Page 1

}<(l(tp$=adbcae<

Een échte Haagse krant Actueel 3x scheepsrecht voor Europees Octrooibureau?

Vrijdag 17 augustus 2012

Politiek Nieuwe serie in aanloop naar verkiezingen

3

8&9

jaargang 6 nummer 275

€ 1,75

Cultuur Alsnog halve ton subsidie voor NTJong

11

Indisch Nederland herdenkt

>Foto: C&R “Hoe moeilijk het (…) was om te leven met herinneringen aan een tijd die te pijnlijk was om onder woorden te brengen”, sprak zangeres Frédérique Spigt woensdagmiddag tijdens de 15 augustus-herdenking bij het Indisch Monument in Den Haag. Traditiegetrouw werd daar de Japanse capitulatie en daarmee het einde van de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië en Nederlands-Indië herdacht. Zelf werd Frédérique Spigt pas in 1957 geboren, dus lang na de

oorlog en zelfs lang na de politionele acties en de souvereiniteitsoverdracht in 1949. Maar haar moeder zat tijdens de oorlog drie jaar in het jappenkamp en dat heeft een groot stempel op het gezinsleven gedrukt. Spigt zag haar optreden bij de jaarlijkse herdenking als een persoonlijk eerbetoon aan haar inmiddels overleden moeder. Kransen bij het monument werden onder tropische temperatuur gelegd, onder andere door demissionair premier Rutte.


2>varia

Š Teun Berserik

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Ingezonden mededeling

! e j t n j i N m o k We l


3

actueel<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Voor derde maal architectuurcompetitie uitgeschreven

Bronovo erkent bizarre fout

Het EOB wil weer eens bouwen. Of toch niet?

Het Haagse ziekenhuis Bronovo heeft erkend een fout te hebben gemaakt met als bizar gevolg dat begin vorig jaar een volkomen gezonde man uit Den Haag in Duitsland is ontdaan van zijn prostaat. Na operatie in Duitsland bleek dat de Hagenaar geen kanker had, maar het slachtoffer was van een verwisseling van prostaatweefsel in Bronovo. De man is nu impotent en incontinent. Bronovo meldde de zaak niet bij de inspectie, omdat het ziekenhuis zelf met een onderzoek bezig was. Ook de inspectie voor de Gezondheidszorg is intussen met een nader onderzoek gestart. Inmiddels heeft de gedupeerde Hagenaar recent een gesprek gehad met het bestuur van Bronovo en de behandelende uroloog. Van de kant van het ziekenhuis zijn excuses gemaakt en is psychologische hulp aangeboden. Over een schadevergoeding wordt nog onderhandeld. Het slachtoffer heeft een voorschot van 20.000 euro gekregen.

Drie combinaties van bouwers en architecten zijn doorgedrongen tot de finale van de competitie voor een nieuw kantoor van het Europees Octrooibureau in Rijswijk. Het is al de derde maal in 23 jaar dat het EOB de crème-de-la-crème van de architectuur inschakelt. Het leverde fantastische ontwerpen op, maar nimmer een bouwbesluit. “Deze keer zal het zeker gebeuren”, bezweert een woordvoerder van het EOBhoofdkantoor in München.

Beloning gestolen schilderijen

Door Casper Postmaa

De champagne knalde en de glazen rinkelden toen het Europees Octrooibureau in de Rijswijkse Plaspoelpolder in 1989 bekendmaakte dat het een wereldwijde competitie had uitgeschreven voor een vervangend kantoor in Leidschendam. En wat voor een kantoor! Met een vloeroppervlak van 150.000 m2 zou dit het grootste kantoor van Nederland worden. Voor een beter begrip: dat is ruim anderhalf maal zo groot als het stadhuis van Den Haag. Champagne was er ongetwijfeld ook toen twee jaar later uit de ruim honderd inzendingen architectenbureau Neutelings & Roodbeen als winnaar werd aangewezen. Het veel geprezen ontwerp was een kleine stad met een stelsel van wegen dat over de daken van de kantoren liep waarop de werknemers dicht bij hun werkplek konden parkeren. In de vakken tussen de wegen lagen drie atria en een aantal thematuinen. Ook Leidschendam was blij met dit megaproject ondanks het feit dat het voor de nieuwbouw een aantal sportverenigingen naar elders had moeten verbannen. Maar na de bekroning van het werk van Willem Jan Neutelings en Frank Roodbeen bleef het lange tijd stil, en opeens was het over. Het aantal patentaanvragen liep terug, waarop de directie van het EOB besloot het oorspronkelijke kantoor uit 1967 in de Plaspoelpolder van de Wassenaarse ar-

Drie combinaties Drie combinaties gaan uitvechten wie de opdracht krijgt om het nieuwe EOB-kantoor (80.000 m2 vloeroppervlak, budget plusminus 250 miljoen euro) in Rijswijk te ontwerpen en te bouwen: * architectenbureau Henning Larsen Architects uit Denemarken van de gelijknamige, inmiddels 87-jarige architect. Het bureau met kantoren in Libanon, Saoedi-Arabië, München en Kopenhagen heeft een grote reputatie. Andere deelnemers aan deze combinatie zijn BAM Utiliteitsbouw en Ballast Nedam B&O. * Een andere prominente deelnemer is de Franse sterarchitect Jean Nouvel die bekend werd met zijn ontwerp voor het Institut du Monde Arabe in Parijs. Aan deze combinatie doen Dam & Partners mee en Group TBI. * Het derde consortium bestaat uit de architectenbureaus Group A (Nederland) en Art & Built (België) plus Cordeel Nederland en Aannemingsmaatschappij CFE.

De leverancier van de ultieme tip, die leidt tot het terugvinden van vijf in het Benoordenhout gestolen schilderijen en de aanhouding van de daders, wacht een forse beloning. De betrokken verzekeringsmaatschappij heeft er 36.000 voor over om de twee doeken van Isaac Israels en drie andere belangrijke schilderijen terug te krijgen. Voor de hele premie moeten ook de daders kunnen worden aangehouden. De vijf schilderijen zijn uit een woning aan de Kijfhoeklaan gestolen via een babbeltruc. De bewoner kreeg twee mannen aan de deur, die zeiden de schilderijen te komen ophalen om gerestaureerd te worden. Omdat inderdaad sprake was van een plan tot restauratie had de bewoner aanvankelijk geen argwaan. Pas later ontdekte hij de ware toedracht. De vijf schilderijen vertegenwoordigen een waarde tussen de drie en vier ton.

Mailservice gemeente Inwoners van Den Haag kunnen voortaan per e-mail in een oogopslag zien wat er in hun buurt gebeurt; van de kapvergunning voor een zieke boom tot de vergunningaanvraag voor een dakkapel. Eerder stonden deze berichten in de Posthoorn. Hagenaars kunnen zich hiervoor nu abonneren op een nieuwe e-mailservice. Wie zich wil aanmelden voor de e-mailservice gaat naar www.denhaag.nl/gemeenteberichten en klikt op de link onder het kopje ‘e-mailservice bekendmakingen’. Daar kunnen mensen bijvoorbeeld aangeven alle berichten te willen ontvangen in een straal van 50 tot 1500 meter rondom hun woning. Daarnaast kunnen inwoners precies aanduiden waarover zij informatie willen ontvangen. Bijvoorbeeld over verschillende soorten vergunningen, of over huisafval, verkiezingen of belastingen.

Het winnende ontwerp uit de competitie van 2004 van het Belgische bureau XDGA. In 2008 besloot het EOB definitief het ontwerp niet uit te voeren. > Illustratie: XDFA, Brussel

chitect R.D. Bleeker te verbouwen. Het leverde veel frustraties op, bij de architecten en de lokale politiek. In zijn algemeenheid werd het EOB door de jaren heen bestuurlijke onmacht en traag handelen verweten. Ontevreden Ook na deze zeperd bleef het EOB ontevreden over de behuizing in Rijswijk die steeds meer tekortkomingen vertoonde. Opnieuw greep de directie in München naar het middel van een grootse architectuurcompetitie. Vijftig bureaus maakten een schetsplan, tien drongen door tot de finale en de Brusselse architect Xaveer de Geyter (ooit medewerker van Rem Koolhaas) ging met de hoogste eer strijken. Zijn bureau XDGA ontwierp een spectaculaire combinatie van torens, maar of de duvel ermee speelde: het kwam er weer niet van. Volgens EOB-woordvoerder Oswald Schröder was opnieuw een drastische terugloop van het aantal octrooiaanvragen de oorzaak, maar volgens XDGA lag het vooral aan de bestuursstructuur van het EOB. “Elke keer als er een nieuwe di-

recteur aantrad verdween het klaarliggende bouwplan in de prullenbak. Dat is Neutelings en ons overkomen”, aldus Lieven de Boeck van XDGA. “En ja, ik weet dat er weer een competitie is uitgeschreven, maar wij doen niet mee”. Oswald Schröder ontkent niet dat bestuursperikelen meespelen, maar is ervan overtuigd dat het deze keer eindelijk gaat lukken. “De huidige directeur heeft nog een contract tot 2015, dus er is die periode geen sprake van een bestuurswisseling. Bovendien is de noodzaak nu veel groter. De vorige keren betrof het een strategisch besluit om al dan niet te bouwen, nu is het absolute noodzaak. De toren in de Plaspoelpolder is in slechte staat. Er zijn zelfs stukken van de gevel naar beneden gekomen. Het is dus ook een kwestie van veiligheid”. De nieuwbouw zal plaatsvinden op de locatie van het EOB in Rijswijk zelf. Tijdens de bouw moeten de activiteiten van de organisatie gewoon doorgaan. Schröder: “Dat is geen probleem, we beschikken daar over een heel gro-

te locatie. De nieuwbouw zal hoogst waarschijnlijk bij de huidige ingang verrijzen”. Als de drie combinaties aan het eind van het jaar klaar zijn met hun opdracht zal de jury (waarin zes bestuursleden van het EOB) eind januari een winnend ontwerp kiezen en dat voordragen aan de complete Raad van Bestuur in München. Die zal dan beslissen of er wordt gebouwd. Of toch weer niet?

BAVA

Ingezonden mededeling

ie

LICHTARCHITECTUUR LICHTADVIEZEN VOOR PARTICULIEREN EN BEDRIJVEN MET GROTE SHOWROOM

e

Bel

ze n o ef

f o s o l i f il cht

SYLVAIN POONSSTRAAT 14 (WATERINGSE VELD) 2548 XX DEN HAAG TEL: 070-345 00 45

WWW.BAVA.NL


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

stadsmens

Carrière van dichteres Edith de Gilde verliep precies zoals zij die plande Hier en daar had ze er wat woorden uit gehaald, soms zelfs een hele zin, en toch bleef ze met het gedicht precies hetzelfde zeggen. Edith de Gilde kwam kort geleden tot deze verrassende ontdekking. In de drukproef van haar onlangs verschenen bundel ‘Vleugels van cement’ zag zij dat in haar gedicht ‘Verkeerde woorden’ bepaalde regels niet goed waren afgebroken. “Ik had de uitgever kunnen vragen om het in orde te maken, maar dan zouden sommige regels te lang zijn geworden en dat is weer niet mooi voor de bladspiegel”. Edith ging schrappen en merkte dat ‘Verkeerde woorden’ niet aan zeggingskracht verloor. Een bijzondere ervaring, vond ze. Haar gedicht was in 2010 door een jury goed bevonden voor de toptwintig van de tweede editie van de Nationale Gedichtenwedstrijd. Vorig jaar januari had jurylid Huub van der Lubbe, zanger van De Dijk, het nog met verve voorgedragen. “Dan blijkt het altijd weer anders te kunnen”, zegt ze nu. “Je moet nooit denken dat het af is”. In ‘Vleugels van cement’ staat een flink aantal eerder gepubliceerde gedichten van Edith de Gilde. De bundel geeft een overzicht van haar werk uit de afgelo-

pen dertien jaar. Maar de belangstelling voor poëzie was er veel eerder. Die ontstond in haar jeugd. Tijdens haar studie Nederlands begon zij met dichten. In 1994 pakte Edith, na een lange, welbewuste periode van onderbreking, het serieuzer aan toen ze lid werd van een dichterswerkgroep. Twee jaar later riep het tijdschrift ‘Ode’ lezers in een wedstrijd op ‘een ode’ te schrijven. “Ik had eerder een gedicht gemaakt dat als titel ‘Liedje’ had. Dat vond ik eigenlijk ook wel een ode. Ik heb de titel veranderd en heb het ingestuurd”, zegt ze met een lach. Het werd haar allereerste publicatie die ook meteen raak was. Edith de Gilde won de wedstrijd en kreeg een reis naar Sri Lanka cadeau. Carrière De carrière van Edith de Gilde, die bestuurslid is van de Haagse Kunstkring, afdeling letteren, theater en film, is precies verlopen zoals zij die rond haar twintigste ‘in haar hoofd had’. Voor al haar plannen trok ze steeds tien jaar uit. Zo was zij in de jaren zeventig docente Nederlands en kwam in de jaren tachtig in dienst bij Novib, het huidige Oxfam Novib. “Eén van mijn dromen was bij een humanitaire organisatie te

de jongste vier was tijdens het bombardement en de oudste achttien. Ik vond het heel aangrijpend. Die verhalen vergeet ik nooit meer”. Maar terug naar ‘Vleugels van cement’. De gedichten in haar bundel raken de lezer, zijn soms hilarisch, zoals het nietszeggende gekakel tijdens een rit in ‘Lijn twee’. Of ze ontroeren en zijn herkenbaar. Neem bijvoorbeeld ‘Eerste liefde’, het gedicht over een uiteen gespat ideaalbeeld:

Van Edith de Gilde verscheen de bundel ‘Vleugels van cement’. >Foto Pim de Vroomen

werken. Dat is Novib geworden, waar ik onder meer scholing heb gegeven aan Nederlandse plaatselijke vrijwilligersgroepen in bijvoorbeeld het werven van fondsen. Maar in de jaren negentig was er niets meer dat me echt verraste. Eén van mijn andere plannen was ooit een eigen bedrijfje te beginnen. Dat is toen een yogastudio geworden”. In de laatste fase van haar werkende leven

werd zij ingeschakeld door Heleen Hebly, programmaleider van de Openbare Bibliotheek Den Haag, voor de ‘Verhalentafels’. Aan Hagenaars was gevraagd herinneringen aan vroeger op te halen. Edith de Gilde hielp hen bij het schrijven ervan. Eén van de onderwerpen was het bombardement op het Bezuidenhout op 3 maart 1945. “Iedereen die meedeed, kende nog alle details, terwijl

‘met hem wil ik spelen dacht ik maar ik deed het niet zat stil en wist dat er iets kapot moest dat al mijn meisjesboeken me hadden voorgelogen dat ik prinsen zou beminnen met butsen en builen die dag was ik zo oud als ik jong was mijn in zichzelf verzonken prins ontging het ‘Vleugels van cement’ kost 10,– euro en is te bestellen via www.witte-uitgeverij.nl artikelnummer WUPOVE0018

Joke Korving

Ingezonden mededeling

Prinsjesdag concert di 18 september 20.30 uur Beleef het slot van Prinsjesdag met het residentie orkest onder leiding van de talentvolle dirigent David Afkham. Met Brahms’ fenomenale Derde symfonie! david afkham dirigent Karin strobos mezzosopraan Otterloo intrada Berlioz les nuits d’été Brahms symfonie nr. 3 1e rang € 38,- | 2e rang € 32,50 | 3e rang € 20,- | < 27 jaar € 10,-

janine jansen soleert in Prokofjev Vr 28 september 20.15 uur Za 29 september 20.15 uur Zo 30 september 14.15 uur De wereldberoemde violiste janine jansen is in Den Haag met het schitterende tweede vioolconcert van Prokofjev. Hier moet u bij zijn! Pablo Heras-Casado dirigent janine jansen viool sjostakovitsj feestelijke ouverture Prokofjev vioolconcert nr. 2 Tsjaikovski symfonie nr. 5 1e rang € 38,- | 2e rang € 32,50 | 3e rang € 20,- | < 27 jaar € 10,-

Janine Jansen Alle concerten vinden plaats in de Dr Anton Philipszaal, Den Haag. KaarTen BesTellen: t 070 88 00 333 of residentieorkest.nl


5

actueel<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Nieuw Aziatisch-Frans restaurant voor sterrenkok Paul van Waarden Chef-kok Paul van Waarden van het gelijknamige Rijswijkse sterrenrestaurant en het Scheveningse At Sea opent 7 september in het voormalige Shirasagi aan de Stadshouderslaan zijn derde zaak. DKVW gaat het heten, een knipoog naar De Keuken van Waarde dat hij veertien jaar terug in Wassenaar exploiteerde. De nadruk zal liggen op de Aziatisch-Franse fusiekeuken, zoals sushi met eendenlever en speenvarken met garnalen.

Vilan

Koop ons

Door Annerieke Simeone

Wie een jaar geleden tegen Paul van Waarden had gezegd dat hij een nieuw restaurant zou starten, had een bedenkelijke blik teruggekeken. Wie hem had verteld dat het een Aziatische zaak zou worden, zou hij voor gek hebben verklaard. En toch is het zo. Op 7 september opent de met een Michelinster getooide topkok zijn derde etablissement. In het Statenkwartier, dit keer. Met Aziatisch-Franse gerechten op de kaart. Hij kan er hartelijk om lachen. “Waartoe een Facebookberichtje niet allemaal kan leiden”. Van Waarden was de laatste jaren al meer en meer gefascineerd geraakt door de geurige, verfijnde Aziatische keuken en bracht in zijn vrije tijd regelmatig een bezoek aan een exotisch restaurant. Vooral bij het Japanse restaurant Shirasagi, dat om de hoek van zijn huis ligt, was hij vaak te vinden. Hij baalde flink toen het bedrijf vanwege de slechte economie vorig jaar zijn deuren moest sluiten. ‘Snif snif, wat jammer dat mijn favoriete restaurant dicht gaat’, schreef hij op de social mediasite. Een dag later kreeg hij bericht van Rob Leusink, rechterhand van Henk Au. Au, de succesvolle Chinese zakenman en eigenaar van onder meer de Markthof en de Chinese restaurants Ming Kee en Ming Dynasty wilde graag een afspraak maken met Van Waarden. “Ik dacht : Why not, een goede lunch kan nooit kwaad”. Onder het dim summen vroegen de heren hem: ‘Als je een Aziatisch restaurant mocht beginnen, hoe zou je dat dan aanpakken?’ In eerste instantie was Van Waarden wat terughoudend. “Menen ze dit nou?, dacht ik. Ik beheers die keuken helemaal niet. Van huis uit ben ik een Frans geschoolde kok. Ik zou niet weten hoe ik pekingeend op de traditionele manier moet klaar maken”. Maar zijn eetpartners waren volhoudend en dus begon Van Waarden hardop te fantaseren.

Paul van Waarden in zijn nieuwe zaak DKVW. > Foto: C&R

Waarden om de Franse keuken onder de knie te krijgen. Begin september is het zover. Dan heeft Van Waarden samen met Chau twee kaarten samengesteld: een voor de nieuwe champagnebar die aan de entreekant komt, en een voor het restaurantgedeelte, aan de kant van het terras. Voor bezoekers van de champagnebar is een fruit de mer kaart samengesteld met onder meer vier soorten oesters, sushi en sashimi. In het restaurant staan gerechten als pekingeend met garnalen en Hakau op de kaart. Die laatste is een klein, gestoomd deeghapje gevuld met garnalen en varkensvlees. Van Waarden serveert de Hakau met een truffelsaus. Voor gasten die minder willen eten of juist meerdere

Haagse Harry

© Marnix Rueb

Oesters Het moest een Frans-Aziatische fusiekeuken worden, zodat hij het beste van twee werelden zou kunnen combineren. Met een champagnebar, waar je oesters en sushi kon eten. En een Nederlands sprekende Aziatische kok, want met twee andere zaken zou Van Waarden zelf geen gelegenheid hebben om fulltime achter het fornuis te staan. “Het moest iemand zijn met ervaring in de Aziatische keuken en iemand waarmee ik moeiteloos kon communiceren”. Van Waarden laat even een pauze vallen. “O ja, ook over de bediening had ik zo mijn ideeën. In veel exotische zaken is gastvrijheid bijzaak. Ze lopen vaak langs je heen en als je een kwartiertje niet naar ze kijkt, zijn ze je helemaal vergeten”. Gaandeweg werd het plaatje steeds duidelijker. Aan het eind van de lunch gaven de heren een klap op het idee. Zowel Van Waarden, Au als de nieuwe Chinese chef John Chau investeerden ieder een deel in de zaak. Chau, een ervaren kok, die in het verleden het Rotterdamse restaurant Four Seasons bestierde, liep een aantal maanden mee in de twee andere restaurants van Van

De verkiezingen naderen, de lijsttrekkers gaan het land in op zoek naar ons, de kiezers. Opeens zijn wij bemind ongeacht uiterlijk, geloof en inkomen, zolang we maar op de lijsttrekker stemmen. Om ons te motiveren, geven ze cadeautjes. De eerste ronde weggeverij is al achter de rug.

spijzen willen uitproberen, zijn bijna alle gerechten ook op half formaat te verkrijgen. Naast de à la cartekaart biedt Van Waarden menu’s aan, een driegangenmenu is er al voor € 40,–. Overigens kunnen mensen aan de champagnebar ook à la carte gerechten bestellen en vice versa. “Daar doen we niet moeilijk over”. Lunchuur DKVW is straks ook tijdens het lunchuur geopend. “Met al die internationale organisaties, winkels en musea in de buurt, moet dat een succes worden. Kijk maar ’s hierachter in de Frederik Hendriklaan, daar zitten alle broodjeszaken vol”. Bij DKVW echter geen broodjes, maar verschillende Bentoboxen à € 17,50 inclusief een glas wijn.

