Page 1

> André Wetzel versus Martin Jol Pagina 5

> Toekomst Duindigt onzeker Pagina18

> Hoogendijk, de tubaïst als solist Pagina 13

>

actueel 1-11 cultuur 14-16 sport 17-19 service 20-23

vrijdag 18 april 2008 • jaargang 2 • nummer 49 • € 1,00

Negen nieuwe filmzalen

Theatermanager Rafe Aarents richt zich met de nieuwe bioscoop op jongeren. > Foto: Eveline van Egdom

Twee zalen gaan pas maandag open en de verfgeur hangt nog in het pand. Maar Den Haag heeft er negen nieuwe filmzalen bij die plaats bieden aan ruim 2300 bezoekers. Pathé Spuimarkt wil hier vooral het jonge bioscooppubliek bedienen. En naast Hollywood blockbusters, Bollywoodproducties en Turkse films, komen ook artiesten optreden in het filmtheater. door Miranda Fieret Twee keer eerder moest de opening worden uigesteld. Maar nu is het dan zover. Schilders hebben tot middernacht gewerkt. Schoonmakers zijn de hele nacht doorgegaan. Om de opening in stijl te kunnen beleven, was het voor de medewerkers van Pathé Spuimarkt een race tegen de klok. De krappe tijdsplanning had alles te maken met de wereldpremière van de Amerikaanse stripverfilming ‘Iron Man’ (uitsluitend voor de feestelijke opening, de normale publieksvertoning start pas 30 april). Het gebeurt zelden dat een grote Hollywoodproductie buiten de Verenigde Staten in première gaat. “Dat hebben we aan de

filmmaatschappij te danken”, vertelt theatermanager Rafe Aarents. “United International Pictures heeft goede connecties met het moederbedrijf. En het kwam natuurlijk prima uit. Nu combineren we een nieuwe film en een nieuw theater”. Met deze bioscoop krijgt de Hofstad er in één klap negen zalen bij. Dat betekent een ruimere programmering en meer afstemming op de doelgroep. Het nieuwe filmtheater mikt op het jonge publiek. Kinderfilms en Hollywoodproducties gericht op jongeren verdwijnen uit Pathé Buitenhof en zijn voortaan in de Spuimarkt te zien. Ook is er veel aandacht voor Bollywood en Turkse films. Bovendien is Aarents met een nieuw concept bezig om jongeren naar zich toe te trekken. “Een filmpje draaien kan iedereen, maar ik wil meer bieden. Met artiesten in de bioscoop of dansavonden met een deejay wordt de bioscoop een volwaardig avondje uit”. Wanneer dit alles van start gaat, weet de theatermanager niet. “Het zijn nog ideeën, voorlopig moeten eerst alle bouwvakkers klaar zijn en de boel gaan draaien. Pas als de bioscoop een tijdje open is, weet je waar het publiek op zit te wachten, wat mensen missen”.

Thuiswedstrijd

Aarents is vanaf januari betrokken bij Pathé Spuimarkt. Hiervoor gaf hij leiding aan bioscoop De Kuip in Rotterdam. Later nam hij ook het beheer van het theater aan het Schouwburgplein

op zich. “Den Haag is al twintig jaar mijn woonplaats. Dit is dus echt een thuiswedstrijd”. De bouw van de bioscoop is zo’n anderhalf jaar geleden van start gegaan. “We

kaartje meteen je popcorn bestellen én het pand heeft twee ingangen. Mensen kunnen via de zijkant bij het Spui naar binnen of via de Grote Markt”, aldus Aarents.

Sluiten

‘Met artiesten in de bioscoop of dansavonden met een deejay wordt de bioscoop een volwaardig avondje uit’

hebben de bioscoop in samenspraak met architect Peter Wilson vormgegeven. Het theater voldoet aan alle eisen van deze tijd. Er zijn bijvoorbeeld brede stoelen, veel beenruimte, je kunt bij het

Den Haag heeft in de achterliggende decennia bijna honderd bioscopen zien sluiten. Met de Spuimarkt meegerekend zijn er nog maar vier over. Toch ziet Aarents de bioscoop niet snel uit het straatbeeld verdwijnen. “De trend die je in Antwerpen ziet, van die megabioscopen ver buiten de stad, is niks. Mensen willen de bioscoop combineren met uit eten gaan, winkelen. De binnenstad wordt er beter van”, zegt hij zonder enige twijfel in zijn stem. “Met de sluiting van Metropole en Babylon is een groot deel van het aanbod weggevallen. Dat terwijl Den Haag zich enorm aan het ontwikkelen is. De binnenstad krijgt meer horecagelegenheden en entertainment. We hopen met deze bioscoop de stad nog een extra impuls te geven”. Met de komst van een kolos met negen zalen en één van de grootste bioscoopschermen van Nederland, is de kans groot dat mensen de Spuimarkt verkiezen boven het kleine Buitenhof. Toch zal kannibalisme binnen het Haagse Pathé-imperium niet snel voorkomen volgens Aarents. “Buitenhof richt zich straks op een heel ander publiek. Ik denk wel dat we op Scheveningen moeten letten. Die bioscoop krijgt ook

een opknapbeurt. Het pand voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd en het is niet een echte Pathé-bioscoop. We hebben het destijds overgenomen van Warner Brothers. Pas wanneer alle Haagse theaters klaar met verbouwen zijn, kunnen we zien wie ons werkelijke publiek is”.

Pathé Buitenhof Met de komst van het gigantische filmtheater op een steenworp afstand, gaat Pathé Buitenhof de programmering aanpassen. “De Spuimarktlocatie leent zich veel meer voor de standaard Pathé-formule”, aldus theatermanager Daan van Beurden. “Daarom hebben we ervoor gekozen om het jeugdaanbod daarheen te verhuizen”. Buitenhof richt zich voortaan op de 25-plusser. Met een combinatie van grote Hollywoodproducties, Europese films, Art House, 3D-fims en opera probeert Buitenhof de leemte te vervullen die is ontstaan toen Metropole en Babylon sloten. “In de toekomst willen we ons nog meer richten op Art House en documentaires. Daarbij openen we waarschijnlijk in december van dit jaar een restaurant in de Balzaalfoyer”. Bang dat Buitenhof veel klanten verliest aan Spuimarkt, is Van Beurden dan ook niet. “We gaan ons meer dan ooit op een doelgroep richten. Het is niet meer dan een logisch gevolg dat andere groepen, zoals jongeren, daarom liever voor een andere bioscoop kiezen”.


2

Feuilleton

Vrijdag 18 april 2008

AFLEVERING 49

Wat vooraf ging.Terwijl Lex en Anneke in Tampat Senang door Jan Hak werden gehoord in verband met de dood van de Indonesische kelner en de verdwenen blonde metgezel van Anneke, bleek Dolly’s huisvriend Cor een rechercheur te zijn die haar tot haar ontsteltenis meldde dat Lex bevriend is met een halfbloed vrouw die in een Triumph sportwagen rijdt, hetzelfde type auto dat die avond langzaam haar huisje aan de Nieuwe Haven passeerde.

Daar zaten we dan. Twee ex-tortelduifjes, zoals Jan Hak ons spottend had genoemd. Een uurtje geleden had hij ons en de andere gasten toestemming gegeven Tampat Senang te verlaten nadat hij en zijn medewerker Van Driel ieders gegevens hadden genoteerd. Het liep tegen half elf en ik had een onstuitbare neiging om me te bezatten maar hield het wijselijk toch maar op pils. Anneke prefereerde droge Martini. We zaten in café De Fles onder de arcade van het Gevers Deynootplein, de enige tent daar waar je tenminste rustig kon praten want in de rest zoals De Berenbak, l’Heure Bleu of Sheherazade word je aandacht alleen maar afgeleid door strippende vrouwen of dansorkestjes met hoempamuziek om maar niet te spreken van Palais de Danse dat steeds meer door vetkuiven met hun suikerspin-vriendinnetjes wordt bezocht. De Fles is een café waar je ruikt dat het niet lang meer stand houdt in het geweld dat patjepeeërs als Zwolsman op Scheveningen loslaat. De flauwe woordspeling dat De Fles binnenkort op de fles zou gaan, lag voor de hand, maar mij kwam het uitgestorven interieur alleen maar goed uit. En ik had geen behoefte aan nieuwsgierige collegae in De Sport of café Kammeijer waar Martin nu ongetwijfeld achter een jonge borrel opgewonden zijn verslag over een vergiftigde Indonesische kelner zat te schrijven. Hetzelfde gold voor “De Kleine Witte” al was ik ook razend benieuwd naar Robbie maar ik had besloten eerst alleen met Anneke te praten. Dus waren we met de Heinkel naar Scheveningen geraasd, mijn kop vol vragen en gedachten. Uit het gesprek dat Jan Hak met ons had gevoerd, was me wel iets duidelijk geworden maar ik wilde het toch graag nog een keer horen. “Goed”, zei ik,” dus je wás helemaal niet met die blonde knaap”. “Nee. Ik kwam hem buiten tegen toen ik naar binnen wilde gaan. Hij zei dat hij zich me herinnerde van een feestje en vond het leuk me een drankje aan te bieden”. “Waarom was je er dan?”

“Wat ik zei, ik had een afspraak met Charles”. Ze maakte een grimas en scheurde het pakje Prince de Monaco open dat ze zojuist uit de sigarettenautomaat had getrokken. Ik wist wie die Charles was, een advocaat tegen wie ze tot mijn volle tevredenheid had willen zeggen dat ze geen zin meer in hem had omdat een vriendin van haar had verteld dat hij getrouwd was. Maar terwijl ze met de blonde man een drankje nam, had die Charles naar Tampat Senang gebeld dat hij helaas op het laatste moment was verhinderd. Waarschijnlijk had hij de bui dus al zien hangen. Ik gaf haar vuur. “ En je weet niet wie die blonde knaap was?” “Nee. Hij noemde zich Guus en zei dat hij een eetafspraak met een vriendin had die altijd te laat was”. “Maar hij kende mij dus ook”. Ze rookte. “ Ja. Hij had ons samen op dat feestje gezien en wist dat jij voor Het Vaderland werkt. Hij vroeg hoe het met je ging, dus ik zei dat ik je al een tijd niet had gezien”. Ze lachte cynisch. “En dan te bedenken dat jij daar voorin met die Nadra zat!” “Niet meer”, zei ik, “Want ik dacht dus dat die knaap die blonde kerel was die jou in mijn huis die nacht had aangevallen toen hij de boel kort en klein had geslagen. Maar je weet echt zeker dat dat niet zo is, toch?” Ze kneep haar ogen wat samen”. Dat lijkt me niet al zag ik die man toen niet echt goed. In elk geval had ie geen snor”. “Kan ie hebben laten staan. Of misschien in de Passage hebben gekocht”. “Maar waarom? En hoe wist hij dan dat ik naar Tampat Senang toeging?” Ik dronk en besloot haar nog niks te zeggen over mijn zorgen over de nozem die de gasmeter bij haar thuis had gerepareerd. “En toen zag je Robbie?” “Ja. Maar hij mij niet want ik kwam net uit het toilet”. “En die Guus ?”

De moord op Blonde Dolly Tomas Ross

“Wat ik al vertelde. Die ging net weg omdat hij zijn portefeuille in zijn auto had laten liggen. Ik keek er nogal van op dat Robbie ook meteen vertrok”. Ik knikte. Toen de agent in het restaurant aan Jan Hak was komen vertellen dat er een Indonesiër met hem wilde praten, had ik natuurlijk aan Robbie gedacht maar die was er niet. En zijn Puch had ik eenmaal buiten ook niet gezien. Het leek me logisch dat hij ermee achter die blonde knaap aan was gegaan. Waar was hij dan? Een paar minuten geleden had ik Balemans gebeld maar die zei dat hij hem niet meer had gezien. Ik had doorgegeven dat hij me in café De Fles kon bereiken en anders vanaf een uur of twaalf thuis. “En toen?” Ze trok met haar mond. “Toen viel die kelner om. O Lex, het was echt verschrikkelijk. Hij… “Ze zweeg, de tranen in haar ogen en automatisch legde ik mijn hand op de hare. Ze slikte. “Wat is er toch allemaal aan de hand? Waarom wilde hij je waarschuwen tegen die Blonde Dolly?” “Ik wou dat ik het wist”, zei ik somber. “Maar het is toch duidelijk dat hij daarom is vergiftigd!” Ik aarzelde. “Volgens Jan… eh…hoofdcommissaris Gualthérie van Wezel hoeft dat niet zo te zijn, al is het wel verdomd toevallig. Die andere Indo-

Stadsmens

Arjen Robijn maakte op twaalfde eerste website over voetbal. > Foto: Creative Images delijking noemt hij de Schotse zondagskrant ‘The Sunday Mail’. “Wij drukken op een knop en de informatie komt er daar op de website uit. Maar ons systeem is zo goed en slim dat je in bijvoorbeeld Spanje sms-sen krijgt en in Japan verschijnt op je mobiele telefoon een pagina. In Spanje houden we ook live de wedstrijden bij”. Zijn eerste website ontstond in 1994 tijdens de WK Voetbal in de VS. “We kregen thuis internetaanslui-

Wordt vervolgd.

door Joke Korving

‘Op m’n 17de een cheque van 14.500 dollar geïnd’ ‘De FIFA komt naar Den Haag’. Deze aankondiging zette directeur Arjen Robijn (26) van Global Sports Media en zijn medewerkers vorig jaar op scherp. De internationale voetbalbond was op zoek naar een bedrijf dat wereldwijd alle voetbaluitslagen kan leveren. Global Sports Media zit bij de laatste drie. Dat nieuws brengt iedereen in actie. De inrichting van het (vrij nieuwe) kantoor in de Molenstraat werd in razend tempo afgemaakt. Vrienden van Arjen helpen mee indruk te maken. Op de dag van het bezoek zorgden zij voor extra bedrijvigheid in het pand. Het voorval speelde zich vorig jaar af en de opdracht ging uiteindelijk naar een veel grotere partij, het Britse Press Association Sports. Toch beschouwt Robijn zichzelf niet als verliezer. “Het is al geweldig dat je uit tientallen bedrijven tot de laatste drie geselecteerde behoort. Wij waren nog te klein. Maar intussen hebben we ook een kantoor in India. Ik ben ervan overtuigd dat die deal op een dag wel komt. We worden steeds groter”. Arjen Robijn was twaalf toen hij zijn eerste website over voetbal maakte. Nu heeft hij een bedrijf dat over de hele wereld klanten heeft. Global Sports Media dat in 2003 fuseerde met het Finse International Soccer Server, verzamelt sportgegevens en levert die aan andere websites en mediabedrijven. Klanten zijn bijvoorbeeld internationale voetbaltijdschriften, tv-stations en kranten. Naast India is er ook een kantoor in de Peruaanse hoofdstad Lima. Vanuit Nederland werken zeven mensen voor hem. Het Haagse kantoor heeft drie medewerkers. De gegevens die op dit moment worden geproduceerd zijn onder meer uitslagen, programma’s en standen uit meer dan 630 (voetbal)competities, live uitslagen van 50 competities, meer dan 20.000 spelersprofielen en statistieken, zoals doelpuntenmakers en rode/gele kaarten. Hoe de klanten worden bediend? “Wij hebben een database gecreëerd, waar andere mensen heel gemakkelijk informatie uit kunnen halen. Wij zorgen dat die in hun eigen vormgeving op hun website, krant of blad wordt gepubliceerd. Doordat wij dit doen, scheelt dat voor hen tijd en geld”. Ter verdui-

nesiër die zo liep te brullen, zei dat hij die kelner, hoe heette hij ook alweer, Andi, dat hij die Andi veel in een onderwereld-café in de Katerstraat had gezien”. Ik zweeg verbijsterd en zag haar groene ogen zich verbaasd verwijden. “Wat?” “De Katerstraat!”, zei ik, “ Eén van de zijstraatjes van Paviljoensgracht! Het hoerenbuurtje daar. Rozemarijnstraat, Doubletstraat! Zou het het café van Tante Annie kunnen zijn?” Ze keek me aan alsof ik mataglap was geworden. “Wie is Tante Annie?” “Tante Annie ? “ Ik staarde voor me uit. Ergens bij de schemerige bar zong Paul Anka ‘Diana’, maar ik hoorde de stem van onze kunstredacteur Klint die me maanden geleden had gezegd dat er toen net een rechercheur in het café van Tante Annie langs was geweest om inlichtingen over Zwarte Molly. “Lex! Wie is Tante Annie?”, vroeg Anneke geïrriteerd en trok haar hand terug “Ook zo’n vriendin van je net als die Nadra?” Ondanks mijn verwarring drong het tot m’n plezier tot me door dat het ook behoorlijk jaloers klonk. Maar voor ik antwoord kon geven, riep de jongen achter de bar dwars door de muziek heen. “Lex van der Broek? Telefoon voor Lex van der Broek!” “Sorry”, zei ik en kwam overeind. “Dat zal Robbie wel zijn”. Op een holletje liep ik naar achteren en pakte de hoorn van de jongen aan. “Ja met Lex”. Verbaasd luisterde ik naar het geruis op de lijn. “Robbie?” “Meneer Van der Broek?”, vroeg een vriendelijke vrouwenstem. “Ja!” Ik schreeuwde zowat en beduidde de jongen de grammofoon zachter te zetten. “U spreekt met de nachtreceptie van het Zuidwalziekenhuis. Er is hier zojuist een zwaargewonde meneer Sulapessy binnengebracht die naar u vroeg”.

ting. Ik vond het leuk om een eigen site te maken”. Arjen tikte – in het Engels – korte nieuwsberichten over voetbal, trok menig bezoeker en kreeg in de loop van de tijd uit de hele wereld hulp aangeboden. “Op een gegeven moment kwamen we uit de hobbysfeer. Onze filosofie was dat elk continent een eigen site moest hebben”. In 1999 meldde zich een investeerder uit Costa Rica met de vraag ‘Wat zou je doen als ik je 100.000 dol-

lar geef’. Zijn antwoord: ‘Ik zou de site uitbreiden en journalisten aannemen die goede artikelen kunnen schrijven, zodat we nog meer bezoekers trekken’. Vervolgens ontving Havo-leerling Arjen, die in Sommelsdijk op Goeree Overflakkee woonde, maandelijks een cheque. “De eerste die ik als 17-jarige inde was 14.500 dollar. Bij de bank keken ze ervan op”. Hij trok als eerste een journalist uit Texas aan. “Qua tijdszone was dat handig. Hij schreef wedstrijdverslagen over Europa en de VS. Ik kende hem via internet en heb hem opgezocht”. Robijn wist zijn bedrijf WSP Network, dat hij vanuit zijn slaapkamer leidde, goed te verkopen. “Als er iemand belde om een advertentie te plaatsen, zei ik dat ik het met de afdeling beneden moest overleggen en liet de klant even wachten”. Maar soms nam zijn moeder de telefoon aan. Zij sprak naar waarheid: ‘Arjen zit nu op school’. Tijdens zijn Hbo-opleiding Bedrijfseconomie en Informatiemanagement begon hij met twee anderen het bureau XSARUS, dat voor bedrijven websites bouwde. “Dat ging zo goed dat het voor mij niet meer te combineren was met mijn studie en het andere bedrijf. Ik heb gekozen voor het sportbedrijf en mijn aandeel in XSARUS verkocht. Dat loopt nog altijd uitstekend. Ik doe er nog steeds zaken mee”. Hij studeerde af op een onderzoek bij NRC Handelsblad naar de haalbaarheid van onder meer een digitale krant en was daar drie jaar internetcoördinator. “Dat is een bewuste keuze geweest. Ik wilde weten hoe het in een ander bedrijf werkt”. Het werd daarna definitief Global Sports Media, dat zich intussen uitbreidt naar andere sporten. “We doen al ijshockey en Formule 1. Binnen twee jaar willen we meer belangrijke sporten coveren, zoals tennis, golf en basketbal. We zullen ook dan in de breedte gaan. Op het gebied van voetbal willen wij de grootste blijven; er is geen bedrijf ter wereld dat zoveel informatie geeft”. Het kantoor in het Indiase Mangalore draagt daar zeker toe bij. Vorige maand was de feestelijke opening. Robijn en collega Harm IJsbrandy waren aanwezig. “We zullen daar volop investeren. Het gaat heel hard. Er werken nu acht mensen, elke maand komt er iemand bij. We houden maximaal een jaar die plek aan en verhuizen dan naar een groter pand”. Voor informatie www.globalsportsmedia.com


Actueel

Vrijdag 18 april 2008

Mega-Mambo-restaurant aan de Scheveningse haven

3

Passage wint jaarprijs voor winkelcentra De Haagse Passage is tijdens de algemene ledenvergadering van de Nederlandse Raad van Winkelcentra (NRW) verkozen tot winnaar van de NRW Jaarprijs 2008. Die prijs werd dit jaar voor de 19de keer uitgereikt. Het geschiedenisrijke gebied werd enkele jaren geleden bijna de dupe van verminderde belangstelling en verpaupering, “maar met het ‘Plan du Passage’ werd het van de ondergang gered”, zo is in het juryrapport te lezen. Ook heeft de jury veel waardering voor de manier waarop de renovatie in goede samenwerking tussen eigenaar Provastgoed Nederland, de gemeente en Monumentenzorg is uitgevoerd. Door deze coöperatie werd het niet alleen mogelijk om de winkelstructuur te verbeteren, maar konden ook de historische elementen binnen het gebied worden gerestaureerd. De jury acht De Passage “een oorspronkelijk en stijlvol winkelgebied, dat tot het beste behoort wat de Nederlandse vastgoedsector heeft voortgebracht”. Het Haagse gebied liet in de race om de eretitel zes andere shopcentra – waaronder ‘Entre Deux’ in Maastricht en ‘Winkelcentrum Polderplein’ in Hoofddorp – achter zich.

PvdA wil strenge aanpak vandalisme > Artist impression: Dozy De Scheveningse haven krijgt er begin juni aan de Dr. Lelykade een mega-restaurant bij. Op de oude plek van De Ducdalf en Het Kokkeltje wordt momenteel druk gebouwd aan een nieuwe trendy zaak met 350 zitplaatsen binnen en nog eens 150 plaatsen buiten. Daarnaast beschikt de zaak over een grote party-zaal. Het is een gezamenlijke onderneming van de bekende vishandel Simonis en de Haagse horeca-exploitant Zamen (o.m.

de strandclubs ‘Doen’ en ‘Wij’ en de restaurants ‘Binnen’, ‘Toff’ en ‘Square’) van John de Jong. Volgens Alli Simonis krijgt het bedrijf een New Yorkse allure. Zeven dagen per week kunnen mensen er van negen uur ’s morgens tot twaalf uur ’s avonds terecht, zowel voor eten als louter om iets drinken. Er komt niet alleen een informeel, maar ook een formeel (met keurig damast op de tafels) gedeelte, alsmede

een grote bar. Vis zal in de keuken de boventoon voeren. Als chef-kok is John van der Put, nu nog actief bij restaurant ZouitdeZee aan de Hooigracht, aangetrokken. De naam van het nieuwe Scheveningse horecabedrijf is nog niet bepaald. Maar wel staat vast dat het een betaalbaar concept moet bieden, dat naast à la carte ook zal werken met het voor Nederland unieke ‘Mambo-systeem’. Dat wil

Volgens onderzoek :

Afvalscheiding hier vijf keer duurder dan in Antwerpen door Jan van der Ven De fractie van de PvdA in de Haagse gemeenteraad gaat de eigen wethouder Baldewsingh onder druk zetten veel meer te doen aan het scheiden van huishoudelijk afval. “We bakken er nu niets van. De gemeenteraad heeft de wethouder vaker aangespoord hier meer werk van te maken, maar de resultaten vallen tot op heden tegen”. Dit zei het PvdA-raadslid Willem Minderhout dinsdag tijdens een bijeenkomst van het Haags Milieu Centrum. Aanleiding voor de PvdA om de eigen wethouder aan te sporen maatregelen te nemen, is een onderzoek van het Haags Milieu Centrum naar de wijze waarop in Den Haag afval gescheiden wordt opgehaald en de daaraan verbonden kosten voor de burger. Ter vergelijking keken de onderzoekers naar de manier waarop dit gebeurt in de stad Antwerpen, een stad die qua inwoneraantal te vergelijken valt met Den Haag. Uit het onderzoek, dat over twee weken wordt gepubliceerd, blijkt dat de burgers in Den Haag veel duurder uit zijn: een eenpersoonshuishouden betaalt jaarlijks 260 euro, in Antwerpen is dat bedrag slechts 52 euro. Het verschil wordt vooral veroorzaakt doordat in Antwerpen huis-

houdelijk afval op grote schaal wordt gescheiden. De fracties van Groen Links en de Stadspartij verweten de fractie van de PvdA tijdens eerdere gelegenheden soortgelijke initiatieven niet aan een meerderheid geholpen te hebben in de gemeenteraad. Zo wilden de socialisten niet meestemmen met een motie van Groen Links en D66 waarin werd opgeroepen te komen tot gedifferentieerde tarieven voor huisvuil. Minderhout beloofde dinsdag beterschap. “Nu is het moment om hier over na te denken en te gaan handelen”, aldus de PvdA’er. Hij voegde er wel aan toe dat het invoeren van zo’n systeem in de praktijk niet makkelijk valt te realiseren.

Nieuw contract

Het moment is aangebroken om te kiezen voor een ander, milieuvriendelijker, systeem voor het ophalen van huishoudelijk afval, betoogden Groen Links en de Stadspartij. De gemeente Den Haag moet volgend jaar namelijk een nieuw contract afsluiten voor het ophalen van dit afval. Dit soort contracten kent een lange looptijd. “We moeten snel naar een systeem waarin de burger financieel wordt beloond voor het scheiden van afval. En dat kan, kijk maar naar Antwerpen”, aldus Wijsmuller van de Stadspartij.

In Antwerpen wordt het afval op grote schaal gescheiden, zo blijkt uit het onderzoek van het Haags Milieu Centrum. Er wordt op grote schaal zelf gecomposteerd. Daardoor bieden burgers weinig vuil aan in de traditionele vuilniszak. Het gevolg is dat volstaan kan worden met het eens in de twee weken ophalen van afval, wat de kosten drukt. Den Haag heeft op dit gebied een grote achterstand. Antwerpen telt negen milieudepots, het moeten er straks vijftien worden (één op 30.000 inwoners). Den Haag heeft op dit moment drie depots (één op 200.000 inwoners). Dat moeten er acht worden, vindt het Haags Milieu Centrum. Het milieucentrum vindt dat de gemeente Den Haag werk moet maken van het gescheiden inzamelen van kunststoffen, zoals plastic. Daarbij wordt gewezen naar een akkoord dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten in juli 2007 sloot met het ministerie van VROM en het bedrijfsleven. Hieronder staat de handtekening van voormalig VNGvoorzitter en voormalig burgemeester van Den Haag Wim Deetman. In het akkoord staat onder meer dat gemeenten uit een speciaal fonds geld kunnen krijgen voor het inzamelen van plastic bij huishoudens.

Advertentie

Kazernestraat 112 2514 CW den Haag 070-3922722 www.noteboominterieurs.nl

4UFFETXFFSFJHFOUJKET 7 Ê,"9, -*  Ê·{ÊÊÊÊÓx™ÇÊ-ÊÊ ÊÊÊÊÊÊ7 -/ Ê777° / " ° 

zeggen dat bezoekers uit verse vis in koelvitrines kunnen kiezen – dit wordt gewogen en de prijs wordt bepaald – en vervolgens kunnen de gasten zelf aangeven hoe ze het bereid willen hebben. Deze aanpak komt van Mambo Beach op Curaçao en is daar een groot succes. Op zaterdagen zal als extra attractie een vissersboot naast het nieuwe restaurant afmeren, waar vanaf verse vis wordt verkocht voor thuisbereiding.

Smit en Cramer openen Milieuzone Het offensief dat de gemeente Den Haag heeft ingezet ter verbetering van de luchtkwaliteit in de stad heeft afgelopen woensdag een vervolg gekregen. Wethouder Smit (Milieu) en minister Cramer van Ruimte & Milieu openden woensdag de zogenaamde milieuzone in het Haagse centrum. De grenzen van dat gebied worden gevormd door de Javastraat, Laan van Meerdervoort, Waldeck Pyrmontkade, Noord-West Buitensingel, Lijnbaan, Buitenom, Vaillantlaan, Calandstraat, Waldorpstraat, Rijswijkseweg, Rijswijkseplein,Weteringkade, Lekstraat, Rijnstraat en de Koningskade. Binnen dat gebied zal het vrachtverkeer door middel van het weren van oudere, milieuonvriendelijkere voertuigen worden gereduceerd en zal zodoende een poging worden gedaan om de milieuoverlast te beperken. Uit onderhandelingen tussen de gemeente en een ‘begeleidingsgroep’ van Haagse ondernemers en transporteurs is de afspraak voortgekomen dat het komende halfjaar geen boetes zullen worden opgelegd aan ‘overtreders’. Wel zullen bestuurders van vieze vrachtauto’s de komende maanden op verschillende momenten en manieren erop worden geattendeerd dat zij in een milieuzone rijden en dat ze per 2009 louter de zone in mogen als hun voertuigen aan de vastgestelde eisen voldoen. Dit bewustwordingsproces zal middels flyers en direct contact worden gevoerd. De gemeente meent dat de halfjaarperiode een reële tijdspanne is voor transportondernemers om voertuigen – indien nodig – aan te passen en zodoende milieuvriendelijker te maken. Overigens kunnen ‘vuile’ vrachtauto’s met van te voren aangevraagde ontheffing het gebied toch in. Hiervoor geldt een maximum van twaalf ontheffingen per jaar. De handhaving van deze milieumaatregel zal geschieden door een soort camerasysteem dat kentekens scant en die informatie koppelt aan een database waarin gegevens over de mobielen bekend zijn. Zodoende wordt bepaald of chauffeurs in overtreding zijn. Indien dat het geval is, zal via het OM een bericht worden verzonden en eventueel een boete worden opgelegd. Vooralsnog zal dat niet gebeuren, omdat tijdens de proefperiode het accent vooral ligt op het bekend worden met de milieuzone.

