Issuu on Google+

4Actueel 4Cultuur 4Sport 4Service

1-11 14-16 17-18 19-23

4 M  arcella Mesker over vrouwen op het centre court

4 B enefietconcert voor een vermoord kind

pagina 6 & 7

pagina 9

4 H  olland Dance brengt Den Haag in beweging

pagina 15

vrijdag 2 november 2007 • jaargang 1 • nummer 25 • € 1,00

Kabinet tijdelijk in De Witte Het kabinet verhuist tweede helft volgend jaar naar sociëteit De Witte aan het Plein. De gebouwen van het Ministerie van Algemene Zaken op het Binnenhof moeten worden gerenoveerd. Voor een periode van enkele jaren zal onder meer de ministerraad onderdak vinden in de linkervleugel van het sociëteitsgebouw; dit deel was de afgelopen tien jaar verhuurd aan uitgeverij Wolters Kluwer. Daarna, zo is de bedoeling, krijgt het Mauritshuis de Witte-vleugel erbij.

ders vinden, zoals het pand van Postbus 51 aan het Noordeinde 68. Het kabinet wil echter zo dicht mogelijk bij het Binnenhof zitten en wijkt daartoe uit naar het Plein 26. Aanvankelijk was dit adres door De Witte verhuurd aan het Rijksmuseum, dat op deze plek samen met de NOS een museum voor de parlementaire democratie wilde realiseren. Die plannen liepen echter stuk. Begin augustus onthulde deze krant al dat sindsdien het Mauritshuis op de locatie aasde. Het wereldberoemde museum wil al lange tijd uitbreiden, maar zag eerdere plannen met het Rabo-filiaal aan de overzijde stuk lopen. Een ondergrondse gang zou het Mauritshuis dan met De Witte kunnen verbinden. De tijdelijke verhuizing van het kabinet naar De Witte betekent uitstel, maar geen afstel van de wens van het Mauritshuis. De Rijksgebouwendienst wil meteen een langdurige huurovereenkomst met De Witte aangaan, zodat direct na de terugverhuizing van het kabinet, de vleugel geschikt kan worden gemaakt voor het Mauritshuis.

Mauritshuis moet een paar jaar geduld hebben

Door Coos Versteeg Rijksgebouwendienst en het bestuur van sociëteit De Witte zijn in de eindfase van onderhandeling om delen van het Ministerie van Algemene Zaken de komende jaren onder te brengen in het monumentale pand aan het Plein. Vermoedelijk volgende week al wordt tussen partijen een overeenkomst getekend. Renovatie, asbestverwijdering, nieuwe ICT-bekabeling en klimaatbeheersing zijn zaken die de Rijksgebouwendienst hoog op het lijstje heeft staan voor de panden Binnenhof 18 en 19, waar niet alleen de ministerraad in de Trèveszaal vergadert, maar waar onder meer ook de onderraden bijeenkomen. Delen van het Ministerie van Algemene Zaken zullen de komende jaren hun onderkomen el-

Beveiliging

De Rijksgebouwendienst werkt nu samen met onder meer de AIVD aan een verbouwingsplan, dat ook rekening houdt met de noodzakelijke beveiligingsmaatregelen (ook voor het Mauritshuis is mettertijd strenge beveiliging, zoals gepantserd glas noodzakelijk). Pas in de tweede helft van 2008 zal het Ministerie van Algemene Zaken naar Plein 26 verhuizen, naar verwachting voor de duur van drie jaar.

Lange Voorhout gaat op de schop Het Lange Voorhout gaat volgende week op de schop. De ‘mooiste laan van Europa’ wordt in belangrijke mate teruggegeven aan de wandelaars. Het geparkeerde blik verdwijnt grotendeels. Bij de herinrichting worden namelijk 118 parkeerplaatsen opgeheven langs de rijbanen, die als gevolg daarvan meteen kunnen worden versmald. Het wandelpad zal juist worden verbreed en krijgt de oorspronkelijke schelpenverharding terug in plaats van het huidige asfalt. Alleen op het korte deel van het Voorhout blijven straks parkeerplaatsen, uitsluitend voor kortparkeerders. Voorts blijven er 36 parkeerplaatsen en laad- en loszones langs de ventwegen die zijn gereserveerd voor ambassades en gehandicapten. Tot eind februari wordt gewerkt aan het korte deel (tussen Hotel Des Indes en de Amerikaanse ambassade), waarna vanaf september 2008 het lange deel (tussen Des Indes en de Kloosterkerk) wordt aangepakt. Eind februari 2009 moet het complete Lange Voorhout zijn allure van weleer hebben herwonnen. Het nieuwe gebied blijft in de toekomst wel onderdak bieden aan culturele activiteiten als de beeldententoonstelling, de boek- en antiekmarkt, de Uitmarkt en evenementen als Prinsjesdag en de Koninginnekermis. Het Lange Voorhout zal na de herinrichting ook zowel start als finish zijn van de City-Pier-City-loop. Zie ook pagina 3.

Naam Saur verdwijnt

4Adver tentie3

Christianne Stotijn zingt Mahler Kindertotenlieder

Kijk voor de programmering op radio en tv West op pagina 22.

Neeme Järvi

2 en 3 november 20.15 uur Dr Anton Philipszaal | 070 88 00 333 www.residentieorkest.nl

Foto: Marco Borggreve

chef-dirigent

HUURWONINGEN ZIE PAGINA 5 Tel: 070-3606365 / www.duinzigt.nl Zeestraat 48 tegenover Panorama Mesdag

De naam Saur verdwijnt van het Lange Voorhout. Het ooit vermaarde visrestaurant is al sinds eind september gesloten. Op de website van de zaak staat nog steeds dat de zaak tot het eind van dit jaar wordt verbouwd en dan in nieuwe glorie het 80-jarig jubileum zal vieren. Maar de nieuwe eigenaren halen de naam Saur van de gevel en hebben heel andere plannen. Begin volgende week gaat de vennootschap van Saur-exploitant D. de Rooij over in handen van Lucien Bastiaan en zijn vrouw Baisha el Haidar, het echtpaar achter het succesvolle fusion-restaurant Wox aan het Buitenhof. Het stel, dat nauwelijks tien jaar geleden begon in een klein etablissement aan de Parkstraat, kijkt al jaren uit naar een nieuwe uitdaging. Lucien en Baisha dromen niet alleen van een Wox-filiaal in Londen, maar hadden tevens plannen voor een Café de Paris aan de Nieuwe Schoolstraat. Daar liepen de voornemens voor een enorme brasserie echter stuk op vergunningproblemen. Wat precies het karakter van hun nieuwe zaak op de locatie van Saur gaat worden, hebben ze nog niet compleet op een rij. “Het voelt alsof ik in verwachting ben”, zegt Baisha. “Er is een kindje op komst, je hebt zelfs af en toe weeën, maar je weet nog niet wat het wordt en hoe het eruit gaat zien”. Vast staat wel dat Lucien, thans chef-kok in Wox, straks zelf de culinaire invulling van de nieuwe zaak zal doen en dat Baisha als gastvrouw de boel aan het Lange Voorhout zal bestieren. Restaurant Wox aan

het Buitenhof blijft overigens gewoon bestaan. Saur werd in 1928 gesticht door de Duitser Frits Saur. Direct naast het restaurant exploiteerde hij een vishandel. Nadien werd het bedrijf overgenomen door de bekende Haagse horecaman Lex Abbink, die ook House of Lords exploiteerde en later het Japanse restaurant Shirisagi begon. Overigens opereert Abbink nog altijd met cateringactiviteiten vanuit een bv met de naam Restaurant en Vishandel Frits Saur. Sinds Abbink de zaak aan het Voorhout verkocht, kende Saur diverse eigenaren, maar de glorie was voorbij. Ook het initiatief tot een selectieve club Vrienden van Saur met tal van prominente leden, onder wie oud-premier Dries van Agt, mocht niet baten. Het restaurant en Saur Corner (oorspronkelijk de vishandel, later een broodjeszaak) zijn inmiddels al gedeeltelijk leeggehaald. De bedoeling is voorjaar 2008 de deuren van het nieuwe bedrijf te openen. Welke naam de zaak straks krijgt, is nog niet bekend.


2

Vrijdag 2 november 2007

Feuilleton

AFLEVERING 25

Wat vooraf ging: Inge Hogenhuis belde Lex om hem een zakelijk voorstel te doen. ‘s Avonds in de Kabouterbar. Lex overwoog net om zijn oude vriend Nico Schouten daarover te informeren, toen hij buiten een man haastig in een Ford Taunus zag stappen. Een man die hij al eerder had gezien, op een adres waar Inge zou hebben gewoond.

De Taunus was al weg toen ik hijgend buiten stond maar die vent met borstelwenkbrauwen kon niet anders dan rechtsaf zijn geslagen, de Javastraat in. Ik startte de Heinkel, scheurde langs de aardappelboer, remde vloekend voor de scharensliep en stoof vol gas de bocht om, alsof ik de gangmaker van Peter Post voor de Zesdaagse was. Vanwege de vakantie en het middaguur was het niet zo druk maar de Taunus zag ik niet tot ik langs een transportwagen van Van Gend & Loos raasde en mijn remmen meteen tot moes kneep om er niet boven op te knallen. Doorgaans wens ik alle verkeersagenten met stopborden naar de hel maar dit keer prees ik de politieman op zijn tonnetje de hemel in. Ik draaide de scooter naar de showroom vol glanzende Jaguars op de hoek en hield in de weerspiegeling van de ruit de rode Taunus in de gaten. Zijn linker richtingaanwijzer boven het nummerbord knipperde. Wie wás die vent? Ik kon hem niet goed zien maar ik wist zeker dat hij me indertijd open had gedaan in de Maystraat. In de portiekwoning waarheen Ed’s bejaarde vader die Inge uit Bosch & Duin een briefje had gestuurd voor haar handtekening. Die moest ze daar ontvangen hebben want haar handtekening hing inmiddels ingelijst boven zijn bed. ‘t Gekke was dat de Taunus daar voor de deur had gestaan maar verdwenen was toen ik uit het portiek kwam. Wie had er dan in gereden? In de ruit zag ik bus 1 achter me optrekken zodat ik haastig uitweek naar de stoep en m’n adem inhield vanwege de walmende rook. Wat was er verdomme toch tegen de tram die hier tot vorig jaar nog reed? Ik draaide en spoot langs de bus, zag de Taunus de Koninginnegracht opslaan, wachtte even tot een volgende auto dat ook deed en reed erachter aan. Naar de Maystraat ging die vent dus niet, dan zou hij de bus naar het Staatsspoor wel hebben gevolgd. Waarheen dan wel? Of had hij me gezien en wilde hij me kwijt zien te raken? Dan nog. Martin, de politieverslaggever op de krant, zou er geen enkele moeite mee hebben het nummerbord ZF-88-01 na te trekken. Martin! Ik

had geen seconde meer aan hem gedacht. Martin was net als de politie en Schild van de Haagsche op zoek naar Zwarte Molly vanwege dat ingemetselde skelet in de Doubletstraat! Zou Martin al wat weten? Grimmig besloot ik hem straks op de krant op te zoeken. De Taunus draaide de Laan Copes van Cattenburgh op. Hij reed niet hard wat me geruststelde, maar toch zorgde ik er voor dat er verkeer tussen ons in bleef. Opeens dacht ik hem kwijt te zijn zodat ik me wel voor mijn kop kon slaan toch niet dichter op hem te hebben gezeten. Waar was hij verdomme gebleven? Had hij me toch in de gaten gehad? Was hij ergens bij de Alexanderkazerne de Archipelbuurt ingedoken? Er kwamen net wat cavaleristen te paard uit de stallen, een politiejeep scheurde langs me naar de overkant in de richting van wat ik nog steeds het nieuwe stadhuis blijf noemen. Somber draaide ik er heen. Nu ik hier toch was, kon ik even goed langs het hoofdbureau gaan om te informeren of ze mogelijk iets meer wisten over die knaap die m’n Doka en Hasselblad naar de Filistijnen had geholpen al zou mijn aangifte wel ergens in een la liggen. Kankerend reed ik al achter de jeep aan die het Alexanderveld opdraaide, toen ik de Taunus plotseling weer zag. Hij stond op de parkeerplaats tussen twee witte Kevers in. Verbijsterd zette ik de Heinkel aan de kant en keek roerloos toe hoe de vent met de borstelige wenkbrauwen naar de ingang van het hoofdbureau liep. Wat deed hij daar? En waarom zette hij zijn auto op een plek die bestemd was voor surveillance-wagens? Op het moment dat hij naar binnen wilde, kwam een kleine bebrilde man met een grote geruite pet op en een fototas aan een hand naar buiten. Ze kenden elkaar zo te zien want de man met de pet op zei iets tegen hem. Maar ik kende die man! En goed ook. Een collega, en de beste van ons allemaal. Simon Smit van Het Binnenhof, een jaar of tien ouder dan ik, een fotograaf met een neus voor nieuws en met alle geluk van de wereld. Bloednerveus wachtte ik tot ze uitgepraat waren en ik Simon naar zijn

auto zag lopen. Een tweedehands bestel waar hij achterin naast zijn camera’s en lenzen een trapleertje heeft liggen vanwege zijn geringe lengte. ‘t Is een bekender Haags straatbeeld dan het Vredespaleis of de Sint Jacobstoren, Simon Smit die boven iedereen afknipt op zijn laddertje, of het nou op de boulevard is of bij HBS op Houtrust. “Siem!” Ik had de Heinkel al op de standaard gezet en holde naar hem toe. Hij nam me grijnzend op vanachter zijn dikke brillenglazen. “Te laat Lex, de sessie is voorbij, jochie”. “Wat voor sessie?” “Weet je dat niet? Jan Hak zoekt de moordenares van een privé-speurneus die ze tien jaar geleden in de Doubletstraat koud hebben gemaakt en ingemetseld. Een hoertje bijgenaamd Zwarte Molly zou hem gewurgd hebben met haar jarretelgordel. Je vraagt je af wat er zo bijzonder aan is maar Jan Hak is er gek genoeg fel op”. Hij grinnikte zijn doorrookte gebit bloot. “Misschien weet ze wel wat van hém, want hij is er niet vies van. Nou ja, hij hoopte erop omdat ik al heel wat jaartjes in deze stad meeloop, dat ik haar kende maar je weet, Simon heeft het beste huwelijk van de stad”. “Heeft hij dan een foto van haar?” Mijn stem sloeg over maar hij scheen het niet te merken en haalde een pakje Lexington uit zijn zak. “Jawel, een pasfoto. Sinds de oorlog moeten alle hoeren

Stadsmens

Gerda Houtman (rechts): ‘Firma loopt als een rode draad door mijn leven’. Foto: Mylène Siegers Handelsreizigers kwamen vanuit het Westfaalse dorp Mettingen naar Nederland om linnen stoffen te verkopen. Onder hen waren namen als Brenninkmeijer, Clopppenburg, Lampe en Schröder. “Toen de verkoop van stoffen minder werd, zijn ze met winkels begonnen. Er werd ook onderling getrouwd. C&A bijvoorbeeld was oorspronkelijk

Wordt vervolgd.

DOOR JOKE KORVING

‘Eén grote reünie’ bij firma Schröder Het gonst door Den Haag: ‘Schröder is terug in de binnenstad’. Op de kostuumafdeling van het Nationale Toneel ging zelfs een licht gejuich op. De stoffenzaak is dan ook door velen node gemist. De firma die in 2005 na 140 jaar uit de Spuistraat verdween, is eind september heropend in de Spuimarkt aan de Gedempte Gracht 60. Sindsdien voelt Gerda Houtman, die al 41 jaar een band heeft met de firma Schröder, zich in ‘één grote reünie’, zoals ze zegt. “Mensen die je al jaren kent en met wie je een goede verstandhouding hebt, komen weer binnen”. Sommigen zag ze al eerder terug in Rotterdam, waar Schröder een zaak heeft op de Coolsingel. Haagse klanten reisden haar daar na, zoals Jane Hendriks. “Ik hoorde afgelopen zaterdag dat Gerda weer in Den Haag is, terwijl ik speciaal voor haar naar Rotterdam was gegaan. Ik heb toen daar maar geen ritssluitingen gekocht. Dan had ik een reden om vandaag hier binnen te wippen”. Robert Schröder, de vierde generatie die de firma leidt, begreep in 2005 de teleurstelling van klanten. “We konden het pand in de Spuistraat verkopen en daarna huren. Dat wilden we niet. Maar we hebben wel steeds gezegd dat, als zich een goede mogelijkheid voordeed, wij graag terug wilden naar Den Haag”. Dat was het geval met de Spuimarkt die zaterdag 10 november feestelijk wordt geopend. Met Schröder, die voorheen acht zaken had door Nederland, verdween de laatste stoffen- en fourniturenzaak uit de Residentie. “Voor de oorlog had je er hier dertig. Daarna waren er ook nog veel, zoals Gerzon, AGB en De Beer. Langzamerhand is dat uitgedund. Wij zijn nu de enige in de binnenstad”. Robert Schröder volgde een textielopleiding in Tilburg en liep stage in Duitsland en Engeland. In 1973 nam hij de firma van zijn vader over. “Er is geen rechte lijn in opvolging. Mijn vader, met wie ik lang heb samengewerkt, heeft de zaak voortgezet van een oom. Het is dus niet altijd vader/zoon geweest, ook oom/neef”. De geschiedenis van zijn firma gaat terug naar de negentiende eeuw.

geregistreerd staan. Geen mooi wijf hoor. Je collega Martin was er trouwens ook. Die dacht dat ze misschien in Londen zat, want dat had hij ergens gehoord”. Van mij, wilde ik zeggen, maar nam zwijgend een sigaret van hem aan. “Wat doe je hier dan?”, vroeg hij terwijl hij me vuur gaf. “Ik kwam vragen of ze iets weten over een inbraak bij me”. “O. Erg?” “Nee. Hee Simon, wie was die vent met wie je daarnet stond te praten? Een vent met twee borstels van wenkbrauwen?” “Wat? O, Cor. Cor de Groot. Rechercheur hier, zedenpolitie. Die is er ook mee bezig. Oud vriendje van me van vroeger uit de Schilderswijk. Ik vroeg hem of hij al wat had”. Hij blies een wolk rook uit en lachte hoestend. “Volgens hem was het helemaal geen moord, maar een beroepsongelukje. Dat die speurneus toen een klant van haar was. Je hebt van die kerels, weet je, die schijnen het lekker te vinden om ondertussen half gewurgd te worden. Dan zou ze hem in paniek achter het behang hebben gepleisterd”. Hij keek op zijn horloge. “Jezus, zo laat al! Sorry jochie, ik moet als de mieter naar ADO waar ze een nieuwe trainer schijnen te hebben. Niet dat dat helpt natuurlijk, maar ja, je weet het, hè. Een sportfoto op de 1 en je hebt er tien nieuwe abonnees bij. Moet je eens zeggen tegen die hoofdredacteur van jullie!” Hij grijnsde weer en holde naar zijn auto. Ik bleef staan en rookte, mijn gedachten een maalstroom. Een rechercheur! Die in de Maystraat woonde. Die voor mijn huis had gestaan en hem was gepeerd toen ik uit het raam had gekeken. Waarom? Waarom hield de politie mij in de gaten? Tóen ook al, in de Maystraat?

Brenninkmeijer”, vertelt hij. “De families zijn van Nederland teruggegaan naar Duitsland en later de wereld ingetrokken om kleding te verkopen. Wij hebben ons beperkt tot stoffen”. Herman en George Schröder openden in 1866 een zaak in de Spuistraat en tegelijkertijd een in Rotterdam. Speciale acties trokken in de loop van de tijd veel

publiek. Robert Schröder herinnert zich nog de keer dat de klanten vanaf zijn pand tot aan de Passage in de rij stonden. “We hadden banken laten timmeren, zodat mensen konden zitten en een ober zorgde voor koffie”. Over zijn nieuwe zaak zegt hij: “We zoeken naar een evenwichtige collectie met aantrekkelijke prijzen. Zo hebben we kamgaren stoffen voor 9.90 euro per meter en wollen mantelstoffen voor diezelfde prijs”. Zelf kleren maken is tegenwoordig een trend. “Niet omdat het goedkoper is”, benadrukt Schröder. “Het gaat bij veel vrouwen juist om de creativiteit. In de meeste Nederlandse huizen staat een naaimachine”. De inkoop doet hij met acht collega’s. “We vertegenwoordigen dan tussen de twintig en dertig zaken. Vier keer per jaar reizen we eerst naar Florence. Dat is ons vaste punt. Op de terugweg bezoeken we stoffenfabrieken. Het betekent dat we vier volle weken met de inkoop bezig zijn, buiten de beurzen in Parijs en München waar we twee keer per jaar naar toe gaan en daarnaast twee keer per jaar naar Spanje”. Op de nieuwe plek in Den Haag mocht Gerda Houtman niet ontbreken. “De firma Schröder loopt als een rode draad door mijn leven”, zegt ze. In 1966 maakte zij haar entree bij Zijlstra en Koiter, eveneens een zaak van Schröder, op de hoek van de Wagenstraat. Later verhuisde ze naar de Spuistraat. Op haar 22ste vertrok zij als hostess naar Oostenrijk, behaalde daarna boekhouddiploma’s en kwam na de geboorte van haar twee kinderen bij Schröder terug, onder meer ook in Leidschendam, Zoetermeer en Den Bosch, vanaf 1995 weer in Den Haag en de afgelopen tijd op de Coolsingel. Hoewel zij haar Rotterdamse collega’s een tikje mist, is zij blij met het team van vier meisjes dat zij leidt. “Ze zijn goed opgeleid, hebben stage gelopen in Rotterdam en zijn enthousiast voor het vak”. Dat enthousiasme straalt ook nog steeds van haar af. “Het is voor mij een sport om mensen die niet precies weten wat ze willen, toch tevreden de deur uit te laten gaan”. Hoe trouw de klantenkring is, bleek de afgelopen weken. Gerda Houtman: “Ik heb altijd het idee dat klanten niet naar de binnenstad komen, maar naar Schröder. Daarna gaan ze nog even rondkijken in de stad “.


Flaneren als vanouds op het Lange Voorhout

Aquarel die inspireerde tot het nieuwe uiterlijk van het Lange Voorhout.

Maandag wordt begonnen met de herinrichting van het Lange Voorhout. Tot eind februari wordt gewerkt aan het korte deel, waarna vanaf september 2008 het lange deel wordt aangepakt. Eind februari 2009 moet het Lange Voorhout zijn allure van weleer hebben herwonnen. door

3

Actueel

Vrijdag 2 november 2007

Hans Schmit

De geparkeerde auto’s op het Lange Voorhout vormen al jaren aanleiding tot pittige discussies. In 1987 stelde een commissie onder leiding van voormalig staatssecretaris Gerrit Brokx voor een grote parkeergarage onder het Voorhout te bouwen. Dat was wel jammer van de bomen, maar als je eenmaal door de zure appel heen was, kon je toch weer nieuwe bomen planten en zou het Voorhout mooier dan ooit worden. Het plan haalde het niet, maar het idee van een ondergrondse garage verdween nooit helemaal van tafel. Recent nog kwam projectontwikkelaar AM (van oud-wethouder Peter Noordanus) met een voorstel voor de aanleg van een parkeergarage. Het huidige college hakte bij het aantreden in april vorig jaar de knoop definitief door: het Lange Voorhout krijgt geen ondergrondse parkeergarage, maar wordt opnieuw ingericht waarbij het merendeel van de huidige parkeerplaatsen verdwijnt. Alleen aan het korte deel blijven de 36 parkeerplaatsen gehandhaafd (slechts voor

De huidige situatie op het Lange Voorhout. kortparkeerders), evenals de 36 parkeerplaatsen en laad- en loszones langs de ventwegen die zijn gereserveerd voor ambassades en gehandicapten. De 118 plaatsen langs de rijbanen van het lange deel van de wandellaan worden opgeheven. Daardoor kunnen de rijbanen worden versmald (tot vier meter), kan de wandellaan worden verbreed en komen de bomen verder van de kant te staan. Het Lange Voorhout is momenteel overdag vooral een parkeerterrein voor bedrijven: driekwart van de plaatsen wordt gebruikt door vergunninghouders van bedrijven aan het Lange Voorhout en omgeving. Het rijk heeft aangeboden in de parkeergarages van het ministerie van financiën en de Raad van State zo’n 150 plaatsen aan bedrijven en bewoners tegen commercieel tarief beschikbaar te stellen. Daarnaast zoekt de gemeente naar andere locaties in het gebied die geschikt zijn voor ondergronds parkeren, zoals het in aanbouw zijnde Hiltonhotel aan de Zeestraat en het Louis Couperusplein.

Finish

Schets van de indeling als straks de herinrichting is voltooid.

De ambitie van de herinrichting is het herstel van de historische allure, zegt Richard Moerenhout van De Kern Gezond van de Dienst Stadsbeheer: “Het Lange Voorhout

Scholen strijden om nieuwe filmprijzen Meer dan honderd middelbare scholen maken kans hun eigen Award in de wacht slepen tijdens het nieuwe filmfestival voor scholieren, The High School Movie Awards (HSMA). De HSMA is een initiatief van Casema, Multikabel en @Home. Met de introductie van The High School Movie Awards krijgen scholen de kans om op een educatieve manier aandacht te besteden aan het fenomeen film. Talentvolle jongeren komen in een vroeg stadium in contact met de professionele filmindustrie, die voortdurend op zoek is naar creatieve vakmensen. Alle scholen in de regio’s Den Haag, Enschede en Den Helder (vmbo/havo/vwo) kunnen aan het festival meedoen door zich in te schrijven en met de leerlingen een script te maken. De onderwerpen en genres zijn vrij in te vullen. Vervolgens beoordeelt een deskundige jury, die bestaat uit prominenten uit de filmwereld, alle ingezonden scripts. De vijf beste verhalen worden door de leerlingen zelf verfilmd onder begeleiding van een professionele crew. Deze crew bestaat uit ervaren vakmensen, die hun sporen hebben verdiend in de filmindustrie. De regisseursstoel en de camera’s zijn echter alleen voor de jon-

moet weer een plek worden om te wandelen en te flaneren, een groene oase in de binnenstad, een podium voor culturele activiteiten als de beeldententoonstelling en de boek- en antiekmarkt en voor evenementen als Prinsjesdag, de Koninginnekermis en de start en finish van de CPC-loop. Een belangrijke ingreep is het verbinden van het korte en lange stuk van de wandellaan. Op de doorsteek van de Denneweg richting Tournooiveld verdwijnt twaalf meter klinkers en kun je als voetganger gewoon doorlopen. Het gevolg is dat je vanaf de Parkstraat/Kneuterdijk met de auto niet meer linksaf richting Denneweg kunt; vanaf het Tournooiveld richting Denneweg verandert er niets”.

geren, hun creativiteit is immers leidend tijdens het proces. De combinatie van bruisende jonge creatievelingen en ervaren vakmensen zal een spetterend resultaat opleveren verwachten de initiatiefnemers van HSMA. Films maken is niet langer voorbehouden aan een select gezelschap dat bestaat uit ervaren producenten en getalenteerde scenarioschrijvers. Dankzij nieuwe technologieën kan iedereen met de nodige basiskennis regisseur, cameraman en editor tegelijkertijd zijn. Vooral jongeren spelen daar massaal op in. De kabelbedrijven zagen steeds meer materiaal langskomen op platforms als YouTube en ZiZone. Daar moeten we wat mee doen, dachten ze. Met het filmfestival en de daaraan gekoppelde wedstrijd krijgen de jongeren een duwtje om te laten zien wat ze in huis hebben. Het festival wordt eind april in stijl afgesloten met een groot gala waarop de films vertoond zullen worden. Tijdens het gala, waarvan de locatie nog een verrassing is, zullen ook de prijzen toegekend worden in de categorieën Beste Script, Beste Verfilming, Beste Acteur, Beste Actrice, Beste Mannelijke Bijrol en Beste Vrouwelijke Bijrol.

4Adver tentie3

Op de verbrede wandellaan verdwijnt het asfalt en wordt de oorspronkelijke schelpenverharding aangebracht. Omdat daardoor de bodem zou verdichten, zijn aanvullende maatregelen nodig om de groeiplaatsen van de bomen te beschermen. Moerenhout: “We gebruiken een methode die we zelf hebben ontwikkeld en die we met succes hebben toegepast op de Lange Vijverberg. Met een soort plastic stapelkrukken wordt langs de bomenrij aan beide zijden een ondergronds keldergewelf gemaakt, waarop een gewapende betonplaat komt die de druk opvangt. Onder het gewelf, waarin een speciaal bodemmengsel wordt aangebracht, blijft de grond daardoor luchtig, terwijl de bovengrond zwaar kan worden belast, bijvoorbeeld door kermisattracties. De bomen op het Lange Voorhout, waarvan 95 procent linden en ruim 50 jaar oud, krijgen hierdoor een nieuwe impuls om te groeien en honderd jaar en ouder te worden”. Naast de schelpen keert ook het klassieke straatmeubilair terug, waaronder de ‘luizenbanken’. Moerenhout: “Op die banken zit je aan twee zijden, met de rug tegen elkaar, zodat vroeger de luizen van het ene hoofd op het andere konden springen. De klassieke lantaarnpalen blijven gehandhaafd, maar het lichtniveau wordt verbeterd. Het licht wordt meer geel/wit in plaats van geel/oranje, net als op de Lange Vijverberg, terwijl ook de bomen worden aangelicht. Over het verlichten van de gevels worden afspraken gemaakt met de eigenaren van de panden. Voorts werken we nog aan een ondergrondse evenementenput waaruit water en elektriciteit kunnen worden getapt en aan stopcontacten in de lantaarnpalen voor de markt, het verlichten van beelden en dergelijke. Er hoeven dan geen stroomdraden in de bomen te worden gehangen”.