Van Waarden heeft het minimalistische interieur van het voormalige Japanse restaurant enigszins aangepast. “Shirasagi was een prachtig, strakke zaak, maar elke keer als ik hier kwam eten, dacht ik: “het is mooi, maar het kan beter”. Dus verving de chef een deel van het interieur. De bruin-oranje kleuren zijn verdwenen. Veel roomwit, zoals de stoelen en ook meer speelse elementen, zoals een lichtsculptuur aan het plafond. Over de twee teppanyaki-tafels heeft hij een blad geplaatst, zodat het nu net een grote tafel lijkt. “Daar kunnen we een grote groep tot 22 man kwijt”. Ondanks dat hij voorlopig niets met Japans grillen wil doen wil hij de teppanyakitafels niet weg doen “Dit is een prima alternatief en wie weet, komen ze in de toekomst nog van pas”.

Wie geeft wat? Afgelopen zaterdag begonnen de meeste campagnes. Het Financieele Dagblad meldde dat de PvdA rode rozen uitdeelt, Alexander Pechtold van D66 deelde chocolademunten uit met de filosofie: ‘gratis geld bestaat niet’. Ja, dat is een doordenkertje, met humor ook nog. CDA-man Buma heeft plaatjes gedraaid bij Radio 10Gold, hij werkt aan zijn bekendheid. En Arie Slob van de ChristenUnie deed omstanders ijsjes cadeau. De VVD en de SP beraden zich nog over geschikte presentjes om het volk mee te lijmen. Lijmen en slijmen, dat komen ze doen. En ik zal ze uitsluitend daarop beoordelen, want wat hun principes waard zijn, weten we inmiddels wel. Akkoordje zus, briefje naar Brussel, akkoordje zo. De Hollandse lijsttrekker voert campagne op Amerikaanse leest. Dat is een goed idee, alleen zijn wij geen Amerikanen. In de uitvoering gaat het dus al mis. Maar toch, ze willen het zo doen, dus dan mogen we ook wat verwachten. Zelf vind ik het altijd leuk als politici, die thuis niet eens weten hoe de wasmachine werkt, zich opeens profileren als realistische mensen. Met opgestroopte mouwen gaat een man dan een achterstandsbuurt in om daar te vertellen dat ze meer sla moeten eten. Ja, daar win je stemmen mee. Voor die CDA-man heb ik een zwak, ondanks zijn partij. Die Buma heeft iets onbeholpens, bij het domme af. Ik bedoel, pláátjes draaien, dat is toch gek? Laat hem gaan helpen in bejaardentehuizen, schoonmaken kan iedereen en zo komt hij nog eens onder de mensen. Dat is hard nodig, want in zijn televisiespotje verscheen hij als een eenzame man, helemaal alleen in een gezinswoning, die het ietsje te veel en te vaak over ‘wij’ en ‘samen’ had. Tragisch. Zo is elke lijsttrekker een circusattractie op zich, en wij moeten Oooh en Aaah roepen en geloven dat het allemaal echt en oprecht is. Wat ik geloof? Dat ze allemaal als de dood zijn voor het volk dat straks over hun goedbetaalde baantje zal beslissen. Dat ze hopen dat we werkelijk te koop zijn voor een ijsje of een chocolademuntje. En ik geloof dat het nog véél en véél gekker gaat worden in Circus Den Haag. Het worden fantastische weken. Vilan van de Loo


6>Varia terugblik

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

foto’s uit het haags gemeentearchief

The Flying Rockets Vier jaar geleden kocht het Haags Gemeentearchief een collectie negatieven aan van de firma JosPé. Deze drukkerij uit Arnhem maakte veel ansichtkaarten in opdracht voor bijvoorbeeld hotels, artiesten of een touringcarbedrijf. Een echte foto kreeg een

Op een aankondiging voor een optreden tijdens een muzikale show in Tilburg op 24 november 1962 werden ze ‘De Nederlandse Shadows’ genoemd opschrift, daarvan maakte men een reproductienegatief dat vervolgens diende om er een serie kaarten van te drukken. De kaarten waren dus echte foto’s, maar dan wel reproductiefoto’s. Bij de aankoop kreeg het gemeentearchief niet alleen de reproductienegatieven, maar ook bijna alle bijbehorende kaarten die als ‘archiefexemplaar’ gediend hebben. Een bandje dat JosPé een kaart liet maken is The Flying Rockets, een Haagse indo-rockgroep rondom de

gebroeders Koenraads. Vader Koenraads was de manager of zoals de achterzijde vermeldt, ‘menager’. De fout is met pen verbeterd op de kaart, die dus waarschijnlijk een proefdruk is. De groep, die van 1959-1965 bestond, heeft geen platen uitgebracht. Op een aankondiging voor een optreden tijdens een muzikale show in Tilburg op 24 november 1962 werden ze ‘De Nederlandse Shadows’ genoemd en zo klinken ze inderdaad. Hetzelfde affiche beschrijft overigens Conny Vink als ‘de vrouwelijke Cliff Richard’. Naast optredens met hun eigen muziek in Nederland en Duitsland, hebben de Flying Rockets ook andere muzikanten begeleid, bijvoorbeeld Hans Boekhout, Wanda Aubrey, Herman van Keeken en Don Mercedes. De groep heeft behoorlijk wat personele wisselingen gekend, en is op de foto te zien in een samenstelling die slechts een half jaar duurde. Linksvoor Leo Koenraads, die sologitaar speelde, dan met de klok mee: onbekend (slaggitaar), Theo van Alphen (slagwerk), Didi Vink (zang) en Hans Koenraads (basgitaar). De naam van de slaggitarist is helaas zelfs een vraagteken voor Henk Looijestijn, die zelf deel heeft uitgemaakt van The Flying Rockets en webmaster is van de website www. storyofindorock.nl over indo-rock in de jaren zestig.

>Foto: fotograaf onbekend, collectie JosPé

Een kijkje in het persoonlijke leven van twee bandleden krijgen we via een artikel in de Haagsche Courant van 27 mei 1964: ‘Rocketsleider huwt zangeres’. De dag ervoor was de twin-

tigjarige Leo Koenraads in het huwelijk getreden met de even oude zangeres Didi Vink, in het ‘nieuwe stadhuis’ aan het Burgemeester De Monchyplein. De bandleden, allen aanwe-

zig bij de trouwerij, hoopten spoedig professional te worden. “Tot nog toe traden zij met succes op in het hele land voor de Internationale Artiestencombinatie en in onze stad onder meer voor de Spoorwijkse dansclub ‘De vrolijke Jeroentjes’.”, schreef de Haagsche Courant. De Internationale Artiestencombinatie was een agentschap onder leiding van Chef van Nierop. De IAC organiseerde avonden met twee artiesten die elkaar afwisselden en was ook verantwoordelijk voor het ‘Grand gala du Teenager’ dat in 1962 voor het eerst plaatsvond in de Haagse Dierentuin en daarna naar Scheveningen verhuisde. Behalve in Spoorwijk traden The Flying Rockets ook regelmatig op in de Schilderswijk in gebouw Pancratius aan de Teniersstraat. De webpagina over The Flying Rockets meldt dat Leo Koenraads, die op zijn vijftiende of zestiende The Flying Rockets mede heeft opgericht, op 30 juni 2009 is overleden. Als amateurmuzikanten hebben The Flying Rockets niet veel sporen nagelaten, maar dankzij de website www. storyofindorock.nl kunnen we het nodige aan de weet komen over de groep en zelfs hun muziek beluisteren. Wim de Koning Gans >www.gemeentearchief.denhaag.nl

Soulheaven, eerste van drie grote gayfeesten op rij De Haagse gayscene verplaatst zich deze zomer massaal naar het strand. Op 30 juni nam Manjefiek al een voorschotje op de zomer. Nu de zon echt is doorgebroken, komen er nog twee grote strandfeesten aan: Soulheaven en Amehoela en keert Manjefiek terug naar de stad. Door Hans Willink

De aftrap van de trilogie is zaterdag 18 augustus. In strandpaviljoen De Staat, Zuiderstrand 4 (eindpunt van lijn 12 – Markenseplein – en achter de snackbar de duinen in lopen) barst om 20.30 een feest los voor de interessante mix van homo’s, lesbo’s, transgenders en biseksuelen. Het affiche laat zien dat het evenement ook open staat voor ‘curious, gay friendly and all with the right attitude’. Dat geeft meteen al aan dat de organisatie inspeelt op de acceptatie die er in de Nederlandse maatschappij is voor homoseksuelen; en omgekeerd.

dit jaar ook niet doorging. Toen hebben we de knoop doorgehakt en hebben we in eerste instantie onze vrouwennetwerken aangeschreven. Daaruit kwamen meteen ook de eerste sponsors”.

Organisatrice Barbara van Gelder is geen onbekende. Niet alleen heeft ze haar sporen al ruimschoots verdiend met het neerzetten van prima feesten, ze is ook verantwoordelijk voor de programmering van The Hague Pride, het Haagse homofestival dat dit jaar een keertje overslaat. Nieuwe initiatieven moeten het ontstane gat enigszins opvullen. “Eat to Meet was een Valentijnsdiner dat ik dit jaar organiseerde in Quirky”, begint Van Gelder haar uitleg over het hoe en waarom. “Daar kwamen een aantal dames samen, waaronder Jolande Fens van Vrouwencafé Haaglanden. Een maandje later krijg ik van haar het berichtje dat het jaarlijkse vrouwen strandfeest 7152 was gestopt. We zijn erover gaan praten om samen een vrouwenfeest te organiseren. Al snel hadden we een locatie maar nog geen geld. De Staat had al aangegeven open te staan voor ons feest. Vlak daarna hoorden we dat The Hague Pride

Vrouwenfeest Daarmee was het vrouwenfeest ontstaan. Er zijn echter ook homo’s, biseksuelen, transgenders welkom en alles wat daar tussenin en omheen zweeft. “Iedereen is welkom”, vervolgt Van Gelder. “Het Vrouwencafé Haaglanden heeft sinds kort de deuren ook geopend voor homo’s en dat gaat prima samen. Daaruit ontstond de gedachte om dat bij Soulheaven ook te doen en dan maar meteen uit te breiden. ‘All with the right attitude’. Daar gaat het om. Elkaar accepteren in elke vorm van diversiteit. Daarnaast was ik al benaderd door veel artiesten die graag op The Hague Pride wilden staan. Daardoor besefte ik dat we dit jaar een belangrijk platform kwijt waren. Dat kunnen we met de veel kleinere opzet van Soulheaven niet opvangen. Maar de mensen die we niet op het grote podium van The Hague Pride hadden kunnen plaatsen, vinden nu wel een plek”.

The Hague Pride 2011. Drie feesten vullen het gat door het overslaan van The Hague Pride dit jaar. Inzet: Barbara van Gelder, organisatrice van Soulheaven. >Foto's: Creative Images

‘Niets is te dol en niets is te gek'

Bijna ongemerkt praat Van Gelder naar de boeiende line-up toe. “De start is voor de Shelouettes. Zij hebben ooit Jolande Fens benaderd met het concept Ladyoke, waarbij zij de muziek spelen en de bezoekers mogen zingen. Prima om een goed feest mee te openen”. Het podium wordt vervolgens ingeruimd voor Micky Kieboom. Een kleine ster met een komeetachtige carrière. Op 28 april debuteerde ze als soloartiest in het Vrouwencafé Haaglanden en degenen die daarbij waren, zullen zich later op de borst kloppen. Ze waren immers aanwezig bij de doop van de dijk van een stem die uit een lieve, ietwat verlegen, jonge vrouw komt. “Het is een kwestie van tijd voordat ze doorbreekt bij het grote publiek”, onderstreep Van Gelder het talent van Kieboom. “Zij is de top act. Micky oogt ingetogen, maar ze is rauw,

vol volume en helemaal rock”. Zangeres Dat laatste is de Haagse zangeres volledig met Van Gelder eens: “Ik ben een rock chick en voel me gevleid door de mooie woorden van Barbara. Optreden op Soulheaven is precies wat ik wil. Het past goed binnen de stapjes die ik nu maak. Ik weet nog niet waar mijn volgende optreden na Soulheaven zal zijn. Eigenlijk wil ik me concentreren op werken aan mijn cd”. Na Micky Kieboom volgt een reeks dj’s met ieder hun eigen specialiteit. In volgorde van opkomst: DJ Dean (Soulmusic), Blossom & I am Feroche (Grooves & house classics mix), MissT (Latin tunes, dance classics mix) en Phunky Cookie (nineties, deephouse). Een week later vindt bij de Boomerang (Zwarte Pad 63) de tweede editie van Amehoela plaats. Organisator Edgar Rengifo – ook al iemand die zijn sporen ruimschoots heeft verdiend met het organiseren van gayfeesten – heeft een eenvoudiger, maar niet minder boeiende line-up. Nadat de deuren om 22.00 open gaan wordt de muziek verzorgd

door achtereenvolgens Miss Monica, Winston Post en Roy Walthaus. Rengifo: “Amehoela is voor alle homo’s, bi’s, lesbo’s, transgenders, travestieten, shemales, hetero’s die openminded zijn en graag een feestje willen bouwen. Het is een gek rondreizend circus waar je deel van uitmaakt zodra je binnenstapt. Niets is te dol en niets is te gek. Het leuke is dat Barbara en ik hebben samengewerkt op promotioneel vlak. Onze feesten bijten elkaar niet. Na deze editie trekt Amehoela het land in, maar dat betekent niet dat ik stilval in Den Haag. Op 22 september staat de eerste editie van een nieuw maandelijks feest geprogrammeerd: XOXO – The Gayest! Van 23.00 tot 5.00 kan er dan worden gefeest in twee area’s bij Club Seven aan de Prinsegracht 14”. Op zaterdag 1 september gaat vanaf 23.00 uur in Luden op Plein 6 Manjefiek terug naar de stad met het feest Manjefiek Back in Town. Ook hier is iedereen welkom onder het mom: ’One Party, One Family, Gay, Bi or Straight’. Om de terugkeer naar de stad te vieren, krijgt iedere bezoeker bij binnenkomst een glas Champagne. Daarna kan men tot 5.00 uur helemaal los.


7

varia<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Minivakantie in eigen stad

verreck

Naar een camping in Frankrijk, een huisje in Spanje of een resort in Turkije. Het lijkt wel of iedereen in het land de zon opzoekt. Helaas is dit niet voor alle kinderen realiteit. KinderResto VanHarte organiseert voor deze kinderen een ‘mini vakantiedag.’

De geluiden

Door Ronja Slierendrecht

Vanuit het KinderResto op de Laakweg vertrekken 45 kinderen 17 augustus naar het Museon, het bos en het strand. “Het is eigenlijk een minivakantie, waarbij de kinderen eerst kennismaken met cultuur en daarna met de natuur. Veel van de kinderen zijn nog nooit in een museum geweest”, aldus Ben Lacchab, Restomanager in Den Haag. Het evenement begint om tien uur s’ochtends en zal tot een uur of vier duren. RestoVanHarte wil deze middag een ‘vakantiegevoel’ oproepen bij de kinderen. De kinderen gaan ‘op wereldreis in eigen stad’ zoals de organisatie het beschrijft. Niet alleen in de zomer zet VanHarte zich in voor bewoners. Het hele jaar door kan er voor drie of zes euro gegeten worden in de buurtrestaurants, Resto’s genaamd. Elke woensdagmiddag is er een speciale kindermiddag. De kinderen krijgen een driegangenlunch waarna ze met z’n allen gaan knutselen, sporten, of een bezoek brengen aan museum of theater. Angel en haar moeder Carmen zijn minstens een keer per week te vinden in de Haagse buurtrestaurants. Ik heb al aan veel activiteiten meegedaan. Karaoke, sporten, BBQ. Topkok Pierre Wind kwam zelfs langs om ons de fijne kneepjes van het vak te leren. Carmen is een alleenstaande moeder en bezoekt de Resto’s met name voor het contact met anderen. “We hebben zoveel mensen leren kennen. Vrienden zijn het geworden, we komen regelmatig bij elkaar over de vloer. Mijn dochter helpt mee met bor-

Topkok Pierre bezocht de Haagse KinderResto. Hij leerde de kinderen kunstwerken maken van fruit en deed alle kinderen een kookboek cadeau.> Foto: René Oudshoorn

den halen en brengen, ik klets met buurtbewoners en ondertussen genieten we van heerlijk eten. Angel heeft hier al zoveel geleerd. Tafelmanieren, servetten vouwen zoals in een restaurant, koken. Het mooie is dat ze het nog leuk vindt ook”. Strijd Resto VanHarte is in 2005 opgezet door Fred Beekers, ook al één van de grondleggers van Artsen zonder Grenzen. Hij constateerde dat kerkelijke en familiebanden steeds minder betekenen in Nederland. Eenzaamheid ligt op de loer, daarom besloten de grondleggers hier

Ockenburgh bedreigd door nieuwbouwplan De Haagse Stadspartij heeft wethouder Marjolein de Jong (D66) vragen gesteld over het nieuwbouw-hotel dat op Landgoed Ockenburgh gebouwd gaat worden. Tegen de bepalingen uit het erfpachtcontract in wordt een gedeelte van het beschermde natuurgebied afgestaan voor de bouw. Raadslid Gerwin van Vulpen: “Door op een lager gelegen deel van het landgoed te bouwen kan de projectontwikkelaar een extra etage realiseren. Maar dat betekent dat 3.000 m² beschermd bosgebied platgewalst gaat worden”. De gemeente is eigenaar

reiken: mensen bij elkaar brengen, een gezonde leefstijl stimuleren en andermans cultuur leren kennen. Elke maand is er wel een thema avond. De ene keer in het teken van ‘gezond eten’ de andere keer een Islamitische avond. “Het was een topavond. Een imam vertelde wat de islam was en we dansten op Turkse en Marokkaanse muziek. We aten couscous, Lekker”, aldus Angel. Carmen en Angel willen dit jaar een Hindoestaanse avond organiseren. “Ik kan dansen, en we kunnen roti eten in Hindoestaanse kledij. Leren ze onze cultuur ook kennen”, Angel ziet het wel zitten.

Stemmen in kerken verboden, CDA boos

van de grond en heeft samen met NOVA Development bij de provincie ZuidHolland een vergunning aangevraagd en gekregen op grond van de Natuurbeschermingswet. In 2010 is het landgoed in eeuwigdurende erfpacht uitgegeven aan het Zuid-Hollands Landschap onder de voorwaarde dat de grond alleen als natuurgebied gebruikt mag worden. Het binnenduinrandbos dat moet verdwijnen vanwege het hotelplan, is onderdeel van het landgoed en valt onder het erfpachtcontract met het ZuidHollands Landschap.

Eis ‘straatracer’ wordt doodslag Het Openbaar Ministerie heeft de automobilist die vrijdag 10 augustus Fred Winkel doodreed op de Weimarstraat, doodslag ten laste gelegd. De maximale straf die de ‘straatracer’ kan krijgen is vijftien jaar. Het OM gaat voor doodslag, omdat de automobilist veel te hard reed door een straat met winkels en zebrapaden. Dat de man roekeloos reed is te bewijzen, denkt het OM. De 33-jarige bestuurder reed met bijna 100 kilometer per uur door de Weimarstraat, terwijl 50 is toegestaan. Het slachtoffer, Fred Winkel (43), wilde met zijn fiets aan de hand oversteken. Het slachtoffer overleed vrijwel direct aan zijn verwondingen. Een automobilist die achter de verdachte

iets tegen te doen. Onder het motto ‘Eten, ontmoeten, activeren’ gingen ze de strijd aan. Ze richtten buurtrestaurants op waar bewoners voor weinig geld gezond kunnen eten, contacten kunnen opdoen en worden bijgepraat door wijkagent, voedingsdeskundige of andere gastspreker. Een deel van het personeel werkt vrijwillig in de restaurants. Daarnaast biedt de organisatie werkplekken aan langdurig werklozen en mensen uit de reclassering. Den Haag telt inmiddels vijf Resto’s verdeeld over de stad, zo is er vrijwel altijd wel een Resto in de buurt. De organisatie wil aan ‘de eettafel’ drie dingen be-

reed, werd ook aangehouden. Deze 29-jarige Hagenaar reed met een snelheid van 74 kilometer per uur. Diverse personen verklaarden dat beide bestuurders met zeer hoge snelheid over de Weimarstraat reden. Voor een aantal getuigen werd slachtofferhulp ingeschakeld. Of het daadwerkelijk een straatrace is, vindt het OM nog niet bewezen. “De automobilisten hebben te hard gereden, maar we hebben op dit moment geen aanwijzingen dat er sprake was van een afgesproken wedstrijd”, zegt het OM. De politie trof in een van de auto’s softdrugs aan. Uit onderzoek zal moeten blijken of de bestuurders onder invloed waren van de drugs.