De fractie van de PvdA in de Haagse gemeenteraad vindt dat vandalisme en vernielingen harder moeten worden aangepakt. De schade die vandalen aanrichten, moet daarom op ze worden verhaald. Daarnaast moeten zij worden verplicht de rommel en rotzooi die zij hebben veroorzaakt, zelf op te ruimen. Dit stelt PvdA-fractievoorzitter Marieke Bolle in schriftelijke vragen aan burgemeester Van Aartsen, hoofd van de politie. Aanleiding voor de voorstellen is het jaarverslag van de politie Haaglanden over 2007. Daaruit blijkt dat het aantal incidenten van baldadigheid en vernielingen, zoals het bekrassen van auto’s en het afbreken van achteruitkijkspiegels met 12 procent is toegenomen ten opzichte van 2006. Bolle komt met de suggestie om burgers de mogelijkheid te geven de politie via sms te informeren wanneer zij getuige zijn van vandalisme en vernielingen in bijvoorbeeld het openbaar vervoer. De PvdA-fractie is voorstander van een lik-op-stuk beleid voor vandalen. Dat betekent dat door middel van snelrecht daders zo snel mogelijk moeten worden berecht en dat hun (taak)straf zo snel mogelijk na de arrestatie ingaat.

Geen trams rond CS in avonduren In de weken 19, 22 en 25 rijden er in de avond geen trams rondom Centraal Station. Dit vanwege het testen van het beveiligingssysteem tussen Ternoot en Den Haag Centraal. Tram 2, 6 en RandstadRail 3 en 4 rijden een alternatieve route waardoor er na 22.00 uur geen verkeer is in de tramtunnel. Er worden bussen ingezet. Het beveiligingssysteem wordt getest ter voorbereiding op de plannen die HTM heeft om vanaf september meer sneltrams te laten rijden. Op de lijnen 3 en 4 tussen Den Haag en Zoetermeer rijdt dan in de spits elke vijf minuten een sneltram.

Onderzoek naar binnenmilieu scholen Basisschool ‘Willem de Zwijger’ is de eerste Haagse school waarvan de kwaliteit van het binnenmilieu is onderzocht. Een slecht binnenmilieu kan de gezondheid en leerprestaties van kinderen verminderen. Inmiddels hebben alle 179 Haagse scholen een uitnodiging van de gemeente ontvangen om mee te doen aan een onderzoek naar de kwaliteit van het binnenmilieu. Landelijk voldoet ongeveer tachtig procent van de scholen niet aan de norm van een gezond binnenmilieu. Den Haag wil daarom de komende jaren elke school en elk schoolgebouw in de Hofstad bezoeken. Het gaat om 179 scholen en 235 schoolgebouwen. Medewerkers van de GGD en de Dienst Stedelijke Ontwikkeling (DSO) werken hierbij samen. De school krijgt een rapport met conclusies en adviezen over ventilatievoorzieningen en het gebruik ervan, inrichting, onderhoud en schoonmaak.


Nu 13 weken voor €10 Actievoorwaarden: Deze actie loopt t/m 30 april 2008.

Ja ik neem een proefabonnement op Den Haag Centraal en ontvang deze krant 13 weken voor slechts € 10,-

■ Telefonisch: tijdens kantooruren en op zaterdag tussen 09.00 en 13.00 uur 070 – 364 40 40 ■ Internet: www.denhaagcentraal.net ■ Of maak gebruik van de antwoordbon Het proefabonnement wordt niet automatisch verlengd. Wel willen wij t.z.t. contact met u opnemen over een mogelijke omzetting naar een jaarabonnement.

Hierbij machtig ik Den Haag Centraal om de abonnementskosten af te schrijven van bank-/gironummer: _____________________________________________________________________________________________________________________________ Ik kies ervoor om met een acceptgiro het gewenste abonnement te betalen (in dit geval komen er ` 2,50 administratiekosten bij)

Naam: _________________________________________________________________________________________________ Voorletters: ________________________________ M/V Straat: ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ Postcode: ____________________________________________ Plaats: ________________________________________________________________________________________________ Telefoon: ______________________________________________ Email: _________________________________________________________________________________________________ Geboortedatum: ________________________________ Handtekening: ________________________________________________________________________________ Stuur de ingevulde bon naar Den Haag Centraal, antwoordnummer 45001, 2504 VC Den Haag. Een postzegel is niet nodig. Den Haag Centraal registreert enkele van de door u verstrekte gegevens om de ontvanger op de hoogte te houden van activiteiten van Den Haag Centraal. Deze worden niet aan derden verstrekt voor commerciële doeleinden.

DHC 19

Voor abonnementen:


Actueel

Vrijdag 18 april 2008

Bij ADO Den Haag duurt de strijd voort

AndrĂŠ Wetzel versus Martin Jol Schuldeisers, investeerders, directie en Raad van Commissarissen; bij ADO Den Haag praten alle partijen weer met elkaar. En er is enig optimisme op ‘witte rook’. Alleen de kwestie Wetzel of Jol zit nog steeds in de weg.

handen ineen kon slaan. Nog diezelfde avond liet Wetzel op tv bij Voetbal Insite weten dat hij de nieuwe trainer van ADO Den Haag is en inmiddels een getekend contract had. Daarover is nu een strijd losgebarsten in voetbalbladen als Voetbal International, Elf en Sportsignaal Voetbal Magazine. Voormalig interim-directeur Arzbach stelt in Sportsignaal dat er geen contract met ADO Den Haag is, maar met Riva Holding, een autobedrijf met Van der Kallen in de directie.

door Coos Versteeg Martin Jol heeft eens gezegd: “Als 5000 Den Haag supporters mijn naam scanderen, dan kom ik!â€?, zo laat ADO-supportersvereniging The Longside United op de website weten. En dus zijn alle supporters opgeroepen om deze week in de thuiswedstrijd tegen Volendam bij de 15de minuut te gaan staan om massaal de naam Martin Jol te scanderen. “Indien mister FC Den Haag, een icoon voor alle Den Haag-supporters, een persoonlijkheid die historie heeft geschreven voor de stad Den Haag en haar betaald voetbalorganisatie, indien deze persoon aangeeft terug te willen keren bij ADO Den Haag‌ dan moeten toch alle deuren opengaan en de rode loper worden neergelegd? Waarom gebeurt dat dan niet?â€?, aldus The Longside United. Martin Jol zelf zal er dit weekeinde niet voor uit Engeland overkomen. Bovendien, de Scheveninger staat in de belangstelling van AZ als opvolger van Louis van Gaal, terwijl ook de naam van West Ham United rondzingt. Dat is wel wat anders dan The Longside United. Maar echt behaaglijk moet tegenkandidaat AndrĂŠ Wetzel zich toch niet voelen bij al die Jol-adhesie. Ook al laten de supporters nadrukkelijk weten dat zij groot respect voor hem hebben. Al is het maar omdat Wetzel liever naar ADO Den Haag wilde, ‘dan naar die club uit Amsterdam’ (de naam Ajax mag door de harde kern niet worden uitgesproken, red.). De financiĂŤle problematiek bij voetbalclub ADO Den Haag, of liever de oplossing daarvan, lijkt zich steeds meer toe te spitsen op de keuze van de nieuwe trainer. Investeerder Mark van der Kallen en in zijn kielzog de Raad van Commissaris-

Jokken

AndrÊ Wetzel. > Foto Petra Hauwert/WFA sen hebben ingezet op de huidige VVV Venlo-coach AndrÊ Wetzel – oud HVV’er en voormalig ADO-speler. De Raad van Commissarissen had er zelfs een breuk met interim-directeur John Arzbach voor over, omdat die weigerde een driejarig contract met Wetzel te tekenen. Het ADOcollectief, een verbond van investeerders en schuldeisers praat al weken met Martin Jol. Zij verwachten dat de Scheveninger niet alleen ADO voetbaltechnisch uit het slop kan halen, maar ook dat hij ook veel meer sponsoren en investeerders over de streep zal trekken.

Competitie

Martin Jol zelf houdt zich doodstil. Hij wil niet in competitie met een collega en weet zich geliefd genoeg om te kunnen wachten tot men hem smeekt om te

komen op zijn voorwaarden. Bekend is dat hij onderwijl tal van intimi om advies vraagt, adviseurs naar de financiĂŤle consequenties laat kijken (ADO kan Jol niet voldoende betalen, maar er zijn constructies bedacht waarbij Jol langs andere wegen toch aan zijn trekken zou komen, red.) en zelfs een oriĂŤnterend gesprek heeft gehad met Pierre Heijnen, de voorzitter van de Raad van Commissarissen van ADO. En al was dat gesprek in de beleving van Heijnen niet goed genoeg om verder de koers Jol in te slaan, de naam van de Scheveninger blijft de kwestie beheersen. Afgelopen zondagmiddag sprak investeerder Marc Schaling namens het ADO-collectief met Van der Kallen om te bezien of men het eens kon worden over de verlossende rol van Martin Jol en de

Sponsor en schuldeiser William de Wit van autobedrijf Nissan De Wit heeft zich via Sportsignaal ook in deze discussie gemengd en stelt dat Wetzel niet moet jokken. De VVV Venlo-coach reageert daar weer furieus op in Voetbal International. “Ik snap niet waarom mensen dit soort verhalen de wereld in blijven brengen. Feit is dat ik heb onderhandeld met de raad van commissarissen van ADO Den Haag en dat ik sinds vorige week ook een mondelinge ĂŠn schriftelijke overeenkomst heb met diezelfde raadâ€?. “Ik sta dus gewoon onder contract bij de club. Zo langzamerhand gaat de discussie naar een bedenkelijk niveau. Maar als mensen denken dat ik nu huiverig word en besluit af te haken, dan vergissen ze zich heel lelijk in mij. Mijn drive om bij ADO aan de slag te gaan wordt op deze manier alleen maar groterâ€?, aldus AndrĂŠ Wetzel tegenover Voetbal International. In alle commotie houdt Andries Kout, woordvoerder van de belangrijkste schuldeisers het hoofd koel. “Ik heb mijn hele leven nog niet meegemaakt dat bij een bedrijf dat technisch failliet is, de zaken zo complex in elkaar steken. Maar een oplossing ligt op de drempel. Een oplossing die alle partijen tevreden steltâ€?. De supporters van de harde kern leven onderwijl hun ongenoegen uit op de vele websites. Met name bij groengeelhart.nl gaat het er stevig aan toe. Daar moet na Mark van der Kallen en Pierre Heijnen nu ook sponsor/schuldeiser William de Wit het ontgelden. Zoals ene Alberto de Haagse autodealer toebijt: “Hou je bek, anders komen we allemaal een proefrit makenâ€?.

Biologie in de praktijk met heemtuin Wat eerst een verwilderd bos was, is nu een ‘echte’ heemtuin geworden met veel verschillende planten en hier en daar een flink gesnoeide boom. Biologiedocent Niels Ottow is al vanaf de herfst bezig om de natuurtuin van het Segbroek College nieuw leven in te blazen. Deze week is de tuin heropend. De heemtuin moet dienen als studiemateriaal voor de leerlingen van de middelbare school. “Zo gaat biologie weer leven in de klas�, aldus Ottow. Leerlingen van het Segbroek College hebben allemaal een mooie plant uitgekozen om in de alternatieve lesruimte te planten. “Vanaf nu is het pas echt lente�, zegt Ottow tevreden. “Samen met Dienst Stadsbeheer, die ook verantwoordelijk is voor andere heemtuinen zoals in Madestein, hebben we deze tuin samengesteld. Er komen zo’n twaalf verschillende soorten planten te staan. Nu is alles nog jong

en klein, ik ben benieuwd hoe het er over een aantal jaren bij staat�. Leerlingen rennen over de schelpenpaden op zoek naar het beste plekje voor hun plant. In het bos hebben ze wel moeite met het ingraven. “Die grond is hard zeg�, roept een jongen. “Dat hier iets kan groeien vind ik heel knap�. De leerlingen nemen zelf het onderhoud van de tuin op zich. “Snoeien, maaien en water geven, doen we allemaal zelf�, vertelt Ottow. “Maar verder laten we vooral de natuur haar gang gaan�.

Verbonden

De heemtuin is al vanaf 1954 verbonden met het schoolgebouw. Toen al kregen de leerlingen natuureducatie in de tuin op de hoek van de Klaverstraat en de Stokroosstraat. Maar de laatste jaren was er weinig over om een les in de praktijk te geven. De heesters en bomen waren te groot, kleinere planten raakten in de verdrukking en uitheemse planten vonden een plek in de tuin. Niels Ottow wilde de ruimte zijn oorspronkelijke functie teruggeven. “Ik verheug me erop dat de heemtuin weer in gebruik wordt genomen. Zo gaat biologie weer leven in de klas en krijgen leerlingen meer verbondenheid met de natuur�. De heemtuin beslaat de vele gezichten

Leerlingen van het Segbroek College brengen nieuw leven in de vernieuwde heemtuin. > Foto: C&R die Nederland rijk is: bos, weiland, duinen, polders en dijken. Alle planten zijn verdeeld in deze categorieĂŤn. En naast de originele naam, dragen de planten

ook de naam van ĂŠĂŠn van de leerlingen. “Wanneer leerlingen na tien jaar weer eens komen kijken, hoop ik dat ze hun naamgenoot nog steeds zien staanâ€?.

Actie voor meer jonge vogeltellers De tellingen die de Vogelwerkgroep Meijendel in het duingebied uitvoert, vormen een belangrijke ondersteuning voor het natuurbeleid van het Duinwaterbedrijf Zuid-Holland. Op grond van tellingen waaruit blijkt dat de vogelstand negatief wordt beĂŻnvloed door bijvoorbeeld recreatiedruk, verstoringen en dergelijke, kan het Duinwaterbedrijf maatregelen treffen zoals het afsluiten of verleggen van paden en het aanbrengen van verbeteringen in het beheer. Wanneer echter de oorzaak van de veranderingen in de vogelpopulatie buiten Meijendel ligt, zoals de depositie van voedingsstoffen via regenwater, is ingrijpen voor het Duinwaterbedrijf niet mogelijk. Dit zei Georgette Leltz, hoofd natuur van het Duinwaterbedrijf dat Meijendel, Berkheide en Solleveld beheert, zaterdag tijdens een symposium ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Vogelwerkgroep Meijendel in kasteel de Wittenburg in Wassenaar. De Vogelwerkgroep Meijendel bood de wethouders van Wassenaar en Den Haag excursies in het duingebied aan voor leerlingen van groep zeven van de basisscholen in beide gemeenten. Tijdens het symposium werd duidelijk dat de belangstelling voor het tellen van vogels onder de jeugd gering is. Na een hausse aan jonge tellers in de jaren zeventig is er nu sprake van een vergrijzing van de vogeltellers en, landelijk, van een afname van het aantal tellers. Bioloog en publicist Midas Dekkers constateerde dat je in bos en duin drie soorten rare snuiters tegenkomt: de joggers die recht vooruit kijken, de pedofielen die naar beneden kijken en de vogelaars, vaak met baard en een beetje mensenschuw, die naar boven kijken. De joggers nemen toe, maar de vogelaars sterven uit. Tijdens de discussie werd dan ook gepleit voor acties om de jeugd (en ook allochtonen) meer bij natuuractiviteiten te betrekken.

Vrijheidsvaarten over de Haagse grachten Met het oog op de aanstaande oorlogsherdenkingen die op 4 en 5 mei zullen plaatsvinden, organiseert Stichting De Ooievaart speciale boottochten door de Haagse grachten. Tijdens deze rondvaarten zullen herinneringen worden opgehaald aan de oorlogsjaren en bevrijding van de Hofstad. De thematochten zullen op 2 en 3 mei plaats hebben. De Ooievaart hoopt door middel van deze grachtentours een bijdrage te leveren aan het geheel van vrijheidsvieringen en vrijheidsbewustzijn. Diverse onderwerpen zullen tijdens de boottocht worden behandeld. Zo zullen onder andere het bombardement op de kraamkliniek Bethlehem, het lot van Joodse weeskinderen uit de Pletterijstraat, de illegale drukkerijen in Den Haag speciale aandacht krijgen. Ook zal worden stilgestaan bij de schaarste van veel voedings- en gebruiksartikelen en de vindingrijkheid van Hagenaars om daarmee om te gaan. Voorbeelden daarvan zijn de knijpkat, de majo en de houten fietsbanden. Verder zullen tevens de logeerpartij van de Haagse burgemeester onder de vloer van het Rode Kruisziekenhuis en de intocht van de Canadese bevrijders en Prinses Irenebrigade op 8 mei 1945 aan bod komen. Om al deze verschillende verhalen in een kloppende context over te brengen op de reizigers, zal een gespecialiseerde gids tijdens de rondtochten het woord voeren. De Vrijheidsvaarten van Stichting De Ooievaart zijn Nederlands gesproken en de afvaart is om 18.30 uur vanaf het Havenkantoor aan de Bierkade 18b te Den Haag. GeĂŻnteresseerden voor de twee uur durende rondvaarttochten moeten er snel bij zijn, want er is slechts een beperkt aantal plaatsen beschikbaar.

Advertentie

This is the new Jaguar

$1.,PLFS]UBOEBSUT

V6

Â…JNQMBOUPMPHJF Â…FTUIFUJTDIFUBOEIFFMLVOEF

DIESEL,

V6

JAGUARDRIVE

OF

BENZINEMOTOR,

JAGUAR-

S E N S E ™, B L I N D S P O T M O N I T O R , A D A P T I V E CRUISE CONTROL.

-BBOWBO.FFSEFSWPPSU <OBCJK7SFEFTQBMFJT> "$%FO)BBH U

V8

S E L E C T O R â&#x201E;˘,

3

JAAR GARANTIE

Uw mening in Den Haag Centraal Wilt u reageren op een artikel?

ZONDER KM-BEPERKING.

LEVERBAAR Jaguar Centrum Blankespoor Neckar 1, 2491 BE Den Haag Tel 070 357 57 17 â&#x20AC;&#x201C; www.blankespoor.nl

VA N A F

â&#x201A;Ź 67.990,-

de XF

5

www.denhaagcentraal.net of per post naar Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag


6

Interview

Vrijdag 18 april 2008

Robbie Klijn:

‘Ik heb veel geheimen gehoord, maar

Robbie Klijn (61 jaar) speelde lange tijd cricket op het hoogste niveau. Hij was de teamspeler van het Nederlands elftal en reisde met de ploeg van Zuid Afrika tot Sri Lanka. Maar dat is lang niet het belangrijkste voor de Hagenaar. Door zijn aderen stroomt het bloed van een rasechte horecaman. Prins Willem Alexander, Mario van der Ende of Ronald Koeman: velen die het Haagse uitgaansleven zijn ingedoken, hebben hun biertje uit handen van Klijn gekregen.

door Miranda Fieret Getoeter klinkt. Vrolijk zwaait Robbie Klijn de auto na. Dat doet hij zo’n honderd keer per dag. Misschien is Robbie wel het meest onbekende bekende gezicht van Den Haag. Hagenaars kennen hem van de nachtelijke conversaties aan de bar. Van samen sport kijken in de kroeg. “Soms vragen mensen later of ik ze wel écht herkende. Dan zeg ik altijd eerlijk dat ik het niet goed heb gezien, of dat ik hun gezicht niet meer voor de geest kan halen. Ik heb zoveel mensen in m’n kroeg gehad. Maar een hand opsteken is

gratis en wel zo vriendelijk, toch?” ‘Not Out’ in de Valeriusstraat is nu ‘zijn kroeg’. De tafels zijn nog leeg, de biljarttafel staat er verlaten bij. Het duurt nog even voordat de eerste kroegtijgers zich weer nestelen op hun vertrouwde kruk tegenover Klijn. Tot die tijd vermaakt hij zich met de vele sportwedstrijden op televisie. Hij wijst naar de muren van het bruin café. Op elke muur prijkt een groot plasmascherm. “We kunnen alle wedstrijden in vrijwel elke sport ontvangen. Ik kan niet zonder. Ik zorg er altijd voor dat ik in een sportcafé werk.

Het geeft ook verbroedering. In deze buurt, dichtbij het Joegoslavië Tribunaal en de ambassades, wonen veel expats. In de ene hoek van de kroeg kijken klanten naar een wedstrijd met Manchester tegen Roma, aan de andere kant staan ze heel geconcentreerd naar een voetbalwedstrijd van Barcelona tegen Schalke te kijken. En we juichen gewoon mee als één van de favoriete clubs heeft gescoord”. Sport vormt een rode draad door het leven van de barkeeper. Hij speelde cricket in het Nederlands elftal en ook

in voetbal was hij niet onverdienstelijk. “Ik heb bij Quick in het eerste team gespeeld”, zegt hij schouderophalend. “Ik heb de nodige aanbiedingen gekregen in de voetbalwereld, maar die heb ik afgewezen”. Klijn zegt alles zonder enige spijt in zijn stem. Dromen over een voetbalcarrière die hij had kunnen krijgen, doet Klijn niet. “Het heeft totaal geen nut om daarover na te denken. Ik kijk niet terug. Ik ga niet voor het grote geld, ik kies altijd voor plezier en sfeer”. Maar áls hij sport, geeft Klijn zich volledig over aan zijn competitiedrang. “Ik


Interview

Vrijdag 18 april 2008

vertel ze nooit door’ Aan het mes

Vilan

Nee toch, niet weer, niet nog een keer. Het debat over messen en andere steekwapens krijgt deze maand, zoals de politici zeggen, een nieuwe impuls. Minister Hirsch Ballin is degene die op het idee kwam en ‘t gaat hierom, dat alle stiletto’s, vlindermessen en valmessen verboden worden. ‘t Liefst nog deze maand, dan is Nederland met de zomer weer een stuk veiliger.

heb 38 jaar op het hoogste niveau cricket gespeeld. Daarna heb ik het een jaar voor de lol gedaan. Dat werkte niet. Als ik speel, wil ik winnen”.

Vogelwijk

De barkeeper is geboren in de Vogelwijk. De familie Klijn was een vreemde eend tussen alle dokters en advocaten die deze wijk rijk is. Zijn ouders zag hij weinig. Beiden zaten in de horeca. “Dat gaf de kans om al vroeg het uitgaansleven te ontdekken. Terwijl veel jongeren zelfs nog door hun ouders werden opgehaald, ging ik als vijftienjarige op stap. Onder iedere kerk werd gedanst hier in Den Haag. Ik ontdekte popmuziek van de Stones en had een hoop vrienden die in bands speelden”. Op de vraag of hij zelf een muziekcarrière ambieerde, schudt Klijn resoluut zijn hoofd. “Mijn vader schilderde, m’n zus speelde piano, mijn broers speelden saxofoon en pantomime.

‘Ik was allround cricketer, maar iets simpels als een band plakken heb ik nooit gekund’

Maar ik? Dat lukte allemaal niet. Ik was het zwarte schaap van de familie. Ik ben daar veel te onhandig voor”. De vraag of met sport juist een grote mate van behendigheid nodig is, wuift hij weg. “Ik was gewoon goed in sport. Altijd al geweest. Ik was allround cricketer, maar iets simpels als een band plakken heb ik nooit gekund”. Cricketspeler in het Oranjeteam en barkeeper in Den Haag was een combinatie die niet werkte voor de jonge Klijn. Hij moest kiezen. “Op mijn twintigste werkte ik voor het eerst in de horeca. In de jaren zestig heerste er een mentaliteit dat je moest studeren, maar dat wilde ik niet. Ik vond het heerlijk in de horeca. Alleen was roken, drinken en de volgende dag vroeg op om te trainen onmogelijk vol te houden. Eerst liet ik het roken vallen, later koos ik horeca boven sport”.

Vervelend

Begonnen in St. Joris en de Draeck, werkte hij later in de Scorer, Hator en nu in Not Out. Wanneer Klijn achter de bar staat, lijkt dat een garantie voor een goe-

‘Met mijn eigen kroeg de Scorer heb ik ironisch genoeg het meest verdiend, maar ik had er het minst plezier in’

de omzet. “Er moet altijd een beetje barkeeper in me hebben gezeten. Ik was al druk op de basisschool. Toen was ik misschien zelfs een heel vervelend ventje”, lacht hij breeduit. Klijn trekt altijd een bepaald publiek aan in zijn kroegen. “Veel klanten zijn van Quick, die periode heeft me ook heel erg gevormd”. Klijn is alles behalve het stereotype dat menig Hagenaar van een Quicker heeft. Geen duur horloge om zijn pols. Een auto heeft hij niet. Een telefoon en computer vindt hij overbodig. Hij brengt zijn vrije tijd het liefst door met ‘zijn meissie’, of fietsend door Den Haag. Robbie Klijn houdt zijn leven simpel. En daar geniet hij van. “De mensen met wie ik omga kun je wel yuppies noemen. Patsen met hun auto, carrière maken en een poppetje van een vrouw naast ze. Ik ken er genoeg in dat wereldje. Het heeft me nooit jaloers gemaakt. Ik vind het fijn voor ze, maar zelf mis ik het niet. Dat geeft misschien die wederzijdse klik tussen mij en m’n klanten”. In 1975 omringt hij zich met een hechte kern aan vaste klanten. Dan begint hij samen met zijn compagnon Jos Hartemink een eigen kroeg: de ‘Scorer’, een term die veel gebruikt wordt in cricket. De Scorer in de Zeestraat trok steeds meer publiek. Klijn lacht even als hij terug denkt aan zijn tijd als zelfstandig ondernemer. “Ironisch genoeg heb ik daar het meest verdiend, maar had ik er het minst plezier in. Het was tachtig uur werken en dan nog de administratie erbij. We merkten dat we geleidelijk meer gingen drinken”. Hij schudt zijn hoofd. “Gelukkig heb ik nooit m’n rijbewijs gehaald. Veel collega’s zijn al rijdend met een slok op ten onder gegaan”. Uiteindelijk neemt Lammert Braaksma, een bekende horecaman in Den Haag, na vijf jaar de zaak over. “Wel op voorwaarde dat ik er nog een jaar moest blijven werken. Dat deed ik graag. Ik was verlost van een zware last die op mijn schouders rustte”. Klijn heeft ook genoeg andere herinneringen aan zijn tijd in de Scorer. “Ik woonde boven de Scorer, samen met mijn hond. We gingen altijd samen vissen, langs de Mauritskade vlakbij het zwembad. Rustig zaten we langs de waterkant. Opeens klonk een sirene. Agenten stapten uit hun auto en liepen op me af. Ik was bang dat ze om mijn visakte gingen vragen, maar ze kwamen voor heel wat anders. De politie had een melding gekregen dat ik mijn hond schopte. Toevallig had m’n

hond net een paar dagen eerder in glas getrapt waardoor hij mank liep. Ik had alle schijn tegen me. Opeens hoor ik vanachter een auto een hoop gelach. Zitten daar een aantal vaste klanten verstopt. Ik ben nog nooit zo goed beetgenomen. Gelukkig kon de politie er ook om lachen. En naar m’n visakte is nooit meer gevraagd”.

‘t Is een wonderlijke impuls, zeker voor een minister die in de Hofstad aan het regeren is. Tijdens een korte wandeling door onze binnenstad kan hij vijf, zes winkels zien waar messen te koop zijn. Dumpwinkels vooral. Daar hebben ze blinkende vitrines vol messen, waaruit elk mens met een fatsoenlijk gezicht een keuze kan doen. Ik kom er graag, want messen zijn mooi. Koele voorwerpen, met een stille dreiging. Momenteel bezit ik twee messen, gekocht via het internet. Het zwaard, dat in de slaapkamer ligt (heus, u wilt niet weten waarom), schafte ik aan op Scheveningen. En al die schoonheid moet verboden worden. Het bezit ervan en de verkoop ervan. Want de laatste tijd zijn er meer steekincidenten geweest en dat gebeurde juist met dit soort messen. Dus, dacht de minister, als we de messen uit de winkels halen, hebben we vanzelf minder steekincidenten. Als A dan B, als geen A dan ook geen B meer. Er zit

Anekdotes

De horecaman heeft een levenlang anekdotes verzameld, maar hij houdt ze liever voor zichzelf. “Ik heb veel geheimen gehoord, maar vertel ze nooit door. Er komt van alles in de kroeg: ministers, staatssecretarissen en sportmensen zoals Ronald Koeman. Zelfs Prins Willem Alexander kwam met zijn studiegenootjes langs. Mensen willen nu eenmaal hun verhaal kwijt. Ik wist bijvoorbeeld dat de PTT uit de Zeestraat vertrok terwijl het personeel nog niks was verteld. Ik ben heel voorzichtig met het vertellen van verhalen. Mensen vertrouwen je, dat wil ik niet beschamen”. Naast sociale barman kan Klijn ook een solist zijn. Bezoek krijgt hij thuis vrijwel nooit en naar feesten gaat hij niet meer. Voor hem blijven zijn klanten, klanten. Maar weinig mensen durft hij een vriend te noemen. “Mario van der Ende is een goede bekende van me, verder breng ik vooral tijd door met m’n meissie. Daar ben ik nu al dertig jaar samen mee. Collega’s zeggen dat ik een soort mensenvrees heb als ik vrij ben. Misschien hebben ze gelijk. Je eigen populariteit gaat

7

iets in, op zich. Waren er op het postkantoor kant-en-klare bombrieven te koop, die per twee goedkoper werden, dan zouden er ook meer bombrieven verstuurd worden. Maar andersom? Ze worden niet op het postkantoor verkocht, en hebben we daarom een samenleving zonder bombrieven? Welnee. Als plaatselijke helderziende voorspel ik u wat een totaalverbod gaat opleveren. De messenhandel neemt een grote vlucht. In winkels achteraf, die alleen toegankelijk zijn voor ons-kent-ons, zullen messen verkrijgbaar zijn. Scherper, gemener en dodelijker dan voorheen. Duurder ook, maar daar wordt het spul alleen aantrekkelijker van. Internetwinkels vestigen zich in het buitenland, waardoor bestellen van elk soort mes een legale handeling zal zijn voor ons in Nederland. Wat verboden wordt, gaat ondergronds. Ik zie van dat messenverbod niks gunstigs komen. Misschien even een dipje in het aantal steekincidenten, tot de mensen nieuwe adresjes hebben gevonden. Dan steken de mensen gewoon weer verder en nog enthousiaster ook. Een algemeen verbod op messen is de beste garantie voor een groeiende verkoop. Het is een beklemmende gedachte, kan de minister echt niets beters verzinnen?

