar in de vitrine van PSIC. “De producten moeten eerst grondig zijn getest”. Maar de aansprakelijkheid ligt niet bij het centrum zelf. “Wij zorgen voor een neutraal platform, maar zijn niet verantwoordelijk voor de producten. Wel doen we aan nazorg. We monitoren hoe het in de praktijk werkt bij de klant”.

straatwijs Cabaretier en schrijver Marcel Verreck keerde na een lang verblijf in de hoofdstad terug naar zijn geboortestad Den Haag. Achter de wagen met zijn zoontje herontdekt hij de stad.

De Boekhorststraat... ...is een roemruchte straat. Beroemd en berucht. En dankzij het Verkeers Circulatie Plan de laatste tijd weer enorm in de belangstelling. Vooral bij dolende, snel krankzinnig wordende automobilisten. Maar het is een echte Haagse,

wege de Boekhorst even het trottoir opstuurde om een opwindende etalage met menselijke vleeswaren te bestuderen, klonk er een scherpe toeter vanaf de rijweg. De politie. ‘Hee pik, niet fietsen op de stoep’. Zo ging dat in de Boekhorststraat. Beschaamd droop ik af. Nooit meer durven komen. Leuk dat we er weer waren. Marcel Verreck Bewoners die trots zijn op hun straat kunnen Marcel en Daniël uitnodigen langs te komen wandelen. Aanmelden: 070-3644040 of redactie@denhaagcentraal.net. Eerdere afleveringen van STRAATWIJS zijn na te lezen op www.marcelverreck.nl en in het boek Straatwijs (uitgeverij Artnik, Deventer).


6>

Vrijdag 5 februari 2010

gemeenteraadsverkiezingen

portretten In een serie portretten van Haagse lijsttrekkers laten we u de komende weken nader kennismaken met vrouwen en mannen die op 3 maart allemaal een goede verkiezingsuitslag hopen te vieren. Deze week de aanvoerder van lijst 4: Ingrid Gyömörei.

Geboren: >Rotterdam, 9 februari 1962. CV in het kort: >Studeerde B-verpleegkunde en werkte daarna in de reisbranche bij twee verschillende reisburau’s. Sinds juni 2009: >Sinds 15 september 1999 raadslid voor de SP. In 2006 werd ze fractievoorzitter voor deze partij. Om vier jaar later lijsttrekker te worden.

Ingrid Gyömörei is zo’n raadslid dat niet makkelijk loslaat. Hoort ook een beetje bij haar partij, de SP, waarvoor ze lijsttrekker is. De 48-jarige Gyömörei lijkt soms geboren voor de politiek. In de Haagse gemeenteraad heeft ze, ondanks haar soms harde aanpak, meerdere fans. Eén ervan is Willlem van der Velden (Groep Van der Velden) en bewoner van de rechterflank van de raad. Zijn oordeel: “Ze is voor mij één van de betere raadsleden. Ze is niet alleen nadrukkelijk aanwezig in de stad, maar voert ook een goed debat en kent haar dossiers. Ze bestrijdt als één van de weinige raadsleden de oppermacht van PvdAwethouder Norder en da’s goed om mee te maken. Wat ik van haar geleerd heb? Niet zoveel schriftelijke vragen stellen”. Het lag niet voor de hand dat Ingrid Gyömörei-Agelink (haar man is Hongaar) in de lokale politiek terecht zou komen. De in Rotterdam geboren en getogen Ingrid volgde als jong meisje de opleiding tot Bverpleegkundige. Ze rondde haar opleiding af in het psychiatrisch ziekenhuis Rosenburg in Den Haag.

Ingrid Gyömörei (48):

Betrokken, links en soms op ramkoers Na haar opleiding moest ze in de Heulstraat enige tijd op een huis van een vriendin passen en werd op slag verliefd op Den Haag, zegt ze zelf. Want Hagenaars zijn niet zo amicaal als Rotterdammers. “Die slaan je direct op je schouder, een Hagenaar kijkt eerst de kat uit de boom”. Maar nog steeds brandde het politieke vuur niet. Ze ging werken bij het reisbureau Paddington in de Dankertstraat en verkocht er onder meer wandelvakanties in Engeland en Ierland. Later stapte ze over naar British Travel Services in Amsterdam. Begin jaren negentig vroeg een vriendin of ze mee wilde gaan folderen voor de SP. Duizenden folders later bleek dat ze zich thuis voelde in de SP en werd ze lid van de gemeenteraad. “Het was een grote familie”, herinnert ze zich. Ramkoers Als lid van de gemeenteraad vond ze vanaf het begin met name de PvdA tegenover zich. Deze natuurlijke opponent had en heeft moeite met de wijze waarop Gyömörei oppositie voert, soms ligt ze op ramkoers. Typerend voor de problemen die de PvdA met haar heeft, is de weigering van het socialistisch raadslid Lobke Zandstra, die voor haar fractie de SP volgt, mee te werken aan dit portret. Haar fractiegenoot Koen Baart is minder terughoudend. “Ingrid is altijd zo verongelijkt. In de geest van Calimero: Wij zijn klein en zij zijn groot. Die houding is storend, want soms heeft ze best een goed idee maar communiceren erover is dan moeilijk”, aldus Baart. Omdat het raadslidmaatschap haar politieke honger kennelijk onvol-

doende stilt, is ze ook nog eens medewerker van de SP-fractie in de Tweede Kamer. Ze werkte voor Agnes Kant en later voor Paulus Jansen. Die zegt: “Ze is heel erg betrokken, maar soms is het verstandiger om zakelijk te blijven”. Dat Jan Marijnissen van de SP haar onlangs, tijdens de start van de raadscampagne, verweet de afdeling onvoldoende smoel gegeven te hebben, pareert Jansen met de opmerking: “Vergeet niet dat Den Haag een moeilijk profiel heeft voor de SP. Het is niet zo’n arbeidersstad als Rotterdam”.

Ingrid is altijd zo verongelijkt. In de geest van Calimero: Wij zijn klein en zij zijn groot. Die houding is storend.

In de Haagse raad krijgt Gyömörei lof toegezwaaid uit onverdachte hoek: Wim Pijl van ChristenUnieSGP werkt graag met haar samen. Zoals tijdens de debatten over de koopzondag. “We werkten gebroederlijk samen tijdens die debatten. We waren het er samen over eens dat de koopzondag afgekeurd moet worden vanuit sociaal oogpunt. Daar kwam voor ons nog het christelijk element bij”.

Jan van der Ven

Ingrid Gyömörei. > Foto: Mylène Siegers

Is Den Haag groener geworden? Links en

In Links en rechts van het Spui wordt stilgestaan bij onopvallende ontwikkelingen in de campagne voor de raadsverkiezingen van woensdag 3 maart.

‘Er dreigt altijd g Door Jan van der Ven

‘Read my lips’ Zelden is een politicus zo achtervolgd met één van zijn uitspraken als indertijd de Amerikaanse presidentskandidaat Bush sr. Tijdens de verkiezingscampagne van 1988 beloofde hij keer op keer dat hij als president nimmer akkoord zou gaan met een belastingverhoging. Om er vervolgens bezwerend aan toe te voegen: ‘Read my lips’. Eenmaal president brak hij echter met deze belofte en stemde in met fikse belastingverhogingen, nodig om het snel oplopende overheidstekort aan te zuiveren. PvdA-lijsttrekker Jeltje van Nieuwenhoven zal zo’n fout nooit maken. Tijdens een debat afgelopen maandagavond met VVD-lijsttrekker Sander Dekker sloot zij hogere gemeentelijke belastingen niet uit. Een reëel verhaal, want nu al staat vast dat gemeenten de komende jaren geconfronteerd zullen worden met financieel onheil, aangezien het rijk zwaar moet gaan snijden. Daarbij zal het gemeentefonds niet

ontzien worden. De verschillen tussen de liberalen en socialisten komen tijdens zo’n debat loepzuiver in beeld. Van Nieuwenhoven spreekt in tijden van financiële rampspoed liever niet over meer individuele rijkdom via een nog lager OZB-tarief. Terwijl Dekker op zijn beurt bij voorkeur een nieuwe ronde van lagere lasten (lees opnieuw een lager OZB-tarief) voor huiseigenaren propageert. En het idee van Van Nieuwenhoven voor eventuele hogere gemeentelijke lasten noemt hij vervolgens, geheel in de liberale traditie ‘schandalig’ voor al die hardwerkende burgers die krom liggen voor hun eigen bezit. Hakmes Maar het nieuwe PvdA-kopstuk liet zich door het soms botte hakmes van Sander Dekker niet van de wijs brengen. De PvdA heeft dan ook met de keuze voor Van Nieuwenhoven een zwaargewicht in de strijd geworpen, bleek maandagavond. Toen zij eind vorig jaar geheel onverwacht als num-

mer één naar voren werd geschoven, klonk links en rechts veel scepsis. Van Nieuwenhoven zou teveel de oude politiek belichamen en daardoor de twijfelde PvdA-kiezers niet kunnen aanspreken. Maar Van Nieuwenhoven heeft snel bijgeleerd en zich in hoog tempo taaie dossiers eigen gemaakt. Zodat ze maandagavond zwierig en met veel deskundigheid de ingewikkelde discussie over het politiek gevoelige woningbouw-dossier naar zich toe wist te trekken. Daarbij liet ze niet alleen Sander Dekker soms achter zich, maar ook de aanwezige partijgenoot Marnix Norder, die als PvdA-wethouder toch al acht jaar met dit bijltje hakt. Van Nieuwenhoven wordt in dit soort discussies natuurlijk wel geholpen door het gegeven dat zij als nieuwkomer geen enkel verleden met zich meetorst. Dat discussieert wel zo makkelijk, zeker wanneer je, zoals Van Nieuwenhoven, ook nog eens beschikt over een schat aan politieke ervaring. (JvdV)

Het moest goed komen met al het groen in Den Haag, toen het nieuwe college vier jaar geleden aantrad. Want de wereld raakte in snel tempo in de ban van de mondiale milieuproblemen. En op lokaal niveau zou GroenLinks als collegepartij waken over het Haagse groen. Maar zijn die verwachtingen uitgekomen? Feit is dat GroenLinks ten aanzien van het meest cruciale thema (de cruiseterminal) nooit de hakken in het zand heeft gezet. Uiteindelijk heeft coalitiegenoot VVD dit heikele onderwerp gedemonteerd, waardoor het geen rol kan spelen tijdens de verkiezingscampagne. Frans van der Steen, directeur van het Haags Milieu Centrum, kijkt met gemengde gevoelens terug op vier jaar Haags milieubeleid. “Geen enkele wethouder komt in aanmerking voor een speciale prijs. Iedereen deed een beetje”. Wat ging er goed?. “Dit college heeft beter gepresteerd dan het vorige, maar dat was ook niet zo moeilijk. Want het vorige college had nauwelijks enige ambitie voor een beter milieu. Maar toch heb ik het gevoel gehad dat het huidige college niet echt een gevoel van urgentie had.

En als er misschien sprake was van urgentie, dan is die goed verborgen gehouden”. In zijn hart is hij jaloers op een stad als Amsterdam, waar de wethouders Vos en Van Poelgeest van GroenLinks de toon zetten. “Die weten echt van wanten. De gemeente organiseerde er het toonaangevende congres ‘Steden redden de Wereld’. Te makkelijk wordt vergeten dat de steden 75 procent van de natuurlijke hulpbronnen gebruiken”. De sombere bespiegelingen van Van der Steen willen niet zeggen dat er in Den Haag geen enkel goed werk is verricht. Hij gaat er eens voor zitten en somt op: “Er zijn meer vrij liggende fietspaden bij gekomen. Fietsers moeten echter nog veel meer in de watten worden gelegd, want stel je voor dat die allemaal achter het stuur kruipen”. Grote tevredenheid is er over de zeewatercentrale bij Duindorp. “Prima plan”. Wat ook geldt voor de tien miljoen die de gemeente investeert in een windmolenpark voor de kust van België. De toepassing van aardwarmte in Den Haag Zuidwest kan vanzelfsprekend ook op zijn instemming rekenen. Bussen die op biogas rijden ziet Van der Steen graag meer.


Vrijdag 5 februari 2010

gemeenteraadsverkiezingen

Op het Randje

Stemwijzer is ‘in de lucht’ Het succes van ‘de Stemwijzer’ is de afgelopen jaren wel gebleken. Via de website www.stemwijzer.nl lieten miljoenen Nederlanders zich al ‘adviseren’ over welke partij het beste aansluit op hun persoonlijke opvatting. Afgelopen zaterdag ging de nieuwe stemwijzer met betrekking tot de gemeenteraadsverkiezingen ‘de lucht in’ en konden de eerste adviezen al worden uitgebracht. Over de uitslagen van deze online kiesadviezen wil de instantie achter de Stemwijzer, het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), geen uitlatingen doen. Want de website is niet bedoeld om opiniepeilingen door te geven. Wel is duidelijk dat de animo voor de adviezen behoorlijk is in Den Haag. Op moment van schrijven, gaat Almere met ruim 21.000 uitgebrachte adviezen ver aan kop en wordt deze stad waar de PVV ook meedoet gevolgd door Rotterdam waar een kleine 6000 mensen de ‘test’ al invulden. Den Haag volgt op een keurige derde plaats met een kleine vierduizend enthousiastelingen die via stellingen als ‘De Boulevard in Scheveningen moet twee rijrichtingen houden’ en ‘Den Haag moet in 2018 Cultuurhoofdstad van Europa worden.’ een partij kregen geadviseerd. Wie het met alle stellingen oneens is, krijgt Christelijk Sociaal Den Haag – SGP geadviseerd. Deelnemers die het met alles eens zijn, krijgen de Islam Democraten als nummer 1 toegewezen en wie nergens een mening over heeft, past op basis van het stemspeeltje het best bij De Vrije Tegenpartij. Een woordvoerder van de stemwijzer verklaart de enorme online-opkomst in Almere door een oproep die op GeenStijl heeft gestaan. De relatieve kalmte die onder meer Den Haag treft, heeft volgens de woordvoerder ook een logische oorzaak. De verkiezingen van 3 maart zijn namelijk nog ‘ver weg’. In aanloop naar 3 maart verwacht de organisatie dan ook een aanzwellende run op online-stemadviezen. Meer info: www.stemwijzer.nl

<7

Jonathan van der Geer. > Foto: Karlijn de Boer

Als het aan de Partij voor de Dieren ligt, komen circussen voortaan zonder wilde dieren naar het Malieveld. > Foto: Maarten Hartman / Hollandse Hoogte

Partij voor de Dieren blaft Door Jan van der Ven

Het is voor kleine partijen tijdens verkiezingscampagnes niet altijd even makkelijk de aandacht te vangen van de media. Het gaat toch vooral om wat de grote smaakmakers te melden hebben. Maar over gebrek aan aandacht hoor je Marieke de Groot, lijsttrekker van de Partij voor de Dieren in Den Haag, niet klagen. “Het gaat goed met onze campagne. Radio en televisie besteden aandacht aan ons. Binnenkort wordt zelfs een portret van mij uitgezonden op de zender Het Gesprek. En nu bellen jullie me ook nog”. Marieke de Groot (1982) is in het dagelijks leven ambtelijk secretaris van de fractie van de Partij voor de Dieren in de Tweede Kamer. Het lijsttrekkerschap in haar woonplaats Den Haag moet haar straks in de gemeenteraad brengen. Dan zal het er anders aan toe gaan, voorspelt zij nu al. Haar voorbeeld is Marianne Thieme. Die eindigt ieder debat in de Tweede Kamer, ook als het over de vervanging van de F16 gaat, steevast met de zin ”Overigens hoopt de Partij voor de Dieren dat er ein-

de komt aan de bio-industrie”. Marieke de Groot is vast van plan die zin straks ook in de Haagse gemeenteraad te herhalen, ook als gesproken wordt over bijvoorbeeld de koopzondag. “Want het kan niet vaak genoeg gezegd worden dat de bio-industrie slecht voor de dieren is. En ook voor de mensheid. Want vlees eten is niet goed voor een mens”. Als raadslid zal De Groot ook gaan ijveren voor het stopzetten van de industriële visserij, zoals de vissersvloot van Scheveningen die bedrijft. “Industriële vissers halen de zeeën leeg”, aldus de lijsttrekker. Circussen Eenmaal in de gemeenteraad gaat de Partij voor de Dieren zich ook sterk maken voor een verbod op circussen. Het wordt dan stil op het Malieveld. “Een circus waarin wilde dieren optreden, moet verboden worden”, stelt De Groot. In één adem voegt ze er aan toe dat ook de levende Kerststal in het Atrium van het stadhuis niet meer terugkeert, als het aan haar ligt. Hierin staat zij overigens niet alleen; een aantal linkse partijen pleit er al

langer voor. Maar voordat zij een (of twee?) raadszetel bemachtigt, moet er stevig campagne gevoerd worden. Lijst 10 timmert daarom op zaterdag 13 februari aan de weg in het centrum: het winkelend publiek wordt verblijd met speciale Valentijnscadeautjes die, vanzelfsprekend, verwijzen naar de Partij voor de Dieren. In eetcafé Schlemmer zullen op maandag de 22ste vegetarische hapjes namens de Partij voor de Dieren worden uitgedeeld aan de bezoekers. De campagne van lijst 10 wordt gevoerd onder het motto: “Den Haag blaft tegen prestigeprojecten”. Want dat moet ook maar eens aan de kaak gesteld worden, vindt de lijsttrekker. Te denken valt aan het masterplan voor Scheveningen en de cultuurtoren die op het Spui moet verrijzen. Dan liever meer kleinschaligheid, zoals extra ruimte voor milieuvriendelijke schooltuinen en het fenomeen van urban planning, waar bewoners tuintjes aanleggen op braakliggende stukken stadsgrond. “Ze kunnen er gezond van eten. En het bevordert de saamhorigheid tussen de mensen ook nog eens”.

gevaar voor de natuur’

De Amsterdamse Veerkade voor de herinrichting. > Foto: C&R

Hij herinnert zich de reactie van PvdAwethouder Baldewsingh toen die uit de mond van Prillevitz vernam dat er weinig te merken valt van een Haags groenbeleid. “De wethouder was beledigd”. Tijdens de afgelopen raadsperiode heeft de AVN vaak moeten strijden tegen plannen van de gemeente, verzekert Prillevitz. “Zoals tegen het plan om honderden bomen te kappen bij het Wijndaelerplantsoen. Dankzij onze strijd, met steun van onder meer Wim de Bie, is het plan aangepast en is een substantieel aantal bomen toen niet gekapt”. Hetzelfde beeld was er rond de bouwplannen voor Kijkduin: ook toen moest gestreden worden om zoveel mogelijk groen te behouden.

Dat er een begin gemaakt is met het wegwerken van de achterstand in het bomenbestand doet Van der Steen weer goed. Maar die bomen kunnen niet verhullen dat de auto volgens hem teveel vrij baan krijgt. Kijk maar eens naar de Rotterdamsebaan, zegt hij. “Dat is dus weer een keuze voor meer auto’s”. En wat betreft het scheiden van afval constateert hij dat het meeste Haagse afval verdwijnt in de vuurmond van verbran-

Vechtpartijen Prillevitz miste afgelopen jaren openlijke hulp van de natuurlijke bondgenoot, GroenLinks. “Die partij gaf ons beslist geen steun door dik en dun. Het was toch vooral wethouder Norder van bouwen en wonen die de toon aangaf in het college”. Prillevitz hoopt op betere tijden met een groener college. Nee, hopeloos wordt hij niet van de strijd. “We blijven vechten”. Maar soms stemt de toe-

dingsovens. “En die veertig containers voor plastic moet je toch vooral zien als schaamlap”. Frits Prillevitz is voorzitter van de Algemene Vereniging voor Natuurbescherming in Den Haag. De meer dan 5000 leden waken over groen-Den Haag. De voorzitter is niet mild in zijn oordeel: “We kunnen geen nacht rustig slapen, want er dreigt hier altijd gevaar voor de natuur”.

komst hem wel somber, zeker als gekeken wordt naar de duizenden huizen die nog gebouwd moeten worden. “Dat zal ook in de toekomst opnieuw onzettende vechtpartijen vragen”. Zoals vorige week bleek toen het bericht opdook dat bomen in het Wijndaelerplantsoen opnieuw bedreigd worden. Deze keer door plannen voor de bouw van een transformatorstation voor de HTM. Soms leidt vechten tot een schonere en stillere leefomgeving. Dat weet Jan van den Brink, bewoner van de Stille Veerkade. Acties van bewoners leidden tot een herinrichting van de straat, die later werd afgesloten voor het doorgaande verkeer in het kader van het VCP. Van den Brink: “De eerste herinrichting had officieel niets te maken met het VCP. Die was gewoon eerder al toegezegd en werd pas uitgevoerd nadat de rijke delen Den Haag onder handen waren genomen”. Met het VCP werd het pas echt rustig op de Veerkades. “Ik schat dat het aantal auto’s met de helft is afgenomen. En daar hebben we dus zeven jaar voor gestreden, samen met Milieudefensie. Uiteindelijk kregen we zelfs het predicaat Smerigste Straat van Nederland”.

Haalt-ie het wel? Of haalt-ie het niet? De running man van de ChristenUnie Jonathan van der Geer valt virtueel nog net buiten de boot, maar de 25-jarige, die in het dagelijks leven woordvoerder is van de Tweede Kamerfractie van de CU, wil dolgraag de raad in om zich in te zetten voor de gezinsvriendelijkheid en de leefbaarheid van de stad.   Hoe ben jij bij de ChristenUnie verzeild geraakt? “Ik kom niet uit een politiek milieu. Tijdens mijn studie ben ik tijdens een verkiezingstour van de CU lid geworden, maar ik had nooit de ambitie om actief te worden. Ik maakte me druk over de hoge opkomst bij de voedselbank en wilde me daarvoor inzetten”.   Zien ze jou binnen de ChristenUnie misschien een beetje als de opvolger van jullie leidsman Rouvoet? “Zo’n grote broek trek ik maar niet aan. Ik ben absoluut niet van zijn kaliber”.   Van welk kaliber dan wel? “Ik ben meer een verbinder dan iemand die voor de troepen uitloopt met een ideologisch verhaal. Ik houd van onderwerpen die dicht bij mensen staan zoals ‘sociale zaken’ en in het verlengde daarvan economie. Daarnaast wil ik me graag bezighouden met wijkaanpak. Hoe zorg je ervoor dat buurten leefbaarder en veiliger worden”.   Wat is de beste vertaling van CU-idealen in de lokale Haagse praktijk? “Ons speerpunt is om de meest gezinsvriendelijke stad van Nederland te worden. De warmte van het gezin vind ik heelbepalend. Wij willen anno 2010 een modern gezinsbeleid voeren waarin openbaar vervoer goed geregeld is, er goed onderwijs is, voldoende speelplekken zijn voor kinderen en het zo aantrekkelijker wordt voor gezinnen om in Den Haag te wonen”.   Welke rol speelt geloof voor jou? “Ik vind dat een kerk een plek moet hebben in de samenleving en de kerkdeuren open zouden moeten staan om zo relevant aanwezig te zijn”.   Geld dat ook voor moskeeën? “Ik ben blij dat we geloofsvrijheid hebben. Ik heb de papieren niet om anderen dat te ontnemen, dat zou ik ook niet willen. Het is niet zo dat ik in elke straat een moskee wil en ik zou ervoor willen pleiten dat nieuwe moskeeën beter aansluiten op de bouwstijl van de stad. Geen ‘heimweemoskeeën’”.   Vind jij het nodig dat koopzondagen worden afgeschaft? “In deze hectische periode is een collectieve rustdag heel wenselijk. De zondag zou een dag van ontmoeting moeten zijn en een dag om echt te ontspannen. Gezien het toeristische karakter van het centrum lijkt het me niet reëel dat in de binnenstad de winkels op zondag dicht gaan, maar in de buitenwijken kun je je afvragen of ze alle dagen open moeten zijn”.

Theodore Pronk


8> Vilan

Het mannelijk naakt

In Leeuwarden heeft een man het licht gezien. Michel Hania wil succesvol zijn in de gemeenteraadsverkiezingen aldaar en weet wat daarvoor nodig is: aandacht. Om dat te krijgen, liet hij zich naakt op een poster afbeelden en die poster zal nu door geheel Leeuwarden verspreid worden. Aandacht volop, nu de verkiezingen nog. Nu is het met de poster een moeilijke situatie, zoals wel vaker het geval is als het om mannelijk naakt gaat. Een vrouw zonder kleren afbeelden is nooit een probleem, zelfs niet in de politiek. Denkt u even terug aan de oertijd, toen de PSP in 1971 op de poster een vrouw en een koe zette, beide in de wei. De vrouw had geen kleren aan, bood haar voorkant inclusief royaal krullend schaamhaar ter bestudering aan en zij spreidde daarbij verwelkomend haar armen. Achter haar keek de koe toe, opgelucht dat ze geen mens hoefde te zijn. Een dergelijke vrijmoedigheid is Michel Hania vreemd. Hij zit bleu op een stoel, de benen een beetje gespreid zodat hij net ruimte genoeg heeft voor een glas bier dat hij met beide handen vasthoudt. Geen sprietje schaamhaar te zien. Typisch. Ziehier de naakte man in ons Nederlands advertentieklimaat. Hij is er wel en hij is er niet. Aan dat laffe principe is destijds het tijdschrift Playgirl, het zusje van Playboy, ten onder gegaan. Daarin moest vooral de beroemde Nederlandse man zich geheel bloot tonen aan dames en gelijkvoelende heren. ’t Was altijd hetzelfde. Man ligt op een dierenvel, met een boekje voor dat ene hoekje. Wat heb je daaraan? De doorsnee dagdroom heeft meer te bieden. Daarbij weet ik uit mijn steekproeven dat de man niet lelijk is, dat wil zeggen, veel mannen zijn het niet. Net als bij vrouwen. De man is een mens, al beweren mijn vriendinnen iets anders. Nu wil ik er niet voor pleiten dat al onze mannelijke lijsttrekkers zichzelf frontaal naakt door gans de stad laten posteren. Van de een zou ik graag zo’n foto ontvangen voor mijn privé-collectie, van de ander kreeg ik liever de belofte dat hij altijd en overal zijn kleren aanhoudt. Ik wil eigenlijk gewoon wat ik altijd wil, eerlijkheid. Een beetje evenwicht. En vooral duidelijkheid. Zo’n lijststrekker uit Leeuwarden met dat laffe verstopplaatje, zo’n man belooft alles zonder iets te geven. Gelukkig zijn wij in het Haagse anders. Toch? Ben benieuwd wie zich laat kennen straks. Vilan van de Loo

Vrijdag 5 februari 2010

interview

Ack van Rooyen:

‘Jazz is een love affair, absoluut’ Ack van Rooyen is tachtig. Eén van de meest gewaardeerde trompettisten in Europa. En nog altijd musicerend op hoog niveau. ‘Ik ben één van de gelukkigen’, zegt hij simpel. Zaterdag 6 februari viert hij zijn verjaardag in de Haagse Regentenkamer. Die ook een verjaardag viert. Twintig jaar is het dan jazzpodium. Ack van Rooyen presenteert er bovendien zijn nieuwe cd. De titel laat zich raden: ‘Celebration’.