Op 12 september kunt u niet meer stemmen in één van de 31 kerken in Den Haag. Stembureaus in kerken zijn in strijd met de scheiding van kerk en staat, aldus de gemeente. Gemeentes mogen zelf bepalen waar bewoners kunnen stemmen. De Haagse CDA-fractie is verbaasd over het besluit. “Dit is een vreemd argument, het gaat hier niet om religieuze activiteiten maar om het gebruik van aardse gebouwen van instellingen”, aldus Gert-Jan Bakker, fractievoorzitter van het CDA in Den Haag. Bakker werd door meerdere kerken benaderd. Zij meldde dat ze bericht hadden gekregen dat ze dit jaar niet als stemlokaal zullen fungeren. Bakker heeft vragen gesteld aan het college over het besluit, en de manier waarop de kerken zijn ingelicht. “De communicatie naar de kerken was slecht en onduidelijk”, aldus Bakker. Het is niet het enige ‘nieuwe besluit’ dat de gemeente heeft genomen in de aanloop naar de verkiezingen. Een vrijwilliger met een emmertje plaksel in zijn linkerhand en een verkiezingsposter in zijn rechter verdwijnt uit het Haagse straatbeeld. De gemeente koos voor een nieuwe aanpak: voorbeplakte verkiezingsborden. Alle partijen hebben hun posters voor de campagne ingeleverd, waarna de drukker er één bord van heeft gemaakt. In Den Haag is nog geen plakverbod van kracht maar volgens de gemeente is plakken nu ‘overbodig.’ > Foto: C&R

Vanuit mijn raam zie ik met grote regelmaat een bijna-ongeluk. Zo is de Fahrenheitstraat nou eenmaal aangelegd. Te smal voor al die haast en zonder verkeersdrempels omdat het een aanvliegroute is voor ambulances. Een prachtig practicum voor het oefenen van geduld. Het bijna-ongeluk van vandaag betrof een jonge fietser die wilde oversteken. De oorzaak was inderdaad een oorzaak, want de jongeling droeg koptelefoons. Dan geniet je wel van de soundtrack van je eigen wereld, maar in die videoclip wil een aankachelende vrachtwagen wel eens ongehoord blijven. Gelukkig liep het goed af. Zelf fiets ik nooit met muziek. Er is onderweg genoeg te horen. En je hebt je oren hard nodig om in leven te blijven in het Haagse verkeer. Ook in je huis komen er voortdurend geluiden tot je. Nu ik hier alweer een aantal jaren woon, zijn die verinnerlijkt. Ze ruisen langs je hoofd, soms geeft een hard gemeen geluid je een stomp. Het luistert hier anders dan in de Amsterdamse Pijp waar ik heel lang leefde. Maar er is ook een verschil met het Statenkwartier waar ik opgroeide. Daar tingelde bijvoorbeeld een tram voor het huis langs. Lijn 10, die nu lijn 17 heet. Maar dat maakt voor het vertrouwde gebonk niet uit. Wat zijn dan de geluiden van de plek waar ik nu woon? Mijn terugkeer naar Den Haag betekende ook een rentree van de meeuwen. Vooral ’s ochtends vroeg zijn ze buitengewoon opgewonden. Soms noodzaken ze mij tot het sluiten van het slaapkamerraam. Op zich houd ik van hun vrijheidslievende geluid, ik heb de meeuwen vaak geobserveerd in hun Epke Zonderland-achtige vluchten of stoïcijnse verblijf op een eenzaam nokpunt. Ze zijn dépendances van de zee, die ik me af en toe verbeeld te horen. Op een stille dag bij zekere wind. En ach, hoor je de zee niet, dan kan je hem ruiken. Zwijgen de meeuwen of zijn ze elders aan het vergaderen, dan hoor ik de brommetjes en zoempjes van apparaten in de ingewanden van het huis. En tot voor kort de schoolpleingeluiden. Joelende kinderen, een zwembad-achtige kakofonie, het ritmisch handgeklap van de disciplinerende juf. Mompelende mensen op het terras, sportschoolgasten die hun rijdende P.A.-systeem inparkeren, dan weer het getokkel van een Haagse bui op het glazen daklicht. En elke avond de zielepiet die van de Fahrenheitstraat een motorcircuit maakt. Daarna heerst de rijke stilte. Marcel Verreck >www.marcelverreck.nl


8>politiek

Op 12 september gaat Nederland naar de stembus. Ook in Den Haag duiken de partijposters weer op en zijn de pamfletten niet aan te slepen. Terwijl partijen hun messen slijpen, kijkt Den Haag Centraal hoe politieke thema’s in de stad worden vertaald. Ditmaal: marktwerking en aanbesteding.

Na een woelig voorjaar rondom de openbare aanbesteding van het busvervoer in de stad en met de landelijke verkiezingen in het vooruitzicht, laait de ideologische discussie over marktwerking in overheidsdiensten weer op. Wethouder Peter Smit (Verkeer, VVD) en HTM-directeur Dirk le Clercq blikken terug en vooruit op de betekenis van marktwerking in het openbaar vervoer. Door Jasper Gramsma

Peter Smit kijkt als wethouder en als lid van het Stadsgewest Haaglanden, het beslissingsbevoegde orgaan, tevreden terug op de resultaten die de aanbesteding van het busvervoer in Den Haag tot nu toe heeft opgeleverd. De nieuwe combinatie tussen HTM en Qbuzz (HTMbuzz) en het Franse vervoersbedrijf Veolia streden dit voorjaar om de gunning van het busvervoer in de Hofstad. “HTM en Qbuzz hebben samen kwalitatief het beste aanbod gedaan tegen de scherpste prijs”, stelt Smit. “Dat levert een besparing op van anderhalf miljoen euro per jaar aan subsidies ten op-

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Wethouder Peter Smit:

‘Uitkomst aanbesteding ov is heel gelukkig’ zichte van de huidige situatie. Als er geen concurrentie was, hadden we minder waar voor ons geld gekregen. Je positie als opdrachtgever wordt namelijk erg bepaald door de vraag of er concurrentie is of niet. Dat scherpt een vervoerbedrijf in z’n inspanningen om een goede prijs-kwaliteitverhouding te bewerkstelligen. En dat is weer erg belangrijk voor de belastingbetaler, want waarom zou je teveel betalen voor een product? In tijden van bezuinigingen is het des te belangrijker dat publiek geld zo spaarzaam mogelijk wordt verdeeld”. Volgens Smit heeft Den Haag met de nieuwe vervoerder ‘the best of both worlds’ in huis: “HTM is een bedrijf dat Den Haag goed kent, maar heeft een marketingtraditie die gebaseerd is op de zekerheid van overheidsbijdragen. Qbuzz is juist helemaal gericht is op de reiziger als klant. Die uitkomst is heel gelukkig”. Schok De besparing van subsidiegelden als gevolg van het aanbesteden hoeft wat Smit betreft niet per se ten koste te gaan van de reiziger: “Ik heb goede hoop dat het openbaar vervoer er kwa-

litatief op vooruit gaat, omdat de vervoerder de reiziger beter begrijpt en daar op inspeelt”. Toch waarschuwt Smit voor te veel enthousiasme: “Laat ik voorop stellen dat de efficiencyslagen veel meer te maken hebben met de bezuinigingen dan met het aanbesteden. Daardoor wordt de dienstregeling per december ook versoberd. Als aanbieder moet je aan de voorwaarden en de dienstregeling voldoen, maar de kosten die je daar intern voor maakt, kun je nader onder de loep nemen. Bijvoorbeeld hoeveel mensen je hebt lopen voor financiën of personeelsbeleid. En waarom zou je trouwens niet goed naar de kosten kijken? Ik vind de bezuinigingen te heftig, maar voor een deel zijn ze ook nuttig. Het geeft een schok aan zo’n bedrijf. Daardoor moet het kijken naar z’n interne organisatie, omdat het er niet zomaar vanuit kan gaan dat er een hele hoop geld is. Ook als je concurrentie krijgt, ga je daar naar kijken”. De onrust die de aanbesteding bij het personeel van HTM teweegbrengt over arbeidsplaatsen en -voorwaarden, relativeert Smit: “Ik denk dat men zich iets te grote zorgen maakt. In heel Nederland is het busvervoer aan-

besteed, behalve in het Gallische dorpje Amsterdam en toch rijden alle chauffeurs onder keurige arbeidsomstandigheden en -voorwaarden. Dat gaat in Den Haag ook gebeuren. Natuurlijk moet men van werkgever veranderen, iets wat onzekerheid schept. Anderzijds is die nieuwe werkgever een joint venture tussen twee keurige werkgevers, dus zo schokkend is het niet”. De Haagse gemeenteraad wilde de aanbesteding op het laatste moment nog tegenhouden, met het oog op een mogelijke wetswijziging die het verplicht aanbesteden van het openbaar vervoer in de grote steden onnodig maakt. Smit zegt daarover: “Zowel de gemeenteraad als ik hebben geen kristallen bol waarin we kunnen zien of die wet erdoor komt en hoe die uiteindelijk precies zal luiden. Haaglanden heeft gehandeld naar de nu geldende wetgeving. Wat eenieder daarbij moet beseffen is dat het Stadsgewest alle gunningen in de regio betaalt en dat overal in de regio het busvervoer al is aanbesteed. En met succes: in de afgelopen periode hebben we aan Veolia, dat in de andere gemeenten rijdt, meer

Dirk le Clercq: ‘Het openbaar vervoer heeft inderdaad geen nutsfunctie, maar vervult wel een economisch nuttige functie’. > Foto: La Caro

bonussen kunnen uitdelen wegens de goede prestaties dan aan HTM”. Zijn functies als wethouder in Den Haag en tegelijkertijd bestuurslid van Haaglanden brachten Smit in een lastige positie: “Ik heb het standpunt van de Haagse raad als wethouder verdedigd in het bestuur van het Stadsgewest, maar men wees mij op de bestuurlijke netheid om de aanbesteding door te laten gaan. Daar kon ik mij wel iets bij voorstellen. Daarnaast heeft Den Haag geen veto meer in het Stadsgewest, waardoor er een meerderheid voor het aanbesteden was”. Ondanks het feit dat Den Haag de belangrijkste aandeelhouder is in HTM, ligt de zeggenschap over het openbaar vervoer in de stad dus niet bij de gemeente, maar bij het Stadsgewest. Het financiële risico van de gemeente als aandeelhouder blijft echter wel voor eigen rekening. Smit: “Het busvervoer is slechts tien procent van het totale openbaar vervoer in Den Haag en ook het minst winstgevende deel. Maar feitelijk is het inderdaad zo dat HTM als bedrijf kleiner is geworden”. Pragmatisch Mede op basis van zijn ervaring met de concessie van het busvervoer stelt Smit voor het aanbesteden als politiek agendapunt te ontideologiseren. Dat is zelfs in strijd met het verkiezingsprogramma van zijn eigen partij. De VVD pleit namelijk voor het behoud van de verplichte aanbesteding. “Voor ideologieën koop je in deze heel weinig. Ik wil een oproep doen aan iedereen om te kijken naar de zakelijke feiten. Over het aanbestede busvervoer in Nederland zijn talloze rapporten verschenen. Het busvervoer is verbeterd en goedkoper geworden voor de overheid. Wees dus niet zo somber en ook niet zo bang”. Smit pleit voor een haast wetenschappelijke benadering als het om aanbesteden gaat: “Over aanbesteden in het algemeen wil ik geen uitspraken doen, dat is meer iets voor een koffietafelgesprek. Laten we vooral naar de pragmatische invalshoek kijken, die is verreweg de beste. Bovendien is de vervoerssector wat mij betreft geen publiek goed, want als ik in de busstoel ga zitten is die wel bezet en kan niemand anders er gebruik van maken. Het is dus een persoonlijke dienst”. Om zijn standpunt te onderbouwen haalt Smit een rapport aan over de toekomst voor de publieke sector van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de Partij van de Arbeid: “Ik ben het als VVD-er helemaal eens met wat er in dit rapport staat over de vervoerssector. Ik zou het zelf zo geschreven kunnen hebben”. In het rapport wordt alleen uitgegaan van enerzijds efficiency en prijs en anderzijds de kwaliteit. “De links-rechts-kloof is dus minder spannend dan veel mensen graag zien. Er heeft polarisatie plaatsgevonden die lastige onzekerheden schept voor de openbaar vervoerbedrijven, bijvoorbeeld waarop zij hun investeringen moeten enten. Hopelijk biedt de overeenkomst tussen deze VVD-


9

politiek<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Peter Smit.>Illustratie: Anneke de Zwaan

wethouder en dit PvdA-rapport een basis om weer een gezamenlijke lijn uit te stippelen, maar dat terzijde”. Smit vindt dat het debat over aanbesteden op een andere manier gevoerd moet worden: “Het moet gaan over de vraag wat we er mee willen en niet over overheid of markt. Wat is het doel en wat hebben we er voor over? De organisatievorm is daaraan ondergeschikt. Ik ben niet tegen keuzevrijheid voor de steden, integendeel. Toch vind ik dat we moeten aanbesteden, maar we moeten goed nadenken over hoe we dat doen. In de toekomst zou er wat meer ruimte gelaten kunnen worden voor de creativiteit van de vervoerders. Aanbesteden moet je leren, zal ik maar zeggen”. Spelletje HTM-directeur Dirk le Clercq denkt heel anders over de verplichte openbare aanbesteding van het ov, ook al heeft HTM deze in Den Haag gewonnen. “Marktwerking is goed voor de reiziger. Het zou dan ook de reiziger moeten zijn die de markt laat werken en niet de concessieverschaffer. Daar zou het politieke debat op gericht moeten zijn”, vindt hij. “Natuurlijk moet er het een en ander gefaciliteerd en gereguleerd worden, maar daarvoor is deze manier van aanbesteden het verkeerde middel. Vooral als dat een spelletje is tussen twee of drie partijen die stoeien om een vergunning. Er zijn er te weinig, daarom mislukken de aanbestedingen vaak. Dit middel om het openbaar vervoer te stimuleren en de marktwerking te introduceren, werkt averechts. In het huidige mechanisme krijgen we bij meer reizigers minder subsidie. Waarom zouden we dan meer reizigers trekken? Deze manier van werken frustreert dus in-

novatie en verbetering”. Le Clercq benadrukt dat HTM voor de aanbesteding al marktconform werkte: “Bij de onderhandse gunning moet ook een marktconform bod worden gedaan. De prestaties waren al niet slecht, ook de reiziger vond dat. Haaglanden heeft aan HTM een bonus moeten uitkeren voor de prestaties als beste stadsvervoerder”. De besparing van anderhalf miljoen euro wordt door wethouder Smit te eenvoudig voorgesteld volgens de HTM-directeur: “Het is appels met peren vergelijken. De dienstverlening in de nieuwe concessie heeft een wezenlijk andere inhoud dan de afgelopen periode. De lagere bijdrage gaat daardoor niet ten koste van de kwaliteit van de dienstverlening en het personeelsbeleid”. De politieke onzekerheid maakt het er voor HTM niet gemakkelijker op in te spelen op de toekomst. Le Clercq: “Verplicht aanbesteden of niet, we houden met beide opties rekening. De discussie duurt voort, ook al heeft ze geen electoraal effect. Juist nu er zoveel onzekerheid is, is het belangrijk dat de concessieperiode verlengd wordt om de nodige investeringen te kunnen doen”. Le Clercq stelt een andere manier van marktwerking voor in het openbaar vervoer: “Benader de markt aan de hand van de mobiliteitsvraag. De reiziger laat zich niet leiden door gemeentegrenzen, die moet gewoon ergens naartoe. Het is veel beter om te kijken naar vervoersstromen voor het verlenen van de vergunning dan naar toevallige bestuursorganen. Naar mijn idee is met het aanbesteden niets bereikt. HTM is er gelukkig niet slechter van geworden. We hebben laten zien dat we echt marktconform zijn”.

Afschaffen verplichte aanbesteding ov Stemverhouding Tweede Kamer

5 ChristenUnie

21 CDA

31 VVD

15 SP

n

e g e

t

30 Partij van de Arbeid

10 GroenLinks 23 PVV

10 D66

R O VO

1 Lid Brinkman

Partij voor de Dieren 2

2 SGP

Aanbestedingsplicht De openbare aanbestedingsplicht vloeit voort uit de Wet Personenvervoer 2000. De verplichting dient een tweeledig doel. Het biedt de regionale vervoersautoriteit (in dit geval Stadsgewest Haaglanden) de mogelijkheid de beste prijs-kwaliteitverhouding te bedingen voor het stad- en streekvervoer en stelt marktpartijen in de gelegenheid overheidsopdrachten te verwerven. Voorheen werd het openbaar vervoer onderhands gegund. Inmiddels is bijna overal in Nederland het busvervoer via de deze aanbestedingen gegund voor de wettelijke datum van 1 januari 2013. Aan Amsterdam is uitstel verleend tot volgend jaar september. Sinds de val van het kabinet Rutte is er dankzij de PVV een meerderheid in de Tweede Kamer (zie cirkeldiagram) voor afschaffing van de verplichte aanbesteding voor de vier grote steden. Het voorstel van PvdA, SP, D66 en GroenLinks ligt nog ter beoordeling in de Eerste Kamer. Na de verkiezingen van 12 september zou het voorstel alsnog kunnen sneuvelen tijdens de kabinetsformatie.


10>Zomerserie

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

haagse kroegen

Het Zeemanshuis, geliefd onder de zeebonken In de zomerserie Haagse kroegen bezoeken we bekende buurtcafés in de regio. In de reeks proberen we te achterhalen wat de succesformule is van deze populaire kroegen. Deze week gaan we op bezoek bij het Zeemanshuis aan de Visafslagweg 1 in Scheveningen.

Door Miranda Fieret

Wie op zoek is naar een rasecht stukje Scheveningen, moet een bezoek brengen aan het Zeemanshuis. Om de hoek van de plek waar de havenmeester resideert, runnen Dick en Sonja Dijkhuizen deze authentieke kroeg. Het duo zorgt ervoor dat het hun klanten aan niks ontbreekt. Ze schenken dan ook niet alleen een drankje in. Nee, Dick en Sonja gaan een stap verder. Ze helpen mensen die de taal niet eigen zijn aan een dokter of tandarts, zorgen voor een maaltijd (het liefst een visje) en doen ook nog eens de was van de zeemannen. Het Zeemanshuis is dan ook bekend en geliefd onder de zeebonken, maar nog een tikkeltje onbekend voor de landrotten. Zodra de zon zich laat zien, verzamelen de stamgasten zich op het terras van het Zeemanshuis. Het is pas drie uur in de middag, maar Dick en Sonja hebben er al flink wat uurtjes opzitten. Al vanaf 8.30 uur kunnen de eerste schippers zich melden voor een drankje. En de eindtijd? “Dat is afhankelijk van hoe gezellig het is”, zegt Dick met een brede glimlach. Zelf werkte hij ook op zee, tot hij bijna vijf jaar geleden van de trap viel. “Er is flink aan me gesleuteld”, vertelt hij. “Maar op zee kon ik

niet meer werken. Ik moest dus wat anders verzinnen”. Hij kocht het Vissershuis om toch het leven op zee van dichtbij mee te maken. “Ja ik leef nu in een wereld op z’n kop. Eerst zeurde m’n vrouw dat ik uit de kroeg moest komen. En nu roept ze ’s ochtends al dat ik naar de kroeg moet gaan”, gniffelt Dick. Denen Momenteel zijn het vooral de Denen die een bezoek brengen aan zijn café. De zeelieden zijn zo’n vier dagen in de haven tijdens springtij. Dit is de periode van het getij waarin het verschil tussen hoog- en laagwater het grootst is. “De Denen zijn hier om tongen te vangen. Elk jaar zijn ze hier vanaf april of mei en gaan in september of oktober weer terug naar Denemarken. Geweldig als ze er weer zijn. ‘I’m home’, roepen ze dan”. Dick en Sonja zorgen goed voor hun gasten. De zeebonken kunnen er douchen en de uitbaters doen de was. “Niet normaal meer hoe vies het soms is”. Sonja’s gezicht vertrekt al als ze eraan denkt. “Soms hebben ze een maand niet gewassen. De was staat dan echt stijf van de viezigheid”. Het duo ziet wel het aantal zeemannen teruglopen. Er is een ploeg die al ongeveer twintig jaar komt, maar door sanering en de toename van ge-

man komt overal vandaan. Er zijn er zelfs bij die uit België zijn gekomen voor de bijeenkomst. Vooral de ouderwetse gezelligheid vinden de meeste stamgasten belangrijk. Dick en Sonja hebben ook allerlei attributen vanuit de visserij verwerkt in hun kroeg. “Kijk, zie je die tafels? Daar heb ik de oude sleeptros van de reddingsboot in verwerkt”. De uitbaters willen dan ook geen toeristenkroeg hebben, maar er juist zijn voor de Scheveningers.