Vilan van de Loo

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag T: 070-3644040 / F: 070-3633570 info@denhaagcentraal.net redactie@denhaagcentraal.net advertentie@denhaagcentraal.net abonnementen@denhaagcentraal.net Advertentiebeheer Dory Danckaarts Klantenservice Den Haag Centraal Voor opgave abonnementen, verhuizingen en bezorging: Servicenummer Adrepak Abonnementenregistratie: 070-3590723 (ma t/m vr: 09.00 tot 17.00 uur) Antwoordnummer 45001 2504 VC Den Haag. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode) . Den Haag Centraal postbus 45666 2504 BB Den Haag. Abonnementsprijzen: Kwartaal € 12,95 / Jaar € 49,95

‘Er komt van alles in de kroeg: ministers, staatssecretarissen. Zelfs Prins Willem Alexander kwam met zijn studiegenootjes langs’

dan tegenstaan. Ik vind het heerlijk om alleen te zijn”. Klijn werkt nu ruim 38 jaar in de horeca. Hij is 61 jaar en de pensioengerechtigde leeftijd kruipt dichterbij. Maar stoppen? Daar denkt hij niet aan. “Ik werk nu nog vijf dagen in de week. Misschien ga ik wel wat afbouwen, maar helemaal stoppen gaat echt niet zomaar lukken. Horeca is onderdeel van mijn leven”.

Hoofdredacteur: Coos Versteeg Coördinatie redactie: Miranda Fieret Coördinatie cultuur: Roos van Put Coördinatie sport: Martin van Zaanen Eindredactie: Dick Toet, Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken: Marianne ten Have Medewerkers: Remco Benschop, Floor de Booys, Peter Breedveld, André Buurman, Maarten van Doorn, Eppo Ford, Ilse van Haastrecht, Nathalie Hartjes, Bert Jansma, Elske Koopman, Eric Korsten, Joke Korving, Isabella Lanz, Alexander Münninghoff, Doron Nagan, Monique van Oostrum, Lynne van Rhijn, Anneke Ruys, Menno Schraven, Hans Schmit, Rob Soetenhorst, Kees Stal, Jill Stolk, Alexandra Sweers, Aad van der Ven, Jan van der Ven, Renate van der Zee Feuilleton: Tomas Ross Columnisten: Kees Jansma, Vilan van de Loo, Marcella Mesker, Marc Delissen Rubrieken: Teun Berserik (cartoon), Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs), Bas Martens (juridisch), Marnix van Rij (financieel), Pierre Wind (culinair) Illustraties: Marcello’s Art Factory Vormgeving: Grafische Zaken Fotografie: C&R, Pan Chen, Creative Images, Eveline van Egdom, Anna Green, Willy Jolly, Harmen de Jong, Mylène Siegers, Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA Uitgever/directeur: Robert Conijn

Zie voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net


Lente bij het Residentie Orkest!

Peter Dijkstra, foto: Marco Borggreve

Sally Matthews, foto: David Crookes

Residentie Orkest o.l.v. Mark Wigglesworth Sally Matthews, sopraan

Koninginneconcert

Puccini - Preludio sinfonico Pizzetti - Messa di requiem Verdi - Quattro pezzi sacri

Vocale kracht

Britten - Les illuminations Mahler – Symfonie nr. 9

Residentie Orkest o.l.v. Peter Dijkstra Zweeds Radiokoor, Nederlands Kamerkoor

Koninginneconcert

2 toegangskaarten voor de prijs van 1

Vocale kracht

vrijdag 2 mei zaterdag 3 mei 20.15 uur: Dr Anton Philipszaal

vrijdag 16 mei zaterdag 17 mei 20.15 uur: Dr Anton Philipszaal

Koninginnedag wordt traditiegetrouw door het Residentie

De talentvolle Peter Dijkstra is op jonge leeftijd reeds chef-

Orkest muzikaal omlijst met het Koninginneconcert. Op het

dirigent van het Zweeds Radiokoor en vaste gastdirigent van

programma staat Mahlers Negende Symfonie, zijn laatste

het Nederlands Kamerkoor. Hij leidt zijn gerenommeerde koren

symfonische meesterwerk. Daarvoor kunt u luisteren naar de

én het Residentie Orkest in een concert met werken van drie

liedcyclus Les Illuminations van Britten, een overrompelend en

grote Italiaanse operacomponisten Puccini, Pizzetti en Verdi.

zeer expressief werk voor sopraan en strijkorkest.

Geniet van het adembenemend fraaie spel van stemmen en instrumenten.

Speciale voorjaarsaanbieding voor Den Haag Centraal-lezers

Kortingsbon Vul onderstaande bon in en lever deze in bij het Bespreekbureau van de Dr Anton Philipszaal.

2 toegangskaarten voor de prijs van 1 1e rang € 35,- 2e rang € 30,- 3e rang € 20,Bij inlevering van de ingevulde kortingsbon ontvangt u een tweede toegangskaart gratis. Vooraf telefonisch reserveren is aan te raden (o.v.v. ‘Actie Den Haag Centraal’). Bespreekbureau Dr Anton Philipszaal Spuiplein 150 | 070-8800333 ma t/m za van 12.00 tot 18.00 uur Prijs is exclusief reserveringskosten. Niet geldig in combinatie met andere aanbiedingen. N.v.t. op reeds gekochte kaarten. Op reeds gereserveerde kaarten wordt geen restitutie verleend.

Naam Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer E-mailadres


Varia

Vrijdag 18 april 2008

9

Hamel Magazine wint prijs voor schoolkranten en vult De Pers door Theodore Pronk De redacteuren van Hamel Magazine – het schoolblad van het Haagse Montessori Lyceum – maken een ietwat uitgebluste indruk. Het is ook niet niets om de beste schoolkrant van Nederland te maken! Dat kost gewoon veel tijd en energie en dat lijkt zijn weerslag te hebben op de fysieke gesteldheid van de jonge redacteuren. Op zaterdag 5 april werd Hamel Magazine officieel uitgeroepen tot “Beste Schoolkrant van Nederland” tijdens De Nationale Schoolkrantdag op de Hogeschool van Amsterdam. Maar tijd om even lekker schools achterover te leunen, heeft de redactie niet. Een wisselbokaal en cheque ter waarde van € 2.500 kreeg de redactie al overhandigd, maar ze mogen ook nog eens vijf pagina’s volpennen in dagblad De Pers. Afgelopen woensdag kreeg de voltallige redactie hoog bezoek van de hoofdredacteur van die krant, Ben Rogmans. Hij kwam uitleggen wat precies de bedoeling zou zijn. De anders zo actieve Hamelaars luisterden aandachtig, brainstormden en kozen ervoor om hun vijf pagina’s te wijden aan ‘Lifestyle’, maar hoe ze dat exact zullen doen, zal de spoedvergadering aanstaande vrijdag uitwijzen.

Naar buiten

Hamel Magazine wordt sinds begin van dit schooljaar geleid door twee hoofdredacteuren. Een jongen en een meisje, want dat is wel zo eerlijk. Jesse Evers (15) en Saptarshi Chowdhury Barua (15) sturen een klein twintigtal redacteuren aan. Jesse: “Onze kracht is dat we niet alleen stukjes schrijven over dingen die op school gebeuren, maar juist ook naar buiten gaan. Bijvoorbeeld een verhaal over de scholierenstaking op het Malieveld. Dat is niet direct iets van school, maar heeft wel met school te maken. We hebben toen scholieren, docenten én mensen van de Tweede Kamer geïnterviewd”. Die methodiek sprak het panel van de Schoolkrantawards uitermate aan. “De jury was erg te spreken over onze afwisseling, vormgeving, interviewvragen en het feit dat we geen reclame hebben. Daar zijn we best trots op”, zegt Saptarshi. Dat bij het maken van een krant meer komt kijken dan louter ‘stukjes schrijven’ hebben de twee al gemerkt. Immers het hoofdredacteurschap gaat niet over rozen. “Het is vooral heel veel regelen en wat minder schrijven. Soms zijn we ook wel

Ben Rogmans, hoofdredacteur van De Pers, op bezoek bij zijn jeugdige collega’s van Hamel Magazine. > Foto: Creative Images hard voor mensen die hun stukken niet op tijd inleveren, maar dat moet wel”, vertelt Saptarshi. “We hebben zo goed mogelijk geprobeerd om een verdeling te maken, zodat iedereen kan schrijven over wat-ie leuk vindt. Sinds kort kijken we ook alle stukken na en passen we soms kromme zinnen aan. Of we sturen verhalen terug naar de redacteuren, zodat zij zelf hun teksten kunnen verbeteren of inkorten”, vult Jesse zijn collega aan.

Voortbestaan

Het tragische lot van het voortbestaan

TerugBlik

van een schoolkrant ligt vaak in de handen van een klein groepje enthousiastelingen. Jesse: “De schoolkrant uit de jaren zeventig hebben we hier nog wel liggen hoor! Die hebben we gekregen van één van de ouders van een scholier. Op een gegeven moment bloedde dat toen alleen een beetje dood. Vijf jaar geleden werd er weer iets opgezet, maar dat was een schoolkrant met heel veel reclame. Dat hebben we nu helemaal niet meer. Dat is eigenlijk wel een luxe. Sommige scholen hebben minder geld voor een schoolkrant en dan moet je wel met reclame werken.

Foto’s uit het Haags Gemeentearchief

door Stal & Van Doorn

even tevoren, in 1861, al getransformeerd in een woud van gietijzeren zuilen en spitsbogen. Ook de Haagse toren moest eraan geloven, al waren de protesten niet van de lucht. De een vond het vandalenwerk om de historische spits te slopen ter wille van “koud, gevoelloos ijzer”. Voor een ander hield dit gietijzeren gevaarte het midden tussen “een domper en een slaapmuts”. Erger nog, binnen enkele decennia bleek de ijzeren slaapmuts loodzwaar op de torenmuren te drukken. Er verschenen akelige scheuren. Van tijd tot tijd circuleerden plannen voor een andere torenbekroning, maar pas in 1951, kwam het – noodgedwongen – tot daden.

Een bizar gezicht: een plomp, hoekig bouwsel dat veel weg heeft van een watertoren, maar dan middenin de stad. Bij nader inzien zitten we nota bene in het centrum van Den Haag. We kijken uit op de toren van de Grote Kerk. Maar dan zonder spits en zonder klok. Eind 1951 was de toren van zijn zware ijzeren puntmuts ontdaan – een broodnodige reddingsactie want scheuren in het metselwerk hadden een schrikaanjagende omvang gekregen. “ ’t Is der scheuren droeve schuld / Dat dit kon gebeuren”, jammerde een anoniem vers, “Heel het Haagje moet beschaamd / Om die scheuren treuren (…) ’t Haagse stadsschoon blijft verscheurd / Door zo’n stompe toren”. De Hagenaars moesten er te lang tegen aankijken. Er bestonden weliswaar plannen voor een nieuwe opbouw, maar daarvoor ontbrak, in die jaren van bestedingsbeperking, voorlopig het geld. Om de gietijzeren punt zelf werd niet al te veel getreurd. De ‘slaapmuts’ (zoals hij in de volksmond heette) was er een krappe eeuw terug op gezet, nadat de 16de-eeuwse houten spits volledig verrot was gebleken. De klokken dreigden naar beneden te tuimelen. Wel zag stadsarchitect Van der Waeyen Pieterszen toen een uitgelezen kans om de toren met een gotische spits te tooien. De gotische architectuur beleefde in die dagen een ware revival. Voor 19deeeuwers was het was pure romantiek: spitsbogen, krullen en decoraties! En hoe gemakkelijk bleek dat niet te realiseren met gietijzer: de Ridderzaal was

De krant zoals die nu is, bestaat pas tweeëneenhalf jaar en we hopen dat het blijft bestaan”. Saptarshi: “Wij zijn nu al aan het kijken naar eventuele opvolgers, maar dat is best moeilijk. Het liefst hebben we weer een tweetal, een jongen en een meisje. Eigenlijk willen we er zelf in de zesde wel mee gestopt zijn, want we willen ons dan helemaal kunnen richten op onze eindexamens en niet in de stress zitten omdat we een Hamel af moeten krijgen”. Vijf keer per jaar verschijnt het blad en aan inspiratie ontbreekt het de redacteu-

De Haagse toren> Foto Friezer-Stokvis 1951

Over het ontwerp van de nieuwe spits werd intussen flink gekissebist. Stadsarchitect Van Zeggeren had oude tekeningen uit 1939 uit de la gehaald – tekeningen die hij in 1939 voor een prijsvraag had ingezonden en die toen nauwelijks bijval hadden geoogst. Het ontwerp kwam neer op een imitatie van de oorspronkelijke, 16de-eeuwse spits. Architecten en kunstenaars barstten nu los in gemopper: waarom zo’n slappe en benepen nabootsing, die niet in staat was “uitdrukking te geven aan de grootheid van het hedendaagse ’s-Gravenhage”? Waarom andere architecten geen kans gegeven? Waarom geen eigentijds ontwerp? De gemeente ging echter gewoon aan de slag met de tekeningen van de stadsarchitect. In september 1957 was de nieuwe spits voltooid. De wijzerplaten van de klok – vroeger op de ijzeren spits – kwamen op de muren terecht. De Hagenaars zagen weer hoe laat het was.

ren schijnbaar niet. Makkelijk vullen ze een kleine veertig pagina’s met leuke, interessante en soms kritische verhalen. Van de huidige generatie scholieren zou kunnen worden verwacht dat ze een krant als ouderwets medium beschouwen, maar Saptarshi weerspreekt dat: “We hebben wel een website, maar de meeste leerlingen hebben niet zoiets van: laat ik naar de site gaan om daar de Hamel te lezen”. Jesse: “Ik denk dat alleen een site voor scholieren net een stap te ver is. Als we kranten uitdelen – 650 à 700 exemplaren – zijn ze binnen tien minuten bijna allemaal weg. Dan zie je ook dat iedereen hem in de kantine leest en soms stiekem als de leraar het niet ziet”. Verwacht wordt dat de Hamel-verhalen in mei of juni in De Pers zullen verschijnen, maar daarover zal nog even moeten worden doorgepraat, want de redacteuren hebben ook gewoon vakanties en kunnen een paar vrije dagen zeker goed gebruiken om de Hamel-batterijen goed op te laden. Advertentie


Aanbiedingen zijn geldig van Do 17 april t/m Wo 24 april, zolang de voorraad strekt. Er is ook een lift aanwezig

Grote marktstraat 115 2511 BJ Den Haag Tel: 070-3281378 DAG * DONDER PEN .00 O TOT 21

maandag t/m vrijdag*

9.00-20.00 zaterdag

9.00-19.00

Directe ingang via Parkeergarage "Grote Markt"

Biologische kwaliteit wijnen uit ArgentiniĂŤ

zondag

11.00-18.00

Kom naar de Spuimarkt en maak kennis met meer dan 10.000 biologische producten!

Fenegriek

Doppinda's Gebrand Zak van 330 gram

Bio

logi

*

Charmeux

Terrasana

sch!

Exclusief bij EkoPlaza!

van 1,75 nu voor:

1,49

Zachtromige Dessert Kaas alnoot met waak sm

2,49

s empel j 10 stenkaart i b d r bo stripp op uw

ad strekt.

* Zolang

de voorra

7,98 nu voor:

9,95

Spaar ze allemaal! Een schitterende collectie geschilderde borden. Een decoratieve als functionele sfeermaker. De 'Kunst op tafel' borden is een gelimiteerde uitgave. Wees er snel bij, want op=op.

nu voor:

VinEcol div. varianten

250 gram van 2,25 nu voor:

Kunst op tafel

Gratis

Santadiv.Irene varianten

el v a zwvrij

* Bij aankoop van 2 flessen een zakje Tamari crackers GRATIS

MAX MOET NOG VEEL LEREN.

Help hem blindengeleidehond worden. Ga naar

adopteereenpup.nl


Opinie

Vrijdag 18 april 2008

11

Wie voelt zich verantwoordelijk voor de Haagse Niemandslanden? Burgemeester en Wethouders hebben hun ambities voor een schoon Den Haag geformuleerd. Onze stad zal in 2009 schoon zijn! Bewoners worden via de gemeentelijke site opgeroepen om ideeën hiervoor aan te leveren. Het is te hopen dat er door onze bestuurders niet alleen gedacht wordt aan promotionele activiteiten, gericht op gedragsverandering. Recent is er nog een landelijke campagne geweest, die miljoenen heeft gekost en waarvan het effect nihil is geweest. Iedereen werd opgeroepen de leefomgeving te schonen van zwerfafval. Deze actie zou zijn hoogtepunt hebben gehad op 15 maart: een duidelijk schoon Nederland! Deze actie heeft duidelijk gefaald. Rond die datum was er bijvoorbeeld in onze eigen stad nog erg veel zwerfafval. Misschien door de vele wind, zodat het overal neer kon dalen. Maar niemand deed iets om het op te ruimen. Op vele plaatsen lijkt – vier weken nadien – dit afval nog steeds te zwerven. Dit ligt opgesloten in het feit dat niemand zich voor zwerfafval verantwoordelijk voelt. Er gebeurt dus ook wezenlijk niks! Eigenaardig, aangezien afval bovenaan in de top van ergernissen van de Nederlandse bevolking voorkomt. Is het niet markant om te zien dat in de directe omgeving van politiebureaus, hoofdkantoren van respectabele bedrijven en ministeries, scholen, stations en ook zeker taxistandplaatsen sprake is van een soort ‘Niemandsland’. Althans, niemand lijkt zich verantwoordelijk te voelen voor het schoonhouden van het omliggende terrein. Als de gemeente wat vuil betreft deze niemandslanden laat bestaan, dan kunnen de bestuurders de verwezenlijking van ‘Den Haag schoon in 2009’ wel vergeten. Laat mij u meenemen naar de plaatsen waar de internationale allure voorlopig nog ver te zoeken is. Bij binnenkomst van onze stad, liggen de middenbermen van de Zuidhollandlaan vol met weggooiflesjes en blikjes. Laten we er van

uitgaan dat 90% van de automobilisten het afval niet uit de auto gooit, maar het resterende deel wel iets uit het open raam mikt. De middenberm wordt slechts nu en dan door de gemeente geschoond. De dag erna is het alweer raak. De pakkans van de vervuilers is helaas gering. Maar een plek vol afval lokt verdere vervuiling uit. De gemeente zou hier dus tenminste de frequentie van schoonmaak op kunnen voeren.

Nest

Een ander voorbeeld van zo’n plaats waar niemand zich verantwoordelijk voor een schone stad voelt, ligt bij het Hubertusviaduct – ter hoogte van Europol en het Aloysiuscollege. Er is al vaker gewezen

Shell op aangesproken? Volgen er maatregelen als dit voort blijft duren? Het is niet te merken. De omgeving van het Centraal Station is eveneens een Niemandsland. Ook hier weer veel koffiebekers van onze taxichauffeurs. De gebouweigenaren en gebruikers (o.m. de NS en het ministerie van VROM) laten het gewoon gebeuren. Men denkt waarschijnlijk: de gemeente draagt de zorg om vuilnis op te ruimen. Maar tegen deze nonchalance zijn de werkschema’s van de reinigingsdienst niet opgewassen. Waarom voelen ook hier de bewoners, gebruikers en passanten geen verantwoordelijkheid voor een schone(re) stad? Bij het politiebureau Overbosch: alles op

Een stel waterhoentjes heeft in het water aan de Prinsessegracht een nest gebouwd, voornamelijk bestaand uit zwerfafval.>Foto: Pan Chen

Traumatic stress Nadia van de Ven werd op 1 oktober 2002 vermoord door haar huisbaas Pascal F. Het was een volstrekt zinloze daad. Nadia hield katten. Dat zinde Pascal niet. Er was ook een meningsverschil over een wasmachine. Pascal had waarschijnlijk de hele nacht wodka gedronken. Toen Nadia uit haar kamer kwam om naar haar opleiding te gaan, stond Pascal beneden aan de trap en richtte zijn UZI-mitrailleur op haar. Zij weerde de loop af met haar hand. Hij aarzelde geen moment, stelde geen vragen, maar vuurde door haar hand heen. De kogel kwam in haar schouder. Terwijl zij voorover viel, schoot hij haar in haar kaak. Vervolgens sleurde hij haar naar de keuken om haar daar minstens drie keer op haar te schieten, waarvan twee schoten door het hoofd. Een executie uit irritatie was het. De rechtbank stelde in het vonnis vast dat Nadia zich bewust moet zijn geweest van haar naderende einde. Die laatste mo-

* CarTeun

op de spontaan groeiende struikenrij bij Europol. Het feit dat deze struiken daar spontaan zijn gaan groeien heeft de Gemeente ertoe gebracht om daar roodwitte hekken te plaatsen. Maar niemand ruimt het daar verzamelde afval op. De erbij gelegen sloot ligt vol met blikjes en flesjes en papier. Een triest gezicht als daar de waterhoenen, uit niet-natuurlijk materiaal – hun nesten bouwen. Een volgende plek: op de Carel van Bylandlaan, bij het hoofdkantoor van Shell is een taxistandplaats. Dagelijks laten de taxichauffeurs – met gasten van Shell – hun koffiebekers en papier achter. Eerder regel dan uitzondering, blijven deze ongewenste stillevens dagen liggen. Worden de taxichauffeurs daar ooit door

menten zijn gehoord door haar vriendin, met wie Nadia op dat moment dat zij de trap af kwam vrolijk aan het bellen was via een ‘oortje’. In de VS is aan nabestaanden van slachtoffers van vliegrampen schadevergoeding toegekend voor het leed, de stress, die de slachtoffers ondervonden in de laatste minuten van hun leven. Het vliegtuig ontploft op 10 kilometer hoogte, het toestel raakt in een tollende duikvlucht, maar de val naar de aarde duurt nog enkele minuten. Deskundigen rapporteerden dat deze mensen tijdens die val bij bewustzijn kunnen zijn geweest en geleden zullen hebben onder de stress van hun zeker naderende dood. Zo werd er ook aan nabestaanden van mensen die uit de WTC-gebouwen naar hun dood sprongen een vergoeding voor de traumatic stress van hun geliefde betaald. In Nederland valt deze vorm van schadevergoeding onder de noemer van smartengeld. Voor de moeder van Nadia van de Ven heb ik van moordenaar Pascal F. een vergoeding geëist

het eigen terrein van de politie keurig opgeruimd. Daarbuiten – bij het naastgelegen zwembad en in de sloot – ligt volop afval. De enkele keer dat deze sloten worden schoongemaakt, zet geen zoden aan de dijk. Een paar dagen later zullen de sloot en de bossages weer vol liggen met afval. Noch de politie noch het personeel van het zwembad voelt zich verantwoordelijk om regelmatig dit niemandsterrein schoon te maken, terwijl ze elke dag langslopen en tegenaan kijken. En dan het Segbroekpark. Blijkbaar is het onderhoud en het schoonhouden hier door de gemeente uitbesteed. Dat zal wel goedkoper zijn, maar wederom hetzelfde verhaal. Overal ligt afval.

Internationaal

Dit alles hoort niet bij een stad die zich op de kaart wil zetten. Een blik op buitenlandse steden, eveneens met een internationaal karakter, laat iets heel anders zien. Die doen er simpelweg meer aan. Dagelijks (en vooral ’s nachts) worden deze steden (bijvoorbeeld Genève) schoongespoten en wordt het afval opgeruimd. Natuurlijk, het begint bij het gedrag van mensen en de gemeente kan voor het opruimen van alle troep niet de volle verantwoordelijkheid dragen, maar toch… Er is een oude politieverordening, die voorschrijft dat iedereen zijn eigen stoep moet schoon moet houden. Wie kan zich niet voor de geest halen dat bewoners wekelijks hun stoep schoonschrobden – en alle papier en troep opruimden. Uiteraard waren dat andere tijden; toch is het de moeite waard om de gedachtegang van toen weer nieuw leven in te blazen. Het is zeer gewenst dat bovenstaande een belangrijke activiteit voor onze nieuwe burgemeester gaat worden. Voortvarend, initiatiefrijk en vooral praktisch zou het gemeentebestuur onder zijn leiding heel Den Haag werkelijk schoon moeten kunnen krijgen in 2009. En dan wordt het ook een stuk makkelijker te verwezenlijken om van Den Haag een nog internationalere stad te maken.

voor de traumatic stress van haar dochter. Probleem hierbij is dat de Nederlandse wet het in beginsel niet toestaat dat een smartengeldclaim vererft, tenzij de overledene nog bij leven aan de erfgenaam heeft ‘meegedeeld’ die claim ook na de dood te willen instellen of voortzetten. Deze consequentie is onbillijk. De dader veroorzaakt het leed, maar hoeft er niet voor te betalen omdat het slachtoffer overlijdt voordat de claim kan worden ingesteld, of overgedragen aan de erfgenaam. Daarom vind ik dat er wel een vergoeding moet zijn, of dat er een wetswijziging moet komen. De wettelijke regeling zit gelukkig niet helemaal op slot. Als de rechtbank deze vorm van smartengeld voor vergoeding in aanmerking zou laten komen, dan zou dit een belangrijke aanvulling op de rechten van nabestaanden betekenen. Mits die nabestaanden tevens erfgenaam zijn, dat wel.

Bas Martens advocaat

Juridisch

door Rob de Wit

Bas Martens Advocaat

* Uw mening Stempelautomaten

© Teun Berserik

Nu de invoering van de ov-chipkaart – niet geheel tot mijn verwondering – wederom is uitgesteld, lijkt mij het moment aangebroken om de invoering van de stempelautomaten in Randstadrail te overwegen. Bij de wijziging van Lijn 3 in Randstadrail is, mede door het ontbreken van stempelautomaten in het voertuig, het serviceniveau naar beneden gegaan. Of wil men mij vertellen dat het prettig is en van goede service getuigt, dat portefeuille, strippenkaart en de reiziger zelf natregenen terwijl deze in weer en wind bij een onoverdekte stempelautomaat moet stempelen? Mijn kaart is al enige malen uit mijn hand gewaaid. Om maar niet te spreken van de keren dat je de tram aan je voorbij moet laten gaan, omdat je eerst buiten moet stempelen en de tram dan al weg is. De tram wacht niet, ook al doet het propagandafilmpje, het voormalig Sovjetbewind waardig, dat bij station Laan van NOI werd opgenomen anders vermoeden. Oh, wat een aardige trambestuurder, die even wacht tot de reiziger heeft gestempeld. Helaas weet de dagelijkse reiziger wel beter.

Patrick Oonk


12

Uit

Vrijdag 18 april 2008

‘Meisjesstad’ geeft tienermoeders stem door Theodore Pronk

Rascha Peper vertelt over haar nieuwe boek ‘Vingers van marsepein’ in het Letterkundig Museum. > Foto: PR

Literatuur in vogelvlucht Door de grootscheepse verbouwing zijn ze voorlopig nog even gesloten. Maar daarmee is het Letterkundig Museum haar bezoekers niet vergeten. Tussen het klussen door zijn Rascha Peper en Inez van Dullemen uitgenodigd op de Leesclubmanifestatie in de gemeenschappelijke ruimte in de Koninklijke Bibliotheek. Dat gebeurt in de gezamenlijke ruimte met de Koninklijke Bibliotheek. door Miranda Fieret “Het was vooral het enthousiasme bij de eerste editie waardoor we hebben besloten nog een Leesclubmanifestatie te houden”, vertelt Maaike Kramer van het Letterkundig Museum. “Voor ons is het een roerige periode omdat we voor een groot deel dicht zijn. Zo’n manifestatie zorgt weer even voor contact met onze bezoekers”. Het is de tweede keer dat er in het museum een Leesclubmanifestatie plaats heeft. “De eerste editie was in 2006. Toen werd het concept al met veel enthousiasme ontvangen”. Kramer wil er geen tweejaarlijkse gebeurtenis van maken. “Het moet niet een manifestatie zijn die alleen maar wordt gehouden omdat het móet. We doen het nu op verzoek van anderen en ditmaal hebben we ook weer interessante gasten”. Vrijdag 18 april is de Studiezaal het toneel voor Rascha Peper, Inez van Dullemen en interviewer Kees ’t Hart, naast journalist ook schrijver. Rascha Peper komt vertellen over haar nieuwe boek ‘Vingers van Marsepein’. In dit tweeluik neemt ze de lezer mee naar het zeventiende-eeuwse Amsterdam. Inez van Dullemen vertelt over het schrijverschap. Ze brak in 1976 bij het grote publiek door met ‘Vroeger is dood’, over de neergang en dood van haar ouders. Ze ontving de Jan Campertprijs en enkele jaren later werd het boek door Ine Schenkkan verfilmd en bekroond met een Gouden Kalf.