Door Bert Jansma Het begon allemaal in de Tweede Wereldoorlog bij het Haagse Juliana Korps, één van de fanfarekorpsen die Den Haag toen telde. Ack van Rooyen kreeg er eerst een saxofoon toebedeeld. “Zo ging dat, je kreeg een instrument dat vrij kwam. Iemand uit het orkest moest eerst weggaan of doodgaan, daarna kreeg jij een instrument”. Toen er een flügelhorn (trompet) vrij kwam, werd dat zijn instrument. Liefde op het eerste gezicht. Ack van Rooyen haalt een fotootje te voorschijn waarop hij en zijn drie jaar oudere broer Jerry in de tuin van vaders glas-in-loodbedrijf in de Nieuwe Molstraat staan te spelen. Beiden trompet. Ack zou het zijn hele leven blijven doen, broer Jerry – vorig jaar overleden – ging arrangeren, componeren en werd leider van grote orkesten in Duitsland. Heel lang liep hun muzikale loopbaan gelijk op: The Ramblers, het orkest van Aimee Barelli in Parijs en Monte Carlo. Jazz bleef hun gemeenschappelijke liefde. Met dat fanfare orkest als voedingsbodem. Ack van Rooyen: “De koperblazers in zo’n korps kwamen meestal uit families van vleeshouwers, de strijkers meer uit een middenklasse milieu. Nog steeds. Ik sprak laatst met trompettist Victor Borkent die lesgeeft aan het Koorenhuis en die zei: “Wanneer er van die grote auto’s voorrijden, stappen daar meestal kleine meisjes met een viooltje uit”. In dat Juliana Korps zei iemand: ‘Die jongens van Van Rooyen die moeten hier weg. Ik heb het idee dat die veel verder kunnen komen’. Dus kwam het conservatorium in zicht. Klassiek. Over andere muziek werd niet gepraat. Ack van Rooyen: “Maar we speelden al in het orkest van de Snip & Snap Revue van Walden en Muyselaar. In de bak. Onder leiding van Cor Steyn het hele land door. Vaak achterin een open vrachtwagen, want veel vervoer was er toen niet. Ik had in Den Haag al eens in een huisorkest bij de familie Röntgen (van de componist Julius Röntgen) gespeeld. Salonmuziek. Eigenlijk m’n allereerste samenspel op trompet”. De klassieke muziek bleef er voorlo-

pig nog. Hij kreeg een baan als trompettist bij het Gelders Orkest. Eén van de jongsten. “Het betaalde niks, ik denk dat ik evenveel kreeg als de schoonmakers van de zaal. Je kon er net één keer per week van met de trein naar huis. Maar wel een belevenis zo’n orkest. Midden in de muziek die je heel anders hoort dan vanuit de zaal. Maar ik zag me er toch niet m’n hele leven zitten”. Bartok Hij moest in dienst, nam afscheid van het orkest, werd sergeant hoornblazer. Maar toen het Gelders Orkest een stuk van Bela Bartok met veel trompet ging uitvoeren, werd hij toch stiekem opgehaald met een taxi om mee te spelen. Zonder legertoestemming en ’s ochtends niet op het appèl. “Ik ben thuis opgepikt door de militaire politie. Straf. Maar de kapitein was een vaste concertbezoeker en die heeft gezorgd dat ik naar Den Haag werd overgeplaatst”. Jazz was er nog niet. Niet in Nederland in de oorlog. Alleen ondergronds. In Den Haag door de pioniers van het latere Dutch Swing College. Niet op het conservatorium. “Jazz, daar werd niet over gesproken”, vertelt van Rooyen, “en platen waren er niet. Die hoorde ik pas toen ik met het orkest van Tom van der Stap vlak na de oorlog naar Indonesië ging. Daar had je de V-discs voor het leger. Daar stond alles op. Van

‘De koperblazers in zo’n korps kwamen meestal uit families van vleeshouwers, de strijkers meer uit een middenklasse milieu’

Glenn Miller tot Charlie Parker en Dizzy Gillespie. Toen had ik meteen het gevoel: dáár zou ik best bij willen horen”. Hier ging hij naar de Scheherazade in Amsterdam waar broer Jerry piano speelde, Rita Reys zong en Wessel Ilcken drumde. Geld was er nog steeds niet. “We gingen gratis terug naar Den Haag met de auto van de Telegraaf. Lekker warm boven op de net gedrukte ochtendkranten”. Daarna kwamen de grote orkesten. Dat van Ernst van ’t Hof, het orkest van Boyd Bachmann, met wie hij een tournee door Zweden maakte. Ack van Rooyen: “We hadden een opname gemaakt waarop ik een solo speelde. Theo Uden Masman had die gehoord en vroeg mij en Jerry om bij The Ramblers te komen. Fantastisch om daar te spelen. Bijna alles ‘live’ uitgezonden, ’s middags een uur lang vanuit de kantines van fabrieken. De mensen bleven er voor thuis bij de radio. Theo Uden Masman, dat was een slimme man. Ik weet nog dat hij opeens met een nieuw stuk binnen kwam, ‘Body and soul’. Nu wereldberoemd als ‘ballad’, maar oorspronkelijk was het een leuk snel stukje”. Ack zingt het. Tedededèdèè. Een huppelend wijsje zonder de diepe lyriek van later. Deuces In New York had hij definitief zijn hart aan de jazz verloren. Tijdens een studentenuitwisseling, musicerend op de boot naar The Big Apple. “We gingen er naar The Three Deuces in 52nd Street. Daar speelden Fats Navarro, Stan Getz, J. J. Johnson en Max Roach. En het pauze-orkestje was het trio van Erroll Garner. Wat je daar hoorde! Ik weet niet precies wát ik dacht, maar ’t was wel van: dit is ’t dus. De muzikanten stonden in de pauze buiten en ik ging bij trompettist Fats Navarro staan om een praatje te maken. Ik had goedkope sigaretten van de boot en ik bied hem er een aan. Hij kijkt me raar aan en zegt: ‘No, no, I don’t smoke that shit’. Wist ik veel wat er toen in Amerika door jazzmuzikanten gerookt werd. Ik zou er ook les nemen bij Kenny Dorham. Bij hem

‘Al die grote orkesten, iedere dag andere muziek op je lessenaar, dat is ontzettend leerzaam. Je leert samenspelen en je leert luisteren’ thuis, in President Street, ik zal het adres nooit vergeten. Hij was aan het telefoneren en van een les is niets gekomen. Ik hoor hem wel voor de telefoon zeggen: ‘Yeah I got a guy here, but he can do it already’. Hij vroeg me om naar een gig van hem te komen, ergens in Manhattan: ‘Bring your horn’. Ik daar naar toe, hij speelde twee stukken en daarna was het: ‘Now you play’. De rest van de avond hebben we hem niet meer gezien”. Nestor Na Aimé Barelli in Frankrijk, werd Ack van Rooyen een gewild muzikant voor sessies, op talloze platenopnames en als solist in de trompetsecties van big bands. In Duitsland behoorde hij bij de eerste lichting van het orkest van de SFB (Sender Freies Berlin) en de SDR (Süddeutsche Rundfunk). Maakte wereldtournees met het orkest van Bert Kaempfert, met trombonist Albert Mangelsdorff en met het door hem en Peter Herbolzheimer opgerichte United Jazz & Rock Ensemble en Herbolzheimers Rhythm Combination & Brass. Inmiddels is hij de nestor van de Nederlandse jazz. Na twaalf jaar lesgeven op de conservatoria van Den Haag en Amsterdam. Een autoriteit, al zal hij zich er nooit op laten voorstaan. Een man die door de internationale oudere generatie hogelijk gewaardeerd wordt, maar die ook door jongeren in de jazz op handen wordt gedragen. Ack is één en al muzikaliteit. Als je vraagt wat hij in al die jaren van jazz spelen geleerd heeft, lacht hij een beetje: “Ik heb leren weglaten. Hoewel dat niet altijd lukt”. En na verder vragen: “Al die grote orkesten, iedere dag andere muziek op je lessenaar, dat is ontzettend leerzaam. Je leert samenspelen en je leert luisteren. Dat laatste, daar hamer ik steeds op als ik lesgeef. Wat hoor je terwijl je speelt? Heb je een kanaal open voor wat er om je heen gebeurt. Overtuigd zijn van wat je zelf wilt zeggen, maar wel dat kanaal


Vrijdag 5 februari 2010

interview

<9

ben één van de gelukkigen”, zegt hij over zijn activiteiten als tachtigjarige. In het Amsterdamse BIM-huis werd zijn verjaardag op 2 januari gevierd (Ack is de eerste januari geboren). Een prachtig, avondvullend concert, een muzikaal ‘liber amicorum’ van jonge en oudere muzikanten. Van Peter Beets tot en met Rik Mol. Van Fay Claassen tot en met een doorleefde ‘ballad’ van Acks echtgenote, Barbara Field, eens beroepszangeres maar nu lerares Tai Chi. Drieënvijftig jaar zijn levensgezellin. Ack: “Kenny Wheeler zei tegen me: “That’s probably the longest marriage in jazz”. In De Regentenkamer viert hij zaterdag 6 februari de Haagse versie van zijn verjaardag. Met diverse gasten. Met ieder een eigen inbreng. Soli afgewisseld met ensemblestukken. Want Ack is niet zo gek op jamsessies van musici die niet regelmatig met elkaar spelen. “Daar heb ik moeite mee, die wil dat tempo, die een ander. En nee, andere toonsoort. Het is zelden echt goed. Als het een keer klopt is het geweldig. Maar meestal blijft het bij zoeken”. Vergiftigd Hij denkt terug aan wat er veranderd is in de jazz. Hij en zijn broer Jerry leerden de muziek via de platen. Luisteren, de solo’s zelf noteren en naspelen. Een tijdrovend precisiewerk. Jazz-scores en jazzboeken waren nog niet te koop. “De scholing is zo goed vandaag de dag. Je kan in één jaar heel ver komen, dat duurde vroeger vier jaar. Maar het voordeel is dat wanneer je die muziek tot je neemt zoals wij deden, dat de imprint dieper is dan dat je het van een boekje hebt. Die dingen die ik toen, in het allereerste begin, uit m’n hoofd leerde en wilde beheersen, de stukken van Charlie Parker, die kan ik nog steeds spelen. Omdat je het heel intens beleefde”. Jazz, zegt Ack van Rooyen, je bent er eenmaal door vergiftigd en je komt er niet meer af. “Ik had het een keer heel druk gehad, we waren op vakantie in een tentje op Sardinië. Ik zet m’n radiootje aan en wat hoor ik? Het Oscar Peterson trio. Het kwam als een juweeltje in die entourage”. Het hoge woord bewaart Ack van Rooyen tot slot van het gesprek: “Jazz is een ‘love affair’, absoluut, dat is het”.

>Foto: Mirjana Vrbaski

open. Dat is heel moeilijk. Dan komt de echte muziek pas te voorschijn”. Gevoelskwestie We praten over alles dat tegenwoordig ‘jazzy’ heet maar met jazz niets van doen heeft, festivals waar de toeschouwers respectloos ‘zappen’ en halverwege een concert omstandig hun biezen pakken. Ack van Rooyen: “Op een van de North Sea Jazz Festivals speelde ik in het orkest dat zanger Mel Tormé begeleidde. Na het tweede stuk staan er opeens twee rijen mensen op om naar elders te vertrekken. Mel

Tormé heeft het concert onmiddellijk stop gezet. Hij dacht dat het publiek het maar niks vond”. We praten over de positie van de jazz: “Het is eigenlijk altijd muziek voor een kleiner publiek geweest. En dat is mede de fout van muzikanten. Het wordt oninteressant als je iemand op een jamsessie veel te lange solo’s hoort spelen. Leuk om te doen als muzikant, maar ik denk altijd: wat zou ik ervan vinden als ik in die zaal zat”. Foute noten? “Nee, foute noten bestaan niet. Het gaat erom waar ze naar toe gaan. Of ze thuis komen”. Over techniek: “Techniek kun

je leren. Maar als je veel techniek hebt, is het moeilijk die niet te gebruiken. Dat is het gevaar van techniek”. En over het ‘begrijpen’ van jazz. “Met ‘begrijpen’ zit je al met nadenken. Volgens mij is het gevoelsmatig, je kunt het niet beredeneren. Wat kan je over improviseren zeggen? Dat het te hard is of te zacht. Het is een gevoelskwestie. Als het swingt en je het gevoel krijgt dat je erop wilt dansen. Je hoeft er niet bij op te staan, maar je kunt die dans inwendig beleven”. Het oer-waarom van zijn liefde voor jazz. “Ik voelde dat er vrijheid zat in die muziek. Dat je

niet aangewezen was op wat iemand opgeschreven had. Je speelt je eigen interpretatie daarvan, maar het zijn toch díe nootjes. Vrijheid, improviseren is natuurlijk vreselijk glad ijs. Als het verkeerd gaat, gaat het ook goed verkeerd. Maar als het goed gaat, en dat is eigenlijk maar heel zelden, kom je echt helemaal van de aarde los”. Amicorum Liber Ack van Rooyen speelt nog altijd. Met die onveranderde, leeftijdsloze lyriek, kernachtig, nooit op uiterlijk vertoon en altijd smaakvol. “Ik

‘Foute noten bestaan niet. Het gaat erom waar ze naar toe gaan. Of ze thuis komen’


10>

Vrijdag 5 februari 2010

VARIA

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

De Nederlandsche Levensverzekering en Lijfrentebank Henri Boers sr. (1851-1936) vestigde zich in 1899 in Den Haag. In zijn vorige woonplaats Rotterdam had hij in 1893 de Rotterdamsche Levensverzekering en Voorschotbank opgericht. Dit bedrijf ging verder onder de naam Nederlandsche Levensverzekering en Lijfrentebank en vestigde zich in 1906 in een nieuw pand op de hoek van de Toussaintkade en de Elandstraat. Boers ging wonen in het aangrenzende pand Elandstraat 4. Een nazaat van Henri Boers stuurde het Haags Gemeentearchief onlangs een scan van een fraaie foto van het bedrijfspand. De opname dateert mogelijk uit de zomer van 1906. De mast links is voor de elektrische trams van lijn 3 die hier op 18 maart waren gaan rijden.

Nadat op de begane grond enkele jaren restaurant La Résidence gevestigd was, werd in 1937 een plan onthuld om op de hoek Toussaintkade/ Elandstraat een wolkenkrabber te bouwen

Op de hoek was de ingang van het kantoor van de Nederlandsche Levensverzekering en Lijfrentebank, met het adres Elandstraat 2. De verdiepingen waren in gebruik bij het ‘Belastingkantoor directe belastingen 1e afdeling’. Een houten bord boven de deur onder de erker links markeert de ingang daarvan. Op het negentiende-eeuwse pand Toussaintkade 71 prijkte de tekst Justitia Regnorum Fundamentum (‘rechtvaardigheid is de grondslag der staten’). Het Vaderland schreef in januari 1940 dat hier ooit een bank zetelde die niet volgens deze spreuk handelde en smadelijk het veld had moeten ruimen. Vlakbij waren overigens jarenlang nog twee andere financiële instellingen te vinden: Ongevallenverzekering Fatum op de hoek Piet Heinplein-Anna Paulownastraat en op de tegenoverliggende hoek van de Kortenaerkade de OLVEH (Onderlinge Levensverzekering Eigen Hulp). Boers had in 1915 ook een kantoor in Parijs, in de Rue Bergère 11, en woonde zelfs enkele jaren in die stad. Ter herinnering aan zijn 25-jarig jubileum als directeur van de ‘NLL’ in 1918 werd een plaquette in het bedrijfspand op de hoek van de Toussaintkade en de Elandstraat aangebracht. Met zijn derde echtgenote, de Française Julia Pernlochner, verhuist Boers in 1923 naar de De Ruijterstraat. Hij noemt zich dan ‘commissionair in effecten’ en organiseert aan het eind van het jaar een tiendaagse kerstreis naar de Côte d’Azur. De Nederlandsche

Bank vermeldt op haar website bij wie houders van oude levensverzekeringen kunnen aankloppen, voor het door Henri Boers opgerichte bedrijf is dat ASR Levensverzekering N.V. Nadat op de begane grond enkele jaren restaurant La Résidence gevestigd was, werd in 1937 een plan onthuld om op de hoek Toussaintkade-Elandstraat een wolkenkrabber te bouwen. Het hoekpand en enkele belendende panden zouden gesloopt worden om op een stuk grond van 800 m² een woontoren van

50 meter hoog te kunnen bouwen, met op de begane grond een autoshowroom. Het plan is in januari 1937 voorgelegd aan Bouw- en Woningtoezicht, maar is gelukkig nooit tot uitvoering gekomen. Begin 1940 kregen de panden een nieuwe bestemming. Het AAZ (Algemeen Afdeelings Ziekenfonds voor ’s-Gravenhage en Omstreken van de Nederlandse Maatschappij ter Bevordering der Geneeskunst) en de Nederlandse Maatschappij tot Bevordering der Pharmacie waren de nieuwe gebruikers.

Waarschijnlijk zijn toen uitwendig versoberingen doorgevoerd. Bij vergelijking van de foto van rond 1906 met de huidige toestand valt in ieder geval op dat de drie erkers verdwenen zijn, evenals de balkons op de hoek en de smeedijzeren hekjes bij iedere raampartij. In de jaren ’70 werd AAZ opgevolgd door een autoshowroom. Tegenwoordig is hier een kopieerinrichting te vinden. Wim de Koning Gans www.gemeentearchief.denhaag.nl

LEZERSAANBIEDING

Ingezonden mededeling

Dineren bij Seinpost Speciaal voor de lezers van Den Haag Centraal presenteert visrestaurant Seinpost de hele maand februari een bijzonder menu voor een bijzondere prijs. Aperitief, amuse, vier gangen, bijpassende wijnen, tafelwater en koffie met friandises tot besluit. Dineren aan zee in een met een Michelinster bekroonde zaak voor de scherpe prijs van € 75 per persoon. Het speciale wijnarrangement bij dit Den Haag Centraal Menu wordt verzorgd door Nico McGough van Wijnkoperij De Gouden Ton.

Vooraf reserveren U kunt van deze bijzondere aanbieding uitsluitend profiteren door te reserveren bij: Restaurant Seinpost, Zeekant 60 te Scheveningen, telefoon: (070) 355 52 50 en meteen kenbaar te maken dat u van de Den Haag Centraal Lezersaanbieding gebruik maakt. Parkeren op het Seinpostduin Rondom het Seinpostduin geldt het hele jaar door betaald parkeren. Tarief per uur bedraagt € 1,90 Maximale betaaltijd: 1 uur! Tip: geeft bij binnenkomst uw autosleutels aan een van de Seinpost-medewerkers. Zij zullen zorg dragen voor een punctuele bijvulling van de meter en het betaalde bedrag op uw nota vermelden. Op de boulevard kunt u tot en met 28 februari gratis parkeren.

Menu Aperitief: een glas Il Grigio, Spumante Brut, Friuli, Italië Met borrelhapjes *** Amuse *** Taartje van rauwe tonijn en luchtige yoghurt met cruesli en oloroso- rozijnenvinaigrette, bestrooid met gemalen koriander en bonito. Torrontés, Urban Uco, O. Fournier, Cafayate, Argentinië, 2009 *** Gebakken St. Jakobsschelpen met romaine sla en bietjes geserveerd met hachee en nage van kreeft. Chardonnay Grand Valensac, Domaine de Valensac, Vin de Pays d’Oc, Frankrijk, 2008 *** Met brood gebakken schelvis en structuren van topinamboer met zwarte peper vinaigrette, selderij en sap van groene kokosnoot. Sangiovese, Caldora, Terre di Chieti, Abruzzo, Italië, 2008 *** Grand Marnier soufflé en mandarijnenijs. Daarbij een citrusfruitsalade waarin, meringue, specerijen, sabayon, curd, chocolade, tuille, saus Suzette Moscato d’Asti, Patrizi, Piëmonte, Italië, 2008 *** Koffie met friandises Tafelwater

€75


Vrijdag 5 februari 2010

actueel

<11

Woningen in Escamp decor voor theater en film Kunstenaar Andreas Scharfenberg waagt zich met Theater aan Huis aan een project van enorme proporties: in 120 verschillende huiskamers een kort toneelstukje opvoeren met drie actrices en hijzelf in de hoofdrol. Later wordt er een film van gemaakt. Door Eric Korsten

Het decor voor het community artsproject ‘Theater aan Huis’ is opgetrokken uit zo’n 120 verschillende woningen in stadsdeel Escamp. In die woningen spelen zich op huiskamerniveau tien-minuten-dramaatjes af, theatervoorstellinkjes die de makers, onder leiding van kunstenaar Andreas Scharfenberg, ook digitaal op video opnemen, zodat die scènes later als een mozaïek in elkaar geschoven kunnen worden en er uiteindelijk een rolprent gemonteerd kan worden. Scharfenberg kwam al jaren geleden op dit idee, maar zijn geesteskind wilde nooit echt van de grond komen. Tot nu, als onder de Haagse vleugels van het landelijk opererende multimediaal en intercultureel platform Kosmopolis en Cultuuranker Escamp, zijn basisconcept van destijds een reikwijdte krijgt waar hij eigenlijk nooit eerder van durfde dromen. “Stel je voor: straks gaan we met een ploeg van drie actrices, een technische crew en ikzelf al die huizen langs. Daar spelen we zo’n 40 verschillende theaterscènes. Elke dag willen we drie tot vier huizen doen, zodat we aan het eind van iedere

werkdag ten minste één scène compleet op video hebben. We hebben uitgerekend dat we in iedere woning ongeveer 35 minuten aanwezig zullen zijn. Veel korter kan niet, veel langer mag niet”. Het leuke van het project is dat het script is gebaseerd op tientallen gesprekken die de makers hebben gevoerd met bewoners van Escamp. Nog leuker is dat zij zich kunnen aanmelden en hun huis beschikbaar stellen. Scharfenberg: “We hebben hen gevraagd naar hun ideaalbeeld van Escamp. We hebben ze ook gevraagd om eens stoutmoedig tien jaar vooruit te kijken. Hoe zou hun wijk er dan bij liggen? Flarden van die gesprekken zijn verweven in het script en uitgemond in een verhaal over drie jonge Escampse vrouwen die fictief in het Escamp van nu wonen en leven, over hun onderlinge vriendschap en, natuurlijk, over de liefde: ze zijn ieder op zoek naar de ware”. Hobbels Medio maart gaan de eerste opnamen aan huis van start. Tot die tijd moeten er nog veel hobbels worden genomen. “Op onze lijst staan nu nog niet meer dan drie huizen waar we kunnen spelen. Binnenkort starten we daarom een campagne in Escamp waarin we iedereen uitnodigen om hun woning beschikbaar te stellen”. Ook de logistiek moet nog terdege onder de loep worden genomen. Is het spelen in 120 uiteenlopende huiskamers, of, wie weet, ook keukens, slaapkamers of badkamers, al een feest voor de ma-

kers; het echte wonder moet daarna tot stand worden gebracht, want de scènes worden aan elkaar geregen tot een film van zo’n 80 minuten. Voor de montage is de beloftevolle Duitse danser en cineast Sascha Engel aangetrokken. “Het fascinerende van dit project is dat iedereen straks een bijna voyeuristisch inkijkje kan krijgen in de woning van een ander, in de manier waarop hij zijn woning, en dus ook zijn leven heeft ingericht”, aldus Scharfenberg. “Terwijl de mensen die hun woning beschikbaar stellen de kans krijgen om deel uit te maken van de film”. Het is de bedoeling om de film te vertonen in de nieuwe theaterzaal van Cultuuranker Escamp, die momenteel wordt gebouwd. Het lijkt een bij voorbaat megalomaan project. Maar Scharfenberg deinst niet terug voor dit staaltje van onvervalste community arts. Zo maakte hij voorstellingen voor De Parade, bij Orkater en voor verschillende andere projecten waarin professionele makers samenwerkten met liefhebbers. Hij kent dus het klappen van de zweep. “We komen aan huis bij mensen die waarschijnlijk die normaal gesproken niet zo vaak met levend theater in aanraking komen. Hopelijk kunnen we ze laten zien hoe leuk het kan zijn. Het is natuurlijk bijzonder dat hun huis voor een tijdje, hoe kort ook, een theatertje is”. Escampers kunnen zich aanmelden voor het beschikbaar stellen van hun woning op info@ cultuurankersescamp.nl

Andreas Scharfenberg. > Foto: Eveline van egdom

Ingezonden mededelingen

Zondag 14 februari Valentijnsdag! Aanbiedingen geldig t/m 14 februari. Ingaande week 5 op 6 februari

Bij Ekoplaza diverse luxe Champagne soorten met kortingen tot wel 20% !! Diverse chocolade in cadeau verpakkingen. Dr.Hauschka, lichaams en gezichtsverzorging in leuke geschenkverpakking!!!

Xian Zhang dirigent

Nikolaj Luganski piano

Elgar Enigma-variaties Rachmaninov Pianoconcert nr. 3

5 en 6 februari 2010 Den Haag | Dr Anton Philipszaal T 070 88 00 333 | www.residentieorkest.nl

Bruno Michel Champagne


12>

Vrijdag 5 februari 2010

opinie

Een lege, saaie provincieplaats Door Hans Franse

In het verkiezingsprogramma van de PVV leest men over een bezuiniging van een paar honderd miljoen in onze stad. Dat gigantische, bijna onvoorstelbare bedrag wil de partij bereiken door te bezuinigen op de ambtenaren en de culturele instellingen. Het duizelde mij toen ik aan de consequenties van dat bijna astronomische bedrag dacht. Ik geloof niet dat de soep zo heet zal worden gegeten als ze wordt opgediend: de PVV zou een absolute meerderheid moeten behalen, maar het lijkt me gewenst een discussie te beginnen over de waarde van culturele voorzieningen: over een bloeiende levendige stad waarin ook immateriële genoegens zijn te beleven, of een qua cultuur kaalgeslagen stad, waarin de ‘bespaarde’ gelden worden gegeven aan een consumptieve kooplustige massa. Er lijken mij twee mogelijkheden om het streefgetal te bereiken. Of je schraapt dit bedrag bijeen met een kaasschaaf, waarbij elke culturele instelling kaal geschraapt wordt, of je heft twee of drie instellingen in zijn geheel op en verkoopt de gebouwen aan de hoogste bieder. Wat de kaasschaaf betreft: ik heb – niet limitatief overigens – een aantal schraapbare instellingen voor mezelf op een rij gezet: het gaat om het Gemeentemuseum (de Mondriaans zullen aardig wat opbrengen, evenals het gebouw) het Residentie Orkest en zijn gebouw, het Historisch Museum, Muzee, het Gemeentearchief en zijn unieke collectie, poppodium Het Paard, Het Nationale Toneel, het Theater aan het Spui, het Filmhuis, de Nieuwe Kerk, het Koorenhuis en de te plannen, naar mijn idee, unieke popexperience. Ook de bibliotheek lijkt mij zelfs twee maal gevaar te lopen: één maal als culturele instelling, een tweede maal omdat er ambtenaren werken: de bibliotheek is een gemeentelijke dienst. Dat de plannen het Spuiplein te verlevendigen ook niet door zullen gaan, lijkt in die eventuele situatie een logisch gevolg van het grote schrapen. Den Haag, nu een levendige stad met een goed ontwikkeld en historisch gevormd cultureel leven, vaak op wereldniveau, zal een lege, saaie provincieplaats worden. Daarbij komt nog dat een aantal instellingen, privé galerieën, kleine theaterplekken, muziekpodia en nieuwe situaties (zoals in de Hobbemastraat) bloeien bij de gratie van de andere grotere instellingen. Ook de kwaliteit van de restaurants

heeft te maken met de culturele kwaliteit van de stad. De verschraling in het culturele aanbod zal grote consequenties hebben voor de hele stad en zijn uitstraling. Het lijkt me niet zinvol in te gaan op de immateriële gevolgen van dit alles: een debilisering van de bevolking die zijn onbewuste vormingsvragen niet kwijt kan, lijkt me echter logisch. Er is echter nog een andere invalshoek. Pr-bureau Ik ben in de jaren ’70 een aantal jaren lid geweest van de gemeenteraad van Nijmegen, waar ik mij bemoeide met cultuur en ruimtelijke ordening. Tijdens mijn raadsperiode wilde Nijmegen, waar toen veel werkloosheid heerste, buitenlandse vestigingen aantrekken. Het college nam daartoe een Amerikaans pr-bureau in de arm, dat een grondig onderzoek deed en een publiciteitscampagne opzette, waarbij ook een brochure hoorde die de stad zou moeten aanprijzen. Het advies aan de gemeente was in de brochure veel aandacht te besteden aan de historisch gegroeide cultuur en de culturele voorzieningen. Dus werd de Romeinse afkomst gepresenteerd, het typische stadsdecor zo mooi vanwege een ligging op een heuvelrug, er moest aandacht komen voor musea (er was toen het rijksmuseum KAM en de Commanderie van St. Jan in een prachtig historisch maar klein pand), voor de schouwburg met een unieke operavoorziening, voor de concertzaal en de concerten daarin van het Gelders Orkest (The Arnhem Philharmonic heette het opeens) en talrijke internationale solisten. Uiteraard werd ook de Universiteit een hoofdrol toebedeeld. Dit geheel zou bijdragen aan de economische aantrekkelijkheid van de stad. Let wel: het ging om het aantrekken van werkgelegenheid. Zelfs de meest populistische wethouder (‘de goedkoopste schouwburg is een gesloten schouwburg’, zei hij ooit) was toen overtuigd van het belang van een bruisende culturele infrastructuur. Ook de SP was voor. Ik ben ervan overtuigd dat de bouw van het prachtige museum Het Valkhof mede terug te voeren is op een economische visie. Tenslotte: ik ben nog in bepaalde gevallen toeristengids en loop met Nederlandse groepen door de kunststeden van Italië. In Florence gaat men naar de Uffizi-musea, in Milaan, Palermo en Rome wil men naar de opera, in het Vaticaan staan er soms angstwekkend lange rijen voor de Vaticaanse musea. Het zijn belangrijke bronnen van inkomsten voor al die steden. En

uw mening

De Mondriaans van het Haags Gemeentemuseum zullen aardig wat opbrengen. > Foto: Gemeentemuseum

ook daar ziet men dat de bedrijven rondom, restaurants, winkels, boekhandels, niet zouden kunnen bestaan. Over Parijs hoef ik niet te praten: Louvre en het Musée d’Orsay zijn bijna verplichte kost, om over Berlijn en Londen maar helemaal niet te praten. Misschien heeft de PVV aan deze eco-

CarTeun

meneer de mos u zou toch beter moeten weten cultuur zetelt tussen de panelen van uw ziel om de krassen te verzachten zonder cultuur zou u stom zijn in woord gebaar en schrift u zou geen woord noch taal noch teken kunnen produceren als u geen cultuur tussen de schouderbladen droeg duisternis is dan uw deel

snij niet onwetend in cultuur maar vindt andere wegen voor ons aller wel bevinden reizend door het heelal op deze kloot in het niets op weg naar niets snij weg daar waar je snijden kan maar blijf met je tengels van cultuur herman frank geen lid van wat dan ook gewoon een mede mensch een wereld gozer

© Teun Berserik

cultuur is met geen woorden te beschrijven het is een gevoel en ons medicijn het gras voor de buikpijn in ons hoofd om de dagen door te komen en de nachten

ik zoek mijn heil in toneel en zang en dans in musea of anderszins de ander verzamelt plaatjes of gaat naar ADO en raakt zo zijn sores kwijt of wilt u die dan ook gaan korten

nomische invalshoek geen aandacht geschonken. Culturele verarming is dus algemene verarming. En wil je dat als politieke nieuwkomer in een stad waar zoveel buitenlanders wonen? Het lijkt me zinvol dat we eens in een open discussie met elkaar, zonder zwevend taalgebruik, maar helder en

concreet, ingaan op de grote economische en immateriële gevolgen voor onze stad. Ik neem tenminste aan dat ook de PVV het beste voor heeft met Den Haag. Hans Franse is een betrokken burger van Den Haag.


Vrijdag 5 februari 2010

varia

Knutselen aan een lego-robot

Jongeren gaan de strijd aan in de finale van de Lego League> Foto: Jurriaan Brobbel

Velen zijn er mee opgegroeid: Legosteentjes in bonte kleuren. Hele dorpen zijn ervan gebouwd. Toch zijn de tijden veranderd. Leerlingen van het Maerlant Lyceum aan de Johannes Bildersstraat programmeren heuse robots van lego. Op zaterdag 6 februari staat het team met hun robot in de finale van de First Lego League Benelux. Alles moet high tech én efficiënt zijn om mee te dingen naar de eerste plaats. In deze wedstrijd gaan jongeren de strijd aan om de beste robot te ontwerpen, te programmeren en te bouwen. “We zijn nu druk bezig met de software”, zegt één van de deelnemers terwijl hij naar zijn computerscherm

staart. “En er komt meer bij kijken dan alleen een robot bouwen. We moeten ook presenteren en een onderzoek doen”. Het vooroordeel dat Lego vooral voor jongens is, wordt bij het Maerlant meteen uit de wereld geholpen. Ook de meisjes zijn goed vertegenwoordigd. “Wiskunde is mijn lievelingsvak en ik speelde vaak samen met mijn broer met Lego”, vertelt Hester, “ik kan hier alles combineren en lekker creatief zijn”. Het team had een half jaar de tijd om oplossingen te bedenken voor een transportprobleem. “Dat is inmiddels gelukt, maar nu moeten we het ook zo snel mogelijk kunnen demonstreren”.