Dick en Sonja willen geen 'toeristenkroeg' uitbaten. > Foto’s: Jurriaan Brobbel

ïmporteerde vis wordt de handel in de Noordzee gedrukt. “Maar de vis uit de Noordzee blijft het best”, zegt Dick met een stelligheid waar niet aan valt te tornen. Maar ondanks het feit dat het aantal zeebonken afneemt, geniet het Zeemanshuis steeds meer bekendheid

onder de Scheveningers. “Kijk da’s het Scheveningse forum”. Dick wijst naar een groepje senioren die een visje aan het eten zijn. “Ja het ouwe lullenforum”, roept één van de mensen gekscherend. “Elke eerste zaterdag van de maand gaan we naar het Zeemanshuis”. Het groepje van z’n tien

Gratis “Soms komen er nieuwe gasten”, vertelt Dick op samenzweerderige toon. “Dan mot je hun kop zien als ik een visje voor ze neerzet. Denken ze dat ze het motten betalen. Dan zeg ik altijd dat het bonnetje onder het bordje ligt. Als ik dan wegloop, zie ik ze zoeken. Lachen joh! Nee effe zonder gekheid. Die vis is natuurlijk gratis, je mot je klanten wel verwennen”. Wie lang genoeg blijft plakken, ziet de sfeer langzaamaan veranderen. De rustige stemming van overdag, maakt ’s avonds plaats voor een uitgelaten sfeer. En pas op: de microfoon is niet veilig met Dick in de buurt. “Als het een beetje inkakt, gaan we liedjes zingen”, vertelt hij. “We hebben een zak vol verkleedspullen en dan gaat de tent echt los”.


11

Cultuur<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Noël Fischer nieuw artistiek leider jeugdtheatergezelschap

Alsnog subsidie voor NTJong Op basis van een herziene aanvraag adviseert de Raad voor Cultuur alsnog het subsidiebedrag van € 500.000 aan NTJong toe te kennen voor de periode 2013-2016. De Raad is vooral te spreken over de komst van de nieuwe artistiek leider, Noël Fischer, nu nog verbonden als huisregisseur en artistiek leider aan jeugdtheatergezelschap BonteHond uit Almere. Door Annerieke Simeone

De Raad voor Cultuur, die demissionair staatssecretaris Zijlstra (Cultuur) adviseert, had deze week goed nieuws voor NTJong. Het jeugdgezelschap dat is ont-

staan uit een fusie van het Nationale Toneel en Stella Den Haag krijgt in het vervolgadvies Slagen in Cultuur alsnog het subsidiebedrag van € 500.000 toebedeeld. Walter Ligthart, zakelijk leider van de het Nationale Toneel, is erg blij met de toewijzing. “We hebben ons huiswerk overgedaan en blijkbaar is de raad tot inkeer gekomen”. NTJong diende de nieuwe aanvraag in nadat de vorige was afgewezen. De concrete uitwerking van het beleid kon eerder niet beoordeeld worden zonder artistiek leider aangezien die, zo oordeelde de raad, ‘essentieel is voor de koersbepaling’. Derhalve bleef de halve ton die Zijlstra

had weggezet voor jeugdtheater in Den Haag tot deze week geparkeerd staan.

Over de opnieuw ingediende aanvraag is de raad wel positief. Met name de aanstelling van Noël Fisher als nieuw artistiek leider van NTJong wekt vertrouwen. Nu nog is Fischer als artistiek leider en huisregisseur verbonden aan jeugdtheatergezelschap BonteHond in Almere. Volgens de raad heeft de instelling met Fischer gekozen voor een persoon ‘die afgelopen jaren naam heeft gemaakt als eigenzinnig theatermaker met een eigen artistieke signatuur’. Dat zij zich met name wil richten op locatie- en community art-

projecten vindt het adviesorgaan een goed voornemen. Fischer, die valt onder de verantwoordelijkheid van artistiek leider Theu Boermans, krijgt volgens Ligthart desondanks geheel de vrije hand over de jeugdtheaterproducties. Vanaf 2013 zal zij zelf stukken schrijven en regisseren. Ook wil zij de Shakespeareklassiekers gangbaar maken voor jongeren. Samenwerken In het advies dat aangeboden is aan de staatssecretaris staat ook het aangepaste plan van het Letterkundig Museum en Museum Meermanno. Zij kregen de opdracht intensiever te gaan samenwerken. De raad verwachtte

vooral veel van de gemeenschappelijke inzet op presentatie. Desondanks leverden de twee musea een afzonderlijk van elkaar aangepast activiteitenplan in. Samenwerking heeft op dit moment nog geen centrale rol gekregen in de toekomstplannen van de instellingen, zo oordeelde de raad. Maar de raad denkt wel dat beide musea binnen het financieel kader van 75% van de aangevraagde subsidiebedrag kunnen opereren. Die bedragen adviseert het adviesorgaan dan ook aan Zijlstra: €2.220.000 voor het Letterkundig Museum en € 1.385.000 voor Meermanno. Voor Prinsjesdag moet de besluitvorming over de subsidiering zijn afgerond.

Eindexamenwerk in drie galerieën

Drieëntwintig nieuwe Rembrandts? Door Babeth Knol

De zomer is op kunstgebied traditiegetrouw een rustige tijd. Het strand is vol, veel galerieën zijn leeg, of zelfs dicht. Toch is er in die zomermaanden in ieder geval één groot hoogtepunt: de eindexamenexposities. Wie geen zin heeft om zelf alle tentoonstellingen af te lopen, of wil kijken of de eigen selectie overeenkomt met die van de galeriehouders, kan deze zomer terecht bij GEMAK, galerie Helder en galerie Vonkel. Die bezochten de tentoonstellingen en de bijbehorende filmfestivals, performances en modeshows, in de hoop een ‘nieuwe Rembrandt’ te ontdekken. De drie galerieën die eind augustus een selectie eindexamenwerk tentoonstellen, beperken zich daarbij niet tot kunstenaars uit de buurt. Van

de in totaal 23 exposerende kunstenaars haalden er acht onlangs hun diploma aan de Haagse Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. De anderen komen van overal in het land, van ARTeZ in Arnhem, Zwolle en Enschede tot de Rietveld Academie in Amsterdam. Tegelijkertijd zijn veel kunstenaars ook weer in verschillende steden te zien. Jim Impelmans (Willem de Kooning Academie in Rotterdam) veroverde een plekje in galerie Vonkel en bij Frank Taal in Rotterdam, met zijn portretten die je niet scherp krijgt, alsof ze worden verstoord door een waas van regen, of een geheugen wat je in de steek laat. Galerie Helder selecteerde Alvaro Valls, die afstudeerde aan de Artez academie in Enschede. Zijn schilderijen zijn collages van herkenbare fragmenten, die door de manier waarop ze ge-

combineerd zijn vragen oproepen. Figuren van het film- of televisiescherm ontmoeten de realiteit, en zo kan het dat in een portret met personen uit de omgeving van de kunstenaar ook de blauwe superheld Mr. Manhattan opduikt. Valls wist er ook bij galerie Ron Mandos in Amsterdam mee op te vallen. Door de toename van multimediakunst in verschillende studierichtingen wordt het aanbod van schilders kleiner. De drie galerieën wisten er toch een flink aantal te selecteren. Zoals Jakob de Jonge (KABK) bij galerie Helder. In zijn grote kleurrijke schilderijen zijn stadslandschappen te zien, waarin van alles gaande lijkt te zijn. Een gebouw waarvan het licht warm en helder uit de vele ramen schijnt lijkt zelf vol leven. Een pluk natuur in het midden van een straat

Maarten Schenkenveld (1984), KABK, Den Haag, afdeling meubelontwerp. >Foto's: PR

Alvaro Valls (1982), ArtEZ, Enschede, afdeling schilderkunst.

lijkt groot en bijna dreigend de strijd met de stad aan te gaan. Flat Maar schilderkunst is duidelijk al lang niet meer de enige ‘echte’ kunstvorm. Het autobiografisch werk van Dganit Kislev (AKV/St Joost) in Vonkel laat via kleine maquettes van schuilkelders en transparante doeken fragmenten van haar ‘Kibbutz life’ zien. In GEMAK is een video-installatie te zien van Olfa Ben Ali (Rietveld). Daarin toont zij beelden van de flat waarin zij opgroeide – een grote betonnen kolos in een voorstad van Toulouse – die zij inkleurt en tastbaar maakt door haar persoonlijke verhaal. Veerle Thoben (KABK), probeert in GEMAK met een mix van foto, videoprojectie, en (muur)schildering het verloop van het licht te vangen, om vat te krijgen op het continue verstrijken van de tijd. Voor galerie Helder is het mixen van verschillende kunstvormen een beproefd recept. Naast twee schilders een geluidskunstinstallatie van Matthias König. Naast een sculptuur van Suzanne Somer de objecten van Maarten Schenkeveld. De student interieurarchitectuur en meubelontwerpen aan de KABK won met zijn collectie ‘One piece a day’ de Paul Schuitema-prijs. Door er iedere dag opnieuw mee te experimenteren weet hij materiaal en de door hem ontwikkelde vormgevingstechniek perfect op elkaar af te stemmen. Ondanks de zichtbare strijd tussen ga-

lerieën om het talent met de toekomst is bij de drie Haagse exposities voldoende variëteit en kwaliteit te vinden. Daarbij is overigens ook gedacht aan kunstliefhebbers die al wél naar de eindexamententoonstellingen zijn gaan kijken. In GEMAK kregen Dieke Venema (Artez Zwolle) en Margot Zweers (winnaar van de Sint Joostpenning) de gelegenheid om ter plekke een nieuw sculptuur te maken. Venema gebruikte kuipen vol gips voor haar wilde sculptuur, opgebouwd uit verschillende voorwerpen. Zweers speelt in ingetogen, strakke vormen met licht en perspectief. Juist de diversiteit maakt een rondje langs deze drieentwintig kunstenaars van de lichting van 2012 de moeite waard. ‘Zomer in GEMAK’, tot en met 24 augustus in GEMAK, met Olfa Ben Ali, Erik van der Belt, Sophie van der Burg), Geoffrey van Dijk, Veerle Thoben, Dieke Venema en Margot Zweers, www.gemak.org ‘New Star(s) 2012’, van 18 augustus tot en met 2 september in galerie Helder, met Matthias König, Maarten Schenkenveld, Jakob de Jonge, Alvaro Valls en Suzanne Somer, www.galeriehelder.nl ‘Lichting ‘12’, van 22 augustus tot en met 30 september in galerie Vonkel, met Rosalinde van Ingen Schenau, Jim Impelmans, Femke van der Kleij, Maarten van Aken, Simon Dierkes, Malou Claire, Roos van Dijk, Dganit Kislev, Sara Baganz, Alexandra Arshanskaya en Linda Hulshof, www.vonkel.nl


12>omgeving in beweging

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

passage Het aangezicht van de Hofstad is aan continue verandering onderhevig. Ondanks de crisis wordt er nog steeds gebouwd, zelfs tijdens de bouwvak. Daarvoor moeten bestaande gebouwen, met hun eigen geschiedenis, soms wijken. In ‘Omgeving in Beweging’ worden plekken onder de loep genomen die in de loop van de tijd een andere betekenis voor de stad hebben gekregen.

Nieuwe passage heet al ‘koetje boe’ De entree van de passage aan de Spuistraat biedt tijdelijk een vreemd uitzicht, rechtstreeks op de Bijenkorf. Tijdelijk, want in 2014 moet de Nieuwe Haagse Passage klaar zijn. De overdekte winkelstraat, die straks van de Spuistraat tot aan de Grote Marktstraat loopt, moet ‘de doorbloeding van het winkelhart versterken’. Door Jasper Gramsma

Het ontwerp van dit vernieuwde stuk binnenstad is van de geboren Zwitser Bernard Tschumi. De architect verwierf internationale bekendheid met zijn ontwerp voor het grootste park van Parijs, Parc de la Villette, dat in 1986 gereedkwam. Tschumi’s stijl is deconstructivistisch en komt voort uit de gedachte dat de maatschappij verwarrend en onzeker is. Kenmerkend voor deze stroming is de chaotisch en onsamenhangend ogende architectuur. Dat geldt ook voor het ontwerp van de Nieuwe Haagse Passage. Aan de kant van de Grote Markstraat lijken de ramen de willekeurige vorm van waterdruppels te hebben, omkleed met op Delfts blauw geïnspireerde keramische tegels. In de Spuistraat, waar de nieuwe passage op de ‘oude’ aansluit, wordt de gevel van het oude warenhuis Grand Bazar de la Paix (zie kader) opnieuw opgebouwd. Oorspronkelijk zou de gevel tijdens de bouw blijven staan, maar later is besloten hem steen voor steen af te breken

De Nieuwe Haagse Passage moet oude tijden doen herleven. > Artist impression: Bernard Tschumi Architects

en te reconstrueren. “In het hart van dit gevarieerde grootstedelijke weefsel kunnen we tegelijkertijd de vroegere stad en haar toekomst in de 21ste

Het interieur van de Grand Bazar de la Paix zal destijds menig bezoeker geïmponeerd hebben. >Foto: Haags Gemeentearchief

De bouwput waaruit de nieuwe passage binnenkort wordt opgebouwd. >Foto: C&R

eeuw aan de orde brengen. We willen meerdere bestemmingen – winkelen, recreatie en wonen – combineren om zo een driedimensionale wereld te scheppen die het verleden met de toekomst verbindt”, aldus Tschumi over het project. De glazen overkapping geeft uitzicht op de ‘mooie Hollandse luchten’. Het gebouw telt in totaal acht verdiepingen voor winkels, een hotel van het Accor-concern en andere horecagelegenheden. Er hebben zich inmiddels winkelketens gemeld. Onder meer kledingconcern The Sting, parfumerie Douglas en speelgoedwinkel Intertoys krijgen een plek in de passage. Als eerste Haagse gebouw ontving de Nieuwe Haagse Passage het duurzaamheidscertificaat BREEAM. Bij de bouw wordt rekening gehouden met energie- en waterbesparing. Daarnaast moet de indeling flexibel zijn, zodat deze in de toekomst eenvoudig aangepast kan worden. De opening van de passage staat gepland in 2014. Eind jaren tachtig werden al de eerste plannen gemaakt voor grootschalige vernieuwing en verbetering van de binnenstad. Dit project is het sluitstuk van de vernieuwingsoperatie. De gemeente heeft de ambitie om van Den Haag een internationale Winkelstad te maken en pakt daarvoor de Grote Marktstraat aan. Door deze ontwikkelingen moet de positie van de binnenstad ten opzichte van diverse grootschalige winkelcentra in de Haagse regio versterkt worden. Volgens de gemeente wordt met dit project ook

ingespeeld op de vraag naar nieuwe, grotere winkelruimtes. Een van de belangrijkste effecten die met deze stadsvernieuwing beoogd wordt, is een betere doorloop vanuit de verschillende delen van het centrum. De Nieuwe Haagse Passage verbindt het Spuikwartier met het hoogwaardige deel van het centrum zoals de Hoogstraat en de Denneweg.

Kleinschalig De nieuwe passage, die in de volksmond al de bijnaam ‘Koetje Boe’ heeft vanwege het gevlekte uiterlijk, kan op een gemengde reactie rekenen van de Stichting Bewonersbelangen Binnenstad Den Haag (StiBB). “Het is niet verkeerd dat er een verbinding komt tussen de Spuistraat en de Grote Marktstraat zonder dat je door lugubere steegjes moet”, zegt Feiko Bouman, de voorzitter van StiBB. “We hopen dat het een chique passage wordt zoals je die ook in andere Europese steden treft. Eerst was het de bedoeling dat het aanbod in de Nieuwe Haagse Passage uit winkelketens zou bestaan in het topsegment die grote winkelruimtes nodig hebben. Er zijn zelfs namen genoemd als Louis Vuitton”, vertelt Bouman. “Ik heb niets tegen een bedrijf als Intertoys, maar daarmee streeft de passage zijn doel wel voorbij. Ondanks dat ben ik blij dat er in tijden van grote leegstand toch partijen worden gevonden”. De gemeente laat in een reactie weten dat de passage niet alleen voor winkels uit het hoge segment bedoeld is, maar ook voor internationale ketens die voor een groot publiek aantrekkelijk zijn. Het ontwerp laat wat Bouman betreft te wensen over: “De architect hangt tegenwoordig de kunstenaar uit. Er wordt niet gekeken naar de functionaliteit van een ontwerp, omdat de architect zijn ei kwijt moet. We hebben genoeg van al die megalomane gebouwen. Men is honderd jaar geleden al de fout ingegaan met de grootschalige bouw aan de Grote Markstraat. De kleinschaligheid verdwijnt uit het centrum, terwijl bewoners daar juist belang bij hebben. Men woont tenslotte ook kleinschalig in het centrum”.

Voorgeschiedenis In 1906 opende de ‘Grand Bazar de la Paix’ zijn deuren op de plek waar nu de bouwput voor de Nieuwe Haagse Passage ligt. De Bazar was het eerste grote warenhuis van Nederland. Winkelen zoals men dat tegenwoordig doet, was in die tijd een betrekkelijk nieuw fenomeen. Het gebouw, naar ontwerp van J.C. van Dorsser, werd opgetrokken in de stijl van de Wiener Secession. Onder anderen Gustav Klimt stond aan de wieg van het ontstaan van deze kunststroming. Door de metalen constructie kon het achtduizend vierkante meter grote gebouw in korte tijd gerealiseerd worden. De open centrale ruimte op de begane grond gaf uitzicht op een vide met galerijen en een glazen dak. Ook werden er innovatieve elektrische liften en verlichte trappen geïnstalleerd. Dit bijzondere warenhuis had een assortiment uit alle windstreken: zijde uit India

en kostuumstoffen uit Parijs. Het samenbrengen van de producten zou de internationale tegenstellingen doen verdwijnen, zo was de gedachte. Alles leek voor de wind te gaan tot de beurskrach van 1929, waarna de omzet in korte tijd halveerde. De doorstart onder de naam ‘Het Warenhuis’ werd echter rigoureus aangepakt door een flinke uitbreiding tot aan de Grote Markstraat. Daarmee degradeerde de hoofdentree aan de Spuistraat tot achteringang. De investering ten spijt was Het Warenhuis geen lang leven beschoren. Na de Tweede Wereldoorlog trokken achtereenvolgens Vroom & Dreesmann en Marks & Spencer in het gebouw. De originele gevel aan de Spuistraat is afgebroken. In het oorspronkelijke ontwerp zou de gevel niet terugkeren, maar op verzoek van de gemeente wordt de gevel herbouwd.

Ingezonden mededeling

GOEDE RECLAME HOEFT NIET DUUR TE ZIJN! Laan van Nieuw Oost Indië 2 | 2593 BT Den Haag | Tel: 070 335 29 28 | www.de-reclamewinkel.nl Van Zuylen van Nijeveltstraat 249 | 2242 LH Wassenaar | Tel: 070 335 29 28 | www.de-reclamewinkel.nl

BETAALBAAR DRUKWERK WEBSITES (V.A. € 495.-) BUITEN RECLAME HUISSTIJL ONTWIKKELING Voor elk budget een passende oplossing!


13

sport<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

NK beachvolleybal in Scheveningen

Haagse teams gevaarlijke outsiders hoog”. Lokerse vervolgt: “We vinden het heel leuk om tegen die topteams te spelen. We gaan op het NK ons beste spel laten zien en als we van zo’n team winnen, zijn we helemaal blij”.