Hagenaars voelen zich prettiger Hagenaars voelen zich prettiger in de stad dan in de afgelopen jaren. In het algemeen zijn mensen positiever over de veiligheid in Den Haag en in eigen buurt. Ook zijn de mensen positiever over hun directe leefomgeving. Dit staat te lezen in de stadsenquête 2007, die dit jaar voor de achtste keer is gehouden. Sinds eind jaren negentig heeft de gemeente Den Haag de stadsenquête. De stadsenquête is een representatief onderzoek onder de Haagse bevolking. In de enquête is veel aandacht voor de contacten van de burger met de gemeente en de manier waarop ze die beoordelen. De onderwerpen zijn zeer divers, bijvoorbeeld sport en gezondheid, veiligheid, de kwaliteit van de leefomgeving, parkeren, wateroverlast, ouderenvoorzieningen, mediagebruik, geloofsovertuiging, normen en waarden en onderling contact tussen burgers. Veel onderwerpen komen jaarlijks terug, zodat een goed beeld ontstaat over de veranderingen. Aan het onderzoek is meegedaan door ruim 5.000 Hagenaars. De dienstverlening wordt kritischer beoordeeld. De afgelopen jaren beoordeelde 81 procent van de Hagenaars de dienstverlening met een 7 of hoger, nu is dat 78 procent. Het percentage Hagenaars dat vond dat duidelijke en begrijpelijke informatie werd verkregen daalde van 85 naar 80 procent. De beoordeling van een service die middels een bezoek aan de stadsdeelkantoren is verkregen blijft heel hoog (90 procent is tevreden). De gemeente Den Haag heeft zich ten doel gesteld om de criminaliteit en de overlast in de stad terug te dringen en het veiligheidsgevoel van Hagenaars te vergroten. Net als in andere jaren wordt het veiligheidsgevoel in de eigen wijk hoger gewaardeerd dan in de stad. In het algemeen zijn mensen positiever over de veiligheid. Het cijfer voor het veiligheidsgevoel in de stad is gestegen van 6,2 naar 6,4 en in de eigen wijk van 6,9

naar 7,3. De gemeente doet dan ook in de ogen van 60 procent van de Hagenaars voldoende om de veiligheid te verbeteren. In vorige jaren lag dit in de buurt van de 50 procent. Ook zijn de mensen positiever over hun directe omgeving. De cijfers voor het ophalen van huisvuil, vegen, onderhoud van straten en groenvoorziening en de afvoer van regenwater vertoonden de afgelopen vier jaar een stijgende lijn, en ook dit jaar is weer sprake van een lichte stijging. Vorig jaar is het nieuwe hondenbeleid van kracht geworden. De bekendheid met dit beleid is onder hondenbezitters hoog (83%). De helft van de hondenbezitters (51%) vindt dat er onvoldoende mogelijkheden zijn om hondenpoep op te ruimen, 45% vindt dat er voldoende mogelijkheden zijn. Vrijwel alle Hagenaars (97%) vinden groen in de wijk (erg) belangrijk; driekwart (73%) vindt ook dat er voldoende wijkgroen aanwezig is in hun buurt. Ook de grote groengebieden in Den Haag worden veel gebruikt door Hagenaars. In het voorjaar en de zomer door 86 procent en in herfst en winter door 76% van de Hagenaars. Vergeleken met vorig jaar vindt een kwart de Binnenstad beter geworden. Mensen noemen als redenen dat het mooier en aantrekkelijker is geworden en de aanwezigheid van nieuwe gebouwen. Daarentegen vindt 14% de Binnenstad achteruit gegaan: bouwwerkzaamheden is een belangrijke reden hiervoor. Acht op de tien Hagenaars heeft het afgelopen jaar wel eens een bezoek gebracht aan de Haagse binnenstad voor horeca, een koopavond en/of koopzondag, een culturele activiteit of een evenement. De koopzondagen (7,6) en de horeca (7,5) worden het meest positief beoordeeld. Meer dan 40% van alle Hagenaars heeft wel eens overlast van bouwwerkzaamheden in de binnenstad. De bouwoverlast lijkt wat af te nemen. Binnenstadbewoners zelf ervaren minder overlast dan in voorgaande jaren.

Wedstrijd in plat Haags Wie is de beste Haagse platprater? Dat zullen we op zondag 18 november weten. Dan wordt in de radio-uitzending Hot Talk, op Radio West, bekendgemaakt welke Haagse platspreker zich met deze eretitel mag tooien. De wedstrijd gaat vanaf heden van start. Iedere Hagenaar, jong en oud, mag meedoen. En dat gaat heel eenvoudig, in drie stappen: bel 070 711 86 20, wacht op de pieptoon en praat 1 minuut vol in je mooiste plat Haags. Wie bovendien nog iets zinnigs heeft te melden over onze schitterende stadstaal, krijgt bonuspunten. Sluit af met naam, adres en telefoonnummer. (Deze gegevens worden vertrouwelijk behandeld, ze zijn alleen nodig voor de prijsuitreiking.) Ingesproken bijdragen worden uitgezonden tijdens de twee uur durende radiouitzending op 18 november, vanaf 21.00 uur. Een deskundige jury, onder leiding van ADO Den Haag-coryfee John van Ringelenstein, kiest de winnaar. De wedstrijd wordt georganiseerd door Uitgeverij Lakerveld, ter gelegenheid van het verschijnen van de 13de druk van het populaire Kèk mè nâh, sinds 1985 het standaardwerkje over plat Haags. Een paar spelregels voor deelnemers: Niet schelden en vloeken, geen beledigingen en graag verstaanbaar Haags. De beste Haagse platprater ontvangt een uniek Haags verrassingspakket. De nummers 2 tot en met 10 vallen ook in de prijzen: zij krijgen een exemplaar van Kèk mè nâh.

Milieucentrum biedt Meetlat groene tuinen Bij het Haags Milieucentrum is de Meetlat groene tuinen te verkrijgen. De meetlat bestaat uit 32 vragen, die tuinbezitters kunnen invullen. Uit de antwoorden blijkt hoe natuurlijk hun tuin is. Ook geeft de meetlat aan welke mogelijkheden er zijn om de natuur meer ruimte te geven. De Meetlat groene tuinen is gratis te bestellen via telefoon (070) 30 50 286 of via geert.vanpoelgeest@haagsmilieucentrum. nl. Het milieucentrum heeft deze meetlat ontwikkeld omdat heel veel tuinbezitters niet weten hoe ze de natuur in de eigen tuin kunnen bevorderen. Ook tijdgebrek is vaak een argument om de tuin maar te bestraten. Op www.haagsmilieucentrum. nl staan voorbeelden van tuinen die natuurlijk en onderhoudsarm zijn.

Ontslagen bij Mondriaangroep De Mondriaan onderwijsgroep moet per 1 februari een derde deel van het personeel op de afdeling Educatie laten afvloeien. In totaal gaan er 96,9 van de 350 fulltime banen verloren. Op 1 februari wordt definitief duidelijk hoeveel gedwongen ontslagen er vallen. Het College van Bestuur van Mondriaan betreurt de gang van zaken zeer. Om het aantal gedwongen ontslagen te beperken, heeft het personeel tot 1 februari de gelegenheid om vrijwillig te vertrekken. Zo worden FPU-gerechtigde medewerkers uitgenodigd vervroegd uit te treden en krijgen andere medewerkers die per 1 januari vrijwillig vertrekken een financiële compensatie. De Mondriaan onderwijsgroep kampt over 2007 met een verlies van 3 miljoen euro als direct gevolg van de nieuwe wet inburgering die begin dit jaar van kracht werd. Belangrijke oorzaak ligt in het feit dat met de regels van de wet niet goed te werken is. Hierdoor kon de gemeente Den Haag niet de geplande 3170 inburgeraars maar slechts zo’n 900 mensen laten starten bij Mondriaan. Het gevolg was dat docenten met bijna lege klassen zaten.

Burgemeester opent voetbalkooi Burgemeester Deetman opent zaterdag 3 november om 14.00 uur een ‘voetbalkooi’ op de Dr. Lelykade. Op verzoek van jongeren uit het Havenkwartier is de voetbalkooi er gekomen. Ze wilden zelf graag een plek waar ze veilig kunnen voetballen zonder overlast te geven. Burgemeester Deetman is blij met de nieuwe voetbalkooi aan de Dr. Lelykade: “Jongeren hebben in het Havenkwartier nu eindelijk een eigen plek waar ze kunnen voetballen”. Vestia, het Bewonersoverleg Havenkwartier (BOH), Welzijn Scheveningen, Stichting Boog, ondernemers, jongeren en omwonenden uit het Havenkwartier, werkten mee aan het ontwerp van de voetbalkooi en bepaalden gezamenlijk de locatie.


Elke week Vilan op de deurmat Ze wacht op u bij de voordeur: Vilan van de Loo, columniste bij Den Haag Centraal Ze ontroert, zorgt met haar woorden voor een glimlach Vilan kan vilein zijn, stoutmoedig en zelfs onredelijk Leer haar elke week beter kennen


5

Economie/Mensen

Vrijdag 2 november 2007

Tromgeroffel voor een legende uit ’t Westeinde ven onbeantwoord. We hebben het idee dat hij alles in z’n hoofd had. Hij was altijd bezig om dingen te verbeteren, nieuwe aanpassingen te maken. Toen hij overleed in 1994 is al die informatie verloren gegaan”.

Eigen

The Competitors geschaard rond het Westend drumstel.

Rene and the Alligators, publiciteitsfoto met Westend.

Westend. Een drummershart gaat al sneller kloppen bij het horen van de naam. Tonny Nüsser had er één en Haagse bands als Q65, Shocking Blue en The Golden Earrings zweerden bij een Westend. Nu, meer dan veertig jaar later, staat Westend weer even in de spotlights. In een compacte bundel vertellen Andy Portasse en Rob van der Werf ‘The Westend story’.

gebruik”. Als achttienjarige kreeg hij met zijn eerste baan elke week een papieren loonzakje met vierentwintig gulden. En daar kun je geen Westend voor kopen als je ook nog wil stappen in De Marathon, Club 192 of het Scheveningse Pam Pam. “Ik kon me in die tijd alleen maar massaproductie veroorloven. Het werd dus geen Westend, maar een Japanner: een Pearl”. Toch is zijn fascinatie voor de drums van Bram de Hooge altijd gebleven. “Maar een boek maken over Westend? Daar had ik nog nooit aan gedacht”, meent Van der Werf. Die gedachte groeide pas toen Van der Werf Andy Portasse leerde kennen. “Andy had een gerestaureerd wit Westend setje staan. Die door Miranda Fieret wilde ik graag van hem kopen. Hij vertelde me dat hij een artikel voor de Slagwerkkrant wilde schrijven Rob van der Werf, jurist in ruste, kwam geregeld in over Westend. Dat vond ik eigenlijk een beetje te weide winkel van Bram de Hooge aan het Westeinde. nig. Zo’n merk verdient een heel boekje”. Kopen lukte toen nog niet, maar Bram de Hooge, de Veel informatie hadden de heren niet. “We hebben man achter Westend, gaf hem de nodige tips. Waar je ons rot gezocht op internet. En geloof mij: als daar op moet letten als je een drumstel koopt, wat het bete- niets staat, dan is het er ook werkelijk niet”. Uiteinkent als een vel strakker of losser wordt gedraaid. “Ik delijk heeft het tweetal gesproken met Marijke de was onder de indruk”, vertelt Van der Werf als hij te- Hooge. Ze woonde met haar vader Bram boven de rugdenkt aan zijn jeugd in Den Haag. “Nu nog steeds zaak op het Westeinde, tot het pand gesloopt werd. Adv 144 x 220 mm 10_2007_Caspar:Adv 50 x 94 mm 29-10-2007 16:42 Pagina 1 trouwens. Een Westend heeft een buitengewoon hoge “Dankzij Marijke hebben we Bram een beetje leren kwaliteit. Dat blijkt uit alle details en het materiaal- kennen, maar wel van een afstand. Veel vragen blij-

werkplaats

Bram de Hooge moest niks weten van massaproductie. Verzoeken van wereldbekende merken als Ludwig en Premier om het Westend drumstel op de markt te brengen, wijst hij af. Alles deed hij zelf, in zijn eigen werkplaats en winkel. Het hout voor de ketels kocht hij bij een Haagse houtfabriek om de hoek van het Westeinde. Tot 1950 waren de ketels van Westend altijd zwart of wit, daarna ging De Hooge meer experimenteren met kleuren. Vanaf 1965 kunnen er ook ketels met glitter geleverd worden. Door Bram wordt dat steevast ‘glittâh’ genoemd. Zelf drumde hij niet, maar met de hulp van drummer Tonny Nüsser wist hij de beste klank uit zijn drums te halen. Nüsser was vaste klant op het Westeinde. Toen hij voor Toon Hermans speelde, liet hij daar een pikzwart drumstel maken. “Een glitterdrumstel leidt natuurlijk af van Toon”, legt Van der Werf uit.

Prototype

De meeste informatie moesten de heren zelf in de drums zoeken. “Ik heb mijn drums helemaal uit elkaar gehaald. Ik ken alle details”. De meest bijzondere vondst is een voetpedaal. “Ik vond het er een beetje primitief uitzien, het leek wel een prototype. Toch bleek dat niet het geval, we hebben er zelfs nog één ontdekt”. Ook hebben de twee een misser opgespoord. Zo stond er op de website van Pierre Courbois dat hij een ‘drummersstoel’ bezit van het merk Westend. “Het kwam ter sprake bij Marijke en die zei met de grootste stelligheid dat het niet klopte. Haar vader heeft nooit een drumkruk gemaakt”. In het boekje staan ook verhalen van drummers die op een Westend hebben gespeeld. “Zodra je zei dat we de geschiedenis van Westend gingen vastleggen, werd iedereen enthousiast. Cesar Zuiderwijk hebben we bijvoorbeeld gesproken. Hij speelde bij The Golden Earrings op een Westend. De ‘s’ is inmiddels weggevallen”, legt Van der Werf uit. “En er is meer veranderd. Hij heeft bijvoorbeeld geen Westend meer”. Bijna alle drummers die hij heeft gesproken, hebben hun Haagse drums weggedaan. Peter Ypma, bekend van de drums toen hij

museum beelden aan zee

ADO-Fans hebben een grammofoonplaat gevonden met een unieke opname van een speciale ADO-mars. De mars is in het oorlogsjaar 1941 gecomponeerd ter gelegenheid van het feit dat ADO op 27 april – voor de ogen van 50.000 bezoekers – in het Feyenoordstadion de Delftse club DHC wist te verslaan en daarmee dat seizoen de weg naar het kampioenschap insloeg. Die avond werd het elftal van trainer Wim Tap door

Beelden van Caspar Berger | t/m 06.01.2008 Harteveltstraat1 | Den Haag- Scheveningen (070) 3585857 Dinsdag t/m zondag11.00-17.00 uur | www.beeldenaanzee.nl De tentoonstelling is mede mogelijk gemaakt door | Bronsgieterij De Kameleon | Art Handling Services bv | de Hazelaar art supplies |

De witte drums die de auteurs van ‘The Westend Story’ bij elkaar hebben gebracht. Foto’s: PR speelde met Rita Reijs en Richard van der Kraats van Rene and the Alligators hebben ook geen Westend meer. “Alleen Frits Louwerens heeft zijn Westend bewaard”, vertelt Van der Werf. ‘The Westend Story’ is verkrijgbaar voor € 8,95 (afhalen) en € 9,95 (per post). Mail voor info naar: r-vanderwerf@wanadoo.nl

ADO-fans ontdekken kampioensmars uit 1941

Een juichende mensenmenigte haalde de voetballers op 27 april 1941 in bij het station Hollandse Spoor.

Imago

Platenhoes van Q65 met Westend.

een juichende mensenmenigte ingehaald bij het station Hollandse Spoor. De Reinigingsharmonie speelde bij de ontvangst de speciaal door Fie van ’t Hoff gecomponeerde mars. Medewerkers van de website Adofans.nl wisten te achterhalen dat diezelfde ‘A.D.O. -marsch’ op 15 augustus, gespeeld door de Harmonie van de Koninklijke Gist- en Spiritusfabriek te Delft, op de grammofoonplaat werd gezet. In het Haags Gemeentearchief werd niets aangetroffen, evenmin als in het archief van de betreffende harmonie. Ook het Delfts Gemeentearchief en de archieven van de Koninklijke Gist- en Spiritusfabriek boden geen uitkomst. Via internet kwamen de speurders echter bij de website www. de-weergever.nl, een club van 78-toeren-fanaten, die binnen een mum van tijd de betreffende opname uit meer dan 10.000 grammofoonplaten te voorschijn wisten te toveren. De plaat blijkt destijds te zijn gemaakt bij GTB, wat staat voor Geluids Technisch bureau Bakker, gevestigd aan de Nassaustraat in Den Haag. De plaat is geperst bij Polydor. ADO-Fans is op zoek naar een sponsor die de kosten (circa € 2500) wil dragen om de ADO-mars opnieuw uit te brengen. De Koninklijke Harmoniekapel Delft heeft zich al bereid verklaard hier medewerking aan te verlenen. De mars is te beluisteren op www.adofans.nl

De woningen van Deze week: • • • • • • • • • • •

Maystraat De Gheijnstraat Piet Heinstraat Daguerrestraat Laan van NOI Dintelstraat Reinwardtstraat Zoutkeetsingel Hendrik van Deventerstr. Hugo Veriesstraat Oude Kustlijn

Bezuidenhout 1 kamer Regentessekwart. 2 kamers Zeeheldenkwartier 2 kamers Regentessekwart. 2 kamers Bezuidenhout 2 kamers Stationsbuurt 2 kamers Laakkwartier 3 kamers Centrum 2 kamers Valkenboskwartier 1 kamer Laakkwartier d.bovenhuis Ypenburg 4 kamers

gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gestoffeerd gemeubileerd gestoffeerd gestoffeerd

goede staat goede staat redelijke staat uitstekende staat goede staat goede staat uitstekende staat uitstekende staat goede staat uitstekende staat NIEUW

225,300,435,440,500,550,595,615,625,670,995,-

excl excl excl excl incl incl excl excl excl excl excl

MeeR Dan 150 HUURwoningen DiReCT BeSCHikBaaR BeHeeR vanaF 2,5% / veRHUUR gRaTiS Tel: 070-3606365 / www.duinzigt.nl / info@duinzigt.nl zeestraat 48 tegenover Panorama Mesdag


Interview

6

Vrijdag 2

november

2007

Marcella Mesker:

‘Ontwikkeling topsporter is net zo belangr

Ze was proftennister van 1979 tot en met 1988. Op het toppunt van haar kunnen prijkte de naam van Marcella Mesker op de 31ste positie van de wereldranglijst. Na haar actieve loopbaan betrad ze de mediawereld. Sinds kort staat ze ook als schrijfster bekend. In ‘Vrouwen op het centre court’ schrijft Marcella Mesker (48) aan de hand van portretten over het leven van tennistoppers. Een leven dat niet altijd over rozen gaat.

Door Martin van Zaanen

De liefde tussen haar en tennisracket en -bal was er eentje op het eerste gezicht. “Ik werd niet door mijn ouders op tennis geattendeerd, maar kwam er via een vriendinnetje, Renée Ouwehand, mee in aanraking. Zij komt uit een echte tennisfamilie. Zo was haar oma, mevrouw Jonkière, nog Nederlands kampioen geweest. We woonden in de Vogelwijk, op initiatief van Renée begonnen we op het schoolplein van de Heldringschool

een balletje te slaan. Ik vond het meteen prachtig en al snel werd ook ik lid van Thor Rood-Wit op Tennispark Hanenburg aan de Daal en Bergselaan. Mijn moeder was overigens allang blij dat ik niet op hockey ging. Vond ze veel te gevaarlijk, haha”. Daar op Hanenburg heeft ze aardig wat voetstappen liggen. Mesker: “Jarenlang was ik iedere dag op dat complex te vinden. Het was daar ook zó gezellig. Je had

mevrouw Adamse als vrijwilligster, die het de jeugd enorm naar de zin maakte. ‘Eerst tennissen, dan je huiswerk’, was haar motto. We speelden competities op de baan, maar ook hele wedstrijden op de flipperkast. Ook de feestjes waren top. Op de baan ging het meteen aardig, natuurlijk speelt dat ook een rol. Het gevoel hebben dat je beter wordt, is heerlijk. Ik begon ook vrijwel direct van alles te verzamelen: entreekaarten, bekers, medail-

les. Natuurlijk hield ik ook plakboeken bij. Op Tennisclub Oud-Wassenaar won ik als eerste prijs een wc-bril! Niet echt glamoureus, maar ja, wel een prijs”. “Op mijn elfde werd ik districtskampioen van Den Haag. Daarna kreeg ik privé-training op de Mets banen van Marian Laudin, die later ook Richard Krajicek zou gaan trainen. Op mijn vijftiende speelde ik in het eerste team van Thor Rood-Wit, daar was ik zo trots op. De


Vrijdag 2

november

Interview

2007

Vilan

angrijk als prijzen winnen’ Klantvriendelijk

keuze om profspeelster te worden, kwam helemaal uit mezelf. Mijn ouders steunden me weliswaar volledig, maar pushten me niet. Medewerking van school? Ik heb geloof ik ooit één uurtje vrij gehad voor een belangrijk toernooi”. Na het afronden van Gymnasium Sorghvliet op de Johan de Wittlaan (‘Ik ben een typische alpha, dus naast de moderne talen, Latijn èn Grieks in mijn pakket’), begon haar loopbaan als professional. Tussen 1981 en 1986 was ze de beste tennisspeelster van Nederland. Haar hoogste positie op de wereldranglijst was 31ste. Hoogtepunt was in 1986. Toen won ze het Virginia Slims toernooi van Oklahoma City. In het dubbelspel won Mesker tien titels met verschillende partners en ze stond onder meer in de finale van de Australian Open en de halve finale van de US Open. “Graag was ik nog langer doorgegaan, maar in 1986 scheurde ik op baan 13 van Wimbledon de voorste kruisband van mijn rechterknie. Daar ben ik mee blijven sukkelen, die problemen ben ik niet meer te boven gekomen”.

Media

Nadat ze was gestopt, bracht ze een jaar buiten de tennissport door. “Had ik echt even behoefte aan toen. Maar vervolgens kruipt het bloed toch waar het niet gaan kan, en greep ik de kansen om in de media te gaan werken, met beide handen aan. Voornamelijk commentaar geven, soms ook presenteren of items maken. Daarnaast was het Siemens Open, iedere zomer op de Mets-banen in Scheveningen, heerlijk om me mee bezig te houden. Vooral vanwege de groei die we ieder jaar doormaakten.

‘Op tennisclub Oud-Wassenaar won ik als eerste prijs een wc-bril!’ Van een bescheiden Satellite-toernooi, is het nu een Challenger van belang. Na vijftien jaar ben ik er vanwege de drukte die andere werkzaamheden (o.a. lezingen en workshops MvZ.) met zich meebrengen gestopt. Afgelopen zomer was de laatste keer, mede-toernooidirecteur Ivo Pols trekt nu in z’n eentje de kar. Ik blijf overigens wel bij het toernooi betrokken, onder meer op het gebied van sponsorbeheer en -werving”. “Collega’s uit de media die ik bewonder? Bewonderen is een groot woord, maar Frank Snoecks bij het voetbal hoor ik graag; supergoed geïnformeerd en hij weet er toch een eigen draai aan te geven. Aan de andere kant spreekt het relativerende van Theo Reitsma me ook wel aan. En op de BBC is Sue Barker natuurlijk een fenomeen. Ze is ook oud-speelster, top drie, in 1976 won ze Roland Garros. Ze presenteert op de BBC de quiz ‘A Question Of Sport’ en op tv neemt ze ieder jaar Wimbledon voor haar rekening. Doet ze fantastisch. Haar stijl is heel erg de sterren op een voetstuk zetten. Het zíjn natuurlijk ook grote sterren. En het werkt wel. Als Roger Federer op het center court nog nahijgend zijn beker in ontvangst neemt, ga je hem niet vragen waarom hij die ene belangrijke bal in de

‘Mijn moeder vond hockey veel te gevaarlijk ’

tweede set hopeloos in het net sloeg. Als presentator ben je dan slechts een doorgeefluik van de emotie van de ster. Dát willen de mensen thuis op dat moment horen. Daar moet je je plaats in weten”.

Sue

Lachend: “Onlangs hadden we weer de Alex Tennis Classics, het jaarlijkse door Jacco Eltingh en Paul Haarhuis georganiseerde toernooi in Eindhoven met toppers van weleer. Deze keer met John McEnroe tegen Björn Borg. Echt uniek dat ze deze iconen uit de jaren zeventig en tachtig bij elkaar hadden weten te krijgen. Die twee titanen hielden destijds sportliefhebbers over heel de wereld in hun greep en die aantrekkingskracht is nog steeds grotendeels intact. Ze zijn ouder, grijzer en minder snel, maar ik heb nog nooit mensen in een zaal zo op het puntje van hun stoel zien zitten. De lucht leek wel elektrisch geladen”. “Niet alleen mocht ik ze aankondigen, maar meteen na afloop die twee ook live interviewen. ‘Hoe zou Sue dat doen’, vroeg ik me toen letterlijk af. Ik besloot het op haar manier te doen, gooide er de ene ‘tremendous’ na de andere ‘fantastic’ doorheen. Dat ging als een raket. Ten slotte kreeg ik de ingeving McEnroe als afsluiter te vragen of hij Borg nog iets wilde vragen. Mac voelde het perfect aan en zei droog en quasi kwaad: ‘Björn, why did you beat me in 1980?’ Het publiek kwam niet meer bij, ze klapten hun handen stuk. Prachtig. Voor de toeschouwers, voor McEnroe en Borg, maar ook voor mezelf. Het ‘Sue Barkertje’ dat ik uit de kast had getrokken, werkte perfect”.

Helder

Hoe sprekend tv-beelden ook kunnen zijn, doorgaans blijven ze aan de oppervlakte. Mesker: ‘Ja, in een artikel ga je al meer de diepte in, in een boek helemaal. Het zijn dan ook nogal wat uren die je moet maken. Wat mij al snel op de vraag bracht: waar haal ik die in hemelsnaam vandaan? ‘s Avonds uren achter de computer gaan zitten, dat werkt niet bij mij. Door mijn drukke werkzaamheden ben ik dan meestal gewoon afgepeigerd. Toen kwam mijn buurvrouw – zij schrijft boeken over verkooptraining – met een tip: ‘s ochtends vroeg”. Die tip nam Mesker ter harte. “Dus: om zes uur die wekker zetten. Die eerste paar minuten heb je het even zwaar. Maar vervolgens ben je dan wel zeer helder en scherp. Die rust is ook heerlijk…. Geen emails, geen telefoon. Tussendoor ontbijten met mijn dochter en als ze naar school was, tot een uurtje of tien verder werken. Wat ik qua stijl voor ogen had: leesbaar en helder. Schrijven is hard werken, maar het is niet zo dat ik naar woorden moet zoeken. Het is natuurlijk een onderwerp dat me na aan het hart ligt. Een onderwerp ook waarbij ik volop kan putten uit mijn eigen ervaringen. September 2006 ben ik begonnen, een jaar later was mijn laatste hoofdstuk af”.

Pauw

en

Witteman

Je eigen boek in handen hebben, dat moet een apart gevoel zijn. Mesker: “Een gevoel van trots vooral. Het resultaat van een inspannend proces. Ik ben ook zeer tevreden over de vormgeving en de titel.

Maakt allemaal deel uit van het geheel”. Net als publiciteit. Maar daar lijkt ze, met onder meer deze week een optreden in de Talkshow Pauw en Witteman, geen klagen over te hebben. Blijkbaar betreft het een aansprekend onderwerp. Mesker: “Van Billy Jean King tot Michaëlla Krajicek, dat zijn aansprekende namen, en ze maken bijzondere dingen mee. Of ze nu Maria Sharapova, Steffi Graf, Jennifer Capriati, Justine Henin of Martina Navratilova heten, de prijs die ze voor hun succes betaalden, was hoog. Veelal zijn het sterke vrouwen die dankzij een enorm doorzettingsvermogen tegenslagen overwinnen. Maar er zijn er ook die over het topsportleven struikelden en nog steeds aan het knokken zijn om op te staan. Mijn eigen ervaringen voorzien de verhalen van een extra dimensie”.

‘Topsport is in principe een a-sociale bezigheid’

7

Dat de lamp in de keuken stuk ging, viel tegen. Want het betekende de keukentrap van de berging halen, die zonder iets te beschadigen naar de keuken slepen en wanneer de trap eenmaal beklommen is, ontdekken dat de allerlaatste gloeilamp in je handen het evenmin doet. Daarna kan de trap weer terug naar de berging. Om deze en vergelijkbare situaties heb ik een klusabonnement genomen bij de woningbouwstichting. Mijn bovenwoning huur ik, “weggegooid geld” zeggen de kopers, maar zij kunnen klussen en ik niet. Daarbij lijd ik aan uitstelgedrag. De keukenlamp vervangen is lastiger dan een hip zaklampje kopen dat je zomaar tegen de muur kunt plakken. Hopla, en er was weer licht in de keuken! Toen het lamp in de slaapkamer het vervolgens begaf, plakte ik ook daar zo’n lampje tegen de muur en ik legde alvast een pak kaarsen klaar voor het fatale moment waarop de batterijen ineens op zouden zijn. Ja, met lucifers. Toen daagde het mij dat dit een hellend vlak was. En bovendien, dat ik een klusabonnement had, uitgevonden voor ouderen van dagen met drukke kinderen en degenen die twee linkerhanden hebben. Klussen is moeilijk als je het niet kunt en helemaal als je voorziet dat behulpzame mensen vragen tot onoverzichtelijke

toestanden leidt. Ze schuiven aan tafel, ze willen blijven logeren, ze zeggen dat voor wat, iets anders hoort. Dat kan ik niet aan. Het vervangen van twee lampen, het ophangen van een kroonluchter, en misschien even kijken naar de wastafelkraan in de badkamer die raar deed. De woningbouwstichting stond mij allerhartelijkst te woord. Het was mevrouw voor en mevrouw na, en ze zouden kijken wat ze konden doen, maar helaas mevrouw, het bleek dat nu net deze reparaties buiten het klusabonnement vielen, nog een fijne dag verder mevrouw. De mevrouw aan mijn kant van de lijn knalde de hoorn op de haak. Het was zo’n gesprek waarvan je weet dat er een cursus klantvriendelijkheid aan vooraf is gegaan, en waarmee je dus niks opschiet. Een stroom van woorden en vervolgens de maandelijkse premie omhoog. Ik haalde de brochure van het klusabonnement uit de keukenlade en bij het licht van de zaklamp aan de muur begon ik die nauwgezet door te nemen. Bij alles dat me aanstond, zette ik een driftig streepje. Leuk. Doen. Dure klus. Neem ik ook. Nu heeft de woningbouwstichting een antwoordapparaat ingesteld met zeker twintig keuzemogelijkheden. Vanwege de klantvriendelijkheid. Zeggen ze.

Vilan

van de

Loo

Joods monument in Spuimarkt

Selfmade

Kan ze een vergelijking maken tussen de tenniswereld van nu en toen ze er zelf nog als speelster in verkeerde? Mesker: “Als je tegenwoordig zeven jaar op de Tour hebt gespeeld, heb je recht op een pensioen. Daar was toen ondenkbaar. Bij de vorige editie van Wimbledon is het prijzengeld van de vrouwen eindelijk gelijkgesteld met die van de mannen. In onze tijd liep dat mijlenver uit elkaar. Vervelender was dat begeleiding ontbrak. Af en toe kreeg je van de bond een trainer toegewezen, of huurde je met twee andere speelsters, om kosten uit te sparen, gezamenlijk een coach. Je moest alles zelf doen, alles zelf uitvinden. Vliegtickets en hotels regelen, boeken kopen met tennislessen en dan zelf aan de slag. Ik was selfmade”. Vervolgt: “Als topsporter wil je maar één ding: eruithalen wat erin zit. Begeleiding is daar belangrijk in. Die begeleiding is bij vrouwentennis vaak ook waar het mis gaat. Schrijnende toestanden levert dat soms op. Kinderen die volledig gedrild worden, eigenlijk van hun privéleven beroofd worden, veel tennisters breken later met hun ouders, vaak is de vader degene die doorslaat in zijn fanatisme. Wat dat betreft is het boek ook bedoeld als eye-opener”.