Floor Zegwaard is leraar Natuurkunde en vanaf het begin betrokken bij de wedstrijd. “Ik ben een enorme Legofreak en ook al gaat er veel tijd inzitten, het is zeker de moeite waard. We doen alles zelf. We hebben bijvoorbeeld ook een eigen logo en kleding ontworpen”. Het Maerlant is een beruchte tegenstander op de Lego League volgens de begeleidend docent. Het bewijs staat te pronken in het lokaal. Verspreid over de hele wand staan gewonnen bokalen van Lego.

<13

stadsgroen

Westduinpark

Het Westduinpark is ongeveer 210 hectare groot en is daarmee het grootste groengebied van Den Haag. Het is een duingebied dat zich ooit van Monster tot aan de voormalige monding van de Oude Rijn bij Katwijk aan Zee uitstrekte. Er zijn jonge en oude duinen, ruigten, duingraslanden, duinstruwelen en binnenduinbos. Een drietal leefgebiedjes zijn zeer bijzonder te noemen: de Natte Pan, de Paddenpoel en het Duinplasje. In het kader van een werkverschaffingsproject in de jaren dertig van de vorige eeuw wordt dit duingebied als park heringericht. Uit die periode dateren de paden, uitzichtheuvels en de vele bomen en heesters. Onlangs is gestart met een opknapbeurt waarbij de entrees en de voet- , fiets- en ruiterpaden worden hersteld en verfraaid. Dat is overigens niet zo maar een terloops en aardig ideetje, er liggen heel wat visies aan ten grondslag. Visie één is van VROM: Het Westduinpark is een aangewezen natuurgebied dat bijdraagt aan een sterke economie, een veilige en leefbare samenleving en een aantrekkelijk land. Visie twee is van het kabinet: De Randstad ontwikkelt zich tot een topregio binnen Europa waar groene gebieden in belangrijke mate bijdragen aan de identiteit. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Visserij levert visie drie en zegt dat het gebied onderdeel is van de nationale ruimtelijke en ecologische hoofd-

structuur; daarnaast zegt visie vier van de Europese Habitatrichtlijn dat het gebied is aangemerkt als een beschermd Natura 2000-park. Het gebied is ook onderdeel van de nota die zegt: ‘Groen kleurt de stad’, tevens maakt het landschap deel uit van de Cultuurhistorische hoofdstructuur van de provincie Zuid-Holland. Ook is het gebied een kansenzone in de Haagse structuurvisie: ‘Wereldstad aan Zee’. Daarnaast heeft het gebied investeringsprioriteit, zo staat in het RegionaalStructuurplan Haaglanden 2020 van Stadsgewest Haaglanden. En dankzij de nota Regels voor Ruimte van de nieuwe Provinciale Structuurvisie zijn er voldoende beleidsregels van toepassing op het duin. Ook biedt het Streekplan Zuid-Holland West ondersteuning van de ontwikkeling van de Randstad tot groene Deltametropool. Helaas valt de Wet beheer Rijkswaterstaatwerken buiten het plangebied; deze geldt enkel voor de zeeweringsfunctie van het duin. Zou de goede zorg voor deze geweldige plek de reden zijn dat er het afgelopen jaar tientallen vosjes, 500.000 menselijke bezoekers en zo’n zestig beschermde vogelsoorten zijn waargenomen? Alleen met de vleermuizenpopulatie is het niet zo best. Maar daar kunnen we vast wel iets aan doen.

roerd. Al die leerlingen stonden daar te zingen en blij te zijn, voor zichzelf, voor hún school en voor mij. Daarna nog een VPRO-achtig felicitatiefilmpje van een groepje leerlingen. Ik had moeite om het met de microfoon in de hand droog te houden. Geeft niet.

ik weer vol. Ik heb op die bewuste dag nog nooit zo veel traantjes gelaten van ontroering. Om 4.30 u. in de ochtend kon ik nog steeds niet gaan slapen. Ik las het lied nog een keer : “….jij kwam hier op een wildvreemde school, chaos met jointjes, dat was het symbool, nu zeilen we weer voor de wind, en Den Haag is de enige plek, waar je zo’n leuk schooltje vindt…”. Ik weet ook wel, dat het op het HML niet allemaal rozengeur en maneschijn is en dat we vooral betere onderwijsresultaten moeten boeken, maar het mooie van deze dag was onmiskenbaar, dat alle leerlingen en alle medewerkers een zeer aangename feel-good-ervaring deelden. Dat ik het vehikel mocht zijn is mooi meegenomen.

Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

Wilt u weten of het Haagse team heeft gewonnen? Kijk dan vanaf maandag op: www.4uslego.nl

OV-chipkaart in heel Haaglanden De OV-chipkaart kan sinds maandag 1 februari in alle trams, bussen, metro’s en RandstadRail (inclusief de RR-lijnen 3 en 4) in Zuid-Holland worden gebruikt. Om de inwoners kennis te laten maken met de OV-chipkaart zijn de provincie en het stadsgewest Haaglanden een actie gestart: tot 1 april kan een persoonlijke OV-chipkaart worden aangeschaft voor één euro in plaats van het normale tarief van € 7,50. De aanbieding geldt voor een persoon-

lijke OV-chipkaart op naam (met pasfoto) die automatisch wordt opgeladen met een bedrag dat de reiziger aangeeft. Daardoor staat er altijd voldoende saldo op de kaart. Met de kaart kan overal in Nederland waar de OV-chipkaart operationeel is, worden gereisd. In een demonstratiebus, die de komende weken door de regio rijdt, wordt uitgelegd hoe de kaart kan worden gebruikt. Een promotieteam maakt digitale pasfoto’s die nodig zijn voor de

aanvraag van een persoonlijke OVchipkaart. Het Stadsgewest Haaglanden heeft vanaf mei 2009 de kaart stapsgewijs ingevoerd. Deze kan nu worden gebruikt in alle voertuigen van HTM, Arriva, Connexxion en Veolia. In de stadsregio Rotterdam is de OV-chipkaart vanaf 11 februari het enige vervoerbewijs en betaalmiddel. In Haaglanden blijft ook de strippenkaart voorlopig nog geldig. Meer informatie over de actie: www.1eurochipkaart.nl

van de schoolleiding met taart en cadeaus, korte tijd later gevolgd door een mooie speech in de docentenkamer en wéér cadeaus. Het was ook zo opmerkelijk, omdat ik de laatste dagen alleen maar droevige en boze docenten had gesproken over het moordende tempo en de prestatiedruk. Het was die vrijdag ook nog Open Avond. Tegelijkertijd moesten de docenten bijkomen van een drukke projectweek én in het weekend verslagen schrijven over al hun leerlingen. En ik beloof u, dat is in Montessori-kringen niet iets dat je even tussendoor

doet. Buiten regent en sneeuwt het door elkaar. Guur windje erbij en alle ingrediënten zijn in huis voor een heuse winterdip. Voor mij niet. Ik voelde mij om half elf al helemaal het heertje. De klap op de vuurpijl kwam in de tweede pauze. Alle leerlingen waren verzameld in de Centrale Hal. Een groepje leerlingen had een prachtig lied gemaakt, dat door iedereen luid werd meegezongen. Het ging over de school, die zestig werd, en over mij. Een grote taart van Maison Kelder erbij met sterretjes in 60-vorm er bovenop. Aan de muur een groot laken met Hoera Hugo, eronder een sloop met 60. Op de melodie van ‘het is een nacht’ van Guus Meeuwis klonk een prachtig lied op met strofen als “…je bent blij met wat je hebt bereikt, een trots gezicht als je je schooltje inkijkt, ook wij zijn trots net als jij, want je stoomt ons klaar voor de boze maatschappij…”. Ik was tot tranen toe ge-

onderwijs

Op een roze wolk

Het geeft eigenlijk geen pas om op deze plek een verhaal op te hangen over datgene, dat mij vrijdag jl. overkwam. Maar omdat het zo bijzonder was en omdat het mij diep geroerd heeft, wil ik het jullie dit keer niet onthouden. Ik wist op die bewuste dag natuurlijk wel dat ik jarig was en dat ik zestig jaar oud was geworden, maar dat ‘mijn’ school, die zelf ook zestig jaar oud is, dit aan zou grijpen om het eens flink te vieren, dat kon ik niet bevroeden. Ze hadden het ook perfect geheim gehouden. Het begon al direct in de vergadering

Toen ik om 23.00 u. na een druk bezochte Open Avond thuis kwam voor een feestje met mijn vrienden was ik nog steeds in hogere sferen. Elke keer dat ik iemand vertelde over wat mij die dag was overkomen, schoot

Al die leerlingen stonden daar te zingen en blij te zijn, voor zichzelf, voor hun school en voor mij

Hugo Dirksmeier Rector Haags Montessori Lyceum www.hml.nl


Maison des amis speciaal geselecteerd voor Den Haag Centraal

Den Haag Centraal laat haar lezers niet alleen huizen zien maar ook proeven. Op deze pagina vindt u het exclusieve aanbod dat Haagse top makelaars voor u hebben geselecteerd.

Wassenaarseweg 112 (Benoordenhout) In het fraaie appartementencomplex “Arendsburg” gelegen ruime 4-kamer verhoogde parterrewoning met berging in de onderbouw en garage (apart te koop voor € 42.500,-- k.k). Voor de garage is een opstelplaats voor een 2e auto. Het appartement ligt om de hoek bij de gezellige Van Hoytemastraat met haar winkels. Tevens gunstig gelegen t.a.v. openbaar vervoerverbindingen en uitvalswegen. Eigen grond; actieve VvE.

Jan Muschlaan 256 (Benoordenhout) Rustig en met prachtig uitzicht over tennisbanen en hockeyvelden in appartementencomplex “Residence Duinhorst” gelegen 4-kamerflat (ca. 140 m2) op de 4e woonlaag met zonnig L-vormig balkon aan de voorzijde. Ligging nabij winkelcentrum aan het Willem Royaardsplein, openbaar vervoerverbindingen en uitvalswegen. Eigen grond; actieve VvE; eigen parkeerterrein aan de voorzijde.

Vraagprijs € 299.000,-- k.k. Inlichtingen: Beeuwkes Makelaardij B.V. 070-3143000

Vraagprijs € 395.000,-- k.k. Inlichtingen: Beeuwkes Makelaardij B.V. 070-3143000

Invitatie

Den Haag Centraal brengt haar lezers dichter bij het echte Haagse wonen met een serie open huizen. Proef het Haagse thuisgevoel met Maison des Amis, elke week op een andere, prachtige locatie. Met onder andere: >Ins & Outs Catering Den Haag, die in samenwerking met gerenommeerde restaurateurs zoals Maxime, Savarin, Shirasagi, Bogor Rumah Makan en Le Cirque al meer dan 10 jaar een gouden combinatie van kennis en kunde leveren op het gebied van al uw events. >Bloemiste Jeanne Nienhuys van Scenting Flowers, die speciaal voor Maison Des Amis enkele prachtige boeketten zal samenstellen om het huis feestelijk aan te kleden.

Datum: zaterdag 6 februari 2010 Tijd: Van 10:00 tot 13:00 uur Adres: Van Hogenhoucklaan 95 S

Vorstelijk wonen in HubertusStaete. 24 exclusieve appartementen te huur in de chique wijk Benoordenhout. Riante drie- en vierkamerappartementen met terras op het zuidwesten. Te huur vanaf € 1965, - per maand, inclusief vloer, parkeerplaats en servicekosten. Actie: Maakt u voor 1 april 2010 de keuze voor een huurappartement in HubertusStaete? Dan profiteert u van 2 maanden huurkorting*. * Vraag de verhuurmakelaar naar de voorwaarden. U bent van harte welkom op zaterdag 6 februari van 10:00 tot 13:00 uur. Bezichtiging op afspraak is ook mogelijk. Bel met Vesteda Woongalerie Haaglanden, 070-31 31 800 of kijk op www.hureninhubertusstaete.nl

“Raad van Zes” Aan de Nieuwe Schoolstraat worden zes royale exclusieve stadsherenhuizen gerealiseerd, die zijn gedetailleerd met de rijke historische accenten van de omliggende bebouwing. Stadsherenhuizen met een woonoppervlakte van ca. 250 m2. Uniek: twee privé-parkeerplaatsen per woning in de parkeerkelder. Riante achtertuinen van bijna 20 m diep op het zuidwesten. Hoogwaardige afwerking.

Koopsommen vanaf € 1.245.000,-- v.o.n. (inclusief twee parkeerplaatsen) www.raadvanzes.nl Voor informatie: Nicole Vrolijk, Nelisse Makelaarsgroep 070-350.14.00

Haviklaan 4C Den Haag Op schitterende locatie gelegen zonnig vijfkamer appartement (130 m2) in het voormalig KLOOSTER "SAINTE MARIE". Entree, ruime hal, toilet, zonnige ruime woon-/eetkamer (ca. 10.40 x 4.85 / 3.60),terras (ca. 10 m2)op het zuidwesten, eetkeuken (ca. 18 m2),uitgang naar gemeenschappelijke tuin, vide met trap naar benedenverdieping : ouderslaapkamer (ca. 4.80 x 4.50) met parket annex badkamer,ligbad en douche, 2e toilet, 2e badkamer, douche en vaste wastafel, 2e slaapkamer (ca. 3.78 x 3.03), slaap-/studiekamer (ca. 2.98 x 1.88), bergruimte (ca. 1.74 x 2.99), uitgang naar gemeenschappelijke ruimte. Vraagprijs € 495.000,-- k.k. Matthijs van Gaalen, Nelisse Makelaarsgroep Tel (070) 35014 00


Vrijdag 5 februari 2010

Economie

Boekhorststraat: terug naar de authentieke Haagse sfeer Halverwege de vorige eeuw was de Boekhorststraat een roemruchte maar bloeiende winkelstraat. In de jaren zeventig en tachtig raakte de straat in verval, maar sinds enkele jaren werken diverse partijen aan het herstel van de Boekhorststraat tot een doorgaande winkelstraat met een authentiek Haagse sfeer. Door Hans Schmit

In de jaren vijftig schuifelde op zaterdagmiddag het winkelend publiek voetje voor voetje langs de winkels in de Boekhorststraat. Veel bezoekers kwamen met de WSM-bus, die een halte aan de Lange Beestenmarkt had, uit het Westland. Ook trokken de winkels veel Scheveningers. In die jaren reed tramlijn 10 nog in beide richtingen door de straat. “De Boekhorststraat had toen”, zegt Ruud Schuengel, voorzitter van de ondernemersvereniging, “zoals dat nu heet: een knappe branchering. Er was een verscheidenheid aan lokale ondernemers met winkels die een grote bekendheid in de stad hadden, zoals de grammofoonplatenzaak Muzam, de verf- en behangwinkel van Stahlecker en het Limburgs friethuis. Er waren juweliers, een groenteman, een sanitairwinkel, een hoeden- en pettenwinkel en meer dan tien modewinkels. Maar ook landelijke ketens openden er hun deuren; Vroom en Dreesmann had in de Boekhorststraat haar eerste Haagse filiaal”. De Boekhorststraat had echter ook een ander gezicht. De zijstraten (zoals de Katerstraat, Oog in ’t Zeilstraat, Nieuwe Molstraat, Rozemarijnstraat en Doubletstraat) vormden het werkterrein van prostituees. De dames en hun pooiers lieten zich graag in de cafés in de Boekhorststraat zien. Bekende onderwereldfiguren woonden in en rond de winkelstraat die ook drie bioscopen (Thalia, Roxy, Hollywood) telde. Na de oorlog draaiden daar vooral westerns en de vechtpartijen op het witte doek werden nogal eens in de zaal en op straat voortgezet. Ook kende de Boekhorststraat een Koning – niet van een rijk – maar van de penoze. Charme De prostitutie had ook wel zijn charme, vindt Ruud Schuengel, eigenaar van Het Broekenhuis: “De dames kwamen hier nog wel eens een overhemd voor hun pooier kopen. En we werden ook als excuus gebruikt. Mannen zeiden dan tegen hun vrouw dat ze naar Het Broekenhuis waren geweest, dat ze er de nodige broeken hadden gepast, maar

De Boekhorststraat ter hoogte van Het Broekenhuis. > Foto: Jurriaan Brobbel

dat er toch niets geschikt voor hun bij zat. Maar uiteindelijk heeft de negatieve reputatie die de straat kreeg, ernstig meegespeeld bij het verval en de verloedering. In 1977 is onder leiding van Rob Stahlecker de winkeliersvereniging opgericht, een poging om als winkeliers de handen ineen te slaan, maar ook dat heeft de achteruitgang niet kunnen tegenhouden. De toeloop nam af, vele winkels –waaronder veertien modezaken – sloten hun deuren, panden werden niet meer onderhouden, er verschenen drugs- en kraakpanden en de diversiteit van de bewoners, met hun eigen winkels, nam sterk toe”. In de omgeving gebeurde het nodige: de straten werden, op de Doubletstraat na, prostitutie-vrij gemaakt, in de Katerstraat begon de stadsvernieuwing in het gebied, maar met de winkelstraat zelf gebeurde weinig. Totdat verschillende partijen initiatieven namen tot herstel van de straat. Stadsherstel kocht panden en restaureerde ze, gevolgd door woningcorporatie Staedion. Ook de gemeentelijke Wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM), die haar werkgebied in het Oude Centrum heeft, zet zich in voor het opknappen van panden. Directeur Willem Krzeszewski van Staedion: “In de Boekhorststraat, net als het Westeinde en de Prinsenstraat

een inloper naar het kernwinkelgebied, ging de woonfunctie verloren. De ruimtes boven de winkels bleven leeg of werden als opslagruimte gebruikt, de gevels verloederden. Wij hebben aan de achterzijde van de Boekhorststraat veel panden in bezit, zoals in de hofjes achter de poorten en in de Hamerstraat, Lepelstraat en Herderinnestraat. Samen met de WOM bezitten we meer dan de helft van de panden. Als de voorzijde verloedert, geldt dat op den duur ook voor de achterzijde. Als je de woonkwaliteit in het gebied wilt handhaven, lukt dat niet als de voorzijde verpaupert. Daarom zijn we begonnen met het opknappen van de winkelpanden, met de nadruk op kleine winkels voor starters in ambachtelijke beroepen, en het herstellen van de woonfunctie boven de winkels”. Gedichten Zo is het pand van Het Broekenhuis, met 73 jaar de oudste van de huidige winkels, gekocht door Staedion en huurt Ruud Schuengel de winkel terug van de corporatie. Die wil boven de winkel twee appartementen realiseren. Ruud Schuengel: “De gemeente, en met name wethouder Henk Kool, maakt zich sterk voor het herstel van de Boekhorststraat. Zo hebben de gemeente en Staedion het mogelijk gemaakt dat de

afgelopen twee jaar een winkelstraatmanager aan de slag kon. Voorts hebben we met de gemeente een contract voor collectieve winkelontzegging van veelplegers en een contract tegen graffiti”. “De ondernemersvereniging draait sinds begin dit jaar op eigen benen en we organiseren evenementen om de straat op de kaart te krijgen. We hebben een cultuurmanager, Marijke Jonker, die evenementen als het Boekhorststraatfestival en de Oranjemarkt organiseert. Ook regelt zij dat er gedichten en verhalen over de straat worden geschreven en is zij in overleg met een regisseur over een toneelstuk over de straat”. Ruud Schuengel zou graag zien dat de Boekhorststraat de status van Bedrijven Investeringszone (BIZ) krijgt, waarbij de investeringen in de kwaliteit van de omgeving worden gedragen door alle ondernemers. Den Haag heeft drie van dergelijke BIZ’s. Schuengel: “Met de BIZ-status kunnen we werken aan de Boekhorststraat zoals die de ondernemersvereniging over tien jaar voor ogen staat: een doorgaande winkelstraat met een winkelbestand dat bestaat uit een aantrekkelijke mix van speciaalzaken en aanbod van dagelijkse goederen, aantrekkelijk voor zowel bestaande als nieuwe ondernemers, een straat met een authentieke Haagse sfeer”.

<15

Overeenstemming over verplaatsing autosloperijen De gemeenten Den Haag en Pijnacker-Nootdorp en de provincie ZuidHolland hebben overeenstemming bereikt over de verplaatsing van bedrijven, waaronder enkele autosloperijen, van de Binckhorst naar het bedrijvenpark Heron in PijnackerNootdorp. Den Haag koopt zes hectare van Heron waarop zich een aantal uit te plaatsen Haagse bedrijven, kunnen vestigen. De bedrijven moeten wel voldoen aan de voorwaarden die Pijnacker-Nootdorp wil opnemen in het bestemmingsplan voor het bedrijvenpark. Indien beide gemeenteraden instemmen met dit plan, komt er een einde aan een meer dan tien jaar durende strijd over de verplaatsing van milieubelastende bedrijven die nu in de Binckhorst zijn gevestigd. Den Haag wil de bedrijven weg hebben om de Binckhorst te kunnen ontwikkelen tot een hoogwaardig woon- en werkgebied. PijnackerNootdorp wilde daar echter niet aan meewerken, waarop de provincie zelf een bestemmingsplan voor het bedrijvenpark Heron heeft opgesteld. Het ministerie van ruimtelijke ordening (VROM) keurde dit bestemmingsplan echter niet goed, waarop de provincie heeft voorgesteld de regie over de ontwikkeling van Heron terug te geven aan PijnackerNootdorp onder de voorwaarde dat er ruimte zou komen voor de autosloperijen.

Trombosedienst gaat op in nieuw laboratorium

Onder de naam Lab(oratorium) West gaan het HagaZiekenhuis, Medisch Centrum Haaglanden en Stichting Trombosedienst samenwerken. Een deel van de ziekenhuislaboratoria en de gehele trombosedienst gaan in de nieuwe organisatie op. De nieuwe opzet, die begin 2013 klaar moet zijn, bestaat uit één centraal laboratorium. Daarnaast beschikt elke ziekenhuislocatie over een laboratorium voor spoedaanvragen dat 24 uur per dag open is. Er wordt gewerkt met laboratoriumrobots en informatietechnologie. In deze nieuwe opzet kan dat een besparing van jaarlijks 3 miljoen euro opleveren. Deze besparing berust deels op het feit dat er minder mensen nodig zijn. De instellingen sluiten gedwongen ontslagen niet uit. Met de vakbonden zal hierover overleg worden gevoerd.

Ingezonden mededeling

U BENT VAN HARTE WELKOM BIJ ONS ONTBIJT U KUNT U AANMELDEN VIA ONDERNEMERSONTBIJT@NL.ABNAMRO.COM

Tijdens ons eerste ondernemersontbijt op 17 februari aanstaande zal wethouder Henk Kool van Sociale Zaken, Werkgelegenheid en Economie in Den Haag ingaan op de economische ontwikkelingen in de regio. Een ontbijtje om niet te missen! Wij nodigen u dan ook van harte uit hierbij aanwezig te zijn. Geef u snel op via bovenstaand e-mailadres. Start ontbijt: 08.00 uur op de Kneuterdijk 8 (ABN AMRO kantoor).


16>

Vrijdag 5 februari 2010

uit

Tegen de censuur kon Verdi niet op Door Aad van der Ven

Geen koningsmoord was lafhartiger dan die op Gustav III van Zweden in 1792. Hij werd in Stockholm tijdens een gemaskerd bal in zijn paleis in de rug geschoten met een pistool, geladen met hagel en spijkers. De dader was graaf Anckarström. Hij vreesde dat zijn vrouw hem door de koning afhandig zou worden gemaakt. Zo simpel, zonder politieke bijbedoelingen, gaat het toe in het libretto dat Antonio Somma schreef voor ‘Un ballo in maschera’, de opera die Giuseppe Verdi aan deze geschiedenis wijdde. Verdi werkte zich met dit onderwerp flink in de nesten. Want een koningsmoord op het toneel? Uitgesloten in het politiek toch al zo onrustige Italië in het midden van de negentiende eeuw, zeker na de aanslag op de Franse keizer Napoleon III. En zeker in het koninkrijk Napels, waar de opera in première zou gaan. De censuur eiste dat de plaats van handeling werd ver-

anderd – de Verenigde Staten in plaats van Zweden – en dat de koning een graaf werd. Verdi was boos, week met zijn nieuwe opera uit naar Rome, maar ging uiteindelijk toch akkoord. De problemen hebben hem er niet van weerhouden één van zijn zeker in muzikaal opzicht boeiendste werken te schrijven. Het bevat ‘Verdi’s hartstochtelijkste liefdesduet’, aldus Claudio Abbado, die voor Deutsche Grammophon een glansrijke opname van deze opera maakte, met Domingo en Ricciarelli. Tijdgenoten van de componist meldden, dat Verdi achteraf eigenlijk best tevreden was met het resultaat na de

Verdi werkte zich met dit onderwerp flink in de nesten

gedwongen veranderingen in het libretto. Tegen Boston in plaats van Stockholm als plaats van handeling had hij niet langer bezwaar. De vraag is dan ook of de herhaalde pogingen van de opera weer een Zweeds koningsdrama te maken door de namen van de personages te veranderen relevant zijn. Monique Wagemakers, die ‘Een gemaskerd bal’ bij de Nationale Reisopera heeft geregisseerd, heeft zich daaraan dan ook niet gewaagd. De jonge Nederlandse dirigent Antony Hermus leidt deze nieuwe productie, waaraan naast het Koor van de Nationale Reisopera als orkest Holland Symfonia meewerkt. De hoofdrollen worden vertolkt door Peter Autry (Riccardo), Kelly God (Amelia), Roland Wood (Renato), Federica Proietti (Ulrica) en Rebecca von Lipinski (Oscar). Nationale Reisopera met ‘Un ballo in maschera’. Vrijdag 12/2, 20.00 uur, Lucent Danstheater. Meer informatie: www.nationalereisopera.nl

Scène uit ‘Un ballo in maschera’ van Verdi bij de Nationale Reisopera. > Foto: Herm

Volksdansend van Oost naar West

Oefenen voor de dansvoorstelling Buluşma. > Foto: Eveline van Egdom

De Turkse choreograaf Ahmet Demirbağ bewijst dat volksdansen helemaal niet oubollig hoeft te zijn. Samen met zijn goede vriend Maurits van Geel van het Internationaal Danstheater slaat hij de handen ineen om voor meer dan zestig volksdansers een spannende choreografie te bedenken. Door Miranda Fieret

De foyer van het Culturalis Theater is nog leeg. De koffie staat nog onaangeroerd op tafel. Praten is nu het belangrijkste. Straks komen de dansers om te oefenen. Zondag staat de dansvoorstelling Buluşma in het Culturalis Theater op het programma. Geamuseerd kijkt Maurits van Geel naar Ahmet Demirbağ, die in-

Ingezonden mededeling

middels van zijn stoel is opgesprongen. Hij neuriet een Turks lied en danst met uitbundige gebaren. De twee hebben veel plezier tijdens het maken van de choreografie. Demirbağ is zojuist overgekomen uit Turkije. Hij komt wel vaker in Nederland. “Ik ken Maurits al meer dan 25 jaar”, vertelt hij. “Ik heb vaak gewerkt met het Internationaal Danstheater. Daar zijn we ook bevriend geraakt. We zijn nu als broers”. Van Geel glimlacht. “Ik noem hem ook wel Ahmet Djan. Dat betekent dat we echt broers vanuit het hart zijn”. De twee barsten van de energie. Het is lang geleden dat ze samen hebben gewerkt. “De samenwerking gaat zo soepel. Ik weet wat hij voelt en op het podium terug wil zien”, legt Demirbağ uit. De volksdansvoorstelling Buluşma wordt uitgevoerd door meer dan 60

volksdansers. In de week ervoor studeren de amateurdansers nieuwe dansen in onder leiding van professionele volksdansdocenten uit Istanbul. “Het wordt een reis van Oost naar West”, aldus Demirbağ. “De mensen die niet meer in Turkije wonen, hebben het volksdansen wel meegenomen. Maar vaak wordt het daarna onder een glazen stolp gezet. Dat is niet de manier waarop je met volksdansen om moet gaan. Het is juist levend en veranderlijk. Dat hoop ik hier duidelijk te maken”. Bewustwording In Buluşma staat de interactie tussen Nederland en Turkije centraal. Demirbağ: “De eerste generatie Turken kwam als gastarbeider naar Nederland. Maar de tweede generatie is toch echt Neder-

lands. Ze hebben alleen een Turkse achtergrond”. De choreograaf hoopt bij te dragen aan die bewustwording. “Ik merk het al tijdens de repetities. Laatst werkte ik met bijna alleen maar tweede generatie Turkse dansers. Ik praatte Engels, maar dat vonden ze onzin. ‘Praat maar gewoon Turks’ zeiden ze tegen mij. Dat heb ik geweten. We begonnen de repetitie in het Turks, maar na vijf minuten gingen ze al over op Nederlands”. Demirbağ vindt dat niet erg. “Het is juist goed. Als ze bewust worden van wie ze zijn, stralen ze meer zelfvertrouwen uit”. Het energieniveau is volgens Van Geel erg hoog tijdens de repetities. “Dans is een gevoel. Ze moeten nu alleen meer systematiek in hun werk aanbrengen”. De dansen beelden de verbinding uit tussen Oost en West, traditie en moderne ontwikkelingen binnen de Turkse volksdans, met een bootreis over de Zwarte Zee als rode draad. Alles wordt uitgevoerd in kostuums van het Internationaal Danstheater. “Maar Ahmet heeft ons daar wel mee geholpen. We zijn gaan winkelen in Istanbul en hij heeft ook veel in de loop der tijd meegenomen”. De twee willen een zo origineel mogelijk stuk maken. Er komen dansen uit verschillende regio’s van Turkije aan bod. “We proberen te verrassen. Zo laten we een stukje zien waarbij mannen buikdansen. De buik speelt daarin de rol van het gezicht. “We brengen een interpretatie van de oorspronkelijke dans. Alleen dan kunnen we het eerlijk brengen. We moeten de bron van de dans kennen. Van daaruit kun je nieuwe reizen maken”. Buluşma, 7 februari in het Culturalis Theater. De voorstelling is te zien om 15.00 en 20.00 uur. De Haagse dansers zijn daarnaast ook nog eens te zien tijdens het Turkse Festival op 12 februari in Theater aan het Spui in Den Haag. Prijs: € 10,00. 50% voor Ooievaarspas/ CJP, Ov-studentenkaart en gezinnen (min. 4 personen). Voor meer informatie: www. culturalistheater.nl.