Na spectaculair beachvolleybal tijdens de Olympische Spelen kan heel Nederland nu genieten van topsport op eigen bodem. Van 17 tot en met 19 augustus komt in Scheveningen de nationale beachtop in actie tijdens het Nederlands Kampioenschap Beachvolleybal. Door Hans Willink

De beste heren- en damesteams van Nederland zullen de strijd met elkaar aangaan in het The Hague Beachstadium in Scheveningen. De twee damesteams Keizer/Van Iersel en Meppelink/Van Gestel, die als negende zijn geëindigd tijdens de Olympische Spelen in Londen, zullen ook aanwezig zijn. Rimke Braakman en Michelle Stiekema zullen op het Scheveningse strand hun titel komen verdedigen. Reinder Nummerdor en Richard Schuil, die vierde werden bij de Spelen in Londen laten het NK aan zich voorbij gaan, maar zijn op de slotdag wel aanwezig. “De vierde plek, die op zich natuurlijk prachtig is, werd door Reinder en Richard toch als een teleurstelling ervaren”, legt Bert Korteling, de manager van Beach Team Holland uit. “Deze Olympische Spelen hadden de apotheose van hun carrière moeten zijn en ze waren zo dicht bij brons, dat de teleurstelling nu overheerst. Met dat in hun hoofd, willen ze niet het risico lopen op een slecht NK, want dat zou dubbel pijn doen. Zondag zijn Reinder en Richard vanaf 13.00 uur aanwezig voor de pers- en publiekscontacten en om daarna het seizoen met het hele team op passende wijze af te sluiten”. Eredivisie Waar voor veel Olympische sporters dit weekend een periode van vakantie en rust is aangebroken, stond er voor de niet-Olympische beachvolleyballers gewoon een toernooi op het programma. In Vaduz werd een CEV Satellite gespeeld met veel Nederlandse deelname. Het werd een groot succes. De herenfinale werd een Nederlands onderonsje met Robert Meeuwsen en Alexander Brouwer als winnaars. Ze versloegen Jon Stiekema en Christiaan Varenhorst (21-16, 21-16). Beide duo’s haalden zonder een verliespartij de finale en kregen dus een kans een mooie internationale titel binnen te slepen. Daarmee opteren ze meteen voor de nationale titel, waarvoor komend weekend wordt gespeeld. Zeker nu onduidelijk is hoe Emiel Boersma/ Daan Spijkers de recente teleurstel-

Bart Bolsterlee (l.) en Timo Lokerse in actie tijdens de Jiba Eredivisie.> Foto: Creative Images

ling van het net missen van de Olympische Spelen hebben verwerkt, behoren ze tot de favorieten. Het damesduo Rimke Braakman/Michelle Stiekema, dat dus komend weekend hun nationale titel verdedigt, pakte in Vaduz de bronzen plak. Een mooie generale dus voor deze jonge speelsters, die het de topteams, die na een lang en zwaar seizoen vermoeid zullen zijn, zeker moeilijk gaan maken.

end nog derde in de Eredivisie, nadat ze de halve finale, die ruim een uur duurde, in drie sets verloren van teamgenoten en trainingsmaatjes Bart Bolsterlee en Timko Lokerse. Deze laatste legden beslag op het zilver en presteren traditiegetrouw goed op de NK’s. Bart Bolsterlee en Timko Lokerse spelen vijf seizoenen samen en hebben al vele successen gevierd. In de afgelopen jaren haalden zij verschillende po-

Daarnaast staat er nog een grote groep beachvolleyballers op het Nederlands kampioenschap. Dat zijn de teams die het afgelopen seizoen in de Jiba Eredivisie hebben gespeeld en zich via goede resultaten hebben kunnen plaatsen voor het NK. Daarbij zitten alle zes de teams van The Hague Beachteam. Tim Oude Elferink en Richard Rademaker, die overigens in Vaduz negende werden, staan als vierde op de plaatsingslijst. Eric-Jan Rothfusz en Jeroen van Zwieten staan daar slechts twee plekjes onder. Ze werden afgelopen week-

Er zijn maar weinig landen in de wereld waar ze zoveel goede teams hebben als in Nederland

Nederlandse kampioenen laatste tien jaar 2011 Reinder Nummerdor en Richard Schuil Rimke Braakman en Michelle Stiekema 2010 Reinder Nummerdor en Richard Schuil Sanne Keizer en Marleen van Iersel 2009 Reinder Nummerdor en Richard Schuil Sanne Keizer en Marleen van Iersel 2008 Reinder Nummerdor en Richard Schuil Sanne Keizer en Mered de Vries 2007 Reinder Nummerdor en Richard Schuil Marleen van Iersel en Marloes Wesselink 2006 Jochem de Gruijter en Gijs Ronnes Rebekka de Kogel-Kadijk en Merel Mooren 2005 Emiel Boersma en Bram Ronnes Rebekka Kadijk en Merel Mooren 2004 Jochem de Gruijter en Gijs Ronnes Rebekka Kadijk en Marrit Leenstra 2003 Jochem de Gruijter en Gijs Ronnes Sanne Keizer en Merel Mooren 2002 Richard de Kogel en Sander Mulder Rebekka Kadijk en Marrit Leenstra

diumplaatsen in de Eredivisie, waaronder twee overwinningen in 2008 en één in 2009. Ook is dit team in het buitenland actief in de FIVB Swatch World Tour en Nestea European Beach Volleyball Tour, met een 33ste3 plaats op de World Tour in Den Haag 2009 als beste resultaat. Met een goede vierde plaats op het Nederlands Kampioenschap in 2010 en een vijfde plek in 2011 zijn zij misschien wel de gevaarlijkste outsiders. Gratis “Vorig seizoen was heel goed met drie eerste plaatsen in de eredivisie en dus wilden we dat dit seizoen te verbeteren”, neemt Lokerse als eerste het woord. “Qua podiumplekken hebben we niets te klagen, maar het is ons geen enkele keer gelukt om eerste te worden. We spelen niet heel slecht, maar ook zeker niet goed. We stonden wel telkens bij de eerste vier, dus dat is prima. Maar we hebben nog nergens gewonnen”. Dat heeft misschien wel te maken met het groeiende niveau van de Eredivisie. “Dat zien wij ook”, weet Bolsterlee. “Het is jammer dat de jongens van Beach Team Holland dit jaar weinig hebben meegedaan. Vorig jaar waren ze zeker de helft van de

toernooien aanwezig en dat verhoogde het niveau aanzienlijk. Dit jaar was van de top-4 van Nederland een enkele keer een team aanwezig. Daarachter worden de teams steeds sterker. Plaats vijf tot en met acht doen aan stuivertje wisselen. Dat zie je aan de resultaten. Daarachter, op de plaatsen negen tot en met zestien, zit ook een aantal teams dat serieus aan het trainen is. Dus in de breedte gaat het niveau om-

Programma Vrijdag 14 augustus Zaterdag 15 augustus Zondag 16 augustus

Deelnemers

Spektakel Zo’n halve finale van de Jiba Eredivisie afgelopen weekend zit net zo vol spektakel als de finale in Vaduz. Het is dus niet altijd belangrijk om de beste teams aan het werk te zien. Teams die aan elkaar gewaagd zijn, of zoals in deze twee wedstrijden, tussen trainingsmaatjes, doen de vlam meteen in de pan slaan. Bolsterlee: “Ik denk dat er op het komende NK veel spannende wedstrijden te zien zijn. Zeker nu drie teams van Beach Team Holland meedoen. Zij hebben dit jaar in de Europese en wereldtop meegedraaid en de jonge teams hebben het goed gedaan in de FIVB Worldtour. De topteams uit de Jiba Eredivisie zouden in andere landen zomaar de finales kunnen halen. Er zijn maar weinig landen op de wereld waar ze zoveel goede teams hebben als Nederland”. “Als je van sport houdt en je ziet de goede weersverwachtingen, dan is er komend weekend geen betere plek om naar toe te gaan dan naar het The Hague Beachstadium”, neemt Lokerse het laatste woord. “Er komen wedstrijden op wereldniveau in je eigen stad, dus ik zou zeker even gaan kijken. Bovendien is de toegang het hele weekend gratis”. Bij de dames nemen namens Den Haag de teams Wendy Boerhave/Dineke van Dijken, Juliëtte Mol/Kirsten Sparnaay en Mariëlle Jippes/Sanne van Werkhoven mee aan de Nederlandse kampioenschappen. Buiten de Olympiërs en titelverdedigers behoren ook Jolien Sinnema/Marloes Wesselink en Daniëlle Remmers/Nienke de Waard tot de kanshebbers. Een zeer gevaarlijke outsider bij de dames is het team Merel Mooren/Jantine van der Vlist.

kwalificatietoernooi dames/heren start hoofdtoernooi dames/heren hoofdtoernooi + finales

Heren Dames 1 Boersma/Spijkers 1 Keizer/Van Iersel 2 Stiekema/Varenhorst 2 Meppelink/Van Gestel 3 Brouwer/Meeuwsen 3 Sinnema/Wesselink 4 Oude Elferink/Rademaker 4 Remmers/De Waard 5 Daalmeijer/Paulides 5 Braakman/Stiekema 6 Rothfusz/Van Zwieten 6 Kloek/Michel 7 Bolsterlee/Lokerse 7 Domselaar/Kosters 8 Vismans/Van Werkhoven 8 Hullegie/Meertens 9 Koning/Rasker 9 Boerhave/Van Dijken 10 Van den Outenaar/Vismans 10 Mooren/Van der Vlist 11 Verpoorten/Vogiatzis 11 Bons/Gommans 12 Boehlé/Schouten 12 Mol/Sparnaay 13 Nijland/De Tombe 13 Hermans/De Vries 14 Beijer/De Koning 14 Van Berkel/Oosterveld 15 Bruinier/Burgers 15 Kooijman/Obelink 16 Van der Ham/Haveman 16 Bouwknegt/Moerkotte 17 Lems/Van Vreede 17 Jippes/Van Werkhoven 18 Hiemstra/Lochtenberg 18 Elfferich/Lievaart 19 Hoeberigs/Kerpel 19 Katan/Pluijter 20 Lansdorp/Van Pruissen 20 Beersma/Beersma 21 Markus/Uittenbosch 21 Bak/Stavenuiter 22 Agterberg/Van Gilst 22 Kuijpers/Morren 23 Broekema/De Waard 23 Aarts/Heida 24 Hoeksma/Vos 24 Van de Pol/Spekman 25 Den Boer/Bontrop 25 Kremer/Linstra 26 Lorsheijd/Spijkers 26 Brouwer/Sonneville 27 Hanekamp/Meijer 27 Adams/Van den Outenaar 28 Bontrop/Van Mullem 28 Van Diepen/Swart 29 Ten Brinke/Van Kempen 29 Bolink/Nieuwkoop 30 Buijs/Van der Schaaf 30 Van den Boom/Van Enk 31 Glasbergen/Sturgess 31 Bossink/Stavenuiter 32 Folkers/Kroon 31 De Boer/Prins


14>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Stompwijk als poort tot het Groene Hart

stadsgroen

Third Place

Er trekken steeds meer mensen naar de stad. Daar is een grotere kans op werk, er zijn meer opleidingsmogelijkheden, er zijn meer kansen op sociale contacten en er is meer culturele input om je creativiteit te voeden. Zij die het kunnen weten, stellen dat de trek naar de steden in de komende jaren nog groter wordt, en dat geldt niet alleen voor ons kleine Den Haag. De toename, die op dit moment in alle hevigheid plaatsvindt op het zuidelijk halfrond, zal leiden tot nieuwe supermetropolen. Verrassend is de enorme groei van steden als Bogota, Nairobi, Jakarta, Sao Paolo, Delhi en Istanboel.

In de oksel van de Stompwijkseweg en de Kostverlorenweg komt het nieuwe recreatieve knooppunt ‘De drie molens’. > Foto: Ap de Heus

Door Gilles Boeuf

LEIDSCHENDAM-VOORBURG – Burgemeester en wethouders van de gemeente Leidschendam-Voorburg hebben deze week ingestemd met de plannen voor een nieuw recreatief knooppunt aan de Stompwijkseweg. De plannen sluiten aan bij de omvorming van de Nieuwe Driemanspolder tussen Zoetermeer en Leidschendam. Ook daar wordt ruimte gemaakt voor fietsers, wandelaars en kanovaarders. In de oksel van de Stompwijkseweg en de Kostverlorenweg in Stompwijk zal volgens de plannen het nieuwe recreatieve knooppunt ‘De drie molens’ moeten verrijzen. Een paviljoen van maximaal 350 vierkante meter, een parkeerterrein voor zestig auto’s, een fietsenstalling en terras. Behalve horeca zal het paviljoen ook ruimte bieden aan een informatiepunt over de recreatiemogelijkheden van het gebied. Het project zal aansluiten bij de bestaande plannen voor de Nieuwe Driemanspolder. In dit grote poldergebied wordt een extra opslagcapaciteit voor oppervlaktewater gecreëerd. De gemeenten Zoetermeer, LeidschendamVoorburg en Den Haag werken samen

met de hoogheemraadschappen van Rijnland en Delfland om dit te realiseren. Het overtollige water dat door regenval voor druk op de bestaande opslagcapaciteit zorgt, zal hier tijdelijk opgeslagen worden om zo de veiligheid van de omliggende bewoonde gebieden te garanderen. Tegelijkertijd zal het van oorsprong agrarische gebied de functie van een landschapspark krijgen. De helft van de eigenaren zijn reeds uitgekocht en de losstaande tuinbouwkassen zijn opgeruimd. Er komen fiets- en wandelpaden, plassen, ruiterpaden en stukken moeras. Doorstart Al in 2004 hebben de betrokken gemeenten de handen ineengeslagen en zijn ze tot de keuze gekomen voor een combinatie van natuur, recreatie en waterberging. Deze keuze is destijds onderzocht, resulterend in een Milieu Effect Rapportage (MER). In de daarop volgende jaren zijn de bestemmingsprocedures doorlopen en is een gedetailleerd inrichtingsontwerp tot stand gekomen. Door forse Rijksbezuinigingen op groen en recreatie heeft de ontwikkeling van de plannen vervolgens anderhalf jaar stilgelegen. In februari heeft

staatssecretaris Bleeker een akkoord gesloten met het Interprovinciaal Overleg. In combinatie met keuzes binnen de provincie Zuid-Holland ontstaat nu zicht op een doorstart. De provincie wil eenmalig een financiële injectie geven aan de resterende grondwerving, de inrichting en het beheer van de polder. De betrokken gemeenten onderzoeken de komende maanden wat het voorstel van de provincie betekent voor de realisatie. Mijlpaal De planning van het project is erop gericht om in het najaar van 2012 een nieuwe bestuursconvenant vast te stellen. Uiterlijk halverwege 2013 moeten alle bestemmingsplannen definitief zijn. Die mijlpaal moet ertoe bijdragen om de resterende 50 procent van de grond aan te kopen. Wanneer eind 2014 alle gronden zijn aangekocht zal via een openbare aanbestedingsprocedure een aannemer worden geselecteerd. Het uitvoeren van de werkzaamheden zal naar verwachting drie tot vier jaar duren. Vanaf 2018 kan het recreëren dus beginnen. Eind deze maand zal er voor het Stompwijkse knooppunt een inloopavond worden georganiseerd. De precieze datum wordt nog bekend gemaakt.

De toename, die op dit moment in alle hevigheid plaatsvindt op het zuidelijk halfrond, zal leiden tot nieuwe supermetropolen

lobby van een theater en dat nieuwe hippe coffeecafé zijn plekken waar de stadsbewoner wil zijn, zitten, werken. Maar de echte third place blijkt het park te zijn. Er is geen stadser plek te benoemen die hipper is dan het park. En niet, zoals Ebenezer Howard (1902) bedacht toen hij zijn Garden Citybeweging oprichtte, om arbeiders voldoende licht en lucht in hun schaarse vrijetijd te bieden. Nee, we zijn graag in het park om mensen te ontmoeten, om er, dankzij wifi te studeren en te werken. In Den Haag zie je dagelijks tientallen mensen op het gras van de Koningstunnel zitten. Als de Piaggio van de barista voorbij rijdt vindt zijn koffie gretig aftrek. In september doe ik een groot groenonderzoek en heb alvast een vraag: in welk groen bent u graag te vinden? Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

De wens tot wonen in de stad leidt in Nederland in elk geval niet meer zoals vroeger automatisch tot de aanleg van nieuwe tuinsteden, wijken vol hoogbouw, (Vinex) wijken of zelfs geheel nieuwe steden. Liever gaan we inbreien, iets waar Den Haag al voor heeft gekozen. Om de levendigheid te verbeteren moeten we de stad verdichten, de plinten gaan gebruiken, waterwonen toestaan en gebouwen transformeren. In ieder geval zullen er de komende jaren meer mensen bijkomen, ook in onze stad. Stadsgeografen benoemen de woonomgeving als the first place. Je werkomgeving is de second place. En daar waar je mensen kunt ontmoeten, kunt werken en netwerken maar ook kunt ontspannen, dat is de third place. Nu is het de taak van ‘de stad’ om op loopafstand van de first en second places, third places te creëren of in elk geval de kans te geven, deze te laten onstaan. Van ‘onderaf’ wordt ook nagedacht over deze publieke plekken die zo’n grote rol gaan spelen in de stad van morgen. De trein, de bibliotheek, de

juridisch

Laatste bijdrage

Back to school! Donkere wolken pakken zich samen boven mijn agenda in september. Ik zet me schrap voor de nieuwe zaken die na de zomer het strand van Scheveningen opgeworpen worden. Ik sprak confrères uit Frankrijk en Italië. Daar gaan de deuren van de gerechtsgebouwen en daarmee van de advocatenkantoren in augustus gewoon dicht. Daar moet je niet op 31 juli een pakje kauwgom pikken en gearresteerd worden, want dan zit je rustig tot september in de cel

te koekeloeren totdat de rechter van vakantie terugkeert. Geen advocaat te vinden die je er uit haalt. Serieus, bel in augustus een Italiaans advocatenkantoor en je krijgt steevast het antwoordapparaat. Ik vind het een mooi systeem – moeten we hier ook invoeren. Wij hebben gewoon doorgewerkt. Ik heb me veel moeten bezighouden met gedetineerde cliënten. Die hebben het zwaar in de zomer. De familie gaat met vakantie, maar zij moeten zitten. Het is lekker weer buiten, ze

willen naar het strand. Dat leidt tot spanningen in de bajes. Eén van mijn cliënten kreeg ruzie met een medegedetineerde. De tegenpartij maakte een ongenuanceerde opmerking over de moeder van mijn cliënt. Zij zou een bepaalde ziekte hebben en een publieke dame zijn. U begrijpt het al: vechten. Dat resulteerde in veertien dagen isoleercel voor beiden, precies tijdens de Olympische Spelen. Ik heb het nodige gedaan om een TV in die isoleercel te krijgen, maar dat is niet gelukt. Een andere cliënt kwam in een crisis terecht omdat de bajes geen rekening kon houden met een voor hem strikt noodzakelijk dieet. Hij kon wekenlang niets eten en moest in het gevangenisziekenhuis opgenomen worden. Voor hem moest ik een dieet regelen. Een andere cliënt, ondernemer, werd daags nadat hij een miljoenencontract had gesloten, opgepakt om een oude straf uit te zitten. Voor hem regelde ik dat zijn

zakenpartners hem konden bezoeken in de bak om de nodige papieren te tekenen. Ik kan u zeggen: die zakenpartners waren niet blij! De afgelopen weken kreeg ik een aantal keren bezoek van een koerier die met een steekkar de dossiers in een aantal megazaken kwam binnenrollen. Mijn secretaresse moet daar een

Daar moet je niet op 31 juli een pakje kauwgom pikken en gearresteerd worden, want dan zit je rustig tot september in de cel te koekeloeren totdat de rechter van vakantie terugkeert

kast voor zoeken. Er is genoeg te doen dit najaar. Dames en heren, dit was mijn laatste bijdrage voor Den Haag Centraal. Ik heb ruim vijf jaar mijn ervaringen in de advocatuur met u gedeeld. Het was een genoegen. Ik wens Den Haag Centraal en U alle goeds en tot ziens.