Winkelend publiek wordt in de Spuimarkt aan de Grote Marktstraat weer even herinnerd aan de geschiedenis waar dit stukje winkelcentrum op is gebouwd. De Spuimarkt staat namelijk op de plek waar eerst de hoofdsynagoge stond. Een grijze plaquette met de tekst ‘Ik werd voor hen tot een klein Heiligdom in de landen waarheen ze gekomen waren. (Ezechiël 11,16)’ vervangt de gedenkplaats die in het souterrain van de vroegere C&A aanwezig was. Opmerkelijk aan dit monument is dat er geen letterlijke verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog is gemaakt. Het gebied tussen Spui, de Paviljoensgracht, Gedempte Gracht en Veerkades vormden ooit ‘De Buurt’: de oude joodse wijk. Voor de Tweede Wereldoorlog telde Den Haag meer dan 17.000 joodse inwoners. Veel joodse Hagenaars hebben de concentratiekampen niet overleefd. Opperrabijn Maarssen was ook één van de slachtoffers. Naar hem is uiteindelijk het plein vernoemd naast de Markthof. Foto: C&R

Ontwikkeling

Precaire materie, realiseert ze zich als geen ander. “Vooral bij de tragische gevallen moet je uitkijken dat je het niet te sentimenteel maakt. Maar je moet het wel opschrijven zoals het is. Kijk, topsport is natuurlijk een a-sociale bezigheid. In de zin dat je alleen maar met je eigen prestatie bezigbent en daar absoluut geen afleiding bij kan gebruiken. Die tunnelvisie is essentieel om er het uiterste uit te halen, om prijzen te winnen. Maar – zo zal ik altijd blijven betogen – iemands persoonlijke ontwikkeling is minstens zo belangrijk”. Het boek ‘Vrouwen op het centrecourt’ van Marcella Mesker wordt uitgegeven door Forte Uitgevers en is te koop voor € 16,95 . Voor meer informatie: www.forteuitgevers.nl

Economische onafhankelijkheid voor vrouwen Iedereen kan zelf verantwoordelijk zijn voor de financiën. Dat is wat de AbvaKabo wil bereiken met hun vierde Vrouwennetwerkdag. Op vrijdag 9 november worden workshops en lezingen gegeven met het thema “vrouwen en economische onafhankelijkheid”. De AbvaKabo wil erop wijzen dat een vrouw niet afhankelijk hoeft te zijn van het inkomen van een partner of een uitkering via een overheidsinstantie. Vrouwen kunnen een eigen inkomen verwerven als werkneemster of als zelfstandig ondernemer. Met een gevarieerd pro-

gramma krijgt iedereen de kans om zich in het thema te verdiepen. Het programma gaat om 12.00 uur met een lunch van start in het Nutshuis en is rond 16.30 uur afgelopen. De vrouwennetwerkdag is georganiseerd door het Sectorbestuur Vrouwen van AbvaKabo FNV en bedoeld voor vrouwen die vakbondslid zijn. Daarnaast kunnen niet-leden als introducé mee naar de Vrouwennetwerkdag. Voor meer informatie en aanmelden kunt u mailen naar Marianne May: mmay@abvakabo. nl. Sluitingsdatum is 5 november.


Nieuw in Den Haag: EkoPlaza che s i g lo n o i b DĂŠ markt va r e d p n u a l s r e Ned

Grote Marktstraat 115 (in de Spuimarkt, recht tegenover V&D)

Alle wekelijkse boodschappen biologisch. Het kan! Want dĂŠ biologische supermarkt van Nederland is neergestreken in Den Haag. De ruime winkel heeft een volledig biologische versafdeling en een veelzijdig assortiment aan ecologische producten. U bent van harte welkom!

EkoPlaza voor u: • • • • •

Groot assortiment biologische levensmiddelen. Volop keuze voor mensen met dieet of allergie, zoals gluten- of suikervrij. Goed voor boer ĂŠn consument. Vriendelijk personeel en goed bereikbaar. Ruime openingstijden: maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 21.00 uur, zaterdag van 8.00 tot 20.00 uur en zondag van 11.00 tot 18.00 uur.

EkoPlaza voor de natuur: • Wij staan voor biologische landbouw, dus landbouw zonder gif, waar de

beste producten geteeld worden. • Wij staan voor diervriendelijke veeteelt, dus voor dieren die naar buiten kunnen, de beste behandeling en het beste voer krijgen.

kijk ook op www.ekoplaza.nl

`>˜ViĂŠÂˆĂƒĂŠÂ“>}ˆV

Orkest met vleugels zaterdag 1 december

den haag 30 oktober tm 18 november ÓääÇ

De De Dance Company & Wee Dance Company Berlin-Jaffa Shortcut

Â…ÂœÂ?Â?>˜``>˜ViviĂƒĂŒÂˆĂ›>Â?°VÂœÂ“ĂŠ

Grote meesters brengen klassieke pianomuziek die u bekend in de oren zal klinken!

Paul Selwyn Norton & Nieuw Amsterdams Peil A year from Monday

KLASSIEKE AANBIEDING!

Het Holland Dance Festival presenteert:

Het Residentie Orkest heeft speciaal voor de lezers van Den Haag Centraal een zeer aantrekkelijke aanbieding voor het concert op 27 oktober om 20.15 uur in de Dr Anton Philipszaal. Lever de ingevulde bon in bij de kassa van de Dr Anton Philipszaal en ontvang kaarten tegen het speciale tarief van: 2e rang â‚Ź 20,3e rang â‚Ź 12,1e rang â‚Ź 24,-

iĂŠ iĂŠ >˜ViĂŠ ÂœÂ“ÂŤ>Â˜ĂžĂŠEĂŠ 7iiĂŠ >˜ViĂŠ ÂœÂ“ÂŤ>Â˜ĂžĂŠÂ­-É ,ÂŽ

*>Ă•Â?ĂŠ-iÂ?ĂœĂžÂ˜ĂŠ ÂœĂ€ĂŒÂœÂ˜ĂŠEĂŠ ˆiĂ•ĂœĂŠÂ“ĂƒĂŒiĂ€`>Â“ĂƒĂŠ*iˆÂ?Ê­ É ÂŽ

Een afwisselende avond vol korte dansstukken en ďŹ lmbeelden. Aanstekelijk en toegankelijk, op muziek die varieert van Costello tot Bach.

Voortbordurend op het succesvolle Bespoken, dat tijdens het CaDance festival in 2006 in première ging, laat Paul Selwyn Norton zich verder inspireren door John Cage. Pure dans op live muziek.

Berlin-Jaffa Shortcut

Naam:

Ă•ViÂ˜ĂŒĂŠ >Â˜ĂƒĂŒÂ…i>ĂŒiĂ€ 6 & 7 november 20.30 uur

Adres + woonplaats:

ÂŁiĂŠĂ€>˜}\ĂŠÎäÊÉÊ1ÂˆĂŒÂŤ>ĂƒĂŠÓÇ]xäÊÉÊ *ĂŠÓä Ă“iĂŠĂ€>˜}\ĂŠĂ“xÊÉÊ1ÂˆĂŒÂŤ>ĂƒĂŠĂ“Ă“]xäÊÉÊ *ĂŠÂŁx Code 0112-01

Telefoonnummer: Mobiele nummer: E-mail: Maximaal twee kaarten per bon. Vermeld bij telefonisch reserveren deze aanbieding en lever de bon in bij het afhalen van de gereserveerde kaarten.

02-10-2007 17:00:56

/Â…i>ĂŒiÀÊ>>Â˜ĂŠÂ…iĂŒĂŠ-ÂŤĂ•Âˆ 6 & 7 november 21.00 uur

£Ç]xäÊÉÊ1ÂˆĂŒÂŤ>ĂƒĂŠ ÂŁxÊÉÊ *ĂŠ £ä

En ook: Nederlands Dans Theater II, Regina van Berkel, AndrĂŠ Gingras, Dansparade op 4 november, DansDiners, workshops, Cathy Sharp Dance Ensemble & Stimmhorn, Talks!, Vuyani Dance Theatre en meer. ˆÂ?ÂŽĂŠÂœÂŤĂŠĂœĂœĂœÂ°Â…ÂœÂ?Â?>˜``>˜ViviĂƒĂŒÂˆĂ›>Â?°Vœ“

Dr Anton Philipszaal | Spuiplein 150 | Den Haag | 070 88 00 333 | www.residentieorkest.nl

076_adv_kortingsbon_144x220_zw_2.indd 1

A Year from Monday

ĂŒÂˆVÂŽiĂŒĂƒ\Êä™ääÊqĂŠnĂ“ĂŠnÓÊäääÊ­{äÊV“Ž HDF adv dh centraal 144x220 B 2.indd 1

10/25/07 1:57:21 PM


Varia

Vrijdag 2 november 2007

9

Benefietconcert Stichting Hester

‘Met de dood van je kind moet je leren leven, elke dag opnieuw’ door Floor de

Booys

Vanaf een foto kijkt ze de huiskamer in. Een jonge, vitale vrouw met een hoofd vol vlechtjes en felle, onderzoekende ogen. Maar ook zonder die foto is Hester er voor haar moeder Arsène van Nierop altijd bij. “Zeker als ik het heb over de vrouwenmoorden in Ciudad Juárez ”, vertelt ze. “Maar ook bij andere gelegenheden is Hester eigenlijk nooit uit onze gedachten. Ze is wel dood, maar ze wordt niet doodgezwegen”. Haar naam leeft voort in een stichting die haar ouders drie jaar geleden hebben opgericht. Op zondag 11 november wordt in de Duinzichtkerk een benefietconcert gehouden. Het vrouwenkoor Marcando zal liederen uit de opera Dido en Aeneas van Purcell ten gehore brengen. De opbrengst gaat naar Casa Amiga, een opvanghuis in Ciudad Juárez voor de nabestaanden van vermoorde vrouwen en andere slachtoffers van geweld. “We krijgen er onze dochter niet mee terug, maar we kunnen op deze manier het negatieve van haar dood toch omsmeden tot iets positiefs, iets hoopvols”, vertelt Arsène. Ze heeft haar kleinzoon Syme van drie maanden op schoot. Een vrolijk, levenslustig ventje. “Hester had ervan genoten om een neefje te hebben. Dat gevoel van ’hier had ze bij moeten zijn’, dat gaat nooit meer over. De dood van je kind kun je geen plekje geven, je moet er mee leven, elke dag opnieuw”. In september 1998 werd Hester van Nierop – toen 28 jaar – verkracht en vermoord aangetroffen op haar hotelkamer in Ciudad Juárez, een enorme grensstad tussen Mexico en de Verenigde Staten. Arsène: “Hester was net afgestudeerd als architect en ze wilde in Amerika een stageplek bij een architectenbureau zoeken en een beetje rondreizen. Onze andere dochter Melisse zat op dat moment in Mexico voor een project om schildpadden te beschermen. Het idee om een weekje met onze beide dochters in Mexico rond te reizen, was snel geboren. We hebben een heerlijke week gehad met ze. Vlak voor ons vertrek naar Nederland hebben we Hester op de bus gezet naar Ciudad Juárez. Zij ging richting de Verenigde Staten en wij naar Mexico City waar ons vliegtuig vertrok. Het afscheid was emotioneel, we zouden haar een half jaar niet zien”. Het zou de laatste keer zijn dat ze Hester levend zagen. “We waren net te-

Arsène van Nierop bij haar ‘huisaltaar’ voor Hester. Foto Mylène Siegers rug in Nederland toen rond middernacht de politie aanbelde. Ik dacht niet aan de dood, maar toen ze vroegen: ‘bent u de ouders van Hester van Nierop, wist ik dat het helemaal fout zat”. Terugrekenend kwam Arsène er later achter dat ze op het

TerugBlik Ze zien er zo keurig uit in hun regenjassen, de jongemannen op deze foto. Maar bij nadere bestudering hebben sommigen een steen in hun hand en hebben ze de neiging om weg te hollen. Ze deden mee aan de rellen op de Prinsegracht op 4 november 1956. Op die dag sloeg het Russische Rode Leger de opstand van de Hongaren bloedig neer. Overal in ons land klonken luide protesten tegen het Sovjet-ingrijpen en braken er gewelddadigheden uit. Het begon in Den Haag nog onschuldig met een spontane betoging bij de Russische ambassade aan de Andries Bickerweg. Een stuk of vijftig Hagenaars gaven luid roepend blijk van hun afschuw over de gebeurtenissen, die kort tevoren in een extra nieuwsuitzending door de radio bekend waren geworden. De politie hield de situatie zonder problemen in de hand. Maar ’s avonds wilden betogers opnieuw bij de ambassade demon- Foto: Stokvis streren. Toen de politie hen tegenhield, ‘stormden’ ze naar de Prinsegracht, waar het gebouw van de communistische krant De Waarheid stond. Samen met de daar aanwezige, nog rustige demonstranten, ‘vooral jeugdigen’, begonnen ze klinkers uit de straat te rukken. Al snel sneuvelden de eerste ruiten onder het geroep van “Weg met de Russen” en “Weg met de communisten”. De politie was met te weinig mensen en kon niets uitrichten, ondanks dat hoofdcommissaris Gualthérie van Weezel

moment dat haar dochter werd verkracht en vermoord, naar een groepje muziekanten in Mexico City stond te luisteren. “Ik dacht altijd dat je daar als moeder iets van zou voelen, maar ik heb niets gemerkt, het was een heel vrolijke dag”.

Foto’s uit het Haags Gemeentearchief

nog via een megafoon vertwijfeld riep: “Jongens, nou is het genoeg .... nou is het genoeg!” Gejoel was natuurlijk het antwoord en toen er niets meer kapot te gooien was, trok de meute naar de Hobbemastraat, naar de communistische boekhandel Pegasus. Ook daar kon de politie niet verhinderen dat binnen een mum van tijd geen ruit meer heel was. En elders bij gebouwen van de CPN en de communistische vakbond EVC bleef de situatie ge-

Het gruwelijke lot dat Hester had getroffen, bleek in die stad geen uitzondering te zijn. Juárez was en is berucht om het geweld tegen vrouwen dat daar vrijwel ongehinderd plaatsvindt. De afgelopen tien jaar zijn bijna vierhonderd vrouwen

in de grensstad tussen Mexico en Verenigde Staten vermoord. Geen dader is gepakt. Arsène: “We wisten niet hoe groot het probleem was. Daar hielden we ons ook helemaal niet mee bezig in het begin. Mexico is zo ver weg en we waren overmand door het verdriet om Hester”. Maar door een rapport dat Amnesty International in 2003 over de vrouwenmoorden in Ciudad Juárez schreef, werden Arsène en haar man Roeland wakker geschud. “We realiseerden ons plotseling dat we niet de enigen waren die een dochter zijn kwijtgeraakt door een brute moord. We zijn teruggegaan naar Ciudad Juárez, hebben de hotelkamer gezien waar onze dochter is vermoord. Het was gruwelijk om daar te zijn, maar ook goed. We hebben er kaarsen gebrand en bloemen neergelegd. Hester voelde heel dichtbij”. Ze zagen toen ook pas goed de ellende in de grensstad. Arsène: “Ciudad Juárez is een stad met anderhalf miljoen inwoners en elke dag komen er vierhonderd arme Mexicanen bij op zoek naar werk. In plaats van het beloofde paradijs vinden ze er een uitzichtloos leven. De ideale omstandigheden voor het ontstaan van geweld en criminaliteit. De meeste vrouwen die daar het slachtoffer van worden, zijn ongeschoolde fabrieksmeisjes uit arme families. Ze hebben geen stem. Met onze stichting kunnen we ze wel een stem geven”. Arsène en Roeland werden drie jaar geleden in Ciudad Juárez opgevangen door Esther Chavéz. Een energieke vrouw die zich sinds 1992 inzet voor de nabestaanden van de vermoorde vrouwen en vrouwen die in hun thuissituatie te maken hebben met geweld, door ze te steunen met juridische-, psychische-, maatschappelijke- en educatieve hulp. “Eigenlijk zonder middelen en vrijwel alleen was ze deze strijd aan het voeren. Wij hadden meteen diep respect voor haar”. Terug in Nederland richtten Arsène en Roeland de stichting Gerechtigheid voor vrouwen van Ciudad Juárez op, simpelweg afgekort tot stichting Hester. “Het huis ‘Casa Amiga’ dat Esther Chavéz in de grensstad runt, is een heel fijne en veilige plek. Met het geld dat we met de stichting ophalen, worden een psycholoog en een pedagoog betaald. Je moet je voorstellen dat de vrouwen die daar aankloppen gemiddeld drie kinderen meenemen. Ook zij zijn getraumatiseerd door al het geweld en de armoede. In Casa Amiga kunnen ze een nieuwe start maken”.

E m o t i o n ee l door

S t a l & Va n D o o r n

spannen. Pas tegen drie uur ’s nachts werd het rustig in de stad. De volgende avond kwam de woede (of was het relbelustheid?) pas goed los. ‘Wilde vechtpartijen in centrum van Den Haag’, kopte Het Binnenhof. Weer was een betoging bij de ambassade de aanzet en weer trok men op naar de Prinsegracht. De politie was nu op het ergste voorbereid en inderdaad, het leek erop dat de ‘opgeschoten jongens’ meer op een confrontatie met de politie uit waren dan op een demonstratie tegen de communisten. Na de eerste schermutselingen dacht de politie de menigte uiteen gedreven te hebben. Maar de jongeren hergroepeerden zich, richtten zelfs barricades op, in de Boekhorststraat en op de Prinsegracht. ‘Toen kwam het einde met een omvangrijke charge, die aan een burgeroorlog deed denken. Met gillende sirenes als waren het straaljagers reden de jeeps op de menigte in, de paarden stormden de zijstraten in met een felheid, die het vuur uit de hoeven deed slaan, gummistokken ranselden genadeloos neer op de ruggen van personen, die niet snel uit de voeten konden komen, een man werd neergeslagen met een sabel, schoten knalden en nu niet alleen meer in de lucht maar ook op de demonstranten.’ Eindresultaat: vijftien gewonden, van wie één ernstig.

Afgelopen zomer waren Arsène en haar man in Casa Amiga om met eigen ogen de vorderingen te zien. “Het is elke keer weer emotioneel om daar naar toe te gaan. Maar ze willen ons zo graag laten zien wat er met het geld gebeurt en dat is zó waardevol. Elke cent komt goed terecht”. Ook in Nederland zit Arsène niet stil. Afgelopen zomer stonden de vrouwenmoorden in Ciudad Juárez centraal in de film ‘Bordertown’, met Jennifer Lopez in de hoofdrol. “Dat soort gelegenheden grijpen we aan om het verhaal van Hester en al die andere vrouwen te vertellen. Elke keer opnieuw”. Arsène was onlangs ook in Brussel waar het Europese Parlement een rapport over de vrouwenmoorden bijna unaniem aannam. “Met politieke druk en financiële middelen moet er een einde worden gemaakt aan de rechteloosheid in Ciudad Juárez. Er moet een einde komen aan het moorden en de moordenaars moeten worden opgepakt. De pijn om het gemis van Hester zal er niet minder om worden. Ze was zo’n leuke, spontane vrouw. Ze had zoveel in haar mars. De gedachte dat haar moordenaar nog vrij rondloopt, is onverdraagzaam”. Benefietconcert Stichting Hester. Vrouwenkoor Marcando brengt liederen uit Dido en Aeneas van Purcell ten gehore. Zondag 11 november. Aanvang 16.00 uur. Duinzichtkerk, Van Hogenhoucklaan 89, Den Haag. Kaarten € 10,- volwassenen; € 8,- kinderen en studenten. Kaartverkoop: Van Nierop-Seipgens, Johan Bildersstraat 71. Verdere info: www.hester.nu Arsène van Nierop: 070 346 18 37


Help kinderen! Koop kaarten en cadeaus van Unicef. Online bestellen kan ook:

www.unicefshop.nl

UNITE FOR CHILDREN

UNITE AGAINST AIDS


Opinie

Vrijdag 2 november 2007

11

Den Haag is ‘the place to be’ Nieuwe bedrijven geven een gemiddeld rapportcijfer van een 8 (op een schaal van 1 tot 10) voor de kwaliteit en aanwezigheid van woonvoorzieningen, woonomgeving, samenleven met en de onderlinge contacten tussen expats en Nederlanders, criminaliteit, overlast en veiligheidsgevoelens. Maar ook internationale bedrijven die hier wat langer zijn gevestigd zijn bijzonder positief over dit aspect. De vele voorzieningen voor expats, zoals internationale scholen, de aanwezigheid van Schiphol en de goede bereikbaarheid van grote steden, de kwaliteit van de zorgvoorzieningen en de prettige cultuur worden het meest genoemd. Dat bleek onlangs toen op het bedrijventerrein Zichtenburg het groothandelscentrum ECTC (Europe-China Trade Centre) werd geopend. Zeker niet alleen de harde infrastructurele en andere bedrijfseconomische vestigingsvoorwaarden speelden bij de beslissing daarover een rol; ook de aanwezigheid van een Chinese gemeenschap en die van het Confucius Instituut bleken sterk bepalend te zijn.

Kwaliteitstaxi

Ve r s t e e g

C

a r

T

e u n

Kennisregio

Kritisch wordt door buitenlanders overigens geoordeeld over het ongunstige weer, de omslachtige regelgeving en het drukke verkeer. Dat is trouwens ook voor Nederlanders uitermate herkenbaar. De neiging bestaat om West-Holland te typeren als kennisregio, onder meer door de aanwezigheid van vele organisaties op het gebied van internationaal recht, wetenschappelijke instituten en hogescholen. Maar daardoor ontstaat ook een clichébeeld, dat weinig recht doet aan de dynamiek van het gebied en de vele onderlinge sociaal-economische en culturele banden die er – ook met het buitenland – bestaan. De regio maar ook Den Haag zelf zal zich voortdurend op een actieve, oorspronkelijke en steeds weer verrassende manier moeten willen presenteren en profileren. Resultaat- en cliëntgericht op een steeds vernieuwende manier. Met een duidelijke focus en visie: Den Haag is ‘the place to be’. Dat heeft niets met opportunisme te maken – hoewel dat niet verboden is – maar alles met feiten en overtuigingskracht.

Den Haag regeringsstad. Foto: Den Haag Marketing

Door Robbert Coops De erkenning van het kabinet dat de internationale economie ook voor ons land kansen biedt, speelt de regio – en daarmee vooral ook Den Haag – in de kaart. Wanneer de daad bij het woord wordt gevoegd, zodat startende ondernemingen fiscaal worden gefaciliteerd en procedures van vergunningverlening voor bedrijven aanzienlijk worden vereenvoudigd, ontstaat er indirect een wervend vestigingsmilieu. Nu al afficheert Den Haag zich met het credo ‘internationale stad voor recht en vrede’. Wethouder Frits Huffnagel is actief in de slag met allerlei vormen van citymarketing. Samen met het (internationale) bedrijfsleven en andere organisaties en netwerken zal daartoe een slag gemaakt

kunnen worden. Het Urgentieprogramma Randstad van het kabinet biedt een goed aanknopingspunt voor een offensief op het gebied van bereikbaarheid en een beter woon-, werk- en leefklimaat in Den Haag. Dat geeft ook voor bedrijven uit het buitenland een impuls. Het economische klimaat in de regio West-Holland maakt sinds 2006 al een opmerkelijke groei door; daarop kan worden doorgeborduurd. Vele hier gevestigde, internationale bedrijven hebben positieve verwachtingen over het bedrijfsresultaat en –rendement. Zestig procent van de hier gevestigde, buitenlandse ondernemingen verwacht dit jaar nieuw personeel aan te trekken. Geen enkel bedrijf verwacht dit jaar een terugval. Dit blijkt uit onderzoek, dat de West-Holland Foreign Investment Agency (WFIA)

Jongeren van nu zijn niet eng In een vergrijzende samenleving als de onze neemt de angst voor wangedrag van met name jongens tussen twaalf en achttien snel toe. Neem daarbij de extreme aandacht van met name de commerciële omroepen voor geweld in en om de school en je hebt een cocktail van angst en vooroordeel, waartegen jongeren en scholen zich nauwelijks meer kunnen verweren. Het curieuze verschijnsel doet zich voor dat de meeste Nederlanders zichzelf én hun gezinsleden een dikke zeven-en-half geven voor hun geluksgevoel en hun manier van opvoeden, maar dat ze betwijfelen of de buren dat gevoel ook mogen hebben. Het is net als met de officiële onderzoeken naar de toestand van het onderwijs: we staan er ten opzichte van andere landen goed tot zeer goed op, maar we geloven

met z’n allen dat het slecht gesteld is met onze scholen. Zo is het ook met onze kinderen of kleinkinderen. Die zijn lief, maar de andere kinderen in de buurt niet. Als rector krijg je regelmatig klachten over leerlingen, die ‘stoute’ dingen zouden doen in de buurt. Die klachten kunnen bizarre vormen aannemen. Het kan gaan over spugen op trottoir-tegels, over geratel van skateboards op straat of over leerlingen die rustig voor een huis op een bankje zitten. De grap is dat al die kinderen heel goed aanspreekbaar zijn, maar dat je niet direct tegen ze moet gaan gillen. Je moet ook met ze in gesprek dúrven. Een jongen met een capuchontrui ziet er wellicht anders uit dan een jongen in driedelig grijs (die een potentiële witte-boorden-crimineel kan zijn), maar hij is niet enger dan je zoontje of je neef. Dat is mijn grootste grief: waarom gaan buurtbewoners van scholen niet op een gewone manier met kinderen in gesprek? Ik ben ervan overtuigd dat

recent heeft laten verrichten. Van groot belang is de overwegend positieve beoordeling van het vestigingsklimaat in de regio. De goede infrastructuur, de toegang tot markten en klanten en de aanwezigheid van gekwalificeerd personeel zijn daarbij belangrijke factoren. West-Holland wordt door buitenlandse ondernemingen als een echte kennisregio gezien.

Wa a r d e r i n g

De beoordeling van het vestigingsklimaat voor buitenlandse ondernemers in deze regio is ruim voldoende. Het is opvallend dat de in 2006 zich hier gevestigde bedrijven enthousiaster zijn dan bedrijven die hier al langer functioneren. Dat geldt ook voor het oordeel over de kwaliteit van het wonen, werken en leven voor expats.

Drs. Robbert Coops is communicatieadviseur

Onderwijs

De kwaliteit van de Haagse taxi’s moet omhoog, vindt VVD-gemeenteraadslid Bart de Liefde. Chauffeurs spreken vaak slecht Nederlands, weigeren korte ritten en rijden niet altijd op de meter, stelt hij. Je kunt er nog aan toevoegen dat sommige taxi’s stinken, kleven of van sigarettenrook doortrokken zijn. Raadslid De Liefde wil een aparte kwaliteitstaxi, herkenbaar aan een groengele sticker, die bij de stations zelfs een eigen standplaats krijgt. Het klinkt op het eerste gezicht heel zinnig, wat De Liefde betoogt. Maar heeft het toch niet iets absurds? Links bij het station staan straks de taxichauffeurs die de weg niet weten, die de taal niet spreken en die als ze de kans krijgen de boel belazeren… en rechts staan de taxichauffeurs die hun werk doen zoals het gewoon hoort. Stel dat we zoiets ook bij huisartsen of onderwijzers zouden instellen. Bart de Liefde is van 1976 en geboren in Londen, de stad waar zo’n beetje de strengste taxiregels ter wereld gelden. Bart weet niet dat in de tijd dat hij nog in de luiers liep, de Haagse taxiwereld strikt en keurig was geregeld. Bij de politie waren enkele agenten speciaal met het toezicht op taxi’s belast. Niet alleen moesten de chauffeurs een verklaring van goed gedrag hebben alvorens ze hun rijkaart konden krijgen, ze werden bij de taxistandplaats zonodig aangesproken op hun kleding, de lengte van hun haar en of hun auto er wel netjes genoeg uitzag. Onder aanvoering van de toenmalige VVD-wethouder Chris Nyqvist en zijn hoofd taxizaken Bart Joon, partijgenoot bovendien, werd het Haags taxibestel eerst tal van onzinnige maatregelen door de strot geduwd en toen alles toch niet lekker liep richting provincie gemanoeuvreerd. Vanaf dat moment was in feite elke controle weg. De afschaffing van het vergunningstelsel en de liberalisering van VVD-minister Annemarie Jorritsma van Verkeer en Waterstaat deed de rest. Niet alleen in Den Haag, in alle grote steden was het vanaf dat moment een puinhoop. Bart de Liefde heeft gelijk dat er iets moet gebeuren in de taxiwereld, al past hem als VVD’er een zekere bescheidenheid als het erom gaat ‘t stadsbestuur op dit punt verwijten te maken. Zijn idee om een paar kwaliteitstaxi’s in het leven te roepen, is echter te dol voor woorden. De overheid moet zijn verantwoordelijkheid nemen. Wat is er op tegen om weer regels te stellen – voor elke taxi – en de naleving daarvan te controleren?

negen van de tien klachten beter direct te verhelpen zijn dan via de politie of via de schoolleiding. Als er ergens een school gebouwd moet worden (zoals Westhage aan de Laan van Poot) staat de halve Vogelwijk op zijn achterste benen. De huizenprijzen zullen dalen. De onrust en het afval zullen toenemen. Er zijn maar weinig mensen die een school in hun buurt als een verrijking zien, als iets levendigs en leuks dat de buurt een beetje pit geeft. Dat is jammer. We drukken winkels, benzinepompen, voetbalstadions en ook scholen steeds verder naar de rand van de stad. We willen midden in de stad geen levendigheid meer. Waar zijn de buurtbewoners die scholieren thee en koekjes aanbieden? Of is het dan direct een pedofiel? Pubers anno 2007 zijn voor 95% leuke, redelijk gemanierde, kinderen. Als je ze zo benadert kan je meer plezier aan ze beleven dan aan je mekkerende oudtante.

U

w

Hugo Dirksmeier R e ct o r

m e n i n g

Slaperige peren… Behalve met interesse ook licht verkneukeld het artikeltje (Den Haag Centraal, vrijdag 26 oktober pag. 3) gelezen van Miranda Fieret over de eeuwenoude jutteperenboom, waaronder wellicht Spinoza nog wijsgerig heeft kunnen wegmijmeren. Ik heb nooit geweten dat jutteperen, net als mensen, van die slaapkoppen zijn. De bovenste regel van kolom drie meldt namelijk dat de vruchten werden gewekt. Konden ze in wakkere staat beter “gebruikt worden in de winter of tijdens belegeringen” dan in een onrustige REM-slaap? Er is natuurlijk “geweckt” bedoeld. Het inmaken van bijvoorbeeld groenten, fruit en vlees met de spullen (ketels, flessen) van of genoemd naar de Duitse fabrikant Weck. Maar die leverde dit materiaal pas begin vorige eeuw. En we hebben het hier over de zeventiende eeuw toen drogen, roken of inleggen in zout de geijkte conserveringsmethoden waren. Mijn kennis reikt niet ver genoeg om boud te beweren dat een

©

Teun Berserik

procedé als dat van wecken (trouwens weer helemaal in, zie Google) eerder niet bestond. Wellicht zijn er echte deskundigen die daarover betrouwbare mededelingen kunnen doen.