Jukebox

Er is ook ruimte voor amusement op de Leesclubmanifestatie. Bij de Poëzie Jukebox kan iedereen een verzoek indienen. Ontroerende, vrolijke, oude en nieuwe gedichten zijn aan te vragen bij de levende jukebox. Hij weet wel zo’n zeventig gedichten uit ’t hoofd. “En er is meer”, weet Kramer te vertellen. “Onder leiding van Kees ’t Hart hebben we een literaire quiz. In het kader van ‘Ken uw Canon!’ worden er vragen gesteld over de top honderd van Nederlandse schrijvers. Deelnemers worden zo in een vogelvlucht door de Nederlandse literatuur genomen”. De schrijvers in deze top honderd, zijn niet door het museum zelf gekozen. Tien gezaghebbende personen in de Nederlandse literatuur zoals Joost Zwagerman, Frits van Oostrom en Nelleke Noordervliet hebben hun favoriete schrijvers voorgedragen. “De periode beslaat schrijvers vanaf de Middeleeuwen tot nu. De enige voorwaarde is dat de auteur overleden moet zijn én in het Nederlands schrijft. Dit kan dus ook Vlaamse of Surinaamse literatuur zijn”. Leesclubmanifestatie in het Letterkundig Museum, Prins Willem-Alexanderhof 5. Vrijdag 18 april. Aanvang: 14.00 uur. Prijs: € 9,50 per persoon, inclusief koffie/thee en een drankje na afloop. Vrienden van het Letterkundig Museum betalen € 7,50. Reserveren noodzakelijk: tel. (070) 3339666

Het Utrechtse gezelschap Stut Theater is meer dan zomaar een toneelverenigingetje. Medewerkers proberen met verhalen vanuit de kern van de samenleving problematiek inzichtelijk te maken en daarvoor wordt flink geïnvesteerd in research. Op woensdag 23 april zal Stut in Theater Pierrot het ‘tienermoederschap’ met de voorstelling ‘Meisjesstad’ behandelen. Regisseuse Donna Risa legt uit hoe ze te werk is gegaan. “Het is onze gebruikelijke manier van werken om direct met een doelgroep in contact te komen en dan doen we diepte-interviews. Die duren soms wel twee tot drie uur. We doen ons onderzoek altijd heel uitgebreid. We proberen ons als theatermakers dienstbaar op te stellen en het verhaal moet uit de gemeenschap komen. Voor Meisjesstad heb ik twintig tienermoeders van nu en tien van toen geïnterviewd. Daar zit soms wel dertig, veertig jaar verschil tussen, maar er waren toch veel overeenkomsten. Met name hun eenzaamheid en de strijd die ze alleen hebben moeten voeren. Daarnaast was het opvallend om te zien dat negentien van de twintig meiden van nu niet meer met hun vriendje waren. Op zich zijn het heel krachtige meiden, die veel dingen alleen doen – omdat dat ook moet – , maar ze worden door de buitenwereld vreemd aangekeken, omdat die twijfels heeft over de geschiktheid van de meisjes om moeder te zijn”. Risa zegt dat ze vaak heeft gezien dat relaties met ouders verstoord raken, maar ook

dat ouders vaak veel druk uitoefenen op de beslissing van hun dochter om het kind al of niet te houden. “In het eerste jaar raken de meisjes echt in een isolement, raken hun vriendinnen kwijt en soms zelfs hun ouders. Ouders die hun dochter met kind en al op straat zetten! Voor een deel heeft dat met schaamte te maken, maar ook met ‘hoe dom kun je zijn?. Of je het nu wilt of niet, als tienermoeder word je in een kwetsbare positie neergezet”. Een belangrijke doelstelling van Stut Theater is om mensen die normaal gesproken niet de meest ideale ingangen hebben tot kunst en cultuur ‘een stem’ te geven. Dat doet het gezelschap onder andere door ‘geïnterviewden’ de kans te geven het podium te betreden. “Alle meisjes in deze voorstelling heb ik voor mijn onderzoek geïnterviewd. Enkelen wilden verder niet meewerken, maar sommigen leek het erg leuk om zelf ook op het podium te staan.

Drietal

De hoofdpersonen hebben tijdens de voorstelling hun eigen naam. Ruth is een Nederlandse jonge moeder die vertelt over het leven bij de zusters. De andere twee hoofdpersonen zijn Antilliaanse meiden. “Rianne heb ik leren kennen toen ze zestien was en ik op het vmbo lesgaf. Ze was toen zeven maanden zwanger. Haar rol gaat vooral over de relatie tussen haar en d’r moeder. Suleyka is een meisje dat drie jaar geleden haar kindje heeft gekregen. Ze vertelt vooral over de relatie tussen haar en het kind. Ze is een beetje de raadgeefster van de anderen. In princi-

pe zijn het drie verhaallijnen en gaandeweg het verhaal leren ze elkaar kennen. Dat doen ze via het internet. Voor veel tienermoeders in Nederland is dat een belangrijk medium. Aan het einde van het verhaal ontmoeten ze elkaar in het echt”. Hoewel internet voor veel tienermoeders een prettig platform is om ervaringen uit te wisselen, meent Risa dat het eigenlijk wel een noodoplossing blijft. “ Weliswaar kunnen ze op internet hun verhaal doen, maar of er sprake is van echte vriendschap weet ik niet. Waar die meiden echt iets aan hebben, zijn mensen die een arm om hun heen slaan, liefde en aandacht geven. Dat ze genoodzaakt zijn om via het internet dingen te vragen en te delen, onderstreept hun eenzaamheid”. Stut Theater probeert ook na afloop van een voorstellingenreeks de spelers bij het gezelschap te blijven betrekken. “Spelers krijgen sowieso hun leven lang gratis entree tot onze voorstellingen en daarnaast hebben we een heel actief vrijwilligersbeleid waarin we spelers en oud-spelers vragen ons tijdens optredens te ondersteunen of te interviewen. Ik denk dat de manier waarop we werken goed aanslaat, omdat in alle steden onze verhalen herkenbaar zijn en de thema’s vergelijkbaar worden beleefd. Met onze werkmethode denken wij een bijdrage te kunnen leveren aan het zichtbaar maken van verhalen van mensen die daar zelf niet zo goed toe in staat zijn of denken dat niet te kunnen”. ‘Meisjesstad’ van Stut Theater / Theater Pierrot / woensdag 23 april / 20:00 uur / € 6,-

Jonge moeder Suleyka gaat vooral in op de relatie m

Emmy en Vera zijn klaar voor van het Prinses Christina Conc Zelf waren ze niet tevreden, maar hun optreden was in ieder geval goed genoeg om een plek in de nationale finale van het Prinses Christina Concours te veroveren. Violiste Emmy Storms (19) en pianiste Vera Kooper (19) proberen zondag in de finale nóg meer te geven. “We proberen de spontaniteit in ons optreden te houden. Veel doen we op gehoor en gevoel”. door Miranda Fieret Emmy en Vera nemen nog een kop thee. Blazend in hun papieren cup wachten ze in de kantine tot hun les op het Koninklijk Conservatorium begint. Ze lijken niet zenuwachtig, de twee schoolvriendinnen en collega-muzikanten. Toch begint de finale van het Prinses Christina Concours in zicht te komen. “Ik ben altijd zenuwachtig voor een optreden”, bekent Vera. “Ik ben dan ook blij dat ik met Emmy speel. Zij blijft tenminste rustig”. De twee dames moeten in tien minuten tijd jury en publiek overtuigen met het vierde deel van de Sonate voor piano en viool van César Franck. De Belgisch/Franse componist schreef de sonate in 1886. “We hebben het zelf gekozen. Het is één van de topstukken”, vindt Emmy. “Je wordt er vrolijk van, zo mooi is het”. Over de uitvoering in de halve finale zijn de dames niet zo tevreden. “We kunnen beter. Dat willen we nu laten zien”. Emmy haalt een pluche schaap uit haar tas tevoorschijn. “Dit is César, onze mascotte. De vorige keer was hij er niet bij, maar nu gaat hij zeker mee”.

Winnaar

Emmy Storms en Vera Kooper nemen

Violiste Emmy Storms en pianiste Vera Kooper staan in de finale van het Prinses Christina Concours. > Foto: Peter van Mulken het zondag op tegen zeven andere regiofinalisten. Ze zijn geselecteerd tijdens de regionale concoursen, die de afgelopen maanden zijn gehouden. Het concours beperkt zich niet tot één instrument of een bepaald niveau. Iedere jonge getalenteerde muzikant mag meedoen. De finalisten krijgen tien minuten de tijd om hun eigen programma ten gehore te brengen. Aan het eind van

de avond, na een optreden van dansers van de Rotterdamse Dansacademie, wordt de winnaar bekend gemaakt. “We weten nog niet wie onze ‘concurrenten’ zijn”, vertellen de dames. “Maar we zien de andere deelnemers ook niet als echte concurrenten. Iedereen krijgt in dit stadium aanbiedingen voor concerten. De nazorg is goed. We krijgen intensieve begeleiding en

we worden geholpen in onze ontwikkeling”. Of de twee musici iets hebben gehad aan het jurycommentaar in de halve finale, weten ze nog niet. “We vonden dat de jury een beetje overdreef. Zo zou Emmy enkele vierkante meters nodig hebben om op te treden”, lacht Vera. “Ik ben beweeglijk, dat geef ik toe. En de één vindt het leuk om naar te kijken en een ander vindt dat het af-


Uit

Vrijdag 18 april 2008

Perry Hoogendijk, de tubaïst als solist door Aad van der Ven Als een olifant die een pirouette uitvoert, zo ongeveer moet het voelen voor degene die de solopartij in het Concert voor tuba en orkest van de Engelse componist Ralph Vaughan Williams speelt. Denkt de luisteraar tenminste. Maar zeg dat niet in de nabijheid van Perry Hoogendijk. Want, meent hij, de tuba is dan wel een enorm koperen gevaarte, log hoeft die zeker niet te klinken. Hoogendijk bespeelt het omvangrijkste blaasinstrument in het Koninklijk Concertgebouworkest, is docent en vraagt aandacht voor de onvermoede mogelijkheden van de tuba, ook als soloinstrument.

met haar kind > Foto: Stut Theater

finale cours

Perry Hoogendijk (36) speelt in het komende weekeinde met het bekende Haagse amateurorkest Bellitoni dat nu wel eens iets anders wilde dan een piano-, viool- of cellosolist. Wil een orkest een tubaïst laten optreden, dan wordt het automatisch Vaughan Williams. “Het is het enige concert waarmee je met een standaard-symfonieorkest op een podium kunt verschijnen”, zegt Hoogendijk. Hij heeft het stuk al een paar keer met andere orkesten gespeeld. En op audities, want dan staat Vaughan Williams altijd op de lijst van verplichte werken. “Maar dan speel je met piano. En gewoonlijk alleen het eerste en tweede deel, niet die virtuoze finale. Dus vind ik het geweldig dat ik het weer eens als geheel met een orkest kan spelen”. Mét een orkest is iets heel anders dan ín een orkest, meent hij. “Tussen de andere koperblazers moet je je voortdurend aanpassen. Je bent dan een teamspeler. Als solist moet je je juist van het orkest onderscheiden. Je moet natuurlijk een warme klank houden, maar tegelijk meer helderheid zien te krijgen. Duidelijk articuleren is ook belangrijk. Anders horen ze je niet. En het intoneren in deze partij is ook lastig, doordat je vaak in hoge regionen van het instrument zit”.

Lipspanning

Perry Hoogendijk, in 1971 geboren in Zeist, begon toen hij negen was met het bespelen van de tenortuba. Hij kreeg aanvankelijk les van zijn vader, trombonist bij de Koninklijke Militaire Kapel.

Later stapte hij over op de veel grotere bastuba. Hij ging studeren aan het Hilversums Conservatorium en alles leek voorspoedig te gaan, totdat hij vastliep met zijn techniek. Hij had zich jarenlang in verband met problemen met de embouchure, de lipspanning, geforceerd. Hij had gehoord over collega’s met soortgelijke moeilijkheden die naar Chicago gingen om bij Arnold Jacobs, een befaamde tubadocent, of een van diens leerlingen te studeren. Ook hij ging. “De Amerikanen hebben mijn carrière gered”, zegt hij. “Hun techniek is veel lichter dan de Duitse, die hier onderwezen wordt. In Amerika concentreren ze zich meer op de ademhaling. Ze blazen met meer lucht, hier doen ze het meer met kracht”. Niet alleen als speler, ook als luisteraar prefereert hij de Amerikaanse aanpak. “Ook op een cd hoor ik al snel het verschil. Neem de Berliner Philharmoniker. Hoe goed dat orkest op zichzelf ook is, je hoort vaak een scherpe koperklank”. Na enige tijd in het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest, later opgegaan in Holland Symfonia, te hebben gespeeld trad Perry Hoogendijk in 2005 toe tot het Koninklijk Concertgebouworkest. “Op mijn negende wist ik al dat ik in dit orkest wilde spelen”, zegt hij. “De Koninklijke Militaire Kapel waar mijn vader in zat trad één keer per jaar in het Concertgebouw op. Dan liep ik door die mooie gangen en zag de foldertjes van het Concertgebouworkest. Ik droomde er van daar ooit in te kunnen spelen”.

De Eetrubriek van Coos Versteeg

Casa Caroni Eind jaren vijftig waren mijn ouders samen voor het eerst naar Italië geweest. Naar Cortina d’Ampezzo, het bekende bergdorp in Veneto. Wat we eraan overhielden, was dat mijn moeder thuis ineens Italiaans ging koken. Dat wil zeggen, ze kocht elleboogjesmacaroni, liet de kruidenier een pinkdikke plak gekookte ham afsnijden en maakte daar met hulp van een blikje tomatenpuree en geraspte Goudse kaas een gerecht van. Als kind vond ik het nog lekker ook, maar met Italiaans eten had het natuurlijk helemaal niets van doen. Als er één keuken is die nauw luistert, waar het geheim in de details, in het raffinement zit, dan is het de Italiaanse keuken. Deze gedachten gaan allemaal door mijn hoofd na een terugkeer in Casa Caroni. Vier jaar geleden was ik redelijk enthousiast over dit etablissement. Maar de Italiaan die toen in de keuken stond, is voor zichzelf begonnen en wat er nu op tafel komt is goed te eten, soms zelfs wel smakelijk, maar het heeft niets met de Italiaanse keuken van doen. Vooropgesteld, er hang een prettige sfeer bij Casa Caroni. Het jongedamesvolk dat hier serveert windt met een natuurlijke charme alle gasten rond de vingers. Weliswaar serveren ze de wijnen te warm, en als je om een koeler vraagt, is die slechts voorzien van een bodempje water (een veelgemaakte fout – het koelen gaat echt beter als de emmer flink is gevuld), vervolgens vergeten ze weer die wijn er na een minuut of zes uit te halen en onderwijl staan ze ook nog aan de bar zelf te eten en te drinken. Maar ach, een tedere hand op je schouder en een stralende blik doen een kritische man al snel smelten. Zelfs het enthousiaste ‘jôh’ bij een opmerBEOORDELING king heeft voor Sterke punten mij wel iets + gezellige sfeer schattigs. + monumentaal pand Ik kom nu onafgebroken vijftien jaar elke zomer in Umbrië Minpunten en Toscane en heb daar dus - authenticiteit heel wat afgegeten in alle mo- kwaliteit keuken gelijke type restaurants: van vrachtwagencafés tot sterrenzaken. Op menige markt heb ik aan een kraampje Porchetta, ofwel geroosterd speenvarken, gegeten. Als voorgerecht (€ 10,50) krijg ik bij Casa Caroni twee grote plakken hiervan, die even onder de gril zijn geweest. Het is niet onaardig, in elk geval een stuk beter dan de Gamberoni piccan-te con crema d’aglio (€ 13,50) die mijn gast krijgt. Dat smaakt ook wel, maar deze garnalenschotel had bij wijze van spreken ook van de eerste de beste buurt-Chinees afkomstig kunnen zijn. Zelf ben ik inmiddels van een heel matige witte huiswijn Pinot Grigio (€ 3,75) overgeschakeld op een schitterende Rosso di Montepulciano van Fornace (€ 36) en die brengt me in een aangenaam milde stemming. Zodoende vind ik de Tagliatelle ai funghi porcini (€ 12,50), in het Nederlands bekend als Tagliatelle met bospaddestoelen, wel smaken. Maar mijn disgenoot, met wie ik de portie deel, heeft volkomen gelijk dat het meer op een zware ragout lijkt dan op een geraffineerde pasta zoals we die van onze Italiaanse zomers kennen.Ook bij het hoofdgerecht gaat het mis. Mijn gast heeft een entrecôte met ruccola, schijfjes verse champignons en parmezaanse kaas (€ 18). Waar in Italië zo’n entrecôte tamelijk dun even snel aan weerszijde in de olie wordt gebakken, komt hier een duimdik exemplaar op het bord. Toch is dit heilig vergeleken bij mijn lamskotelletjes in witte wijn met rozemarijn (€ 15,50). Dit vlees lijkt afkomstig van de kiloknaller of zoiets; grove, dikke en baggervette bonken vlees, een regelrechte afknapper. Het verloop van deze avond bewijst me weer wel dat ‘leuk uit eten’ iets wezenlijk anders is dan ‘goed uit eten’. Want we hebben het desondanks wel naar ons zin. Ook als de Zabaione (€ 5) , een schuimwijndessert op basis van Marsala en eiwit ook op geen enkele wijze klopt. Te koud (hoe krijg je dat au bain Marie geklopt voor elkaar?) en te weinig Marsala. Inclusief een fles San Pellegrino (€ 4,75) en espresso (€ 2) moeten we in totaal € 136,25 afrekenen.

Wat er nu op tafel komt is goed te eten, maar het heeft niets met de Italiaanse keuken van doen.

Hij voelt zich prettig als basis van de kopergroep. Maar het is wel een grote verantwoordelijkheid. “De solo-hoornisten, -trompettisten en -trombonisten zijn met hun tweeën. Ik ben de enige. We zijn net terug van een tournee in Spanje. Ik was niet honderd procent, kampte met een verkoudheid. Maar je weet: er is niemand anders. Als je dan uitvalt moeten ze ijlings een ander laten overkomen of een onbekende Spanjaard inhuren. Dat vindt niemand leuk”. Symfonieorkest Bellitoni onder leiding van Alexandru Lascae, met medewerking van Perry Hoogendijk (tuba). Werken van Rimski-Korsakov, Vaughan Williams en Prokofjev. Op zondag 20 april, 15.00 uur, Philipszaal.

6

+

leidt. Daar blijven de meningen over verdeeld”, legt Emmy uit. “Voorlopig blijven we het op deze manier doen”.

Sonate

De twee proberen zoveel mogelijk een eigen interpretatie van het stuk te geven. “We zijn vanaf september bezig met het instuderen van de hele sonate van César Franck. In december zijn we aan het vierde deel begonnen. We spelen het heel anders dan het oorspronkelijk zou moeten klinken. Het is nu een op zichzelf staand stuk geworden. In de originele versie zou je eerst het derde stuk moeten horen. Veel thema’s komen namelijk terug. Het is zwaar en diep en langzaam komt er een mooie melodie op. Het eindigt heel depressief. Het vierde deel is dan alsof er een raam open gaat en je de laatste zonnestralen kunt opvangen”. Wild, onstuimig en veel verandering in het tempo. Dat is de manier waarop Storms en Kooper hun interpretatie van het vierde deel omschrijven. “We proberen de spontaniteit in ons optreden te houden. Veel doen we op gehoor en gevoel. Je merkt wanneer de ander sneller wil en gaat daar dan in mee. We zijn goed op elkaar ingespeeld”.

CATEGORIE Italiaans Voorgerechten vanaf € 9,50 Hoofdgerechten vanaf € 12,50 Nagerechten vanaf € 5 Alle credit cards ADRES Jagerstraat 8, Den Haag Telefoon 070 - 3460370 GEOPEND Dagelijks van 18 tot 23 uur (keuken)

Nationale Finale Prinses Christina Concours in het Lucent Danstheater. Zondag 20 april. Aanvang: 14.00 uur. Toegangsprijzen vanaf € 15,50 / € 11,50. Korting bij OV-studentenkaart, CJP en 65+. Informatie en reserveren: (070) 8800333 en www.ldt.nl

13

Perry Hoogendijk: …de basis onder de kopergroep … > Foto: Simon van Boxtel

INTERNET www.casacaroni.nl

Advertentie

9Z WZhiZ eaZ` ^c 9Zc =VV\ db iZ dciW^_iZc! ajcX]Zc! WdggZaZcZcY^cZgZc#D[dbaZ``ZgYZ`gVciiZaZoZcW^_ ZZc`de_Z`d[ÒZdedchodcc^\ZiZggVh#BZideYZZZghiZ kZgY^Ze^c\ ZZc bdd^Z gj^biZ kddg WZhadiZc [ZZhi_Zh! :a`ZYV\Vadb%.#%%jdeZc

kZg\VYZg^c\ZcZc[Vb^a^ZY^cZgh#

B[dj[ef^[jFb[_d CAFE RESTAURANT DE EEUWIGE JACHTVELDEN Plein 14, Den Haag T 070-3020931 www.eeuwigejachtvelden.nl


14

Cultuur

Vrijdag 18 april 2008

Hongaarse volksmuziek van Zoltán Kodály voor een deftig orkest Wie aan Hongaarse muziek denkt, denkt behalve aan zigeunerorkesten ook aan Béla Bartók. Maar in zijn eigen land geldt Zoltán Kodály nog steeds als de patriarch van de Hongaarse toonkunst. Een compositie van zijn hand uit 1939 staat op het programma van het Residentie Orkest.

muziek dienden samen te smelten. Bij Bartók echter speelde dat nationale ideaal geen rol. Hij was geen vurige patriot zoals Kodály, maar in artistiek opzicht een kosmopoliet, die zich elementen uit de volksmuziek eigen maakte en deze als bouwstenen voor zijn zeer individuele, vaak geavanceerde composities gebruikte. Volkskunst werd bij hem als het ware geabstraheerd.

Betekenis

door Aad van der Ven Als marskramers, bepakt en bezakt, doorkruisten Béla Bartók en Zoltán Kodály in 1905 het Hongaarse platteland. In de bagage van de twee jonge componisten bevond zich een oude Edison-fonograaf, geleend van het Etnografisch Museum in Boedapest. Daarmee legden zij de authentieke volksliederen vast, gezongen door dorpelingen, die de muziek en de teksten van hun ouders en grootouders kenden. Bij het zien van het vreesaanjagende moderne apparaat verbleekte menige bejaarde. Een van de brieven van Bartók bevat een komische weergave van de omzichtige manier waarop zij er al dan niet in slaagden aanvankelijk onwillige oude besjes over te halen een liedje te zingen. Beide componisten keerden na een aantal reizen – soms samen, soms alleen – terug met een schat aan materiaal, vastgelegd op de bekende wasrollen van de oude fonograaf. Nadat zij thuis alles op muziekpapier hadden uitgewerkt kon een omvangrijke uitgave van Hongaarse volksliederen het licht zien. Nooit eerder hadden componisten zo grondig en zo systematisch veldwerk verricht bij hun zoektocht naar de bronnen van hun nationale muziek. Het was Bartók en Kodály echter niet uit-

Zoltán Kodály > Foto: Lebrecht Music & Arts /Hollandse Hoogte sluitend te doen om een etnomusicologische prestatie. Zij zochten ook materiaal en inspiratie voor hun eigen composities. Want, zo schreef Bartók, door terug te keren naar de bronnen van de volksmuziek was het mogelijk de ‘excessen van de romantiek’, zie Wagner, Richard Strauss etc., te bestrijden. Beiden zagen hier ‘de start van een nieuwe ontwikkeling’.

Inderdaad is de muziek van Bartók en Kodály vanaf die tijd niet meer los te zien van hun onderzoek. Maar veel meer hadden de twee belangrijkste Hongaarse componisten van hun tijd niet gemeen. Dat lag mede aan beider instelling. Kodály zag als ideaal een nationale Hongaarse klassieke muziek, waarin volksmelodieën en traditionele vormen van de kunst-

We weten inmiddels wie van de twee als componist het verst is gekomen. Bartók wordt algemeen beschouwd als één van de belangrijkste 20ste eeuwse componisten, terwijl Kodály (1882-1967) toch voornamelijk als een lokale grootheid wordt gezien. De laatste wordt vooral bewonderd om de betekenis voor de muziek in zijn eigen land, maar toch niet als de schepper van een belangrijk oeuvre, misschien met uitzondering van een paar composities. Daartoe behoren ‘Psalmus Hungaricus’, waarmee hij in 1923 met één klap de Hongaarse nationale componist bij uitstek werd, en de briljante, zeer vermakelijke opera ‘Háry János’. Ook schreef hij boeiende sonates voor cello, waarvoor de bespelers van dit instrument hem zeer dankbaar zijn, plus enkele aantrekkelijke orkestwerken. In de eerste helft van de twintigste eeuw was althans in het vaderland de reputatie van Kodály groter dan die van Bartók. De tot op hoge leeftijd actieve Kodály is heel muziekminnend Hongarije dank verschuldigd omdat hij het nog steeds bloeiende muziekonderwijs in zijn land een belangrijke impuls heeft gegeven. Van zijn hand verscheen een methode, met het zingen van volksliederen als basis, die nog steeds gebruikt wordt. In een land met scholen die per dag een uur aan muziekonderwijs besteden is dat een belangrijke prestatie. De patriarch van het Hongaarse muziekleven – hij was voor zijn land wat Si-

Jublileumvoorstelling Ultima Vez

Een constante beweging van vallen en opstaan door Ilse van Haastrecht Roekeloos stampende voeten betreden het toneel. De dreigende stappen van een danser naderen een vrouw, ze ligt op de vloer. Hij komt steeds dichterbij tot het moment dat hij de danseres bijna raakt op een van haar ledematen. Zijn stappen herhalen zich, ze raken steeds net niet haar lijf omdat zij probeert uit te wijken voor deze onverwachte agressiviteit. Destructieve pijniging; een van de thema’s in het oeuvre van de Belg Wim Vandekeybus. Aantrekking en afstoting, vernieling en constructie, instinct en risico; het zijn allemaal ideeën die in zijn stukken te vinden zijn. Met de voorstelling ‘Spiegel’ herneemt Vandekeybus scènes uit het repertoire van 20 jaar ‘Ultima Vez’, zijn gezelschap. Zo is er een scène uit zijn debuutvoorstelling ‘What the body does not remember’ te zien, waarbij de dansers boven zichzelf bakstenen hoog de lucht in gooien. Ze wachten totdat iemand ze er van onder uit trekt en redt van de verplettering. ‘What the body does not remember’ won in 1986 in New York een Bessie Award voor beste dansproductie, waarmee Vandekeybus in één keer zijn reputatie vestigde. In het hernemen van de stukken voor ‘Spiegel’ zocht hij naar de essentie van zijn eigen bewegingsidioom. Het is dan ook een avond vol dans geworden, waarbij de filmische en theatrale kwaliteiten van zijn werk zijdelings om de hoek komen kijken. Zijn vocabulaire kenmerkt zich door een constante beweging van vallen en opstaan. Vandekeybus laat zijn dansers veel risico’s nemen; ze rollen soms als een wilde over de

grond en moeten op elkaar vertrouwen om de riskante timing in zijn werk te laten slagen.

Spanningsboog

Een compilatievoorstelling maakt het moeilijk een spanningsboog vast te houden, toch lukt het Vandekeybus en zijn dansers het publiek mee te voeren in kleine verhalen over mensen, alleen en in een groep. Het fragment waarbij de dansers met een halve sinaasappel in de hand zoeken naar een passende partner is een mooi voorbeeld van deze vertelkwaliteiten. Zodra de partner is gevonden zetten ze een langzame dans in waarbij de intimiteit de boventoon voert. Een aangenaam contrast na de rauwe beelden van daarvoor. Tussen de fragmenten in creëerde Vandekeybus poëtische momenten die je doen beseffen dat de dansers niet alleen zichzelf en elkaar bewegen, maar dat ook de ruimte en lucht een groot onderdeel zijn van de voorstelling. Zo is er de danser die een pluisje in de lucht probeert te houden door er tegen te blazen. Zijn bewegingen worden enkel gestuurd door de richting van de wind en het pluisje. Zo vluchtig en moment gebonden is de dans van Vandekeybus. Voor je het weet heb je het momentum gemist en razen de dansers door naar een volgend risico. Die zijn soms klein en intiem, maar ook kunnen ze de kijker intimiderend van de stoel blazen. De jubileumvoorstelling van Vandekeybus is een interessant weerzien voor de liefhebber en een geschikte introductie voor de belangstellende. ‘Spiegel’ door Ultima Vez. Op 23 mei te zien in het Lucent Danstheater.

Scène uit de jubileumvoorstelling ‘Spiegel’. > Foto: PR

belius voor Finland was – heeft ook een enorm aantal, vaak korte, pretentieloze koorwerkjes geschreven. Die hebben in het vooral aan kinderkoren zo rijke Hongarije altijd gretig aftrek gevonden. Het zingen is voor deze componist altijd het uitgangspunt geweest. Ook daarin verschilt hij van Bartók, die zich concentreerde op instrumentale composities. Hetgeen niet wegneemt dat ook Kodály enkele kamermuziek- en orkestwerken heeft geschreven, die al hebben ze de ontwikkeling van de muziek geen andere wending gegeven, toch tot de glansstukken van de nationale scholen uit de eerste helft van de vorige eeuw behoren. Zoals zijn enige Symfonie uit 1961, die hij op aandringen van Toscanini componeerde.

Mengelberg

De van 1939 daterende Variaties op het Hongaarse volkslied ‘De Pauw’ doen daar nauwelijks voor onder. Dertig jaar eerder had Bartók hetzelfde thema gebruikt in zijn eerste strijkkwartet. Kodály schreef zijn variatiecyclus in opdracht van Willem Mengelberg naar aanleiding van het 50-jarig bestaan van het Concertgebouworkest, dat op 13 november 1939 de première voor zijn rekening nam. Zoals de pauw in sommige culturen een symbool van bevrijding is, zo is ook het lied waaraan dit orkestwerk ten grondslag ligt een ode aan de vrijheid. De tekst duidt op gevangenschap in de tijd van het feodale Hongarije. Opvallend is overigens het oriëntaalse karakter van het lied, dat Kodály of zijn reisgenoot Bartók waarschijnlijk 25 jaar eerder tijdens een van hun reizen uit de mond van een welwillende dorpeling hebben opgetekend. Residentie Orkest onder leiding van Neeme Järvi, met medewerking van Ewa Kupiec (piano). Werken van Kodály, Chopin, Balakirev, Moesorgski en Borodin. Op vrijdag 18/4 en zaterdag 19/4, 20.15 uur, Philipszaal.


Cultuur

Vrijdag 18 april 2008

Pionier van digitale manipulatie in GEM

Jazz

De ‘Duitse Candy Dulfer’ aan de Vliet door Bert Jansma

Uit de serie ‘No memory access’, 2001-2005, mixed media, 50,5 x 62 cm. > Foto: Michael Najjar.