Met hartelijke groet, Bas Martens Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


10>service

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

oplossingen van vorige week 5 7 8 1 4 6 2 3 9

1 6 9 3 7 2 8 5 4

2 3 4 9 8 5 1 7 6

B E L G E E A

H A L T E

G E R I E S F A L A A T A Y L K A K W O R

8 5 1 2 9 7 4 6 3

7 2 6 4 3 8 5 9 1

4 9 3 6 5 1 7 2 8

A U A T S I A L L I T A A R M A A N I V S T E M E

6 4 7 8 2 3 9 1 5

3 8 5 7 1 9 6 4 2

kruiswoordpuzzel

sudoku

9 1 2 5 6 4 3 8 7

3

7

E F A T E I A M N G E I T E S E R K R E R O E S E U S E L E T R E

3

9

8 3

4 6

2 4

4

5

2

3

4

8

9 13

12

1 6 1 5

9 1

1

17

2 1

9 7

7 11

15

16 20 23

22 24

25

26

27 31

30

32

35

34

8

6

10

19

18

21

14

5

38

28 33

36 40

39 42

29

37 41

43

het weer in den haag

Warmste weekeinde van het jaar De tot nu toe nogal povere zomer van 2012 lijkt nu pas zijn draai te hebben gevonden. Deze week leverde al prima weer op en vooral de temperaturen waren ronduit zomers. Voornamelijk lagedrukgebieden boven de Oceaan worden indirect weersbepalend de komende dagen. Door hun positie op enige afstand van Nederland is de negatieve invloed van die waterdragers richting Nederland niet groot te noemen. Deze depressies – inclusief frontale aanhang – bereikten de afgelopen acht weken steeds onze omgeving. Komende etmalen blijven deze cyclonen dus op gepaste afstand om ons veelal in het mooie en warme weer te laten bivakkeren. Tezamen met een hogedrukgebied boven Oost-Europa kan een warme zuidelijke stroming

vrijdag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

vooral richting en in het weekeinde veel zomerwarmte aanvoeren. De woensdag gaf later op de dag enkele flinke buien. Donderdag was het wat ‘koeler’ bij een aanlandige wind en bleef het vrijwel droog, maar vanaf vrijdagochtend en vooral in het weekeinde kan de zeer warme lucht uit Spanje en Frankrijk ons gaan bereiken. De hofstedelijke temperaturen kunnen zaterdag en zondag oplopen tot 28-31 graden en in het binnenland is wellicht 33 tot 35 graden mogelijk. Kans op zeewind is er trouwens wel op zondagmiddag, dus wellicht is Scheveningen thermisch gezien wel de beste stek om te vertoeven. Wel neemt (zoals heel vaak bij warmte) de kans op een (onweers)bui toe later op zondag. Vooral de nachten

zaterdag

15 26 90 10 zzo 3-4

worden onaangenaam zwoel met ‘minima’ richting maandagochtend vroeg van amper beneden de 20 graden. Vaak komen rond 19 augustus de hoogste zomertemperaturen van het jaar voor en ook nu lijkt dat te lukken. Een serieuze warmte- of hittegolf lijkt er niet in te zitten en rond medio komende week koelt het alweer af en blijft het overigens best goed zomerweer. Ook de rest van de augustusmaand zou wel eens prima kunnen verlopen qua weer. De kans op een uiteindelijk te kille maand neemt nu in ieder geval sterk af. Aanhoudend zomers de rest van de maand ? Meer informatie via de weerprimeurlijn, 0900-1234554. Weerman

17 30 100 5 zzo 4

maandag

19 24-28 95 25 zw 3-4

19 24 70 30 wzw 3-4

spoedgevallen

Alarmcentrale Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

112

0900 - 8844

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

31 Amerika 33 papegaai 34 silicium 35 armholte 37 voegwoord 38 sportploeg 40 ooit 42 mep 43 rustteken. Verticaal: 1 vervoermiddel 2 emeritus 3 Europeaan 5 gevangenis 6 ad acta 7 kerklied 8 zuilengang 9 belangstelling 11 dus

14 United States 15 en andere 18 zeer klein 20 slagader 22 als het ware 23 verlaagde toon 25 nevel 26 enig 28 strijdperk 29 ritmische beweging 31 klein kind 32 assistent-econoom (afk.) 35 grootmoeder 36 watering 39 reeds 41 oude lengtemaat.

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9a, 2511 eb Den Haag Directeur/Hoofdredacteur Coos Versteeg Coördinatie redactie Miranda Fieret Annerieke Simeone

Marc Putto

zondag

Horizontaal: 1 beginstreep 4 geleerd 8 af en toe 10 vruchtbare plaats 12 motorraces 13 versterker 16 slee 17 familielid 19 bevel 20 wier 21 zangstuk 23 pl. in Italië 24 lijnvlucht 25 afgestompt 27 grote plaats 30 dochter van Cadmus

Stadsredactie Jasper Gramsma Vera de Jonckheere Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Jan van der Ven Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Elske Koopman Economie Sjoerd Hauptmeijer Alexandra Sweers Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Olivier van Nooten Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck Rubrieken Teun Berserik (strip) Emilie Bolsius (medisch) Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Marnix Rueb (cartoon) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Gilles Boeuf Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Raymond van Houten Mylène Siegers Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Bladmanager Peter Schaaff schaaff@denhaagcentraal.net mobiel: 06 51619680 Advertentiebeheer Mayka Postma advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Advertentieverkoop Rogier Panis panis@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net

Abonnementsprijzen Kwartaal € 22,50 / Halfjaar € 41,50 / Jaar € 72,50 (ingaand per 1 januari) *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht. Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


2>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Een theatrale boottocht

‘Aan de ’s-Gravenhaagsche grachten . . .’ Een rondvaart met De Ooievaart bracht choreografe Lonneke van Leth en haar partner en beeldend kunstenaar Vincent de Kooker op het idee van een theatrale, multidisciplinaire boottocht over de Haagse grachten. Het resultaat is ‘Haagse Grachtenpracht’, een anderhalf uur durende vaart, opgeluisterd door 26 optredens van Haagse kunstenaars en artiesten. “Een gouden idee”, aldus één van hen, “dat net als de Uitmarkt ongetwijfeld door andere steden gekopieerd gaat worden”. Door Astrid van Leeuwen

Ze wonen zelf aan de Houtzagerssingel. “Een geweldige plek. We kijken altijd naar wat zich op het water allemaal afspeelt”. Dus moesten ze, vonden ze, de stad zelf ook maar eens vanaf het water bekijken en zodoende scheepten ze in voor een rondvaart met De Ooievaart. Lonneke van Leth (36): “Ik vond het erg mooi. Je ziet de stad echt op een heel andere manier. Telkens verbaasden we ons: ‘O, waar is dit dan?’, ‘O, heb je dat ooit gezien?’ Maar we dachten ook meteen: je zou hier nog iets aan kunnen toevoegen, de vaartocht een meer theatrale dimensie kunnen geven”. Van Leth en haar partner Vincent de Kooker legden het plan voor aan Peter

Duivesteijn, directeur van De Ooievaart, die er direct voor te porren was. Ook anderen waren onmiddellijk enthousiast over het idee van een theatrale rondvaart met diversiteit hoog in het vaandel, van opera tot beeldende kunst en van theater tot variété. Maar het drietal moest geduld hebben: “Een subsidieaanvraag als cultureel project werd niet gehonoreerd, de gemeente vond het project te commercieel – terwijl een plan als dit, dat de medewerking van tientallen artiesten en kunstenaars behelst, zonder subsidie niet te realiseren is. Althans, wil je de kaarten voor het publiek betaalbaar houden”. Maar met een bijdrage uit de pot voor kleinschalige evenementen konden Van Leth, De Kooker en Duivesteijn dit jaar alsnog aan de slag, daarbij mede gesteund door het Prins Bernhard Cultuurfonds en Fonds 1818. “Eindelijk kunnen we gaan draaien”, zegt een blije Van Leth.

singel, Lijnbaan, Noordwal, Mauritskade, Hooigracht en Prinsessegracht. Tot de vele optredens op en onder bruggen en op de kades behoren onder meer een Spinoza-vertolking van acteur Wim Serlie bij het Spinoza-beeld, Turkse zang in de Schilderswijk door Kader Sonuk, een zingende-zaagact van Jan Willem van der Poll, een groots optreden van Eef van Breens Big Band met medewerking van een vrouwenkoor, een sketch van Guusje Eijbers en Onno Innemee, een voordracht van Yvonne Keuls, zang van Violetta Lazarin, een gondelact, Bollywood- en flamencodans en – uiteraard – een optreden van Van Leths eigen dansgroep. Schrijver, performer en voormalig stadsdichter Harry Zevenberg zal op basis van delen uit zijn gedichten over rivieren én zijn gedicht over de Haagse grachten een nieuw werk scheppen dat hij op de Noord West Buitensingel ten gehore zal brengen. Een voorproefje:

Prinsegracht Vanaf het Havenkantoor aan de Bierkade vertrekken per avond twaalf boten, om de twintig minuten. Bij het Groenewegje worden de opvarenden begroet met ‘Mens durf te leven’, een zangact van jeugdtheater Rabarber. Daarna vervolgt de route langs onder meer de Beestenmarkt, Houtzagers-

‘Er gaan wilde verhalen over mijn achterstandswijk maar wanneer je alles gelooft heb je nooit de zon zien ondergaan in de Brouwersgracht

OMSLAG: Een stroom van honderden boeken die naderhand bevroren is, zo oogt een installatie van Alicia Martin. Martins werk, een van de deelnemers aan de Papier Biënnale, wordt aan de gevel van Museum Meermanno bevestigd. De Papier Biënnale start vanaf 1 september in Meermanno en vanaf 4 september in Museum Rijswijk en eindigt in beide musea op 25 november. > Foto PR

Theater, Muziek & Evenementen Gegevens voor de UITagenda De brongegevens voor deze weekagenda zijn afkomstig van Den Haag Marketing. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) uitsluitend mailen naar Arja Kalhorn en Rob Hogeslag: info@denhaag.com. Voor de meest actuele culturele informatie kunt u kijken op www.haagsuitburo.nl

Vrijdag 17 augustus 10.00 Omniversum >Omniversum! Ronduit

Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl

10.30

Stayokay Hostel Den Haag > Willemsvaart - StrandRelax–[Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 11.00 Grote Kerk >Zomeropenstelling Grote of Sint Jacobskerk–[Openstelling] Misschien kent u

het water het water moet je weten is mijn leven noem me nostalgisch of zelfs sentimenteel maar er is niets dat me gelukkiger maakt dan dit ik heb herinneringen jij niet herinner jij je dat onze voeten bungelden in de koude stroom we konden urenlang kijken naar een reiger die eindeloos stond te wachten op een onoplettende vis’

de Grote Kerk alleen van buiten. Dan is de zomeropstelling een mooie kans om de pracht en bezienswaardigheden binnen te ontdekken en de tentoonstelling van Julian Rosefeldt te bewonderen. Gratis www.grotekerkdenhaag.nl 11.00 Bierkade>Den Haag vanaf het water–[Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ieder uur afvaart tussen 11.00 en 17.00 uur. € 10,– jeugd € 6,– www.ooievaart.nl 13.00 Binnenhof>Kinderrondleiding Binnenhof (7+)–[Jeugd, Rondleiding] Speciale kinderrondleiding. Tijdens deze rondleiding is er een korte wandeling over het Binnenhof en een bezoek aan de Ridderzaal. De gids houdt in zijn verhaal extra rekening met kinderen. € 4,– www.prodemos.nl/bezoekerscentrum 13.00 Duinrell>Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark

Voor ‘Haagse Grachtenpracht’, een theatrale rondvaart, bracht choreografe Lonne zigeuner’ Frans van Leef, rechts vooraan Yvonne Keuls.> Foto: Vincent de Kooker

Zevenbergen zei gelijk ‘ja’ tegen Van Leth. “Ik houd erg van optreden op bij-

zondere plekken in de buitenlucht én ik houd veel van water. Zwemmen is

excl. tikibad. www.duinrell.nl Theater Dakota> Het monster van Parijs – [Speelfilm] Een film over een monster, door de aanwezigheid van het monster ontstaat er paniek in de straten van Parijs, wat leidt tot een spannend avontuur. www. theaterdakota.nl 19.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl 19.00 Uilebomen 2>Salonboot Den Haag – Proeverij – [Overigen] Een varende wijnproeverij vanuit Den Haag langs de oude landhuizen aan de Vliet, waaronder het Huygensmuseum Hofwijck. € 34,95 Prijs. 34,95 www.salonbootdenhaag.nl 19.30 Bierkade>Film boottocht – Shoot Me Film en Music Festival – Ooievaart – [Documentaire, Boottocht] Je vaart in de grote open boot door de Haagse wateren, een enthousiaste gids vertelt je alles wat je ooit al hebt willen weten over de Hofstad en terwijl je onder krappe en donkere bruggetjes doorvaart zie je een selectie van oude Haagse korte films die op de diverse muren en wanden worden geprojecteerd. € 15,– www.shoot-me.nl

20.30

16.00

Parktheater Den Haag>Spinvis (16+) – [Popmuziek] Vervreemdende teksten veelal over alcohol, verpakt in lo-fi geluiden en rammelende maar ingenieuze melodieën. € 22,– www.spinvis.nl 21.00 Uilebomen 2>Salonboot Den Haag – Candlelight Shipping – [Boottocht] De antieke Salonboot vaart af vanaf de Uilenbomen. Onder het genot van een glaasje port en met sfeervolle muziek op de achtergrond kunnen de gasten aan boord genieten van een vaart. € 19,95 www.salonbootdenhaag.nl 21.00 Musicon>DrumDrieDaagse supersessie – [Popmuziek] I. k. v. de DrumDrieDaagse organiseert Cesar Zuiderwijks Music Station i.s.m. De Slagwerkkrant een supersessie in Musicon, met Earring-ritmetandem Rinus Gerritsen en Cesar Zuiderwijk, één van de beste gitaristen van Nederland Eef Albers en zangeres Maria José Sobral. € 7,50 www.musicon.nl 21.30 Bierkade> Film boottocht - Shoot Me Film en Music Festival - Ooievaart – [Documentaire, Boottocht] Je vaart in de grote open boot door de Haagse wateren, een enthousiaste gids vertelt je alles wat je ooit al hebt willen weten over de Hofstad en terwijl je onder krappe en donkere bruggetjes doorvaart zie


3

uitagenda<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

lijk had ik gehoopt dat de tramtunnel daarin verandering zou brengen, er weer grachten zouden terugkeren, al zijn het ondiepe. Zou het niet mooi zijn: weer varen over de Prinsegracht?”.

eke van Leth (met witte pruik) een keur aan Haagse artiesten en kunstenaars samen. Links vooraan op de harp ‘cultuur-

voor mij vrijheid, een soort vliegen. Maar behalve iets aantrekkelijks heeft

water ook iets duisters: water heeft een kracht die veel groter is dan jij zelf”.

je een selectie van oude Haagse korte films die op de diverse muren en wanden worden geprojecteerd. € 15,– www.shoot-me.nl 22.00 Holland Casino Scheveningen> Friday Night DJ – [Dance] Begin het weekend goed in de High Energy Zone. Met elke vrijdag Dj’s of live bands. www.hollandcasino.nl 22.00 Nutshuis>Summer films – classic Italian cinema – [Speelfilm] Openlucht cinema in de tuin van het Nutshuis. Met de film Pizza Triangle – Dramma della Gelosia. € 9,50 www.nutshuis.nl

10.30

Zaterdag 18 augustus 09.30

Strand Scheveningen>Beach Volleyball

Circuit – Beach Life! – Scheveningen – [Sport] Beachvolleyball op speelvelden op het strand ter hoogte van het Beachstadion Scheveningen. www.beachvolley.nl 10.00 Omniversum>Omniversum! Ronduit Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl

Stayokay Hostel Den Haag> Willemsvaart – StrandRelax – [Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 11.00 Bierkade>Den Haag vanaf het water – [Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ieder uur afvaart tussen 11.00 en 17.00 uur. € 10,– jeugd € 6,– www.ooievaart.nl 13.00 Duinrell>Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 14.00 VVV Den Haag>Haagse en Nederlandse historie. Horen, zien en beleven – [Wandeling] Een historische wandeling met verhalen en anekdotes door het bestuurscentrum van Den Haag. € 9,75 Reserveren via VVV Den Haag 070-3618860.

Hij vindt het jammer dat zo veel grachten in Den Haag gedempt zijn. “Eigen-

www.residentieontdekkingen.nl 14.00

Parktheater Den Haag> Dirk Scheele

– Zomerpopconcert – [Jeugd] Als Dirk op vakantie is, schrijft hij altijd wel een paar nieuwe liedjes. Nou dat wil hij nu ook wel doen. De kinderen mogen allerlei onderwerpen aandragen en zo maakt Dirk samen met de kinderen ter plekke een heel nieuw zomerliedje. € 7,50 www.parktheaterdenhaag.nl 16.00 Bierkade> Den Haag vanaf het water – [Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Engelstalige gids op de boot. € 10,– jeugd € 6,– www.ooievaart.nl 16.00 Theater Dakota> Het monster van Parijs – [Speelfilm] Een film over een monster, door de aanwezigheid van het monster ontstaat er paniek in de straten van Parijs, wat leidt tot een spannend avontuur. www. theaterdakota.nl 18.00

FAST (Free Architecture Surf Terrain)> Mutesounds – [Dance, Festival] Muziekevenement voor doven, slechthorenden en horenden. DJ’s, VJ’s, een band, muziekgebarentolk, interactieve media, expressieve dansgroep en een verlichte

Maagdelijk Tijdens ‘Haagse Grachtenpracht’ wordt ook de innerlijke mens niet vergeten. Op diverse locaties krijgen de passagiers hapjes en drankjes aangeboden. Zoals een jenevertje van Van Kleef. Tijdens het nuttigen daarvan komt beeldend kunstenaar en ‘cultuurzigeuner’ Frans de Leef, zoals hij dat zelf zegt, ‘in actie’. Hij zal zich daarbij bedienen van ‘beschaafd plat Haags’. “Geen Haagse Harry, maar ouderwets Haags”, zegt hij gedecideerd. De Leef heeft, ‘als Hagenees in hart en nieren’, een bijzondere band met de Haagse grachten. “Als kleine schooljongen liep ik vier keer per dag langs de Bierkade en het Groenewegje. De grachten horen evenzeer bij Den Haag als dat in Amsterdam en Haarlem het geval is. Alleen vaart daar iedereen in zijn blote bast rond, met een glas witte wijn in de hand. Het gaat er niet meer om zíen, maar om gezien worden. Nou, daar heb ik helemaal niks mee. In Den Haag zijn de grachten nog prachtig maagdelijk. En”, vervolgt hij quasi afkeurend, “we varen hier ook niet met van die stinkende diesels rond. Voor de ‘Haagse Grachtenpracht’ wordt onder meer gebruikgemaakt van fluisterboten”. Hij noemt Van Leths project een bewonderenswaardig evenement. “Die samensmelting van disciplines vind ik fantastisch. En wat is er nou mooier dan langs het Smidswater of de Mauritskade te varen?”. Hij vermoedt dan ook dat het initiatief snel navolging

trilvloer. Voor 20 euro kun je ook nog lekker barbecuen, en als je geen zin hebt om ’s nachts weer naar huis te gaan, heb je voor een tientje meer een slaapplaats in het hostel in het surfdorp. Tickets zijn te koop via de website. Gratis www.mutesounds.nl 19.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl 20.00 Parktheater Den Haag> Residentie Bach Ensembles – [Klassieke muziek] Het repertoire bestaat uit composities uit de barokke, klassieke en romantische perioden. Een zo authentiek mogelijke uitvoeringspraktijk op moderne instrumenten staat hierbij centraal Gratis www. residentiebachensembles.nl 20.00 Regentenkamer> Basily Gipsy Band – [Wereldmuziek, Jazz] De gipsy-jazzformatie Basily laat de tijden van Django Reinhardt en Stephane Grapelli herleven. De band speelt een geheel eigen stijl van jazz met traditionele en Spaanse zigeunerinvloeden. De Basily Gipsy Band presenteert tijdens een uitbundig liveconcert de nieuwste cd ‘Gipsy Feeling’. Violist Noa Eyl zal hierbij als gastsolist optreden. De avond

van andere steden zal krijgen. “Net als de Uitmarkt en de Koninginnenach zal ook dit idee wel weer gepikt worden”. Balkonscène Dat het project potentie heeft, blijkt alleen al uit de snelheid waarmee alle kaarten zijn uitverkocht. “Misschien moeten we volgend jaar maar een hele week plannen”, zegt Van Leth. Voor degenen die ze dit jaar moet teleurstellen, is er een wandelroute uitgezet, waarbij mensen de optredens vanaf kades en bruggen kunnen aanschouwen. “Je ziet dan niet alles, maar wel de meeste acts”. Voor Van Leth, die ook als choreografe altijd de samenwerking met andere disciplines zoekt, is ‘Haagse Grachtenpracht’ nu al een succes. “Het leukste vind ik de ontmoeting met al die mensen, al die kunstenaars en artiesten, maar dit keer ook ondernemers, bedrijven en bewoners. Of ik nu aan het Hilton Hotel vroeg of ik hun buitenterras mocht gebruiken, of bij architectenbureau Roeleveld-Sikkes en advocatenkantoor Udink & De Jong aanklopte met de vraag of er een act op hun balkon kon plaatsvinden: iedereen reageerde enthousiast”. Nu heeft Van Leth nog maar één wens: hun bovenwoning aan de Houtzagerssingel verruilen voor een huis met een tuin, maar dan liefst wel ook aan het water. “Ik wil heel graag naar buiten kunnen, maar realiseer me ook: zo’n mooi plekje als ik waar ik nu woon zal moeilijk weer te vinden zijn”. ‘Haagse Grachtenpracht’: 31 augustus en 1 september. Voor verdere info en het downloaden van de wandelroute: www.haagsegrachtenpracht.nl

wordt afgesloten met een jamsession. € 10,– Voor 15 euro is de entreeprijs inclusief de cd. www.basily.nl 20.15