Jos Poels


Uit

12

VRIJDAG 2 NOVEMBER 2007

Museum Escher bestaat vijf jaar

Zoektocht in de Haagse bodem

“Optische Illusie, wat is dat?” DOOR

BABETH KNOL

Het museum Escher in het Paleis bestaat 5 jaar. Reden voor twee maanden feest. Drie november is de opening van dit jubileum en tot en met 30 december is er ieder weekeinde een activiteit. Alles in het kader van de Nederlandse kunstenaar die hier gevierd wordt: graficus M. C. Escher (1898 - 1972). Zou er iemand zijn die dit leest en nog nooit van Escher gehoord heeft? De kans is klein. Escher is een van de beroemdste Nederlandse kunstenaars en niet alleen in musea en kunstboeken is hij prominent aanwezig. T-shirts, posters, puzzels, zelfs stropdassen zijn bedrukt met zijn bekendste optische illusies. ‘Tekenen’, de twee handen die elkaar lijken te tekenen. Of ‘De prentententoonstelling’, met een witte vlek in het centrum. Een tekening waar menig wiskundige zich al lange tijd het hoofd over buigt. Wie vindt de perfecte invulling voor de witte vlek? De afbeeldingen van Escher zijn herkenbaar. Vogels, vissen, gebouwen. Maar op een dusdanige manier weergegeven dat onze mond openvalt van verbazing. Deze kunstenaar speelt met onze hersens, dat fascineert. Net zoals iedereen stiekem gebiologeerd is door de trucs van illusionisten. Of door de onnavolgbare films van regisseur David Lynch. Eén grote vraag blijft altijd knagen: “Hoe doet ie dat toch…?” De nieuw verbouwde tweede verdieping van het Escher museum speelt in op deze vraag. Hier wordt op 3 november naast de permanente Escher expositie de tentoonstelling “Optische illusie, wat is dat?” geopend. Met werken in bruikleen van vriend en specialist van Escher, Bruno Ernst, wiens lijfspreuk ‘Nescius omnium curiosum’ (‘Ik weet niets en ben nieuwsgierig naar alles’) perfect van toepassing is op de aard van de expositie. Ook een speciaal ontwikkelde software die de motieven van Escher door mid-

Even wegmijmeren met Haagse glorie van vroeger. Hoe zag ‘Die Haghe’ er eeuwen geleden uit? Wie bewoonde de stad? Wie is hier geboren en gestorven? Op de Dag van de Geschiedenis, vrijdag 2 november, kunnen de Hagenaars van nu op zoek naar sporen uit de geschiedenis. Met het thema ‘Graven’ begint de Dag van de Geschiedenis in de Grote Kerk. Dat is ook de meest logische keuze als je bedenkt dat hier het afgelopen jaar heel wat knekels zijn blootgelegd. Tijdens de

del van een touch screen kan laten bewegen. Het museum belooft een “rondom belevenis” van het werk. De begrippen waarnemen, spiegeling en perspectief worden aan de hand van verschillende experimenten uitgelegd. Spelenderwijs kennismaken met de mathematische en natuurkundige principes achter de kunst van Escher dus. Geen wonder dat het museum in zwang is bij kinderen en scholieren (vijfentwintig procent van de bezoekers) en geen wonder dat het grootste deel van de jubileumactiviteiten zich op deze doelgroep richt.

Kunst op steige

‘Een visiteka

ALLE KINDEREN

Alle kinderen zijn op 3 november om 15.00 uur uitgenodigd om het jubileum van Escher in het Paleis in te luiden met een zilveren ballonnenwedstrijd. De week daarna is er een verhalenvertelster aanwezig in het museum. Op 25 november is er een workshop waar jonge bezoekers een onmogelijke vorm leren maken: Eschers Penrose-driehoek. Ook leuk: Escheriaanse versiering maken voor in de kerstboom (23/12). Voor degenen die van meer actie houden is er een Zwarte Pieten speurtocht op 1 en 2 december. Voor de volwassen bezoeker die het jubileum wil vieren, is er een Italiaanse wijnproeverij en een luxe champagneontbijt. Daarvoor is het 18de eeuwse paleis, waar vroeger Koningin Emma woonde, natuurlijk een perfecte locatie. Bijzonder detail over de aankleding van het gebouw: speciaal voor de verbouwing ontwierp kunstenaar Hans van Bentem, die in 2003 de halogeenlampen van het museum verving door hedendaagse iconografische kroonluchters, nieuwe lichtobjecten. “Optische illusie, wat is dat??”, 3 november 2007 t/m eind september 2008 in Museum Escher in het Paleis, Lange Voorhout 74, Den Haag. Open: dinsdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur. Meer informatie: 070-4277730 of www.escherinhetpaleis.nl

M.C. Escher (1898-1972), Hand met spiegelende bol (Zelfportret in bolspiegel) 1935, litho © The M.C. Escher Company BV, Baarn

Molens in langste boek ter wereld Zuid Holland is de molenrijkste provincie van Nederland. Om dat te benadrukken, krijgen de mooiste molens zoals de Nieuwe Veenmolen, de Laakmolen en de Korenaer een plekje in het langste boek ter wereld. Met een lengte van 140 meter en een hoogte van 60 centimeter is het lastig om een boekenplank te vinden waar dit document inpast. Wel hopen de initiatiefnemers dat ze met het boek ‘Molenrijk Zuid-Holland, 224 molens in beeld’ een plekje in het Guiness Book of Records veiligstellen. De Provincie Zuid-Holland, het Erfgoedhuis ZuidHolland en Uitgeverij Watermerk hebben de handen ineen geslagen om een waardige opvolger te maken voor het molenboek uit 1980. Het 272 pagina’s dikke werk bevat 450 kleurenfoto’s en is daarom alleen al leuk om door te bladeren. Toch staan er ook een hoop anekdotes in en wordt van iedere molen een historische beschrijving gegeven. Den Haag is vertegenwoordigd met vier bijzondere molens. De Laakmolen aan de Trekweg was vroeger bijvoorbeeld een beruchte ‘radbraker’. Nu is het een idyllisch plaatje, maar de geschiedenis brengt een ander beeld naar boven. De Laakmolen is gebouwd op de fundamenten van de ‘raymolen’. De molen stond vlakbij de Galgenheul, één van de galgenvelden van de provinciale rechtbank. De lijken werden als voorbeeld opgehangen of zittend op een rad geplaatst. Naast de Laakmolen staan ook nog de Korenaer, de Schaapweimolen en de Nieuwe Veenmolen in het boek. Het meterslange boek gaat op allerlei plekken in de provincie opduiken belooft de uitgever. Wie een kleine versie voor thuis wil, kan deze bestellen via de website www.watermerk.eu. Het boek ‘Molenrijk Holland, 224 molens in beeld’ kost € 34,50 excl. verzendkosten.

De Laakmolen stond vroeger bekend als ‘Galgemolen’. FOTO: EPPO W. NOTENBOOM

Kunstenaar Siebrand Weitenberg maakt van verschille

God schiep de wereld in zeven dagen. Kunstenaar Siebrand Weitenberg deed er een jaar over om zijn eigen interpretatie van dit thema te creëren. Zeven combinaties van foto’s, lichteffecten en schilderingen zijn het resultaat. Ieder met zijn eigen kracht en een eigen visie op de schepping. DOOR

MIRANDA FIERET

Geen kleurrijk glas in lood, geen overvloed aan beelden. De metershoge steigerdoeken van Weitenberg hebben vrijwel geen concurrentie in de zaal van de Christus Triumfatorkerk aan de Laan van Nieuw Oost-Indië. Dat is ook niet nodig want ‘Zeven Dagen’ heeft genoeg elementen in zich om lang naar te kijken. Een gloeilamp op het kleinste steigerdoek symboliseert de eerste dag van de schepping. “Dat is de dag dat God het licht schiep”, galmt er door de lege ruimte. Siebrand Weitenberg is de echo inmiddels gewend. Hartstochtelijk praat hij verder: “Elke dag is een samenstelling van foto’s die ik in de loop der jaren heb

-ADVERTENTIE-

03

Zaterdag 3 november: Lezing, mini-expositie en proeven van enkele gerechten uit het boek ‘De smaak van verlangen. Droomrecepten en verhalen uit bezet Nederlands-Indië’. van 14.00 tot 16.00 uur op de begane grond. U bent welkom!

passage 39 den haag www.selexyz.nl


Uit

Vrijdag 2 november 2007

restauratie van de zerkenvloeren deden archeologen een opmerkelijke vondst. Een massagraf met duizenden beenderen bleek zich in een kelder onder de Kerk te bevinden. Wie de mensen ooit waren en hoe ze hier in de kelder terecht zijn gekomen, moet nader onderzoek nog uitwijzen. Naast de ontdekking van dit mysterieuze graf, is er ook een mysterie opgelost. Bezoekers van de Dag van de Geschiedenis kunnen horen waar nu precies het graf van Constantijn en Christiaan Huygens ligt. Na eeuwenlange ongewisheid hebben deskundigen aan de hand van het dagboek van Constantijn eindelijk de locatie gevonden. Voor wie alles wil weten

over vader en zoon Huygens kan tussen 13.00 uur en 16.00 uur meewandelen met een gids. Om 15.00 uur is er een rondleiding in het Engels. Naast de Grote Kerk zijn er nog tal van musea, instellingen en verenigingen die hun eigen bevindingen, verhalen en informatie over Haagse graven delen met bezoekers. Iedereen kan zijn of haar eigen programma samenstellen. Zo kan er worden meegezocht naar sporen in de wijken met scholieren van het Johan de Witt College, het Gymnasium Haganum en de Haagse Hogeschool. Wie meer geïnteresseerd is in de geschiedenis van het Haags industrieel erfgoed, kan de route lopen langs

muurreclames, tegeltableaus en fabrieksgebouwen zoals de Panderfabriek bij het Buitenom. Daarnaast zijn diverse voorleessessies uit de bundel ‘Haga Vocalis’, kunnen bezoekers zelf graven naar de Surinaams Hindostaanse geschiedenis in het Sarnámihuis en zijn er Haagse schrijvers op de begraafplaats bij de Grote Kerk. Dag van de geschiedenis: 2 november Start en eindpunt: Grote Kerk Het eigen programma samenstellen kan tussen 12.00 en 13.00 uur Voor meer informatie: www.denhaag.nl/dagvandehaagsegeschiedenis

p steigerdoeken in de Christus Triumfatorkerk

13

De Eetrubriek VAN COOS VERSTEEG

Didong

tekaartje van drie bij vier meter’

Als ik met één restaurant in Den Haag blij ben, is het met Didong. Als liefhebber van Indisch eten was ik verslingerd aan Kantjil, de keuken waarvan begin jaren tachtig de toon werd gezet door Bobby Desauvagie. Bobby’s kookkunst – hij is inmiddels weer in Den Haag actief met Bali Breeze – was bij mij favoriet. Een week zonder Kantjil was voor mij ondenkbaar, ook nadat Bobby zelf inmiddels naar Amsterdam was vertrokken. Immers, zijn broer Armand (enkele jaren terug overleden) kookte volledig in dezelfde stijl en schoolde op zijn beurt weer anderen in de Kantjil-kunst. Toen Kantjil Den Haag onverwachts de deuren sloot, was ik dan ook compleet ontheemd. Gelukkig zette een deel van de ploeg de activiteiten voort in Dua. Maar Dua redde het uiteindelijk niet. Weer moest ik speurtochten maken langs tal van Haagse toko’s en warungs, waar de rendang net even anders smaakte en waar de saté werd opgewarmd in de magnetron. Ik heb er heel wat geprobeerd, totdat me het bericht bereikte dat op de plek van Toko Oen de nieuwe zaak Didong van start was gegaan, met weer een deel van de voormalige Dua-club. Didong is voor mij dus een beetje een thuiswedstrijd. Maar hoewel ik hier vanaf het begin bijna wekelijks als afhaalklant kom, had ik er nog niet eerder aan tafel gezeten. Dat is trouwens ook niet makkelijk: Didong zit vrijwel altijd vol. Reserveren is dus aanbevolen. Bij een glaasje witte huiswijn (€ 3) en een glas rozensiroop (€ 1,50) kiezen we uit de menukaart voor losse gerechten. Geen uitgebreide rijsttafel of nasi rames dus, maar vier stokjes saté kambing (€ 10), rendang (€ 6,50), een halve witte rijst (€ 1,50), een halve bami goreng (€ 2,50), babi pangang (€ 8,50) en wat groente, in dit geval kankoeng (€ 5,50), een roergebakken spinazie. Vooraf echter delen mijn vrouw en ik pangsit goreng (€ 4,50) en dadar isi (€ 6,50). De dadar isi zie je niet zo veel in Indische restaurants. Het is een omeletje dat met gekruid gehakt is gevuld, verrukkelijk. En dan moet het echte feest nog beginnen. Eerst verslinden we de saté kambing, boterzacht en subtiel van smaak. Als ik eten afhaal, neem ik meestal saté BEOORDELING babi, omdat kambing snel Sterke punten taai wordt. Nu hebben we + prima eten de kans deze saté der satés + authentieke sfeer onmiddellijk te nuttigen. Een portie bestaat uit drie stok- Minpunten jes, maar is tegen meerprijs - bij de entree wil het een (€ 2,50) uitgebreid naar vier, beetje tochten omdat dat makkelijker deelt met z’n tweetjes. Diezelfde klantvriendelijke opstelling is er bij de rijst en bami. Een hele portie is teveel voor een persoon en we willen alle twee iets anders, dus worden het twee halve porties. Perfect. Ronduit fantastisch is de babi pangang van scharrelvlees; aanvankelijk bood de keuken dat slechts af en toe en richtte men zich meer op ajam pangang (hetzelfde gerecht met kip in plaats van varkensvlees), maar gelukkig kan ik het nu vrijwel altijd krijgen, al staat het nog steeds bij de daggerechten. Even iets over die daggerechten. Elke dag biedt Didong een aantal gerechten buiten de kaart. Tijdens ons bezoek is dat onder meer makreel, zeewolf en saté van grote garnalen. De bediening, vrolijk en vriendelijk, leest aan tafel voor wat er aan specialiteiten beschikbaar is en geeft een korte toelichting. Didong is een eenvoudige zaak. Op de houten tafels liggen simpele papieren placemats, het interieur is sober. Maar de sfeer is goed. Hier komen vooral liefhebbers. Uitbaatster Fleur heeft op een charmante manier de boel goed onder controle en weet van aanpakken. Ik merk dat meer en meer mensen om ons heen flessen rosé bij het eten bestellen, maar in mijn optiek drink je bij Indisch eten water of bier. Dus gaan er bij ons twee flessen San Pellegrino (€ 4) door; overigens niet omdat het eten te heet zou zijn, maar gewoon omdat we water lekker vinden. De desserts laten we aan ons voorbij gaan. Toetjes zijn nu eenmaal niet de sterkste kant van oosterse keukens. Dus beperken we ons tot cappuccino (€ 2) en espresso (€ 1,90), die van prima kwaliteit is. Een portie spekkoek (€ 3) – iets te dik gesneden naar mijn zin – maakt de zaak af. In totaal bedraagt de rekening € 70,40.

Ronduit fantastisch is de babi pangang van scharrelvlees

9+

t van verschillende foto’s één beeld in zijn expositie ‘Zeven dagen’. Foto: Siebrand Weitenberg gemaakt. Wanneer je verschillende beelden samenvoegt, krijg je een bepaalde vervreemding van de werkelijkheid. Ik heb bijvoorbeeld een foto aan het Scheveningse strand samengevoegd met het plafond vol lampjes in het World Forum Convention Center”. En zo is de hemel van Weitenberg geschapen. De kunstenaar ziet het als een uitdaging om conventionele beelden uit hun verband te plaatsen. “Ik ben een echte romanticus. Er is weer behoefte aan mooie beelden. Sprookjesachtig, vol fantasie en verrassingen. Ik probeer met mijn werk op een aangename manier te bevreemden”. De zeven fotocollages en schilderijen zijn overgebracht op ‘meshdoek’, dat vaak voor steigers wordt geplaatst. De formaten lopen op van 2 x 1,5 meter tot 3 x 4 meter. “God begon klein en eindigde met iets groots. Dat doe ik ook, maar dan letterlijk”, lacht hij.

Lichtval

De ruimte is nu nog leeg, alleen de organist is aanwezig om de nieuwe aanwinsten van de kerk in zich op te nemen. Weitenberg hoopt dat meer mensen zullen volgen. Voor hem is de kerk een ideale ruimte om zijn werk te tonen. “Normaal maak je als kunstenaar iets in je atelier en weet je niet waar het ooit komt te hangen.

Ditmaal was ik echt door de kerk benaderd om te exposeren. Ik kon de ruimte bestuderen en in mijn werk betrekken”. Een jaar geleden is de kunstenaar begonnen. Met studies van de zaal, hoe groot zijn werk moest zijn en via een maquette heeft hij naar de expositie toegewerkt. “De zaal heeft een bijzonder mooie lichtinval. Dat is ook de reden waarom ik graag op transparant doek wilde exposeren. De zon speelt met mijn werk, er is geen voor- of achterkant en van alle kanten is het te zien”, vertelt Weitenberg tevreden. Naast fotobewerkingen hangen er ook fotokopieën van bestaand werk. Het Paradijs, dat hij schilderde op honderd kleine doeken, hangt nu helemaal compleet in de kerk. Dit schilderij was vorig jaar nog te zien in Pulchri. Om alles te bekostigen konden liefhebbers toen een ‘stukje Paradijs’ kopen. “Nu is het werk weer compleet, ook al is het maar een fotokopie. Misschien hou ik over tien jaar wel een reünie met alle mensen die een stuk van het Paradijs hebben gekocht”. De kunstenaar geeft toe dat deze expositie in dezelfde themalijn ligt als zijn vorige project. Toch is hij niet gelovig. “Ik ben wel gelovig opgevoed, maar je kunt me nu juist een agnost noemen. Het Paradijs en dit thema spreken mij aan omdat het hopeloos romantisch is.

Ik vind het leuk om iets met de werkelijkheid te doen. Om een ideële wereld te laten ontstaan”. Weitenberg hoopt dat een expositie als deze meer organisaties over de streep zal trekken om kunstenaars een opdracht te geven. Lachend kijkt hij naar boven: “Dit zijn eigenlijk mijn visitekaartjes. Het is de beste manier om mij te presenteren. Als kunstenaar kun je bijna niet meer zonder PR”. Dat in opdracht werken een deel van zijn vrijheid wegneemt, wuift hij weg. “Het is juist een uitdaging. Om speciaal iets voor een ruimte te maken, of voor een instelling. Het blijft natuurlijk altijd mijn ding, maar het is leuk om onderzoek te plegen naar de wensen van de klant. Je maakt kunst op maat, je werkt met je klant naar een resultaat toe. Het is mooi om te weten dat je kunst een plek krijgt. Want niets is vervelender dan wanneer je na een expositie al je materiaal weer terugkrijgt. Dan is je dag echt aan gort”. Expositie Weitenberg - Zeven Dagen Van 22 oktober t/m 8 december 2007 Christus Triumfatorkerk, Laan van N.O.I. 145 Elke tweede en vierde donderdag in de maand worden lunchconcerten verzorgd door studenten van het Koninklijk Conservatorium.

CATEGORIE Indisch Voorgerechten vanaf € 4 Hoofdgerechten vanaf € 14,50 Nagerechten vanaf € 50 Visa, MC en PIN ADRES 2de Sweelinckstraat 115, Den Haag Telefoon 070 3649887 GEOPEND woensdag t/m zondag van 16.00 - 22.00 (keuken) INTERNET www.didong.nl

-Advertentie-

 

  

 Naamloos-1 1

08-10-2007 11:50:59


14

Cultuur

Vrijdag 2 november 2007

Mezzosopraan Christianne Stotijn:

‘Het lied is echt mijn wereld’ Door Doron Nagan Voor mezzosopraan Christianne Stotijn is muziek alles. Dat voel je als ze zingt, dat voel je als je met haar praat. “Muziek is voor mij groter dan de allergrootste innerlijke noodzaak”, zegt Christianne Stotijn gepassioneerd. “Muziek maken is veel meer dan werk alleen. Dat gevoel van onvermijdelijke noodzaak heb ik herkend bij de Britse mezzosopraan Dame Janet Baker, bij wie ik lessen volgde en nog steeds voor adviezen kom. Zij straalt zo’n ongelooflijke verantwoordelijkheid en devotie uit voor alles wat muziek is. Zij is altijd op zoek naar de diepste lagen in een compositie. Het gaat bij haar om het loslaten van je ego en de muziek op de eerste plaats zetten, wat voor zangers uniek is, want zij zijn vaak zo met zichzelf bezig. Ik leer ontzettend veel van haar”. Het gaat Christianne Stotijn voor de wind. Haar carrière kreeg een plotselinge duw in de rug toen zij in 2005 in Parijs de ziek geworden Mathias Görne verving op een concert met het Orchestre National de France en dirigent Bernard Haitink. Haitink was zo onder de indruk van de jonge zangeres dat hij zijn volgende programma in Amsterdam omgooide, zodat zij met hem en het Concertgebouworkest in het Concertgebouw kon zingen. Sindsdien werkt zij regelmatig met Haitink en met andere gerenommeerde dirigenten, zowel in Europa als in Amerika in de belangrijkste zalen, zoals Carnegie. In de loop van dit seizoen brengt Stotijn als Artist in Residence bij het Residentie Orkest drie verschillende programma’s. Op het eerste concert in de Philipszaal, vertolkt zij de Kindertotenlieder van Gustav Mahler. Later in het seizoen volgen Berlioz’ Nuits d’été en de Maeterlinck Lieder van Zemlinsky.

Spiegel

Mahler is een beetje haar handelsmerk geworden. Zij houdt daar een van haar eerste docenten, de Duitser Udo Reinemann, voor verantwoordelijk. “Ik denk dat ik op een van mijn eerste lessen bij hem Mahlers Urlicht zong. En hij zei: ‘Mahler zal altijd een zeer grote betekenis houden in je leven, die muziek

is heel geschikt voor je stem’. Mahler, maar bijvoorbeeld ook Tsjaikofski, en Zemlinksy, zijn componisten van wie ik inderdaad veel houd. Ik houd van symbolistische muziek en ben ook beetje een Jugendstil mens. En dat vind je natuurlijk in Mahler en Zemlinksy, in hun muziek uit Wenen van rond 1900. In hun werken voel je je als het ware in een huis waarin alles te vinden is: liefde, leven, pijn; muziek als spiegel van het leven. Mahler voelt voor mij heel natuurlijk om te zingen, terwijl ik bij Bach en ook bij Schubert veel meer moet nadenken over hoe ik mijn instrument moet gebruiken”.

levensbehoefte is. Ons huis was er vol mee. Mijn vader was tot enkele jaren geleden solobassist van het Residentie Orkest. Mijn moeder studeerde vroeger piano en zang aan het conservatorium. Het allereerste grote concert dat ik gaf, met de Alt Rhapsodie van Brahms, heb ik voorbereid uit een oude partituur van mijn moeder. Ik zing nu ook de Kindertotenlieder uit haar partituur. Mijn moeder had vroeger een zeer mooie stem, een alt, en ik denk dat ik mijn stem van haar heb gekregen. Maar ik ging als kind ook met mijn vader naar concerten van zijn orkest, en ik denk dat ik daardoor eerst voor de viool heb gekozen. Nu ik terugkijk, begrijp ik eigenlijk niet waarom ik geen cello of altviool koos, de klank van deze instrumenten spreekt me veel meer aan”.

B e e l d a ss o c i a t i e s

Bij het doorlezen van liedteksten, ter voorbereiding van een interpretatie, krijgt Stotijn steevast kleur- en beeldassociaties die haar in de voordracht helpen. “Bij Mahlers Kindertotenlieder over ouders die hun kinderen hebben verloren, zie ik beelden van een moeder of een vader, van mensen die zó véél hebben meegemaakt, dat ze in een soort schimmenwereld terecht zijn gekomen, waar zij met een bevroren, angstaanjagende glimlach op hun gezicht ronddolen. Bij het derde lied van de cyclus, Oft denk’ ich, sie sind nur ausgegangen! – een zeer aangrijpende tekst met prachtige muziek – zie ik iemand die heel ver weg is, iemand met zoveel liefde in zich dat het pijn doet. Er zijn veel zangers die deze cyclus niet aandurven, vanwege de heftige teksten en muziek. Er hangt ook iets lugubers omheen, omdat je weet dat Mahler zijn dochter verloor nadat hij deze liederen componeerde. Maar voor mij ligt hier juist de uitdaging ze zo eenvoudig mogelijk te zingen, zonder teveel drama, bijna met een kinderlijke stem. Iemand kijkt naar buiten, het is een bevroren landschap, en de zon zal weer opgaan en het leven gaat gewoon door; dat is het banale van de liederen en van het bestaan. In die liederen zie ik als kleur bevroren blauw, met ergens een beetje schemerlicht. Ik probeer een soort gladheid of leegte die ik erin waarneem, uit te drukken met mijn zang. Vorig jaar was ik nog niet in staat om dat optimaal

Bevrijding

Christianne Stotijn: “Ik houd van symbolistische muziek en ben ook beetje een Jugendstil mens”. Foto Marco Borggreve over te brengen; ik benadrukte het dramatische teveel. Nu voel ik dat ik daar meer afstand van kan nemen”. Als je Christianne Stotijn zo hoort zou je denken dat zij een somber type is. Zij is alles behalve dat. Maar ze is zich wel degelijk bewust van de twee kanten van het bestaan – verdriet naast vreugde, dood naast leven. Mahlers grote thema’s. Veel van haar levenswijsheid dankt Christianne Stotijn aan haar moeder. Zij is het die haar bijvoorbeeld heeft geleerd

De millenniumwende van Daniël Richter door

Babeth Knol

‘Fun du siècle’ heet een van de werken van Duitse schilder Daniël Richter. Een zacht pastelkleurig landgoed, met vrijende paren op het grasveld. Een enkeling alleen achtergebleven. Geleid door een veel grotere muzikant. Een donkere lucht. Feestelijk maar ook dreigend. De spijker op zijn kop. De meer dan levensgrote olieverven in het eerste grote retrospectief van deze kunstenaar ademen de sfeer van noodlot en negatieve krachten in mens en maatschappij die doet denken aan de ‘fin du siècle’ periode rond de vorige eeuwwisseling. Een indrukwekkende mix met het politieke engagement van de laatste decennia van de 20ste eeuw. Met een vleugje knipoog, want de schilder die in een documentaire is te zien met een “yippie yippie yeah” t-shirt en allesbehalve neerslachtig de trappen van het GEM ophuppelt, maakt ondanks zijn onderwerpkeuze geen zware kost. De expositie geeft een overzicht van zijn werk van 1996 tot nu. Beginnend bij abstracten in vette lagen olieverf, via graffiti geïnspireerde, duizelingwekkend vrolijke abstracten, tot aan zijn huidige figuratieve werk. Een stijlomslag die vrij plotseling plaatsvond. Toevallig of niet ook rond de millenniumwisseling. Het werk ‘(Don’t call it a) comeback’ uit 1999, waarin die overgang van abstractie naar figuratie duidelijk te zien is, werd vlak voor opening van deze expositie aangekocht door het Gemeentemuseum. De tentoonstelling laat zien Daniël Richter, ’Capitain Jack’, 2006. Collectie: Scharpff

hoe zijn handschrift ontwikkelt (Daarvoor moet je overigens wel af en toe even heen- en weer lopen want er is geen sprake van chronologische volgorde). En toont hoe hij het experiment met verf graag aangaat. Weinig kunstenaars zijn sinds de jaren negentig zo bepalend geweest voor de Duitse schilderkunst als Daniël Richter. Ook in de Nederlandse schilderkunst zie je gelijkgestemde zielen. Wie eerst de ‘Koninklijke Subsidie voor Vrije Schilderkunst’ expositie in het Gemeentemuseum bezoekt, zal non-stop parallellen kunnen leggen tussen ontwikkelingen van Richter en de jonge Nederlandse avant-garde schildertalenten.

D u bb e l z i n n i g h e i d

De voorstellingen van de werken kenmerken zich door hun grote mate van dubbelzinnigheid. Wisselingen in perspectief. Achtergrond die een andere wereld lijkt te zijn dan de voorgrond. Duidelijk uitgewerkte figuren naast wezens die zichtbaar lijken te zijn gemaakt door een warmtecamera. Vrolijke kleuren met duistere schaduwen. De werken roepen vraag na vraag op. De titels geven hints, maar vaak niet meer dan dat. Sommige bezoekers vinden het heerlijk om aan het

fantaseren te worden gezet. Anderen barsten van nieuwsgierigheid naar de achterliggende ideeën. En dan is het fijn als er wat kwartjes vallen in de kelder van het GEM, waar een aantal schetsen van de grote olieverven te zien zijn. Daar staat Uwe uit ‘Uwe take the long and winding road’, sinds vorig jaar in bezit van het Gemeentemuseum. Ditmaal nog zonder opsmuk, alleen met zijn koffer en de lange lege weg voor hem. De kern van een aantal werken wordt in de kleine doeken onthuld. Voor wie meer wil weten over de schilder is er ook een documentaire (in het Duits voor de bezoeker met een talenknobbel) en een (klein) aantal hoezen van muziekalbums die als inspiratie dienden. Politiek bewogen bands. Deze kunstenaar schopt graag en veel tegen de maatschappij. Zoals in het werk: “Lonely old slogan” dat ooit werd gebruikt als albumcover voor de links radicale punkband ‘Die Goldenen Zitronen’. De achterzijde van een leren jack is te zien. Versierd met studs en de tekst ‘fuck the police’. De letters lijken uit elkaar te vallen en druppelen verf in de donkere, bijna modderige ondergrond. En daar, niet netjes in de rechter onderhoek maar omhoog gehouden door een getekend handje, bijna wegzakkend in de modder, de handtekening van de schilder. Je proeft cynisme over de huidige maatschappij en heimwee naar de protestgeneratie. Niet voor niets wordt de kaft van de catalogus gesierd door een logo in onmiskenbare seventies print. Het kan dus toch samengaan: engagement én verbluffende schildertechniek. ‘Daniël Richter’, t/m 24 maart 2008 in GEM, Museum voor actuele kunst, Stadhouderslaan 43, Den Haag. Open: dinsdag t/m zondag van 12.00 t/m 18.00 uur. Meer informatie: www.gem-online.nl of 31 (0)70 - 33 811 33

vertrouwen in het goede te hebben. “Ook heeft mijn moeder mij leren zien, dat alleenzijn niet hoeft te betekenen dat je ongelukkig bent”.