Van zijn zilverkleurige schoenen tot de spacey ringtone op z’n mobiel, Michael Najjar dompelt zich onder in zijn voorstelling van hoe de toekomst eruitziet. In zijn foto’s en video’s laat hij zien hoe de niet-te-stoppen ontwikkeling van technologie onze wereld zal veranderen, ten goede, maar ook ten kwade. In het GEM is nu zijn eerste museale retrospectief te zien. door Lynne van Rhijn Michael Najjar (Landau (D), 1966) is een van de pioniers op het gebied van digitale manipulatie van foto’s. Het is nog maar kort geleden dat Najjars bewerkte foto’s zelfs een relletje veroorzaakten in Duitsland. In 1997 publiceerde hij in de Duitse krant Taz een aantal foto’s die hij genomen had op Cuba, zonder daarbij te vermelden dat de beelden gemanipuleerd waren. Zijn bewerkingen maakten van de foto’s subtiel surreële straatscenes die politieke en sociale aspecten van het leven op Cuba verbeeldden. De krant ontving protestbrieven en abonnementen werden opgezegd; voor Najjar een teken dat hij met zijn werk op de goede weg zat. In ons land kreeg Micha Klein, onze eigen pionier op het gebied van digitale beeldmanipulatie, in 1998 al een overzichtstentoonstelling in het Groninger Museum. Beide kunstenaars geven blijk van een grote fascinatie voor de perfectie en smetteloosheid van computerbeelden. Maar waar Klein in de jaren negentig zijn blije boodschap verkondigde van ‘peace, love and XTC’ begon Najjar zijn pijlen te richten op de duistere kant van toekomstvisioenen. Najjar toont de po-

tentiële gevaren van de technologische vooruitgang. Voor Nexus Project Part I bijvoorbeeld fotografeerde hij gezichten, waarbij hij slechts de ogen aanpaste en voorzag van een bleke, zilverkleurige iris. In deze serie probeerde hij te verbeelden dat we op den duur onze hersencapaciteit zullen aanpassen aan de eisen van de technologie. Met behulp van geïmplanteerde chips zouden we in de toekomst onze neuronen kunnen verbeteren. De afgebeelde personen, aldus de bijschriften, hebben verschillende speciale eigenschappen die doen denken aan de bijzondere krachten van superhelden. Zo is Dieter, geboren in 1988, meester in 17 verschillende stijlen kung-fu. De laatste back-up van de bestanden waarin zijn bewustzijn is opgeslagen is negen dagen geleden gemaakt. En Bettina, geboren in 1997, kan zich optimaal concentreren door middel van een geïmplanteerde afleidingsfilter. Najjar laat hiermee enerzijds zien hoe aantrekkelijk die aanpassingen zijn. Vreselijk handig natuurlijk, zo’n optimaal concentratievermogen, of een implantaat dat je pijngrens verhoogt! Anderzijds kun je je afvragen wat er overblijft van je ‘intrinsieke’ identiteit als al je eigenschappen zijn aan te passen.

Overbodig

In 2003 begon Najjar met een serie foto’s waarin hij zich richtte op het verbeelden van informatiestromen in de stad van de toekomst. In dit werk, Netropolis, toont hij nog zo’n aantrekkelijk idee: dat reizen overbodig wordt in een wereld waarin virtual reality minstens zo belangrijk is als de fysieke werkelijkheid. Hoeveel tijd, geld en moeite zijn we niet steeds kwijt, uitsluitend om ons te verplaatsen? Najjar probeerde een beeld te vormen van hoe steden zich zullen ontwikkelen tot informatiestructuren, waarin ruimte veranderd is in het beeld van ruimte. Hij fotografeerde in onder andere Berlijn, Hong Kong, Los Angeles en Mexico City het uitzicht vanaf het hoogste punt van

de stad in alle vier de windrichtingen. De vier foto’s legde hij vervolgens over elkaar heen, zodat een beeld ontstaat waarin ruimte enerzijds inwisselbaar is en er anderzijds nog wel een geografisch basispunt is. De nieuwste reeks, Bionic Angel, is in het GEM voor het eerst in z’n geheel te zien. De huidige experimenten met klonen en genetische manipulatie zullen op den duur ook de menselijke evolutie beïnvloeden. We zien zowel bewerkte foto’s, van perfecte, gladde witte lichamen, als onbewerkte foto’s van laboratoria, bijvoorbeeld van de grote containers waarin mensen zich na hun dood hebben laten invriezen in de hoop ooit van hun doodsoorzaak genezen te kunnen worden. En wat is er precies op tegen om je eigen lichaam te laten klonen en in opslag te bewaren voor het geval je een keer een orgaan nodig hebt? Wat is eigenlijk nog de rol van de natuur, ooit vrijwel almachtig en nu steeds meer een invloed die te omzeilen is? Het lijkt er in dit mid-career retrospectief op dat Najjar veel van de grote vragen die de ideeën over de toekomst oproepen inmiddels gesteld heeft. Maar nu we meer gewend zijn aan beeldmanipulatie en andere kunstenaars begonnen zijn te experimenteren met nieuwe technieken als virtual reality en de grenzen aftasten van genetische manipulatie lijkt Najjars sterk op foto en video gerichte aanpak wat af te drijven van de inhoud van zijn werk. Zijn soms wat clichématig futuristische beelden zijn nu wel erg afhankelijk van het verhaal. Najjars waarschuwingen zouden aan overtuigingskracht winnen als hij de vorm sterker liet afhangen van de toch boeiende en doordachte achtergronden. ‘Augmented Realities – Michael Najjar – works 1997-2008’, t/m 29 juni 2008 te zien in GEM/Fotomuseum Den Haag, Stadhouderslaan 43, Den Haag. Open: dinsdag tot en met zondag van 12.00 tot 18.00 uur

Vrouwelijke jazzsaxofonisten zijn ‘in’ sinds het wereldsucces van Candy Dulfer. Want zo mag je het toch wel noemen wanneer je haar foto regelmatig in de internationale jazztijdschriften tegenkomt. In Duitsland hebben ze inmiddels een ‘Duitse Candy Dulfer’. Ze heet van zichzelf Nicole Jo en ze is zondag 20 april te gast in Herberg Vlietzigt aan het Jaagpad in Rijswijk. Ze wordt er begeleid door pianist Rembrandt Frerichs en dat is niet verwonderlijk, want Rembrandt kent haar uit hun beider tijd in het European Youth Jazz Orchestra waarmee ze zelfs naar Zuid-Amerika reisden. Gulli Gudmundsson hanteert de bas en Dolf Helge, die de concerten in de Herberg aan de Vliet organiseert, zit achter de drums. Nicole Jo is voor mij een nieuwe naam dus ik kan niet anders doen dan Rembrandts woorden over haar weergeven: “Frisse, eigentijdse funky jazz met lekkere grooves en een aanstekelijke, enthousiaste podiumaanwezigheid”. En Rembrandt vertelt er bij dat Nicole Jo veelvuldig op tournee was in Amerika met de ‘Sisters of Jazz’. Dat doet denken aan dat andere succesverhaal van een Nederlandse saxofoniste, Tineke Postma, en die kennen we wél. Ze is helaas niet in Den Haag of omstreken te horen, maar gezien de nieuwsbrief die ze me deze week toestuurde zou daar wat aan gedaan moeten worden. Tineke is genomineerd voor de Gouden Notenkraker Muziekprijs 2008 (uitslag 21 april in het Amsterdamse Paradiso), ze heeft net een tournee gemaakt door

De tweejaarlijkse Littéraire Witte Prijs is voor 2008 toegekend aan dr. Henk Nellen, verbonden aan het Huygens Instituut in Den Haag, voor zijn werk ‘Hugo de Groot. Een leven in strijd om de vrede, 1583 – 1645’. De prijs, in 1977 ingesteld bij het 175-jarig bestaan van de Nieuwe of Littéraire Sociëteit De Witte aan het Plein in Den Haag, is bestemd voor een letterkundig werk van een Haagse auteur of over een Haags onderwerp en bestaat uit een geldbedrag van € 5000 en een legpenning met inscriptie. Eerdere prijswinnaars waren onder anderen Hella Haasse, Frédéric Bastet, Inez van Dullemen, Rico Bulthuis, Helga Ruebsamen, Margaretha Ferguson, Jan Siebelink , Kees van Kooten, Cees Fasseur en Annejet van der Zijl. De jury bestond uit Jan Borman, bestuurslid van de Littéraire Tafel en oudlid van de Raad van State (voorzitter), oud-advocaat en publicist Han Bruin en Jan Mommaerts, oud-octrooigemachtigde en oud-voorzitter van de Littéraire Tafel van de Witte. De historicus Henk Nellen (1949) was vanaf 1980 belast met de leiding van het Grotius Instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, dat in 1992 opging

Ik werk dus ik ben

Een dag uit het leven van vijf singles in een grote stad. Alle vijf DAGELIJKS proberen ze er ‘iets van te maken’. Aan de hand van winkelwagentjes en werktijden BROOD van anderen schatten ze hun afstand tot de afgrond in.

Danckwart

spel Jeroen Spitzenberger, Pauline Greidanus, Pieter van der Sman, Gonny Gaakeer en Annelien van Binsbergen | tekst Gesine Danckwart | vertaling en regie Susanne Kennedy

voorstellingen t/m za 17 mei Reserveer nu! 0900-3456789 (0,10 €pm) Nationale Toneel Gebouw | Schouwburgstraat 8 Den Haag

Indonesië, is daarna doorgevlogen naar New York waar ze in januari al was als gast van de IAJE (International Association of Jazz Educators) en nu in jazzclub Smalls speelde. Met de Nederlandse consulgeneraal Hugo Gajus Scheltema onder haar toehoorders. Nederland pronkt dezer dagen bovendien met haar op de Jazz Ahead Meeting in het Duitse Bremen (17 tot en met 20 april). Haar eerste optreden in Londen (Pizza Express) kreeg daar prachtige recensies: “Een intrigerende nieuwkomer” schreef The Guardian. “Haar Londense debuut bevestigde nog eens dat ze technisch en creatief behoorlijk hoger ingeschaald moet worden dan onze eigen musicerende dames”, schreef de Evening Standard. En het toonaangevende Amerikaanse jazzblad Down Beat noteerde naar aanleiding van haar laatste cd “A journey that matters”: “Postma toont een ongewoon gemak om melodische momenten te mengen met expressieve nuances. Improvisaties die beheerst ontwikkeld worden zonder terug te vallen op de gemakkelijke cliché’s die het toch wel doen”. Dus: Den Haag, waar blijft Tineke bij ons? Wij houden het wat de blazers betreft op de mannen en daar is vrijdag 18 april Simon Rigter uiteraard ‘top of the bill’ in de Tobbe in Voorburg in zijn kwartet met trompettist Ruud Breuls. En in de Regentenkamer speelt Mischa van der Wekken (19 april) op de saxen bij een kwartet met pianist Dirk Balthaus. Die Balthaus maakte al eens een cd met drummer Johnny Engels, en die riep toen tegen ieder die het wilde horen: “Hé, op die vogel moet je letten”. Gaan we doen.

Littéraire Witte Prijs voor dr. Henk Nellen

Advertentie

DAGELIJKS BROOD

15

www.nationaletoneel.nl

in het Huygens Instituut in Den Haag. Hij geldt nationaal en internationaal als een van de grootste kenners van leven en werk van Hugo de Groot, die als rechtsgeleerde is opgenomen in de Canon van de vaderlandse geschiedenis. Henk Nellen verzorgde een aantal delen van de enorme briefwisseling van Hugo de Groot en het is vooral op basis van de gegevens uit deze brieven, dat hij zijn biografie schreef. Bij het grote publiek is Hugo de Groot vooral bekend door zijn spectaculaire ontsnapping in 1621 per boekenkist uit Slot Loevestein, maar hij schreef invloedrijke werken over het recht, de vaderlandse geschiedenis en de kerkelijke eenheid. Hugo de Groot woonde van 1599 tot 1613 in Den Haag. In het juryrapport wordt gewezen op het belang van het werk, ook uit littérair-historisch oogpunt. “En het is Haags”, aldus de jury, “omdat het onze stad tekent als decor van de opkomst van een groot man, haar vervolgens maakt tot toneel van een tragedie, en tenslotte vooruitwijst naar haar huidige betekenis als forum waar met de wapenen van het recht gestreden wordt om vrede. Den Haag als stad van internationale gerechtigheid, vrede en vrijheid”.


16

Cultuur

Vrijdag 18 april 2008

‘Ik ben eigenlijk een correspondent vanuit het hart’

Stef Bos deelt zijn Afrika-ervaringen met publiek door Theodore Pronk

den met alles, te weinig tevreden met niets. “Dat slaat heel erg op hier, Nederland”, zegt Bos die ook uitlegt waarom hij zo vaak op pad is. “Als ik reis, doe ik dat niet omdat ik andere culturen interessanter vind dan de onze. Ik ben echt van hier en vind het juist te gek om na een reis hier vier, vijf maanden te toeren, want in Nederland kan ik mijn verhaal kwijt. Als ik de nummers die ik nu speel in Afrika zou spelen, werkt dat niet confronterend voor die mensen. Terwijl het hier juist heel bevrijdend werkt”.

Even geen ‘Papa, ik lijk steeds meer op jou’ of ‘Diploma vol met leugens’, maar gloednieuw repertoire vormt de basis van het nieuwe theaterprogramma – ‘2008’ – van Stef Bos. Aanstaande vrijdag en zaterdag speelt hij in het Haagse Diligentia Theater en deelt hij zijn Afrika-ervaringen met het publiek. Bos verblijft al veertien jaar geregeld op het continent en zegt vooral aangetrokken te worden door de tweeslachtigheid ervan. “Je ziet daar de schoonheid en de lelijkheid van de wereld waarin we leven heel zuiver in beeld gebracht. Inmiddels weet ik wel hoe de boel daar in elkaar steekt. In Nederland klagen we over culturele verschillen, maar dan moet je maar eens in Afrika gaan kijken”. De muzikale taalkunstenaar laat zich in Afrika bijzonder inspireren door de hardheid van het bestaan aldaar. “Dat is geen sadomasochisme, hoor! Het hoofdthema van deze voorstelling is dat Afrika het continent is van het begin. Als Westerling word je daar teruggebracht naar de basis. Op het moment dat ik met iets word geconfronteerd, neem ik dat mee en schrijf ik dat op. Natuurlijk is het zo dat als je theater maakt, je dingen uitvergroot, maar ik probeer het zo dicht mogelijk op de realiteit te laten berusten. Ik ben eigenlijk een correspondent vanuit het hart, maar wel iemand die persoonlijk meer geïnteresseerd is in een muzikant dan in een machtswellusteling als Mugabe. Het is heel mooi om mensen te zien die iets constructiefs doen. Die leiders komen al genoeg in beeld”. Enig moralisme is de zanger niet vreemd, maar hij meent dat niet overdreven te praktiseren. “Ik doe het vooral uit mijn gevoel. Tijdens het maken van een voorstelling denk ik niet na over grappen waarmee ik mensen vertel hoe de boel in elkaar zit. De tekst van het refrein van ‘gelukkig’ is misschien wel typerend voor deze voorstelling”. Dat refrein klinkt als volgt: Ik ben gelukkig, ook al zie ik het niet, teveel ontevre- Chansonnier Stef Bos brengt nieuw repertoire ten gehore > Foto: Jaap Reedijk

Spannend

Hoewel zijn liefde voor het continent enorm is, lijkt Bos zich niet vast te klampen aan het idee om Afrika de komende decennia nog als thema voor zijn voorstellingen te laten fungeren. “Het kan heel goed zijn dat ik bij m’n volgende voorstellingen het onderwerp helemaal laat vallen, want dat vind ik ook best spannend. Als mensen juist verwachten dat ik weer over Afrika zal beginnen, vind ik dat te voorspelbaar. In deze voorstelling is muziek de hoofdzaak. We doen alleen maar nieuwe nummers, geen enkel oud nummer. Vorig jaar heb ik dat nog gedaan met strijkers en nummers gedaan die mensen kennen, maar nu is het tijd voor iets nieuws. Het publiek reageert daar ook erg goed op. Dat doen we met een kleine bezetting. We kunnen telkens nieuwe nummers inpassen. Het is een voorstelling die heel makkelijk kan switchen en waar een verhaal in zit. Dat kun je veel makkelijker met negen man doen dan met vijftien”. Bos zegt de ervaring te hebben dat dit theaterprogramma mensen met een goed gevoel huiswaarts laat gaan. “Wat ik zelf ook elke avond na een voorstelling heb, is dat ik gelukkig thuiskom. Hoe plat en clichématig dat ook klinkt, maar ik denk dat mensen na het optreden beseffen in welk perspectief ze dingen kunnen zien”. Stef Bos ‘2008’ / Theater Diligentia / vrijdag 18 april + zaterdag 19 april / € 20,-

De wereld een beetje groener met behulp van de computer

Een Bonsaiboompje als ecologische tamagotchi Tiffany Holmes vraagt op de website www. worldoffset.org bezoekers kleine beloften te maken. > Foto: PR

door Nathalie Hartjes De klimaatverandering baart de wereld grote zorgen. Op allerlei manieren worden wij gevraagd te letten op onze bijdrage aan een duurzame samenleving. Politici en BN’ers maken films en de overheid verhoogt de milieubelastingen. De strategieën om de moderne mens tot inkeer te brengen zijn doorgaans economisch of didactisch van aard, en leveren daardoor ook veel irritatie op. Maar hoe dan? Wat voor een manieren blijven er nog over om ons enig bewustzijn aan het verstand te timmeren, als gewoon aardig vragen niet helpt? Galerie <>TAG, de Haagse expert op het gebied van kunst in nieuwe media en technologie, doet een paar suggesties. In de huidige tentoonstelling Eco Aesthetics wordt werk gepresenteerd van kunstenaars, website- en productontwerpers die ons op speelse wijze confronteren met ons energieverbruik en de consequenties daarvan. Geen schreeuwerige manifesten of dogmatische groenprekerij en wellicht daarom des te effectiever. Zo toveren de ‘energiestoppen’ van Scott Amron in zijn productlijn ‘Die Electric’ vooral een glimlach op het gezicht; een multifunctionele lichtknop die dienst kan doen als kledinghanger (en dan meteen het licht uitdoet), of de isolerende stekkers die in het stopcontact gestoken de energiestroom verminderen in de vorm van een kurk, tandenborstelhouder of zelfs dienst doen als bloempot. Zo presenteren de pro-

ducten van Amron zich als aantrekkelijke hulpmiddelen, die op een positieve manier aansluiten bij de huidige consumptiemaatschappij. Het concept van de EnergyTree van Ben Arents spreekt als hebbeding ook tot de verbeelding. Een Bonsaiboom gekoppeld aan een systeem dat het verbruik van het huishouden meet. Leef je duurzaam genoeg dan gaat je boom een mooie toekomst tegemoet, zo niet dan wordt de boom ziek en sterft. Zo functioneert de boom als ecologische tamagotchi, inspelend op de zorgzame eigenschappen van de mens en diens gedrevenheid te slagen, waardoor het de gebruiker stimuleert een aanpassing in zijn huidige gewoontes te maken waar het milieu uiteindelijk baat bij heeft.

Boomjaren

De tentoonstelling bevat een aantal websites/applicaties die alle op een andere manier vormgeven aan uiteenlopende ecologische data. Zo vertaalt Michael Mandiberg met zijn plug-in RealCosts de uitgestoten C02-eenheden per vliegreis naar de hoeveelheid ‘boomjaren’ die er nodig zijn om deze weer te neutraliseren. Elke Firefoxgebruiker kan deze applicatie, die op een 20-tal boekingwebsites werkt, installeren. In de tentoonstelling staat een pc gereed waarop je kan zien wat voor een schade je vakantieplannen aanrichten (en waardoor de trein opeens een verdomd mooi alternatief lijkt).Tiffany Holmes vraagt op de website www.worldoffset.org bezoekers kleine beloften te maken, zoals tig keer per week

herbruikbare koffiebekers te gebruiken, tig keer per week twee minuten minder dan normaal te douchen, tig keer per week vegetarisch of organisch te eten. Als gevolg van het bespaarde verbruik worden in een bewegende afbeelding elektrische apparaten langzaam vervangen door bomen. Visueel is de afbeelding niet erg prikkelend, maar de laagdrempeligheid van de site (inclusief de mogelijkheid reminders voor je belofte per mail te ontvangen) en simpelweg het feit dat het nu echt zichtbaar wordt dat ‘alle kleine beetjes helpen’ zetten een stok achter de deur en dwingen je je niet meer te verschuilen achter het excuus dat je in je eentje niets kan bereiken. Het zichtbaar en/of voelbaar maken van cruciale informatie is een belangrijke rode draad in de tentoonstelling. Een groot deel van de deelnemers werkt aan systemen of documenten die de menselijke invloed (positief of negatief) op onze leefomgeving niet alleen weergeven, maar dat ook op een begrijpelijke manier proberen te doen. De informatie is niet meer slechts voor de oren en ogen van wetenschappers bestemd, de ‘gewone man’ krijgt hier nu ook toegang. In onze huidige ‘open source’-maatschappij kun je je niet gemakkelijk meer onttrekken aan de gevolgen van je daden en claimen dat je niet wist wat de consequenties waren. Maar het beschikbaar maken van deze kennis heeft vooral een positief effect. Eindelijk word je niet alleen meer op de vingers getikt voor wat je fout doet. Simpel en snel word je beloond voor je goede daden.

Stille Veerkade

Niet alle werken bereiken echter even goed hun doel in het zichtbaar maken van de ecologische omstandigheden. Tjerk Stoop’s nieuwe werk Statlab, gemaakt als een project in het <>TAGLab, visualiseerde gedurende enkele dagen rondom de opening de CO2-uitstoot in de directe omgeving van de galerie aan de Stille Veerkade, één van de meest vervuilde straten van Nederland. De CO2-uitstoot werd versterkt en borrelde in perspex buizen. Door de verschillende dichtheden zou je goed moeten kunnen zien wat de directe invloed van het verkeer was, maar nu het werk er statisch bijstaat, kan slechts een getraind oog beoordelen wat de afzetting van het gas, dat nu als een film bovenop de vloeistof ligt, ons kan vertellen. Ook Brooke Singers website Superfund365 stelt in vergelijking met de andere werken teleur. De informatie over 365 chemische rampen in de Verenigde Staten is schrikbarend en de doelstellingen van de organisatie prijzenswaardig, dat wel, maar de site is in concept niet anders dan die van welke andere milieu(activistische)-

organisatie. Komt hier dan toch een klein belerend vingertje om de hoek kijken? De documentaire, boek en fotoreeks The sinking of Tuvalu van Jurriaan Booij is als traditioneel verslag een buitenbeentje tussen al het nieuwe mediawerk, maar zeker de moeite waard. De documentaire vertelt het schrijnende verhaal van een compleet volk dat dreigt haar land te verliezen aan het water. De evacuatieplannen liggen al op tafel, maar de grote industriële landen weigeren stug zich te houden aan het Kyo-

toverdrag en de vrees is groot dat de eilandengroep Tuvalu binnen enkele jaren onder de zeespiegel verdwijnt. Nooit eerder had de internationale gemeenschap met milieuvluchtelingen te maken. Een fenomeen dat we tot nu toe alleen kennen uit science-fiction films, maar één die met alle waarschijnlijkheid binnenkort werkelijkheid wordt. <>TAG, Eco Aesthetics, t/m 2 mei, Stille Veerkade 19, 2512 BE Den Haag. woe.– zat. van 12:00 tot 17:00 uur.

Uniek optreden Midori in Delft door Aad van der Ven De Japanse violiste Midori werkt mee aan het Delft Chamber Music Festival, dat dit jaar van 1 tot en met 10 augustus in Museum Het Prinsenhof wordt gehouden. Het was min of meer een toeval dat Delft in de agenda van een van de bekendste violisten van haar generatie terecht is gekomen. Haar collega Liza Ferschtman, die als artistiek leider het programma samenstelde, nodigde eerst de pianist Jonathan Biss uit. Maar die bleek in die periode met twee andere musici als pianotrio rond te reizen, onder wie Midori Goto (haar voornaam is haar artiestennaam). Het trio had nog een datum open staan, die moeiteloos binnen het festival paste. Midori (36), opgeleid door Dorothy Delay aan de Juilliard School in New York, was een van de bekendste muzikale wonderkinderen van na de oorlog. Toen zij zeven was speelde zij in het openbaar één van de Caprices van Paganini. Na een optreden in 1986 met Leonard Bernstein knielde de beroemde dirigent voor haar, zo wist de New York Times de volgende dag te melden. Behalve soliste, met een groot aantal bejubelde cd’s op haar naam, is Midori tegenwoordig ook vioolpedagoge. Zij geeft leiding aan de afdeling strijkinstrumenten van de Thornton School of Music van de Universiteit van Zuid-Californië. Midori, die lange tijd niet in Nederland heeft gespeeld, werkt op zaterdag 2 augustus mee aan zowel het middag- als het avondconcert. Met Johannes Moser (cello) en Jonathan Biss (piano) voert zij dan Schumann en Beethoven uit. Voor Liza Ferschtman wordt dit het tweede Delftse festival als artistiek directeur. Vorig jaar nam zij de plaats van Isabelle van Keulen in. Na afloop van Ferschtmans eerste festival bleek dat er niet eerder zoveel muziekliefhebbers naar Museum Het Prinsenhof waren gekomen. Veel bezoekers komen

uit Den Haag en omliggende gemeenten, maar ook Utrecht en Aerdenhout zijn vertegenwoordigd.

Geen thema

Het festival van dit jaar heeft geen alles omvattend thema, maar het idee was wel veel aandacht aan vocale muziek te schenken, van Dowland tot Mahler en van Beethoven tot Korngold. Tot de vocalisten die zullen optreden behoren Christianne Stotijn, Lenneke Ruiten, Thomas Oliemans en Robin Tritschler. Onder de uitgenodigde buitenlandse musici bevinden zich de pianist Enrico Pace en de celliste Anne Gastinel, ooit winnaars van respectievelijk het Franz Liszt Concours in Utrecht en het Scheveningen Internationaal Muziekconcours.

Midori Goto. > Foto: PR


Sport

Vrijdag 18 april 2008

Kees

ADO had in de Nacompetitie van 1995 die Haagse ‘kom-maar-op mentaliteit’

Marcel Koning (links) en Dick Boereboom. >Foto Creative Images

Het huidige seizoen van ADO Den Haag zou met enig gevoel voor understatement als ‘zeer bewogen’ omschreven kunnen worden. Toch gaat de ploeg de Nacompetitie in en is er een kansje dat Den Haag volgend seizoen ‘gewoon’ weer een Eredivisieclub herbergt. Die hoop was er ook in juni 1995, toen het toenmalige FC Den Haag in Doetinchem aan één punt genoeg had om te promoveren. Het liep allemaal anders. door Remco Benschop In de competitie toonde FC Den Haag zich destijds als niet meer dan een subtopper, maar in de Nacompetitie kende de Hagenaars een fabuleuze start. Uit de eerste drie duels werden zes punten behaald en zelfs Eredivisieclub De Graafschap moest het in het Zuiderpark ontgelden (1-0). Dat terwijl de Doetinchemmers zeventien duels op rij niet hadden verloren. Aanvallers als Jeffrey Talan, Rick Hoogendorp en Harry van der Laan maakten het elke

defensie bijzonder lastig. Dick ‘Supersup’ Boereboom en Marcel Koning maakten het allebei van dichtbij mee. Vooral de eerste kan zich de dag waarop FC Den Haag in Doetichem promotie af wilde dwingen, maar al te goed herinneren. “De sfeer was werkelijk fantastisch”, blikt Boereboom, tegenwoordig elftalleider bij HBS, terug. “De supporters stonden ons in groten getale op te wachten. En niet alleen bij het stadion, hè. Nee, ze stonden al vanaf Arnhem langs de weg om ons toe te schreeuwen”. De mannen van Lex Schoenmaker startten goed aan de wedstrijd, duidelijk was dat grote belangen op het spel stonden. Een tomeloze inzet, hoog tempo, scherpe tackles en weinig uitgespeelde kansen. Het waren de Hagenaars die domineerden. Dat smaakmaker Jeffrey Talan na twintig minuten voor de schitterende openingstreffer zorgde, was dan ook zonder meer terecht. Maar binnen een kwartier kwamen de ‘Superboeren’ op gelijke hoogte. De treffer, uit een ‘vals countertje’, kwam volledig uit de lucht vallen.

Ommekeer

Na rust hetzelfde spelbeeld, maar ook de derde goal viel voor FC Den Haag aan de verkeerde kant. “Een gemiste kans van Harry van der Laan was de ommekeer”,

stelt Boereboom. “Normaal gesproken ramt hij zo’n bal er gewoon in, maar nu schoot hij centimeters naast. Vanaf dat moment knapte er iets bij ons”. Binnen vijf minuten bracht De Graafschap de 2-1 en de 3-1 op het scorebord. Geflatteerd, dat wel. Want FC Den Haag was sterker, speelde dominant en gedurfd voetbal. Zoals het team al het hele seizoen een geduchte tegenstander was. “Die ploeg was een goede mix tussen gevestigde namen en jong talent”, zegt Marcel Koning, vandaag de dag aanvoerder van HBS. “Bovendien hadden we de Haagse ‘kom-maar-op mentaliteit’. En daar hoort een beetje intimidatie bij, hè. En dat begon al in de spelerstunnel met lawaai te maken en je tegenstander aan te blijven kijken”. Toch slaagde dat beruchte FC Den Haag er niet in te promoveren. Hoewel de ploeg na de 3-1 bij De Graafschap daar nog alle kans toe had. Als de ‘Superboeren’ in de overgebleven twee duels maar één punt lieten liggen. En dat gebeurde ook, op de laatste speeldag, maar FC Den Haag speelde op dezelfde dag een kansloze wedstrijd tegen SC Heracles (2-1). Ook in die jaren kende de club financiële problemen en het was dan ook niet verwonderlijk dat veel spelers het volgende seizoen een andere club zochten.

Gemotiveerd

Als geen ander weten oud-spelers en boezemvrienden Boereboom en Koning hoe het is om Nacompetitievoetbal te spelen. Boereboom maakte het twee keer mee met FC Den Haag en Koning drie keer met NEC: “Het is altijd een prachtige afsluiting van het seizoen. Vooral als club uit de Jupiler League, want als Eredivisieclub is het lastiger voetballen. Want de clubs zijn dan zo enorm gemotiveerd”. Boereboom inhakend: “Elke club ziet het als een buitenkansje om een heel seizoen goed te maken. De druk is enorm. De media volgen je plotseling op de voet en stadions zitten ineens drie keer zo vol. ADO Den Haag zal het over een paar weken allemaal weer gaan meemaken.”