Lutherse Kerk Den Haag>Bätzorgelconcert – [Klassieke muziek]

Een mooie gelegenheid om het beroemde Bätz-orgel, volgens kenners één der mooiste orgels van Nederland, te beluisteren. Vincent de Vries speelt werken van Asma, Bach, Fiocco, Widor, Rheinberger,Reger en Grison (beeldschermprojectie). € 10,– www.hetbatzorgel.com 20.30 Beachclub Sense aan Zee>Disco & Classics Beach Party (25+) – [Dance] Beleef het echte discogevoel tijdens deze disco & classicsparty on the Beach. € 10,– www.disco-train.nl 20.30 Strandpaviljoen De Staat> Soulheaven] – [Dance] Soulheaven, de toonaangevende gay/mix party van 2012! Een gewaagde mix van muziek, publiek en live optredens. € 10,– www.soulheaven.nl 21.00 Musicon>DrumDrieDaagse sessie – [Popmuziek] I. k. v. de DrumDrieDaagse organiseert Cesar Zuiderwijksusic Station i.s.m. De Slagwerkkrant een sessie met de deelnemers van de DrumDrieDaagse. Een band o.l.v. Cesar Zuiderwijk speelt nummers die bij tourbeurt door de aanwezige


4>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Internationale Papierbiënnale 2012

Meer dan knippen en plakken alleen Stukgelezen lievelingsboeken, nooit gelezen boeken, boeken waar je maar niet doorheen komt, boeken die niet in de kast passen. Ze zijn allemaal welkom bij Museum Meermanno, als materiaal voor het kunstwerk dat de Spaanse Alicia Martín speciaal voor de opening van de Internationale Papierbiënnale 2012 zal maken. Door Babeth Knol

Dat je met papier heel veel meer kunt dan knippen en plakken alleen, blijkt tijdens deze tentoonstelling in Museum Rijswijk en Museum Meermanno. Alicia Martín maakte eerder al grote, spectaculaire kunstwerken. Zoals een grote kolom van boeken, die vanaf de bovenste verdieping van het Casa America in Madrid of Molino de San Antonio in Cordoba lijken te stromen. Ook voor het kunstwerk dat ze vanaf 21 augustus aan de voorgevel van Meermanno zal bouwen zijn duizenden boeken nodig (tot en met de 26ste in te leveren bij de museumwinkel). Het is slechts één van de vele voorbeelden van papierkunst die tijdens de biënnale te zien is. De biënnale, die iedere twee jaar – dit jaar al voor de negende keer – wordt georganiseerd, is dit jaar voor het eerst ook in Museum Meermanno te zien. Sinds 2004 werd al samengewerkt met het CODA museum in Apeldoorn. In dit ‘Huis van het boek’ vond museum Rijswijk een partner dichter bij huis. Het

Jerome Corgier. Is it still type? > Foto's: PR

museum heeft zelf ook wat extra ruimte: samen met de tentoonstelling opent de nieuwbouw van Museum Rijswijk. De kunstenaars die in Meermanno te zien zijn, werken specifiek met letters, boeken of teksten. Zoals de ‘visuele poëzie’ van Ebon Heath, die typografie tot leven laat komen, los van het papier. Hij stelt zich in zijn werk ten doel om de letters en woorden zelf net zo vrij en betekenisvol te laten zijn als de inhoud ervan.

Dat doet hij onder meer in driedimensionale sculpturen en sieraden. En in een cover met zangeres Beyoncé die hij maakte voor het Amerikaanse tijdschrift ‘Complex’. Typografie Ook de Franse Jérome Corgier verdiept zich in de schoonheid van typografie. Hij onderzocht bijvoorbeeld letters uit verschillende talen, die in hun afzonde-

ring, door combinaties en door het spel met kleur en vorm bijna de indruk van een abstract kunstwerk wekken. De serie kreeg de toepasselijke naam ‘Is it still type?’. Als je denkt aan een sculptuur, is papier niet het eerste – of stevigste – materiaal wat in gedachten komt. De zwevende stad van Katsumi Hayakawa, te zien in Museum Rijswijk, benadrukt de bekendste eigenschappen van het materiaal. De skyline is opgebouwd uit

???? ?? ? ?? ? ? ? ?? ?? ? ?? ?? ??? ? ?? ????

iele papieren vormen, draad en glitter en oogt delicaat en fragiel. Die kwetsbaarheid die we kennen van papier komt niet terug in het werk van Frits Achten. Zijn organische vormen, die hij bouwt van papierpulp, ogen zacht maar stevig. Ook de levensgrote kartonnen zuilen van programmeur en architect Michael Hansmeyer staan stevig rechtop. De manier waarop de via algoritmes vormgegeven zuilen zijn opgebouwd, doet heel in de verte denken aan de papieren maquettes die je als toerist soms van belangrijke gebouwen kunt kopen. De details en de complexiteit van het ontwerp gaan echter veel, veel verder. Beide musea laten werk zien van het ‘Combat Paper Project’. Voor dit project maakten Amerikaanse oorlogsveteranen zelf papier van gebruikte legeruniformen, om hun ervaringen te verwerken. Op het papier werden hun verhalen gedrukt. De biënnale geeft een breed overzicht van alles wat je van papier, letters en boeken kunt maken. Tijdens de tentoonstelling worden in beide musea ook activiteiten georganiseerd. Op 9 september bijvoorbeeld is op het plein voor museum Rijswijk van 13.00 tot 17.00 uur de Rijswijkse papiermarkt. Internationale Papier Biënnale, van 1 september tot en met 25 november in Museum Meermanno en Museum Rijswijk. Openingstijden: dinsdag tot en met zondag van 12.00 tot 17.00 uur. www.meermanno.nl www.museumrijswijk.nl

museum jeugd universiteit

NAJAAR 2012

Ingezonden mededeling

Hoe is het om

burgemeester

?

van Den Haag te zijn

Vraag het hem zelf bij de collegereeks van MuseumJeugdUniversiteit in het Haags Historisch Museum Voor nieuwsgierige kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Vanaf 9 september.

www.museumjeugduniversiteit.nl Korte Vijverberg 7, 2513 AB Den Haag E educatie@haagshistorischmuseum.nl T 070-3123065

in samenwerking met:

mede mogelijk gemaakt door:

LANGE VOORHOUT & SPUIPLEIN VANVELZEN • ELLEN TEN DAMME PAUL VAN VLIET • MATHILDE SANTING

WOEZEL & PIP • PEUTERPARADE • GRATIS STADSONTBIJT

CULTURELE INFORMATIEMARKT & VEEL MEER! KIJK OP WWW.HAAGSUITFESTIVAL.NL • GRATIS


5

uitagenda<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

De organische vormen van Frits Achten die hij bouwt van papierpulp ogen zacht maar stevig. Op de foto zijn creatie ‘Larve’.

Vervolg>Theater, Muziek & Evenementen drummers aan de zijde van Cesar Zuiderwijk kunnen worden meegespeeld € 7,50 www. musicon.nl 22.00 Holland Casino Scheveningen> Saturday Night DJ – [Dance] Begin het weekend goed in de High Energy Zone. Met elke zaterdag Dj’s of live bands. www.hollandcasino.nl

Zondag 19 augustus 09.30

Strand Scheveningen> Beach Volleyball

Circuit - Beach Life! – Scheveningen – [Sport] Beachvolleyball op speelvelden op het strand ter hoogte van het Beachstadion Scheveningen. www.beachvolley.nl 10.00 Omniversum> Omniversum! Ronduit Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl 10.30

Stayokay Hostel Den Haag>Willemsvaart - StrandRelax – [Boot-

tocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 12.00 Bierkade> Den Haag vanaf het water – [Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 13.00, 14.00 en 15.00 uur. € 10,- jeugd € 6,-www.ooievaart.nl 13.00 Binnenhof> Kinderrondleiding Binnenhof (7+) – [Jeugd, Rondleiding] Speciale kinderrondleiding. Tijdens deze rondleiding is er een korte wandeling over het Binnenhof en een bezoek aan de Ridderzaal. De gids houdt in zijn verhaal extra rekening met kinderen. € 4,– www.prodemos.nl/bezoekerscentrum 13.00 Duinrell> Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij

binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50. Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 13.00

Museum Meermanno I Huis van het Boek> Hoogstandjes – [Jeugd, Literatuur,

Hedendaagse muziek] Evenement in de tuin van het Museum Meermanno. Naast een picknick (op reservering) tevens een literair en muzikaalprogramma. € 25,– www.meermanno.nl 13.30 Haags Historisch Museum> Het verhaal van Den Haag – [Wandeling] Rondleiding in het Haags Historisch Museum, een stadswandeling door het historisch centrum van Den Haag en tot slot een rondleiding in Panorama Mesdag. Dit alles met een ervaren gids van het Gilde Den Haag. € 17,50 Kaartverkoop alleen via VVV 070 361 88 60/e-mail. vvv@denhaag.com www.gildedenhaag.nl 14.30 Abdijkerk> Concert Abdijkerk – [Klassieke muziek] In de sfeervolle kloostergang van deze oude Cisterciënzer kloosterkapel is een multimediashow te zien over De kloostergang, het hart van de Abdij. Om 15.30 uur orgelbespeling door Gerard Legierse. Gratis www.abdijkerk.info 16.00 Beach Resort Kijkduin> Boulevard of Golden Oldies – [Popmuziek] Oude tijden herleven! Zes zondagen lang komt de muziekliefhebber volop aan zijn trekken in Kijkduin. In het muziekpaviljoen op het Deltaplein treden artiesten op als. The Clarks, Different 60, Levy Joe, Moefit, Pleasure, en Rudy Bennett & The SH Band. Pleasure. www.kijkduin.nl 17.00 Holland Casino Scheveningen> Sunday Live muziek – [Jazz] Stijvolle live muziek. www.hollandcasino.nl 17.00 Strandtent de Fuut> Jazz in De Fuut – [Jazz] Gratis liveoptredens in de ontspannen sfeer van de opvallende kanariegele strandtent. Vrije Hand voor bassist Thomas W. Andersen, Robert Rook (piano), Bart van Helsdingen (drums),

Katsumi Hayakawa. Detail uit 'Floating City'.

Thomas W. Andersen (contrabas) featuring Efraim Trujillo (tenorsax). Gratis www.defuut.nl

Maandag 20 augustus 10.00 Omniversum> Omniversum! Ronduit

Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl 10.30 Stayokay Hostel Den Haag> Willemsvaart – StrandRelax – [Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 13.00 Duinrell> Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 16.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl 19.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl

Dinsdag 21 augustus 10.00 Omniversum> Omniversum! Ronduit

Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl 10.30 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 070-

3183055. Gratis www.tweedekamer.nl 10.30

Stayokay Hostel Den Haag>

Willemsvaart - StrandRelax – [Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 12.30 Nieuwe Kerk> Lunchconcert Prijswinnaars Prinses Christina Concours – [Klassieke muziek] Het Prinses Christina Concours zet zich in voor de promotie van klassieke muziek en jazz onder jongeren. Prijswinnaars van het jaarlijkse concours spelen in de Nieuwe Kerk. Door Miyu Haraguchi (piano), Lena ter Schegget (viool) en Kanako Inoue (piano). Gratis www.christinaconcours.nl 13.00 Bierkade> Den Haag vanaf het water – [Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 uur.€ 10,– jeugd € 6,– www.ooievaart.nl 13.00 Duinrell> Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 14.00 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 0703183055. Gratis www.tweedekamer.nl 16.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl 19.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl

Woensdag 22 augustus 10.00 Omniversum> Omniversum! Ronduit

Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www.omniversum.nl 10.30 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis www.tweedekamer.nl 10.30 Stayokay Hostel Den Haag> Willemsvaart – StrandRelax – [Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 13.00 Duinrell> Zomershow Musical Dreams – [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 14.00 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis www.tweedekamer.nl 14.00 VVV Den Haag> Liefde, intriges, moord en doodslag – [Wandeling] Een wandeling rond het Binnenhof met verhalen en anekdotes over alles wat menselijk is. € 9,75 Reserveren via VVV Den Haag 070-3618860. www.residentieontdekkingen.nl 16.00 Theater Dakota> Het monster van Parijs – [Speelfilm] Een film over een monster, door de aanwezigheid van het monster ontstaat er paniek in de straten van Parijs, wat leidt tot een spannend avontuur. www.


6>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus 2012

Vervolg>Theater, Muziek & Evenementen

theaterdakota.nl 18.30

Strandtent de Fuut> Terugspeeltheater

– theaterrestaurant – Theater Draad – [Toneel] Improvisatievoorstelling waarin gebeurtenissen uit het publiek worden ‘teruggespeeld’ tot mooie, spannende of hilarische scènes. € 32,50 Voorstelling + driegangendiner. Reserveren o.v.v. naam, aantal personen en mobiele nummer via info@defuut.nl of 070-3549074. www.theaterdraad.nl 19.00 Theater Dakota> 7 days in Havana – [Speelfilm] Een film van o.a. Benicio del Toro over de ziel van de stad Havana, haar omgeving, atmosfeer, mensen en cultuur. www.theaterdakota.nl 19.30 Filmhuis Den Haag> Young and Wild – [Speelfilm] Daniela komt uit een streng katholieke familie en lijkt een keurig stil meisje, maar haar gedachten zijn wild en draaien vooral om seks en haar behoefte aan bevrediging. www.filmhuisdenhaag.nl

www.tweedekamer.nl 10.30

Stayokay Hostel Den Haag>

Willemsvaart – StrandRelax – [Boottocht] Boottocht van de Haagse binnenstad naar Scheveningen. De Willemsvaart neemt je in één uur bijna 400 jaar terug in de tijd. € 7,– jeugd € 4,– www.willemsvaart.nl 11.00 Bierkade> Den Haag vanaf het water – [Boottocht] Geniet van een anderhalf uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ieder uur afvaart tussen 11.00 en 17.00 uur. € 10,– jeugd € 6,– www.ooievaart.nl 11.00 The Hague Beach Stadium> EK Beach Soccer – [Sport] Tijdens dit toernooi spelen de beste 12 landen van Europa, waaronder

Ingezonden mededeling

Nederland. Gratis www.beachsoccer.nl 13.00 Duinrell> Zomershow Musical Dreams

– [Musical] In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Tevens show om 14.30 en 16.00 uur. € 19,50 Entreeprijs attractiepark excl. tikibad. www.duinrell.nl 13.30 VVV Den Haag> Hofjeswandeling ‘t Gilde – [Wandeling] Een gids van het Gilde Den Haag voert u langs de bekendste en mooiste hofjes. Verborgen plekjes, vanaf de straat moeilijk te zien. € 4,– Tevoren aanmelden noodzakelijk via 070 3618860. www. gildedenhaag.nl 14.00 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en

Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 AFAS Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Culturalis Hobbemastraat 120 Tel: 070 44 52 808 Diligentia Lange Voorhout 5 070-3610540 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8 0900-3456789

10.00 Omniversum> Omniversum! Ronduit

Spectaculair – [Speelfilm] Prachtige films op een gigantisch koepelscherm. Beeld en geluid in Omniversum zijn zo groot dat het theater op zijn grondvesten trilt. www. omniversum.nl 10.30 Tweede Kamer> Kijkje in de Tweede Kamer – [Rondleiding] Altijd al eens willen zien waar de Tweede Kamer vergadert? Neem deel aan een rondleiding door het hart van de democratie. U krijgt een film te zien en bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis

Exposities

Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 2513 CE Den Haag Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10 Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater

jaren 50 en 60. Contact in de jaren 50 en 60. >T/m 31 december : Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten.

CORPUS ‘reis door de mens’

De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui). Ma. t/m zo. van 06-24 uur. www.gemeentearchief.denhaag.nl >T/m 30 september : Europa.nu. Kunstacademie studenten uit Den Haag en Rotterdam stuurden affiches in op basis van het thema: Het failliet van Europa? 62 affiches werden geselecteerd voor de affichetentoonstelling EUROPA.NU.

Galerie Ariana Vondelstraat 20. wo. t/m za. van 11.30-17. 1ste en laatste zo. van de maand van 14-17 uur en op afspraak. >T/m 18 augustus : Kersouw en Claire Baloge. Kersouw (humoristische. enigszins ironische tekeningen). Claire Baloge (bijzondere hedendaagse sieraden en kleine objecten).

Atrium Spui 70. ma. t/m vr. van 07-19. do. tot 21.30. za. van 9.30-17 uur. >T/m 23 september : Het Den Haag van Isaac Israels. Archiefstukken uit het Haags Gemeentearchief. >T/m 3 september : Tot in de vezel. Papierobjecten van kunstenaars Peter Gentenaar. Pat Gentenaar-Torley en ‘mode’-ontwerper Peter George d’Angelino Tap in het Atrium van het stadhuis van Den Haag.

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.beeldenaanzee.nl >T/m 30 september : The Rainbow Nation: Hedendaagse beeldhouwkunst uit Zuid-Afrika. Hedendaagse beeldhouwkunst uit Zuid-Afrika. Met ruim vijftig sculpturen van de belangrijkste Zuid-Afrikaanse kunstenaars van de afgelopen zestig jaar.

Centrale Bibliotheek Den Haag Spui 68. ma. 12-20. di. t/m vr. 10-20. za. van

11-17 en zo. van 12-17 uur. www.bibliotheekdenhaag.nl >T/m 19 augustus : 40 jaar heden. 40 Hoogtepunten uit de collectie van Heden.

Boulevard Scheveningen Boulevard Scheveningen 0. >T/m 31 december : Zeespiegel. Op de nieuwe boulevard komen 5 kiosken. Kiosk 3, 4 en 5 zijn voorjaar 2012 geopend. Voorjaar 2013 volgen Kiosk 1 en 2. Samen vormen de 14 verlichte fotopanelen op de kiosken een openbare tentoonstelling van ca 22 x 3 meter. De afstand tussen de kiosken onderling is 500 meter.

Museum Bredius

Willem Einthovenstraat 1. 071 7510200. di. t/m zo. van 9-19 uur. ://corpusexperience.nl/ >T/m 31 december : Reis door de mens. De bezoeker kan op spectaculaire wijze zien, voelen en horen hoe het menselijk lichaam werkt en welke rol gezond eten, gezond leven en veel bewegen daarbij spelen.

Escher in het Paleis Lange Voorhout 74. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.escherinhetpaleis.nl >T/m 31 december : Escher in Het Paleis - Vaste collectie. Museum en virtuele attractie gewijd aan het werk en leven van Nederlands’ beroemdste graficus M.C. Escher, gevestigd in het voormalige werkpaleis van Wilhelmina. Juliana en Beatrix.

Lange Vijverberg 14. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.museumbredius.nl >T/m 31 december : Museum Bredius - Vaste collectie. Verzameling van kunsthistoricus Bredius. Een collectie van schilderijen. zilver en porselein in een 18de eeuws herenhuis.

Fotomuseum Den Haag

Museum voor Communicatie

Stadhouderslaan 43. di. t/m zo. van 12-18 uur. http://www.gem-online.nl >T/m 9 september : I owe you the truth in painting. Schilderijen van Robert Zandvliet. >T/m 9 september : Magic hour. In het werk van David Batchelor (1955) draait het om de ervaring van kleuren van het moderne stadsleven. Hiervoor gebruikt hij gevonden voorwerpen, van huisraad tot objecten uit de lichtindustrie: ballen van elektriciteitsdraden, lichtboxen en meubelrollers tot petflessen en goedkoop speelgoed of zonnebrillen.