L e v e n sb e h o e f t e

Gelukkig is zij natuurlijk vooral met muziek. Waar deze diepe liefde voor muziek vandaan komt? “Uit de baarmoeder”, zegt de jeugdige zangeres half ernstig, half schertsend. “Ik weet niet anders dan dat muziek erbij hoort, een

Zij volgde en voltooide een vioolstudie aan het Utrechts conservatorium, maar begon daarnaast op haar 18de met zangles. “Het zingen voelde als een bevrijding, het was wat ik altijd al had willen doen. En omdat ik met de viool al het gehele traject van spanningen en concoursen had afgelegd, ging het wat dat betreft met mijn zangopleiding veel gemakkelijker. Ik kwam al vrij snel bij Udo Reineman terecht. Hij heeft mij grootgebracht in het zingen en het lied laten ontdekken, en daar ben ik hem eeuwig dankbaar voor. Omdat het lied echt mijn wereld is geworden. Ik ervaar het ook als een grote uitdaging om het verhaal in de liederen te vertellen. Ik heb net een paar opera’s gedaan, maar met het lied bereik je een heel ander soort intimiteit. Voor mij is het lied de intiemste en puurste vorm van kamermuziek. Ik reis met mijn pianist de hele wereld over om samen liederen te vertolken. En dat is voor mij het allergrootste wat er is”. 2, 3/11 Philipszaal. Christianne Stotijn met het RO 17/11 de Nieuwe Kerk, Christianne Stotijn met contrabassist Rick Stotijn en pianist Joseph Breinl. Programma: liederen van Mahler, Schubert, Pfitzner en Ringger. www. residentieorkest.nl

‘Levende doden’ is een voltreffer

Theaterthriller en tegelijk een gitzwart drama door

Bert Jansma

‘Levende doden’ is een voltreffer in het nieuwe Nationale Toneel Gebouw achter de Koninklijke Schouwburg. Een sterk stuk (uit 2004) van de jonge Britse toneelschrijfster Laura Wade. Een scherp neergezet modern drama over stukgelopen communicatie tussen mensen, over doden en wat de dood met de overlevenden doet. Serieuze zaken in de vorm van een toneelthriller. Zeer sterk geacteerd door vooral jonge acteurs. Alles tezamen exact op maat voor de uitstraling die dat nieuwe theatergebouw aan de Schouwburgstraat moet hebben. ‘Levende doden’(Breathing corpses) is een absoluut origineel stuk van een schrijfster die zowaar met twee stukken tegelijk debuteerde . Haar ‘Colder than ice’ ging in Soho in première, ‘Breathing corpses’ nog geen maand later in het Royal Court theatre. Het eerste stuk over een vrouw die zich voorbereidt op haar sterven, het tweede over een aantal mensen dat een lijk vindt voordat zij dat zelf worden. Wat kort door de bocht die samenvatting, maar Laura Wade’s theaterstuk heeft uiterlijk iets van bij elkaar gebrachte, lugubere ‘faits divers’ uit de berichtenpaal in de krant. Eerst dat dienstmeisje in een hotel dat het bed wil opmaken in een van de kamers en daar een dode vindt (de tweede nota bene in haar carrière). Dan de beheerder van een opslagdepot (zo’n ‘self storage’-instelling) en daar een lijk-in-ontbinding vindt in een grote kartonnen doos op de stelling B16. En tenslotte de overspannen zakenvrouw die het dode lichaam van een serveerster heeft gevonden in een park en helemaal uit haar bol gaat van de vragen die de politie stelt.

Legpuzzel

Het zijn drie verhaallijnen die allemaal met elkaar te maken hebben. De dode in de ene scène is de levende in de andere. En Wade heeft daar een slimme, intrigerende en aan het denken zettende structuur voor be-

dacht, waarbij ze heen en weer springt door de tijd. Die structuur levert het thriller-element, ze maakt er een theatrale legpuzzel van waarbij de toeschouwer zelf met de stukjes aan de gang mag. Het gaat uiteindelijk om veel meer dan om de doden alleen. Het gaat om hoe het zover is gekomen, het gaat over de levenden die zij wáren, over communicatie en onmacht, over de ontmoeting van bijna absurde brokstukken dodelijke realiteit. Regisseur Ivar van Urk – regelmatig aan het werk bij Het Nationale Toneel sinds zijn ‘Penetrator’ – heeft een zeer eigen stijl die qua sfeer goed aansluit bij de onheilspellende, dreigende inhoud van Wade’s stuk. Hij zet het neer in een decor dat een enorme versie van die kartonnen doos van B16 zou kunnen zijn waar iedereen, de toeschouwer incluis, in zit. Hij geeft vervreemdende accenten mee aan de scènes, maakte zelf de (nogal lawaaierige) muziek, abstraheert zaken rondom de handeling, en durft er de tijd voor te nemen. Naar mijn smaak hier – zeker in de openingsscènes – wel heel erg veel, waardoor Wade’s dodelijke spel met die levens op de verkeerde manier ongemakkelijk wordt. Wanneer zijn voorstelling echt op gang komt, is het prikkelend, onthutsend, tragisch en zwart-komisch tegelijkertijd. Met een aantal voortreffelijke acteermomenten. Zoals Pauline Greidanus als kamermeisje een bijna vertrouwelijk gesprek begint met de dode in dat hotelbed, de adembenemende leegte in houding en ogen van Pieter van der Sman als de murw geslagen man die het lijk in die doos heeft gevonden, de knallende, gekmakende hysterie van Anniek Pheifer als zakenvrouw, en dat ‘open slot’ met een nieuwe hotelgast (Jeroen Spitzenberger), dat kamermeisje en een Japans mes dat misschien, wie weet, een volgende dode oplevert. Want de dood is er overal en altijd, zegt Laura Wade. www.nationaletoneel.nl


Cultuur

Vrijdag 2 november 2007

15

Choreografie op basis van ‘free running’

Macht in relatie tot het lichaam ben je bereid te nemen in dit bestaan? In de voorstelling laat ik dansers, zes in totaal, bewegingen maken, zoals sprongen van hoge muren. Dat is sensationeel. Waar hiphop en breakdance zijn gerelateerd aan een bepaalde urbane jongerencultuur, wordt Free Running door jongeren van uiteenlopend pluimage beoefend. In alle denkbare grote en kleine steden. Van New York tot Zwolle”. ‘In The Autopsy Project’ weeft Gingras inhoudelijk twee draden door elkaar heen: de geschiedenis van het Manhattan Project; de groep wetenschappers die bij elkaar werd gebracht om de eerste atoombom te ontwikkelen. En de anatomische studies van Leonardo Da Vinci. Twee uitersten in de wereld van de wetenschap, waarvan de consequenties van het onderzoek nog ver nadenderden in volgende generaties. “Autopsy heeft betrekking op het leven dat er niet meer is. Degene die het dode lijf onderzoekt, heeft een enorme macht over dat lichaam. Over dat al geleefde leven. Macht over het lichaam is een nogal zwaar onderwerp. In mijn voorstelling gerelateerd aan dood én aan leven”.

Door Roos van Put Ze gaan in wilde vaart over schuttingen, springen van hoge balkons en bedwingen in hetzelfde tempo nog maar een stenen muurtje. Van een metertje of zes. Het is een typisch 21ste eeuws fenomeen: Free Running. Dit is een nieuwe manier van fysiek bewegen, ontstaan in de straten van Parijs, in het leven geroepen door jongeren. Wie kan zich het snelst in de publieke ruimte van het ene gebouw via het andere trappetje over de volgende schutting naar de volgende railing bewegen. Het is spectaculair om te zien, sprongen en duikvluchten volgen elkaar in zo’n rap tempo op dat je ogen tekort komt om alles in je op te nemen. Op dit hedendaagse fenomeen baseerde André Gingras zijn nieuwste choreografie ‘The Autopsy Project’. Hij vertelt: “Mijn nieuwste voorstelling gaat over macht in relatie tot het lichaam. ‘The Autopsy Project’ handelt over het uitdagen van het leven. Wat voor risico’s

Capriolen

André Gingras: “Autopsy heeft betrekking op het leven dat er niet meer is”. Foto Mylène Siegers

Leven dat wordt getart in ‘The Autopsy Project’, want de dansers voeren werkelijk capriolen uit. Om verantwoordelijk te repeteren heeft Gingras de hulp van een stuntvrouw ingeroepen die de dansers leerde te vallen. Daarnaast werkte hij met een bekende Free Runner, die een grote rol speelde bij het ontwikkelen van kracht. “Het draait om de macht die je over je eigen lichaam kunt uitoefenen, aldus Gingras. “Over beheersing enerzijds. Anderzijds is het vertrouwen in jezelf om

je te laten durven vallen net zo wezenlijk”. Dans is voor Gingras een samensmelting van elementen. Hij zoekt altijd naar een nieuwe vormentaal en tracht danskunst een stapje verder te brengen. In zijn vorige stukken baseerde hij zich op maatschappelijke actualiteit, zoals gentechnologie. Op migratieverschijnselen in The Lindenmeyer System. Zijn voorstelling CYP 17 betekende niet alleen zijn doorbraak in Nederland maar deze werd ook door de Nederlandse Dansdagen in 2002 verkozen tot een van de hoogtepunten van het voorgaande dansseizoen.

A bs u r d i t e i t

Een kenmerk van zijn dans is het komische. En een zeker gevoel voor absurditeit. ‘’Dat zit zeker ook in mijn nieuwste werk. Het moet niet allemaal te serieus worden. Meestal zie je in mijn werk een zeker maatschappelijk engagement terug. Maar ik wil niet bestempeld worden als de choreograaf die altijd met dat soort onderwerpen bezig is”. The Autopsy Project is in die zin afwijkend binnen het oeuvre van Gingras, maar de bewegingstaal, dit keer een uiterst explosieve, blijft herkenbaar als zijn handschrift. “Ik schrik tijdens de repetities nog steeds als ik een danser een sprong van een drie meter hoge muur zie maken!” The Autopsy Project. Choreografie André Gingras. Te zien tijdens het Holland Dance Festival in het Korzotheater, 1 (premiere), 2 en 3 november, 21 uur. Zie www. hollandancefestival.com.

Festival gewijd aan Buxtehude

‘De kerk was zijn theater’ door

Aad van der Ven

Musici en muziekwetenschappers van naam en faam maken zich op voor een bezoek aan Den Haag. Van 2 tot en met 10 november wordt een aantal concerten aan Dieterich Buxtehude gewijd. Ook laten musicologen tijdens een drie dagen durend symposium hun licht schijnen over het werk van deze driehonderd jaar geleden overleden barokcomponist. Ton Koopman, die samen met de vooraanstaande muziekonderzoeker Christoph Wolff daarbij als voorzitter optreedt, meent dat Buxtehude ‘uitermate belangrijk’ en ‘zwaar onderschat’ is. Bij de herwaardering die nu is ingezet heeft Koopman het voortouw genomen. Als organist en dirigent zet hij het complete oeuvre van deze door hem zo bewonderde componist op cd. Hij is ook voorzitter van het vorig jaar opgerichte Internationale Buxtehude Gesellschaft. Behalve Koopman en zijn koor en orkest spant ook de Nederlandse Bachvereniging zich in deze barokmeester meer bekendheid te geven. Met zoveel inspanningen zal diens muziek na 2007 waarschijnlijk nog weinig geheimen kennen. Over zijn leven kan dat niet gezegd worden. We weten niet eens zeker wanneer en waar – in de buurt van Lübeck, in het Zweedse Helsingborg? – hij geboren werd. Ook doen diverse voornamen – Dietrich, Dieterich, Diderik – de ronde. Hoe zag hij er uit? Beweerd wordt dat hij een van de musici is op het doek ‘Häusliche Musikszene’ (1674) van de Nederlandse schilder Johannes Voorhout, die destijds in Hamburg werkte. Daarmee moeten we het doen. Over zijn eerste dertig levensjaren is niet veel meer bekend dan dat hij organist was in achtereenvolgens Helsingborg en Helsingor. In 1668 komt de functie vacant van organist van de Marienkirche in de welvarende hanzenstad Lübeck, een van de meest lucratieve posities voor een kerkmusicus in Duitsland. De sollicitant dient zich bereid te tonen met de dochter van zijn voorganger, Franz Tunder, te trouwen, volgens een oud gebruik. Dieterich Buxtehude hapt toe. Hij krijgt vrouw en baan en zal tot aan zijn dood, 39 jaar later, actief blijven in de machtige, bakstenen kerk, die tijdens

Het schilderij ‘Häusliche Musikszene’ van Johannes Voorhout. Aangenomen wordt dat de man links van degene die het klavecimbel bespeelt Dieterich Buxtehude is. Foto: Stichting Buxtehude Nederland

de Tweede Wereldoorlog grotendeels in de as werd gelegd, maar nu weer glorieus boven het centrum van Lübeck uitrijst. Daar bespeelt hij niet alleen het orgel, ook dirigeert hij vocale en instrumentale ensembles waarvoor hij – net als Bach later in Leipzig zou doen – cantates componeert. Bovendien is hij er de baas over de bibliotheek en beheert hij de financiële administratie. Om Buxtehude kon niemand heen. Zijn leven was overzichtelijk en onopvallend, zoals dat een organist van een lutherse kerk betaamde. Hij reisde niet of nauwelijks. Het internationale muziekleven kwam wel naar hem toe. Jonge organisten reisden naar Lübeck om les van hem te krijgen. De 20-jarige Johann Sebastian Bach bijvoorbeeld. Men beweert dat hij de afstand van ruim vierhonderd kilometer tussen Arnstadt en Lübeck grotendeels te voet heeft afgelegd. Hij had van zijn kerkelijke werkgevers toestemming gekregen een maand daar te blijven. Maar hij raakte zo onder de indruk van Buxtehude’s spel en composities, dat hij ruim drie maanden bleef. Toen hij naar Arnstadt terugkeerde zwaaide er wat. Wat moet Bach zo hebben aangetrokken in de muziek van Buxtehude? Waarschijnlijk vooral het grillige, onstuimige karakter van bijvoorbeeld de toccata’s voor orgel. Marie-Claire Alain, die al in de jaren zeventig al zijn orgelwerken op de plaat zette, bewondert bij Buxtehude vooral ‘de ongeremde fantasie, de inventieve meerstemmigheid en de originaliteit van de akkoorden’. De Franse organiste zegt: “Bachs Toccata en fuga in d zouden zonder hem niet zijn gecomponeerd”. Ton Koopman meent dat we een fout maken door Buxtehude simpelweg een voorloper van Bach te noemen en niet meer dan dat. Hij wijst op het sterk theatrale karakter van zijn muziek. “Bekend is dat mensen bij hem in de kerk stonden te applaudisseren. Hij heeft geen opera geschreven, maar critici uit zijn tijd vonden dat ook niet nodig. De kerk was zijn theater, meenden zij”. Buxtehude’s productiviteit was groot. Hij schreef alleen al meer dan honderd cantates. Die zijn tot op heden grotendeels onbekend gebleven. Het zijn voornamelijk de organisten die zich over hem hebben ontfermd. Die combineren zijn werk graag met dat van Bach om de relatie tussen die twee duidelijk te maken. Ton Koopman meent dat de nadruk altijd meer is gelegd op de overeenkomst dan op het verschil tussen die twee. “Maar”, zegt hij in de laatste aflevering van het Tijdschrift Oude Muziek, “het idioom vraagt een enorme creativiteit van de speler. Bij Bach kun je gewoon de nootjes spelen of het werk op een draaiorgel laten uitvoeren. Zelfs dan is het nog mooi. Buxtehude vraagt meer van de musicus”. Dieterich Buxtehude Festival en Symposium in Den Haag en Leiden. Concerten: 2/11 Hooglandse Kerk, Leiden; 5/11, 6/11 en 7/11 Koninklijk Conservatorium; 6/11 en 7/11 Lutherse Kerk; 8/11 en 9/11 Koninklijk Conservatorium, 10/11 Hooglandse Kerk, Leiden. Symposium: 5/11, 6/11 en 7/11 Koninklijk Conservatorium. Meer informatie: www.buxtehude2007.nl

‘Pimp your painting’ in buurtgalerie door

Babeth Knol

Het is een roteind uit het centrum, je jas moet aanblijven omdat er geen verwarming is en voor het krakkemikkige meubilair zou de armste student nog zijn neus ophalen. Galerie ‘Toon je kunst’ op de hoek van de Beeklaan en de Copernicusstraat is ronduit morsig. Nu niet meteen gillend wegrennen. Het “Re-animation art” project van Joke Kaptein en Tika van de Weetering is dermate sympathiek dat je binnen de kortste keren toch ‘om’ bent. Tika van de Weetering, werkzaam bij de ideële kringloopwinkel Emmaus, verzamelde al tijdenlang onverkoopbare schilderijen omdat ze het niet over haar hart kon verkrijgen om ze bij het grofvuil te zetten. Joke Kaptein, beeldend kunstenaar, was al langer bezig met het concept van hergebruik in haar kunst. Eén en één werd langzaam twee en zo ontstond het idee voor het ‘re-animation art’ project. Geheel in de stijl van de huidige “pimp your…”-trend bieden zij “Pimp your painting”. Het idee is simpel: de expositie is begonnen met een bonte verzameling onverkoopbare kunstwerken. Nog een laatste keer in originele staat aan de muur. Bezoekers kunnen één van die werken uitkiezen en die met behulp van verf, collage, textiel of wat ze ook maar kunnen verzinnen re-animeren. De enige restrictie is dat in het eindresultaat nog iets van het oude werk te zien moet zijn. Het is jammer dat Joke Kaptein bij het restaureren van de werken (sommige kwamen met grote gaten in het doek binnen) zelf al hier en daar wat aan het werk heeft toegevoegd. Dat doet iets af aan het effect van ‘voor en na’. Maar het is toch leuk te zien hoe de cursisten, variërend van kunstacademiestudenten tot fanatieke buurvrouwen, de werken te lijf zijn gegaan. Deelnemers aan de cursus komen voor gekke blokkades te staan. Hoe zet je zomaar de schaar in

een kunstwerk? En wat doe je als je plotseling een prijsje van 175 gulden op de achterkant ziet staan? Dat maakt het des te enger. Je hoort toch wel eens verhalen van schilderijen die op zolder liggen en veel waard blijken te zijn. Saillant detail: drie van de onverkoopbare werken bleken van de vader van een eigenaar van een andere Emmaus winkel te zijn. De wereld is klein. Op 3,4,7 en 10 november worden er nog workshops gegeven binnen dit project. Op 11 november is er een expositie van alle werken die tijdens de workshops zijn gemaakt. Dit is de feestelijke afsluiting van het project en ook de hekkensluiter van deze galerie: het pand is door de gemeente aangewezen als klushuis. Eigenlijk zonde. Begonnen als buurtgalerie maakte “Toon je kunst” enthousiasme los in de hele buurt rondom de Copernicusstraat. Lokale kunstenaars hielden exposities in groepsverband en zorgden voor een volle bak bij openingen. Kom daar maar eens om in een willekeurige ‘nette’ galerie. Hier vind je geen ‘high-art’. Of een fatsoenlijk koffietentje in de buurt. Wel vind je er waanzinnig aanstekelijk enthousiasme. Het ‘re-animation art’ project is bovendien een hele leuke manier om je bewust te worden van óók een definitie van kunst: iets waar iemand op heeft geploeterd en zijn ziel en zaligheid in heeft gelegd. Het sentiment van de vergeten kunst. Niet geschikt voor wie zich al tijden van die foeilelijke, maar vroeger voor moederdag gekregen gekleide asbak wil ontdoen. ‘Re-animation art project’ t/m 11 november in galerie Toon je Kunst, hoek Copernicusstraat en Beeklaan. Workshops op 3, 4, 7 en 10 november, finissage 11 november 16.00 uur Meer informatie: 070-3504451 of www.beeld-idee.nl


16

Cultuur

Vrijdag 2 november 2007

Rob van Kreeveld: ‘Jazz was een gevaarlijk virus’

Bert Jansma

Hij ziet zich nog binnenkomen op dat conservatorium, toen aan de Korte Beestenmarkt. “Een oud gebouw, met in elk van de hoge kamers een grote potkachel. Mijn leraar was Theo van der Pas, een beroemd solist. Hij zat aan een tafel, met pijp en sigaren, want toen werd er nog gerookt. Ik acht meter verderop aan de vleugel. Hij kwam zelden van z’n plek, maar luisterde wel heel goed. Heel af en toe speelde hij mee op de andere vleugel en dan hoorde je de meester”. Voor jazz moest je er niet wezen. Dat wist Van Kreeveld. Hij ging er toch naar toe nadat hij het buurmeisje beneden iets heel mooi klassieks had horen spelen dat hem fascineerde. “Ik deed toelatingsexamen op m’n 22ste en met dat meisje ben ik later getrouwd. Achteraf vind ik wel

Rob van Kreeveld. Foto: René Laanen

Stilte regeert bij Van Leeuwen Door Roos van Put Hoe ziet een ontwakende stad er uit? Er is natuurlijk geen mens op straat. Stilte regeert. Misschien hoor je ergens in de verte nog een vogel die in een verdwaalde boom aandacht van zijn soortgenoten trekt, alleen zie je die boom nergens in beeld verschijnen. Voetstappen zijn te horen van degene die de pech heeft vroeg te moeten beginnen. Wie de foto Schotland 1964 ziet van Ger van Leeuwen (1926-1999) krijgt spontaan deze associaties. Bladerend door het boek ‘Zonder Woorden’ valt telkens weer op hoe leeg en stil het is in de fotografie van Ger van Leeuwen. Hij kijkt bijvoorbeeld naar een stadsdeel van Glasgow. Te zien is een trap die is ingesloten door hoge wanden in baksteen. Het oog valt niet op de advertentie op de muur, maar juist op de mistige hemel die zich openbaart aan het einde van de grijze, zwarte trap. De fotograaf heeft een laag standpunt gekozen, waardoor de trap nog langer lijkt dan deze al is en de muur nog hoger en groter. De sfeer is desolaat. Pijnlijk mooi desolaat. Misschien heeft net iemand deze immense trap bestegen, zijn gehijg sterft wellicht langzaam weg. Ger van Leeuwen was een bekende dansen theaterfotograaf. Werkte voor gezelschappen als Scapino en het Nationale Ballet. Maar ook was hij werkzaam voor de Haagsche Courant. Tevens publiceerde Van Leeuwen, in onder meer de Groene Amsterdammer en in Vrij Nederland. Naast fotograaf was hij ook journalist. Velen zullen hem misschien herinneren als een van de oprichters van het Danslab. Een plek voor experiment waar pioniers van eigentijdse dans zoals Krisztina de Châtel voorstellingen hebben getoond.

toverend droevig. De foto’s tonen aan dat Van Leeuwen graag vroeg op pad ging, als mensen het straatbeeld nog niet ‘vervuilden’. Als hij ervoor kiest om mensen voor de eeuwigheid vast te leggen, zie je ze op de rug, vanuit een heel hoog standpunt waardoor ze uiterst klein onderdeel worden van het totale beeld. En soms beeldvullend. Ze lachen nooit. Ook niet als ze naar mooie muziek zitten te luisteren. Ze lijken eerder figuranten dan personages van betekenis. Zo ook de foto van Antwerpen, uit 1960.

Melancholie

Te zien zijn twee spelende kinderen in een smal straatje. Het heeft net geregend want de straat is nog nat. Glinstert nog een beetje. Nergens een stukje groen van betekenis. Alleen deze kindjes die zichzelf in een soort

Ve r g a n k e l i j k h e i d

‘Zonder Woorden’, dat is uitgegeven door Eindeloos Uitgevers in Den Haag, laat een onbekende kant van deze fotograaf zien. Gebundeld is een selectie uit zijn vrije werk. Waaruit een fascinatie spreekt voor vergane glorie en vergankelijkheid. Beide gehuld in een melancholisch sausje. Opvallend is dat Van Leeuwen in dit vrije werk de mens veelal achterwege laat. Voorstelbaar wellicht, want als dansfotograaf stond de mens vanzelfsprekend centraal. Het is inleefbaar dat hij nu eens genoeg heeft van al die bewegende lijven en dat hij zich concentreert op de omgeving waarin de mens vertoeft. Die omgeving komt in zijn fotografie veelal troosteloos over, maar geeft in al die desolaatheid zo treffend weer hoe eenzaam het urbane leven kan zijn. Maar ook hoe be-

isolement vermaken tegen het troosteloze decor van een verlaten stad. Je hoort de echo van hun stem bijna weerklinken in dit lege decor. Dat is typisch de kracht van de fotografie van Ger van Leeuwen; hij weet een sfeer van melancholie op te roepen en alles wat je niet op de foto kunt zien, wordt als vanzelfsprekend met de andere zintuigen ingevuld. Je ruikt als het ware de natte straat en je hoort de uitgelaten stemmen van deze spelende kinderen. Maar hun voetstappen sterven uiteindelijk weg. En dan blijft een lege straat over. Stille getuige van al het leven dat er ooit in is geleefd. Ger van Leeuwen. Zonder Woorden. Eindeloos Uitgevers, Spijkermakersstraat 154, Den Haag, Prijs € 17,50. www. eindeloos.com

Pepijn

Nog tijdens zijn laatste conservatoriumjaar kwam Rob van Kreeveld bij Paul van Vliet terecht die met zijn Theater Pepijn en zijn cabaret begon. Van Kreeveld: “Ik heb nog de eerste steen zien leggen voor de verbouwing van dat pakhuisje in de Nieuwe Schoolstraat. Een spannende tijd. Repeteren, programma’s instuderen. Of ik ook liedjes wilde schrijven. Dat kán ik helemaal niet, zei ik. Maar Paul had er wel vertrouwen in”. Het leidde tot Van Kreevelds cabarethits ‘Meisjes van dertien’, ‘Veilig achterop’ en ‘De zee’, hij werd muzikaal leider van Van Vliets cabaret. Van 1971 tot 1978 begeleidde hij met trio diens one man-shows, tot het conservatorium van Rotterdam, later dat van Den Haag naar hem toe kwam. Of hij les wilde geven. In jazz. Dat er ooit taboe was. Een doorbraak. “Die jazzopleiding stond toen nog in de kinderschoenen. Frans Elsen was er al mee begonnen in Rotterdam, maar in feite werden we gewoon van de straat geplukt. Ga jij maar les geven. Nog zonder programma, zonder methode. Die zijn er later wel gekomen. Natuurlijk. Maar eigenlijk pas na

Pak

slaag

Tussendoor zat hij achter de piano op de podia. Vaak als side-man ( “in die rol voel ik me eigenlijk nog steeds erg comfortabel”), soms in big bands. Hij nam met Stan Getz ‘Forest eyes’ op, de muziek van Jurre Haanstra voor vader Berts film ‘Een pak slaag’, speelde met Thijs van Leer op diens ‘Íntrospection’-platen. Pas in 2004 kwam hij met een tweetal cd’s als leider. Een late, tweede jeugd. Of dat lesgeven die eigen creativiteit niet in de weg heeft gezeten? “Integendeel”, zegt Van Kreeveld stellig. “Je leert leerlingen bepaalde dingen te doen, maar het werkt ook andersom. Door leerlingen kan je op andere gedachten komen, frisse ideeën krijgen”. Hij noemt niet graag namen van leerlingen (“Omdat je anderen dan niet noemt’), maar staat wel even stil bij de allereersten. Robert-Jan Vermeulen, Berend van den Berg, Rob van Bavel, inmiddels collega. De kunst van het improviseren, daar gaat het allemaal om voor Rob van Kreeveld. “Oh je improviseert, je doet maar wat’, zeiden ze vroeger”, lacht hij. “Maar daar is structuur voor nodig, kennis. Je hoort iemand vaak mooi harmonisch verzorgd een thema spelen en als hij dan gaat improviseren zak je twee etages naar beneden. Pianist Rob Franken zei eens een waar woord: ‘Het lijkt allemaal zo gemakkelijk als je dat thema hebt neergezet, maar daarna sta je wel in je nakie. Dan moet je van nul beginnen’. Misschien dat ik er nog eens een boek over ga schrijven”.

Gratis taxaties in Henri Couveehuis Staat die oude porseleinen vaas al jaren in de kast en is de oorsprong nog steeds een raadsel? In het Henri Couveehuis aan de Prins Mauritslaan 49 is op vrijdag 9 november een kans om wat meer te weten te komen. In de stijl van het tv-programma ‘Tussen Kunst en Kitsch’ kunnen bezoekers gratis hun antiek en kunst laten taxeren. De taxatiemiddag duurt van 14.00 tot 16.30 uur. Er zijn

experts van Het Venduehuis der Notarissen ’s-Gravenhage aanwezig op het gebied van schilderijen, tekeningen en aquarellen. Maar ook met goud, zilver en juwelen, kristal, porselein, aardewerk en andere kleine (sier-)objecten kunnen bezoekers terecht. Voor meer informatie: Het Venduehuis, telefoon: 070 - 365 88 57 (op werkdagen tussen 9.30 - 16.30 uur).

Rembrandt Frerichs in Regentenkamer door

Bert Jansma

Hij was met zijn kwartet kortgeleden nog te horen in de Sint Agneskerk aan de Beeklaan in het kader van Revartour Muziek. Prachtige locatie, een visueel ideaal podium midden in die kerk voor het jazzkwartet, maar helaas bedroevend weinig luisteraars. Dat lag absoluut níet aan de muziek. Ook bij andere jazzconcerten en van andere musici tijdens die Revartour hoorde je dat er zo weinig publiek voor ze was. Jazz schijn je dan toch niet “naar de wijken” te moeten brengen, ook al zijn dat Regentesse- en Valkenboskwartier met het Theater Zwembad De Regentes wat gewend, zou je zeggen. Jammer. Wat het Rembrandt Frerichs kwartet betreft is er een herkansing in De Regentenkamer op zaterdag 3 November, aanvang 18.00 uur. En daar zal het best vollopen. Terecht, want pianist Frerichs timmert, sinds zijn eerste cd als leider, getiteld ‘Self Portrait’, flink aan de weg. Hij was finalist bij de Deloitte Jazz Award in het Amsterdamse BIM-huis, zijn cd werd genomineerd voor de Edison 2007 en uit Londen kwam het bericht dat die cd daar hoog op de ‘charts’ van een jazzzender stond. Frerichs band bestaat uit Uli Glaszmann of Gulli Gudmundsson op bas, Vinsent Planjer op drums en Jan Menu op de sopraan- en de tenorsax. Een mooi uitgebalanceerde bezetting die bijna alleen composities van Frerichs zelf speelt. Een van die stukken werd tijdens de Deloitte Award-finale door dirigent-arrangeur Henk Meutgeert uitgewerkt voor zijn Jazz Orchestra of the Concertgebouw. En Meutgeert zei toen al lovend: “Die jongen kan heel móóie stukken schrijven”. ‘Self portrait’ en de op de muziek van die cd gebaseerde concerten brengen een zeer eigen geluid. In een stijl die zich niet opdringt, met een sterk melodieus element. Zoals in een compositie als ‘New Chorale’ met zijn mengeling van klassiek en modern, of in een ‘Volksweisje’(jawel, met ei) dat uit het hoge Noorden lijkt te komen of een zacht melancholiek klinkend ‘Stilleven’. Het heeft af en toe, met de klokscherp geveegde of schuivelende ritmes van drummer Planjer, iets van het Esbjorg Svensson trio, maar dan met veel meer afwisseling. Soms neigt het naar de ECM-sound, maar daarvoor heeft het dan toch weer teveel ‘drive’ en swingt het teveel. Geen muziek van grote woorden, maar van subtiliteit. En saxofonist Jan Menu kan zowel mooi mijmeren in een nu eens niet Braziliaans klinkend ‘Sao Paolo’ (gebaseerd op Frerichs ervaring in die stad als pianist in het European Jazz Youth Orchestra), als wervelend de melodie omhoog en omlaag meenemen op zijn solo-reis. Frerichs zelf gebruikt daarbij de ‘Shruti box’, een van oorsprong Indiaas instrument dat hij op de piano heeft staan en met één hand bespeelt. Die Shrutibox is chromatisch, je pompt er de lucht doorheen waardoor je een lang aangehouden, licht pulserende ‘drone’ krijgt. Mooi effect, zonder dat het nepIndiaas wordt. Opvallend is bovendien Frerichs toucher, waaraan je hoort dat hij klassiek piano als bijvak heeft gestudeerd: romantisch, teer bijna. Wat mij betreft: dé aanrader van deze week. www.rembrandtfrerichs.nl www.regentenkamer.nl

Antwerpen, 1960. Foto Ger van Leeuwen

tien jaar had ik het gevoel dat ik dat vak van leraar helemaal in m’n vingers had”.

door Bert Jansma

door

een voordeel, de hele dag klassiek om je heen. Leren luisteren, alles heel grondig. Leren waarom je iets fout doet, maar ook waaróm je iets goed doet”. De jazz was er voor hem al nadat hij in 1958 Oscar Peterson hoorde in Jazz at the Philharmonic en er weg van was. Maar jazz op het conservatorium, nee, daar moest je ’t maar niet over hebben: ‘Speelt-ie jazz? Nou, dat kan je wel horen ook’, was het dan. Je werd met de nek aangekeken. Jazz was een soort gevaarlijk virus in de school”.