Brits-Zambiaanse zan

Muziek uit het d De muziek van Netsayi is een kleurrijke mix van wereldmuziek en zwarte Amerikaanse soul. Op haar tweede album ‘Monkeys Soul’ profileert de Brits-Zambiaanse zangeres zich als een zangeres met een duidelijke boodschap. Door Anneke Ruys

Een optreden van Netsayi is een intense beleving. Met haar geïnspireerde, soulrijke liedjes betovert en intrigeert ze. Je wordt erbij betrokken, of je nu wilt of niet. De verhalen die Netsayi vertelt zijn gebaseerd op de gebeurtenissen in haar leven. Als dochter van Zimbabwaanse ouders kreeg ze al vroeg te maken met de anti-apartheidsstrijd die in het vroegere Rhodesië aan de gang was. Haar vader was een vrijheidsstrijder die met de guerrillabewegingen van Mozambique en Zambia streed tegen de Rhodesiërs. Netsayi’s moeder was genoodzaakt te vluchten naar Engeland. Na de onafhankelijkheid keerde het gezin terug naar Harare. Netsayi’s wieg stond in Camden, Engeland maar ze bracht haar jeugd door in Zimbabwe. Muziek werd al gauw een belangrijke uitlaatklep voor de jonge Netsayi die opgroeide met traditionele muziek, maar ook met folk, Jamaicaanse reggae en het toen pas opkomende Amerikaanse hiphop. “Ik ben duidelijk een kind van twee verschillende culturen en ben ook door beide geïnspireerd. Mijn Zimbabwaanse wortels zitten erg diep. Ik voel me vaak meer Afrikaans dan Brits, vooral als ik weer een tijdje naar Zimbabwe ben geweest. Dan kost het me veel moeite om mijn draai weer te vinden in Europa”. Netsayi is een kind van twee werelden. Dat wil ze ook in haar muziek tot uiting brengen. Ze heeft tot nu toe twee albums op haar naam staan : ‘Chi-


Vrijdag 5 februari 2010

<17

uit

Het donkere verleden van NSB-toneel Goed of fout in de Tweede Wereldoorlog? Zo zwart-wit is het volgens de Haarlemse toneelgroep ‘Het Volk’ niet. Met de voorstelling ‘De Opportunist’ wil het gezelschap laten zien dat er verschillende grijstinten bestaan over de oorlog. ‘Van witgrijs tot het donkerste zwart.’ Door Alexandra Sweers

mann & Clärchen Baus

ngeres Netsayi

diepst van je ziel murenga Soul’ (2006) en ‘Monkeys Wedding’ (2009). “Mijn eerste album noemde ik naar en is geïnspireerd door de Zimbabwaanse oorlog tegen de apartheid. Het Shona woord Chimurenga betekent revolutionaire strijd of beweging. Toch was het niet mijn bedoeling om via mijn muziek een politiek statement te maken. Ik wilde gewoon een relatie opbouwen tussen de traditionele muziek van Zimbabwe en westerse folk. Op een gegeven moment werd ik gezien als een soort ‘stem des volks’ en dat wilde ik niet. Je kunt overal wel politiek in zien. Mijn idee was meer om de strijd te laten zien, de strijd die we voeren met onszelf”.

Het was bij toeval dat Bert Bunschoten, Joep en Wigbolt Kruijver van ‘Het Volk’ op een artikel stuitten over een NSB-toneelgezelschap in Haarlem. Het zogenaamde Noord-Hollandsch Tooneel was opgezet door een zekere Jan C. de Vos om ten tijde van de Duitse bezetting ‘volkseigen en raszuivere’ stukken op te voeren. Bunschoten en de broers Kruijver besloten een voorstelling ‘De Opportunist’ te maken over de intrigerende Jan C. de Vos en de troosteloze ondergang van zijn Nationaal Socialistisch gezelschap. Wigbolt Kruijver neemt een deel van dit personage voor zijn rekening tijdens de voorstelling. “De Vos kwam uit een toneelgeslacht. Zijn vader was begin vorige eeuw behoorlijk bekend als acteur. Hij hield zich bovendien bezig met hoorspelen voor de Nederlandse radio en had wat betreft het cultuurbeleid in Nederland een behoorlijke vinger in de pap”, vertelt Kruijver. “Deze man was een cultuurfanaat, maar ook een collaborateur”, gaat Kruijver verder, “De Vos ontving een enorme subsidie van de Duitsgezinde overheid, waarvan hij behoorlijk wat in eigen zak heeft gestoken. Met name door zijn vrouw, Willy Dunsleman, als ‘leading lady’ bovenaan de loonlijst te zetten”. Interessant, vindt Kruijver, is dat in het midden blijft of De Vos zijn toneelgroep heeft opgezet uit ideologisch standpunt of puur om zichzelf te verrijken. ‘De Opportunist’ is een terugblik op het leven van De Vos, gelardeerd met

fragmenten van oude NSB-journaals. “Een documentarische voorstelling”, vindt Kruijver, “het is een schrijnend verhaal, maar er zitten zat knipogen in”. De Vos werd door veel theaterdirecteuren met de nek aangekeken. Zij vergaten daarom zogenaamd de verwarming aan te zetten wanneer het Noord-Hollandsch Tooneel kwam optreden. Of er waren geen slaapplekken geregeld voor de acteurs. Beroepsverbod Na de oorlog moest De Vos voor een zuiveringscommissie verschijnen en kreeg hij wegens collaboratie een beroepsverbod opgelegd voor tien jaar. Hij is met zijn vrouw naar Berlijn gevlucht en sindsdien heeft niemand ooit meer van hem gehoord. Was De Vos fout in de Tweede Wereldoorlog? “Je kunt je afvragen hoe fout”, stelt Kruijver, “hij was geen complete Jodenverrader. Daarom willen we met de voorstelling laten zien dat goed of slecht in de oorlog niet zo zwart-wit is”. Het Volk is één van de oudere professionele theatergroepen in Nederland. De groep is in 1976 opgericht door Bert Bunschoten en Wigbolt Kruijver met als doel ‘toegankelijk theater’ te maken voor een breed publiek. “Dat betekent niet oppervlakkig theater, maar met een gelaagde diepgang waardoor iedereen er iets uit kan halen en een mooie avond heeft”, aldus Kruijver. De Opportunist wordt sinds november gespeeld en tot nu toe zijn de reacties ‘uitermate positief’. Kruijver: “Hoewel men meer hilarische stukken van ons gewend is, maakt de historische achtergrond van dit stuk het zeker de moeite waard om te komen kijken”. Zaterdag 6 februari is de voorstelling ‘De Opportunist’ van toneelgroep ‘Het Volk’ te zien in het Theater aan het Spui. De speellijst van Het Volk is te vinden op: www.toneelgroephetvolk.nl Voor meer informatie: www.theateraanhetspui.nl

Niemandsland Op ‘Monkey’s Soul’ is het meer Netsayi’s individuele strijd die centraal staat. “Ik haal mijn inspiratie uit het leven zelf oftewel alles wat wij als mensen doen, de fouten die we maken, ons verdriet. Het gaat over opgroeien in twee geheel verschillende culturen, het niemandsland dat zich ertussen bevindt. Mijn plaat beschrijft verschillende fases uit mijn leven. ‘Punch Drunk’ gaat over het geïdealiseerde concept van romantiek tegenover de werkelijkheid van de relatie zelf, terwijl ‘Teenagers’ direct teruggaat naar mijn tienerjaren in Zimbabwe. Over het onbezorgde leven dat we toen leidden en waar we destijds over droomden. Alhoewel we daar zielsgelukkig waren dachten we altijd aan wéggaan, naar die verre wereld die Engeland heette”. Netsayi is momenteel op tour, die haar binnenkort ook weer naar ons land brengt. Ze bewaart goede herinneringen aan haar Nederlandse optredens en kijkt uit naar de tour die ze vanaf februari in het kader van ‘World Sessions’ door ons land gaat maken. “Jullie publiek is rustig en respectvol. Je voelt dat er bij jullie echt geluisterd wordt naar muziek. De mensen gaan op in mijn teksten en beleven de klanken van mijn muziek. En dat is het juist waar je als muzikant naar zoekt: het raken van harten en het doordringen tot de ziel. Op zo’n moment bestaan er geen grenzen of rassen. Dan wordt muziek de taal die ons verbindt en behoren we opeens allemaal tot dezelfde familie”. Op 11 februari treedt Netsayi op tijdens het programma Word Sessions in Korzo. www.worldsessions.nl

de eetrubriek

Crème Crue Oordeel: + verrassend + topkwaliteit - locatie

Net als in de beeldende kunst, kun je in de kookkunst stromingen herkennen. In Den Haag is heel sterk de school Savelberg aanwezig met topkoks als Paul van Waarden, Ruben van Dieten en Christian van der Linden. Het is een manier van koken die verwantschap vertoont met de stijl van sterkok Toine Hermsen in Maastricht, niet voor niets een vriend van Henk Savelberg. Met de komst van Niven in Rijswijk heeft de school Jonnie Boer (van De Librije in Zwolle) hier ook vaste voet aan de grond gekregen. Het vorig jaar zomer geopende Crème Crue heeft eveneens Librije-achtige trekjes. Maar let op, het gaat niet om een imitatie. Als je je zaak opent en je mag tweesterrenkok Pascal Jalhaij tot je genodigden rekenen, dan stel je wel

Alvorens zijn eigen zaak op te zetten, liep Patrick Kelder stage bij Jonnie Boer

iets voor. En dat doet Patrick Kelder dan ook. Ik ken hem nog als chef van Diner Thuis, nadien bij een eendagsvlieg boven het Paard van Troje en ik heb hem meegemaakt tijdens een gala waar hij Niven Kunz assisteerde. Alvorens zijn eigen zaak op te zetten, liep Patrick Kelder stage bij Jonnie Boer. Crème Crue heeft de deuren geopend op een moeilijke plek, de Oude Haagweg, waar vroeger Savarin zat. Er moet hier de komende jaren heel wat worden gekookt om de kosten van de verbouwing eruit te krijgen, want de zaak is onherkenbaar veranderd. Een prachtig bedrijf, waar comfort, luxe en goede smaak hand in hand gaan. Ik voel me een beetje Frank Bruni, de machtige recensent van The New York Times, want we vormen deze avond een gezelschap van vijf personen. Bij de Amerikaanse krant is dat gebruik en dan ook nog drie willekeurige avonden achtereen alvorens er wordt geschreven over het wel en wee van een restaurant. Eerlijk gezegd moet ik daar niet aan denken, want de strijd tegen de kilo’s is nu al een hopeloze. Recent liet ik hier nog weten dat ik niet zo gek ben op verrassingsmenu’s. Bij Crème Crue kennen ze het systeem ook, maar op een net iets prettiger manier. Kelder stelt zijn menu’s namelijk samen uit de à la carte gerechten. Je weet dus wel zo’n beetje wat je kunt verwachten en mag aangeven wat per se niet gewenst is. We kiezen voor vier

‘De Opportunist’ met Wigbolt en Minke Kruyver. > Foto: Rob Webster

9

Frans/internationaal

Adres Haagweg 114, 2282 AG Rijswijk Telefoon 070 - 365 10 80 Geopend Wo. t/m zat. diner vanaf 18.00 uur, Do. en vrij. ook lunch vanaf 12.00 uur. Info www.crèmecrue.nl

gangen (€ 51,50) met een bijpassend wijnarrangement (€ 25,75). Als ik de Elzasser Pinot Gris met z’n elegante zoetje proef, voel ik dat het voorgerecht uit ganzenlever en croûte met appel, sjalotjes en Lapsang Souchong gaat bestaan. Ik besef het, ganzenlever is volledig uit de gratie – zeker nu is aangetoond dat de zogenaamde scharrellevers puur bedrog zijn en ook met dwangvoeding worden geproduceerd – maar ik heb er dit keer niet zelf om gevraagd. Dus geef ik me over aan het grote genieten. Ook de naastliggende terrine met een reepje rundvlees is een waar feest en de wijn maakt het werkelijk af. In ons gezelschap bevindt zich één gast met een gastronomische beperking – die lust gewoon niet zoveel – en die eet vooraf een roulleaux van runderrookvlees en tartaar van rund met salade van spinkrab, avocado en kerrie. Wel, ik heb daar iets van geproefd en ook dat was bepaald geen straf. Voor we aan ons tussengerecht beginnen, is er een kleine cocktail van komkommer met ondermeer kokos dat we in een klap naar binnen slaan, zodat in de mond de ingrediënten zich mixen. Het is nog maar de ouverture op de goddelijke gebakken coquille met venkel, citroengras, wortel en saffraan. We drinken er een stoere witte Rhônewijn bij. Met het gerecht komt ook nog een soepje van tomaat en gehakte coquille. De venkel en wortel liggen in bescheiden ovaaltjes als een smeuïge puree op het bord, waarbij de anijssmaak van de venkel heel terughoudend en subtiel is gebruikt, terwijl de wortel juist een ware smaakexplosie toont. Dat laatste geldt ook voor de groene kruiden op het reepje in de oven gegaarde kabeljauw. En dan is er duif; op het karkas gegaarde Anjouduif met rode biet, pistache en linzen uit de Puy. De moeilijke eter in ons gezelschap krijgt Côte de boeuf van het Simmentaler rund met rode kool, spitskool en gekonfijte aardappel. Ik had het afgelopen jaar al veel lovende verhalen over Crème Crue gehoord, werd er zelfs op aangesproken dat ik hier nog niet over had geschreven. Welnu, die mensen hadden allemaal gelijk. Deze zaak lonkt naar een Michelinster. Want ook de bediening en de wijnkeuze is klasse. Drie soorten peer met kwark, vanille en witte chocolade sluiten de maaltijd waardig af. Alles hier is even goed, niets is aan het toeval overgelaten. Als ik de rekening, inclusief aperitief door vijven deel, dan zouden we hier met twee personen € 153,10 kwijt zijn geweest. Dat is voor zoveel klasse echt keurig. Coos Versteeg Voorgerechten vanaf € 19,50 Hoofdgerechten vanaf € 32,50 Nagerechten vanaf € 12,50 Menu’s van € 29,50 tot € 81,50 Alle creditcards


18>

Vrijdag 5 februari 2010

cultuur

Youp van ’t Hek met het hoofd op ‘t kussen

Wroeten aan de waarheid Door Coos Versteeg

Youp van ’t Hek is 55, al bijna 56 zelfs en heeft daar wel moeite mee. De bierbuik is weliswaar verdwenen, maar die kilootjes zijn alleen maar eventjes op vakantie. “Als deze toer voorbij is, zuip ik ze er zo weer aan”. Nee, het zit ‘m in die steeds kaler wordende schedel, de kinderen die uit huis zijn, het eerste kleinkind dat zich inmiddels heeft aangediend (“als-ie waagt om opa te zeggen…”) en met name in het geen sjans meer hebben bij lekkere jonge meiden. Alsie nog eens een keertje denkt dat er eentje in de kroeg naar hem lonkt, blijkt ‘t haar te om die knul die pal achter hem staat. In de nieuwe show ‘Omdat de nacht’ spuit Youp van ’t Hek al deze midlifenarigheid niet als een op zichzelf staand gegeven. De persoonlijke teloorgang heeft een sparringpartner in een man die de cabaretier na afloop van een voorstelling opwacht om hem een paar vragen te stellen en uiteindelijk zijn verhaal wil doen. Dat is het verhaal van een troosteloos kantoorbestaan, een vergeten 25-jarig jubileum, een vreselijke surpriseparty, een hond die je met een poepzakje in gereedheid moet uitlaten en een saai en liefdeloos huwelijk bovendien. Door dat alles heen vlecht Van ’t Hek op zijn onnavolgbare wijze de waan van onze tijd: van anti-rimpelcrème die niet werkt – wat iedere gebruiker ook weet – tot aan facelifts en schaamlipcorrecties. En ja ook Youp doet er soms aan mee. Ook hij heeft een cabriolet gekocht, zij het een klassieke MG en rijdt nu bij lekker weer als ouwe zak voor joker in zo’n ding. Ook hij is gezwicht voor de fitnessrage en staat enkele keren per week temidden van een groep andere randdebielen voor het raam van het sportcentrum waardoor iedere voorbijganger het nog kan zien ook. En passant komen semi-actuele zijstapjes langs, van Koninginnedag in Apeldoorn (die bus met uitkeringstrekkers) tot de maagverkleiningen met dodelijke afloop en de aardbeving in

Haïti. “Zal ik doorgaan tot mijn 65ste of tot mijn 67ste? Is cabaretier zwaar werk?”. Zo wroet hij aan de waarheid in ons leven. Niet echt vernieuwend, maar nog wel steeds leuk. Over vijftig jaar kun je de opeenvolgende shows van Youp als een caleidoscoop van dit tijdperk lezen. Wie trouwens wekelijks de columns van Youp van ’t Hek in NRC/Handelsblad volgt, komt in deze show heel wat stokpaardjes van de cabaretier tegen, want Van ’t Hek recycled er stevig op los, zonder dat dit overigens als ‘opgewarmd’ aanvoelt – een kleine nuance hier, een nieuwe wending daar maakt het net weer even fris. Youp van ’t Hek neemt zijn tijd om een nieuwe show als première te presenteren, want de vroegste versie van ‘Omdat de nacht’ stond als leesvoorstelling al in september vorig jaar in het kleine Pepijn in Den Haag. Bijna vijf maanden later is-ie dan klaar voor de kritiek. Met Van ’t Hek ontspannen en compleet in zijn element, zodanig dat hij op die première in de Koninklijke Schouwburg bijna de slappe lach kreeg en even uit zijn ritme raakte. Maar Youp is op het toneel charmant en onaantastbaar en wond de zaal hiermee alleen maar meer om zijn vingers. Dat de man nog slechter zingt dan Paul de Leeuw maakt niets uit, zeker nu die rasp in duet klonk met de serene tonen van de zangeres Lotte Horlings. Haar appetijtelijke aanwezigheid in soft focus verstevigt ook nog de boodschap van het verhaal. Want de teleurgestelde kantoorman met zijn verkwiste leven, heeft stiekem een mooie jonge vrouw in een huisje in het bos, die hem alles biedt wat hij thuis ontbeert. Althans, als hij ’s nachts zijn hoofd op het kussen legt. ‘Omdat de nacht’, gezien Koninklijke Schouwburg, 29-1-2010. Tekst & spel: Youp van ’t Hek, Muziek: Ton Scherpenzeel, Decor: Piet Hein Eek. Muzikanten: Ton Scherpenzeel, Rens van der Zalm en Christan Grotenberg. Zangeres: Lotte Horlings. Nog te zien o.m. op 14 en 15 mei in de Rijswijkse Schouwburg. Zie ook: www.youp.nl

Youp van 't Hek met op de achtergrond zangeres Lotte Horlings. > Foto: PR

Ron Schaaper: muzikant met risico’s Door Doron Nagan

Hij is van oorsprong een man van de kamermuziek, solohoornist van het Residentie Orkest Ron Schaaper (36). Meteen na zijn afstuderen kwam hij terecht in het kamermuziekcircuit, eerst in het N.O.G. Ensemble met onder anderen Janine Jansen. In die tijd richtte Schaaper ook het Euterpe Blaaskwintet op. Zo begon een florerend bestaan als hoornist in de kamermuziek. “Met het Euterpe kwintet speelde ik voor het eerst de bewerking van Strauss’ orkestwerk Till Eulenspiegel voor vijf blazers en piano, waarmee we nu het kamermuziekconcert in de Nieuwe Kerk openen”, vertelt Schaaper in zijn woning aan de Zuidwal in Den Haag. “Het is een geweldig stuk. Spetterend. Je mist niets uit de originele orkestversie, zo goed is de bewerking. Zo fantastisch klinkt het. Daarom openen we het concert met dit stuk, je komt met de beroemde hoornsolo als hoornist meteen binnen, je maakt een heel entree!”. Pas op zijn 29ste is Schaaper vast in een orkest gaan spelen, eerst in het Radio Symfonie Orkest en de afgelopen

Ron Schaaper. > Foto: PR

zes jaar als solohoornist in het Residentie Orkest. Maar nog steeds is hij als kamermusicus zeer actief, onder meer in het Nederlands Blazers Ensemble, het ensemble voor nieuwe muziek Nieuw Amsterdams Peil en in

het al een jaar bestaande Orlando Blaaskwintet. “We spelen met dit kwintet graag bewerkingen zoals die van Strauss’ Till Eulenspiegel, want je raakt een beetje uitgekeken op de bestaande blaaskwintetten van Danzi of Reicha. Zo hebben we met ons blaaskwintet onlangs het Strijkkwartet van Verdi gespeeld, in een bewerking van Mordechai Rechtmann, voormalige solofagottist van het Israel Philharmonisch Orkest”. Hoe veelzijdig en actief Ron Schaaper in de klassieke muziekwereld ook mag zijn, zijn wortels liggen verrassend genoeg in de popmuziek. “Als jongetje van twee lag ik op bed de Top-40 te zingen. Ik schudde mijn hoofd op het kussen op de maat heen en weer, wat een soort slagwerkeffect gaf”, vertelt Schaaper. “Thuis luisterden we naar Hilversum 3 en platen van Elvis. Toen ik zes was, speelde ik mee op de gitaar. Mijn vader speelde piano en zong, en ’s nachts in bed luisterde ik naar hem. Ik ben met de gitaar doorgegaan tot aan mijn twaalfde jaar. Maar mijn vader overleed toen ik elf was, en mijn stiefvader, die muziekleraar was, stimuleerde mij hoorn te gaan spelen. Zo is het begonnen, zo ontdekte ik op

mijn dertiende de klassieke muziek”, vertelt Schaaper, “aanvankelijk vond ik het luisteren naar klassieke muziek vrij saai, terwijl zodra ik zelf speelde ik klassiek juist geweldig vond. Later heb ik de muziek leren waarderen, ook als ik niet zelf speelde”. Eigenwijs Door zijn stiefvader kwam Schaaper in een amateurorkest terecht, waar hij het symfonisch repertoire leerde kennen en spelervaring opdeed. “Ik was heel eigenwijs, wilde de mogelijkheden van het instrument zelf ontdekken. Ik speelde alles, ook met de plaat mee, een symfonie van Brahms, de orkestpartituur voor m’n neus. Heel onhandig, ik moest om de paar maten de bladzijden omslaan. Ik deed ook al gauw mee aan het Prinses Christina Concours, waar ik het trio van Reinecke uitvoerde dat we nu ook op het programma in de Nieuwe Kerk hebben staan”. Hoewel er volgens Schaaper in beginsel geen verschil bestaat tussen het spelen in een orkest of in kamermuziekverband – “want je maakt in beide gevallen muziek” – heeft elk discipline haar eigen bijzonderheden. De

communicatie is bijvoorbeeld heel anders. “In kamermuziek communiceer je makkelijker dan in een orkest, want een orkest is op zichzelf een log apparaat. Ik ben in de kamermuziek ook minder snel nerveus. In het orkest heb je toch meer de druk van dirigenten en kritische collega’s. Bij een klein ensemble heb ik eerder het gevoel dat een foutje minder erg is dan bij een orkest. De hoorn is immers een kwetsbaar instrument waardoor een foutje snel wordt  gemaakt!  Hobo en hoorn schijnen volgens Guiness Book of Records de moeilijkste muziekinstrumenten te zijn”. “Maar hierom schuw ik risico’s tijdens het spelen niet. Muziek mag en kan niet steriel zijn. Je kunt beter goed fout spelen dan voorzichtig; net niet fout wordt karakterloos. Die houding geldt trouwens voor mijn hele leven”. Ron Schaaper, hoorn, en leden van het Residentie Orkest. Strauss, Till Eulenspiegel voor blaaskwintet en piano (bewerking. David M. Carp), Reinecke, Trio voor piano, hobo en hoorn, Dohnányi, Sextet voor piano, strijkers en blazers. 10 februari 20.15 uur, Nieuwe Kerk Den Haag. www.resdidentieorkest.nl


Vrijdag 5 februari 2010

cultuur

<19

Geen glazen plafond voor Xian Zhang Door Aad van der Ven

Het ‘glazen plafond’, dat naar verluidt ambitieuze vrouwen belet de top te bereiken, is geen Nederlandse uitvinding. In Engelstalige landen wordt dezelfde beeldspraak gebruikt. Bijvoorbeeld in publicaties over de dirigente Xian Zhang, die in het komende weekeinde bij het Residentie Orkest de lakens uitdeelt. ‘A baton charge at the glass ceiling’ staat dan ook boven een artikel in de New Statesman over deze Chinese. Met als conclusie dat zij er geen last van heeft. Het mag als bekend worden verondersteld: zo’n tachtig musici met één gebaar je wil opleggen was toch tot voor kort exclusief een mannenaangelegenheid. Als ergens een vrouw werd gesignaleerd die de euvele moed had voor een orkest te gaan staan, dan werd dat in de beste gevallen getolereerd, maar verder dan de subtop kwam zij niet. Er zit evenwel beweging in. Marin Alsop werd onlangs de eerste vrouwelijke chef-dirigent van een Amerikaans orkest (Baltimore), Susanna Mälkki ontfermt zich in Parijs over het Ensemble Intercontemporain, Simone Young dirigeert de ene succesvolle operaproductie na de andere en Xian Zhang is bezig de hele internationale muziekwereld te veroveren. Het was overigens een Nederlandse die het pad effende. Antonia Brico, in 1902 in Rotterdam geboren en op vijfjarige leeftijd naar de Verenigde Staten verhuisd, die als eerste vrouw de Berliner Philharmoniker en in New York de Metropolitan Opera dirigeerde. Maar een permanente positie zat er niet in. Toen richtte zij een vrouwenorkest op. Maar dat werd niet serieus genomen. Brico’s carrière ging uit als een nachtkaars. Xian Zhang hoeft geen vrouwenor-

kest op te richten om haar loopbaan glans te verlenen. De symfonieorkesten verdringen zich om haar frêle gestalte. In ons land is het R.O. het eerste orkest dat haar heeft kunnen strikken, net voor het Koninklijk Concertgebouworkest, dat haar volgende maand ziet verschijnen. Als haar handen groter waren geweest was zij misschien concertpianiste geworden. Met dat laatste als voornemen begon zij haar muzikale vorming. Haar lerares aan het conservatorium in Beijing deed haar een suggestie aan de hand: dirigeren. Wat in het Westen heel ongewoon was riep in China geen enkele weerstand op. Had de grote Mao niet gezegd dat man en vrouw in alle opzichten evenwaardig waren en hetzelfde konden presteren? Gelach De beginselen van het dirigeren leerde zij dan ook van een vrouw, genaamd Wu Lingfen, die zelf ook les had gehad van een vrouwelijke dirigent. Toch herinnert Xian Zhang zich dat er onder de orkestmusici van het Centrale Operatheater van Beijing gelach opging toen zij onverwacht verscheen als invalster om ‘Le nozze di Figaro’ van Mozart te dirigeren. “Ze konden zich niet voorstellen wat dat magere kind daar kwam doen”, zegt ze nu. Het gevolg was, dat zij werd benoemd tot vaste dirigent van hetzelfde operatheater. In 1998, 25 jaar oud, verhuisde zij naar de Verenigde Staten en zette zij haar muziekstudie voort aan de universiteit van Cincinnati. Vier jaar later won zij in New York een prijs op een concours voor jonge dirigenten, waarna Lorin Maazel, chef van het New York Philharmonic Orchestra haar als assistent-dirigent aanstelde. Kwade ton-

Xian Zhang > Foto: Stephanie Berger

gen beweren dat hij dat deed omdat hij aan haar de dingen kon overlaten waar hij zelf geen zin in had: jeugdconcerten, open-lucht-concerten en uitvoeringen van nieuwe muziek. In elk geval had zij enkele jaren later aan haar beroemde mentor de functie van ‘associate conductor’ van de New York Philharmonic te danken. Chicago Inmiddels heeft zij al voor diverse prominente Amerikaanse orkesten ge-

staan, waaronder dat van Chicago. Ook het London Symphony Orchestra en de Staatskapelle Dresden heeft zij herhaaldelijk gedirigeerd. Met ingang van dit seizoen mag zij zich chef-dirigent noemen van het Orchestra Sinfonica de Milano Giuseppe Verdi, dat in de jaren negentig door Riccardo Chailly geleid werd. Xian Zhang woont met man en zoon, één jaar oud, in Manhattan. Zij komt nog geregeld in China. Veel is haar daar vertrouwd. Maar dat zij zich ooit weer

in haar geboorteland zou vestigen acht zij uitgesloten. Niet alleen hebben de orkesten daar niet het niveau waaraan zij inmiddels gewend is, zij prefereert ook in het algemeen het leven in het Westen. Residentie Orkest onder leiding van Xian Zhang, met Nikolai Luganski (piano). ‘Enigma-variaties’ van Elgar en Derde pianoconcert van Rachmaninov. Vrijdag 5/2 en zaterdag 6/2, 20.15 uur, Philipszaal.