17

Laat de nieuwe goeroe spreken Wat is er aan de hand bij ADO? Ik heb redelijk wat contacten in het Haagse, maar kom er niet meer uit. Er wordt gesproken met Martin Jol en met André Wetzel, die een maandje terug een wel erg hoge dunk had van zichzelf maar nu gewoon met VVV op degraderen staat, en die nu wordt aangetrokken. Rob Jansen and family zegt zich te hebben teruggetrokken, hetzelfde geldt voor John van Ringelestein, al hebben beide heren nog wel wat poen in de club zitten. John Arzbach stapt op als directeur, een kersverse financiële directeur vertrekt binnen luttele weken, er was al een fikse schoonmaak binnen het personele wangedrocht aan de gang, kortom duidelijk is dat er niets duidelijk is. En dat terwijl spelers en trainers pal voor de cruciale nacompetitie staan, waarbij de sportieve toekomst weer eens op het spel staat. Het lijkt mij een chaos en dat terwijl ik vrijdag eigenlijk gewoon enthousiast vanuit vak B, rij 8, stoel 37 in het duel met Volendam had willen toekijken hoe ADO zich helemaal in vorm speelde voor de promotiewedstrijden. In plaats van rust, heerst er alom onrust, waarbij Jan met de Pet vanaf afstand verbijsterd toekijkt. Ik bedoel: ook ik heb herhaaldelijk gezegd dat er zogenaamde supporters rond de club lopen die door hun gedrag echt topvoetbal in Den Haag onmogelijk maken, maar wat ‘de Bobo’ nu aanricht zou je bijna wit-

teboordencriminaliteit kunnen noemen. Het is bijna logisch dat eenvoudige ADOfans uit hun bol gaan bij zoveel bestuurlijke ellende, haat en nijd uitdragen en zich op verkeerde wijze afreageren, al mag dit zinnetje geen vrijbrief zijn voor welk gedoe vanaf de tribune dan ook. Of vergis ik mij? Vorige week las ik in ons aller Den Haag Centraal dat wethouder Sander Dekker de nieuwe clubicoon Van der Kallen veel sterkte en succes toewenste, wat volgens Dekker dan wel met harde hand gepaard diende te gaan. Is dat dan de enige oplossing? Ik ken die mijnheer niet. Is hij voetballiefhebber, ADO-fan, of doet dat er niet toe? Is hij gestuit op enorme boekhoudkundige troep en moet het mes er wel in? Wil hij breken met het verleden om te bouwen voor de toekomst? Wil hij de bekende gezichten weg om nieuw, vers bloed de kans te geven? Gaat hij de club opbouwen om straks door te verkopen? Gaat hij zorgvuldig of gehaast te werk? Heeft hij een plan? Den Haag is een voetbalstad, heeft een prachtig stadion en een verrot imago ondanks een fraai verleden. Het kan zijn dat al het oude rondom de club tot de grond moet worden afgebroken. Maar laat de nieuwe goeroe dan spreken. Opdat WE een tikje gerust gesteld worden.

Kees Jansma

Janmaat pakt zijn kans in roerig seizoen In het profvoetbal kan het snel gaan. Daryl Janmaat ondervindt het aan den lijve. De 18-jarige rechtsback van ADO Den Haag hoopte dit seizoen als A-junior aansluiting te vinden bij het tweede elftal. Het werd een basisplaats in de hoofdmacht. door Eppo Ford Heel zijn jonge leven speelt de in Leidschendam geboren Janmaat in de jeugdelftallen van betaald voetbal organisaties. Vanaf de vroegste jeugd bij Feyenoord, later, nadat hij door de Rotterdamse leiding te licht was bevonden, bij ADO. Toch hield hij er geen moment rekening mee dat hij al als achttienjarige vierentwintig wedstrijden in het betaalde voetbal zou spelen, en twee keer zou scoren. Janmaat: “Je weet nooit of het gaat lukken in het profvoetbal. Er is een kleine kans. Je hoopt het, maar ik ga ernaast ook naar school, want je weet nooit hoe het loopt”. Hij vertelt het zelfbewust, zonder de indruk te wekken dat hij naast zijn schoenen is gaan lopen nu hij de bevestiging heeft gekregen dat een leven als profvoetballer mogelijk is. Janmaat: “Ik ben als verdediger een degelijke speler. Maar de beste voetballers hoeven het niet te halen, het gaat ook om mentaliteit”. Wie Janmaat dit seizoen heeft zien spelen, weet dat het met de mentaliteit wel goed zit. Sinds zijn debuut tegen FC Zwolle begin oktober maakt hij indruk met zijn volwassen spel, wat door hoofdtrainer Wiljan Vloet wordt beloond met een basisplaats. Janmaat: “Vorig jaar speelde ik als eerstejaars in de A1. Ik speelde alles en was dit seizoen aanvoerder. Tegen Helmond Sport thuis mocht ik op de bank zitten, dankzij blessures. Een paar weken later viel Raymond Victoria geblesseerd uit en mocht ik mijn debuut maken. Dan begint het echt. Dan weet je waar je zo lang voor geknokt hebt in de jeugd”. Janmaat speelde meer dan verdienstelijk en zag zijn naam één wedstrijd na zijn debuut terug in de basisopstelling. Hij

verfraaide de dag met een doelpunt. “Ik had verwacht dat ik dit jaar in de A1 zou staan, en gehoopt dat ik in de loop van het seizoen de aansluiting zou vinden met het tweede. Dit is boven verwachting”.

Respect

Inmiddels wachten ervaren krachten als Daniël Rijaard op een mindere periode van Janmaat. Vooralsnog is daar geen sprake van. En hoewel het profmetier keihard kan zijn, merkt Janmaat juist veel collegialiteit in de groep. “Je wilt je geld verdienen, iedereen knokt hard

voor zijn eigen plekje. Maar we hebben een leuke groep, je wordt niet expres door iemand opgezocht. Je wordt soms hard aangepakt, maar niet bewust hard”. Van de overstap van de A-junioren naar de senioren schrikt hij eveneens niet. “Natuurlijk is er respect voor ouderen. Maar je moet wel je eigen ding kunnen zeggen. Ik ben van mezelf een rustig type. Ik wil dingen leren van de ouderen. Dat vind ik geen probleem”. De gespecialiseerde verdediger (‘vanaf de D-jeugd speel ik als rechtsback, dat is een lekkere positie, dat past bij mijn

spel, dan kan ik mee opkomen’), is inmiddels gewend aan zijn huidige team.

Promotie

Dat team heeft het overigens niet makkelijk. Janmaat ervaart in zijn eerste seizoen al direct dat het in het profvoetbal om meer gaat dan voetbal alleen. Over de financiële perikelen: “Het houdt me niet echt bezig. Wij kunnen alleen voetballen. Maar onbewust houdt het me wel bezig, het is niet leuk als je de club zo in de pers en media tegenkomt”. Sportief gaat het beter. Toevallig of niet, nadat Janmaat zijn entree in het elftal

maakte, wist ADO na een slechte competitiestart de weg omhoog te vinden. Nu wacht de Nacompetitie. Janmaat: “Voor mijzelf is het seizoen al geslaagd, qua spel. Maar voor ons allemaal is het seizoen pas echt geslaagd als we promoveren”. Toevoegend: “Ik denk dat we hebben laten zien dat we als we goed spelen van iedereen kunnen winnen. Al kunnen we ook van iedereen verliezen, zelfs van de slechtste. Maar als we goed spelen, hebben we de kwaliteiten voor promotie”.

Data Play-Offs Jupiler League ADO Den Haag is inmiddels zeker van deelname aan de Play-Offs om promotie naar de Eredivisie. Komende vrijdag, thuis tegen kampioenskandidaat FC Volendam, wordt duidelijk welke plaats ADO Den Haag in de eindrangschikking behaalt en in welke ronde de Haagse formatie naar aanleiding van de positie op de ranglijst instroomt. Hieronder een overzicht van de mogelijke speeldata van de Jupiler Play-Offs. Ronde 1 (knock-out systeem) Heenwedstrijd: dinsdag 22 april 2008 Return: zaterdag 26 april 2008* *Indien ADO Den Haag in de eerste ronde van de play-offs dient uit te komen, speelt het op zaterdag 26 april aanstaande een thuiswedstrijd. Ronde 2 (best of three systeem) Heenwedstrijd: donderdag 1 mei 2008* Return: zondag 4 mei 2008 Beslissingswedstrijd (indien nodig): woensdag 7 mei 2008 *Indien ADO Den Haag de tweede ronde van de play-offs bereikt of in de tweede ronde instroomt, speelt het op donderdag 1 mei aanstaande een thuiswedstrijd.

Janmaat maakt zich breed. > Foto Creative Images

Ronde 3 (best of three systeem) Heenwedstrijd: zondag 11 mei 2008 Return: donderdag 15 mei 2008 Beslissingswedstrijd (indien nodig): zondag 18 mei 2008 Mogelijke thuiswedstrijd nog niet bekend.


18

Sport

Honkballers ADO begonnen aan een zwaar seizoen De honkbalcompetitie begon slecht voor ADO. Met respectievelijk 13-2 en 4-10 werd van de Amsterdam Pirates verloren. Het was de eerste test voor het jonge team van hoofdcoach Ron Steward, dat het dit seizoen moet opnemen tegen ervaren en versterkte tegenstanders. Twee verliespartijen tegen Amsterdam. Was dat verwacht? “Ja. We spelen dit jaar met een jong team. We hebben Amerikaanse werpers en voor de rest jonge talenten. Zij moeten zorgen voor de toekomst van ADO. In het verleden hadden we grote jongens hier, die vervolgens weer weggingen”. De ontwikkeling staat dit seizoen centraal? “De komende twee jaar zeker. Er is ook geen geld voor grote spelers”. Het komt dus goed uit dat er dit jaar niemand degradeert uit de Hoofdklasse? “Er is geen degradatie. Maar het is belangrijk dat we jongeren hebben die willen honkballen. Ik denk dat we nog wel voor een verrassing kunnen zorgen. Er zijn vijf ploegen die goed gebalanceerd zijn, wij iets minder. In de wedstrijden van afgelopen weekeinde hebben we de eerste vier innings goed gespeeld. Thuis stonden we 2-0 voor, maar met twee nullen en niemand op de honken scoorden zij vijf punten”. Gebrek aan ervaring? “We waren met de pitching iets minder. Je kan het ervaring noemen. Als de pitching niet top is, is het belangrijk dat de catcher hem kan helpen. Hij moet bijna alle slagmensen doorhebben. Wij missen op een paar plekken ervaring”. Het wordt een lastig seizoen? “Dat denk ik wel. Maar de jongens spelen graag honkbal, en in de tweede wedstrijd zag ik al veel vooruitgang”. Wordt er nog naar een sponsor gezocht? “Het bestuur is er mee bezig. Wie weet, voor volgend seizoen. Maar je kan spelers alleen in bepaalde perioden aantrekken, dus voor dit jaar wordt het moeilijk. En voor de rest hebben we een goede jeugdopleiding, die de aansluiting moet vinden met de hoofdklasse. Dat heeft de toekomst”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven? 1. ADO Den Haag – FC Volendam.>De laatste wedstrijd van de reguliere competitie is een kraker. ADO wil van de zesde plaats af om de eerste ronde nacompetitie te vermijden en Volendam kan kampioen worden. Vrijdag 18 april, 20.00 uur, ADO Den Haag stadion, Forepark. 2. HGC – Alliance. >De dames van HGC kunnen thuis kampioen worden, en dat is een goede stap in de richting van promotie naar de Hoofdklasse. Zondag 20 april, 12.45 uur, Buurtweg, Wassenaar. 3. Haaglandia – Argon. >Het gehoopte Hoofdklasse kampioenschap zit er niet in voor Haaglandia, maar desondanks is het een geslaagd seizoen. Met nog enkele wedstrijden te gaan, staat Haaglandia tweede. Argon staat een positie lager, dus dit is een topwedstrijd. Zondag 20 april, 14.00 uur, Schaapweg, Rijswijk. 4. HBS – Neptunus. >De competitie in de Zondag Eerste Klasse B nadert haar apotheose. Drie kampioenskandidaten zijn er, waaronder HBS en Neptunus. Zondag 20 april, 14.00 uur, Daal en Bergselaan. 5. Klein Zwitserland – Alkmaar. >De terugkeer naar de Hoofdklasse is zichtbaar aan de horizon, maar HCKZ is er nog niet. Zondag 20 april, 14.45 uur, Klatteweg.

Vrijdag 18 april 2008

Scheveningen terug in de Zaterdag Hoofdklasse Na een afwezigheid van twee jaar is SVV Scheveningen in de Hoofdklasse Zaterdag. Na een 1-0 zege op degradant Deltasport is de kustploeg niet meer te achterhalen door de concurrentie in de Eerste Klasse B. Verdediger Sander Klapwijk en Ron Cramer (verantwoordelijk voor de technische zaken), beiden eveneens actief tijdens het algehele landskampioenschap van 1996 onder de bezielende leiding van Martin Jol over het typische ‘Scheveningengevoel’.

kele oudgedienden. “Sander Klapwijk, Danny Voskuil en René Roeleveld maken de overstap naar het zondagelftal. Dan lever je veel routine in. Met gerichte aanwinsten willen we een stabiele club in de Hoofdklasse worden. De club staat weer middenin de belangstelling. Dat merk je aan alles. Nieuwe spelers en sponsors hebben interesse om naar Scheveningen te komen”.

Successtory

Zoals gezegd maakt Sander Klapwijk volgend seizoen de overstap van de ‘zaterdag’ naar de ‘zondag’. Een afscheid met een titel. Een beter scenario lijkt niet mogelijk. “Misschien zaterdag tegen Xer-

xes een applauswissel?”, knipoogt Klapwijk. “Het is wel mooi geweest nu. Het is tijd om het wat rustiger aan te gaan doen. Zonde dat het zondagelftal gedegradeerd is naar de Vierde Klasse. Een stapje terug, maar in het veld zal men daar weinig van merken. Misschien een keer een traininkje laten lopen”. Sander Klapwijk en Ron Cramer zijn echte clubmensen. Scheveningers tot in het diepst van hun poriën. Samen maakten ze ook de successtory mee van de voetbaljaargang 1995/’96 toen de Scheveningers de algehele amateurtitel opeisten. “Een bijzondere tijd was dat”, vertelt Cramer. “We hadden destijds een uitgebalanceerd elftal met veel kwaliteit

en routine. Met Martin Jol, die vandaag ook het kampioenschap mee kwam vieren, als bijzondere trainer. Je kunt het niet vergelijken met nu, maar stiekem hoop je dat die tijd nog eens terugkomt”. Sander Klapwijk maakte destijds als aanstormend talent deel uit van de selectie waar in het amateurvoetbal geen maat op stond. “Weliswaar was ik geen basisspeler toen, maar aan het einde van het seizoen heb ik destijds regelmatig mijn wedstrijdjes meegepikt. Als rasechte Scheveninger ben ik mijn cluppie trouw gebleven. Eens een Scheveninger, altijd een Scheveninger. Ik woon honderd meter van de club vandaan die inmiddels mijn tweede thuis is geworden”.

door Jimmy Grondstra Na afloop van de kampioenswedstrijd afgelopen zaterdag staat Sander Klapwijk rustig te kijken naar zijn uitzinnige elftalgenoten, die zich tegoed doen aan de rijkelijk vloeiende champagne. Klapwijk is een markant figuur met zijn kale kop en zijn hier en daar aan het textiel ontsnapte tattoo’s. “Ik ben intens blij met dit kampioenschap. De terugkeer naar de Hoofdklasse is voor de club, en dus ook voor mij, verschrikkelijk belangrijk geweest. Zenuwen waren er niet, maar wel de concentratie om de nul te houden. Dan waren we zeker van de titel”. Even verderop staat clubicoon Ron Cramer, de verantwoordelijke man voor de technische zaken binnen de vereniging, met een brede glimlach het ‘kampioenstafereel’ te bekijken. “Dit is wel even een kippenvelmoment. Twee jaar geleden heb ik bij de degradatie staan huilen. Vandaag ben ik apetrots. We hebben het toch geflikt om binnen twee jaar de Hoofdklasse weer te bereiken”. Realistisch is Cramer ook. Met alleen deze spelersgroep is handhaving in de Hoofdklasse niet mogelijk. Verschillende nieuwe aanwinsten zijn aangetrokken en er wordt afscheid genomen van en-

De ontlading is groot. Klapwijk zittend rechts. > Foto: Creative Images

Toekomst van Duindigt ligt in handen van de ledenraad Gaat Duindigt nu op de schop, of blijft voorlopig alles bij het oude? Op die vraag zal naar verwacht uiteindelijk op 23 april aanstaande de ledenraad van de vereniging Nederlandse Draf- en Rensport (NDR) het verlossende antwoord moeten geven. Anders gezegd, stemt de ledenraad straks vóór de plannen van OVG Projectontwikkeling en de Stichting Beheer Renbaan Duindigt (SBRD), of gaan de hakken massaal in het zand? Het laatste lijkt op dit moment het geval. door André Buurman Niet dat de vergadering van de ledenraad van de NDR twee weken terug in hotel de Witte Bergen in Eemnes chaotisch verliep, maar de lichte neiging naar een soap in oneindig veel delen kreeg de sessie in Noord-Holland naarmate de avond vorderde toch wel. Zo bleek eerder vorige maand NDR-bestuurslid Bram Kooy iets te voorbarig zijn handtekening onder het raamcontract tussen SBRD en OVG Projectontwikkeling te hebben gezet. Daarbij ging Kooy in zijn enthousiasme voorbij aan het feit dat hij volgens de statuten nog met een ledenraad van de NDR van doen had. Die floot het bestuurslid begrijpelijkerwijs afgelopen woensdag terug met als gevolg dat de eerdere krabbel onder het contract van nul en generlei waarde bleek te zijn. Een bestuurlijke blunder van jewelste en dus kon Kooy in Eemnes tegenover de ledenraad niets anders dan toegeven ‘onjuist te hebben gehandeld’. Dat hetzelfde contract door de ledenraad diezelfde avond vervolgens nagenoeg unaniem van tafel werd geveegd, stemde de voormalig importeur van bananen

Blijft de besluitvorming op Duindigt in rondjes draaien?> Foto Wim Hybers niet echt vrolijk. “Maar”, zo gaf Bram Kooy een aantal dagen later op Duindigt sportief toe, ”ik heb begrip voor de argumenten van de ledenraad. Noem het hoe je het wilt, impulsief, niet zakelijk, de feiten liggen er. Daar kan je als bestuur niet omheen”. Terug naar maart vorig jaar, toen SBRD de eerste verkennende gesprekken voerde met OVG Projectontwikkeling uit Rotterdam over een mogelijke verkoop van vijf van de totale oppervlakte van 26 hectare grond van Duindigt. In ruil voor de grond zou Duindigt elf miljoen euro ontvangen en daarmee de huidige schuld van ruim 7,5 miljoen euro van de gehele draf- en rensport ineens kunnen aflossen en nog een ‘zakcentje’ aan deze transactie overhouden. OVG Projectontwikkeling zou op de aangekochte grond een nagenoeg nieuwe renbaan uit de grond stampen, die voldoet aan de eisen van deze tijd.

Opknapbeurt

Met een exclusieve countryclub, een multifunctioneel tribunecomplex met vergaderfaciliteiten, gemoderniseerde stallen en faciliteiten voor de hippische

sport, een welnesscomplex en exclusieve ‘country lofts’ zou Duindigt, inmiddels bijna 102 jaar oud en hard toe aan een fikse opknapbeurt, haar pijlen vooral op het bedrijfsleven kunnen gaan richten. Maar de raamovereenkomst, waarover vorige week de bijna voltallige ledenraad van de NDR struikelde, bleek vol hiaten, vraagtekens en andere hobbels te zitten. Vooral punt 4 in de overeenkomst, ‘het eerste recht van koop’ bleek voor de ledenraad onacceptabel. In geval van een faillissement of voorgenomen overdracht zou OVG Projectontwikkelaar het eerste recht van koop hebben van de resterende 19 hectare van het landgoed tegen vijftig procent van de marktconforme waarde. Deze passage blijkt inmiddels te zijn geschrapt of aangepast te zijn. Maar ook over het moment dat OVG Projectontwikkeling in geval van verkoop met de elf miljoen euro over de brug zou komen, wordt in het huidige contract met geen woord gerept. Voldoende reden voor de ledenraad om de heren onderhandelaars Bram Kooy en Max van der Lubbe namens de SBRD weer terug naar de onderhandelingstafel te verwijzen. Maar er spelen meer zaken. Zo is volgens

een meerderheid van de leden van de vereniging NDR de grond van Duindigt vele malen meer waard dan de elf miljoen euro, die OVG er voor wil neertellen.”Nu bekend is dat de grond waarop de Amerikaanse ambassade straks wordt gebouwd (locatie waar nu nog de windhondenrenbaan en de voetbalvelden van JAC aan de Benoordenhoutseweg liggen, red.) drie keer zoveel waard blijkt te zijn, dan worden wij met een fooi afgescheept’’, zei zakenman Henk Roos gistermiddag in de Business Club van Duindigt. En vervolgens: “Daarbij verbaast het mij dat er geen duidelijkheid bestaat om hoeveel hectare het precies gaat, dat aan OVG wordt verkocht. De boel blijkt niet goed te zijn opgemeten. Als het inderdaad om zeven en niet om vijf hectare gaat, moet dat in de prijs tot uiting komen”.

Schuld

Max van der Lubbe, die namens de SBRD de onderhandelingen met OVG heeft gevoerd, noemt het aantal hectaren niet relevant. “Slechts vijf hectaren zijn bestemd voor herstructurering en mogen worden bebouwd. Laat daar geen misverstand over bestaan. Ik heb met eer en geweten met OVG onderhandeld en alles in het belang van de draf- en rensport gesteld. Dat de ledenraad het plan vorige week afwees omdat er op een aantal punten onvoldoende duidelijkheden waren, daar kan ik inkomen. Maar het verkopen van een stuk grond van Duindigt doe je niet omdat het met de sport zo goed gaat in dit land. Er moet iets gebeuren en OVG is volgens mij nog steeds de meest ideale partner om de boel weer uit het slop te halen. Vergeet niet dat er ook nog een schuld van 7,5 miljoen is’’. Zakenman Roos in een laatste reactie: ”In grote lijnen zien de plannen van OVG er zonder meer goed uit, dus daar hoor je niemand over. En dat de sport een nieuwe impuls nodig heeft, is ook absoluut waar. Maar niet ten koste van alles. Ik begrijp dat er over de elf miljoen niet meer onderhandeld kan worden. Het wordt nog een spannend weekje”.


Service

Vrijdag 18 april 2008

DeWedstrijden

Werk in uitvoering Vrijdag 18, zaterdag 19 en zondag 20 april

o Koningskade; omleiding fietsers Langs de Koningskade tussen de Dr. Kuijperstraat en de Koekamp wordt een hoogspanningsleiding aangelegd. Het fietspad richting het centrum is afgesloten tot uiterlijk 25 april. Fietsers worden omgeleid over de Koninginnegracht/Prinsessegracht en over het fietspad aan de zijde van het Provinciehuis.

Zaterdag Eerste Klasse B

Zaterdag Derde Klasse A

Zondag Eerste Klasse B

Zondag Derde Klasse B

19 april, 14.30 uur Scheveningen - Xerxes DZB

19 april, 14.30 uur Haaglandia - Hazerswoudse Boys RAS - Kagia SEV - LSVV’70 SV’35 - RCL

20 april, 14.00 uur ADO Den Haag - UVS HBS - Neptunus RKAVV - JHR Tonegido - Leonidas

20 april, 14.00 uur Blauw Zwart - VELO Scheveningen - Duindorp sv

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Scheveningen Jodan Boys Rijnvogels Gravenzandse SV Voorschoten ‘97 Vitesse Delft Spijkenisse XerxesDZB ‘s-Gravendeel Naaldwijk Lyra Deltasport

21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21 21

48 40 39 39 36 29 27 26 24 19 14 8

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Haaglandia RCL LSVV ‘70 Koudekerk Oegstgeest BSC ‘68 Kagia RAS Leiden SEV SV ‘35 Hazerswoudse Boys

20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

44 40 36 34 33 28 27 27 17 16 15 13

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Feyenoord HBS Neptunus Leonidas Tonegido RKAVV JHR Nieuwenhoorn DHC ADO Den Haag Excelsior ‘20 UVS

20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

38 37 36 34 33 29 29 25 25 17 15 9

Zaterdag Tweede Klasse C

Zondag Hoofdklasse A

Zondag Tweede Klasse C

19 april, 15.00 uur Forum Sport - Semper Altius DUNO - DSO JAC - Die Haghe

20 april, 14.00 uur DCV - VUC Haaglandia - Argon

20 april, 14.00 uur GDA - Quick HVV - VCS TOGB - Wilhelmus Verburch - Laakkwartier

Stand 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Spirit MVV ‘27 DUNO DSO Valken ‘68 JAC Gravenzandse VV Zevenhoven Gouda Semper Altius Forum Sport Die Haghe

20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

41 37 33 33 30 28 26 26 24 24 18 15

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Stand Hollandia Haaglandia Argon VVSB AFC ADO ‘20 Elinkwijk Turkiyemspor Westlandia Omniworld DWV VUC DWS DCV

22 22 22 22 22 22 22 22 22 22 22 22 22 22

53 41 39 38 32 31 29 28 28 27 27 26 15 9

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Boshuizen SJC GDA Wilhelmus Quick VCS Alphense Boys TOGB HVV Laakkwartier Verburch Concordia

20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

39 37 37 36 32 30 29 28 27 19 13 5

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand RKDEO Den Hoorn VELO Delft VOC DHL Blauw Zwart Duindorp Delfia Oliveo MSV ‘71 Scheveningen

20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20 20

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand HMSH HSTexasDZS GONA VFC BMT ODB SVVSMC Mozaiek Vredenburch Victoria ‘04 SVDPW Escamp

20 20 20 20 19 20 20 20 20 20 20 19

Rugby (Ereklasse)

Hockey heren (Overgangsklasse)

IJshockey

Einde competitie

Zondag 20 april, 14.45 uur HCKZ - Almaar Schaerweijde - HDM

Einde competitie

Hockey dames (Overgangsklasse)

Vrijdag 18 april, 21.30 uur FC Rijswijk - KW/J&M Malabata - Multicult/Ben Kaya

Einde competitie

Zondag 20 april, 14.45 uur Oranje Zwart - HGC

Korfbal

Hockey dames (Rabo Hoofdklasse)

Einde competitie

Zaterdag 20 april, 12.45 uur Forward - HDM Kampong - Klein Zwitserland

Zondag 20 april, 12.45 uur HGC - Alliance Groen Geel - Were Di

47 46 43 37 33 26 24 22 21 20 14 8

20 april, 14.00 uur BMT - ODB GONA - Escamp HMSH - Mozaiek HS Texas DZS - VFC Vredenburch - SVDPW

Zondag 20 april, 14.30 uur Aalsmeer - Hellas

Hockey heren (Rabo Hoofdklasse)

o Laan van Meerdervoort/Zeestraat In verband met een reconstructie van de kruising wordt er vanaf 1 april tot en met 9 mei een rijstrook op de Laan van Meerdervoort opgeheven. Mogelijk kan dat in de spitsuren tot enige filevorming richting Javastraat leiden.

Zondag Derde Klasse C

Handbal heren (halve finale play-offs)

Handbal dames (Eerste Divisie)

19

Zaalvoetbal (Eredivisie)

43 41 41 33 29 29 27 23 22 19 17 13

o Laan van Nieuw Oost Indie/Anna van Hannoverstraat; vervanging verkeerslichten Van maandag 7 april tot en met vrijdag 2 mei worden de verkeerslichten op deze kruising vernieuwd. Dat gaat gepaard met enige overlast voor het verkeer. Van 21 april t/m 1 mei zijn de verkeerslichten buiten gebruik en is in alle aanrijdrichtingen één rijstrook beschikbaar. Het verkeer op de Laan van Nieuw Oost Indië richting Voorburg wordt op woensdag 23 april van 10.00 uur tot 12.00 uur over de trambaan geleid. Op woensdag 23 april geldt er in de Anna van Hannoverstraat tussen 12.00 uur en 14.00 uur eenrichtingsverkeer richting Wilhelmina van Pruisenweg. o Laan van Nieuw Oost Indië: deel Juliana van Stolberglaan en Bezuidenhoutseweg De Laan van Nieuw Oost Indië tussen de Bezuidenhoutseweg en de Juliana van Stolberglaan wordt opnieuw ingericht. Tijdens de werkzaamheden is dit gedeelte van de Laan van Nieuw Oost Indië voor alle rijverkeer afgesloten. De werkzaamheden duren naar verwachting tot half juli. Omleidingen Het doorgaande rijverkeer wordt gedurende de werkzaamheden omgeleid via de Bezuidenhoutseweg, Koningin Marialaan, Juliana van Stolberglaan (keren bij de Prinses Beatrixlaan). Het is ook mogelijk de Prinses Beatrixlaan af te rijden en via de Schenkkade weer terug te rijden naar de Laan van NOI. De tegenrichting loopt vanaf 10 maart via de Juliana van Stolberglaan, Koningin Marialaan en Bezuidenhoutseweg. Om sluipverkeer in de De Carpentierstraat te voorkomen wordt het eenrichtingsverkeer in het gedeelte tussen de Theresiastraat en de Juliana van Stolberglaan omgedraaid. Ter hoogte van de Theresiastraat kan het verkeer de Laan van NOI blijven kruisen behalve gedurende een periode van drie weken (7 – 28 april). o Leyweg De Leyweg wordt tussen de Escamplaan en de Meppelweg opnieuw ingericht. Dan worden de beide rijbanen versmald tot 4m. o Mozartlaan; asfaltering Van 21 t/m 25 april wordt de Mozartlaan opnieuw geasfalteerd. Ter voorbereiding hiervan worden van 3 maart tot 19 april de trottoirbanden opnieuw gesteld. In verband met de veiligheid van de wegwerkers moet er in die periode eenrichtingsverkeer worden ingesteld. o Prinses Beatrixlaan In verband met het herstel van voet- en fietspad is de rijbaan in de richting van de Schenkkade tussen de Juliana van Stolberglaan en de J.P. Coenstraat versmald tot een rijstrook. Rijverkeer richting Prinses Marijkestraat wordt als gevolg hiervan omgeleid via de Juliana van Stolberglaan en de L. Henriettestraat. o Schenkkade; asfaltering Van vrijdag 18 april 19.00 uur t/m 21 april 06.00 uur is de rijbaan van de Schenkkade tussen de Utrechtsebaan en de Prinses Beatrixlaan (dus ter hoogte van het gebouw van Nationale Nederlanden) in de richting van Mariahoeve afgesloten voor alle autoverkeer. Rijden vanuit de Prinses Beatrixlaan komende vanuit Voorburg is dan niet mogelijk. Verkeer vanaf de Prinses Beatrixlaan (vanuit de Juliana van Stolberglaan) kan uitsluitend rechtsaf slaan richting Schenkviaduct en de A12. Het verkeer vanaf het Rijswijkseplein richting Mariahoeve wordt dan omgeleid via de Pletterijkade, Spui, Ammunitiehaven, Prins Bernhardviaduct en Juliana van Stolberglaan. De gemeente raadt automobilisten met bestemming Beatrixkwartier/Mariahoeve aan zo min mogelijk gebruik te maken van afrit 3 van de Utrechtsebaan en via afrit 2 te rijden. Alle omleidingsroutes zijn met borden aangegeven. Houdt u rekening met vertragingen en een langere reistijd. o Troelstrakade; herstel fietspad Tot en met 16 mei wordt het fietspad richting Erasmusweg hersteld. In verband hiermee wordt de rijbaan versmald tot één rijstrook. Houdt u rekening met extra filevorming vooral in de avondspits. o Vaillantlaan; herstel fietspad In verband met het herstel van het fiets- en voetpad wordt de rijbaan van deze laan tussen het Paletplein en het Vaillantplein van 15 april tot 16 mei op werkdagen tussen 09.00 uur en 15.00 uur versmald tot een rijstrook. o Westvlietweg; asfaltering Op zondag 20 april wordt het laatste deel van de Westvlietweg (zijde Rijswijk) geasfalteerd. Dan gelden er omleidingsroutes. Ter voorbereiding hierop worden van 7 april tot 18 april nog enige herstelwerkzaamheden uitgevoerd waar het verkeer nauwelijks last van ondervindt.