Jazz deze week

Paul van Vliet, ‘Meisjes van dertien’, ‘Veilig achter op de fiets’, Stan Getz, Ann Burton, Frits Landesbergen en een onafzienbare reeks jonge jazzpianisten. Je komt ze allemaal tegen in het muzikale levensverhaal van Rob van Kreeveld, die deze week na ruim 25 jaar lesgeven officieel afscheid nam als docent jazzpiano aan het Koninklijk Conservatorium. Met een receptie vlak voor de deur van de Kees van Baarenzaal. En bij die naam barsten de herinneringen los.


Voor Bram Lomans is het HGC of anders niet Twee seizoenen geleden besloot de nu 32-jarige Bram Lomans te stoppen met hockey op het hoogste niveau. De tweevoudig Olympisch kampioen die meer dan tweehonderd interlands speelde, wilde meer tijd besteden aan zijn gezin en deed een stap terug bij HGC. Maar nog hetzelfde seizoen keerde hij terug in de hoofdmacht, dat in degradatienood verkeerde. Het beviel hem vervolgens zo goed dat hij er een jaar aan vast knoopte. En nog een; tijdens de Euro Hockey League maakte hij afgelopen weekend deel uit van het team dat de volgende ronde bereikte.  

door

Martin

Witte sokken

Eppo Ford

  De boomlange verdediger, die het postuur heeft van iemand die je eerder op het basketbalcourt dan een hockeyveld zou verwachten, was tijdens het toernooi de rots in de branding van bij HGC, onderwijl kwistig met scoops strooiend. Zoals altijd speelde de strafcornerspecialist ook in aanvallend opzicht een grote rol. In de eerste wedstrijd tegen de Duitse kampioen Club an der Alster gaf hij de assist voor de 31, die mooi werd binnengetipt door de Ierse international John Jermyn. In het tweede groepsduel nam hij beide treffers voor zijn rekening in het gelijkspel tegen de Belgische Waterloo Ducks. “Vorig jaar hebben we een mooi seizoen gedraaid”, vertelt Lomans na de eerste wedstrijd tegen Alster. De finale om het landskampioenschap werd gehaald en verloren van Bloemendaal. “Dat was een reden om door te gaan. Een andere reden is de Euro Hockey League, dat geeft toch extra allure aan het seizoen, zeker omdat we thuis spelen”. We zitten in de lobby van Motel Bijhorst, dat als thuisbasis dient voor HGC tijdens de Euro Hockey League. Lomans, wijzend over de Rijksstraatweg: “Ik woon op de hoek. Maar het is wel lekker om hier te zijn. Mijn jongste kind krijgt tandjes, en vannacht kon ik lekker slapen”. Hij is tevreden met de overwinning op de Duitsers, die zorgt voor deelname aan de volgende ronde in het Europese toernooi, aangezien Alster eerder gelijk

17

Sport

Vrijdag 2 november 2007

Lomans (links), moe, voldaan en met trots nageslacht van het veld. Foto: Creative Images speelde tegen de Waterloo Ducks. En hij is blij met het in grote getale opgekomen publiek. “Dat het gisteren minder druk zou zijn, wist ik wel, wij speelden niet. Vandaag vond ik lastig om in te schatten. Maar de sfeer was onwijs leuk”. Lomans: “Dit soort evenementen zorgt voor een boost bij de club. Het creëert een enorme verbondenheid. Vanaf niets moet er iets opgebouwd worden”.  

Loyaal

De ex-international kwam in 1995 enigszins toevallig bij HGC terecht, maar de vereniging ligt hem inmiddels na aan het hart. “Ik speelde bij Push uit Breda. We promoveerden, maar haalden het jaar erop slechts vijf punten. Wel werd ik achter Taco van den Honert tweede op de topscorerslijst. Ik zat bij Jong Oranje en wilde een stap naar een topteam maken. Bloemendaal had Floris Jan Bovelander voor de strafcorner. Amsterdam Van den Honert. HGC had geen specialist.” Lomans: “Het was gelijk een superjaar. We hadden een goed team met Maurits Hendriks als coach, Marc Delissen en Guus Vogels”. HGC won dat seizoen haar laatste landstitel. Het jaar erop werd nog de Europacup I gewonnen,

‘Nooit de behoefte gehad weg te gaan‘

maar daarna pakte de club geen grote prijzen meer. Toch bleef Lomans HGC trouw. “Ik ben sowieso loyaal. Vaak kon ik voor meer geld ergens anders naar toe, maar ik heb nooit de behoefte gehad om weg te gaan. Ik had mijn hele leventje hier”. Hij werkte bij sportwinkel Dekker Sport, haalde zijn middenstandsdiploma bij het Tinbergen college en bewoonde een lange tijd met Guus Vogels, die ongeveer tegelijkertijd als jong talent bij HGC belandde, een huis in de Weissenbruchstraat. Hij zag hoe anderen vertrokken en er steeds meer druk op de schouders van de twee internationals kwam. “Wij kregen een hekel aan spelers die minder verantwoordelijkheid namen en bijvoorbeeld bij Amsterdam in de luwte van topspelers gingen hockeyen. Wij namen wel onze verantwoordelijkheid”. Het gevolg was dat er een onuitgesproken gentlemen’s agreement ontstond tussen beide vrienden: Vogels en hij zouden HGC niet verlaten.  

Titelkandidaat

Tot twee seizoenen terug. Lomans kreeg samen met HGC-speelster Valeria Lomans-Cnossen een kind, hij begon met zijn eerste baan en hij moest afstuderen. Tevens was hij zeer teleurgesteld dat hij niet werd geselecteerd

‘De Haagse School’, zo gingen we Aad de Mos, Henk Houwaart, Lex Schoenmaker, Martin Jol en Dick Advocaat tussen halverwege en eind jaren negentig van de vorige eeuw noemen. Grote gemene delers: generatiegenoten, het Zuiderpark in hun bloed en als trainer furore makend met technisch fraai en tegelijkertijd tactisch verantwoord voetbal. De tijd gaat snel en in het topvoetbal helemaal. Zo’n tien jaar later stellen we vast dat De Mos momenteel een revival bij Vitesse doormaakt, maar nooit definitief toptrainer werd. Houwaart was ooit succesvol bij Club Brugge, maar zijn ster is gedoofd. Schoenmaker raakte in de loop der jaren alsmaar meer vergroeid met ADO Den Haag. Jol (kleine tien jaar jonger dan de rest) deed het de afgelopen jaren fantastisch bij Spurs, hij vertrok onlangs met opgeheven hoofd. Dick Advocaat was toen het verst. En is dat nog steeds. Slechts één droom had hij als jongetje: prof worden bij ADO, net als oudere broer Jaap. Dick wérd ook een goede prof. En een nog betere trainer. Begonnen bij DSVP in Pijnacker, werkte hij voor Haarlem, SVV, PSV, Glasgow Rangers, Borussia Mönchen-

voor de Olympische Spelen in Athene. Lomans: “Vanaf 2002 was ik meer tegen mijzelf aan het hockeyen, en niet meer voor de lol”. Hij deed een stap terug en ging naar het tweede. Dat hield hij krap een jaar vol. Het eerste van HGC verkeerde in degradatienood, en samen met coach Marc Delissen en de huidige hoofdcoach Paul van Ass pakte Lomans wederom zijn verantwoordelijkheid. Degradatie werd afgewend. Zijn terugkeer beviel hem vervolgens zo goed, dat hij zijn beslissing om te stoppen met tophockey herriep. “Rob Short kwam terug, Barry Middleton kwam. Het zorgde voor nieuw elan. De Engelsen en Canadezen hebben een goede sportmentaliteit”. Het verklaart tevens voor een deel waarom het dit seizoen wat minder draait; HGC haalde in de eerste zeven wedstrijden slechts negen punten. Short koos onverwacht voor Amsterdam en spits Middleton wordt door de Britse bond verboden voor HGC uit te

gladbach. Van 1991 t/m ‘94 en van 2002 t/ m 2004 was hij bondscoach. Met PSV werd hij kampioen en won hij de beker, net als in Schotland (twee keer), met Oranje haalde hij een kwart- en een halve finale op een WK. Wellicht levert Advocaat, inmiddels 60 jaar, bij zijn huidige club zijn mooiste prestatie. Afgelopen weekend, de 28ste speeldag van de Russische competitie, won hij met Zenit Sint-Petersburg met 3-0 bij Spartak Nalchik. Met nog twee duels te gaan heeft Advocaat twee punten voorsprong op concurrent Spartak Moskou. In het moderne Rusland werd nog nooit een club buiten de hoofdstad kampioen…. De vraag is in hoeverre een titel statusverhogend zal werken. Advocaat wordt nog altijd ondergewaardeerd. De Kleine Generaal, inmiddels De Kleine Tsaar, is weinig flitsend. Het is niet hip Advocaat een goede trainer te vinden. Maar de publieke opinie in het topvoetbal is net als de mode; wat vandaag hopeloos ‘uit’ is, daar zie je morgen iedereen in lopen. Zo wordt gefluisterd dat de witte badstof sokken – de laatste jaren zo’n beetje modemisdaad nummer 1 – binnenkort weer helemaal hip zijn. En is er dus ook voor Advocaat nog hoop.

Martin

van

Zanen

komen, omdat de Engelse selectie zich voorbereidt op kwalificatie voor De Spelen. Lomans: “Als die twee waren gebleven, waren we misschien titelkandidaat”.

Serie

Maar dat het dit seizoen echt slecht gaat, nuanceert hij. “Pas bij de derde wedstrijd kwamen de Ieren erbij. We staan drie verliespunten achter op de play off plaatsen. Vorig jaar was Bloemendaal te sterk, maar als nummer vier in de play offs maak je dit seizoen ook goede kans, denk ik”. Hij hoopt dat ze de goede serie van de Euro Hockey League kunnen doorzetten in de competitie. Al vindt Lomans het belangrijker dat het team draait op het maximale van haar kunnen. “Als we zo kunnen spelen zoals vandaag, is mijn seizoen geslaagd. Vorig jaar leidde het tot de tweede plaats, misschien eindigen we nu vijfde. Alleen, als andere teams beter zijn, so be it”.

Grote glimlach bij HGC na eerste Euro Hockey League Iets meer dan twee maanden geleden werd HGC benaderd door de organisatoren van de Euro Hockey League. Of zij ervoor voelden om het eerste toernooiweekend te organiseren van de nieuwe Europese competitieopzet. HGC dacht even na en greep de kans met beide handen aan. door

Eppo Ford

  Een dag na het succesvol verlopen evenement overheerst tevredenheid. Voorzitter Madeleine Buise: “We liepen gisteren allemaal met een grote glimlach rond. Dit geeft de club een enorme stimulans”. Vooraf was wel ingecalculeerd dat de nieuwe opzet van het toernooi, dat voorheen werd afgewerkt in een paar dagen, de nodige aandacht zou trekken, maar dat er zoveel media-aandacht was, verraste haar. Door het late verzoek had de club slechts acht weken als voorbereidingstijd. Buise: “Het is een beetje op een aparte manier gegaan. De organisatie besloot op het laatste moment de eerste ronde in Neder-

land te houden. Ik heb geen idee waarom ze bij HGC uitkwamen, maar ze hebben het verzoek bij ons neergelegd, wij hebben er even over nagedacht en vervolgens besloten de kans met beide handen te grijpen. Het zet HGC positief op de Europese hockeykaart”. Of het heeft meegespeeld dat een van de bedenkers van de nieuwe toernooiformule de Spaanse bondscoach Maurits Hendriks is, die een HGC-verleden bezit, weet ze niet.  

Kijkcijfers

In drie dagen tijd bezochten ongeveer 6.000 mensen de wedstrijden, waarvan het zwaartepunt op zaterdag lag. “Vrijdag kwamen de Nederlandse teams niet in actie. Het was ingecalculeerd dat er dan minder bezoekers waren. Voor ons prettig, want dan konden we warmdraaien”. Op zondag werd er bij de Nederlandse clubs een regulier programma gespeeld, dat eveneens voor minder toeloop zorgde. De bezoekers die wel aanwezig waren, zagen een spectaculaire ontknoping, waarin een shoot-out – nieuw in het hockey – een beslissing bracht tussen Crefelder (Dui) en Reading (Eng). Ook over de televisie-uitzending is ze tevreden, al werden deze op zaterdag bijvoorbeeld maar door slechts negendui-

zend mensen bekeken. Buise: “Het werd flitsend neergezet. Ik heb nog nooit zoiets gezien op beeld. Normaal staan er vier camera’s, nu twaalf. De emoties van de bankspelers, de coaches en spelers waren goed te volgen”.  

Sportief

succes

Sportief was het weekend eveneens geslaagd. Via een overwinning op de Duitse kampioen Der club an der Alster (3-1) en een gelijkspel tegen het Belgische Waterloo Ducks (2-2), werd HGC eerste in de poule. Tijdens Pasen zal de Wassenaarse vereniging als groepswinnaar spelen tegen een tweede plek uit een andere poule. Buise: “Natuurlijk is de kwalificatie van HGC het belangrijkste. Dat heeft ons ook op een positieve manier verrast. Niet dat ze zich kwalificeren, wel dat het zo snel ging”. Na de overwinning op de Duitsers was HGC al zeker van de volgende ronde. De spelers zijn eveneens te spreken over de nieuwe opzet van het Europese toernooi. Bram Lomans, die in 1997 met HGC de Europacup 1 won: “Het toernooi is een verrijking voor het hockey. Deze competitie is veel beter. Je hebt meer topteams bij elkaar. Meestal hoefde je maar twee wedstrijden te winnen om de cup te pakken”.

Nogal wat media-aandacht, ondervindt ook doelman Guus Vogels. Foto: Creative Images


18

Sport

‘Afsluiten Laan van Meerdervoort was verschrikkelijk lastig’ Afgelopen weekend werd de derde Laan van Meerdervoort Loop gehouden, met een kleine 2.000 deelnemers. De wind vormde een obstakel voor een toptijd; de winnaar Alan Ndiwa uit Kenia liep 29 minuten en 8 seconden, terwijl het baanrecord staat op 28,39. Maar de grootste prestatie schuilt wellicht in het afsluiten van de Laan van Meerdervoort zelf. Vijf vragen aan Rob Langenberg van sport promotiebureau Shivers, dat de organisatie overnam van Haag Atletiek.

Vrijdag 2 november 2007

Karin Legemate, aanvoerster en steunpilaar van ADO Den Haag:

‘We hebben een groep die voor elkaar wil strijden’ twee voetbalfanaten kenden elkaar al, speelden eerder zelfs samen in hetzelfde vrouwenelftal van Ter Leede. “Bij Ter Leede was ik onder leiding van Wiegman al tweede aanvoerster, dus het kwam niet totaal als een verrassing dat ik werd verkozen”. Naast deze belangrijke rol fungeert Legemate als een vaste steunpilaar binnen de ploeg van Wiegman. “Van oorsprong ben ik een linkervleugelaanvaller. Bij ADO speel ik meer verdedigend, als linker- of centrale middenvelder. Dat bevalt me goed. Op die posities komen mijn kwaliteiten het best tot uiting. Het spel verplaatsen, vooropgaan in de strijd en ook mijn snelheid komen hier van pas”. De voetbalster, woonachtig in Roelofarendsveen, kon in haar jeugd behoorlijk meedoen met de jongens van SV Alkmania. Pas toen ze doorstroomde naar de senioren, kreeg Legemate met dames op het veld te maken. Na vijf seizoenen Ter Leede maakte ze de overstap naar ADO Den Haag. “Een logische keuze. Alle internationals mochten zelf een club uitkiezen. Ik speel al twee seizoenen voor het vrouwenelftal van Oranje en hoefde daarom niet mee te doen aan de selectiewedstrijden. Ik kom hier uit de regio en bovendien was ADO Den Haag altijd al mijn club. Ik hoefde dus niet lang na te denken en samen met nog vijf andere meiden van Ter Leede heb ik me bij ADO aangemeld”.

Is het moeilijk om de Laan van Meerdervoort af te sluiten? “Verschrikkelijk lastig. Dat kan alleen als je steun hebt, die we gelukkig vinden bij een aantal mensen van Den Haag Topsport. Zij willen graag naast de City Pier City Loop een tweede loop in het najaar. Van daaruit krijgen wij de vergunning. Daarnaast proberen we voor zo min mogelijk overlast te zorgen. We hebben 250 informatieborden neergezet, en we hadden 60 verkeersadviseurs, waarvan 20 echte verkeersregelaars”. Veel opgestoken middelvingers gezien? “Niet alles komt natuurlijk bij mij terecht, maar ik heb er geen gezien”. Jullie hebben de organisatie overgenomen van Haag Atletiek, waarom? “Het evenement is ontstaan door het 90-jarige bestaan van Haag Atletiek in 2003. Ze wilden iets extra’s doen, ook richting de gemeente. Dat is zo goed bevallen dat ze een herhaling wilden, die in 2006 plaatsvond. Maar Haag Atletiek is een vrijwilligersorganisatie, en ze hebben al veel tijd en inzet nodig om de vereniging te runnen. Daarom hebben ze ons de opdracht gegeven de derde editie te organiseren”. Wat was er nog meer anders dan voorgaande jaren? “We hebben de route verbeterd ten opzichte van de twee voorgaande edities. Nu hadden we één start- en aankomstpunt, bij de Laan van Poot. Dan hoeven de deelnemers niet meer te pendelen. En daarmee kunnen we gebruik maken van veel faciliteiten, met de HALO, de Hellashal en de atletiekbaan”. Wat kan er de volgende keer beter? “Wat mij betreft twee dingen. Ik wil een fietsenstalling inrichten. Er waren nu zoveel fietsen dat bepaalde looproutes lastig werden. En we hebben, in plaats van het neerzetten van verbodsborden, gekozen om de buurt door middel van een brief te vragen hun auto’s niet in de wijk te parkeren. Maar de lopers wisten dat niet en dachten: Mooi, daar zijn nog vrije plaatsen”.

Tip 5

Vo o r o o r d e l e n

Vooropgaand in de strijd. Foto: Creative Images

Het nieuwe stadion aan het Prins Clausplein betekende niet alleen voor de mannen van ADO Den Haag een modern onderkomen. Ook de ADO Den Haag Vrouwen profiteerden van de nieuwe thuisbasis, juist op het moment dat hun nieuwe Eredivisie van start ging. Nu de competitie zeven wedstrijden onderweg is, blijkt de kracht van de Haagse vrouwen. Nog steeds voeren ze de ranglijst aan. Door Remco Benschop Lyrisch is de 23-jarige aanvoerster Karin Legemate over de sfeervolle ambiance tijdens de

thuiswedstrijden in de kersverse competitie. “We hebben veruit de meeste toeschouwers uit de Eredivisie”, vertelt Legemate trots. “Bij de openingswedstrijd was het stadion al goed gevuld met zo’n 1.300 bezoekers en de laatste tijd wordt het alleen maar drukker. En het zijn echt niet alleen maar vrouwen met kinderen, hoor. Het publiek verschilt niet veel van de ‘normale’ ADO-aanhang. De vaste harde kern uit ‘VakkieM’ is niet alleen bij de heren nadrukkelijk aanwezig, ze zingen en juichen gelukkig ook bij onze wedstrijden”. Legemate geeft toe dat dit in het begin wel even wennen was. “In de aanloop naar onze eerste wedstrijd waren we meer gespannen, maar dat werkt bij ons juist extra motiverend op ons spel. Een goede sfeer in het stadion geeft een enorme kick”. Niet alleen in thuiswedstrijden hebben de vrouwen laten zien over een heel degelijk elftal te beschikken. ADO Den Haag voert de ranglijst aan, maar tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan. Vanwege

het beperkt aantal clubs in de Eredivisie, komen de deelnemers in een seizoen niet twee, maar vier maal tegenover elkaar te staan. Een kampioenschap met deze groep zit er volgens de verdedigende middenvelder zeker in. “De sfeer is enorm goed, wat natuurlijk ook met de goede resultaten te maken heeft. We beschikken over een selectie die bereid is voor elkaar te strijden. Elke wedstrijd zie je weer dat we er met z’n allen voor gaan. Bovendien valt op dat deze groep erg leergierig is, eigenlijk kunnen we dus alleen nog maar vooruitgang boeken”.

’Eigenlijk kunnen we alleen nog maar vooruitgang boeken‘

S t e u np i l a a r

Vanaf dag één werd Legemate door trainster Sarina Wiegman aangewezen als aanvoerster. De

De vliegende start van de ADO Den Haag Vrouwen selectie. Zo maken onder andere internationals Nangila van Eyck, Dyanne Bito en Karin Legemate deel uit van de geelgroene brigade. Inmiddels mogen ook Sheila van den Bulk, Jeanine van Dalen en Rianne Schorel zich international noemen.

Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te beleven?

Fa vo r i e t e n r o l

1 . N K- k i t e

Bito en Legemate kwamen de zondag voor hun competitiedebuut met ADO Den Haag nog in actie voor het Nederlands elftal dat in de strijd om kwalificatie voor het Europees kampioenschap een 2-1 zege op Wales wist te behalen. Dat winnaarsgevoel namen die twee blijkbaar mee naar de residentie, want door een goal in de laatste minuut van Nangila van Eyck werd met 1-0 gewonnen. Een vliegende start, noemen we dat. Die duurde de drie duels daarop voort. Toen kwam de klad er een beetje in. Het wordt de komende tijd zeer interessant om te zien of de ADO Den Haag Vrouwen de favorietenrol die ze inmiddels toebedeeld hebben gekregen, kunnen waarmaken.

Drie keer bedierf het ontbreken van wind de pret. In het weekend van 3 en 4 november vindt een herkansing plaats voor het evenement. Duidelijkheid over een definitieve doorgang is vanaf donderdagmiddag te vinden op www.nkkite.nl. Eerste startoptie, beide dagen: 10.00 uur. Ter hoogte van de vuurtoren.

2. Haagse Kor fbaldagen

Voor de twintigste keer worden de Haagse Korfbaldagen gehouden. Van zaterdag 3 november tot en met zaterdag 10 november zal de Haagse korfbalwereld bijeenkomen. De diverse clubs in de regio publiceren het programma op hun website.

Uitslagen ADO tot nu toe

3. Raiders99Amstelland Panthers

American Football. Het kampioenschap in de Tweede Divisie wordt op zondag 4 november beslist in de runners-up bowl. Aanvang 14.00 uur, Sportpark Escamp I, Melis Stokelaan.

4 . H DM - G o o i s c h e

De heren van HDM doen het boven verwachting in de hockeycompetitie en staan na de overwinning op KZ van afgelopen week op doelsaldo bovenaan. Zondag 4 november ontvangen zij Gooische. Aanvang 14.45 uur, Theo Mann Bouwmeesterpad.

5 . Q u i c k - H V V.

Beide teams bezetten een positie in het gevaarlijke rechterrijtje, maar bij winst is aansluiting met de top in de Tweede Klasse C dichtbij. Zondag 4 november, aanvang 14.00 uur, Savornin Lohmanlaan.

Sindsdien zegt Legemate haar tijd anders te moeten indelen. Haar studie bewegingswetenschappen en haar werk als gymnastiekdocente dient ze te combineren met vele uren voetbal. “We trainen vijf keer per week en donderdag is de vaste wedstrijddag. Alleen op zaterdag ben ik nog vrij. Maar dat betekent niet dat mijn sociale leven hier de dupe van is geworden, ik moet alleen slim met mijn tijd omgaan”. Het doet de aanvoerster deugd dat de veelgehoorde vooroordelen over vrouwenvoetbal steeds meer wegebben. “Manwijven, grote dikke dames, lesbiennes die niet kunnen voetballen. Dat hoorde je wel vaak, ja. De laatste tijd merken we daar niet veel meer van. En dat is maar goed ook, want het is gewoon niet waar”.

Genoeg redenen om te juichen. Foto: Creative Images

De laatste wedstrijden worden er wat puntjes gemorst, maar vooralsnog voeren de ADO Den Haag Vrouwen – al komt FC Twente sterk opzetten - de Eredivisie nog aan. Wat wil je ook, na zo’n vliegende start. Door Martin van Zaanen Woensdagavond 24 oktober speelden de ADO Den Haag Vrouwen voor zo’n tweeduizend fans in het Fo-

repark met 1-1 gelijk tegen Heerenveen. Hoewel de thuisploeg in het eerste half uur sterker was, kon het spel niet echt overtuigen. Zo werd er veel onnodig balverlies geleden, wat in de 41ste minuut ook de aanleiding was voor de openingstreffer van Heerenveen. Na rust toonde ADO Den Haag zich gelukkig daadkrachtiger, wat spoedig leidde tot de gelijkmaker. In de 54ste minuut schoot Arlette Almeida na een mooie passeerbeweging via de onderkant van de lat raak. Ook daarna nam ADO het vijandelijke doel onder vuur en in de laatste minuut scoorde het zelfs, maar de scheidsrechter keurde het doelpunt vanwege aanvallen van de doelvrouwe af. Als we kijken naar het spelbeeld was de punten-

deling terecht, maar na de voorgaande wedstrijd verloren en die daarvoor gelijkgespeeld te hebben, moeten de ADO Den Haag Vrouwen wel uitkijken niet weg te zakken. Dat ze vooralsnog de lijst van de Eredivisie aanvoeren, is toe te schrijven aan hun vliegende start. Donderdagavond 30 augustus speelden de ADO Den Haag Vrouwen tegen Willem II en was het voor het eerst Ladies Night in het Forepark. Duizend toeschouwers, burgermeester Deetman en wethouder Dekker op de tribune en op de bank coach Sarina Wiegman - geboren en getogen Haagse en een van Nederlands beste speelsters ooit – die zich tevreden toonde over de samenstelling en sterkte van haar

24 oktober ADO Den Haag – sc Heerenveen 1-1 18 oktober FC Twente – ADO Den Haag 3-2 4 oktober ADO Den Haag – FC Twente 1-1 20 september AZ – ADO Den Haag 0-1 13 september ADO Den Haag – FC Utrecht 3-0 6 september sc Heerenveen – ADO Den Haag 1-2 30 augustus ADO Den Haag – Willem II 1-0 Stand Eredivisie ADO Den Haag 7-14 (11-6) FC Twente 6-13 (11-6) AZ 6-10 (5-3) FC Utrecht 6-9 (10-8) Willem II 6-4 (4-10) Heerenveen 7-4 (6-14)


Service

Vrijdag 2 november 2007

De Wedstrijden

Werk in uitvoering Zaterdag 3 en zondag 4 november

Zaterdag Eerste Klasse B

Zaterdag Derde Klasse A

Zondag Eerste Klasse B

Zondag Derde Klasse B

3 november, 14.30 uur Vitesse Delft – Scheveningen ’s-Gravendeel – Voorschoten ‘97

3 november, 14.30 uur Haaglandia – RCL Kagia – SEV Leiden – RAS BSC’68 – SV’35 (15.00 uur)

4 november, 14.00 uur DHC – ADO Den Haag Feyenoord – Tonegido Leonidas – HBS UVS – RKAVV

4 november, 14.00 uur Delfia – Duindorp SV SVV Scheveningen – DHL VOC – Blauw Zwart

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Scheveningen Gravenzandse SV Vitesse Delft Voorschoten ‘97 Jodan Boys Rijnvogels XerxesDZB ‘s-Gravendeel Spijkenisse Lyra Naaldwijk Deltasport

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

18 18 16 13 9 9 9 7 6 5 5 4

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand RCL Koudekerk Haaglandia BSC ‘68 Kagia Oegstgeest Leiden LSVV ‘70 SEV RAS SV ‘35 Hazerswoudse Boys

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

18 18 15 13 11 10 10 8 6 5 3 0

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand Tonegido Feyenoord AV HBS JHR Neptunus DHC Leonidas RKAVV Nieuwenhoorn Excelsior ‘20 ADO den Haag UVS

18 17 15 10 10 9 8 6 5 5 3 3

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

RKDEO VELO Den Hoorn Delft Duindorp MSV ‘71 Blauw Zwart DHL VOC Oliveo Delfia Scheveningen

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

Zaterdag Tweede Klasse C

Zondag Hoofdklasse A

Zondag Tweede Klasse C

Zondag Derde Klasse C

3 november, 14.30 uur Die Haghe – Spirit JAC – Zevenhoven Valken ’68 – DUNO MVV’27 – Semper Altius Forum Sport – DSO (15.00 uur)

4 november 14.00 uur Haaglandia – ADO ‘20 Elinkwijk – VUC

4 november, 14.00 uur GDA – SJC Laakkwartier-Wilhelmus Quick-HVV VCS-Alphense Boys

4 november, 14.00 uur HSV Escamp – Vredenburch HMSH – VFC ODB - HS Texas DZS SVVSMC – BMT Victoria’04 – GONA

Stand 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Spirit MVV ‘27 DSO DUNO Gravenzandse VV JAC Gouda Die Haghe Zevenhoven Valken ‘68 Forum Sport Semper Altius

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

15 14 13 12 12 10 9 8 8 7 6 4

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14

Stand Hollandia Turkiyemspor AFC Argon VVSB ADO ‘20 Haaglandia Omniworld DWV Elinkwijk Westlandia DCV DWS VUC

8 8 8 8 8 8 7 8 8 8 8 8 7 8

21 17 16 16 14 12 11 11 8 8 7 4 3 3

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Stand SJC Boshuizen TOGB Alphense Boys GDA Wilhelmus VCS Quick Verburch HVV Laakkwartier Concordia

Boslaan; afsluiting Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de fietsvoorzieningen en het vernieuwen van het asfalt. De werkzaamheden duren tot 11 november. In verband hiermee wordt de rijbaan tussen de Koekamplaan en de Bezuidenhoutseweg in de richting van de Bezuidenhoutseweg afgesloten voor doorgaand rijverkeer. Let op: Als u de Utrechtsebaan (A12) inrijdt vanaf de Zuid Hollandlaan of de Benoordenhoutseweg kunt u pas bij het Prins Clausplein of Nootdorp de A12 verlaten.