Dans op het witte doek Door Coos Versteeg

Het Nederlands Dans Theater (NDT) heeft nooit zoveel gevoel bij de eigen ontstaansgeschiedenis gehad. En dat terwijl ’t toch een soort avonturenverhaal van een groepje pioniers is. Als het Holland Dance Festival niet het voortouw had genomen om afgelopen november het hele evenement in het kader van 50 jaar NDT te plaatsen, was er zelfs nauwelijks iets gevierd. Op de valreep komt er nu in het Haags Filmhuis nog een reeks film over het beroemde gezelschap uit Den Haag; uiteenlopend van registraties van balletten, interviews met choreografen tot documentaires over de dansgroep. De serie wordt geopend op zondag 7 februari met de première van de televisiedocumentaire ‘Een schitterend offer’ van Karin Junger. Van de vroegste jaren van het Nederlands Dans Theater bestaan al film- en videoregistraties. Zo werd reeds in 1960 door het NDT meegewerkt aan een film van de Nederlandse staalindustrie op een choreografie van Rudi van Dantzig. De VPRO bracht in datzelfde jaar acht programma’s met balletten van het NDT op televisie. Binnen de groep werden ook bij repetities als de eerste uitvoeringen van videocamera’s en -recorders gebruikt en in de persoon van ouddanser Hans Knill had men ook al snel iemand die zich specifiek op videoregistratie toelegde. Dankzij de belangstelling bij de NOS voor dans is er eveneens veel bewegend beeld van de groep uit latere jaren en ook van de buitenlandse tournees uit de jaren tachtig en negentig bestaat vele, vele uren materiaal. In het programma in het Haags Filmhuis is het voornamelijk Jirí Kylian wat

de klok slaat, de choreograaf die van eind jaren zeventig tot vorig jaar in belangrijke mate het gezicht van de groep bepaalde. Het Filmhuis presenteert tussen 7 februari en 21 maart documentaires over Kylian zelf met uitvoeringen van ‘Psalmensymfonie’ en ‘Bella Figura’, de totstandkoming van het aboriginal ballet ‘Stamping Ground’ en een registratie van het sprookjesballet ‘l‘Enfant et les sortilèges’. Voorts is er ‘Geschiedenis en 4 balletten’ van de NOS uit 1984, een documentaire gemaakt ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van Nederlands Dans Theater met ‘Grosse Fuge’ van Hans van Manen en ‘Sinfonietta’van Jirí Kylian.  Hans van Maanen, een halve eeuw lang eveneens gezichtsbepalend voor het NDT, komt – naast enkele balletregistraties – verder nog aan bod in een Duitse documentaire van de WDR uit 1967 ‘Portrait eines Choreographen’. Contrast Voor wie het Nederlands Dans Theater en alles daar omheen altijd goed heeft gevolgd, is er in dit veelomvattende programma weinig nieuws onder de zon. Met uitzondering dan van die nieuwe documentaire ‘Een schitterend offer’. Regisseur Karen Junger laat het gezelschap zien aan de hand van vier sleutelfiguren: de oud-dansers Martinette Janmaat en Gérard Lemaitre uit de begintijd, de al gearriveerde Spaanse danseres Sandra Marin Garcia (1975) van NDT1 en de Russische nieuwkomer Arina Trostyanetskaya (1986), die in januari 2009 als enig meisje door de auditie voor NDT2 kwam. Het geeft een mooi contrast – bewust deels in zwart-wit en deels in kleur gefilmd –

Arina Trostyanetskaya, huilend. Beeld uit de film.

die oude en nieuwe generatie. Janmaat en Lemaitre vooral vertellend over het harde werken, de strijd en de ontwikkeling van de groep, de nieuwe generatie vooral bezig met de persoonlijke besognes van te weinig privéleven, een positie binnen de groep, meehelpen een rol vorm te geven, blessures en deelname – desnoods op de reservebank – aan een nieuwe choreografie. Het zijn allemaal overbekende verhalen, die bij elk dansgezelschap ter wereld worden verteld. Maar de persoonlijkheden en hun verhalen zijn in deze documentaire schoten in de roos. Martinette Janmaat met haar plakboeken

vol herinneringen, met het oude lijf thuis demonstrerend hoe de danstaal begin jaren zestig in Nederland veranderde, Gérard Lemaitre met zijn altijd vrolijk-droeve mimiek van een Pierrot en na vijftig jaar in Nederland nog steeds Frans pratend naast de mooie vrolijk-zelfbewuste Sandra Marin Garcia en de onzekere, huilebalkende Arina die tobt met haar kruisband en zich afvraagt of er wel een carrière voor haar is weggelegd. Zowel in het openingsshot als in het eind zijn die vier in dans verenigd, een fraaie manier om het tijdloze en tegelijk vergankelijke van deze bijzondere professie te laten zien. De

documentaire beoogt door het oog van deze mensen het NDT te verkennen, maar de personages zijn zo krachtig dat het Nederlands Dans Theater niet veel meer is dan een boeiend decor. En eigenlijk is dat helemaal niet zo slecht; een ode aan de dansers. Op 10 februari – 22.50 uur wordt de documentaire ‘Een schitterend offer’ op televisie vertoond in het programma Het Uur van de Wolf van de NPS op Nederland 2. Meer informatie en filmbeschrijvingen over het programma in het Haags Filmhuis op: www.filmhuisdenhaag.nl en/of  www. nederlandsdanstheater.nl


20>

Vrijdag 5 februari 2010

CULTUUR

Twee ‘aanstaandes’ van Oranje Op 28 februari gaat bij Toneelgroep De Appel de theatermarathon Tuin van Holland in première. Een voorstelling waarin het gezelschap vanuit de vaderlandse geschiedenis op zoek gaat naar de Nederlandse identiteit. De komende weken hier een aantal kennismakingen met personages daarin. Aflevering 1.

In het weer fiks omgebouwde Appeltheater stelt één zaal het Hof van Heidelberg voor in de zeventiende eeuw. Daar ontmoeten twee jonge vrouwen elkaar, die later een belangrijke rol zullen spelen in het leven van Willem van Oranje: Charlotte de Bourbon en Louise de Coligny, respectievelijk zijn derde en vierde echtgenote. Zover is het nog niet, ze zijn in Heidelberg beiden vluchtelingen. Louise de Coligny omdat haar protestantse vader Gaspard en haar eerste echtgenoot zijn vermoord tijdens de Bartolomeusnacht. Charlotte de Bourbon omdat ze wilde ontkomen aan het katholieke kloosterleven waartoe haar familie haar bestemd had. Twee jonge actrices spelen die rollen. Beiden ‘nieuwe gezichten’ in het Appelkorps. Nadia Amin (29) en de Belgische Sanne Vanderbruggen (21), Louise en Charlotte. Sanne is stagiaire bij De Appel. “Ik ben bezig aan mijn vierde jaar op de toneelschool in Amsterdam en heb hier al gespeeld in de Oerolproductie ‘Blik’. Nadia studeerde af aan de toneelschool van Maastricht, speelde bij De Appel

in het 08-festival en heeft nu een tweejarig contract bij de groep. Wisten zij zelf iets van de figuren die zij spelen? Nadia: “Nee, zeker niet zo gedetailleerd. De naam De Coligny kende ik wel, maar als ik al iets over haar heb geleerd, was ik dat compleet vergeten. Aus Greidanus heeft heel veel verteld en ik heb me een beetje ingelezen”. Voor de Vlaamse Sanne ligt dat weer anders: “In België word je niet zo opgevoed met Willem van Oranje en de Nederlandse Gouden Eeuw. Nee, voor mij was het allemaal nieuw”. De ontmoeting van de twee vrouwen is overigens niet historisch. Net zoals in de toneelliteratuur de rivalen Maria Stuart en Elizabeth van Engeland elkaar nooit ontmoet hebben behalve in Schillers ‘Maria Stuart’, is de ontmoeting van de twee ‘aanstaandes’ van Oranje fictie ontsproten aan het brein van de schrijvers van de Appel-marathon (Aus Greidanus, Jules Terlingen en Alain Pringels met gebruikmaking van werk van diverse Nederlandse auteurs). Nadia Amin: “Je moet de geschiedenis

laten voor wat hij is. Net zoals bij al die historische personages van Shakespeare. Het gaat om wat zij in die scènes voorstellen, wat er mee gedáán is. Ik probeer niet in de huid te kruipen van een historische Louise. In een boekje over haar lees ik bijvoorbeeld dat zij nooit tekenen van haat heeft geuit. Terwijl ik hier letterlijk in de tekst zeg: ik haat, ik haat, ik haat. Natuurlijk is het een feit dat zij protestant is en iemand tegenkomt die van huis uit katholiek is. Daar kan je je fantasie de vrije loop mee laten gaan”. Sanne Vanderbruggen: “De redenen waarom wij beiden uit Frankrijk gevlucht zijn spelen een grote rol. Ondanks ons lotgenootschap staan we lijnrecht tegenover elkaar. We zouden eigenlijk aartsvijanden moeten zijn, maar we hebben gemeen dat we beiden ballingen zijn”. Nadia Amin: “Heidelberg is voor ons een kooi, het is een gevangenschap waarin beide vrouwen elkaar aftasten”. Wat zij als actrices gemeenschappelijk hebben, is de bewuste keuze voor Toneelgroep De Appel. Nadia: “Zo’n pand waarin voor iedere productie alles weer helemaal omgebouwd kan worden, is spannend. Een clubje met een eigen huisje in Scheveningen met een heel trouw publiek dat moeite doet daar naartoe te gaan, dat is uniek”. Sanne: “En wat ze hier ook doen, welke nieuwe vormen het aanneemt, het blijft altijd De Appel. Dat is de kracht.” Bert Jansma

Louise de Coligny en Charlotte de Bourbon in ‘Tuin van Holland’. >Foto: Mylène Siegers

Ingezonden mededeling

Word nu jaarabonnee en maak kans op een concert en persoonlijke ontmoeting met

tijdens zijn tangoconcert Campassion met Sexteto Canyengue en Omar Mallo op 12 maart in de Rijkswijkse schouwburg

Ook ontvangt de winnaar: > gesigneerd exemplaar van het boek ‘Het leven > gesigneerde CD ‘Compassion’

Bovendien: > maakt iedere nieuwe jaarabonnee in februari kans op het gesigneerde boek 20 jaar tango!’ en de CD ‘Compassion’ > ontvangt u als nieuwe jaarabonnee in elk geval een welkomstgeschenk: het boek ‘Straatwijs’ van cabaretier Marcel Verreck, gebundelde columns over Haagse straten

Wat moet u doen? Meldt u nu aan voor een jaarabonnement op Den Haag Centraal via

www.denhaagcentraal.net of via onze Abonneeservice 0172-476085 (ma t/m vrij: 9-17 uur)

Deze actie geldt ook voor abonnees die zich in februari via ons promotieteam op straat hebben aangemeld. Een jaarabonnement kost € 59,95. Uw aanmelding moet uiterlijk 28 februari binnen zijn.


Vrijdag 5 februari 2010

cultuur

Wassily Kandinsky, Impressie (concert) 1912. De titel geeft aan hoe hij door muziek tot abstractie kwam. >Collectie Städtische Galerie im Lehnbachhaus, München

<21

Gabrielle Münter, Jawlensky und Werefkin, 1909. Het werk toont iets van de samenwerking van de kunstenaarsgroep: mevrouw Kandinsky portretteerde de Jawlenskys. >Collectie Städtische Galerie im Lehnbachhaus, München

Kandinsky en Der Blaue Reiter

Het vroege werk van een pionier van de abstractie Kandinsky was één van de pioniers van de abstractie. Het Haags Gemeentemuseum toont nu zijn vroege werk in samenhang met dat van kunstenaars met wie hij aan het begin van de vorige eeuw optrok: Gabriele Münter, Jawlensky en Marianne Werefkin, Klee, Macke, Marc en Campendonck. De vriendenclub ging de geschiedenis in als ‘Der Blaue Reiter’. Door Egbert van Faassen

Met de Mondriaans heeft het Gemeentemuseum zelf een belangrijk aspect van de abstracte schilderkunst in huis. De opvattingen van Kandinsky waren in zekere zin tegengesteld aan die van Mondriaan. Hij achtte dissonantie van belang, Mondriaan harmonie. Kandinsky probeerde in zijn vroege werk juist geometrie te vermijden. Mondriaan werkte met een beperkt palet, terwijl de schilderijen van Kandinsky uitgesproken bont zijn. De Städtische Galerie im Lehnbachhaus, gevestigd in de villa van de Münchener ‘schildersvorst’

Franz von Lehnbach, kreeg na een schenking van Gabriele Münter in 1957 veel werk van de kunstenaarsgroep Der Blaue Reiter in handen. Kandinsky was een drijvende kracht in deze groep. Wassily Kandinsky (1866 – 1944) had een rechtenstudie in Moskou achter de rug toen hij in 1896 naar München trok, destijds een bruisende stad met een grote aantrekkingskracht voor wie artistiek iets wilde betekenen. Twee jaar later was hij een van de oprichters van een kunstschool annex tentoonstellingsruimte, Phalanx. Hier ontmoette hij Gabriele Münter, die lange tijd zijn levensgezellin zou zijn. Na enige omzwervingen kwamen ze in 1908 in Murnau in de Beierse Alpen. Hier werkten ze, samen met Alexej (von) Jawlensky (1864–1941) en zijn partner Marianne Werefkin. In de open lucht aan kleurige, expressieve landschappen. Jawlensky was meermalen naar Frankrijk gereisd en hij kende de kunst van Gaugin, Van Gogh en de fauvisten. Hij heeft ongetwijfeld heeft het vrije kleurgebruik in het werk uit Murnau gestimuleerd. Ook bracht hij een Frans

Blaue Reiter. Doede Hardeman geeft boeiende feiten over de ontvangst van Kandinsky in Nederland, waarbij hij de rol van de Berlijnse promotor van de nieuwe kunst Herwarth Walden en zijn Nederlandse contacten onderstreept. Het blijkt dat de Nederlandse kritiek heel onbevooroordeeld kon kijken. Uit zijn reconstructie van enkele tentoonstellingen blijkt, dat Kandinsky abstracte doeken afwisselde met schilderijen met een meer herkenbare voorstelling. Mogelijk een strategie om zijn werk gemakkelijker ingang te doen vinden. Franz Kaiser schreef een boeiend stuk waarin Kandinsky’s kunsttheorie aan bod komt, die uitmondt in een verdediging van de abstractie. Waar hij Duchamp en de waardering voor zijn readymades ter sprake brengt, wordt hij enigszins polemisch.

Buurman De vriendenclub Der Blaue Reiter, zo genoemd naar de blauwe ruiter van Kandinsky op het omslag van de eerste manifestatie, en naar het boek gewijd aan hun werk en dat van wie ze als

geestverwanten zagen, was ontstaan uit het gewoel van verschillende allianties van kunstenaars. De schilder en beeldhouwer Franz Marc (1880-1916) was met Kandinsky redacteur van de publicatie, een almanak of jaarboek, dat geen vervolg kreeg. Hij was weer bevriend met August Macke (18871914) die kleurige schilderijen maakte en die weinig van de naar het mystieke vliedende denkbeelden van Kandinsky moest hebben. Paul Klee (1879-1940) was de buurman van Kandinsky in Schwabing bij München. Hij nam deel aan de tweede tentoonstelling van de groep in 1912. Heinrich Campendonck liet zich, behalve door de Franse kubisten, door zijn vrienden Marc en Kandinsky beïnvloeden. In 1935 werd hij professor monumentale en decoratieve kunst aan de Amsterdamse Rijksacademie als opvolger van Rik Roland Holst. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerde catalogus met onmisbare achtergrondartikelen. Helmut Friedel en Anngret Hoberg schreven een uitvoerige geschiedenis van Der

bare begeleider die bovendien álles opnam en daarvan een gigantische stapel banden thuis moet hebben liggen. Ik herinner me hoe ik in Dagblad Het Binnenhof een column schreef over de Haagse School Jazz in die Regentenkamer. En dat organisator Huub van Dijk daardoor geïnspireerd een soort Regentenkamer binnen het North Sea programmeerde. Maar een buurman werd boos en schopte de Regentenkamer uit zijn hofje. Het podium belandde in een mooie kelder aan de Laan van Meerdervoort tot ook daar een buurman zich nurks profileerde. En weer ging Thea van Loon zonder een cent subsidie zoeken naar een nieuw onderkomen. Dat werd het huidige pand van de Kombinatie/Regentenkamer aan de Lange Beestenmarkt. Leuker, minder keurig, artistieker en jeugdiger. Maar

jazz is wild dat blijkbaar aangeschoten dient te worden, dus ook daar dreigde weer van alles. Een aangenomen motie van de Stadspartij om in elk geval het ‘broedplaats’-effect van de Regentenkamer te behouden voor de stad, schiep een beetje rust in de tent. Tegenwoordig is er vaak driemaal jazz in één week te horen. Op donderdagavond en op de zondagmiddag. Prachtig, moet blijven, mag niet weg. Leve het kleinschalige, ik schreef het eerder, want dat zorgt voor het Echte Jazzleven in een stad. En toch en toch en toch. Er zijn gelukkig diverse podiaatjes die tegen de stroom in programmeren, maar ‘jammen’ is er toch de hoofdzaak. En het is altijd weer sappelen met de centen. Ik schaam me vaak plaatsvervangend als ik zie waarmee de muzikanten naar huis gaan. Ik kijk dan

met een scheef oog naar het BIM-huis in Amsterdam, naar het SJU-huis in Utrecht, naar De Lantaren/Het Venster in Rotterdam. Zalen met een echt budget voor nieuwe geluiden uit de jazz in binnen- en buitenland. En dan denk ik: als er dan toch zo nodig een groot kunstengebouw aan het Spui moet komen, bouw daarin dan ook een middelgrote, aanpasbare zaal, geschikt voor jazz. Mét een jazzbudget aub. Natuurlijk moeten de kleine podia vooral blijven. Maar als er zo’n gebouw komt, maak er dan voor 2018 als culturele hoofdstad een Lincoln Centre aan het Spui van. Vragen we of Wynton Marsalis het komt openen.

modewoord mee: synthese. Het slaat op het samengaan van indrukken van buitenaf en van wat er zich in de ziel van de kunstenaar afspeelt. Dat is een proces, dat Kandinsky van groot belang achtte blijkens zijn theoretische geschrift ‘Over het spirituele ( das Geistige) in de kunst’, dat in 1912 verscheen, maar volgens de auteur gebaseerd is op aantekeningen door de jaren heen gemaakt. Voor een denkraam van honderd jaar later, lijken Kandinsky’s ideeën behoorlijk vaag. Schilderkunst is voor hem bijvoorbeeld een ‘spreken over het geheime door middel van het geheime’. Indertijd begreep men wel ongeveer wat er bedoeld werd. Het boek kwam op tijd uit voor de eerste tentoonstelling van de schilders van Der Blaue Reiter en het zal zeker ter promotie daarvan hebben gediend.

Kandinsky en Der Blaue Reiter, Gemeentemuseum van 6 februari t/m 24 mei. www. gemeentemuseum.nl Doede Hardeman, Franz-W. Kaiser en Benno Tempel (red.) Kandinsky en Der Blaue Reiter, uitg. Ludion Antwerpen, Gemeentemuseum Den Haag

jazz

Twintig jaar Regentenkamer

Twee jazzfeestjes tegelijkertijd deze week. Trompettist Ack van Rooyen die zijn tachtigste viert (zie elders in deze krant). Plus de Regentenkamer die twintig jaar oud wordt. Ze vieren het samen. Een jazzpodium van twintig lentes, dat heeft in het onzekere landschap van de jazz iets Methusalemmigs. Het podium ontleent z’n naam aan het allereerste begin in de 17de eeuwse Regentenkamer van het Hofje van Nieuwkoop. Ik

heb er mooie momenten beleefd. De hele muziekfamilie Pronk tezamen. Arrangeur Rob Pronk, Broer Pronk drums, en Babes Pronk – ik denk toen al zeventig – achter de zangmicrofoon. Ik hoorde er voor het eerst de sax van Enno Spaanderman. Enno bleek leraar en niet van plan van muziek zijn beroep te maken. “Ik lees geen noten”, zei hij dan om er af te zijn. Maar hij speelde ze prachtig. Pianist Frans Elsen was er de onvermoei-

Bert Jansma


(advertentie)

Haagse policiti in Westweek Verkiezingscafé Op woensdag 3 maart kiest Nederland nieuwe gemeenteraden. Daarom organiseert Omroep West, samen met Den Haag TV en de Posthoorn, viermaal het Westweek Verkiezingscafé over actuele Haagse thema’s. Westweek Verkiezingscafé wordt live uitgezonden vanuit De Supermarkt op de Grote Markt. Publiek is welkom. Coffeeshops, hoogbouw en groen. Wat bepaalt de leefbaarheid in de stad? Hoe denken Haagse politieke partijen erover en wat vindt het publiek? Dat zal blijken tijdens het eerste Westweek Verkiezingscafé op woensdag 3 februari. In deze eerste van vier debatten staan PvdA’s Jeltje van Nieuwenhoven, Sander Dekker (VVD) en Joris Wijsmuller van de Haagse Stadspartij tegenover elkaar. Westweekpresentatrice Elles de Bruin leidt het debat. Voor de volgende afleveringen van Westweek Verkiezingscafé staan de thema’s bezuinigingen, bereikbaarheid en de multiculturele samenleving op het programma. Per thema nemen steeds andere politici van verschillende partijen aan de discussietafel plaats.

Uitzendtijden

Westweek Verkiezingscafé wordt op woensdag vanaf 17.30 uur live uitgezonden op TV West. Later op de avond wordt het programma herhaald. Het programma is donderdags te zien op Den Haag TV. De uitzendingen van Westweek Verkiezingscafé zijn ook terug te zien via www.westonline.nl.

10% 20%30%40%50%

SALE

Bijwonen

Wie Westweek Verkiezingscafé wil bijwonen én wil meediscussiëren met Haagse policiti is welkom. Aanmelden kan door een mail te sturen naar het adres publiek@omroepwest.nl.

Huwelijksaanzoek live op Radio West?

www.hulshoffwonen.nl

De komende week wordt wel heel liefdevol voor de luisteraars van De Ochtendshow en De Middagshow op Radio West. Beide programma’s staan vanaf maandag 8 februari namelijk helemaal in het teken van de liefde.

• Amsterdam: Villa ArenA • Den Haag: Spui • Leiderdorp: WOOON • Rotterdam: Alexandrium III • Voorschoten

Met romantische verrassingen, liefdesliedjes, poëzie en hartverwarmende nieuwsberichten uit alle windstreken. Voor wie zijn of haar geliefde graag publiek de liefde verklaart, of misschien live op de radio ten huwelijk wil vragen, is dit een unieke kans. “Mail naar valentijn@omroepwest.nl en maak deze Valentijnsweek onvergetelijk” roept Patrick van Houten de luisteraars op. De Week van de Liefde is van 8 februari t/m 13 februari op 89.3 Radio West.

PSV - ADO Den Haag live op Radio West Radio West Sport verslaat elke uit- en thuiswedstrijd van ADO Den Haag live. Zo ook de uitwedstrijd van ADO tegen PSV op zaterdag 6 februari. Het TV West-programma Vak W brengt komende vrijdag 5 februari een voorbeschouwing van deze belangrijke treffer. De wedstrijd PSV - ADO Den Haag is komende zaterdagavond live te beluisteren op Radio West vanaf 18.30 uur. Vak W kijkt vrijdag vooruit op de wedstrijd vanaf 17.30 uur op TV West.

Deze week: woensdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Westweek Verkiezingscafé Verkeersjournaal Donderdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws KeK Verkeersjournaal

Zaterdag vanaf 17.00 uur Nieuwsweek TV West Sport op zaterdag Zondag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws TV West Sport op zondag Jij Bent Zo! Verkeersjournaal

Vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Vak W, de ADO-praatsjow Verkeersjournaal

Maandag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Nachtegaal en Zonen Verkeersjournaal Dinsdag vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Niet Klaguh, Stemmuh Verkeersjournaal Verkeer en Meer

Toonkamercollecties van • Leolux • Gelderland • Label • De Sede • Verardo • Pastoe • Auping • Musterring • Molinari

Erasmusveld Den Haag

Kom ook en doe mee! Zoekt u de perfecte locatie voor uw duurzame droomhuis? Of heeft duurzaam bouwen prioriteit voor u als ontwikkelaar? Kom dan op 18 februari naar Meet&Link Erasmusveld Den Haag.

18 februari 2010

Erasmusveld Den Haag wordt een duurzame en aantrekkelijke wijk voor iedereen. 750 woningen, met daartussen veel groen en waterpartijen, die voor een aantrekkelijk leefklimaat zorgen. Vernieuwende maatregelen voor het gebruik van energie, water, groen, materiaal, verkeer en infrastructuur maken van Erasmusveld Den Haag de duurzaamste wijk ter wereld. En dat alles op maar vijftien tram-minuten van het stadscentrum. Maar voordat in 2012 de eerste paal de grond in gaat, willen we de bestaande plannen uitwerken en aanvullen. Misschien kan het nóg wel groener, nóg wel leefbaarder, nóg wel duurzamer. Dat willen we samen doen met experts uit de markt, maar we doen ook een beroep op de ideeën van de mogelijke toekomstige bewoners.

Meld u aan via www.erasmusvelddenhaag.nl

Meet&Link Erasmusveld Den Haag Datum: donderdag 18 februari 2010 Locatie: Caballero Fabriek, Saturnusstraat 60, Den Haag Tijd: 12.30 tot 18.00 uur

Deze week: maandag t/m vrijdag 06-09 uur West wordt Wakker 09-12 uur de Ochtendshow 12-13 uur Twaalfuurtje 13-14 uur West weet het 14-16 uur de Middagshow 16-18 uur West komt Thuis 18-19 uur Gesprek vd Dag

Den Haag: Spui

(gratis parkeren onder het Stadhuis)

zaterdag 08-11 uur ZEP 11-12 uur And the beat goes on 12-14 uur Ik hou van Holland 14-22 uur Radio West Sport va 18.30 uur live verslag PSV-ADO Den Haag

zondag 08-09 uur ZEP 09-10 uur Ouwe Joekels 10-12 uur Klassiek op West 12-14 uur Nederlandse Non-stop muziek 18-19 uur Ouwe Joekels (hh) 19-21 uur Klassiek op West

Zie voor het actuele nieuws, de exacte uitzendtijden en meer programma-informatie TV West Teletext of Westonline.nl

Meld u aan via www.erasmusvelddenhaag.nl.

Kom naar Meet&Link Erasmusveld Den Haag en doe mee! Graag tot ziens in de Caballero Fabriek.


Vrijdag 5 februari 2010

sport

John Nieuwenburg heeft weer pech

Het doel lijkt gehaald? “Nou, we zijn nog een paar stapjes verwijderd van ons doel. We willen promoveren naar de Korfbal League, dat hebben we nog niet gehaald. Vorig jaar zijn we in dezelfde poule kampioen geworden, maar verloren we de finalewedstrijd voor promotie. Zoals het er nu voorstaat, worden we eerste. We spelen dan een best of three serie tegen de nummer twee van de andere poule, daarna spelen we de finale. Het is nog best een aardige reis”.

Door Hans Willink

Is de finale de reden waarom jullie sessies hebben van een mental coach? “Daar zijn we continu mee bezig. We zijn nu wel in de sessies bezig hoe je een finale moet spelen”.

‘Ik ben er sterker door geworden. Vooral in mentaal opzicht. Daarom weiger ik ook te accepteren dat dit voor mij het einde als profvoetballer betekent’. > Foto: Creative Images

burg thuis op de bank. “Het kwam dus voor ons toch nog als een verrassing. Vreemd genoeg gaf het wel rust. De weken ervoor gonsde het van de geruchten. Dan werd er gezegd dat er ineens een geldschieter was en vervolgens bleek dat niet waar te zijn. Wij profvoetballers zijn gewend om ons met niets anders bezig te houden dan voetbal. Dit soort zaken leidde alleen maar af. Niet dat ik er blij mee ben dat het is gebeurd. Helemaal niet. Maar het maakte wel een einde aan een nare periode. Er gebeurde van alles. We moesten bijvoorbeeld de tankpasjes inleveren. Maar omdat je ook niet zeker wist of je salaris zou worden gestort, maakten we onderling afspra-

ken over carpoolen. Puur om te bezuinigen. Nu zijn we vijf dagen verder. We wachten af of er nog beroep wordt aangetekend tegen het faillissement”. Timmer Het is opvallend dat iemand die zo’n moeizame loopbaan kende, ook na deze tegenslag optimistisch blijft. “Al die uren die ik doorbracht met herstellen hebben me gehard voor tegenslagen”, weet de 31-jarige Hagenees maar al te goed. “Soms vond ik het helemaal niet erg om alleen door de stromende regen te ploeteren; het gaf me een soort rauw gevoel; iets Rocky-achtigs. Ik ben er sterker door geworden.

Vooral in mentaal opzicht. Daarom weiger ik ook te accepteren dat dit voor mij het einde als profvoetballer betekent. Net als Marianne Timmer haar carrière niet wil afsluiten met een zware blessure en een paar net niet gelukte kwalificatiewedstrijden. Ik heb met mijn ervaring echt nog wel wat te bieden. Het liefste zou ik met mijn gezin nog een tijdje in een zonnig land doorbrengen. Maar ik sta ook open voor andere aanbiedingen. Frank Schouten, mijn manager, is druk voor me bezig. Ik kan weinig anders doen dan afwachten en zorgen dat ik topfit blijf. Zodat ik straks meteen bij mijn nieuwe club aan de slag kan”.

Trainerscarrousel op volle toeren teleurstelling, dus het vertrek viel niet bij iedereen goed. Maar we maken het seizoen netjes af en de doelstelling om te promoveren blijft hetzelfde”.