Zondag weer een ‘Battle of Houtrust’. Scheveningen (groen) ontvangt de buren van Duindorp SV. > Foto Creative Images


20

Service

Vrijdag 18 april 2008

* Theater / muziek / evenementen vrijdag 18 april 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 14.00 Gemak: ‘Mijn wereldbeeld’. Openbaar college door filosoof Fons Elders. Het schetst aan de hand van zeven sleutelvragen de contouren van zijn wereldbeeld. Gratis. www.gemak.org 20.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 20.00 Regentenkamer: ‘Muziek van de Balkan’. Hongaars, Roemeens en gipsy jazz. Ensemble Sintiromarus € 7,50. www.regentenkamer.nl 20.15 De Rijswijkse Schouwburg: ‘Verplichte figuren’. Een musicalcomedy, in de geest van Woody Allen. € 19,50 UITpas 18,-. www.rijswijkseschouwburg.nl 20.15 Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest o.l.v Neeme Järvi - Kodály, Chopin, Balakirev/Liapoenov, Moessorgski en Borodin’. Gratis inleiding om 19.15 uur. € 15,- t/m 30,- UITpas 12,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl 20.15 Koninklijke Schouwburg: ‘Baal’ RO Theater. In het eerste toneelstuk (1918) van de revolutionaire toneelschrijver Bertolt Brecht dendert een jongeman door het leven; hij rukt zich letterlijk los van de moraal van zijn tijd. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50. www.ks.nl 20.15 Koninklijke Schouwburg: ‘10 duizend zakdoeken’. Belevenissen van een hedendaagse puber die het Holocaust Museum in Washington bezoekt en hier op school verslag van doet. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl 20.15 Lucent Danstheater: ‘Simone Kleinsma Songs From The Heart’. Simone, nu eens niet in de huid van een musicalpersonage, presenteert haar muzikale favorieten. Van evergreens tot musicalhits, van easy listening tot Nederlandse nummers. € 31,- t/m 35,- UITpas 28,50 t/m 32,50. www.ldt.nl 20.15 Theater Diligentia: ‘Stef Bos - Hier en nu’. € 20,- UITpas 18,50. www.theater-diligentia.nl 20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Dagelijks Brood’. Werk is identiteit, is recht van bestaan, is leven. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Red Rubber Balls’ het Nationale Toneel. Romeo en Julia zijn herenigd, post mortem. Hun monologen en dialogen roepen een gepassioneerd ritueel op, niks geen gesuikerde liefdesgeschiedenis, maar een hartstochtelijke dodendans. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Paard van Troje: ‘Eilen Jewell’. € 11,-. www.paard.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Afstand’ Ballet met Van Leth. We volgen een vrouw wier man voor lange tijd de zee op gaat. Wat als je er alleen voorstaat terwijl je toch samen bent? € 11,- UITpas 9,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater PePijn: ‘Roy Aernouts - Altijd alles en overal’. Zichzelf zijn, dat heeft de Vlaamse comedian Aernouts, als hoogste doel. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl 20.30 Theater Zeebelt: ‘Sketched Worlds’. Engelstalige verhalen vertelt met behulp van animaties en muziek. € 10,-. www.zeebelt. nl 21.00 ‘t Syndicaat: ‘Fusion muziek- en dansavond met Dj’. Gratis. www.syndicaat-denhaag.nl 21.00 Theater de Tobbe: ‘Simon Rigter kwartet’. € 10,-UITpas 8,50. www.detobbe.nl

dam’. www.madurodam.nl 12.00 Centrale Bibliotheek: ‘Culturele Bagage’. Mobiele expositie waarin musea zich met een museumfilm en informatie tonen. Gratis. www.bibliotheekdenhaag.nl 19.00 Grandcafé Restaurant Westewind: ‘LiveJazz@Westewind’. Met Stef van Es (gitaar), Philip Harper (trompet), Noah Nichols (contrabas) en Ben Schröder (drums). Gratis. www.westewind.nl 20.15 Koninklijke Schouwburg: ‘Moeder Courage’. De Tachtigjarige Oorlog. Anna Vierlinga trekt met haar twee zonen en haar stomme dochter achter de troepen van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën aan, om die van voedsel, drank en laarzen te voorzien. € 27,- t/m 35,- UITpas 25,50 t/m 33,50. www.ks.nl

dinsdag 22 april

De voorstelling ‘Dagelijks Brood’van het Nationale Toneel is nu te zien in het Nationale Toneel Gebouw. > Foto: Deen van Meer

13.30

14.00

14.30 14.30

18.00

19.30

19.30 19.30

20.00 20.15

20.15

20.15

20.15

zaterdag 19 april 10.00 Boulevard en Gevers Deynootplein Scheveningen: ‘Ierland aan Zee’. Twee weekenden lang is Scheveningen in de ban van veelzijdig vakantieland Ierland met artiesten, live muziek, dan, sport en typisch Ierse gerechten. www.scheveningen.nl 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 13.00 Koorenhuis: ‘Workshop Muziekoriëntatie’. € 12,50. www.koorenhuis.nl 13.30 Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De

Advertentie

20.15

20.30

Appel. Een tocht van een man die zichzelf in oorlog en strijd verloor, waarin hij leert om zijn mateloze ambitie en eerzucht te begraven en de eigen sterfelijkheid te aanvaarden. Odysseus zwerft van eiland naar eiland en beleeft de vreemdste avonturen. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl Theater Pierrot: ‘Maak je eigen voorstelling’. Samen met een regisseur maak je een eigen voorstelling en om 17.00 uur mag iedereen naar je komen kijken! € 12,50. www.theaterpierrot.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Floddertje’. Floddertje en haar hondje Smeerkees beleven de malste avonturen (ook om 16.00 uur). € 17,50 UITpas 16,-. www.ks.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Kooman’s Poppentheater: ‘De Apenbroodboom’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl Regentenkamer: ‘Regentenkamer - Jazzconcert’. Mischa vd Wekken kwartet. Mischa vd Wekken (sax), Dirk Balthaus (piano), Dion Nijland (bas), Yonga Sun Sun (drums). € 5,-. www.regentenkamer.nl Oude Kerk Delft: ‘Creation’ The Northern England Chorale, Kamerorkest Continuo. € 25,- (voorverkoop) * 28,-. Paard van Troje: ‘Contrabanda! - Balkan beats & gypsy grooves’. € 20,-. www.paard.nl Recreatiepark Leidschendammerhout: ‘Danssterren 45+’. Dansavond voor mensen van 45 jaar en ouder. Live muziek met Select99. € 8,-. www.danssterren.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest o.l.v Neeme Järvi - Kodály, Chopin, Balakirev/Liapoenov, Moessorgski en Borodin’. Gratis inleiding om 19.15 uur. € 15,- t/m 30,UITpas 12,50 t/m 32,50. www.philipszaal.nl Koninklijke Schouwburg: ‘10 duizend zakdoeken’. De belevenissen van een hedendaagse puber die het Holocaust Museum in Washington bezoekt en hier op school verslag van doet. € 13,- UITpas 11,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Lucent Danstheater: ‘Simone Kleinsma Songs From The Heart’. € 31,- t/m 35,- UITpas 28,50 t/m 32,50. www.ldt.nl Nieuwe Kerk: ‘Schönberg Kwartet - Laman, Bartók, Crumb’ Schönberg Kwartet. € 21,50 UITpas 19,-. www.ldt.nl Theater Diligentia: ‘Stef Bos - Hier en nu’. € 20,- UITpas 18,50. www.theater-diligentia.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Glenn Gould’ het Nationale Toneel. De pianist Glenn Gould besluit op 32-jarige leeftijd te stoppen met optredens, om alleen nog maar platen op te nemen en televisie-uitzendingen te maken. De ‘gevaren’ van de concertzaal verruilt hij voor de veilige wereld van de geluidsstudio. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl

* Adressen

THEATERS

Appeltheater/Appelstudio, Duinstraat 6-8, 070-3502200, Fortis Circustheater, Circusstraat 4, 070-4167600 Concordia Theater & Zalen, Hoge Zand 42, 070-3022680 Diligentia, Lange Voorhout 5, 0900-4104104 Dr. Anton Philipszaal, Spui, 070-8800333 Koninklijke Schouwburg, Korte Voorhout 3, 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater,

20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Dagelijks Brood’. Werk is identiteit, is recht van bestaan, is leven. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat volgen we vijf moderne archetypen en hun worstelingen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Afstand’ Ballet met Van Leth. We volgen een vrouw wier man voor lange tijd de zee op gaat. Wat als je er alleen voorstaat terwijl je toch samen bent? € 13,- UITpas 11,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Hotel Mid-Life’ Aluin. Ouder worden is een besmettelijk virus waartegen bescherming gezocht moet worden. Als je jong bent weet je nog niets, als je oud bent wordt er niet meer naar je geluisterd. Maar welk offer moet er gebracht worden voor de eeuwige middelbare leeftijd? € 13,- UITpas 11,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater Camuz: ‘Lenette van Dongen Nieuw programma’. Moeten vrouwen van 50+ hun bek houden en van het toneel afgevoerd worden om incontinent en rimpelend, zonder batterijen in hun biologische klok, in een hoekje te gaan zitten kniezen met een potje anti rimpelcreme? Van Dongen wordt 50: NOU EN! www.camuz.nl 20.30 Theater de Tobbe: ‘Rode dwerg’ Brokstukken. Met fysieke humor, muzikaliteit, absurditeit en theatraliteit. € 13,-UITpas 11,50. www.detobbe.nl 20.30 Theater PePijn: ‘De waarheid’. Een absurdistische voorstelling die avond aan avond steeds voor meer dan 10, 50 of 100% geïmproviseerd zal zijn. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl 21.30 Dormibella: ‘Vlietpopslag’. Gratis. www. vlietpop.nl

zondag 20 april 10.00 Boulevard en Gevers Deynootplein Scheveningen: ‘Ierland aan Zee’. Scheveningen in de ban van veelzijdig vakantieland Ierland met artiesten, live muziek, dan, sport en typisch Ierse gerechten. www.ierland.nl 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 11.00 Dr Anton Philipszaal: ‘Koffieconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. € 5,-. www.philipszaal.nl 11.30 Première Parterre: ‘Couperus en Den Haag’. € 15,-. www.premiereparterre.nl 13.30 Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl 13.30 Grote Kerk: ‘Kennis maken met twee Hollands fenomenen, Constantijn en Christiaan Huygens’. € 37,50 reserveren via VVV 070-3385800. www.residentieontdekkingen.nl 14.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl

Frankenstraat 66, 070-3559305 Korzo Theater, Prinsestraat 42, 070-3637540 Literairtheater Branoul, Maliestraat 12, 070-3657285 Lucent Danstheater, Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg, Gen. Spoorln. 10, Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater, Kerkstraat 11, 070-3307070 Theater Camuz, Damlaan 44, Leidschendam, 070-3875314 Theater Merlijn, Bilderdijkstraat 33, 070-3450996 Theater Pepijn, Nieuwe Schoolstr. 21-23, 0900-4104104

14.00 Koninklijke Schouwburg: ‘10 duizend zakdoeken’. De belevenissen van een hedendaagse puber die het Holocaust Museum in Washington bezoekt en hier op school verslag van doet. € 13,- UITpas 11,50. www.ks.nl 14.00 Koninklijke Schouwburg: ‘Floddertje’. Floddertje en haar hondje Smeerkees beleven de malste avonturen. € 17,50 UITpas 16,-. www.ks.nl 14.00 Lucent Danstheater: ‘Nationale finale Prinses Christina Concours’. € 15,50/17,50. www.christinaconcours.nl 14.00 Museum voor Communicatie: ‘Open Studio Workshop - the smell of seduction’. www.muscom.nl 14.15 Dr Anton Philipszaal: ‘Symfonieorkest Bellitoni o.l.v. Alexandru Lascae - RimskiKorsakov, Williams en Prokofjev’. € 17,- UITpas 16,-. www.philipszaal.nl 14.30 Nieuwe Kerk: ‘Trio Suleika, Frederieke Saeijs en Francien Schatborn - Ravel, Rachmaninov, Turina en Dvorák’ Trio Suleika. € 21,50 UITpas 19,-. www.ldt.nl 15.00 Nationale Toneel Gebouw: ‘Dagelijks Brood’ het Nationale Toneel. Werk is identiteit, is recht van bestaan, is leven. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat volgen we vijf moderne archetypen en hun worstelingen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 15.00 Nationale Toneel Gebouw: ‘Red Rubber Balls’ het Nationale Toneel. Romeo en Julia zijn herenigd, post mortem. Hun monologen en dialogen roepen een gepassioneerd ritueel op, niks geen gesuikerde liefdesgeschiedenis, maar een hartstochtelijke dodendans. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 15.00 Stella Theater: ‘ZINDER’ Stella Den Haag. Kruisbestuiving van beeldende kunst, multimedia en theater, voor iedereen vanaf 8 jaar. € 12,50; jeugd 7,50. www.stella.nl 15.00 Theater de Tobbe: ‘Wiekewaai’. In een landschap van waaiers en gekke objecten zijn Lindai en haar knuffel Einstein druk bezig. € 6,-; jeugd 5,-. www.detobbe.nl 16.00 Regentenkamer: ‘Literair Café’. Tatiana Radier schenkt aandacht aan het werk van de Griekse Dichter Kavafis. € 7,50. www.regentenkamer.nl 19.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 20.00 Theater Pierrot: ‘Meisjesstad’ Stut Theater. Een project waarbij levensvehalen van tienermoeders van toen en nu bij elkaar zullen worden gebracht. € 6,-. www.theaterpierrot.nl 20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Glenn Gould’ het Nationale Toneel. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Theater Camuz: ‘Lenette van Dongen Nieuw programma’. Van Dongen wordt 50: NOU EN! www.camuz.nl maandag 21 april 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Maduro-

Theater Pierrot, Ferrandweg 4, 070-3933348 Theater in de Steeg, Westeinde 165a, 070-3648408 Theater aan het Spui, Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle, Toussaintkade 21, 070-3609324 Theater de Tobbe, Burg. Feithplein 96, Voorburg, 070-3864880 Theater Zeebelt, De Constant Rebequeplein 20a, 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes, Weimarstraat 63, 070-3656515 World Forum Convention Center, Churchillplein 10, 070-3066228

09.45 Zeeheldentheater: ‘Verveling in de Favela’ Briza (ook om 11.15 uur). € 6.-. www.zeeheldentheater.nl 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 12.30 Nieuwe Kerk: ‘Lunchconcert Prijswinnaars Prinses Christina Concours’. Gratis. www.christinaconcours.nl 13.30 Appeltheater: ‘Odysseus’ Toneelgroep De Appel. Geschatte eindtijd 22.30 uur. www.toneelgroepdeappel.nl 20.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 20.15 De Rijswijkse Schouwburg: ‘De Nederlandse Fame’. € 38,- UITpas 36,50. www. rijswijkseschouwburg.nl 20.15 Dr Anton Philipszaal: ‘Guus Meeuwis Hemel nr 7, de theatertour 2008’. € 31,UITpas 28,50. www.philipszaal.nl 20.15 Koninklijke Schouwburg: ‘Moeder Courage’. De Tachtigjarige Oorlog. Anna Vierlinga trekt met haar twee zonen en haar stomme dochter achter de troepen van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën aan, om die van voedsel, drank en laarzen te voorzien. € 27,- t/m 35,- UITpas 25,50 t/m 33,50. www.ks.nl 20.15 Theater Diligentia: ‘A night of comedy’. € 15,- UITpas 13,50. www.theater-diligentia.nl

woensdag 23 april 09.45 Zeeheldentheater: ‘Lotte en het geheim van StraussVogel’ Briza (ook om 11.00 en 14.00 uur). € 6,-. www.zeeheldentheater.nl 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 10.00 Theater PePijn: ‘Quibus’ Poppentheater Valentijn. € 6,-; jeugd 4,-. www.theater-pepijn.nl 10.30 Tweede Kamer: ‘Neem een kijkje in de Tweede Kamer’. Rondleiding door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Het programma wordt aangeboden onder voorbehoud van toegankelijkheid (ook om 11.30 uur). Reserveren verplicht via 070 3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl 13.00 Lange Voorhout/Lange Vijverberg/Buitenhof/Frederik Hendrikplein: ‘Koninginnekermis’. (Frederik Hendrikplein tot 21.00 uur). www.kermisdenhaag.nl 14.00 Theater Camuz: ‘Oma’s’ De Brandstichting. Twee oude dametjes wonen hun hele leven samen. Echt gezellig vinden ze dat niet meer. Ze willen oma zijn. € 6,-. www.camuz.nl 14.00 Theater Diligentia: ‘Dikkie Dik limonade met prik’ Dirk Scheele & De Liedjesband. € 12,-; jeugd 10,-. www.theater-diligentia.nl 14.30 Kooman’s Poppentheater: ‘De Apenbroodboom’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.kooman-poppentheater.nl 20.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 20.15 De Rijswijkse Schouwburg: ‘De Nederlandse Fame’. € 38,- UITpas 36,50. www.rijswijkseschouwburg.nl 20.15 Dr Anton Philipszaal: ‘Guus Meeuwis Hemel nr 7, de theatertour 2008’. In 2006 verzamelde Meeuwis een Gouden Harp, de Edison Publieksprijs, twee gou-

Zeeheldentheater, Trompstraat 342, 070-3991000

MUZIEKCENTRA

ASTA, Spui 27, 070-3461096 Café restaurant Greve, Torenstraat 138, 070-3603919 Haagse Jazz Club/BowlingWorld Zuiderpark, (ingang Melis Stokelaan), Mr. P. Droogl. Fortuijnweg 79, 070-4020777 Haags Pop Centrum, Burg. Hovylaan 12, 070-4400086 Lokaal Vredebreuk, Papestraat 38, 070-3656046 Koorenhuis,

Prinsegracht 27, 070-3422722 Musicon, Soestdijksekade 345, 070-3686800 Muziekcafé De Paap, Papestraat 32, 070-3652002 Muziekcafé De Pater, Achterom 8, 070-3450852 Paard van Troje, Prinsegracht 12, 070-3601838 Podium Vocale, Laan v. Meerdervoort 32, 070-3451423 Regentenkamer, Laan v. Meerdervoort 34, 070-3658612 ‘t Syndicaat, Nieuwe Molstraat 10, 070-3600053


Service

Vrijdag 18 april 2008

21

* Exposities den en twee platina platen, deed een uitverkochte theatertournee en drie uitverkochte stadionconcerten. € 31,- UITpas 28,50. www.philipszaal.nl 20.30 Drangstudio: ‘De troost van Haagse Jongens’ Theatergroep Drang.Twee jonge mannen en een oude dame ontmoeten elkaar op het Scheveningse strand. € 12,50. www.drang.nl 20.30 Literair Theater Branoul: ‘Lieve koningin’. Open brieven aan Beatrix en ontmoeting met de schrijfster Yvonne Keuls. € 15,- UITpas 13,-. www.branoul.nl 20.30 Lokaal Vredebreuk: ‘Alex ontvangt’. Alex Franken ontvangt diverse gasten in zijn info-cultureel podiumprogramma. Paul O’Brien, Tom Zeven, Titus Waalwijk, Jasper en de Robots en Johnito. Gratis. www.lokaalvredebreuk.nl 20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Dagelijks Brood’ het Nationale Toneel. Werk is identiteit, is recht van bestaan, is leven. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat volgen we vijf moderne archetypen en hun worstelingen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Afstand’ Ballet met Van Leth. We volgen een vrouw wier man voor lange tijd de zee op gaat. Wat als je er alleen voorstaat terwijl je toch samen bent? € 13,- UITpas 11,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Ma chaf ma ra (niks gezien, niks gemerkt)’ La Troupe. De achterdochtige Menana is weduwe en voor de tweede keer getrouwd, met Radi. Ze verliest hem geen moment uit het oog. Alles gaat goed totdat Menana zelf het hof wordt gemaakt door een andere man. Een komische voorstelling. Voorstelling in het Marokkaans. € 15,- UITpas 13,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater PePijn: ‘A night of comedy’. € 12,UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl

donderdag 24 april 09.45 Zeeheldentheater: ‘Lotte en het geheim van StraussVogel’ Briza (ook om 11.00 uur). € 6,-. www.zeeheldentheater.nl 10.00 Madurodam: ‘Sesamstraat in Madurodam’. www.madurodam.nl 10.00 Plein Den Haag: ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’. Gratis. 12.30 Christus Triumfatorkerk: ‘Lunchconcert door studenten Koninklijk Conservatorium’. Gratis. www.christustriumfatorkerk.nl 13.00 Lange Voorhout/Lange Vijverberg/Buitenhof/Frederik Hendrikplein: ‘Koninginnekermis’. (Frederik Hendrikplein tot 21.00 uur). www.kermisdenhaag.nl 20.00 Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 20.00 Regentenkamer: ‘Regentenkamer - Klassiek’. Piet Veenstra (piano) speelt werken van Beethoven o.a. de Diabelli variaties. € 10,-. www.regentenkamer.nl 20.15 De Rijswijkse Schouwburg: ‘Verbruid’ Viggo Waas & band. € 24,- UITpas 22,50. www.rijswijkseschouwburg.nl 20.30 Drangstudio: ‘De troost van Haagse Jongens’ Theatergroep Drang. Twee jonge mannen en een oude dame ontmoeten elkaar op het Scheveningse strand. € 12,50. www.drang.nl 20.30 Nationale Toneel Gebouw: ‘Dagelijks Brood’ het Nationale Toneel. Werk is identiteit, is recht van bestaan, is leven. Van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat volgen we vijf moderne archetypen en hun worstelingen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl 20.30 Theater aan het Spui: ‘Afstand’ Ballet met Van Leth. We volgen een vrouw wier man voor lange tijd de zee op gaat. Wat als je er alleen voorstaat terwijl je toch samen bent? € 13,- UITpas 11,50. www.theateraanhetspui.nl 20.30 Theater PePijn: ‘Pieter Derks - Waan’. Derks gaat onbesuisd maar op zijn hoede op zoek naar oude verhalen en nieuwe overtuigingen. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl 20.30 Theater Zeebelt: ‘It is what it is / Het is wat het is (work in progress)’. Presentatie en vertoning in vijf akten van het onderzoek van theatermaker Andreas Bachmair naar de uitwisseling tussen publiek en theatermaker, de verbeelding, het spel en het leven nu. € 5,-. www.zeebelt.nl 21.00 Paard van Troje: ‘Playlab’. € 2,50. www. paard.nl

Brongegevens Agenda Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod, kijk op: www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last Minute Tickets kijk op: www.uitburo.nl. Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com

Anders Bekeken Wagenstraat 123, 070 4274920, di t/m vr 11-17, za 12-16 uur Van 8 maart t/m 2 juni: Vrij werk. Selectie schilderijen, tekeningen, beelden en keramiek. Galerie Andrea Columbusstraat 2, 070 3633825, di t/m vr 17-21, za 09-17 uur Van 21 maart t/m 26 april: Etienne Berenos. Linosneden. Anton art.design Anna Paulownastraat 54, 06 41745028, ma t/m za 12-19 uur Van 30 maart t/m 27 april: Nico Wyatt/Uwe Esser/ Karim Chaoui. Schilderijen in het teken van de romantiek. Galerie Ariana Vondelstraat 20, 070 3923613, wo t/m za 11-17, 1e en laatste zo v.d. maand 14-17 uur en op afspraak Van 16 april t/m 11 mei: Jos van der Berg en Margot Spiegel. Schilderijen en beelden. Atelier Beeld Anna Paulownastraat 87, 06 21104416, vr 16-19 uur, za en laatste zo van de maand 13-19 uur en op afspraak Van 6 april t/m 10 mei: Barbara Munstermann/H. van der Does. Schilderijen en bronzen beelden. Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur Van 27 juni t/m 1 januari: Sprookjesbeelden aan zee. Permanente sculptuurexpositie van Tom Otterness aan de boulevard. Van 3 februari t/m 25 mei: Territorial Bodies. Hedendaagse beeldhouwkunst uit Israël. Centrale Bibliotheek Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 10-20, za 11-17 en zo 12-17 uur Van 1 april t/m 30 april: Oog in oog. Foto’s van Peter Nuijen. Van 19 maart t/m 6 april: Peace Around the World. Posterwedstrijd voor kinderen tussen 11 en 13 jr over het thema Vrede. Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, ma t/m vr 12-14 uur. Van 4 maart t/m 25 april: Huis der Trofeeën. Installatie van Sjef Henderickx. Het Cleyne Huys Noordeinde 154, 070 3643556, wo t/m zo 12.30-17.30 uur Van 16 maart t/m 20 april: Janne Schouten/Ben Schomakers. Beelden, objecten en foto’s en teksten. Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 26 juni t/m 1 januari: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. Van 1 september t/m 31 augustus: ZieZo. Kindertentoonstelling (5 t/m 11 jr.) waar je ogen proeven, je oren ruiken en je mond kan zien. Van 21 maart t/m 29 juni: Klinkklare Vormgeving N.P. de Koo (1881-1960). De Koo domineerde met zijn ontwerpen het reclamemateriaal van de PTT in de jaren 1920 tot 1950 en was de huisvormgever van brouwerij Phoenix. Van 10 juli t/m 1 juni: Respect the Mailman. Van 12 oktober t/m 31 december: Eye Opener - de kracht van beeldtaal. De tentoonstelling laat zien hoe grafisch ontwerpers wereldwijd communiceren met een taal die we allemaal (vaak onbewust) kennen: beeldtaal. Van 7 oktober t/m 31 december: Briefgeheimen Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten. Drive-by, Look-in, See-through Gallery Stationsweg 152, 24 uur per dag zichtbaar vanaf de straat, tevens open op afspraak Van 23 februari t/m 20 april: Magical Mistery Tour! Werk van diverse kunstenaars. Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur Van 3 november t/m 30 september: Optische Illusie, wat is dat? Grote lustrumtentoonstelling. Galerie De Fietsenstalling Anthonie Duyckstraat 183, 070 3602625, Wisselende openingstijden, afhankelijk van de exposant. Van 12 april t/m 4 mei: In de verste verte. Lily Wieskamp, schilderijen en 3d-objecten Fotomuseum Den Haag Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur. Café-restaurant Gember ;070-3381263; Di t/m zo vanaf 11.00 uur voor lunch en diner. Van 22 maart t/m 22 juni: Collectie Van Zoetendaal. Hoofddocent aan de Gerrit Rietveld Academie. Verzamelde foto’s van studenten, collega-docenten, antiquarische werken en anderzins. Van 28 maart t/m 5 mei: Prijs Verbond voor verzekeraars/Nikon Aanmoedigingsprijs voor jong talent. Laatstejaars studenten fotografie van alle kunstacademies in Nederland hebben hun werk kunnen insturen. Van