Stand 7 7 7 7 7 7 6 7 6 7 7 7

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

13 13 11 11 11 11 11 9 9 6 5 2

16 15 14 12 11 10 9 9 7 7 5 4

Stand 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

GONA HMSH ODB HSTexasDZS Mozaiek Victoria ‘04 VFC BMT SVVSMC Vredenburch Escamp SVDPW

7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

19 14 13 13 11 11 8 8 7 6 6 2

Korfbal (Hoofdklasse)

Hockey heren (Overgangsklasse)

Hockey dames (Overgangsklasse)

Zaterdag 29 september, 19.30 uur Sittardia- Hellas

KVS, HKV Ons Eibernest en Die Haghe zijn vrij.

Zondag 4 november, 12.45 uur Victoria-HGC

Handbal heren (Eredivisie)

Rugby (Ereklasse)

Zondag 4 november, 14.45 uur HDM-Gooische Uden - HCKZ

Zaterdag 3 november,20.30 uur Hellas – KRAS/Volendam

HRC is vrij

Handbal dames (Eerste Divisie) Zaterdag 3 november, 19.45 uur Groene Ster - Hellas

Hockey heren (Hoofdklasse) Zondag 4 november, 14.45 uur Voordaan – HGC

Zondag 4 november, 12.45 uur HCKZ – Pinoke Kampong – HDM

Hubertusviaduct In de tweede helft van 2007 wordt gelijktijdig met het maken van de aansluiting op de Hubertustunnel groot onderhoud uitgevoerd aan het Hubertusviaduct, daarna kan ook het zware vrachtverkeer weer van het viaduct gebruik maken. Laan van Nieuw Oost-Indië Er zijn rioolwerkzaamheden tussen de Juliana van Stolberglaan en de Schenkkade aan beide zijden van dat deel. Na het rioolwerk wordt de wegverharding tot aan de asfaltdeklaag terug gebracht en worden bomen geplant. Deze werkzaamheden voor dit deel duren tot medio januari 2008. Lippe Biesterfeldweg In verband met onderhoud aan de tramsporen is deze weg tussen de Willem III straat (Oranjewoudstraat) en de Lisztstraat van 15 oktober tot 30 november afgesloten voor doorgaand rijverkeer. De afsluiting wordt dan opgeheven maar het werk is dan nog niet gereed en wordt volgend jaar afgemaakt.

Handbal heren (Eredivisie)

Hockey dames (Hoofdklasse)

19

IJshockey Zaterdag 3 november, 20.30 uur Ruijters Eaters Geleen - Hys the Hague

Leyweg Er wordt gewerkt aan de reconstructie tussen de Escamplaan en de Meppelweg. De werkzaamheden worden gefaseerd uitgevoerd en duren tot begin april 2008. Vooral autoverkeer dient rekening te houden met extra filevorming en vertragingen. Loosduinsekade/Regentesselaan Van 19 oktober tot 3 november moeten de tramsporen in de Loosduinseweg ter hoogte van de Regentesselaan/Paul Krugerlaan worden hersteld. In verband hiermee is het niet mogelijk om vanaf de Loosduinseweg of vanaf de Paul Krugerlaan in de richting van de Regentesselaan te rijden. Het verkeer wordt omgeleid via de Zuiderparklaan en de Valkenboslaan en via de De Heemstraat en de Loosduinseweg. Loevesteinweg: aanleg tramsporen Op de Loevesteinlaan tussen de Steenwijklaan en de Erasmusweg wordt tot begin november gewerkt. De Loevesteinlaan is afgesloten voor het verkeer in de richting van de Erasmusweg tussen de Steenwijklaan en de Erasmusweg. De ventweg Loevesteinlaan is bereikbaar voor bestemmingsverkeer (wordt met borden aangegeven). Doorgaand verkeer wordt met borden omgeleid. Mauritskade/Dr.Kuyperstraat; afsluiting De riolering in de Mauritskade, de Koninginnegracht en de Prinsessegracht is aan vervanging toe. Het totale werk duurt tot eind 2007. De rioolwerkzaamheden in de Koninginnegracht en de Prinsessegracht (tussen Javastraat tot de Korte Voorhout) zijn gestart. Advies: Het wordt druk in de Javastraat en de Laan Copes van Cattenburch. Mijdt zoveel mogelijk deze routes. Schaapweg/Generaal Spoorlaan (Rijswijk) Tot 9 november wordt er gewerkt aan de verbetering van deze kruising. Houdt u rekening met vertragingen. Westvlietweg Tot en met half december krijgt de Westvlietweg een nieuwe laag asfalt. De weg is dan afgesloten voor het doorgaand verkeer. De omleidingen lopen over de Prins Bernhardlaan – Prinses Mariannelaan (Leidschendam-Voorburg). Voor langzaam verkeer loopt de omleiding via LeidschenveenYpenburg. Doorgaand verkeer wordt aangeraden de A4 te gebruiken. Woningen en bedrijven aan de Westvlietweg zijn wel toegankelijk via een omleiding.

KZ-aanvoerder Hidde Kruize (midden) zondag te bewonderen in Uden. Foto: Creative Images


Service

20

Vrijdag 2 november 2007

Theater / muziek / evenementen vrijdag 2 november 09.30

12.00

17.00

19.00

19.30

20.00

20.00 20.00

20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30 20.30

20.30

20.30

20.30

21.00

21.30

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Grote Kerk Den Haag: ‘De dag van de Haage geschiedenis’. Gratis. www. grotekerkdenhaag.nl Lutherse Kerk Den Haag: ‘Bach & Buxtehude op vrijdag’. € 5,-. www. luthersdenhaag.nl Theater aan het Spui: ‘triple-zone’. Avontuurlijke dialoog tussen muziek, filmbeelden en dans. Voorstelling met vijf dansers en vier musici. € 17,50 UITpas 15,-. www.theateraanhetspui.nl Theater Pierrot: ‘Koejongen’ Danny ten Hag & Peter van Dijk. Billy besluit om van huis weg te lopen en als held terug te keren. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Bibliotheek Ypenburg: ‘De schatkist op reis’ . Twee bijzondere toneelstukken over de geschiedenis van Den Haag. Gratis. Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘SoundMoves’ Cathy Sharp Dance Ensemble, Stimmhorn. € 20,- UITpas 15,-. www.deregentes.nl Voormalig KPN-gebouw: ‘De wonderbaarlijke reis van Binck Horst’ Theatergroep Drang, Bon Ton. Hedendaagse bewerking van Dante’s ‘De Goddelijke Komedie’. Een theatrale zoektocht naar de ultieme, onvoorwaardelijke en onbaatzuchtige liefde van mens tot medemens. € 15,UITpas 12,50. www.drang.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘The Caesar Twins’. Een acrobatenduo dat een nieuwe dimensie geeft aan de acrobatiek. € 21,- UITpas 19,50. www. rijswijkseschouwburg.nl Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest olv Neeme Järvi - Verborgen parels’ Residentie Orkest. De Nederlandse Christianne Stotijn heeft een plaats veroverd tussen de beroemde vocalisten. Gratis inleiding om 19.15 uur. € 20,- t/m 35,- UITpas 17,50 t/m 32,50; jeugd 10,-. www.philipszaal.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Opening Night’ Toneelgroep Amsterdam. Het verhaal van een gevierde actrice die worstelt met haar leeftijd en drinkt om de wanhoop te bezweren. € 20,- t/m 28,- UITpas 18,50 t/m 26,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Naakt eten’ Branoul Productie. De in een dagelijkse sleur vastgeroeste hoofdpersoon Bob, rijdt op een avond met zijn pick-up truck een hert aan. Vanaf dat moment lijkt zijn leven een andere wending te krijgen. € 13,- UITpas 11,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Theater Diligentia: ‘Jetty Mathurin - Zeven’. Mathurin vertelt alles over het heilige en mystieke getal zeven. € 18,UITpas 16,50. www.theater-diligentia.nl Literair Theater Branoul: ‘Faber speelt Fo’. € 14,- UITpas 12,-. www.branoul.nl Lucent Danstheater: ‘Simple Things’ Nederlands Dans Theater II. Eerbetoon aan Van Manen. € 25,- t/m 30,- UITpas 22,50 t/m 27,50. www.ldt.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Levende doden’. Een thriller en een zwarte komedie ineen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl Paard van Troje: ‘Walter Trout and the Radicals’. Gedreven bluesgitarist uit New Jersey. € 20,-. www.paard.nl Theater PePijn: ‘Sara Kroos - Bries’. Een stuwend verhaal over het meebewegen op de storm. Over het laten waaien van de controle, en over het weerloos durven bestaan. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Korzo Theater: ‘The Autopsy Project’. Een onderzoek naar het begrip autopsie in de hedendaagse cultuur en maatschappij. € 15,- UITpas 11,50. www. korzo.nl Theater Zwembad de Regentes: -Advertentie-

‘Choreografiespel’. Het publiek krijgt de gelegenheid, na afloop van een aantal voorstellingen, zelf een choreografie te componeren. Gratis. www.deregentes. nl

zaterdag 3 november 09.30

10.00 12.00

14.00

14.30 14.30

16.00

17.30

18.00

19.00

19.00

19.30

20.00 20.00

20.15

20.15

20.15

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Heden (voorheen Artoteek): ‘Dag van de Kunstuitleen’. www.heden.nl Evenementenhal Rijswijk: ‘Pasar Malam Rijswijk’. € 6,-; jeugd 4,- (2 t/m 10 jr). www.evenementenhalrijswijk.nl Theater Pierrot: ‘Koejongen’ Danny ten Hag & Peter van Dijk. Billy besluit om van huis weg te lopen en als held terug te keren. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Kooman’s Poppentheater: ‘Het Geheim van het Pinguïn-ei’. € 8,50 UITpas 7,50; jeugd 6,-. www.koomanpoppentheater.nl Theater aan het Spui: ‘triple-zone’. Avontuurlijke dialoog tussen muziek, filmbeelden en dans. Voorstelling met vijf dansers en vier musici. € 17,50 UITpas 15,-. www.theateraanhetspui.nl FAB (Food and Beverage): ‘DansDiner’. Een gelegenheid om eens buiten de theaterzaal in gesprek te gaan met choreografen, dansers, technici, lichtontwerpers en decorbouwers uit ‘de danswereld’. Walking dinner (6 gangen diner incl. drank). € 49,50. www. fab.nl Regentenkamer: ‘Regentenkamer - Jazzconcert’. Rembrandt Frerichs (piano, Shrutibox) Kwartet, Jan Menu (saxen), Gulli Gudmundsson (bas), Vinsent Planjer (drums). € 5,-. www. regentenkamer.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Lang en gelukkig’ ro theater. Deze sprankelende revue vertelt het tijdloze sprookje van Assepoester, maar dan nét even anders. € 20,- UITpas 18,50; jeugd 10,-. www. rijswijkseschouwburg.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘SoundMoves’ Cathy Sharp Dance Ensemble, Stimmhorn. De ontmoeting van een gerenommeerd dansgezelschap en een markant duo (jodelstem en alpenhoorn). € 20,UITpas 15,-. www.deregentes.nl Theater Pierrot: ‘Koejongen’ Danny ten Hag & Peter van Dijk. Billy besluit om van huis weg te lopen en als held terug te keren. € 6,-. www.theaterpierrot.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Voormalig KPN-gebouw: ‘De wonderbaarlijke reis van Binck Horst’ Theatergroep Drang, Bon Ton. Hedendaagse bewerking van Dante’s ‘De Goddelijke Komedie’. Een theatrale zoektocht naar de ultieme, onvoorwaardelijke en onbaatzuchtige liefde van mens tot medemens. € 15,UITpas 12,50. www.drang.nl Dr Anton Philipszaal: ‘Residentie Orkest olv Neeme Järvi - Verborgen parels’ Residentie Orkest. De Nederlandse Christianne Stotijn heeft een plaats veroverd tussen de beroemde vocalisten. Randprogramma: gratis inleiding om 19.15 uur. € 20,- t/m 35,- UITpas 17,50 t/m 32,50; jeugd 10,-. www.philipszaal.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Opening Night’ Toneelgroep Amsterdam. Het verhaal van een gevierde actrice die worstelt met haar leeftijd en drinkt om de wanhoop te bezweren. € 20,- t/m 28,- UITpas 18,50 t/m 26,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Naakt eten’ Branoul Productie. De in een dagelijkse sleur vastgeroeste hoofdpersoon Bob, rijdt op een avond met zijn pick-up truck een hert aan. Vanaf dat moment lijkt zijn leven een andere wending te krijgen. € 13,- UITpas 11,50; jeugd 7,50.

Adressen THEATERS

Appeltheater/Appelstudio Duinstraat 6-8 070-3502200 Fortis Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Theater & Zalen Hoge Zand 42 070-3022680 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Dr. Anton Philipszaal Spui 070-8800333 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789

20.15

20.15

www.ks.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Trio Van Keulen, Beynon & Schrama - Jolivet, Debussy, Takemitsu, Ravel, Bennett’. € 22,50 UITpas 20,-. www.ldt.nl Theater aan de Haven: ‘Zimmer frei’ Theaterwerkplaats eSKalibur. Een dansproductie door 12 bijzondere

14.00

Kinderboekenmuseum: ‘Vriendendag’. Met als thema: Alles wordt nieuw, over de toekomstige verbouwing van het museum. Inschrijven via info@nlmd.nl www.letterkundigmuseum.nl Museum voor Communicatie: ‘Hollandse zondagen’. Kant, kraal en bloedkoraat - klederdracht en fashion.

10.00

16.30

19.00

20.00 20.00

20.00

‘The Autopsy Project’ in het Korzo Theater. Foto: Ben van Duin

20.15

20.30

20.30

20.30

20.30

21.00

22.00

dansers met een voorstelling die gaat over de liefde in al zijn verscheidenheid. € 10,-. www.eskalibur.nl Theater Diligentia: ‘Jetty Mathurin - Zeven’. Mathurin vertelt alles over het heilige en mystieke getal zeven. € 18,UITpas 16,50. www.theater-diligentia.nl Lucent Danstheater: ‘Simple Things’ Nederlands Dans Theater II. ‘Simple Things’ is een eerbetoon aan Van Manen. € 25,- t/m 30,- UITpas 22,50 t/m 27,50. www.ldt.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Levende doden’. Een thriller en een zwarte komedie ineen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl Theater PePijn: ‘Sara Kroos - Bries’. Een stuwend verhaal over het meebewegen op de storm. Over het laten waaien van de controle, en over het weerloos durven bestaan. € 12,- UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Choreografiespel’. Het publiek krijgt de gelegenheid, na afloop van een aantal voorstellingen, zelf een choreografie te componeren. Gratis. www.deregentes. nl Korzo Theater: ‘The Autopsy Project’. Een onderzoek naar het begrip autopsie in de hedendaagse cultuur en maatschappij. Nagesprek. € 15,- UITpas 11,50. www.korzo.nl Museum de Gevangenpoort: ‘Nachtrondleidingen in de Gevangenpoort’. € 15,-. www. gevangenpoort.nl

14.00

14.30

15.00

15.00

15.00

16.00

19.00 20.15

12.00

12.00

13.30

14.00 14.00

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Evenementenhal Rijswijk: ‘Pasar Malam Rijswijk’. € 6,-; jeugd 4,- (2 t/m 10 jr). www.evenementenhalrijswijk.nl Heden (voorheen Artoteek): ‘Heden op een voetstuk’. Kunstveiling waarvoor 35 kunstenaars een kunstwerk hebben gedoneerd. Vanaf heden kan iedereen via www.heden.nl op deze werken bieden. Gratis. Binnenstad Den Haag: ‘Dansparade’. Duizend dansers van de deelnemende scholen aan het Holland Dance Festival trekken als een dansende stoet van anderhalve kilometer door de straten van de binnenstad. Gratis. www. hollanddancefestival.com Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Letterkundig Museum /

Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 070-3637540 Literairtheater Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg G. Spoorln. 10 Rijswijk 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz / Leidschendam Damlaan 44 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn

Workshop door het Zeeuws Museum. www.muscom.nl Theater aan de Haven: ‘Zimmer frei’ Theaterwerkplaats eSKalibur. Een dansproductie door 12 bijzondere dansers met een voorstelling die gaat over de liefde in al zijn verscheidenheid. € 10,-. www.drang.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Residence Big Band’. De band heeft zich gespecialiseerd in het repertoire van de Amerikaanse bandleider en innovator Stan Kenton. € 17,- UITpas 15,50. www. rijswijkseschouwburg.nl Theater PePijn: ‘Emiel van Dijk Trio - Rhythm of the guitar’ Emiel van Dijk Trio. € 12,- UITpas 11,-. www.theaterpepijn.nl Theater Zwembad de Regentes: ‘Ons eigen avontuur’ Villa Impro. Bedenk zelf je eigen avontuur en speel mee. € 6,-; jeugd 4,-. www.deregentes.nl Zeeheldentheater: ‘Mil Colores’. Multicultureel vrouwenfeest. € 15,-. www.zeeheldentheater.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Liefdesbrieven’. € 17,50 t/m 33,- UITpas 16,- t/m 31,50; jeugd 10,- t/m 31,50. www.ks.nl (ook om 20.15 uur) Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Nieuwe Kerk Den Haag: ‘Enrico Pace Schönberg, Brahms, Schumann’. € 24,50 UITpas 22,-. www.ldt.nl

20.15

20.15

20.30

20.30

21.00

21.15

woensdag 7 november 09.30

maandag 5 november 10.00

zondag 4 november 12.00

20.15

11.00

18.30

20.15

20.30

Koninklijk Conservatorium: ‘Buxtehude Festival’. International Buxtehude Symposium onder voorzitterschap van Christoph Wolff en Ton Koopman. Gratis. www.koncon.nl Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Fortis Circustheater: ‘Benefietgala voor Weeskinderen’. € 90,-. www. circustheater.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Liefdesbrieven’. € 17,50 t/m 33,- UITpas 16,- t/m 31,50; jeugd 10,- t/m 31,50. www.ks.nl Theater PePijn: ‘Musical Songs’ It’s All in the Music. Klassiekers uit het internationale en Hollandse musicalrepertoire. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl

10.00

19.00

20.00

20.00

20.15

dinsdag 6 november 09.30

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen

N. Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408 Theater aan het Spui Spui 187 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe / Voorburg Burg. Feithplein 96 070-3864880 Theater Zeebelt 070-3656546 De Constant Rebequeplein 20a Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10 070-3066228

Zeeheldentheater Trompstraat 342

MUZIEKCENTRA

beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Koninklijk Conservatorium: ‘Buxtehude Festival’. International Buxtehude Symposium onder voorzitterschap van Christoph Wolff en Ton Koopman. Gratis. www.koncon.nl Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum: ‘Boekpresentatie Bordewijk’. Presentatie van Nagelaten documenten van F. Bordewijk. Inschrijven via info@nlmd.nl www.letterkundigmuseum.nl Korzo Theater: ‘Beautiful Me’ Vuyani Dance Theatre. € 15,- UITpas 11,50. www.korzo.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Lutherse Kerk Den Haag: ‘Buxtehude Festival’. Solo cantates en sonates van Dieterich Buxtehude door La Risonanza o.l.v. Fabio Bonizzoni. € 15,-. www. luthersdenhaag.nl Voormalig KPN-gebouw: ‘De wonderbaarlijke reis van Binck Horst’ Theatergroep Drang, Bon Ton. Hedendaagse bewerking van Dante’s ‘De Goddelijke Komedie’. Een theatrale zoektocht naar de ultieme, onvoorwaardelijke en onbaatzuchtige liefde van mens tot medemens. € 15,UITpas 12,50. www.drang.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘De kip met de gouden enkels’ Droog Brood. € 16,50 UITpas 15,-. www.rijswijkseschouwburg. nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘Waveland’ Scapino Ballet Rotterdam. € 18,- UITpas 16,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Theater Diligentia: ‘Het Vreemdelingenlegioen. Aria’s gezongen in het Zweeds, elektrisch gitaarspel op een viool of wonderschone danssolo’s. € 14,- UITpas 12,50. www.theaterdiligentia.nl Lucent Danstheater: ‘Berlin-Jaffa Shortcut’ DeDe Dance Company, Wee Dance Company. € 25,- t/m 30,- UITpas 22,50 t/m 27,50. www.ldt.nl Theater PePijn: ‘Musical Songs’ It’s All in the Music. Klassiekers uit het internationale en Hollandse musicalrepertoire. € 11,- UITpas 10,-. www.theater-pepijn.nl Theater aan het Spui: ‘A Year from Monday’ Nieuw Amsterdams Peil. Spannend avondvullend dansconcert. € 17,50 UITpas 15,-. www. theateraanhetspui.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘De kip met de gouden enkels’ Droog Brood. € 16,50 UITpas 15,-. www.rijswijkseschouwburg. nl

20.15

070-3991000

ASTA Spui 27 070-3461096 Café restaurant Greve Torenstraat 138 070-3603919 Haagse Jazz Club/ BowlingWorld Zuiderpark (ingang Melis Stokelaan) 070-4020777 Mr. P. Droogl. Fortuijnweg 79 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Koninklijk Conservatorium: ‘Buxtehude Festival’. International Buxtehude Symposium onder voorzitterschap van Christoph Wolff en Ton Koopman. Gratis. www.koncon.nl Korzo Theater: ‘Beautiful Me’ Vuyani Dance Theatre. € 15,- UITpas 11,50. www.korzo.nl Lutherse Kerk Den Haag: ‘Buxtehude Festival’. Lutherse Vespers en liturgisch programma met orgelimprovisaties door Phillipe Despont en studentensemble van de afdeling Oude Muziek. € 5,-. www.luthersdenhaag.nl Voormalig KPN-gebouw: ‘De wonderbaarlijke reis van Binck Horst’ Theatergroep Drang, Bon Ton. Hedendaagse bewerking van Dante’s ‘De Goddelijke Komedie’. € 15,- UITpas 12,50. www.drang.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Platform’ NT Gent. De paradox van de seksualiteit en de liefde. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Naakt eten’ Branoul Productie. De in een dagelijkse sleur vastgeroeste hoofdpersoon Bob,

Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345 070-3686800 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Laan v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Laan v. Meerdervoort 34 070-3658612 ‘t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053


Service

Vrijdag 2 november 2007

21

Exposities

20.15

20.30

20.30

20.30

21.00

rijdt op een avond met zijn pick-up truck een hert aan. Vanaf dat moment lijkt zijn leven een andere wending te krijgen. € 13,- UITpas 11,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Theater Diligentia: ‘Zout’ Schudden. De heren vinden het nog steeds geweldig om met voor de hand liggende voorwerpen nieuwe werelden voor de toeschouwer te creëren. € 16,- UITpas 14,50. www.theater-diligentia.nl Lucent Danstheater: ‘Berlin-Jaffa Shortcut’ DeDe Dance Company, Wee Dance Company. Verrassende en smaakvolle vrucht die is voortgekomen uit de samenwerking van twee gezelschappen. € 25,- t/m 30,- UITpas 22,50 t/m 27,50. www.ldt.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Levende doden’. Een thriller en een zwarte komedie ineen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl Theater PePijn: ‘Dag lieve koe! - Maaike Martens’. Kleinkunstprogramma met mooie beeldende liedjes en kleine treffende verhalen over ontroering en ontluistering. € 12,- UITpas 11,-. www. theater-pepijn.nl Theater aan het Spui: ‘A Year from Monday’ Nieuw Amsterdams Peil. Spannend avondvullend dansconcert. € 17,50 UITpas 15,-. www. theateraanhetspui.nl

donderdag 8 november 09.30

10.00

19.00

19.30

20.00 20.00

20.15

20.15

20.15

20.15

20.30

20.30

20.30

Bijenkorf Den Haag: ‘Move-Me Booth’. Iedereen kan tijdens TodaysArt, Holland Dance Festival en de periode tussen beide festivals een eigen dansfilm opnemen. Gratis. www.bijenkorf.nl Plein Den Haag: ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’. Sfeervolle markt met antiek, boeken en curiosa. Gratis. Theater Zwembad de Regentes: ‘Women of the World’ Beijing Modern Dance Company, anoukvandijk dc. € 20,- UITpas 15,-. www.deregentes.nl Haagse Hogeschool: ‘Workshop Kunstkijken’. Deze workshop door Jan Vijftigschild behandelt de ruimteopvattingen van beroemde architecten van Jugenstil tot aan nu. € 75,- (2 avonden + 1 dagbezoek). www.janvijftigschild.nl Fortis Circustheater: ‘Tarzan, de musical’. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Voormalig KPN-gebouw: ‘De wonderbaarlijke reis van Binck Horst’ Theatergroep Drang, Bon Ton. Hedendaagse bewerking van Dante’s ‘De Goddelijke Komedie’. Een theatrale zoektocht naar de ultieme, onvoorwaardelijke en onbaatzuchtige liefde van mens tot medemens. € 15,UITpas 12,50. www.drang.nl De Rijswijkse Schouwburg: ‘De Lama’s - On tour’. Openstaande rekeningen, verf op acrylbasis, ongebleekt papier, kortingen bij de banketbakker en speeddaten in de provincie. € 22,50. www.rijswijkseschouwburg.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Platform’ NT Gent. De paradox van de seksualiteit en de liefde. € 16,- t/m 24,- UITpas 14,50 t/m 22,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Koninklijke Schouwburg: ‘Naakt eten’ Branoul Productie. De in een dagelijkse sleur vastgeroeste hoofdpersoon Bob, rijdt op een avond met zijn pick-up truck een hert aan. Vanaf dat moment lijkt zijn leven een andere wending te krijgen. Hij ontmoet de vrijzinnige Laura en haar suïcidale vriend Chuck. € 13,UITpas 11,50; jeugd 7,50. www.ks.nl Paleiskerk: ‘Dieterich Buxtehude en tijdgenoten’. In dit programma wordt, in samenwerking met het Koninklijk Conservatorium, een beeld gegeven van de muzikale nalatenschap van Buxtehude en die van enkele van zijn tijdgenoten. € 15,-. Literair Theater Branoul: ‘Exorbitans’. Van der Vegt brengt, met een gezelschap muzikanten en acteurs, het gelijknamige epische science-fiction gedicht integraal op het podium. € 14,UITpas 12,-. www.branoul.nl Nationale Toneel Gebouw: ‘Levende doden’. Een thriller en een zwarte komedie ineen. € 10,- UITpas 8,50; jeugd 5,-. www.nationaletoneel.nl Theater PePijn: ‘Dag lieve koe! - Maaike Martens’. Kleinkunstprogramma met mooie beeldende liedjes en verhalen over ontroering en ontluistering. € 12,UITpas 11,-. www.theater-pepijn.nl

Brongegevens Agenda

Dit is een selectie van Den Haag Marketing, voor de volledige agenda en het toeristische en recreatieve aanbod kijk op www.denhaag.com. Voor cultureel aanbod, kaartverkoop en Last MinuteTickets kijk op www.uitburo.nl Tips voor de agenda kunt u mailen naar Arja Kalhorn: info@denhaag.com.

De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur Van 28 september t/m 12 november: Schoon of Schijn. Affiches van hedendaagse Haagse ontwerpers op het thema Schoon of Schijn. Anders Bekeken Wagenstraat 123, 070 4274920, di t/m vr 11-17, za 12-16 uur Van 15 september t/m 20 november: Mooi Stuk II. Schilderijen, tekeningen, etsen en keramiek. Galerie Andrea Columbusstraat 2, 070 3633825, di t/m vr 17-21, za 09-17 uur Van 13 oktober t/m 18 november: Oorsprong. Conny de Bruijn. Atrium Den Haag Spui 70, 070 3533629, ma t/m vr 07-19, do tot 21.30, za 9.30-17 uur Van 16 oktober t/m 2 november: 5000 Jaar wonen in Den Haag. Maquettes van huizen die in de afgelopen 5000 jaar in onze regio hebben gestaan. Atelier Beeld Anna Paulownastraat 87, 06 21104416, vr t/m za 13-18 uur Van 14 oktober t/m 23 november: Who am I. Daphne Jansen. Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur Van 27 juni t/m 31 december: Sprookjesbeelden aan zee. Permanente sculptuurexpositie van Tom Otterness aan de boulevard. Van 28 september t/m 6 januari: Zeezucht. Paul Kramer, foto´s. Van 2 november t/m 6 januari: Imago. Beelden van Caspar Berger. Centrale Bibliotheek Spui 68, 070 3534455, ma 12-20, di t/m vr 10-20, za 11-17 en zo 12-17 uur Van 11 oktober t/m 5 november: Expositie leden Derde Kamer. Kunst, foto’s en informatie van en over mensen met een bepeking uit Nederland en uit ontwikkelingslanden. Van 2 oktober t/m 5 november: Een feestzaal voor de democratie. Een tentoonstelling over hoe kunstenaars en innovatieve ambachtslieden de Ridderzaal in 2006 opnieuw hebben ‘aangekleed’. Van 4 november t/m 28 november: Nowhere to go. Cinema & Justice. Foto’s van Eddy van Wessel en Daimon Xanthopoulos. Christus Triumfatorkerk Laan van Nieuw Oost Indie 143, 070 3837655, ma t/m vr 12-14 uur Van 22 oktober t/m 8 december: 7 dagen. Installatie van Siebrand Weitenberg. Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 26 juni t/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren ‘50 en ‘60. Van 1 september t/m 1 juni: ZieZo . Kindertentoonstelling (5 t/m 11 jr.) waar je ogen proeven, je oren ruiken en je mond kan zien. Van 10 juli t/m 6 januari: Respect the Mailman. Van 12 oktober t/m 31 december: Eye Opener - de kracht van beeldtaal. Van 17 oktober t/m 17 februari:Panorama Mooi Nederland. Speelse ontdekkingsreis langs 30 Nederlandse steden aan de hand van toonaangevende ontwerpers van eigen bodem, zij vertaalden in totaal 30 verschillende stadsimago’s naar postzegelvellen. Van 7 oktober t/m 17 februari: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten. Escher in Het Paleis Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur Van 3 november t/m 30 september: Optische Illusie, wat is dat? Grote lustrumtentoonstelling. FAS3 Korte Koediefstraat 3, 06 44858188, do t/m za 14-17 uur Van 21 september t/m 30 november: Vers. Niek Hylkema, Jan Hylkema en Nelleke Lettinga, beeld & geluid, beeldende kunst en mode. Fotomuseum Den Haag Stadhouderslaan 43, 070 3381144, di t/m zo 12-18 uur Van 6 oktober t/m 13 januari: Leonard Freed - Worldview. Omvangrijke tentoonstelling van het werk van de veelzijdige en geëngageerde fotograaf Freed (1929 - 2006).