Traditioneel maken veel amateurclubs in de winterstop bekend welke trainer er in het nieuwe seizoen voor de groep staat. Het liefst onthult de voorzitter enthousiast een nieuwe naam tijdens de Nieuwjaarsreceptie. Ook dit seizoen kwam de carrousel weer vroeg op gang met een sneeuwbaleffect tot gevolg. Door Bert Tielemans

Albert van der Dussen, trainer van de ambitieuze Hoofdklasser Haaglandia, was de eerste die op 1 december bekend maakte zijn aflopende contract in Rijswijk niet te verlengen. “Ik wilde mijn vertrek niet laten afhangen van de prestaties op het veld en bovendien vond ik drie jaar bij deze club genoeg”. Een maand later werd bekend dat Van der Dussen volgend seizoen aan de slag gaat bij de nieuwe fusieclub in het Westland: FC ’s-Gravenzande. Onbewust zette Van der Dussen daarmee de trainerscarrousel in werking. Veertien dagen later werd namelijk bekend dat Wim Schaap zijn opvolger bij de Rijswijkse Hoofdklasser zou worden. De ervaren trainer verlaat verrassend VUC al na één seizoen. Schaap daarover op Haaglandenvoetbal.nl: “Het is inderdaad een aparte wending en vervelend voor VUC, maar soms kom je voor beslissingen te staan, die je voor je gevoel toch moet nemen. Ik ben vol ambitie en Haaglandia is een mooie club met veel ambitie en een goede jeugdafdeling. Daar wil ik graag werken”. In het

KVS bijna kampioen KVS heeft na haar overwinning op Tweemaal Zes (24-17) het kampioenschap in de Hoofdklasse B binnen handbereik. Het heeft nog twee punten nodig. Over twee weken speelt het tegen rivaal KCC, daarna volgen twee competitiewedstrijden. We spraken trainer Riko Kruit.

De toch al grillige voetbalcarrière van John Nieuwenburg heeft weer een bizarre wending genomen. Na veel blessureleed kent het nieuwe hoofdstuk van het sombere jongensboek een paar inktzwarte bladzijdes. De club waar hij voor uitkwam, HFC Haarlem, heeft faillissement aangevraagd. Dat weerhoudt de Hagenaar er niet van om optimistisch over zijn toekomst te blijven.

Als twaalfjarig jongetje vertrok hij – tegen zijn zin – van Oranjeplein naar de profclub Sparta. Zelf bleef hij eigenlijk liever met zijn vriendjes spelen. Vader Nieuwenburg overtuigde het jonge talent ervan om het in ieder geval eerst eens te proberen. John deed dat, bleef bij de Rotterdammers en doorliep daar de jeugdopleiding. Op 28 november 1995, een kleine maand voor zijn zeventiende verjaardag, debuteerde Nieuwenburg, tijdens de thuiswedstrijd tegen FC Den Bosch, in het eerste. Aan de vooravond van het seizoen 1999/2000 verhuisde hij voor zes-en-een-half miljoen gulden naar Ajax. De Hagenaar was op dat moment twintig, speelde voor Jong Oranje en werd gezien als hét grote talent van Nederland. Ter illustratie: Ajax aasde ook op Mark van Bommel. Hoe vreemd kan het gaan, want de belofte werd nimmer echt ingelost. Nieuwenburg wisselde nog tweemaal tussen Sparta en Ajax en kwam via FC Dordrecht en Helmond Sport anderhalf jaar geleden in de Spaarnestad terecht. Viermaal in zijn carrière scheurde de middenvelder zijn kruisbanden. Drie keer werd hij eraan geopereerd. Na de laatste maal, precies een jaar geleden, kwam hij er zonder chirurgische ingreep weer bovenop. Op maandag 25 januari 2010 werd een persconferentie belegd. Haarlem onthulde dat het faillissement zou worden aangevraagd. “Wij als spelers wisten niet eens dat deze datum was vastgesteld als ultimatum”, vertelt Nieuwen-

<23

Wim Schaap (VUC) volgt Albert van der Dussen op bij Haaglandia. > Foto: Creative Images

kielzog van Wim Schaap vertrekt ook assistent Dick Sloos naar Rijswijk. Ondanks de teleurstelling van het snelle vertrek van de hoofdtrainer wisten de Pinguïns snel een opvolger te contracteren. Het werd de 57-jarige Toon Brakus die van HVV Laakkwartier komt. De geroutineerde oefenmeester heeft misschien wel de meeste clubs op zijn cv staan. Brakus heeft niet het idee dat de trainerscarrousel ieder jaar eerder begint te draaien. “De meeste clubs denken tussen november en januari na over het nieuwe seizoen. Op de Nieuwjaarsreceptie kunnen ze dan mooi vertellen of de trainer blijft of dat er een

nieuwe man komt. En een naam noemen is dan altijd leuk”. Brakus is blij met VUC: “Een echte Haagse club met historie”. Toon Brakus was beschikbaar omdat hij met het bestuur van Laakkwartier al eerder was overeengekomen het aflopende contract na dit seizoen niet te verlengen. Dit ondanks de sportieve successen waardoor de volksclub uit Laak meedoet om de titel in de Derde Klasse C. Toon Brakus: “Een trainerswisseling hoort bij het vak, dat weten de spelers ook. Voor mij, maar ook voor de meeste jongens, is het nu niet ineens lastig om het seizoen goed af te maken. Voor sommige jongens was het een

Dispensatie Kees Mol maakt bij HVV gedwongen plaats voor Faisal Soekhai. Mol beschikt niet over vereiste trainersdiploma’s (Oefenmeester 1) om HVV in de Eerste Klasse te trainen. Dit jaar kreeg Kees Mol, die naar Graaf Willem II VAC in Wassenaar vertrekt, vanwege de promotie nog een jaar dispensatie. De trainers van de twee andere traditieclubs in Den Haag, Quick (Frans Danen) en HBS (Wim van Laar), blijven daar ook volgend seizoen actief. Ook in Leidschendam-Voorburg is het uitermate rustig aan het trainersfront. Stefan Koegler staat volgend seizoen al weer voor het vierde achtereenvolgende jaar voor de groep bij Forum Sport en ook Bas Steffens blijft RKAVV trouw. Net als Carlos Roeleveld van hoofdklasser TONEGIDO, die zijn contract, ondanks de teleurstellende positie op de ranglijst, met een jaar verlengde. Bij Wilhelmus is men ook tevreden over de prestaties van hoofdtrainer Harold Tjaden. De Nootdorper verlengt in ieder geval zijn contract, onduidelijk is of dat voor één of meerdere jaren is. Alleen bij Vierdeklasser SEV uit Leidschendam staat volgend jaar een nieuwe trainer voor de groep. Jeugdtrainer Frank Dobbe, die al eerder hoofdtrainer was bij SEV, neemt de positie over van Dick Honing die na twee seizoenen vertrekt.

Jullie laten niets aan het toeval over? “We proberen zo veel mogelijk uit te sluiten. Daarom hebben we verschillende dingen georganiseerd. We trainen bijvoorbeeld ook een aantal keer in de hal waar de finale plaatsvindt, in Nieuwegein. Afhankelijk van de kruisfinales spelen we daar misschien nog een oefenwedstrijd. Voor de rest zijn we bezig met speltechnische zaken.”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie.

HRC – ‘t Gooi > Zowel de Haagsche Rugby Club (nr. 5), als ’t Gooi (nr. 4), is in de race voor minimaal de vierde plek in de Ereklasse. Deze plaats geeft kans op de landstitel. Za 6 feb. 16.00 uur, Theo Mann Bouwmeesterlaan. HYS The Hague – Amsterdam Tijgers > De ijshockeyers van HYS The Hague maken jacht op een playoffplek. De achterstand op Tilburg, Geleen en Heerenveen is nog maar minimaal. Zaterdag komt laagvlieger Amsterdam op visite. Za. 6 feb. 20.30 uur, De Uithof, Jaap Edenweg. Haaglandia - AFC > Haaglandia wil naar de Topklasse. Of men het niveau aankan, zal zondagmiddag duidelijk worden. Het elftal van trainer Albert van der Dussen ontvangt AFC, de koploper in de Hoofdklasse A. Extra aandacht voor de Amsterdamse spits Steve Kenepa. Vorig seizoen maakte hij zijn doelpunten nog voor VUC. Zo. 7 feb. 14.00 uur Sportpark Prinses Irene, Schaapweg, Rijswijk VUC – HVV > VUC lijkt op weg naar de Hoofdklasse, terwijl er voor HVV degradatie naar de Tweede Klasse dreigt. Voor scheidend HVV-trainer Kees Mol een bijzonder duel. In de tijd dat VUC een aardig woordje meesprak in het topamateurvoetbal, was hij aanvalsleider van de Pinguïns. Zo. 7 feb. 14.00 uur, sportpark ’t Kleine Loo. Scheveningen – Duindorp SV > De Scheveningse derby die elk seizoen tot de verbeelding spreekt. In de Derde Klasse C vecht Scheveningen tegen degradatie, terwijl Duindorp SV een derde plaats inneemt. Zo. 7 feb., 14.00 uur, Sportpark Houtrust, Houtrustweg.


24> Marc

Vrijdag 5 februari 2010

sport

Beach Team Holland wil stappen zetten Het is nog volop winter, maar de voorbereiding van Beach Team Holland op het nieuwe beachvolleybalseizoen is in gang gezet. De doelen zijn helder: nog een stap maken op weg naar de Olympische Spelen. Door Eppo Ford

Old school

Binnenkort treffen de beste landen van de wereld elkaar in India voor de wereldkampioenschappen, het belangrijkste hockeytoernooi ter wereld. Nederland doet ook mee, alhoewel we de laatste jaren niet meer zoveel potten breken. Er is te laat verjongd, zeggen de kenners. En het is te kort voor het toernooi zelf, om nú nog te verjongen. Na de wereldkampioenschappen is het nog exact anderhalf jaar naar de olympische spelen in Londen. Ook een belangrijk toernooi en best kort om in de tussenliggende periode dán drastisch te verjongen. Het is een lang proces om te komen tot een selectie. En dat is best raar. Er wordt maandenlang (sommige coaches beweren zelfs jarenlang) voorbereid. Je zou dan zeggen dat de spelers en hun kwaliteiten wel bekend zijn. Toch is het een klus om de beste 18 aan te wijzen en is het helemaal lastig om het slecht nieuwsgesprek te voeren met de laatste afvallers. Coaches zouden ook spelers kunnen belonen in zo’n selectieproces in plaats van af te laten vallen. Je wijst er dan, laten we zeggen, 14 aan (die staan altijd wel vast) en na gebleken geschiktheid voeg je spelers aan de selectie toe. En als de 18de is toegevoegd, weet de rest wel dat het vliegtuig vol zit. De langste beraadslagingen gaan altijd over de slechtste spelers. Zoals gezegd staan de eerste 14 of 15 spelers wel vast. Iedere willekeurige terreinknecht zou deze spelers aanwijzen. Maar daarna wordt het lastig. Nummer 15 en 16 kunnen hun uitverkiezing nog wel eens danken aan een beheerst specialisme: ‘hij heeft een redelijke corner (en stel dat er met onze eerste twee corners iets gebeurt)’ of ‘hij is op meerdere plekken inzetbaar’, ook zo´n dooddoener. Het echt pijnigen van de hersens vindt plaats bij 17 en 18. Eigenlijk geen specialisme, geen noemenswaardige kwaliteiten, inzet ok, maar basistechnieken niet bijzonder. Ik heb wel eens voorgesteld om een muntje op te gooien tussen de laatste gegadigden. Maar dat was tegen het zere been. Ik geloof best dat in de selectie van nu de beste 18 jongens uit Nederland zitten. Als laatste vielen nu ook de jonkies af (buiten één oudje, maar die heeft een gebroken knieschijf). Selecteren heeft echter ook te maken met lef. Debutanten meenemen en ze voor de leeuwen gooien. Dan weet je meteen of het blijvertjes zijn of niet. Hoe dan ook. We gaan het volgen. De winnende coach heeft altijd gelijk. Overigens werd Oostenrijk Europees kampioen zaalhockey. Marc Delissen Delissen Martens advocaten belastingadviseurs mediation

De hoge witte flats die Sporthal Lindoduin in Scheveningen omsluiten, ogen kil tegen de grijze lucht. Een nare wind blaast over de parkeerplaats. In de sporthal zelf is niets van het gure weer te merken. Druppels condens stromen langs de ramen naar beneden. Beachvolleyballers lopen in zwembroeken en bikini’s over het zand. In tropische omstandigheden zijn de trainingen voor het nieuwe seizoen hervat. “Ik weet niet hoe warm het is”, zegt damestrainer Saskia van Hintum. “Warm”. De heren verlaten de twee trainingsvelden, enkele dames bereiden zich voor op hun training. Van Hintum vertelt dat ze zes dagen in de week aanwezig is in de trainingsaccommodatie, die twee jaar geleden officieel haar deuren opende voor de beachvolleyballers. Het intensieve programma van het Beach Team Holland werpt haar vruchten af. Afgelopen seizoen presteerden de beste duo’s van de heren en dames uitstekend. Het duo Nummerdor/Schuil wonnen de World Tourtoernooien in het Finse Aland en Den Haag, en pakten de Europese titel. Ze eindigden het seizoen op de vierde plaats van de wereldranglijst. Het beste damesduo Keizer/Van Iersel eindigde op de zesde plaats van de wereldranglijst. Het behaalde meerdere toptien uitslagen tijdens toernooien van de World Tour, en in Osaka mochten ze als derde het podium op. Accommodatie Het hogere doel van het trainingsprogramma vormen de Olympische Spelen van 2012 en 2016. Van Hintum: “Sommige teams hebben 2012 als perspectief, andere 2016”. Dit seizoen is enkele weken oud, maar Van Hintum ziet al progressie ten opzichte van vorig jaar. “Nummerdor en Schuil staan al jaren aan de top. Keizer en Van Iersel waren een nieuw duo. Hun prestaties zijn een indicatie van hun mogelijkheden. Aan de top komen is makkelijker dan er blijven. Maar ze zijn nu al weer een stapje verder, qua fysieke gesteldheid en ook op het technische vlak. Alleen zit de rest van de wereld ook niet stil”. Toevoegend: “En de jonge spelers en speelsters gaan ook vooruit”. Half april zijn de eerste wedstrijden. Tot die tijd trainen de teams afwisselend in Scheveningen en in het buitenland. De stages in het buitenland zijn noodzakelijk voor het trainen in weersomstandigheden, maar ook de oefenruimte is aantrekkelijk voor de beachvolleybal teams. Want de indoor accommodatie in Scheveningen heeft voordelen, zo is het in de zomer dichtbij de buitenlocatie op het strand, maar ook nadelen. Van Hintum: “We kunnen hier drie velden naast elkaar leggen. Maar de spelers worden beter. Ze gaan harder slaan. En het plafond is niet heel hoog. We lopen tegen dat soort dingen aan. De sporthal groeit niet met ons mee”. Talentteam Een team dat in het komende seizoen een stap naar de top wil maken en rek heeft voor groei, is het talentenduo Daan Spijkers en Jon Stiekema. “We willen meedoen aan de hoofdtoernooien van de World Tour”, aldus Stiekema. Spijkers: “En we willen niet meer uit het deelnemersveld verdwijnen”.

De Haagse Marleen van Iersel (op de voorgrond), beachvolleypartner van Sanne Keizer, heeft plezier voor twee in het Lindoduin. > Foto’s Creative Images

Jon Stiekema, Haags beachvolleyballer en lid van het Beach Team Holland, in een snikheet Lindoduin.

Hoewel ze de nadelen van Sporthal Lindoduin onderschrijven, zijn beide beachvolleyballers zeer te spreken over de faciliteiten in Den Haag. Stiekema: “Alles is goed geregeld. De studie, krachtraining”. Spijkers: “Dat we de velden telkens moeten ombouwen is wel een groot nadeel, maar het zand is heel goed. We kunnen hier een fulltime programma draaien, dat is belangrijk”. Spelen Hoewel de sporthal tijdens de barre weersomstandigheden een warme

thuisbasis vormt, kijkt Sanne Keizer uit naar de eerste stage in het buitenland. Het is altijd een spannend moment, de eerste trainingswedstrijden in het buitenland. Keizer: “Dan staat er wind, en blijkt dat je niet zo goed bent als in Lindoduin”. Terwijl Van Iersel traint en de aan de schouder geblesseerde Keizer toekijkt, vertelt ze wat het doel is van het duo. “We willen voor de medailles gaan bij de Olympische Spelen. Daar hebben we nog drie seizoenen voor”. Ze realiseert zich dat het lastig zal zijn om de aansluiting te vinden bij de top-

teams. Keizer: “De teams uit de Verenigde Staten en Brazilië spelen en trainen altijd buiten. Zij zijn daardoor een paar stappen verder dan de Europeanen. Ons doel is om onze huidige prestaties vast te houden en om bij de top aan te sluiten”. Vorig seizoen speelden ze enkele malen voor volle stadions, en dat smaakt naar meer. Een persoonlijke doelstelling heeft ze ook. “Ik weet dat ik niet de beste blokster ben van de wereld, en dat zal ik niet worden. Ik heb ook niet de lengte. Maar ik kan nog wel verbeteren”.

Zoeken naar andere locatie Omdat Beach Team Holland tegen0 de grenzen botst van de Sporthal Lindoduin, is de Nederlandse Volleybal Bond in gesprek met de gemeente over een nieuwe locatie. Bert Korteling, coördinator Beach Team Holland: “We hebben de afspraak dat we na de verkiezingen in maart gaan praten. In het plan van het topsportcentrum in het Zuiderpark zijn faciliteiten voorzien voor Beach Team Holland: een hal met zes velden, en met meer ruimte, voor onder meer fysiotherapie en massage. Er was eerst voorzien dat het centrum

er in 2012 zou staan, maar er zijn nu signalen dat het niet gehaald gaat worden. Op het moment dat het niet gereed is, zoeken we naar een tussenoplossing in Den Haag. En een andere optie zou zijn dat we in de wintermaanden meer stages organiseren in het buitenland”. Het contract dat de gemeente en NeVoBo hebben gesloten voor Sporthal Lindoduin loopt tot 2012. De onderhandelingen voor de ontwikkeling van het topsportcentrum vinden momenteel plaats, aldus de gemeente. Ook praat de bond met de gemeente over een wind-

vrije trainingslocatie, omdat het in het beachstadion hard kan waaien. Korteling: “Er wordt nu een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar de locatie naast het Segbroek college, op het Stokroosveld. Dat is begin maart afgerond. Het doel is dat de accommodatie er in meijuni ligt, maar het is niet zeker of dat gaat lukken”. De gemeente onderzoekt ook of op deze locatie, naast handbalvereniging Hermes en korfbalvereniging Dubbel Zes ‘66, een beachvolleybal variant aansluiting kan vinden bij een van de bestaande verenigingen.


Vrijdag 5 februari 2010

sport

<25

de wedstrijden

Voetbal Zaterdag Hoofdklasse A

Zaterdag Tweede Klasse C

Zaterdag Derde Klasse C

Zondag Eerste Klasse B

Zondag Derde Klasse C

Zaterdag 6 februari, 14.30 uur

Zaterdag 6 februari, 14.30 uur

Zaterdag 6 februari, 14.30 uur

Zondag 7 februari, 14.00 uur

Zondag 7 februari, 14.00 uur

ARC – Scheveningen

SVC’08 – Soccer Boys Monster – Forum Sport

DSVP – RAS Die Haghe – KMD Haaglandia – Rhoon

Quick – TOGB VUC – HVV RKAVV – DHC

Verburch – ODB Vredenburch – GONA Scheveningen – Duindorp SV Blauw Zwart – Texas DZS Laakkwartier – Voorschoten’97 BMT – VCS (14.30 uur)

Stand

1 Capelle 2 Barendrecht 3 Rijnsburgse Boys 4 Quick Boys 5 ARC 6 FC Lisse 7 Ter Leede 8 Katwijk 9 ASWH 10 Noordwijk 11 Scheveningen 12 RVVH 13 DOTO 14 TOGR

12 11 11 13 12 13 11 11 11 12 13 12 13 13

33 26 23 21 18 18 16 16 15 15 13 12 8 3

Zaterdag Eerste Klasse B

Stand

1 DSO 2 Nootdorp 3 BVCB 4 SVC’08 5 Lyra 6 Soccer Boys 7 Forum Sport 8 RCL 9 ’s Gravenz VV 10 MVV’27 11 Maense 12 Monster

Stand

12 11 13 13 12 11 10 13 11 12 13 11

31 20 20 19 18 15 14 14 13 12 10 7

Zaterdag Derde Klasse A

1 RAS 2 Haaglandia 3 DSVP 4 Naaldwijk 5 Rhoon 6 Polanen 7 SSS 8 KMD 9 CION 10 Die Haghe 11 Victoria’04 12 DVO’32

Stand

12 13 11 11 10 10 11 12 11 11 11 11

25 25 24 19 17 17 15 9 8 8 8 7

Zondag Hoofdklasse A

1 Alphense Boys 2 VUC 3 RKAVV 4 Quick (H) 5 Nieuwenhoorn 6 DHC 7 Leonidas 8 TOGB 9 Neptunus 10 SJC 11 JHR 12 HVV

Stand

12 12 13 12 12 11 11 12 13 11 13 12

23 21 20 19 19 17 17 16 13 11 11 8

Zaterdag 6 februari, 15.00 uur

Zaterdag 6 februari, 14.30 uur

Zondag 7 februari, 14.00 uur

Zondag 7 februari, 14.00 uur

Alphia – Wassenaar Semper Altius – LSVV’70

Haaglandia – AFC FC Chabab – TONEGIDO (14.30 uur) ADO’20 – HBS (14.30 uur)

Sparta am – GDA UDO – Wilhelmus Teylingen – ADO Den Haag HMSH – FC Boshuizen (14.30 uur) Wateringse Veld – OLIVEO (14.30 uur)

Stand

Stand

1 Vitesse Delft 2 Voorschoten’97 3 SHO 4 Smitshoek 5 Zwaluwen Vl. 6 ’s Gravenz SV 7 Alblasserdam 8 Xerxes DZB 9 Spijkenisse 10 Excelsior M. 11 FC Rijnvogels 12 DUNO

Stand

12 10 11 11 9 12 12 12 11 10 11 13

27 22 19 17 16 16 16 14 12 11 10 8

1 Semper Altius 2 Roodenburg 3 Oegstgeest 4 Kagia 5 GHC 6 Valken’68 7 LSVV’70 8 Koudekerk 9 Leiden 10 Alphia 11 TAVV 12 Wassenaar

13 12 11 10 10 11 11 11 11 9 11 12

26 24 21 18 15 14 14 13 13 11 7 6

12 13 13 13 12 13 13 13 13 13 13 11 12 12

12 11 12 12 12 10 11 11 12 8 10 11

28 28 17 17 17 16 15 15 11 7 7 6

Zondag Tweede Klasse C

DUNO – Zwaluwen Vl.

1 AFC 2 FC Hilversum 3 HBS 4 Argon 5 VVSB 6 Elinkwijk 7 Haaglandia 8 Hollandia 9 Westlandia 10 FC Omniworld 11 TONEGIDO 12 sc Feyenoord 13 ADO’20 14 FC Chabab

1 GONA 2 Laakkwartier 3 Duindorp sv 4 Verburch 5 Blauw Zwart 6 Voorschoten’97 7 BMT 8 VCS 9 Vredenburch 10 Texas DZS 11 Scheveningen 12 ODB

28 25 22 21 20 20 20 19 13 13 13 12 12 7

Stand

1 FC Boshuizen 2 Wilhelmus 3 ADO Den Haag 4 VELO 5 Woerden 6 Wateringse Veld 7 GDA 8 UDO 9 Teylingen 10 HMSH 11 OLIVEO 12 Sparta am.

11 12 13 13 11 12 11 11 12 13 12 13

27 24 24 22 21 17 16 13 12 12 6 5

Overig Handbal dames Eredivisie Zondag 7 februari, 14.00 uur

Fortissimo – Hellas

Handbal heren Eredivisie Zaterdag 6 februari, 20.00 uur

Hellas - Loreal

Rugby Ereklasse Zaterdag 6 februari, 14.00 uur

Haagsche RC – ‘t Gooi

Waterpolo heren Hoofdklasse Zaterdag 6 februari, 19.45 uur

AZC – HZZIAN

IJshockey Eredivisie Vrijdag 5 februari, 20.30 uur

HYS The Hague – Amsterdam Tijgers

Woensdag 10 februari, 20.30 uur

HYS The Hague – Nijmegen Devils

Zaalvoetbal Eredivisie Vrijdag 5 februari, 21.15 uur

Scheveningers kijken er al maanden naar uit: de derby tussen Duindorp sv en Scheveningen. Zondag is het weer zover. > Foto: Creative Images

Snoekie – Fermonia Boys


26>

Theater Muziek Evenementen Sporthal Ockenburgh > ‘Intershoot’.

Internationaal schietevenement met 3 wedstrijddagen met de onderdelen luchtgeweer, luchtpistool op de Olympische discipline 10 meter. Tot 17.00 uur. www.intershoot.nl 11.00 Grote Kerk >‘Nationale Art Deco Beurs’. € 12,-. www.grotekerkdenhaag.nl 20.00

20.00 20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

Koninklijk Conservatorium >‘Hammondorgel festival’. De elektronische orgels zijn verdwenen maar zo niet het hammondorge. De jazzwereld maar ook de avant-garde uit de zestiger jaren ontdekte het instrument. Gratis www.koncon.nl Regentenkamer >‘Jazzconcert’. The Basily Boys. € 10,-. www.regentenkamer.nl ‘t Goude Hooft >‘Jazzvocalistensessie’. Jazzjamsessie met zangeres Dasha Skorokhodova begeleid door een trio o.l.v. pianist Miguel Rodriguez. Gratis. www.goudehooft.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Alles is eetbaar’ Seven Arts, ZEP. Komische voorstelling over de noden, grieven en gebruiken van de tropische medelanders. Miss Monie is vijftig geworden en heeft vrienden en familie uitgenodigd. De avond lijkt uit te lopen op een regelrechte nachtmerrie. Wie redt wie uit deze rimboe? € 16,- t/m 24,- UITbase 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Utrecht Centraal’. Vijf jonge Utrechtse theatergezelschappen. www.ks.nl Dr Anton Philipszaal >‘Residentie Orkest o.l.v. Xian Zhang - Elgar en Rachmaninov’ Residentie Orkest. Nikolaj Luganski is een van ‘s werelds grote pianovirtuozen. Hij komt naar Den Haag met een zwaar werk uit de pianoliteratuur >het Derde pianoconcert van Rachmaninov. Heerlijke melancholieke en op en top Russische muziek. Inleiding een uur voor aanvang concert. € 18,- t/m 35,UITpas 15,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl Het Zeeheldentheater >‘De moord op Gonzago’ Theatergezelschap eSKalibur. Frustratie, liefde, wraak, afgunst, krankzinnigheid, angst en zelfverdediging. € 10,-. www.zeeheldentheater.nl Lucent Danstheater >‘Beyond Time’ Nederlands Dans Theater I. Een ode aan twee belangrijke grondleggers van het Nederlands Dans Theater:Jirí Kylián en Hans van Manen. € 37,50 t/m 42,50 UITpas 35,- t/m 40,-. www.ldt.nl Theater Diligentia >‘Roué Verveer - Mans Genoeg’. In deze voorstelling komen onderwerpen aan bod waar normaal niet over gepraat wordt en dit allemaal overgoten met Verveers welbekende humor. € 16,- UITpas 14,50. www.theater-diligentia.nl Fortis Circustheater >‘The best of Najib Amhali’. Het beste uit vijf programma’s van deze sympathieke Krommenieër. € 19,50 t/m 26,50. www.fortiscircustheater.nl Korzo5HOOG >‘Funchi con batjaw’. Funchi is Antilliaanse maispap, en batjaw de Surinaamse variant van stokvis. Samen staan zij symbool voor een aanlokkelijke, swingende mix van Antilliaanse en Surinaamse muziek. € 12,50 UITpas 11,-. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw >‘Dat smoel’ Het Nationale Toneel. Het emotionele bankroet van een

20.00

20.30

20.30

20.30

21.00 21.00

23.00

23.00

modern gezin. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje >‘Wendy McNeill’. De Canadese folk-noir vertolkster McNeill zingt, speelt accordeon en gitaar en schrijft al haar nummers zelf. Support Okieson. € 10,-. www.paard.nl Theater aan het Spui >‘Inside stories’. Een vriendelijke komedie over hoe wij in elkaar zitten. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz >‘Bas Marée & Johan Hoogeboom - Wil je mijn pleister zien?’. Met humor en muzikale precisie scheppen ze een alternatieve werkelijkheid. € 13,50 UITpas 12,-. www.camuz.nl Theater PePijn >‘Jeffrey Spalburg - Spiekerboks’. Cabaretsolo over spijkerbroeken en subwoofers, høken en hiphop, maar vooral over vrouwen, vrouwen en vrouwen. € 13,- UITpas 12,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zeebelt >‘Flatland’ Stagelab. De studenten van het ensemble komen uit bij de vraag of er ook een voorstelling gemaakt kan worden over de vierde dimensie. € 5,-. www.zeebelt.nl Murphy’s Law >‘Live Irish Music’. Met Jimmy Ellis. Gratis. www.murphysjazz.nl Theater de Tobbe >‘Ferial’. Ferial Karamat Ali (piano), Tim Dudek (drums), Glenn Gaddum (bas) en Brancka (zang). € 15,- UITpas 13,50. www.detobbe.nl Café de Pater >‘Jazzavond’. Rogier Schneeman, aansluitend sessie. Gratis. www.patermuziek.nl Paard van Troje >‘Vrij!’. Gratis. www.paard.nl

zaterdag 6 februari 09.00

20.15

20.15

11.00 14.30

15.00

18.00

18.30

19.00

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

Sporthal Ockenburgh >‘Intershoot’. Internationaal schietevenement met 3 wedstrijddagen met de onderdelen luchtgeweer, luchtpistool op de Olympische discipline 10 meter. www.intershoot.nl Grote Kerk >‘Nationale Art Deco Beurs’. € 12,-. www.nadb.nl Kooman’s Poppentheater > ‘Koeskoes’ Koomans Poppentheater. Koeskoes en Wasco doen samen mee aan een kookwedstrijd. Guy de Lepelaer zorgt er voor dat niemand vals speelt. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl Theater De Regentes > ‘Maanschaduw’. Dansvoorstelling in twee delen over de maan en het schemergebied van schaduw en fantasie. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 7,50. www.deregentes.nl Regentenkamer >‘Jazzconcert’. Ack van Rooyen 80 jaar - jubileumconcert. € 10,-. www.regentenkamer.nl Pathé Buitenhof >‘The Metropolitan Opera >Live in High Definition - Simon Boccanegra’ The Metropolitan Opera. Volg live in High Definition digital projection deze topproductie van de New York Metropolitan Opera. € 32,50. www.pathe.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Snorro, de gemaskerde held’ RO Theater. Snorro, de mysterieuze, gemaskerde held uit Midden-Amerika, bestrijdt op een onhandige en hilarische manier onrecht en corruptie in het Wilde Westen. € 14,- t/m 22,- UITpas 12,50 t/m 20,50; jeugd 9,- t/m 17,-. www.ks.nl