5 april t/m 28 juni: Michael Najjar. Gemanipuleerde foto’s en multmedia technieken. Gemak Paviljoensgracht 20-24, 070 3381200, ma t/m vr 10-17, za en zo 13-17 uur Van 29 maart t/m 11 mei: From Armenia with Love. Werk van Armen Eloyan, Mekhitar Garabedian en Karen Sargsyan. Van 29 maart t/m 11 mei: From Armenia with love. Armen Eloyan, Mekhitar Garabedian en Karen Sargsyan, schilderijen, installaties en werken op papier. Haags Gemeentearchief Spui 70, 070 3537020, ma t/m vr 07-19, do 07-21, za 9.30-17 uur Van 8 maart t/m 17 mei: Haagse Fotografieprijs 2007 - Den Haag sportstad Foto’s. Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. Grand Café 11:00 - 16:30 Van 16 februari t/m 8 juni: Lucian Freud. De eerste overzichtstentoonstelling in Nederland van deze eigenzinnige kunstenaar. Persoonlijke portretten van kwetsbare individuen. Van 4 december t/m 20 april: Nacht in de Stijlkamers. De zes stijlkamers in het museum zijn omgetoverd tot ruimtes waarin steeds een ander aspect van de nacht centraal staat. Van 15 maart t/m 25 mei: Kikker met een grote K. Presentatie van het werk van Max Velthuijs met de originele tekeningen van zijn prentenboeken. Van 26 april t/m 7 september: Ah Xian. Indrukwekkende porseleinen bustes en levensgrote porseleinen figuren. Van 22 december t/m 6 april: Dirk van Gelder (1907-1990). Tekenaar en veelzijdig graficus. Grafiek en tekeningen. Van 19 januari t/m 12 mei: Hanns Schimansky. Esthetische abstracte tekeningen met potlood. Van 1 januari t/m 1 juni: Triton Collectie - Les Nablis. Serie presentaties waarin vanuit verschillende invalshoeken wordt gekeken naar de pivé-verzameling van Triton Foundation en het Gemeentemuseum. Van 12 april t/m 13 juli: Gustavs Klucis Leerling Malevich. Belangrijke pionier in de fotografie. Van 12 april t/m 13 juli: De Gebroeders Oyens: Schilderstweeling. Tweeling David en Pieter Oyens, schilderijen. Van 19 april t/m 13 juli: Collectie Lafrens. Overzicht met schilderijen, beelden en installaties vanaf de jaren 1960. Van 15 maart t/m 12 oktober: 100% Make up. Zeldzame toiletstellen, zilveren en porseleinen theeserviezen en de unieke serie vazen 100% Make Up van Mendini. Van 26 april t/m 26 oktober: Mondriaan Overzichtstentoonstelling. Van 19 april t/m 22 juni: De gebroeders Maris en de Haagse school. Galerie Gijsbrecht Bol Tournooiveld 2, 070 3656810, wo t/m vr 11-18, za 12-17, zo 13-17 uur en op afspraak Van 8 maart t/m 20 april: Pieter Knorr. Stillevens. Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 29 juni t/m 1 juli: Rijksmuseum aan de Hofvijver. Topstukken van de vaderlandse geschiedenis. Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur Van 19 april t/m 13 mei: Coccie van Duijn e.a. Divers werk. Van 29 maart t/m 15 april: Marijke Verschoor. Schilderijen. Heden (locatie Denneweg) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur Van 2 april t/m 10 mei: Rosalie Monod de Froideville. Toegepaste kunst. Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 09-17, za & zo 12-17 uur Van 29 september t/m 31 december: Geheimen. In het Kinderboekenmuseum leer je op een actieve manier Paul van Loon, Francine Oomen en Jacques Vriens kennen. Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand Van 15 maart t/m 18 april: Ryan Mendoza en Stijn Peeters Schilderijen en werken op papier. Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur Van 22 november t/m 18 mei: Van oude mensen en nieuwe dingen. Louis Couperus en het ontstaan van het moderne Nederland. De expositie laat zien dat Couperus het ontstaan van het moderne Nederland in zijn werk welbewust heeft geregistreerd. MalieBeeld Bezuidenhoutseweg 12, 070 3490250, ma t/m vr 10-16 uur Van 31 januari t/m 30 mei: Fashion Ghosts by Hans van Bentem. Vrij werk Hans van Bentem. Keramiek, glas en porselein. Marcello’s Art Factory/Galerie Haags

Koningin Emmakade 148, 070 3634047, do 13-22, vr, za en zo 13-17 uur Van 1 februari t/m 31 juli: Affordable Art/Betaalbare Kunst. Grafiek en schilderijen. Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zondag v.d. maand 13-17 uur Van 8 maart t/m 6 april: Stan Klamer/Erik Pape. Stan Klamer (aquarellen) en Erik Pape (schilderijen). Van 19 april t/m 11 mei: Popel Coumou. Foto’s. Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 10-17, zo 11-17 uur. In verband met de herinriching van de museumzalen is het Mauritshuis van 14 t/m 25 januari 2008 gesloten. Van 23 februari t/m 8 juni: Ode aan Coorte. Eerbetoon aan de 17e-eeuwse stillevenschilder Adriaen Coorte. Museum Meermanno Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m vr 11-17, za & zo 12-17 uur Van 9 februari t/m 4 mei: Peters meesters. Werk van Peter van Straaten en werk van illustratoren die hem hebben geïnspireerd. Museum Mesdag Laan van Meerdervoort 7, 070 3621434, di t/m zo 12-17 uur Van 14 februari t/m 18 mei: Vluchten in schoonheid. De Prerafaëlieten en Nederlandse kunstenaars rond 1900. Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur Van 23 november t/m 21 september: Moordzaken, van vingerafdruk tot DNA-profiel Hoe voelt het om deel uit te maken van een CSIteam en door middel van technisch sporenonderzoek de moord op te lossen? Galerie Naná Piet Heinstraat 89, 06 41042336, do t/m za 13-18 uur Van 16 maart t/m 1 mei: La Paradis de Nathalie. Openingsexpositie met werken van Hiske Bem, Conny Paap, Stanley Hillebrandt, Lina van der Lende e.a. Studio Noteboom Kazernestraat 12, 070 3922722, di t/m za 10.00-17.00 uur Van 26 februari t/m 2 mei: Rob Roág. Schilderijen. Voorbeschouwing op de grote expostie vanaf 10 mei a.s. Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur Van 12 april t/m 21 mei: Charles Fréger/Seet van Hout/Martin McMurray. Foto’s en schilderijen. (galerie 7 t/m 12 mei gesloten) Oecumenisch Aandachtscentrum Schoolstraat 18, 070 3651412, ma 13.30-16.45, di t/m vr 10-16.45 en za 10.30-13 uur Van 11 februari t/m 14 april: Anne-Pauline Goedhart. Schilderijen. Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17,

zo 12-17 uur Van 26 november t/m 31 mei: Personal panorama. Panoramatentoonstelling waarin met de modernste fototechnieken een fascinerende en regelmatig wisselende fotocollage en digitale animatie gerealiseerd wordt op basis van 360graden-impressies. Pulchri Studio Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur Van 12 april t/m 4 mei: Voorjaarssalon. Divers werk van Pulchri-leden. Tentoonstelling in de zalen van Pulchri em het Atrium van het Haagse stadhuis. Quartair Toussaintkade 55, 070 3562004, do t/m zo 13-17 uur Van 19 april t/m 11 mei: Tekeningen 8. Tekeningen van diverse kunstenaars. Galerie Ramakers Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur Van 6 april t/m 4 mei: Ien Lucas en Yumiko Yoneda. Recente schilderijen en beelden. Regentenkamer Lange Beestenmarkt 106-108, 070 3658612, wo t/m zo 12-17, za 12-21 uur Van 19 april t/m 18 mei: Annelies Landsman en Haagse meubelontwerpers Beeldende kunst en meubeldesign. Theater Zwembad de Regentes Weimarstraat 63, 070 3637798, Van 12 januari t/m 31 augustus: Van zwembad tot theater. Tentoonstelling over de geschiedenis van De Regentes, van 1919 tot 2007. Seasons Galleries Toussaintkade 70, 070 3454881, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur Van 23 maart t/m 20 april: Hans Feij. Recent werk. Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur. Van 19 april t/m 15 juni: Jill Magid: Article 12 . De Amerikaans-Nederlandse kunstenaar Jill Magid is gefacineerd door verborgen inforamtie, openbaarheid als bestaansvoorwaarde en door intimiteit in relatie tot macht, manipulatie en observatie. TH Gallery Veenkade 26-28, 070 3600313, do en vrij 12-18 uur, za 11-18.30 uur, laatste zo vd maand 14.30-18.30 uur Van 15 maart t/m 3 mei: Intens. Marije Bijl, tekeningen. Hans de Bruijn, schilderijen. Sam Grigorian, tekeningen en decollages. Maria Smits, beelden en etsen. Tweede Kamer Lange Poten 4, 070 3183055, ma t/m vr 09-17 uur. Legitimatiebewijs verplicht! Van 12 maart t/m 2 mei: Democratie is een kunst - The art of Democracy. Tentoonstelling van Artists4Freedom van oude stembussen waar politici en artiesten een kunstobject van gemaakt hebben. De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur Van 8 februari t/m 25 mei: Was getekend. Een unieke selectie aan handtekeningen en handgeschreven documenten van beroemde Nederlanders. Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070 3903617, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur Van 5 april t/m 18 mei: Knooppunt. Marian Bijlenga, Raija Jokin en Aino Kajaniemi, textiel- en papierwerken. Museum Swaensteyn Herenstraat 101, Voorburg, 070 3861673, wo t/m zo 13-17 uur Van 8 maart t/m 27 april: Frida Holleman (1908-1999). Aquarellen.

In 1864 vertrok Jacob Maris naar Parijs om zijn carrière voort te zetten. ‘Het breistertje’ is een voorbeeld van een typisch salonstuk uit zijn Parijse tijd. Te zien op de tentoonstelling De gebroeders Maris en de Haagse school, 19 april t/m 22 juni in het Haags Gemeentemuseum.


22

Service

* Cryptogram

Burgemeesters in het Gesprek van de Dag 0OEVJEFMJKLF SFHFMT  POWFJ MJHIFJE PG XPOJOHOPPE  1SBBU FSPWFS NFU EF CVSHF NFFTUFS &O EBU LBO  XBOU JO IFU ´(FTQSFL WBO EF %BHµ PQ3BEJP8FTUJTSFHFMNBUJH FFO CVSHFNFFTUFS UF HBTU 0Q  BQSJM JT IFU EF CFVSU BBO CVSHFNFFTUFS 7BO EFS 8FMWBO3JKTXJKL )FU CFHJO WBO EF BWPOE JT BM TJOET KBBS FO EBH IFU NP NFOU EBU EF MVJTUFSBBST IFU WPPS IFU [FHHFO IFFGU PQ 3BEJP 8FTU *O IFU OJFVXF KBBS POUWBOHU 1JFUFS ,VJQFST FMLF UXFF XFLFO FFO CVSHF

NFFTUFSJOEFTUVEJP%FUFMF GPPOMJKO TUBBU EBO PQFO WPPS MVJTUFSBBSTEJFFFOWSBBHXJM MFO TUFMMFO PG JFUT XJMMFO CF TQSFLFONFUEFCVSHFSWBEFS 0Q NBBOEBH  BQSJM JT #VS HFNFFTUFS*OFLFWBOEFS8FM WBO 3JKTXJKL UF HBTU JO IFU (FTQSFLWBOEF%BHPQ3BEJP 8FTU %F MVJTUFSBBST CFQBMFO [FMG XFMLF POEFSXFSQFO [JK NFU EF CVSHFNFFTUFS WBO 3JKTXJKLXJMMFOCFTQSFLFO )FU (FTQSFL WBO EF %BH JT FMLFXFSLEBHUVTTFOFO  VVS UF CFMVJTUFSFO PQ 3BEJP8FTU.FFSJOGPSNBUJF 

[PBMT IFU UFMFGPPOOVNNFS WBOEFTUVEJP JTUFWJOEFOPQ XXXXFTUPOMJOFOM

#VSHFNFFTUFS*OFLFWBOEFS8FMJT PQ  BQSJM UF HBTU PQ 3BEJP 8FTU GPUP&SXJO%JKLHSBBG

TV West zoekt beste voetbalamateurs in de regio Horizontaal

1. Bezoekers, die zich willen wassen. 99) â&#x20AC;&#x201C; 5. Die buitenlander zorgt voor â&#x20AC;&#x2122;n scheiding. (5) â&#x20AC;&#x201C; 9. Baas van de drukkerij? (8) â&#x20AC;&#x201C; 11. Besteller die wartaal uitslaat? (6) â&#x20AC;&#x201C; 12. Een vochtige dikhuid brengt toch nog wat extraâ&#x20AC;&#x2122;â&#x20AC;&#x2122;s op. (7) â&#x20AC;&#x201C; 13. De Spaanse heeft een beetje weg van de barones (6) â&#x20AC;&#x201C; 14. Ter bevestiging dat men inderdaad onderwijs krijgt (6) â&#x20AC;&#x201C; 15. Het hoogtepunt maakt een schoonheid van slag (8) â&#x20AC;&#x201C; 16. Zo slordig is het onweer (8) â&#x20AC;&#x201C; 19. Zij maakt vorderingen. (6) â&#x20AC;&#x201C; 21. Verkeert in bevroren staat (6) â&#x20AC;&#x201C; 22. Deelnemer, die niet meespeelt. (7) â&#x20AC;&#x201C; 23. Gebied waarbinnen men bij kennis is (6) â&#x20AC;&#x201C; 24. Transportvliegtuig (8) â&#x20AC;&#x201C; 25. De arm is bij de hand. (5) â&#x20AC;&#x201C; 26. Het verlies lag te vers in â&#x20AC;&#x2122;t geheugen, om weer een opdracht te aanvaarden. (9)

Verticaal

2. Hier moet je vooral geen glasset op zetten. (7) â&#x20AC;&#x201C; 3. Dekmantel. (14) â&#x20AC;&#x201C; 4. De mooie meid is nagelaten (7) â&#x20AC;&#x201C; 6. Bestuurskamers. (7) â&#x20AC;&#x201C; 7. Benedenbewoners. 913) â&#x20AC;&#x201C; 8. Deze dienst vond een waterrat in de ijskast. (14) â&#x20AC;&#x201C; 10. Moet tenslotte toch een keer beginnen. (13) â&#x20AC;&#x201C; 17. Je kunt best eens een keertje samen bij ons komen eten. (7) â&#x20AC;&#x201C; 18. Lijfwacht. (7) â&#x20AC;&#x201C; 20. Sta je achter de plank bij dit muziekgroepje? (7)

578FTU[PFLUEFCFTUF WPFUCBMBNBUFVST

7PPS FFO OJFVX UWQSPHSBNNB JT 57 8FTU TBNFO NFU "NCJ UJPO 4QPSUCVSP PQ [PFL OBBS EFCFTUFWPFUCBMMFSTJOEFSFHJP 4QFMFST JO FMLF MFFGUJKETLMBTTF LVOOFO [JDI BBONFMEFO WPPS EF[F SFHJPOBMF DPNQFUJUJF ´0NSPFQ 8FTU 5FBNTQFMFS WBO IFU KBBS µ %F WPPSSPOEFT XPSEFO HFIPVEFO CJK WPFUCBM WFSFOJHJOHFO JO EF SFHJP ;VJE )PMMBOEOPPSEPQ FO

KVOJFOPQKVMJ%F¾OBMFJTPQ [BUFSEBHKVMJ578FTUNBBLU PQOBNFT WBO EF[F CJK[POEFSF DPNQFUJUJF  EJF JO KVOJ FO KVMJ BMT WJKGEFMJHF TFSJF UF [JFO [BM [JKO 7PFUCBMWFSFOJHJOHFO FO PG WPFUCBMMFST EJF NFF XJMMFO EPFO BBO EF WPFUCBMDPNQFUJ UJF ´0NSPFQ 8FTU UFBNTQFMFS WBO IFU KBBSµ LVOOFO [JDI BBO NFMEFO WJB EF XFCTJUF XXXUFBNTQFMFSWBOIFUKBBSOM

Deze week:

* Sudoku Donderdag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Europa in Zuid-Holland Play Verkeersjournaal Het Andere Oog

Vrijdag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws RegioNed Van de Kaart Verkeersjournaal

Zaterdag

vanaf 17:00 uur Nieuwsweek Qwesti van Zaken

Zondag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws TV West Sport Verkeersjournaal

Maandag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws West trapt na Groen Licht Verkeersjournaal

Dinsdag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Vlieg Haagse Iconen Verkeersjournaal Het Andere Oog

Woensdag

vanaf 17:00 uur TV West Nieuws Team West Westweek Verkeersjournaal Het Andere Oog

Deze week: Maandag t/m vrijdag 06-09

Een sudoku bestaat uit een veld van 9 x 9 hokjes. Dit gebied is weer onderverdeeld in negen vierkanten van 3 x 3 hokjes. Hierin moeten steeds de getallen 1 tot en met 9 worden ingevuld, zodat elk getal precies één keer voorkomt in elke rij, in elke kolom en elk vakje van 3 x 3.

uur West wordt Wakker 09-12 uur de Ochtendshow 12-14 uur Roukost 14-16 uur de Middagshow 16-18 uur West komt Thuis 18-19 uur het Gesprek van de Dag

+ Maandag Oplossingen vorig nummer

19-20 uur Van A tot Z

+ Woensdag

Zaterdag  08-11  11-12

uur ZEP uur â&#x20AC;¦And the beat goes on  12-14 uur Ik hou van Holland  14-18 uur Radio West Sport  18-23 uur Non-stop muziek  23-00 uur Met het Oog op Morgen

Zondag  08-09  09-10  10-12

uur ZEP uur Ouwe Joekels uur Klassiek op West  12-14 uur Non-stop muziek  14-18 uur Radio West Sport  18-19 uur Ouwe Joekels  19-21 uur Klassiek op West  21-23 uur Hot Talk  23-00 uur Met het Oog op Morgen

20-22 uur Stork on Air

+ Donderdag

21-23 uur Jazz op West

Meer informatie over programma-inhoud en uitzendtijden én het laatste nieuws vindt u op internet: www.westonline.nl


Service

Vrijdag 18 april 2008

* Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Vrijdag

Zaterdag

Zondag

Maandag

Min. 3º Max. 11º Zon 20% Wind 4

Min. 6º Max. 11º Zon 0% Wind 4

Min. 7º Max. 16º Zon 25% Wind 2

Min. 7º Max. 16º Zon 25% Wind 4

23

Pierre Wind

Wat eet Pierre Wind zelf?

© Marcello’s Art Factory / bron: weeronline

* Bioscopen Pathé Buitenhof 27 Dresses dagelijks 19:10 do/vr/ma/di ook om 13:40 African Bambi wo 13:10 15:30 Alvin en de Chipmunks (NL) za/zo 13:30 zo ook om 11:00 Before the Devil Knows You’re Dead dagelijks 16:20 21:40 Bobby di 13:30 Cassandra’s Dream dagelijks 15:50 18:30 21:00 do/vr/za/zo/ma/di ook om 13:20 zo ook om 10:50 Dan in Real Life dagelijks 18:50 21:10 do/vr/za/zo/ma/di ook om 16:10 do/vr/ma/di ook om 14:00 Fool’s Gold wo 20:15 Horton (NL) za/zo/wo 13:40 zo ook om 11:20 Hunting Party, The do/vr/za/zo/ma/di 20:50 Kite Runner, The do/vr/za/zo/ma/di 15:30 do/vr/za/ma/di ook om 12:50 zo ook om 12:55 Morrison krijgt een Zusje (NL) wo 12:55 14:50 17:00 Sneak Preview di 21:30 Spiderwick-kronieken, De (NL) za/zo/wo 14:00 zo ook om 11:30 Stones - Shine a Light - Celebration Night dagelijks 17:00 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 21:50 do/vr/ma/di ook om 14:10 The Bucket List dagelijks 16:30 19:00 do/vr/za/zo/ma/wo ook om 21:30 do/vr/ma/wo ook om 13:50 di ook om 21:50 U2 3D High Definition (Buitenhof) dagelijks 19:40 Winx Club the Movie za/zo/wo 12:50 15:00 zo ook om 10:40 Zomerhitte do/vr/za/zo/ma/di 18:20 wo ook om 17:30 Voor meer informatie: www.pathe.nl/buitenhof tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen 10.000 BC dagelijks 20:50 do/vr/za/zo/ma/di ook om 15:50 do/vr/ma/di ook om 13:20 Alvin en de Chipmunks (NL) za/zo 13:00 15:10 Asterix en de Olympische Spelen (NL) za/zo/wo 14:00 Doomsday vr/za 00:00 Drakenjagers (NL) wo 12:10 14:10 16:00 Dunya en Desie dagelijks 14:20 16:30 18:50 21:10 za/zo/wo ook om 12:10 vr/za ook om 23:30 Eye, The dagelijks 19:20 21:30 do/vr/ma/di ook om 14:30 vr/za ook om 00:10 Fool’s Gold wo 20:30 Horton (NL)

za/zo/wo 12:40 14:50 Hunting Party, The dagelijks 19:00 Morrison krijgt een Zusje (NL) wo 12:10 14:00 Other Boleyn Girl, The dagelijks 16:50 Rendition dagelijks 18:20 Samson & Gert: Hotel op Stelten za/zo 12:10 14:10 Sneak Preview di 21:30 Spiderwick-kronieken, De (NL) za/zo/wo 16:40 Step up 2 vr/za 23:50 Street Kings do/vr/za/zo/ma/di 13:30 16:00 18:30 21:00 vr/za ook om 23:40 wo ook om 13:00 15:20 17:50 The Ruins dagelijks 13:10 15:20 17:30 19:40 22:00 vr/za ook om 00:20 Untraceable dagelijks 19:10 21:50 do/vr/ma/di ook om 14:00 vr/ma/di ook om 16:20 vr/za ook om 00:30 Vantage Point dagelijks 17:20 19:30 21:40 do/vr/ma/di ook om 13:20 15:20 vr/za ook om 00:00 Winx Club the Movie za/zo/wo 12:20 14:20 16:20 Zomerhitte do/vr/za/zo/ma/wo 21:20 do/vr/ma/di ook om 14:10 16:40 Voor meer informatie: www.pathe.nl/scheveningen tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Spuimarkt Dunya en Desie zo 20:50 Eye, The ma 19:10 21:30 zo ook om 11:50 Meet the Spartans do 18:00 Street Kings za 14:30 Taken ma 12:10 The Ruins ma 12:30 Voor meer informatie: www.pathe.nl/spuimarkt tel. 0900-1458 (35cpm)

Filmhuis Den Haag Cinemasia Film Festival: Hoogtepunten do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 Cursus “Sporen van Filmgeluiden” wo 19:30 en 21:30 Filibus/Mario Roncoroni ma 19:30 La graine et le mullet/Abdellatif Kechiche do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:00 zo 16:00 Tricks/Andrzej Jakimowski do/vr/za/zo/di/wo 19:30 zo 13:00 wo 17:00 [REC]/J. Balagueró/P. Plaza vr/za/zo/ma/di/wo 22:00 wo 14:30 It’s a free world/Ken Loach do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:00 do/vr/za/ma/di/wo 17:00 Redacted/Brian de Palma ma/di/wo 19:30 ma 17:00 It’s hard to be nice do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 do/vr/za 17:00 zo 15:00 The Banishment/Andrej Zvjagintsev do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:00 zo 13:30 Giorni e Nuvole/Silvio Soldini do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 ma/di/wo 17:00 I’m not there/Todd Haynes do/vr/za/zo/ma/di 21:30 do/vr/zo 17:00 No country for old men/Coen Bros. do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 do/vr/za/zo 17:00 Mio fratello è figlio unico/Daniele Luchetti do/vr/za/zo/ma/di/wo 16:45 do 22:00 Das leben der anderen/Florian V. Henckel Donnersmarck zo/wo 14:00 The Science of Sleep di/wo 17:00 The Corporation/M. Achbar/J.Abbott zo 17:00 The maze of sound Interactieve video-installatie; GRATIS toegang Le ballon rouge + Crin blac za/di 17:00 zo 15:00 wo 14:00 Lucky & Zorba zo 13:00 wo 14:00

Serehvissaté. Sinds een maand hebben we in onze privékeuken een negen kilo zware bakplaat, die precies over twee gaspitten past. Geweldig. In de professionele keuken was ik al overtuigd van dit bakfenomeen, maar thuis gaat er nu letterlijk wederom een prachtig kookparadijs open. Avond na avond ontstaat er een geweldige snelle dis. En, er wordt geen bakpan meer aangeraakt. En, het scheelt mega veel pannenafwas. Eerlijke heerlijke fastfood bestaat. Snijd per persoon 3 vierkante blokjes tonijnfilet van 25 gram per stuk en drie blokjes zalm van 25 gram per stuk Maak een mengsel van 1 ½ dl kokosmelk, 1/ 4 teentje knoflook en 1/8 fijngesneden Spaanse peper zonder zaadjes. Pluk tussentijds drie Serehstengels tot langwerpige puntige natuurstokjes. Prik op elk stokje dan een gemarineerd stukje zalm, tonijn en een gamba. Vervolgens op een gloeiende hete bakplaat (of pan) de kanten kort goudbruin bakken. Dan rechtop zetten, zodat de serehsteel naar boven steekt. Vervolgens afblussen met de marinade. Haal na een halve minuut de satés van de bakplaat. Door de enorme hitte zal de marinade snel indikken zodat je deze met de roestvrijstalen plaat op het bord, over de satés, kan opscheppen. Serveer er een frisse salade bij.

* Spoedgevallen Alarmcentrale: 112 Politie Haaglanden: 0900 8844 SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden) SMASH is een samenwerkingsverband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ‘s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. Tel. 070 - 346 96 69 Website: www.smashaaglanden.nl

Informatie dienstdoende apotheken Tel. 070 345 10 00 Tandartsendienst: avond- en weekenddienst (alleen spoedgevallen): (070) 311 03 05.

Overig

Stichting Dierenambulance Den Haag Tel. 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) Website: www.dierenambulancedenhaag.nl Dierenartsen weekenddienst Spoedgevallen nacht en weekend Tel. 0900 - 222 6 333 en 0900 - 2222 456 Website: www.dierenartsenkring-denhaag.nl

�������������� �������������������� � � ������������������������������������������ ��� ����!�����������"�#�$%&'#()*%)+,-�.-�/,��-

Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl

0%)%�,��*,1,-(�����+,2�3��4�5�67�)���-,8,��%.�%�8,�(#), 999�'#()*%)+,-�.-�/,��-���,(,*��)#%�("��:��;�<�;;��: =,)���)9%%*+��,*(/>#?�)��%-1,�+,�9,,6�%.�%�8,�(#), ���@=�����$�������A���+�1�)BA��*#?+�1� �#�,*�����$�������7�!���+�1�)BA�8�),*+�1� �-��)(��:C��D�;�����,��=��1�����4 ��������� ��� � #����*������%*#1,�9,,6"��!�������@ � !���� ���)9%%*+��%*#1,�9,,6�"� �%.��999�'#()*%)+,-�.-�/, � � De film Dunya en Desie is te zien in Pathé Scheveningen en Spuimarkt. >Foto: PR


24

Society

Roos

Vrijdag 18 april 2008

Renate & de Residentie Met foto’s van Otto Snoek

Ingrid Rollema van de beweging Trots op de Vrije Academie.

Homerisch gelach U dacht natuurlijk dat wij verfrist en geïnspireerd thuiskomen als wij op stap zijn geweest voor deze rubriek. Want voor je werk naar feestjes gaan, dat zou iedereen wel willen! De werkelijkheid ligt iets genuanceerder. Regelmatig komen wij namelijk op partijen waar: A. Dwingende pr-medewerkers rondlopen die ons enthousiast voorstellen aan figuren die wij nou juist probeerden te ontlopen; B. Mensen zulke gruwelijk saaie toespraken houden dat ze voor de rest van hun leven een spreekverbod zouden moeten krijgen; C. Mensen die ons totaal niet interesseren ons letterlijk bespringen zodra ze horen dat we van de pers zijn; D. Ondernemers ons minutieus alles over hun niche gaan vertellen of ambtenaren alles over hun project; E. Als wij daarna enigszins zijn bijgekomen van bijna dodelijke verveling, alle drank op blijkt te zijn. U kunt zich voorstellen dat, als je van zo’n partij thuis komt en je man het eten nog niet op tafel heeft staan, er harde woorden vallen. Maar dat is natuurlijk nog niets vergeleken bij hoe je thuiskomt als je, nadat je vakkundig een stad hebt verwoest, eerst nog eens twintig jaar door de wereld moet zwerven terwijl je met wisselend succes toverheksen, nimfen, cyclopen en lotuseters van je lijf probeert te houden. Ik denk dat Theater De Appel daarom zoveel belangstelling trekt met zijn marathonvoorstelling rond Odysseus. De toeschouwer voelt zich getroost door een zeer geruststellende gedachte: ik kom na een emotionele dag op het ministerie van landbouw weliswaar rottig thuis, maar het kan nog véél erger. Thuiskomen was ook het thema van de tentoonstelling getiteld ‘Ithaka mijn huis’, die afgelopen zaterdag in Theater De Appel werd geopend. De expositie

Veldheer Aus Greidanus. bestond uit werk van kunstenaars van de Vrije Academie die zich hadden laten inspireren door Odysseus en hartverscheurende brieven van gedetineerden uit de Scheveningse gevangenis, waarin ze beschreven hoe zij hun thuiskomst zagen. Wij hadden natuurlijk gehoopt tijdens de opening een boeiend gesprek te kunnen aanknopen met een interessante jailbird, maar dat bleek nogal naïef gedacht. Er waren helemaal geen gedetineerden, want die moesten gewoon ‘binnen’ blijven. Eén van hen had wel aan organisator Peter Otto gevraagd wanneer hij de tentoonstelling kon zien, maar toen het antwoord luidde: ‘als je vrijkomt’, had hij gezegd: ,,Als ik vrijkom, bestaat die hele Appel niet meer”. Afgezien van deze kleine teleurstelling hadden wij het best naar ons zin op de opening. De openingsspeeches van Peter Otto en Aus Greidanus waren niet te lang en zelfs poëtisch. Er waren geen ambtenaren of ondernemers, wel oud-burgemeester Ad Havermans en zijn vrouw, en flamboyant geschminkte vrouwen zoals Ingrid Rollema, de di-

Kinderen die niet aandachtig naar de toespraken luisterden, moesten voor straf met hun ouders naar de negen uur durende voorstelling van ‘Odysseus’ recteur van de Vrije Academie en kunstenares Lydia Schouten die zoveel lipstick opsmeert dat je even denkt dat je met een cliniclown te maken hebt. Verder vonden wij het wel een pikant idee dat de verhalen van de bajesklanten in een ruimte hingen waar vroeger een politiebureau was gevestigd. Maar nu we het toch over thuiskomen en De Appel hebben, moet mij nog even iets heel anders van het hart. Ik woon namelijk boven een acteur van De Appel. En ik begrijp heel goed dat als je negen uur op de planken hebt gestaan – wat op zichzelf al een soort Odyssee is – je eventjes moet uitrazen aan de theaterbar. Maar de nachtelijke thuiskomst, inclusief Homerisch gelach, die daarvan het resultaat is, bevalt mij en de overige buren toch iets minder. Ik vroeg me af of deze acteur, als de productie in reprise gaat, niet de rol kan krijgen van een Trojaan die lekker vroeg in het stuk doodgaat. Dan kan hij op tijd naar huis. Slaapt de buurt ook weer eens nachtje door.

Renate van der Zee

Even luchten op de binnenplaats van het politiebureau.

dhc-49