GEM Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur Van 20 oktober t/m 24 maart: Daniel Richter. Retrospectief van deze Duitse kunstschilder. Gemak Paviljoensgracht 20-24, 070 3381200, ma t/m vr 10-17, za en zo 13-17 uur Van 20 oktober t/m 31 januari: Green Zone / Red Zone. Expositie met als onderwerp de splitsing of onvrijwilige opdeling van steden als Bagdad onder het mom van veiligheid. Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur Van 1 september t/m 16 december: Willem van Konijnenburg. Schepper van de ideale schoonheid. Van 18 augustus t/m 11 november: Over licht in de schilderkunst. Werk van Ton Boelhouwer, Soll LeWitt, Bruce Naumann en JCJ Vanderheyden. Van 17 juli t/m 16 december: Têtes Fleuries. Het portret in de collectie van de Triton Foundation. Met onder meer werken van Picasso, Daumier, Van Dongen, Appel, Westerik en Auerbach wordt een overzicht geschetst van de ontwikkeling van de portretkunst vanaf de tweede helft van de 19e eeuw. Van 25 augustus t/m 2 december: Ordrupgaard. Van Courbet tot Købke. Van 6 oktober t/m 20 januari: Rozenburg: plateel uit Haagse kringen. De tentoonstelling probeert een zo volledig mogelijk beeld te geven van de Koninklijke Plateelbakkerij Rozenburg (18831917). Van 15 september t/m 2 december: Haagse hofmode. Van 20 oktober t/m 6 januari: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst. Jaarlijks wordt door H.M. de Koningin aan vier jonge kunstenaars de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt. Van 3 november t/m 13 januari:De Ouborg Prijs. Prijs die om de twee jaar toegekend wordt aan een Haagse kunstenaarmet een oeuvre dat nationaal en lokaal van belang is. Werk van winnaar Zeger Reyers. Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur Van 27 februari t/m 6 januari: Geboeid! Zeven eeuwen Gevangenpoort. Geschiedenis van de Gevangenpoort, waarbij straf- en martelwerktuigen centraal staan. Van 29 juni t/m 1 juli: Rijksmuseum aan de Hofvijver. Topstukken van de vaderlandse geschiedenis. Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 1217, zo 13-17 uur Van 27 oktober t/m 13 november: ...such stuff as dreams are made on. Josien de Geus, prints op doek en Tête-à-tête. Peggy van den Oudenaller, schilderijen. Eliza Oldenhave, gemengde techniek op papier en acrylschilderijen op mdf.

Loon, Francine Oomen en Jacques Vriens kennen. Geheimen sluit aan bij het thema van de Kinderboekenweek 2007: Sub rosa, boeken vol geheimen. Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand Van 13 oktober t/m 25 november: Albrecht Genin, werken op papier. John van ‘t Slot, schilderijen. Joke van Katwijk, project room. Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 1217 uur Van 26 juni t/m 18 november: De grenzen der betamelijkheid. Schilderijen, aquarellen en reproducties geven een beeld van de ontwikkeling in de visie op het lezen door vrouwen in de 19e-eeuw. MalieBeeld Bezuidenhoutseweg 12, 070 3490250 Van 26 juni t/m 30 november: ICN in Beeld. Moderne beeldhouwkunst uit de rijkscollectie met werk van o.a. Arie Berkulin, Marinus Boezem en Theo Niermeijer. Galerie Matiz Piet Heinstraat 89, do t/m za 13-17 uur Van 4 november t/m 9 december: Sensualiteit & verbeelding. Schilderijen, beelden, foto’s en litho’s van Frank Gabriël, Lysette van Roemburg, Mary Bezembinder, Anna Gensoo en Jascha. Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zon. v.d. maand 13-17 uur Van 5 oktober t/m 4 november: Paul van der Eerden en Elmar Trenkwalder. Mauritshuis Korte Vijverberg 8, 070 3023456, di t/m za 10-17, zo 11-17 uur Van 13 oktober t/m 13 januari: Hollanders in beeld. Portretten uit de Gouden Eeuw van o.a. Rembrandt en Frans Hals. Museum Meermanno Prinsessegracht 30, 070 3462700, Di t/m vr 11-17, za & zo 12-17 uur Van 22 september t/m 30 november: Henry van de Velde (1863-1957). Boekontwerp tussen Art Nouveau en Nieuwe Zakelijkheid. Museum Mesdag Laan van Meerdervoort 7, 070 3621434, di t/m zo 12-17 uur Van 5 oktober t/m 6 januari: Dwars door de stad. Stadsgezichten uit de 19e eew, Floris Arntzenius als portretteur van Den Haag. Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur Van 26 juni t/m 11 november: Apenkoppen. Op reusachtig formaat geëxpo-

pier. Jerry Keizer, schilderijen. Piet Tutytel, beelden en werken op papier. Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 1017, zo 12-17 uur Van 26 november t/m 30 april: Personal panorama. Moderne panormatentoonstelling - fotocollage en digitale animatie - op basis van 360graden-impressies van door het panorama geïnspireerde buitentaferelen. Van 26 juni t/m 18 november: Jonkheer Jan de Jonge. Strandtafereeltjes, portretten en figuren van het dagelijkse leven rond 1900 gemaakt door Mesdags tijdgenoot. Kunsthandel R. Polak Jan van Nassaustraat 17, 070 3280020, za 13-17 uur en op afspraak Van 10 juli t/m 31 december: Haagse School en tijdgenoten. Schilderijen en aquarellen van de 19e en begin 20e eeuw, met het accent op de Haagse School. Gratis Pulchri Studio Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur Van 3 november t/m 22 november: Ardy Strüwer. Schilderijen en grafiek. Van 3 november t/m 22 november: Michael Anhalt. Fotografie. Van 13 oktober t/m 1 november: Cees Post en Anneke Schat. Edelsmeedkunst en werken op papier. Van 13 oktober t/m 1 november: Heleen Ong. Schilderijen. Van 20 oktober t/m 8 november: Yke Prins. Ruimtelijk werk en mediamiek. Van 20 oktober t/m 11 november: Pien Hazenberg. Gespoten sjabloon en gemengde techniek. Van 20 oktober t/m 11 november: Matthijs Reppel & Willem den Ouden. Foto’s, schilderijen, aquarellen en tekeningen. Van 20 oktober t/m 11 november: Jessica Muller. Galerie Ramakers Toussaintkade 51, 070 3634308, wo t/m za 11-17, zo 13-17 uur Van 14 oktober t/m 13 november: Hieke Luik/Mat van der Heijden. Beelden en tekeningen/Schilderijen en tekeningen. Regentenkamer Laan van Meerdervoort 34, 070 3658612, wo t/m zo 12-17 (za tot 21 uur) Van 6 oktober t/m 4 november: Paméla Schellekens en Paul van Donk. Beeldende kunst, design from Finland. Galerie Rehorst Regentesselaan 10, 070 3632500, do t/m za 12-17, zo 13-16 uur en op afspraak Van 14 oktober t/m 18 november: De Wit. Bastiaan de Wit, houtsneden, schilderijen en beelden. Museum Rijswijk Herenstraat 67, Rijswijk, 070 3903617, di t/m vr en zo 14-17, za 11-17 uur Van 27 oktober t/m 25 november: Henk Leurs (1890-1956). Schilderijen, tekeningen en gouaches. Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 1217 uur Van 23 september t/m 11 november: Ombouwen / Restructure. Tentoonstelling door 2012Architecten, Lightness Studios. Met medewerking van Cradle to Cradle Nederland. Gratis Stroom Den Haag Dependance Toussaintkade 55, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur Van 13 oktober t/m 2 december: Navid Nuur. Ruimtelijke installatie van deze in Iran geboren en in Den Haag woonachtige kunstenaar.

‘5000 jaar wonen in Den Haag’ in het Atrium wordt vrijdag 2 nov. afgesloten met rondleidingen (13.00-14.00-15.00 uur). Aanmelden bij de Grote Kerk. Kunsthuis 7x11 Patrijsplantsoen 23, 070 3465337 (artoteek), Open op afspraak Van 1 oktober t/m 31 maart: De innerlijke vaart van Ypenburg. Beeldend kunstenaar en filosoof Arjen Nolles betrekt voor zes maanden het kunsthuis en gaat ‘interieurs verzamelen’ op video. Letterkundig Museum / Kinderboekenmuseum Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 09-17, za & zo 12-17 uur Van 29 september t/m 31 december: Geheimen. In het Kinderboekenmuseum leer je op een actieve manier Paul van

seerde foto’s van mensapen. Van 26 juni t/m 31 december: Een krijgersgraf uit de zevende eeuw Galerie Noordeinde Noordeinde 117, 070 3606868, wo t/m za 12-17.30, zo 13-17 uur Van 21 oktober t/m 2 december: Volodia Popov. Vrouwelijk schoon en stillevens geschilderd met veel fantasie en feeërieke kleuren. Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 1117 uur Van 6 oktober t/m 7 november: Willem Hussem, schilderijen en werken op pa-

Museum Swaensteyn Herenstraat 101, Voorburg, 070 3861673, wo t/m zo 13-17 uur Van 6 oktober t/m 24 februari: Witte Swaenen, Zwarte Swaenen. Kinderboekillustraties van Henriëtte Willebeek Le Mair (1889-1966). De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur Van 3 oktober t/m 13 januari: In het geheugen geprent. Prentenboeken uit de 19e en 20e eeuw. Galerie West Groenewegje 136, 070 3925359, wo t/m za 13-18 uur en op afspraak. Van 6 oktober t/m 3 november: Expositie van jonge hedendaagse kunstenaars uit verschillende landen. Onderdeel van het project vvork.com.


22

Service

programmering

g Cryptogram

Radio West en TV West

Van de Bollenstreek tot het Westland, van het Scheveningse strand tot de markt in Gouda. Het uitzendgebied van Omroep West is groter dan Den Haag alleen. Maar van al die steden en dorpen is Den Haag onbetwist de grootste. En dat maakt dat de residentie en haar bewoners in onze programma’s vaak aan bod komen. Hieronder een greep uit die programma’s. Actuele programma-informatie over de programma’s van Radio West en TV West vindt u op onze website Westonline.nl.

TV West U

U

U

U

Horizontaal

1. Een lekke band. (9) – 6. Rekenmeubel. (5) – 9. Sommige mensen teren op hun bezit. (5) – 10. Een vochtige dikhuid brengt toch nog wat extra’s op. (7) – 11. Een krab bevindt zich meestal in zout water. (4) – 12. In dit beroep wordt ’n erenaam met vreugde geaccepteerd. (8) – 15. Gedane zaken mogen best wat minder kosten. (8) – 16. De aantrekkelijke vrouw is er kapot van. (4) – 19. Ontslag. (7) – 20. Roem de heilige voor alles. (5) - 22. Voor ’n geloof is ’n godin onmisbaar. (5) – 23. Het ene gebouw is nog hoger dan het andere. (9)

Oplossing vorig nummer

U

U

Ve r t i c a a l

1. Een schaakmat. (5) – 2. Het gebeurt niet veel, dat hij ’n eigen mopje heeft. (15) – 3. Bij voorkeur meer dan aardig. (6) – 4. In de gaten houden, dat ’t snoep niet gestolen wordt. (6) – 5. Zet de spreker maar daar neer. (8) – 6. Geslotenheid. (8) – 7. Vaststaande grondstoffen. (15) – 8. Die kopie is niet zwaar. (9) – 11. Niet daarboven, maar daarin wordt iets bereid. (9) – 13. Alleen ’n kleine technicus kan het oplossen. (8) – 14. De plattegrond is verdwenen. (8) – 17. Nawoord. (6) – 18. Bomen in de kerk. (6) – 21. Tussen de motorraces is de halm een lekkernij. (5)

U

donderdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Westpop Play Het Andere Oog Ik op TV PlaceMatch vrijdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Zooi Filmspot Cor achter de Dijken Ik op TV PlaceMatch zaterdag vanaf 17.00 uur Nieuwsweek Qwesti van Zaken Verkeer en Meer Ik op TV PlaceMatch zondag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws In Gesprek Lekkerbekkerijtjes Play Vlieg TV West Sport PlaceMatch maandag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws West trapt na Agnes loopt Stage Ik op TV PlaceMatch dinsdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Vlieg Lekkerbekkerijtjes Het Andere Oog Ik op TV PlaceMatch woensdag vanaf 17.00 uur TV West Nieuws Team West WestWeek Het Andere Oog Ik op TV PlaceMatch

Play

Een programma vol tips voor theater, musical, muziek, film, exposities, boeken en dans. Met verrassend veel BN-ers over hun optredens, maar ook aandacht voor klein talent. Stem elke donderdag af op ‘Play’ voor uw wekelijkse portie kunst en cultuur.

Westweek

Elke woensdag wordt er stevig gediscussieerd aan de studiotafel van TV West. Elles de Bruin leidt het gesprek tussen de studiogasten. De onderwerpen zijn steevast actueel en regionaal. Van de nieuwe burgemeester van Den Haag tot de grenscorrectie tussen Gouda en Moordrecht.

89.3 Radio West

g Sudoku Een sudoku bestaat uit een veld van 9 x 9 hokjes. Dit gebied is weer onderverdeeld in negen vierkanten van 3 x 3 hokjes. Hierin moeten steeds de getallen 1 tot en met 9 worden ingevuld, zodat elk getal precies één keer voorkomt in elke rij, in elke kolom en elk vakje van 3 x 3.

maandag t/m vrijdag 06-09 uur WestNieuws 09-12 uur Negentwaalf.nl 12-14 uur Roukost 14-16 uur Geniet van je Middag 16-18 uur WestNieuws 18-19 uur Het Gesprek van de Dag 19-23 uur Non-stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen

op woensdag 20-22 uur Stork on Air

op donderdag 19-20 uur Vitamine W 21-23 uur Jazz op West U zaterdag 08-11 uur ZEP 11-12 uur … And the beat goes on 12-14 uur Ik hou van Holland 14-17 uur Radio West Sport 17-18 uur Non-stop muziek 18-20 uur Jazz op West 20-23 uur Non-stop muziek 23-00 uur Met het Oog op Morgen U zondag 08-09 uur ZEP 09-10 uur Ouwe Joekels 10-12 uur Klassiek op West 12-14 uur Non-stop muziek 14-17 uur Radio West Sport 17-18 uur Non-Stop muziek 18-19 uur Ouwe Joekels 19-21 uur Klassiek op West 21-23 uur Hot Talk 23-00 uur Met het Oog op Morgen U

Oplossing vorig nummer

Ouwe Joekels

De muziek die Leen Huisman, ook op verzoek, ten gehore brengt, hoort u verder bijna nergens meer. Want Leen draait elke zondagmorgen muziek uit lang vervlogen jaren, vaak gelardeerd met een wetenswaardigheidje of bijzondere anecdote.

Radio West doet live verslag van alle wedstrijden van ADO Den Haag. Zie voor alle programmainformatie en uitzendtijden: Westonline.nl of TV West teletext


Service

Vrijdag 2 november 2007

g Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Vrijdag 2-11

Zaterdag 3-11

Zondag 3-11

Maandag 3-11

Min. 10º Max. 14º Zon 25% Wind 2

Min. 10º Max. 15º Zon 5% Wind 3

Min. 8º Max. 12º Zon 5% Wind 2

Min. 7º Max. 12º Zon 30% Wind 3

23

Pierre Wind Pierre’s Droom: Brandnetelbouillon Met grote handschoenen aan, lieslaarsen die reiken tot de strakke buiklijn en zelfs oorwarmers om de gehoorsleuven te beschermen, struin ik langs de weg. Normaal gesproken ben ik zo’n type, die als ie op een stukje groen vertoeft, dan ook direct struikelt over de brandnetels. Maar nu ik juist een groot verlangen heb om brandnetelsoep te maken, kan ik in geen velden of wegen brandnetels vinden. Tjonge, dit moet mij weer overkomen. Ik zie wel Paardebloemen. Trouwens, ik heb ooit eens gezien hoe iemand hier een variatie van wijn op maakte. Maar ik heb nu helemaal geen trek in wijn, maar in brandnetelbouillon. Misschien heeft u meer succes? Pluk in de tuin of in het bos 200 gram brandnetels. Of bestel deze bij de groenteboer. Kunt u niet aan brandnetels komen, dan kunt u ook spinaziebladeren gebruiken. Was deze goed. Fruit 1 gesnipperde ui, 50 gram wortel, 50 gram bleekselderij, 6 geplette jeneverbessen en 6 peperkorrels, 1 laurierblad, 1/ 2 bos peterselie, 1 prei in stukjes en de helft van de brandnetels. Afblussen met 1,2 liter water of runderbouillon. Aan de kook brengen. 20 minuten laten pruttelen. Andere helft brandnetels plus 2 takjes dragon toevoegen. Nog 5 minuten pruttelen en het hele gebeuren zeven. Op smaak brengen met zout. Eventueel kunt U als garnituur vermicelli en gehaktballetjes in de bouillon laten drijven. Deze soep prikkelt de smaakpapillen.

© Marcello’s Art Factory / bron: weeronline

g Bioscopen Pathé Buitenhof ‘N Beetje Verliefd di 13:30 Alles is Liefde dagelijks 13:10 16:00 18:50 21:40 Atonement dagelijks 12:50 15:40 18:30 21:20 zo ook om 10:15 Control dagelijks 21:50 do/vr/ma/di ook om 14:10 Die Falscher dagelijks 17:00 19:30 Evening dagelijks 19:00 do/vr/ma/di ook om 16:20 Michael Clayton dagelijks 18:10 20:50 do/vr/ma/di ook om 15:30 do/vr/ma ook om 13:00 Plop en de pinguïn za/zo/wo 12:55 14:40 zo ook om 11:10 Ratatouille (NL) za/zo/wo 16:30 Sneak Preview di 21:10 Stardust dagelijks 18:20 do/vr/ma/di ook om 13:05 Surf’s Up: Een Oceanimatiefilm (NL) za/zo/wo 13:00 15:00 zo ook om 11:00 The Bourne Ultimatum dagelijks 21:30 do/vr/ma/di ook om 13:50 The Kingdom do/vr/za/zo/ma/wo 21:10 do/vr/ma/di ook om 15:50 Timboektoe za/zo/wo 15:45 za/wo ook om 13:15 zo ook om 10:40 Waar is het paard van Sinterklaas? za/zo/wo 13:30 15:50 zo ook om 11:20 Voor mee informatie: www.pathe.nl/buitenhof tel. 0900-1458 (35cpm)

Pathé Scheveningen 30 Days Of Night vr/za 00:00 Alles is Liefde dagelijks 13:10 15:50 18:40 21:30 vr/za ook om 00:30 American Gangster za 20:30 Atonement dagelijks 15:30 18:10 20:50 za/zo/wo ook om 12:50 vr/za ook om 23:40 Butterfly on a Wheel do/vr/ma/di 15:40 Death Sentence dagelijks 21:20 Earth zo 16:30 Eastern Promises vr 20:30 Gone Baby Gone ma 20:30 Halloween dagelijks 19:10 Knocked Up dagelijks 16:40 Live! dagelijks 19:00 do/vr/ma/di ook om 14:10 16:30 vr/za ook om 00:00 Meet the Robinsons (NL) za/zo/wo 13:00 Plop en de pinguïn

za/zo/wo 12:40 14:30 Ratatouille (NL) za/zo/wo 13:30 Resident Evil: Extinction do 20:30 Rogue Assassin dagelijks 17:10 21:50 do/vr/ma/di ook om 14:50 vr/za ook om 00:20 Rush Hour 3 dagelijks 19:30 vr/za ook om 23:30 Sneak Preview di 21:30 Stardust dagelijks 16:20 do/vr/ma/di ook om 13:30 Superbad zo 20:30 Surf’s Up: Een Oceanimatiefilm (NL) za/zo/wo 13:10 15:10 The Assassination of Jesse James wo 20:30 The Bourne Ultimatum dagelijks 18:30 The Heartbreak Kid dagelijks 16:00 21:00 do/vr/ma/di ook om 13:20 vr/za ook om 23:50 The Invasion do/vr/za/ma/di/wo 18:00 do/vr/ma/di ook om 13:20 The Kingdom dagelijks 21:40 vr/za ook om 00:20 Timboektoe za/zo/wo 14:00 16:30 Trade dagelijks 20:15 Waar is het paard van Sinterklaas? za/zo/wo 13:20 za/wo ook om 15:40 Voor mee informatie: www.pathe.nl/scheveningen tel. 0900-1458 (35cpm)

Filmhuis Den Haag 4 maanden, 3 weken en 2 dagen/ Cristian Mungiu 4 luni, 3 saptamini si 2 zile wo 15:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 uur Nadine/ Erik de Bruyn zo 14:00 uur do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:30 uur Die Fälscher/ Stefan Ruzowitzky do/vr/za/zo 16:45 uur

Deze week gaat de film ‘4 maanden, 3 weken en 2 dagen’ in première. Foto: PR

do/vr/za/zo/ma/di/wo 19:00 uur do/vr/za/zo/di/wo 21:00 uur Manudactering dissent – uncovering Michael Moore/ Debbie Melnyk en Rick Caine ma/di/wo17:00 uur Manufactured landscapes/ Jennifer Baichwal do/vr/za 17:00 uur Control/ Anton Corbijn zo 14:00 uur vr/za/zo/ma/di | 21:45 uur do/vr/za/ma/di/wo 17:00 uur Goud/ Regisseur Niek Koppen do/vr/za 19:30 uur do/vr/za/ma/wo 17:00 uur Vier minuten / Chris Kraus do/vr/za/zo/ma/di/wo 21:45 uur The diving bell and the butterfly/ Julian Schnabel Le scaphandre et le papillon do/vr/za/zo/ma/di/wo | 21:45 uur Iklimler/ Nuri Bilge Ceylan Seizoenen zo 13:30 uur ma/di/wo16:45 uur Das leben der anderen / Florian Henckel von Donnersmarck do/vr/za/zo/ma 16:30 uur di/wo17:00 uur Sneak preview ma 22:00 uur Le dernier des fous/ Laurant Achard wo19:30 uur Dans Paris/ Christophe Honoré di 19:30 uur Voleurs de chevaux / Micha Wald ma19:30 uur Les ambitieux / Catherine Corsini zo 19:30 uur Jardins en automne / Otar Iosseliani zo 17:00 uur 2 days in Paris/ Julie Delpy 2 jours à Paris za19:30 uur La faute a fidel / Julie Gavras vr 19:30 uur Lady Chatterley / Pascale Ferran do 19:30 uur Debate: the situation of woman and children in armed conflicts/ Cinema & Justice zo 15:00 uur Innocence under siege/ Barry Lank wo 19:30 uur Children, Kosovo 2000/ Ferenc Moldoványi Decafëmijët, Kosovo 2000 di 19:30 uur In a soldier’s footsteps/ Mette Zeruneith I Soldatens Fodspor ma 19:30 uur Children under fire / Rob Edwards Allistair Scott zo19:30 uur Wat Babies/ Raymonde Provencher zo 17:00 uur Ezra/ Newton Aduaka zo 13:00 uur Pickpocket/ Robert Bresson wo 21:30 uur Whale rider/ Niki Caro di 14:00 uur Asterix en de vikingen/ Stefan Fjeldmark zo 13:00 uur wo15:00 uur Kidz in da hood / Catti Edfeldt Ylva Gustavsson zo/wo 15:00 uur Power cut / Sarah Vanagt Documentaire-installatie zo14:00 uur do/vr/za/ma/di/wo 18:00 uur Voor meer informatie: www.filmhuisdenhaag.nl

Ingrediënten brandnetelbouillon voor 4 personen 4200 gram brandnetels of spinaziebladeren 46 geplette jeneverbessen 41 gesnipperde ui 41 laurierblad 4 50 gram wortel 41/ 2 bos peterselie 4 50 gram bleekselderij 41 prei

4 6 peperkorrels 41, 2 liter water of runderbouillon 4 2 takjes dragon

g Spoedgevallen Alarmcentrale: 112 Politie Haaglanden: 0900 8844 SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden) SMASH is een samenwerkingsverband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ‘s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. Tel. 070 - 346 96 69 Website: www.smashaaglanden.nl

Informatie dienstdoende apotheken Tel. 070 345 10 00 Tandartsendienst: avond- en weekenddienst (alleen spoedgevallen): (070) 311 03 05. Overig Stichting Dierenambulance Den Haag Tel. 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) Website: www.dierenambulancedenhaag.nl Dierenartsen weekenddienst Spoedgevallen nacht en weekend Tel. 0900 - 222 6 333 en 0900 - 2222 456 Website: www.dierenartsenkring-denhaag.nl

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 EB Den Haag T: 070-3644040 / F: 070-3633570 info@denhaagcentraal.net redactie@denhaagcentraal.net advertentie@denhaagcentraal.net abonnementen@denhaagcentraal.net Klantenservice Den Haag Centraal Voor opgave abonnementen, verhuizingen en bezorging: Servicenummer Adrepak Abonnementenregistratie: 070-3590723 (ma t/m vr: 09.00 tot 17.00 uur) Antwoordnummer 45001 2504 VC Den Haag. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode) Den Haag Centraal postbus 45666 2504 BB Den Haag. Abonnementsprijzen: Kwartaal € 12,95 / Jaar € 49,95 Hoofdredacteur: Coos Versteeg Coördinatie redactie: Miranda Fieret Coördinatie cultuur: Roos van Put Coördinatie sport: Martin van Zaanen Eindredactie: Dick Toet, Wouter Storm (corrector) Algemene Zaken: Marianne ten Have Medewerkers: Floor de Booys, Peter Breedveld, Maarten van Doorn, Mirjam Flore, Eppo Ford, Bert Jansma, Babeth Knol, Elske Koopman, Eric Korsten, Joke Korving, Isabella Lanz, Alexander Münninghoff, Doron Nagan, Monique van Oostrum, Anneke Ruys, Menno schraven, Hans Schmit, Rob Soetenhorst, Rogier Slop, Kees Stal, Jill Stolk, Alexandra Sweers, Aad van der Ven, Renate van der Zee Feuilleton: Tomas Ross Columnisten: Kees Jansma, Vilan van de Loo, Marcella Mesker, Marc Delissen Rubrieken: Teun Berserik (cartoon), Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs), Bas Martens (juridisch), Marnix van Rij (financieel), Pierre Wind (culinair) Illustraties: Marcello’s Art Factory Vormgeving: Rob Hofland / Grafische Zaken Fotografie: C&R, Anna Green, Willy Jolly, Harmen de Jong, Mylène Siegers, Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA Advertentiebeheer: Dory Danckaarts Uitgever/directeur: Robert Conijn Zie voor een compleet overzicht: www.denhaagcentraal.net


24

Society

Roos

Vrijdag 2 november 2007

Renate & de Residentie

Met

f o t o ’s v a n

Otto Snoek

Nee, dit is niet de Culibus die komt voorgereden. En zelfs niet de volgauto van Ali B en zijn familie. Dit is gewoon een doorsnee gast van het gala.

Rode kool groeit niet in een potje Wat is nu weer een ‘Culibus’? Met nieuwe woorden hebben wij doorgaans geen enkel probleem, wij gaan tenslotte op onze ouwe dag met de tijd mee, maar bij ‘Culibus’ moesten wij toch echt even hard gaan nadenken. Wij hadden werkelijk geen flauw idee wat je allemaal met een ‘Culibus’ kunt doen. Het klonk toch een beetje als een speeltje in de trant van Nexus Excel en Celebrator, maar tijdens de Black & White Culinight in de Nieuwe Kerk aan het Spui werd ons duidelijk dat je helemaal niet mét de Culibus kunt spelen, maar dat de gein vooral is te vinden ín de bus. Koning Gala Patrick van Zuiden, eigenaar van Restaurant Savarin, had een wereldidee: “De Culibus is een voertuig dat gezonde en voedzame maaltijden gaat verstrekken aan jongeren die veronderstellen dat rode kool in een potje groeit”, zo laat hij weten in zijn speech. Het Culibusidee is een beetje à la de Britse Jamie Oliver die met kansarme jongeren in de keuken staat, maar dan anders. De Jeunes Restaurateurs d’Europe hebben de stichting Culibus opgericht, onder aanvoering van onze Patrick, en deze stichting zet zich dus in voor het goede doel van zielige kindjes in Nederland die zelden gezond te eten krijgen. Ze trekken dus met een tot Culibus omgebouwde Oad bus het land in. In het mooie programmaboekje lezen wij vervolgens dat kinderen in de Culibus leren hoe je een kroket kunt maken. ‘Snoep gezond eet een kroket’, of zoiets. Voor een goed doel heb je geld nodig, veel geld en dus werd er een gala georganiseerd. Waar wij natuurlijk weer onze ogen uitkeken. Chaira Borderslee was uitgenodigd; stond zij eerder nog als prinses in de musical Aïda, nu is zij aap in Tarzan. De touwen waarmee zij zich als heuse Bokita van tak tot tak slingert had zij voor vanavond speciaal

Enkele Jeunes Restaurateurs bijeen, hoewel zo jeunes zijn ze nu ook niet meer. Koning Gala Patrick van Zuiden heeft zich vermomd als pinguïn en oefent de juiste vleugelhouding. als halter aan haar avondjurk bevestigd. Ook zien wij Jackie Weber, geen familie van de bekende barbecue maar wel eigenaar van restaurant Koetjes en Kalfjes in Oegstgeest. Zij is tegenwoordig voortdurend op TV, want tijdens die NOS reportage waarin de suggestie werd gewekt dat meneer Thunissen van Metterwoon tot de intieme vriendenkring van Holleeder en Mieremet behoort, zit Jackie toevallig op datzelfde gala pal voor de camera. En dat fragment is de laatste tijd keer op keer herhaald. Jackie hoeft zich vanavond helemaal geen zorgen te maken over een beeld van verkeerde vrienden, want vanavond zijn er alleen maar hele nette mensen, zoals Wim Zegwaard. Die op deze avond flink in de bus had geblazen want het grootste deel van de veilingopbrengst – met een totaal van 71.333,50 euro – kwam deze avond uit zijn dik gevulde afvalverwerkingsportemonnee. Nette mensen van onder de rivieren waren er ook. Dolf Kock, van het Stadspaviljoen in Eindhoven trekt zich niets aan van de dresscode zwart/wit en is compleet in black. Maar zo vertrouwt hij ons verlegen toe: “Er is wel een wit element aanwezig, maar dat

laat ik hier niet zien”. Andere gasten tonen duidelijk te weten wat een zwart/wit dresscode is. Zoals die ene heer in een jasje met zebraprint. Beeldig. Als je naar Artis gaat. Aaibaar gekleed is zonder meer Eugène van Angelbeek, voorzitter van de Stichting Culibus. Zijn fluwelen pak lonkt, wij kunnen er maar niet van afblijven. “Ach ja”, zegt hij blij, “de aaibaarheidsfactor wordt met zo’n jasje natuurlijk wel vergroot”. Natuurlijk zijn er ook nette artiesten op dit culigala. Rapper Ali B. laat alle gasten compleet uit hun dak gaan. En Gino Vanelli was speciaal ingevlogen. Die zanger die twintig jaar geleden de harten van vele dames sneller liet kloppen maar die nu auto’s weer laat starten, want zijn ‘People gotta move’ is leuk gemonteerd onder een spotje van de ANWB. Presentator Erik de Zwart memoreert het fijntjes als hij deze zanger in zijn veel te strakke broek aankondigt. “Je bent jong en je wilt wat”, maar Vanelli is oud en moet echt een andere pantalon aan, wij zaten pal voor het podium en onze eetlust was meteen verdwenen.

Roos

van

Put

Leuk jasje, als-ie jonkies krijgt willen we er ook eentje.

“Die fotograaf loert nog steeds op je”, krijgt Jackie Weber in het oor gefluisterd. Jackie draait zich dan ook mooi niet om. Tja, voor je het weet ben je weer op alle journaals te zien.


dhc-25