Stella Theater >‘Shaffy voor kinderen’ Stella Den Haag. De tien mooiste liederen van de koning van het Amsterdamse lied, Ramses Shaffy en verhalen die hem geïnspireerd hebben tot zijn weergaloze liedjes. € 10,-; jeugd 5,-. www.stella.nl

20.15

vrijdag 5 februari 09.00

Vrijdag 5 februari 2010

service

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

20.30

De Koninklijke Schouwburg >‘Utrecht Centraal’. Vijf jonge Utrechtse theatergezelschappen. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Grease, the musical’ Rijswijks Jeugdtheater. Danny en Sandy >de stoerste jongen van de school, verliefd op het braafste meisje. Ga mee terug in de tijd met muziek, dans, liefde, jaloezie, vetkuiven, petticoats, stoere jongens en brave meisjes! € 15,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Dr Anton Philipszaal >‘Residentie Orkest o.l.v. Xian Zhang - Elgar en Rachmaninov’. Nikolaj Luganski is een van ‘s werelds grote pianovirtuozen. Hij komt naar Den Haag met een zwaar werk uit de pianoliteratuur >het Derde pianoconcert van Rachmaninov. Heerlijke melancholieke en op en top Russische muziek. Inleiding een uur voor aanvang concert. € 18,- t/m 35,- UITpas 15,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl Het Zeeheldentheater >‘De moord op Gonzago’ Theatergezelschap eSKalibur Frustratie, liefde, wraak, afgunst, krankzinnigheid, angst en zelfverdediging. € 10,-. www.zeeheldentheater.nl Lucent Danstheater >‘Beyond Time’ Nederlands Dans Theater I. Een ode aan twee belangrijke grondleggers van het Nederlands Dans Theater >Jirí Kylián en Hans van Manen. € 37,50 t/m 42,50 UITpas 35,- t/m 40,-. www.ldt.nl Theater Diligentia >‘Arie Koomen e.a. - Een avondje Bergkamp’. Cabaretesk toneelstuk met als leidraad de verschillen tussen man en vrouw. Twee bevriende paren betrekken een vakantiehuisje. Zoals altijd laait de discussie weer op >de vrouwen willen bijkletsen, terwijl de mannen voetbal willen kijken. € 19,UITpas 17,50. www.theater-diligentia.nl Fortis Circustheater >‘The best of Najib Amhali’. Het beste uit vijf programma’s van deze sympathieke Krommenieër. € 19,50 t/m 26,50. www.fortiscircustheater.nl Korzo5HOOG >‘Eric Vloeimans’ Gatecrash’. Vloeimans gloedvolle, krachtige trompetsolo’s gecombineerd met elektronische effecten. € 12,50 UITpas 11,-. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw >‘Dat smoel’ Het Nationale Toneel. Het emotionele bankroet van een modern gezin. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Theater aan het Spui >‘Breviario’ Increpación Danza. Bijzondere mix van hedendaagse flamenco en moderne dans in een cabaretesk, bijna vaudeville- en burleskachtige setting. € 20,- UITpas 18,50. www.theateraanhetspui.nl Theater aan het Spui > ‘De opportunist’ Het Volk. De opkomst en ondergang van Het Noord-Hollandsch Tooneel (NHT), een Haarlems toneelgezelschap dat zich in de Tweede Wereldoorlog manifesteert als Nationaal Socialistische toneelgroep. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl Theater Camuz >‘Bart Rijnink - Ruik eens aan mijn honkbalpet’. In deze muzikaal cabareteske voorstelling stelt Bart, dat hij er wellicht nog niet klaar voor is om met z’n tweeën naar Parijs te reizen, per trein, maar dat hij toch zeker in staat moet zijn met één van deze twee naar Rusland te tijgen, per abuis. € 13,50 UITpas 12,-. www.camuz.nl Theater De Regentes >‘Amore e merda’. Een transseksueel duet over verlangen. Het werk van Mureddu kenmerkt zich door gelaagde dansvoorstellingen waarin humor, theatraliteit en fysicaliteit zich vermengen. € 15,UITpas 13,50. www.deregentes.nl Theater de Tobbe >‘Thijs Maas - ÉÉN’. In deze muzikale one-man-show viert Thijs zijn eenzaamheid met de melancholie van

20.30

21.00 21.00

22.00 22.00 23.00 23.00

een crooner, een lonesome cowboy die zwelgt in zijn vrijheid. € 13,- UITpas 11,50. www.detobbe.nl Theater PePijn >‘Jeffrey Spalburg - Spiekerboks’. Cabaretsolo over spijkerbroeken en subwoofers, høken en hiphop, maar vooral over vrouwen, vrouwen en vrouwen. € 13,- UITpas 12,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zeebelt >‘Flatland’ Stagelab. De studenten van het ensemble komen uit bij de vraag of er ook een voorstelling gemaakt kan worden over de vierde dimensie. € 5,-. www.zeebelt.nl ‘t Syndicaat >‘Ierse muziek- en dansavond’. www.syndicaat-denhaag.nl YMCA muziekcentrum >‘The BeachBattle’. Profunda Ocean, Mindtrick en New York Diesel. € 2,-. www.ymcamuziekcentrum.nl Café het Hoekpandje >‘Saturday Night Live Music’. Bodhi (covers). Gratis. Paard van Troje >‘Pann-on-Tour’. € 6,-. www.paard.nl Café de Pater >‘Hip hop sessie’. Gratis. www.patermuziek.nl Sir Winston Club >‘La Noche Party’. € 8,-. www.sirwinstonclub.nl

15.00 15.00

15.30 16.00

16.00

18.30 20.15

zondag 7 februari 11.00

11.00 13.00

13.00

14.00

14.00

14.00

14.00

14.00

14.00

14.00

14.30

14.30

Dr Anton Philipszaal >‘Kinderkoor Academie Nederland o.l.v. Silvère van Lieshout - Grenzeloos’ Musicanti Jeugdkoor, Musicanti Kinderkoor. Koormuziek van over de hele wereld. € 7,50. www.philipszaal.nl Grote Kerk >‘Nationale Art Deco Beurs’. € 12,-. www.nadb.nl TheeTuin >‘Open Theehuis’. Geniet van een exotische theesfeer met 20 soorten thee en ambachtelijke taart in een mondiale sfeer in de TheeTuin in het Grote Pyr gebouw. www.theeoplocatie.nl Regentenkamer >‘Regentenkamer - Lunchconcert’. Michael Varekamp (trompet) en Rembrandt Frerichs (piano) gaan vanuit avontuur en spanning te werk. Met Daniëlle Henger van Rijssen, beeldend kunstenaar, die al improviserend deze overpeinzingen live vertaalt in een schilderij. € 7,50. www.regentenkamer.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Snorro, de gemaskerde held’ RO Theater. Snorro, de mysterieuze, gemaskerde held uit Midden-Amerika, bestrijdt op een onhandige en hilarische manier onrecht en corruptie in het Wilde Westen. € 14,- t/m 22,- UITpas 12,50 t/m 20,50; jeugd 9,- t/m 17,-. www.ks.nl

20.30

20.30

23.00

maandag 8 februari 19.30

20.00

De Koninklijke Schouwburg >‘Utrecht Centraal’. Vijf jonge Utrechtse theatergezelschappen. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg >‘Grease, the musical’ Rijswijks Jeugdtheater. Danny en Sandy >de stoerste jongen van de school, verliefd op het braafste meisje. Ga mee terug in de tijd met muziek, dans, liefde, jaloezie, vetkuiven, petticoats, stoere jongens en brave meisjes! € 15,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Gemeentemuseum Den Haag > ‘Veel liefs uit Rusland’ Theatergroep de Kern. Een zoektocht van een Russische conservator en een Nederlandse journaliste naar vriendschap en passie. Ze delen hun liefde voor de kunst en worden aarzelend verliefd. € 22,-. www.gemeentemuseum.nl Het Zeeheldentheater >‘De moord op Gonzago’ Theatergezelschap eSKalibur. Frustratie, liefde, wraak, afgunst, krankzinnigheid, angst en zelfverdediging. € 10,-. www.zeeheldentheater.nl Theater de Tobbe >‘Klassiek op zondagmiddag’. Mikhail Zemstov (altviool) en Anastasia Safonova (piano). € 17,50; jeugd 10,- (tot 18 jr). www.detobbe.nl Theater PePijn >‘Gonnie D’Angeli Zin in een feestje van toen tot nu?’. Muzikaal programma met songs van de jaren ‘50 tot heden. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Crowne Plaza Promenade >‘Haagse Jazz Club’. Four Stream N.O. Jazzband. € 7,-. www.haagsejazzclub.nl Theater Zeebelt >‘Flatland’ Stagelab. De studenten van het ensemble komen uit bij de vraag of er ook een voorstelling

gemaakt kan worden over de vierde dimensie. € 5,-. www.zeebelt.nl Café Momfer de Mol >‘Podium X’. Gratis. www.cafemomfer.nl Theater in de Steeg >‘Acoustic Alley’. Nationale en internationale singer/ songwriters geven een intiem optreden. Shannon Lyon (bijgestaan door onder meer Marijn Wijnands)& Luiz Márquez. € 12,50. www.theaterindesteeg.nl Theater Camuz >‘Jazz in Camuz’. € 12,50 UITpas 11,-. www.camuz.nl Regentenkamer >‘Klassiek’. Een optreden in de serie Vocaal met Verve van Helmi Verhoeven & Vrienden. Met het Aeolide Gezelschap en Oksana Kryuchkova brengt zij het programma ‘Hout en Zang in de Kamer’. € 10,-. www.regentenkamer.nl Podium Vocale >‘Toveren met licht’. Vertellingen met levende muziek en projectie van antieke platen met behulp van een Hughes Biunial Toverlantaarn uit ca. 1860. € 8,-. www.podiumvocale.nl ‘t Goude Hooft >‘Swingnight’. Gratis. www.goudehooft.nl De Rijswijkse Schouwburg >‘Grease, the musical’ Rijswijks Jeugdtheater. Danny en Sandy >de stoerste jongen van de school, verliefd op het braafste meisje. Ga mee terug in de tijd met muziek, dans, liefde, jaloezie, vetkuiven, petticoats, stoere jongens en brave meisjes! € 15,-. www.rijswijkseschouwburg.nl Fortis Circustheater >‘The best of Najib Amhali’. Het beste uit vijf programma’s van deze sympathieke Krommenieër. € 19,50 t/m 26,50. www.fortiscircustheater.nl Korzo5HOOG >‘Kasha Nasha’. Balkan-, zigeuner- en andere Oost-Europese muziek met sterke pop- en jazzinvloeden. € 15,- UITpas 13,50. www.korzo.nl Café de Pater >‘Funkavond’. Met Rayn. Gratis. www.patermuziek.nl

20.00

20.15

21.00

Korzo5HOOG >‘KC Lab - Kon con’. Broedplaats voor nieuwe ontwikkelingen in de hedendaagse muziek. Studenten compositie krijgen de kans om naar hartelust te experimenteren. Een samenwerking tussen het Koninklijk Conservatorium en Korzo. Gratis. www.korzo.nl Fortis Circustheater >‘Bløf Tweeluik ‘Oktober’ en ‘April’’ Bløf. De Zeeuwse band keert terug naar de wortels van haar bestaan. De nieuwe cd’s heten ‘Oktober’ en ‘April’. € 31,- t/m 35,-. www.fortiscircustheater.nl Theater Diligentia >‘Koninklijke maatschappij voor natuurkunde onder de zinspreuk Diligentia’. Voordracht van een uur gevolgd door een discussie. Zachte materialen en sociaal gedrag van moleculen door prof. dr. M.A. Cohen Stuart. (Fysische Chemie en Kolloidkunde, Univ Wageningen). € 5,-. www.theater-diligentia.nl Haagsche Kluis >‘Politiek Café Den Haag’. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen een discussieavond met Haagse lijsttrekkers. Ditmaal zijn de aanvoerders van de Haagse Stadspartij, Trots op Nederland, GroenLinks en de ChristenUnie uitgenodigd. Gratis. www.politiekcafe.eu Murphy’s Law >‘Live jazz-jamsessie’. Met o.a. studenten van het Koninklijk Conservatorium. Gratis. www.murphysjazz.nl

dinsdag 9 februari 13.30

Museon >‘Audiovisuele presentatie’. De

herkomst van het Turkse volk. Lezing met projectie door Ingrid Klerk. € 4,50. www.museon.nl 19.00 Eet- & proeflokaaltje De Kurk >‘Faulty Towers - The Dining Experience’. De meest succesvolle Britse tv-comedy aller tijden komt eindelijk naar het theater. Engels talige voorstelling. € 49,50 (incl 3-gangen menu). www.interactivetheatre.com.au 19.30 Nutshuis >‘Alzheimer Café Den Haag’. Avond met als thema ‘Het wordt me te


Vrijdag 5 februari 2010

<27

service

veel’. Gratis. www.nutshuis.nl 20.00

20.00

20.00

20.15

20.30

21.00

Fortis Circustheater >‘Bløf Tweeluik ‘Oktober’ en ‘April’’ Bløf. De Zeeuwse band keert terug naar de wortels van haar bestaan. De nieuwe cd’s heten ‘Oktober’ en ‘April’. € 31,- t/m 35,-. www.fortiscircustheater.nl Theater de Tobbe >‘Un long dimanche de Fiançailles’. Als de Eerste Wereldoorlog op zijn einde loopt, begint juist het grootste gevecht van de jonge Française Mathilde (Audrey Tautou). Inleiding door Harry Peters. € 10,- UITpas 8,50. www.detobbe.nl World Forum Theater >‘All Shook Up - Love me tender’. Chad strandt met motorpech in een plattelandsdorpje. Daar ontmoet hij Nathalie, die als reparateur werkt aan zijn motor. Een rock-’n-rollmusical met de vijfentwintig grootste hitsongs van legende Elvis Presley. € 35,- t/m 49,-. www.worldforum.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Sara Kroos - Boheems’. Een grootse en kleurrijke ode aan de volheid van het leven. € 22,- UITpas 20,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Nationale Toneel Gebouw >‘Dat smoel’ Het Nationale Toneel. Het emotionele bankroet van een modern gezin. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl ‘t Syndicaat >‘Salsa Party - Dj Niche’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl

woensdag 10 februari 12.30

Nieuwe Kerk >‘Lunchconcert

Prijswinnaars Prinses Christina Concours’. Nora Fischer (zang), Bas Treub (viool) en Andrea Vasi (piano). Concert ter voorbereiding op hun tournee in India in maart a.s. Gratis. www.christinaconcours.nl 14.00 Theater Pierrot >‘Meneertje Brul’ Het Muziektheatercollectief. Meneertje Brul woont in Trildorp, een keurig dorpje waar ze niet zo van lawaai houden. € 6,- UITpas 5,-. www.theaterpierrot.nl 14.30 Het Zeeheldentheater >‘Azirba’ Briza. Een Hollands meisje Anna Marushka, slaat over boord en spoelt aan op het mysterieuze eiland Azirba. € 7,50. www.zeeheldentheater.nl 14.30 Kooman’s Poppentheater >‘Koeskoes’ Koomans Poppentheater. Koeskoes en Wasco doen samen mee aan een kookwedstrijd. Guy de Lepelaer zorgt er voor dat niemand vals speelt. € 9,50 UITpas 8,50; jeugd 7,-. www.koomanspoppentheater.nl 18.30

20.15

20.15

20.15

Koninklijk Conservatorium

>‘Klavierwerken van Chopin >Twilight concerten’. Gratis. www.koncon.nl 19.00 Eet- & proeflokaaltje De Kurk >‘Faulty Towers - The Dining Experience’. De meest succesvolle Britse tv-comedy aller tijden komt eindelijk naar het theater. Engels talige voorstelling. € 49,50 (incl 3-gangen menu). www.interactivetheatre.com.au 20.00 World Forum Theater >‘All Shook Up - Love me tender’. Chad strandt met motorpech in een plattelandsdorpje. Daar ontmoet hij Nathalie, die als reparateur werkt aan zijn motor. Een rock-’n-rollmusical met de vijfentwintig grootste hitsongs van legende Elvis Presley. € 35,- t/m 49,-. www.worldforum.nl 20.15

Zaterdag en zondag staat in de Koninklijke Schouwburg ‘Snorro, de gemaskerde held’ van het RO Theater. > Foto: Leo van Velzen

20.15

20.30

20.30

De Koninklijke Schouwburg >‘Bedgeheimen’ Mussen & Zwanen. Francien verveelt zich met Jaap, Otto verveelt zich met Plien en het leven is kort. Er moet genoten worden! Zo leren Otto en

20.30

Francien elkaar via het internet kennen en dat klikt. Een relatiekomedie. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Sara Kroos - Boheems’. Een grootse en kleurrijke ode aan de volheid van het leven. € 22,- UITpas 20,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Lucent Danstheater >‘The Full Monty’. Geen baan meer, geen vrouw meer en als je de alimentatie niet snel ophoest straks ook geen kind meer. € 33,- t/m 38,50 UITpas 30,50 t/m 36,-. www.ldt.nl Nieuwe Kerk >‘Residentie Orkest kamermuziek - Ron Schaaper’ Residentie Orkest. Gastheer Ron Schaaper, aanvoerder van de hoorns, stelde een programma samen met daarin een aantal meesterwerken uit de kamermuziekliteratuur. € 22,UITpas 19,50. www.residentieorkest.nl Theater Diligentia >‘Muziliteraire Revue’. Een revue vol literatuur, humor, muziek en alles wat nog meer voorbij komt. € 20,- UITpas 18,50. www.theater-diligentia.nl Fortis Circustheater >‘The best of Najib Amhali’. Het beste uit vijf programma’s van deze sympathieke Krommenieër. Uitverkocht. www.fortiscircustheater.nl Nationale Toneel Gebouw > ‘Dat smoel’ Het Nationale Toneel. Het emotionele bankroet van een modern gezin. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Theater De Regentes >‘Huub van der Lubbe en Jan Robijns’. Zonder zijn

muzikale kameraden van De Dijk maar met grote vriend Jan Robijns achter de piano. € 22,50 UITpas 21,-. www.deregentes.nl 20.30 Theater PePijn >‘Night of comedy’. Nederlands stand-up comedy collectief met gastoptredens van een artiest uit het buitenland. Talentenavond stand-up comedy. € 7,50. www.theater-pepijn.nl

20.00

21.00

20.15

Koninklijk Conservatorium

>‘Cass.....’ Composition, ArtScience, Sonology. Studenten van deze drie afdelingen werk presenteren en bediscussiëren. Gratis. www.koncon.nl 21.00 ‘t Syndicaat >‘Tango Café’. Met Dj Kees. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl 23.00 Café de Pater >‘Pater sessie’. Gratis. www.patermuziek.nl

20.15

donderdag 11 februari 12.30

Christus Triumfatorkerk >

‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’ Gratis. www.christustriumfatorkerk.nl 12.45 Podium Vocale >‘Podium Vocale - Lunchconcert’. Duranck Trio met Sonja Roskamp (sopraan), Monique van der Hoeven (alt-mezzo) en Willeke Smits (piano). Gratis. www.podiumvocale.nl 19.00 Eet- & proeflokaaltje De Kurk >‘Faulty Towers - The Dining Experience’. De meest succesvolle Britse tv-comedy aller tijden komt eindelijk naar het theater. Engels talige voorstelling. € 49,50 (incl 3-gangen menu). www.interactivetheatre.com.au

20.30

20.30

20.30

World Forum Theater >‘All Shook Up - Love me tender’. Chad strandt met motorpech in een plattelandsdorpje. Daar ontmoet hij Nathalie, die als reparateur werkt aan zijn motor. Een rock-’n-rollmusical met de vijfentwintig grootste hitsongs van legende Elvis Presley. € 35,- t/m 49,-. www.worldforum.nl De Koninklijke Schouwburg > ‘Bedgeheimen’ Mussen & Zwanen. Francien verveelt zich met Jaap, Otto verveelt zich met Plien en het leven is kort. Er moet genoten worden! Zo leren Otto en Francien elkaar via het internet kennen en dat klikt. Een relatiekomedie. € 16,- t/m 24,UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl De Rijswijkse Schouwburg > ‘Extreem!’. Marjorie wordt in haar eigen huis slachtoffer van een aanranding, maar ze slaagt erin haar belager te overmeesteren. Zij en haar huisgenoten verschillen erg van mening over wat er met de man moet gebeuren. € 23,- UITpas 21,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Fortis Circustheater >‘The best of Najib Amhali’. Het beste uit vijf programma’s van deze sympathieke Krommenieër. Uitverkocht. www.fortiscircustheater.nl Korzo5HOOG >‘World Sessions # 3 - Netsayi’. Netsayi heeft een reputatie opgebouwd van een voortreffelijke en intieme liveartieste. Ze bundelt en versmelt de rijkdom van Afrikaanse pop, jazz, soul en folk tot een eigen geluid. € 15,- UITpas 13,50. www.korzo.nl Nationale Toneel Gebouw >‘Dat

info

THEATERS Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8

20.30 20.30

20.30

20.30

21.00

21.00

21.30

23.00 23.00

smoel’ Het Nationale Toneel. Het emotionele bankroet van een modern gezin. € 12,50 UITpas 11,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje >‘Fakkelbrigade’. Muzikaal collectief. € 15,-. www.paard.nl Theater De Regentes >‘Cuniculus’ Stuffed Puppet Theatre. Een eigentijds ‘sprookje’ over konijnen met menselijke trekjes en één mens. € 15,- UITpas 13,50. www.deregentes.nl Theater PePijn >‘Amsterdams Kleinkunst Festival >try-out tournee’. De landelijke try-out tournee van het Concours om de Wim Sonneveldprijs. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zeebelt >‘Zefir 7, ontwerperscafé’. Presentaties 2d en 3d ontwerpen. Maandelijkse bijeenkomst rond opmerkelijke ontwerpideeën. Coproductie: BNO kring Den Haag & Theater Zeebelt. Gratis. www.zeebelt.nl ‘t Goude Hooft >‘Jazznight met Frans Elsen’. De crème de la crème van de vaderlandse jazz. Gratis. www.goudehooft.nl ‘t Syndicaat >‘Spaanse muziek- en dansavond’. Flamenco, neo-tango, sevillanas en salsa. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl SuperMarkt >‘Haags Pop Podium’. Robin Brock en The Fudge (jazz/pop/rock). Gratis. www.haagspoppodium.nl Café de Pater >‘Salsa/Latin jazz sessie’. Gratis. www.patermuziek.nl Paard van Troje >‘N.O. (Naschoolse opvang)’. Gratis. www.paard.nl

ingezonden mededeling

0900-3456789 Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Binckhorstlaan 36 070-3637540 Branoul Maliestraat 12 070-3657285

Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

Nwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96

Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA ASTA Spui 27, 070-3461096 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345 070-3686800

Muziekcafé De Paap Papestraat 32 070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106, 070-3658612

’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053


28>

Vrijdag 5 februari 2010

service

Exposities

Escher in Het Paleis

Heden Hier

Pulchri Studio

Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Escher tot in de eeuwigheid. Leven en werk van M.C. Escher vanuit een ander perspectief.

Weimarstraat 24, T/m 1 maart: André Kruysen. Kruysen is een Haagse kunstenaar die de ruimte zal gaan transformeren tot sculptuur.

Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur T/m 7 februari: Hans Wap/Peter Zuur/Marijke Verhoef. Schilderijen, bewerkt grafiek, computerprints en combinaties van grafiek. T/m 18 februari: Gert-Jan Scholte Albers/Martin Sjardijn.

Florence

De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur T/m 17 maart: Swip Stolk, deel II. Affiches van Swip Stolk, 50 jaar grafisch ontwerper.

ma 14-20, di 14-17, wo 11-17, vr 14-20 en za 10-16 uur T/m 5 februari: Boekenzo. Meubels gemaakt van boeken van kunstenaars Nico Laan en Lily Priester.

Anton art.design

Ziekenhuis Bronovo

Anna Paulownastraat 54, 06 4308 83 69, vr en za 13-18 uur T/m 14 februari: Anton Heyboer, Corneille en Karel Appel. Uniek werk.

Bronovolaan 5, 070-3124141, ma t/m za 9-17 uur T/m 23 maart: Liesbeth Dumoleijn. Foto’s van de alledaagse en juist zo bijzondere kunst in de natuur en in de dingen om ons heen, op reis en dicht bij huis.

Galerie Ariana Vondelstraat 20, 070 3923613, wo t/m za 11.30-17, 1e en laatste zo v.d. maand 14-17 uur en op afspraak T/m 28 februari: Jeroen van de Ham/Jan Wessendorp. Schilderijen en ruimtelijk werk in metaal.

Arte Sin Limites galerie Anna Paulownastraat 71, 06 11646798, vr en za, laatste zo v.d. maand 13-18 uur en op afspraak T/m 1 maart: Origen and Light. Schilderijen van Maryolga Nieto uit Venezuela.

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur Van 5 februari t/m 23 mei: Piet Esser. Atelierfoto’s uit Parijs 1947-1954. Uniek fotowerk van deze als beeldhouwer bekende kunstenaar. Van 5 februari t/m 23 mei: Piet Esser (1914-2004) Retrospectief van deze beeldhouwer. T/m 14 februari: Sandro Setola. Winnaar van de Charlotte van Pallandt Prijs 2009.

BH139 Boekhorststraat 139, 06 43054372, za en zo 12-17 uur en op afspraak T/m 13 februari: Kunstenaars van miK aan het werk. Bianca de la Croix (Rotterdam), Sanne Maes (Den Haag), Joannet van der Perk (Amsterdam) en Lenny Waasdorp (Leiden).

Bibliotheek Bouwlust Beresteinlaan, 070 3672939,

Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, do en vr 12-14, za 12-16 uur T/m 27 februari: Coelacanthen. Vederlichte objecten eninstallaties van Chinees rijstpapier op een frame van bamboe en pitriet van Mariëlle van den Bergh.

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen (Anderland, Toenland, Huisland, Digiland, Droomland en Vreemdland), op zoek naar contact. T/m 31 december: Iconen van de Post. In deze tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. T/m 31 december: Star/Ring. Wat hebben The Matrix, Harry Potter en Mary Poppins met elkaar gemeen? Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. Ontdek welke rol is weggelegd voor jouzelf... en voor jouw mobieltje! T/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. Contact in de jaren ‘50 en ‘60. T/m 11 april: Alles van waarde. Ontwerpen (bankbiljetten) van Ootje Oxenaar. T/m 31 december: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

Hofzichtlaan 115, ma t/m zo 12-17 uur T/m 17 maart: Winter. Winterse taferelen gemaakt door KunstPost kunstenaars, alle werken zijn te koop, tenzij anders is aangegeven.

Galerie ‘t Fotokabinet Maziestraat 2, 070 2202984, di t/m zo 11-18 uur, do tot 20 uur T/m 19 maart: Jeanloup Sieff: Le Nu Érotique. Eerbetoon aan deze Franse meesterfotograaf.

GEM Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig T/m 7 februari: Léopold Rabus. Noodlottig, grimmig, onbeholpen of kolderiek, maar altijd humoristisch zijn de subliem geschilderde mensfiguren van deze Zwitserse kunstenaar.

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 11 april: Eten en drinken in de Stijlkamers. Een smaakvolle tentoonstelling over eten en drinken. In een stijlvolle omgeving serveert het museum kunstwerken die te maken hebben met snoepen, picknicken, high tea of een feest aan tafel. T/m 30 mei: De wondere wereld van de Tsjecho-Slowaakse glaskunst. Glasverzamelaar Sam Jonker bouwde in de afgelopen dertig jaar samen met Valentine Zaremba een indrukwekkende collectie van hedendaagse Tsjecho-Slowaakse glaskunst op. T/m 30 mei: Delft Digitaal. T.g.v. de lancering van de nieuwe website www.delftsaardewerk. nl organiseert het Gemeentemuseum Den Haag de tentoonstelling Delfts aardewerk gaat digitaal. T/m 11 april: Zilver. Schenking van 18de eeuws Haags zilver die het Gemeentemuseum. Dit jaar ontving. Deze oude, van oorsprong Haagse verzameling bestaat o.a. strooibussen, gedecoreerde schotels met wapens, dienbladen, broodmanden en kandelaars. T/m 16 mei: Georges Vantongerloo. Retrospectief gewijd aan de Belgische artistieke duizendpoot Georges Vantongerloo (1886-1965). Van 6 februari t/m 24 mei: Kandinsky en Der Blaue Reiter. Duits expressionistische schilderkunst. T/m 7 februari: Voorbij de horizon. Landschappen in de moderne kunst. Klassiek moderne, negentiende-eeuwse en hedendaagse landschappen. T/m 28 februari: De Ouborg Prijs 2009: Justin Bennett composities van alledaagse stadsgeluiden. T/m 28 februari: Jan Schoonhoven. Reliëfs en tekeningen.

Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig T/m 18 april: Bijzonder schenking van een particulier. Tien schilderijen uit de 17de tot en met de 20ste eeuw van beroemde meesters als Jan van Goyen, Salomon van Ruysdael en Willem Mesdag. T/m 18 april: Jan van Goye portrettist van Den Haag. In het boek van historicus Herman Rosenberg worden de ontstaansgeschiedenis en de bijzondere details van het beroemde schilderij Gezicht op Den Haag uit 1651 beschreven. Uiteraard komt ook het leven van de schilder aan bod.

Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur T/m 9 februari: Vers bloed 2010. Werk van kunstenaars die in 2009 lid van de Haagse Kunstkring werden. T/m 7 december: Grotius. Mare Liberum 1609-2009. Kunstenaars van alle disciplines verbeelden het gedachtegoed van de schrijver, denker en jurist Grotius.

Heden (locatie Denneweg)

Werk van Wiebe van der Hoeven is te zien in Heden.

Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur Van 7 februari t/m 13 maart: Wiebe van de Hoeven. Wiebe is in 2009 afgestudeerd aan De KABK in Den Haag. Hij zal zijn eerste solotentoonstelling bij Heden krijgen met nieuwe beelden en werk uit zijn eindexamenjaar.

Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 10-17 uur (Letterkundig Museum zelf is gesloten tot en met 4 maart 2010). UITpas geldig T/m 4 maart: Geheimen. In het Kinderboekenmuseum leer je op een actieve manier Paul van Loon, Francine Oomen en Jacques Vriens kennen.

Liefhertje en De Grote Witte Reus Stationsweg 55, 070 3886585, di t/m vr 10-19 (do tot 21 uur), za 10-17 uur T/m 6 februari: Johan Gustavsson/Alexandra Crouwers. Tekeningen.

Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand T/m 28 maart: Wim Biewenga/Roger Wardin/ Robert Motherwell. Schilderijen, werk op papier, beelden, collages & prints.

Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur T/m 22 mei: Drie fatale vrouwen. Anna, Emma en Eline. Een vergelijking tussen de romans Anna Karenina (Leo Tolstoy), Emma Bovary (Gustave Flaubert) en Eline Vere (Louis Couperus).

Madurodam George Maduroplein 1, 070 4162400, t/m 31 maart 2010: 9-18 uur; UITpas geldig T/m 31 december: Heel Holland in één stad. De bekendste gebouwen van Nederland op schaal 1:25.

Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zo v.d. maand 13-17 uur T/m 14 februari: Tobias Gerber/Jos de l’Orme. Tekeningen, houtsneden.

Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 10-17, zo 11-17 uur (april tot september ook op maandag) T/m 28 februari: Te Paard! De wereld van Philips Wouwerman (1619-1668). Overzichtstentoonstelling van ongeveer 35 schilderijen en 10 tekeningen waarop paarden de hoofdrol spelen.

Galerie Ramakers Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur T/m 7 februari: Back from Kathmandu and more.... Werk van o.a. Maria Roosen, Desiree de Baar, Joncquil, Darja Vos, Margret Wibmer.

Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106-108, 070 3658612, wo t/m zo 12-17, za 12-21 uur Van 6 februari t/m 7 maart: 20 jaar Regentenkamer. Beeldend kunstenaars Hans Eyckenboom en Rene Duinkerken (schilderijen), Cora Alink (sculpturen) en meubelontwerpers Kaspar Hamacher en Jeremy de Hoop.

Galerie Rehorst Regentesselaan 10, 070 3632500, do t/m za 12-17, eerste en laatste zo 13-17 uur en op afspraak T/m 7 februari: Yuki Hatazawa (lithografie), Christian van der Kooy (fotografie) en Anna Lubok (schilderijen).

Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur T/m 28 maart: Upcycling: Up to You. Werk van architect Yona Friedman, ontwerper Thomas Lommée en kunstenaar Navid Nuur rond het idee van ‘adaptatie’.

De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur T/m 11 april: Topstukken met een winters tintje. Unieke selectie van bijzondere stukken uit de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief met hier en daar een winters tintje.

Vonkel Assendelftstraat 19, 070 4278084, do en vr 14-18 uur, za 12-18 uur T/m 27 februari: Inge Aanstoot. Solo-expositie. T/m 27 februari: Antartica. Solo-expositie van Martine Deleu, schilderijen.

Galerie West Groenewegje 136, 070 3925359, wo t/m za 13-18 uur en op afspraak. T/m 20 februari: Michael Gumhold ft. The Sculpture Group. Sculpturen.

Museon

Galerie Arti-Shock

Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig T/m 31 december: De Poolzaal, overleven tussen ijs en smeltwater. De tentoonstelling biedt inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. T/m 31 december: Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. T/m 31 december: De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. VINEX locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorisch mens. T/m 7 maart: Wildlife Photographer of the Year 2009. Bekroonde foto’s vaan ‘s werelds meest vooraanstaande natuurfotografen. T/m 28 februari: Lang zal je leven! Thematentoonstelling over levenskwaliteit. Ontdek op interactieve wijze hoe gezond en gelukkig je bent en hoe goed je jezelf voelt in je eigen lichaam.

Schoolstraat 26, 070 3908095, wo t/m vr 13-17, za 11-16, zo 14-17 uur T/m 24 februari: Mieke Sampers. Schilderijen en gemengde techniek.

Nutshuis Riviervismarkt 5, 070 3459090, ma t/m vr 10-16 uur T/m 19 februari: DocuDenHaag. Fotografen gingen op zoek naar opvallende of juist onzichtbare ontwikkelingen in de stad, aan de hand van het fotoarchief van de gemeente Den Haag.

Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17, zo 12-17 uur T/m 14 maart: Aldrik Sluis- landschap en verbeelding. Selectie uit schilderijen van de Haagse Westduinen die in de afgelopen 15 jaar zijn ontstaan.

Brongegevens Agenda Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com


Vrijdag 5 februari 2010

service

<29

Altiplano

In het dorp Turubamba voltrekt zich een milieuramp. Het geheimzinnige zilver blijkt kwik te zijn uit nabijgelegen goudmijnen. Saturnina, een Peruaans dorpsmeisje, verliest haar geliefde Ignacio op een indirecte manier aan het vergiftigde water van de rivier. Aan de andere kant van de wereld, in Bagdad, beleeft oorlogsfotografe Grace de meest traumatische ervaring uit haar carrière: zij wordt gedwongen de executie van haar gids vast te leggen. Altiplano construeert een zielsverwantschap tussen de twee getroffen vrouwen. >Bron: Filmhuis Den Haag

Film

di 21:30

vr/za 20:10

Do/vr/za/zo/ma/di/wo doorlopend

The Fourth Kind

Plop en de Kabouterbaby

Nothing personal

vr/za 00:20

do/vr/za/zo 11:50 di/wo ook om 11:45 ma ook om 13:20

Do/vr/za/zo/ma/di 19:30 wo 15:00; 19:30

Sherlock Holmes

Pettson en Findus: vergetelingetjes Zo/wo 15:00

dagelijks 13:10 15:20 17:30 do/vr/za/zo/ma/di ook om 19:40

do/zo/ma/di/wo 16:30 19:10 22:00 do/ma/di ook om 13:20 vr/za ook om 16:50 19:30 22:15

The Spy Next Door

Sneak Preview

Rainbow warriors of waiheke island

dagelijks 14:30 16:40 19:10

di 21:30

Do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30

Up in the Air

Triangle

The Book of Eli

The garden

do/vr/zo/ma/di/wo 13:10 15:50 18:30 do/vr/zo/ma ook om 21:10 za ook om 12:50 15:20 19:30 22:00 zo ook om 10:50

do/vr/za/zo/ma/di 21:50 vr/za ook om 00:30

ma 21:15

zo 17:00

Up in the Air

The Box

The real dirt on farmer john za 19:30

Valentine’s Day

Valentine’s Day

do/zo/ma/di/wo 18:50 21:40 do/ma/di ook om 13:10 16:00 vr/za ook om 17:40 20:15 22:50

wo 20:00 21:00

wo 20:30

The Fourth Kind

Un prophète do 21:00 zo 13:30

Voor meer informatie:www.pathe.nl/ Scheveningen Tel. 0900-1458 (35cpm)

zo/ma/di/wo 22:00 vr/za ook om 22:40 do ook om 22:10

The Imaginarium of Doctor Parnassus dagelijks 18:30 21:10 do/vr/ma/di ook om 13:10 15:50

The Princess and the Frog (OV)

Pathé Buitenhof A Serious Man dagelijks 21:50 vr/za/zo/wo ook om 17:00 do/ma/di ook om 13:20

A Single Man dagelijks 19:10 21:40 do/vr/zo/di/wo ook om 16:50 do/vr/ma ook om 12:20 za ook om 15:15 do ook om 14:30 zo ook om 11:30

Alvin en de Chipmunks 2 (NL) za/zo/wo 12:10 vr ook om 15:30 zo ook om 10:10

Avatar 3D

Where The Wild Things Are za/zo/wo 14:20 Voor meer informatie:www.pathe.nl/ Buitenhof Tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen Alvin en de Chipmunks 2 (NL) za/zo/wo 12:20 14:20 16:30

do/vr/zo/ma/di 13:00 16:30 20:15 za/wo ook om 12:00 wo ook om 15:20

Anubis en de Wraak van Arghus

Coco avant Chanel

Avatar 3D

di 13:30 ma ook om 15:30

dagelijks 13:20 13:50 16:40 17:20 20:00 20:50 vr/za ook om 23:30

De Prinses en de Kikker (NL)

De Prinses en de Kikker (NL)

vr/za/zo/wo 14:30 za/zo/wo ook om 12:20 za ook om 16:45 zo ook om 10:15

za/zo/wo 12:10 14:30 16:50

It’s Complicated

Edge of Darkness

do/vr/ma/di 12:40 18:20 21:20 za/zo/wo ook om 16:40 19:20 do/ma/di ook om 15:30 zo/wo ook om 21:50 za ook om 22:00

dagelijks 19:00 21:40 do/vr/ma/di ook om 13:30 16:10 vr/za ook om 00:20

Komt Een Vrouw Bij De Dokter dagelijks 19:20

Millennium 2: De Vrouw die met Vuur Speelde vr/zo/wo 14:00 do/ma/di ook om 16:00 za ook om 13:15

do/vr/za/zo/ma/wo 21:20

za/zo/wo 12:10 wo ook om 16:20

Did You Hear About The Morgans? dagelijks 21:00 do/vr/za/zo/ma/di ook om 16:20

Komt Een Vrouw Bij De Dokter dagelijks 14:00 do/vr/za/zo/ma/di ook om 18:40

Law Abiding Citizen vr/za 00:00 Millennium 2: De Vrouw die met Vuur Speelde vr/za 23:40

Plop en de Kabouterbaby za/zo/wo 12:30

The Princess and the Frog (OV)

Pathé Spuimarkt

dagelijks 14:00 16:15 18:40 do/vr/za/zo/di/wo ook om 11:50

Alvin en de Chipmunks 2 (NL)

dagelijks 13:50 16:00 18:10 20:15 do/vr/za/zo/di/wo ook om 11:45

vr/za 11:45 13:40 15:40 zo/wo ook om 12:50 14:50 16:50

Anubis en de Wraak van Arghus

The Spy Next Door The Wolfman wo 00:05

vr/za 12:50 14:50 zo/wo ook om 12:30 14:30

Triangle

Astro Boy (NL)

Valentine’s Day

vr/za 13:40 15:40 zo/wo ook om 13:25 15:20

wo 19:30

Avatar 3D

do/vr/za/zo/di/wo 21:10

dagelijks 13:30 15:00 17:00 20:30 21:30 do/vr/za/zo/di/wo ook om 11:45 do/vr/za/zo/ma/di ook om 18:15

dagelijks 22:30

Veer

Voor meer informatie:www.pathe.nl/ Spuimarkt Tel. 0900-1458 (35cpm)

De Prinses en de Kikker (NL) dagelijks 16:40 vr/za/zo/wo ook om 12:10 14:20

Did You Hear About The Morgans?

Filmhuis Den Haag

dagelijks 19:20 do/vr/za/zo/di/wo ook om 12:10 do/vr/za/zo/ma ook om 21:50 do/ma/di ook om 14:20

A single man

Edge of Darkness

Das weisse band

do/zo/ma/di/wo 14:20 16:45 22:15 do/zo/ma/di ook om 19:30 vr/za ook om 14:30 17:20 20:00 22:45 do/di ook om 11:50 wo ook om 19:50

Do/vr/za/ma/di/wo 16:45; 21:15 zo 21:15

Ejder Kapani

Katalin Varga Ma/di/wo 19:30

Do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:00; 19:00

Altiplano Do/vr/za/zo/ma/di/wo 17:15; 19:30

Een schitterend offer zo 17:00

Food, inc. do 19:30

Simon Boccanegra

Saw VI

za 19:00

vr/za 23:50

do/zo/ma/di/wo 17:20 19:40 vr/za ook om 17:45

Sneak Preview

Sherlock Holmes

It’s Complicated

di 21:00

dagelijks 13:10 15:50 18:30 21:30 vr/za ook om 00:20

do/ma/di 14:40 do/di ook om 11:50

Zo/wo 15:00 Micmacs a tire-larigot Do/vr/za/ma/di/wo 21:30 zo 13:00; 21:30

Sneak Preview

Law Abiding Citizen

Nomadic milk

Un Prophete dagelijks 12:10 15:10 18:10 21:20

Krabat- meester van de zwarte molen

Our daily bread zo 19:30

Precious Do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:45; 21:45

Tuinverhalen vr 19:30

Villa Amalia do 17:00; 21:45, vr/za 17:00, zo 15:00, ma/di/wo 17:00; 21:15 Meer informatie en programma: www.filmhuisdenhaag.nl


30>

Vrijdag 5 februari 2010

service

sudoku

zweedse puzzel

oplossingen vorige week

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag t 070-3644040 f 070-3633570

Voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net

Ingezonden mededeling

Hoofdredacteur Coos Versteeg CoĂśrdinatie redactie Miranda Fieret Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander MĂźnninghoff Hans Schmit Dominique Snip Alexandra Sweers Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coĂśrdinator) Elske Koopman Theodore Pronk De gemeentepolitieke verslaggeving wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting Democratie en Media Economie Joep van Zijl

Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken Marianne ten Have Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (Society) Illustraties Marcelloâ&#x20AC;&#x2122;s Art Factory

Cultuurredactie Annerieke Simeone (coĂśrdinator) Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Doron Nagan Anneke Ruys Rob Soetenhorst Jill Stolk Aad van der Ven

$

 !  " # !"!#! 

    ### %    # !

Sportredactie Ronald Mooiman (coĂśrdinator) AndrĂŠ Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen

Advertentieverkoop Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 0639101168 Marcel den Broeder denbroeder@denhaagcentraal.net mobiel: 06 45376673 Advertentiebeheer Marije Teppema: teppema@denhaagcentraal.net mobiel: 06 50591595 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Uitgever Robert Conijn Correspondentie â&#x20AC;˘ Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net â&#x20AC;˘ Redactie redactie@denhaagcentraal.net

Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Mirjana Vrbaski en fotopersbureauâ&#x20AC;&#x2122;s Hollandse Hoogte en WFA

â&#x20AC;˘ Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal â&#x201A;Ź 19,95 / Halfjaar â&#x201A;Ź 35,95 / Jaar â&#x201A;Ź 59,95

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 â&#x20AC;&#x201C; 476085 (ma t/m vr: 9 â&#x20AC;&#x201C; 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).

spoedgevallen

Alarmcentrale

Politie Haaglanden

112

0900 - 8844

SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur â&#x20AC;&#x2DC;s avonds en 8.00 uur â&#x20AC;&#x2122;s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoedgevallen 070 - 311 03 05 Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

Dierenartsen weekenddienst (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl


Vrijdag 5 februari 2010

<31

service

koken met henk savelberg

Ingezonden mededeling

Carnaval Dit weekend valt in het zuiden van ons land het werk stil en barst ’t carnaval los. Carnaval is het feest dat traditioneel gevierd wordt in de zes dagen voorafgaand aan Aswoensdag, waarmee de vastentijd van veertig dagen aanvangt die dient als bezinning voor het paasfeest. Van oudsher was het een eetfestijn, omdat het de laatste mogelijkheid was zich te buiten te gaan voor de vasten waarin men zich beperkte tot het minimaal noodzakelijke. Waarschijnlijk bestond het feest al langer dan de christelijke traditie en heeft de kerk het gemakkelijker gevonden het heidense carnaval in een katholieke vorm om te zetten dan het uit te bannen. Ook al wordt de vastenperiode lang niet meer zo streng gevierd als vroeger, carnaval blijft het feest waarbij mensen zich vermommen en zo onherkenbaar een alibi hebben om zich in allerlei vormen te buiten te gaan. Carnaval wordt in Nederland vooral ten zuiden van de grote rivieren gevierd. Sommige steden en dorpen (vooral in Brabant) hebben tijdens de carnavalstijd zelfs een alternatieve naam. Er worden optochten gehouden met praalwagens, en er zijn feesten waar het bier rijkelijk vloeit en waar wordt gedanst (gehost) op muziek die speciaal voor dit doel is geschreven, de carnavalskrakers, vaak in het plaatselijke dialect. Uiteindelijk werd het Aswoensdag, en begonnen de vasten voor heel wat carnavalsvierders met een fikse kater. Die probeerde men dan te verdrijven door het eten van haring, de kasteleins trakteerden hierop, de gasten hadden in hun café immers flink wat geld uitgegeven. Mijn geboortestreek Limburg kent een aantal traditionele carnavalsspecialiteiten waaronder Limburgs zuurvlees (dat recept heef u vorig jaar hier kunnen lezen) en Tête de Veau (kalfskop). In het originele recept wordt een kalfskop gebruikt, vroeger goedkoop slachtafval maar inmiddels in Nederland in de ban gedaan. Het was bovendien een zeer bewerkelijk recept waarbij de kop eerst

      Zacht gegaarde zalm met aardappelsalade en eidooier  Zacht gegaarde zalm met **** aardappelsalade en eidooier Gebakken rogvleugel en rode biet met sjalotten en aceto balsamico,  ****   lardo di colonata en bruine boter Gebakken rogvleugel en rode biet met sjalotten en aceto balsamico, Tête de veau  ****  lardo di colonata en bruine boter voor 4 personen: Zacht gegaarde zalm met aardappelsalade en eidooier  Gebraden kalf  staartstuk met gestoofde kalfswang, rapen à la crème, >750 gram kalfsborst- of riblap **** ****   >1 winterwortel geconfijte aardappel en jus met spekjes Gebakken rogvleugel en rode biet met sjalotten enen aceto balsamico, gegaardemet zalmgestoofde met aardappelsalade eidooier Gebraden kalfZacht staartstuk kalfswang, rapen à la crème,  lardo di colonata en bruine boter >100 gram knolselderij bouquet, ****  **** geconfijte aardappel en jus met spekjes Zacht gegaarde zalm met aardappelsalade eidooier **** Gebakken rogvleugel en rode biet met sjalotten enen aceto balsamico, >100 gram prei grof gesneden  Ganache van donkere met passievrucht, gecarmeliseerde ananas,  **** Gebraden kalf chocolade staartstuk gestoofde kalfswang, **** lardo dimet colonata en bruine boter rapen à la crème, >1 ui mascarpone roomijs Gebakken rogvleugel en rode biet met sjalotten en aceto balsamico, geconfijte aardappel en jus met spekjes Zacht gegaarde zalmmet met**** aardappelsalade engecarmeliseerde eidooier  >1 laurierblaadje Ganache van donkere chocolade passievrucht, ananas, lardo dimet colonata boter rapen à la crème, ****en bruine Gebraden kalf staartstuk gestoofde kalfswang, **** >2 kruidnagels mascarpone roomijs **** Ganache van donkere chocolade passievrucht, gecarmeliseerde ananas, geconfijte en jus met spekjes Gebakken rogvleugel enaardappel rodemet biet met sjalotten en aceto balsamico, >zout en peper  Zacht gegaarde zalm met aardappelsalade enàeidooier Gebraden kalf staartstuk met gestoofde kalfswang, rapen la crème, mascarpone roomijs **** lardo di colonata en bruine boter >250 gram kastanjechampignons, geconfijte aardappel en jus met spekjes Ganache van donkere chocolade met**** passievrucht, gecarmeliseerde ananas, ****   in kwarten gesneden moest worden ontdaan van tong en hersenen en vervolgens moest ‘broeien’. Hierbij een eenvoudiger versie. In de originele versie werden hersenen en tong ook gebruikt – u kunt op het laatst stukjes gekookte rundertong toevoegen als u dat lekker vindt.

>1 ui, gesnipperd >100 gram boter >15 gram paprikapoeder >100 gram bloem >100 gram tomatenpuree >facultatief: dikke plakken gekookte rundertong, in blokjes gesneden >4 hardgekookte eieren in kwarten gesneden >bladpeterselie >augurkjes

****met mascarpone roomijs  Gebraden kalf staartstuk met gestoofde kalfswang, à la crème, Gebakken rogvleugel en rode biet sjalotten rapen en aceto balsamico,

Ganache van donkere chocolade met passievrucht, gecarmeliseerde ananas, geconfijte aardappel en met spekjes   lardo di colonata enjus bruine boter

mascarpone  **** roomijs **** Ganache van donkere chocolade met passievrucht, gecarmeliseerde ananas,   Gebraden kalf staartstuk met gestoofde kalfswang, rapen à la crème, mascarpone roomijs  geconfijte aardappel en jus met spekjes  ****  Ganache van donkere chocolade met passievrucht, gecarmeliseerde ananas,

Snijd het vlees in stukken van ca. 4 x 4 cm. Breng vlees t/m zout en peper aan de kook met zoveel water dat alles net onder staat, laat zachtjes koken tot het vlees gaar is. Zeef, vang de bouillon op en bewaar het vlees. Kook de bouillon in tot ¼ liter. Fruit de uisnippers en champignons in de boter, voeg paprikapoeder, bloem en tomatenpuree toe en roer tot een gladde saus, laat vijf minuten zachtjes koken. Voeg met kleine beetjes, goed roerend, de bouillon toe. Voeg het vlees toe en laat alles goed warm worden. Doe de Tête de Veau over in een voorverwarmde schaal en garneer met de eieren en peterselie, serveer met brood naar keuze en augurkjes.

mascarpone roomijs

 

107,6_125_DHC Spierer:Opmaak 1

het weer in den haag

Arp | Bourgeois

Winterkou blijft op de loer liggen

Brancusi | Ernst

29-01-2010

13:56

Pagina 1

Fontana | Giacometti González | Hepworth

De voorbije sneeuwrijke louwmaand verliep allesbehalve lauw, want we noteerden pardoes de koudste januarimaand sinds 1997. In een periode waarin opwarming vaak het gesprek van de dag is, is dat toch een curieuze en vooral ironische geste van Moeder Natuur. In het noordoosten van Nederland was het zelfs de koudste januari sinds 1987! Den Haag kwam uit op een gemiddelde temperatuur van zo’n halve graad boven nul tegen normaal bijna 3 graden. Toch sprak de kou niet echt tot de verbeelding. De veelvuldige sneeuwperikelen waren veel meer in het oog springend. Inmiddels is het bekend dat we de sneeuwrijkste winter in huis hebben sinds 1979. Destijds was het veel kouder dan dit seizoen en viel de sneeuw bij veel lagere temperaturen. Er is overigens een zeker verband tussen een koude januari en een daaropvolgende februarimaand, dus louter op grond van dit gegeven zou je voorzichtig kunnen zeggen dat de sprokkelmaand de neiging heeft om ook koud(er) uit te gaan pakken. Waarschijnlijk koelt het volgende

week weer iets af. Vrijdag en in het weekeinde is het wat minder koud (tot bijna 7 graden). Af en toe kan er, ondanks de droge tijdvakken, nog wat regen vallen (vrijdag). De kans op sneeuw wordt trouwens klein. Volgende week zien we een opdringerige depressie ver ten westen van Ierland geleidelijk oostwaarts koersen. Tegelijkertijd stijgt de druk boven Noord-Europa. De wind waait bij ons dan vaak uit het zuidoosten tot noordoosten. Daarmee wordt weer iets koudere lucht meegenomen naar Zuid-Hol-

vrijdag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

zaterdag

1 6 15 95 zo 3

1 4 25 25 ono 3

land. Een ijskoude periode – zoals vorige week nog in de weerkaarten zat – zal er waarschijnlijk niet komen. Het zal evenmin boterzacht worden met 10-12 graden boven nul. Die optie werd ook even uit de hoed getoverd bij de weermodellen onlangs. We zullen het overwegend (iets te) koude weer nog wel enige tijd behouden. Toch weer winters in de nieuwe week ? Bel de weerprimeurlijn eens op 0900-1234554 Marc Putto

Masson | Moore Noguchi | Richier Spoerri | Turnbull en anderen Een woud van beelden De collectie Simon Spierer

Weerman

zondag

maandag

2 5 25 30 zo 3

0 4 55 20 ozo 3-4

19.02-26.06.2010

Harteveltstraat 1 2586 el Den Haag (070) 358 58 57 Dinsdag t/m zondag 11.00-17.00 uur www.beeldenaanzee.nl

Hans Arp (1886-1966), Idole 1950, h 107 cm, brons | Mogelijk gemaakt door Vrienden, Zakenvrienden, Sculpture Club en


32>

Vrijdag 5 februari 2010

society

vilan, renate & de residentie

Op het damespad loop je nooit alleen Wandelen is gezond en voordelig, maar waarom zou je wandelen, zeg ik tegen de taxi-chaufffeur, als er taxi’s zijn? Hij knikt en schudt tegelijkertijd. Man in de war. Ik ben bijna te laat voor de opening van het Damespad Zuid-Holland, dus zoef ik in de taxi erheen, gebracht door een bruinogige engel die het Nederlands niet geheel machtig is maar gevoelsmatig totaal op mijn lijn zit. Beter zo dan andersom, denk ik tevreden. Dankzij de engel arriveer ik op tijd in Bastacafé van het COC. Leuke vrouwen met roze kronen op verwelkomen mij hartelijk. Of ik mijn naam en adres wil noteren, want dan krijg ik nog meer uitnodigingen voor wandelingen. Want lieve lezeressen en lezers, het is u wellicht ontgaan, maar sinds 2001 is Nederland aan het veranderen in één grote damespadwandeling. Ze zijn al uitgezet in Noord-Holland, Drenthe, Zeeland, Brabant en Limburg en nu is de Hofstad dus aan de beurt. U mag hier niet minnetjes over denken. De Haagse wandeling duurt minimaal vier uur, als je tenminste flink doorloopt. Toen de mannen van het COC dat hoorden, schijnen ze van ontzetting gegild te hebben. Op één dag? Jawohl. Een beetje vrouw loopt ook nog terug, maar die vrouw ben ik niet. Zelf ben ik geneigd de route met een taxi-engel af te leggen, want onderweg is genoeg te beleven. Het is een culturele showbizzroute, waarop wij bijzondere dames uit het heden en verleden ontmoeten. Niet elke vrouw is van de damesliefde, maar daar moeten we soepel in zijn want je weet tenslotte nooit wat in iemands hart leeft of leefde. Loop over het Lange Voorhout en daar is Sara Bronovo, de stichteres van het Bronovo Ziekenhuis. Ook woonde er eens de beroemde Margaretha Meijboom, twintig jaar de liefdesvriendin van Clara Bokkes. Over Aagje Wolff en Betje Deken, liggend op Begraafplaats Ter Navolging, behoef ik niets te zeggen, u heeft hopelijk literatuurles genoten. “Vandaag lopen we een stukje van de wandeling”, zegt Fineke van der Veen opgewekt, “maar tweeënhalf uur. Ga je echt niet mee?” Ik aarzel, maar dan neemt gelukkig Rika Zwaan, zij van de Stichting Damespad, het woord. Rika bejubelt Fineke’s inzet, bedankt het Comité (“onze koninginnen van de dag”), looft het damespad en verwacht een heerlijke dag met veel geluk. Dat Comité heeft het wandelpad bedacht, uitgezet en gecontroleerd. Wij noemen met ontzag het veldwerk van Fineke, en van Anita Veldkamp, Lydia Hogeling, José van Hussen en Heleen Weening. Het is niet tevergeefs geweest. Uit het ganse land zijn damespadcomité’s en damespadwandelaressen gekomen, van Friesland tot Zeeland tot Brabant, ja, waar eigenlijk niet vandaan, het duizelt me gewoon. En over Heleen, u kent Heleen, zij is fractievoorzitter GroenLinks Den Haag, en werkt als zodanig aan een betere wereld. Vandaag opent zij het Damespad met allerlei mooie woorden over vrouwen, wandelen, subsidie en combinaties ervan. In haar speech vertelt ze dat iedereen van de gemeenteraad enthousiast was over het Damespad, ook al is het Damespad niet bedoeld voor heren. Trouwens, je hoeft als vrouw geen lesbisch diploma te overhandigen

Meisjes... met roze kronen... > Foto's: Mylène Siegers

De damespaden op, de dameslanen in. Vooruit met flinke pas.

want ’t is voor iedereen, dat wil zeggen vooral voor vrouwen die van vrouwen houden. Doen we dat niet allemaal? Maar er valt ook genoeg te somberen, vooral als Heleen vertelt over migrantenkinderen die uit huis worden gezet omdat ze homo zijn. De emancipatie gaat terug naar nul, als we niet opletten. Dat en meer zegt Heleen terwijl wij knus bijeenzijn, buiten de zon schijnt en haar zoon Joost een beetje jengelt. Van de weeromstuit raak ik gewoon een beetje ontroerd. Zal ik toch maar meewandelen? Voor iedereen is er immers een juiste vrouw, als je maar goed genoeg zoekt. Gedachten over potjes en dekseltjes gaan met me op de loop en dat terwijl ik niet eens huishoudelijk ben ingesteld. Rita speldt Heleen de kleine rozegouden kroon op waarvan er honderden zijn gemaakt. Ik slik iets weg. Of ik meega? Tegen Fineke zeg ik bezorgd

dat ik niet de hele middag achter een akela aan kan marcheren, maar dat is een andere club, zo blijkt. Hier gaat het om gezelligheid. Sommigen gaan naar een museum, anderen bezoeken een café, en omdat het vandaag de opening is, komen we eind van de middag weer bijeen. Anders loop je wanneer je wil, en met wie. Want dat is de slogan: ‘op het damespad loop je nooit alleen’. Ja, het is verleidelijk, maar ik hoor ook de roep van de Bijenkorf. De laatste dagen van de uitverkoop hebben het ‘je ne sais quoi’ dat ik niet kan uitleggen en nog minder kan weerstaan. Hartelijk wuif ik de dames uit. Zij steken de straat over, zij slaan de Zeestraat in, zij gaan vooruit met ferme pas. Zie ze gaan. Vastberaden. De wereld onder hun voeten. In het café blijft de barman met de afwas zitten. It’s a women’s world.

Voor elke gelegenheid het juiste schoeisel.

Vilan van de Loo

Lachend aan de vaat.


dhc-143  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you