Zeestraat 82. di t/m vr 10-17. za &amp; zo van 12-17 uur. www.muscom.nl >T/m 31 december : Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen (Anderland, Toenland, Huisland, Digiland, Droomland en Vreemdland). Op zoek naar contact. >T/m 31 december : StarRing. Wat hebben The Matrix, Harry Potter en Mary Poppins met elkaar gemeen? Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. Ontdek welke rol is weggelegd voor jezelf... en voor jouw mobieltje. >T/m 31 december : Iconen van de Post. In deze tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. >T/m 31 december : Alles werkt! Contact in de

15.00

20.30

21.00

Disco Night – [Dance] Multiculturele disco-avond met dance, r&b, reggaeton en top 40 muziek. www.cochaaglanden.nl/overbasta.htm 21.45 Humanity House.> Bios in de buitenlucht – [Speelfilm] Wat is er mooier dan op een zwoele zomeravond de beste films in de openlucht te bekijken. Dat kan deze zomer op het sfeervolle terras van het Humanity House. Rabat, Nederlandse roadmovie over Nadir die de oude taxi van zijn vader van Amsterdam naar Rabat (Marokko) moet rijden en gezelschap krijgt van zijn vrienden. € 6,50 www.humanityhouse.org 22.00 Strandpaviljoen Zuid> Movies that rock – [Speelfilm, Festival] Filmfestival met een hoog rock ’n rock gehalte. Meeting People Is Easy – Een docu over de beladen OK Computer-wereldtournee van Radiohead. Gratis www.paard.nl/page/mtr-filmfestival

>Informatie THEATERS

Donderdag 23 augustus

14.00

bezoekt interessante plekken, waaronder de plenaire zaal en Statenpassage. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis www.tweedekamer.nl Binnenstad Den Haag> Stadswandelingen ‘t Gilde – [Wandeling] Wandeling o.l.v. een gids van ‘t Gilde startend bij ’t Goude Hooft, Dagelijkse Groenmarkt 13. € 4,– Reserveren noodzakelijk uiterlijk 2 dagen tevoren 070 3561281. www.gildedenhaag.nl Filmhuis Den Haag> De geweldige beer – [Speelfilm] Jonathan en zijn zusje Sophie beleven avonturen in een eeuwenoud bos. www.filmtheaterfraterhuis.nl Strandtent de Fuut> De Boardwalk Sessies – [Popmuziek] Live Rock/Pop. Len Bouman en Wilem Bodhi brengen met gastmuzikanten gepassioneerd muziek in een akoestische setting. Gratis www.defuut.nl Bastacafé. MeltingPot> Diversity Bar &

Stadhouderslaan 43. di. t/m zo. van 12-18 uur. www.fotomuseumdenhaag.nl >T/m 2 september : Anticorps. Overzichtstentoonstelling van de Franse fotograaf Antoine d’Agata.

GEM

Gemak Paviljoensgracht 20. ma. t/m zo. van 12-18 uur. www.gemak.org >T/m 24 augustus : Zomer in Gemak. Zeven recent afgestudeerde kunstenaars aan verschillende academies presenteren hun werk: Olfa Ben Ali,

Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Dakota Zuidlarenstraat 57 070-3265509 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn Nwe Schoolstr. 21-23 070-3610540 Laaktheater Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408

Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96 Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center Churchillplein 10

Erik van der Belt, Sophie van der Burg, Geoffrey van Dijk, Veerle Thoben, Dieke Venema en Margot Zweers. Dieke Venema en Margot Zweers hebben speciaal voor deze tentoonstelling nieuw werk gemaakt op locatie in GEMAK.

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.gemeentemuseum.nl >T/m 31 december : Mondriaan en De Stijl. Mondriaan en De Stijl hebben een definitieve plek gekregen in Nederland. In het Gemeentemuseum Den Haag is een complete vleugel ingericht met werk van de groep rond Piet Mondriaan en Theo van Doesburg. >T/m 18 november : De draad van Alexander Calder - Sieb Posthuma. Bij de tentoonstelling van Alexander Calder maakt schrijver en illustrator Sieb Posthuma het kinderkunstboek De draad van Alexander Calder (Uitgeverij Leopold). De originele prenten uit dit boek zijn te zien in de zaal speciaal ingericht voor kinderen. >T/m 31 mei : Meesters uit het Mauritshuis - In het Gemeentemuseum Den Haag. Het Mauritshuis verbouwt en daarom is tijdelijk z’n vaste collectie verhuisd naar het Gemeentemuseum Den Haag. Daar zijn tot halverwege 2014 ruim 100 meesterwerken te zien, zoals Vermeers ‘Gezicht op Delft’, Potters ‘Stier’ en Rembrandts ‘Anatomische les’. >T/m 11 november : Keep on dreaming. Met ongebreidelde fantasie en energie creërt Hans van Bentem uit Den Haag het ene na het andere glanzende, fonkelende en kleurrijke kunstwerk. >T/m 19 augustus: ZomerExpo 2012. In navolging van de Summer Exhibition van de Royal Academy of Arts in Londen en de Canvas Collectie in België krijgt ook Nederland haar eigen zomertentoonstelling door open inschrijving. Thema: Liefde. >T/m 23 september : Born in a balloon. Een fabelachtige reis door een onbekend landschap. Dat is de ervaring die de toeschouwer heeft als hij een installatie van de Nederlandse tekenaar en installatiekunstenaar Karin van Dam betreedt. >T/m 4 november : Goud uit Java – Zilver uit Batavia. Het mythische Indonesië komt tot leven in de prachtige gouden sieraden uit de Javaanse hofcultuur (0-1500 na Christus). Gelijktijdig toont het Gemeentemuseum unieke zilveren objecten die VOC ambtenaren in de 17de en 18de eeuw in Batavia lieten maken zoals tafelzilver,

070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon

Soestdijksekade 345 070-3686800 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Noorwest Buitensingel 20, 070-3658612 ’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053

sirihkistjes en gedenkborden.

Museum de Gevangenpoort Buitenhof 33. di. t/m vr. van 10-17. za en zo van 12-17 uur (laatste rondleiding start om 15.45 uur). www.gevangenpoort.nl >T/m 31 december : Museum de Gevangenpoort Vaste collectie. Bezoek de gevangenis. Waarvan de geschiedenis teruggaat tot de Middeleeuwen. Rondleiding door de Gajolen, Ridderkamer, Stockzolder, Pijnkelder. Examineerkamer en Treurkamer. Collectie o.a. schandborden, boeien, brandijzers, beulszwaarden en beenblokken.

Grote Kerk Rond de Grote Kerk 12. www.grotekerkdenhaag.nl >T/m 17 augustus : Volkspaleis. West organiseert een multidisciplinair project voor een breed publiek met de monumentale video- installatie Asylum van kunstenaar Julian Rosefeldt. Zitelementen van het ontwerpatelier ROLU. gesproken essays van de schrijver Maartje Wortel en een concert van de Haagse formatie Santa Cruz.

Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7. di. t/m vr. van 10-17. za, zo 12-17 uur. www.haagshistorischmuseum.nl >T/m 2 september : Haagse herinneringen aan Turkije. Aan de hand van originele kunst- en gebruiksvoorwerpen van o.a. Het Tropenmuseum delen Turkse Hagenaars hun herinneringen aan Turkije. De tentoonstelling is de feestelijke bijdrage van het museum aan de viering 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije. >T/m 30 september : Eenmaal. andermaal...!. Het Haags Historisch Museum viert het 200-jarig bestaan van het VendueHuis der Notarissen; het oudste veilinghuis van Nederland. In een presentatie komen opmerkelijke veilingstukken aan bod. >T/m 23 september: Isaac Israels in Den Haag. Verspreid over vijf locaties tonen tentoonstellingen het Den Haag en Scheveningen van eind 19de en begin 20ste eeuw door de ogen van de bekende kunstenaar Isaac Israels. De vijf deelnemende instellingen - het Haags Historisch Museum, Panorama Mesdag, Muzee Scheveningen, het


7

uitagenda<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

Louis Couperus Museum en het Haags Gemeentearchief. >T/m 31 december : Typisch Haags. Dit jaar bestaat de Haagse Kessler Stichting 100 jaar. Een goede reden voor het Haags Historisch Museum om deze organisatie eens flink in het zonnetje te zetten.

Haagse Kunstkring Denneweg 64. di. t/m za. van 12-17. zo. van 13-17 uur. www.haagsekunstkring.nl > 1 1 t/m 21 augustus : Summersale. Zomeruitverkoop bij de Haagse Kunstkring.

Heden Denneweg 14a. wo. t/m za. en eerste zondag van de maand van 12-17 uur. www.heden.nl >T/m 25 augustus : Niets is genoeg. Werk van Martijn Engelbregt en Herman van Bostelen. Heden Hier Weimarstraat 24. za van 12-17 uur en op afspraak. www.heden.nl >T/m 30 september : Prilla Tania. Residency van videokunstenares Prilla Tania uit Bandung (Indonesië).

Humanity House Prinsegracht 8. di. t/m za. van 10-17 uur en zo. 12-17 uur. www.humanityhouse.org >T/m 30 december : Humanity House – Vaste collectie. Zien, voelen en beleven wat het is om een ramp mee te maken. In het Humanity House maakt de bezoeker precies datgene mee waarvan hij hoopt dat het hem nooit zal overkomen. >T/m 21 oktober : Transit. De Noorse fotograaf Espen Rasmussen fotografeerde zeven jaar lang vluchtelingen en ontheemden. Transit vertelt het verhaal dat symbool staat voor de miljoenen vluchtelingen en ontheemden wereldwijd hun uitdagingen en dromen.

Lange Voorhout Korte en Lange Voorhout. >T/m 9 september : The Rainbow Nation: Hedendaagse beeldhouwkunst uit Zuid-Afrika. Hedendaagse beeldhouwkunst uit Zuid-Afrika. Met ruim vijftig sculpturen van de belangrijkste Zuid-Afrikaanse kunstenaars van de afgelopen zestig jaar.

Galerie De Leeuw (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties Schedeldoekshaven 200. ma. tm vr. van 8-20 uur. www.minbzk.nk/galeriedeleeuw >T/m 15 september : Zomerexpo galerie de Leeuw, Mieke Kettler (werk op papier) en Dorine Latenstein (fotografie).

Letterkundig Museum Prins Wilem-Alexanderhof 5. di. t/m vr. van 10-17. za. en zo. van 12-17 uur. www.letterkundigmuseum.nl >T/m 31 december : Het Pantheon - 100 schrijvers – 1000 jaar literatuur. Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden. Het Pantheon brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen. >T/m 31 december : De Nationale Schrijversgalerij. Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman. Van Louis Couperus tot Anna Enquist. Van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu.

Liefhertje en De Grote Witte Reus Stationsweg 137. di. t/m vr. van 12-19. za. van 12-17 uur. www.liefhertje.nl >T/m 15 september: Play Collec, Construct, Fold and Display. Werk van Ruth van Beek, Femke Dekkers, Adam Jeppesen, Rachel de Joode, Pim Leenen, Stephan Keppel en Anouk Kruithof.

Kasteel Duivenvoorde

Louis Couperus Museum

Laan van Duivenvoorde 4. di. t/m za. 14 en 15.30 uur (rondleiding alleen onder begeleiding van een gids). www.kasteelduivenvoorde.nl >T/m 20 oktober : Passie voor schilderijen. Deze tentoonstelling belicht de (familie)historische en kunst- en cultuurhistorische context van de verzameling Steengracht. Een keur aan archiefstukken, boeken en schilderijen uit de eigen collectie brengt het verhaal achter deze collectie. Met passie verzameld tot leven.

Javastraat 17. do. t/m zo. van 12-17 uur. www. couperusmuseum.org >T/m 4 november : Isaac Israels in Den Haag en in het Louis Couperus Museum. Israels en Louis Couperus hebben meer gemeen dan de meeste mensen denken. Allebei. Elk in hun eigen metier. Waren ze geïnteresseerd in het mondaine stadsbeeld van het Den Haag en Scheveningen rond 1900.

Kinderboekenmuseum

Leidsestraatweg 57. di. t/m zo. van 10-17 uur. www.louwmanmuseum.nl >T/m 31 december: Louwman Museum - Vaste collectie. Ruim 200 auto’s uit de periode 1886 tot heden en een collectie automobiele kunst die bestaat uit schilderijen, sculpturen en affiches.

Prins Willem-Alexanderhof 5. di. t/m vr. van 10-17 uur. Za. zo. en feestdagen van 12-17 uur. www.kinderboekenmuseum.nl >T/m 31 december : Papiria. Een avontuurlijke ontdekkingstocht door de wereld van het kinderboek en de eigen verbeelding. Kinderen strijden tegen Inktvraat die dit literaire luilekkerland bedreigt. >T/m 31 december : Kikker. Geïnspireerd op de werken van Max Velthuijs hebben Kikker en zijn vriendjes een vast onderkomen in het Kinderboekenmuseum. Kikker nodigt de allerkleinsten uit tot spel en prikkelt hun fantasie. >T/m 31 augustus : Thé Tjong-Khing. Van strip tot sprookje. Een interactieve familietentoonstelling over het leven en werk van een van Nederlands belangrijkste tekenaars.

Louwman Museum - Nationaal Automobiel Museum

Galerie Maurits van de Laar Herderstraat 6. wo t/m za van 12-18. laatste zo v.d. maand van 13-17 uur. www.mauritsvandelaar.nl >T/m 19 augustus : Zomeropstelling, Heidi Linck, Eric Winarto – tekeningen.

Museum Meermanno I Huis van het Boek Prinsessegracht 30. di. t/m zo. van 12-17 uur. www.meermanno.nl

>T/m 31 december : Van lood tot led. De ontwikkeling van het boek sinds 1850. De ontwikkeling van het boek van 1850 tot heden. >T/m 19 augustus : Leestekenen. De eigenzinnige kijk van Joke van Leeuwen op het alfabet. Joke van Leeuwen laat zich inspireren door het alfabet en presenteert de tentoonstelling ‘Leestekenen. De eigenzinnige kijk van Joke van Leeuwen op het alfabet’. >T/m 16 september : Phiny Dick. T.g.v. het Toonder jaar een expositie over kinderboekschrijfster en -illustrator Phiny Dick (getrouwd geweest met Marten Toonder). >T/m 30 september : Cyprus Insula – Kaarten van Cyprus uit de Lage Landen. In deze kleine tentoonstelling in de 19de-eeuwse Boekzaal van Museum Meermanno zijn de belangrijkste kaarten van Cyprus uit Hollandse en Vlaamse atlassen en reisboeken te zien, evenals enkele zeldzame Venetiaanse voorbeelden waarop deze kaarten gebaseerd zijn.

De Mesdag Collectie Laan van Meerdervoort 7f. wo. t/m zo. van 12-17 uur.. www.demesdagcollectie.nl >T/m 31 december: De Mesdag Collectie vaste collectie. De Mesdag Collectie, voorheen Museum Mesdag herbergt een uitzonderlijke verzameling 19de-eeuwse kunst. De collectie behoort, met haar vele schilderijen van de Haagse School en de Franse School van Barbizon, tot de belangrijkste in haar soort. >T/m 26 augustus : Penseelprinsessen II. Schilderen als beroep. De Mesdag Collectie toont werk van beroepskunstenaressen zoals Thérèse Schwartze, Henriette Ronner-Knip, Maria Vos en Sientje Mesdag-van Houten.

Museon Stadhouderslaan 37. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.museon.nl >T/m 31 december : Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. >T/m 31 december : De Poolzaal. Overleven tussen ijs en smeltwater. De tentoonstelling biedt inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. >T/m 31 december : De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. VINEX locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorische mens. >T/m 31 december : Geologie en Techniek. Deze educatieve tentoonstelling maakt, aan de hand van interactieve presentaties, moderne mediatoepassingen en museumvoorwerpen, de belangrijkste geologische processen in de aarde en de aardkorst inzichtelijk. >T/m 25 augustus : Plantastic. Veertig fascinerende en uitdagende opstellingen helpen de geheimen van de wonderbaarlijke wereld van planten te ontsluieren en laten zien hoe mensen, dieren en insecten in wisselwerking met elkaar staan. >T/m 31 december : Satellieten. Ver weg - toch dichtbij. Leer door middel van interactieve opstellingen de techniek van satellieten en raketten kennen! >T/m 11 november : Polen. Onze buren. Maak kennis met de Poolse cultuur. De verhalen van migranten of hun nakomelingen, vormen de ruggengraat van de tentoonstelling. Video’s. foto’s.

films en schilderijen illustreren de verhalen. >T/m 31 oktober : Het Romeinse Fort van Ockenburgh. Tentoonstelling die toont hoe het dagelijkse leven in een Romeins fort zich afspeelde rond het jaar 150 na Christus.

Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90. di. t/m za. van 10-17. zo. van 12-17 uur. www.muzee.nl >T/m 23 september : Isaac Israels en het mondaine Scheveningen. Adembenemende schilderijen van Isaac Israels verbeelden Scheveningen rond 1900. In de tijd dat het uitgroeide tot dé mondaine badplaats van Europa. Onderdeel zomermanifestatie Israels.

Panorama Mesdag Zeestraat 65. ma. t/m za. van 10-17. zo. van 12-17 uur. www.panorama-mesdag.nl >T/m 31 december : Panorama Mesdag - Vaste collectie. Zinsbegoochelend panorama van Scheveningen in 1881 en museum gewijd aan overige werken van Hendrik Willem Mesdag. >T/m 23 september : Isaac Israels – Schilder van Vrouwen. Unieke selectie van Israels’ damesportretten. Aan de hand van vier thema’s: ‘het uitgaansleven’, ‘aan het strand & in het park’, ‘gezien & volgens de laatste mode’ en tot slot ‘in het atelier’.

Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur Lange Houtstraat 15b. www.basvanpelt.nl >T/m 31 augustus : Frank Lenfering. 12 Meesterwerken van Frank Lenferink.

Pier Scheveningen Strandweg 0. www.pier.nl >T/m 31 december : Kijken in beeld. Raad. Dwaal en droom langs een 100 meter lange fotoexpositie van Jacintha van Beveren en Dorine Kleinloog. Met puzzeltocht. Workshops en fotowedstrijd.

Galerij Prins Willem V Buitenhof 35. di. t/m zo. van 12-17 uur. www. mauritshuis.nl >T/m 31 december : Galerij Prins Willem V - Vaste collectie. Verzameling voornamelijk 17de-eeuwse schilderijen. Een weerspiegeling van de smaak van Prins Willem V.

Pulchri Studio Lange Voorhout 15. di. t/m zo. van 11-17 uur. www.pulchri.nl >T/m 19 augustus : Verse aanwas. Divers werk van nieuwe Pulchri-leden. >T/m 19 augustus : Klein formaat in het groot. Al twee jaar heeft Pulchri onder deze titel in de gang divers werk hangen. Deze zomer wordt het grootser aangepakt. >T/m 23 augustus : Nocturne. Pulchri presenteert een unieke combinatie van vier jonge hedendaagse kunstenaars die ieder op een andere wijze het thema ‘nocturne’ verbeelden. >T/m 22 augustus : Hedendaagse portretten. Pulchri-kunstenaars van verschillende disciplines tonen hun portretten. wat een gevarieerde en boeiende tentoonstelling oplevert.

Het Sarnamihuis Brouwersgracht 2. wo. t/m zo. van 10-17 uur. >T/m 16 september : Nanda Brahma, Henk Janmohamed, Glenn Kallasing en Surender

Kisoentewari stellen hun schilderijen tentoon in de expositieruimtes van het Sarnamihuis onder de luchtige titel ‘Zomerexpositie’

SEA LIFE Scheveningen Strandweg (Boulevard) 13. ma. t/m zo. van 10-18 uur. www.sealife.nl >T/m 31 december : Monsters uit de diepzee. Zie de engste schepsels uit de onderwaterwereld. Dieren uit ijskoude dieptes die lijken op reusachtige insecten. Glibberige wezens en griezelige beesten.

Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150. ma. t/m zo. van11-17.30 uur. www.smelik-stokking.nl >T/m 2 september : Zomer in beeld. Beelden van diverse kunstenaars.

Stroom Den Haag Hogewal 1-9. wo. t/m zo. van 12-17 uur. www. stroom.nl >T/m 9 september : Return on Invest. Werk van Daan Brinkmann, Sarah Carlier, Robin de Goede, Lilian Kreutzberger, Nishiko, Femmy Otten, Clara Palli Monguilod, Magdalena Pilko en Basten Stokhuyzen. Kunstenaars die de afgelopen jaren een Stroom Invest ontvingen.

Treehut Gallery American Book Center Lange Poten 23. ma. van 11-19. di. tm vr. van 1019 (do. tot 21). Za. van 10-18. zo. van 12-18 uur. www.treehut.abc.nl >T/m 28 september : Ada Sinke de lucht in. Werk van beeldend kunstenaar Ada Sinke onder het motto ADA & Her SKYes. Het is een reeks indrukwekkende sky’s/luchten in uiteenlopende herkenbare landschappen.

Vitrine Weimarstraat 48. Continu te bezichtigen. www.vitrineonline.nl >T/m 3 september : Vitrine 32. De vijfde zomerVITRINE. Installatie en concept: Annemieke Louwerens.

Vonkel Assendelftstraat 19. wo. t/m za. van 12-18 uur. laatste zo van de maand van 12-18 uur. www. vonkel.nl >22 augustus t/m 30 september : Lichting ‘12. Jaarlijks terugkerende groepsexpositie in beide tentoonstellingsruimtes van Vonkel. met het eindexamenwerk van kersvers aan de Nederlandse academies afgestudeerde autonoom beeldend kunstenaars.

Galerie West Groenewegje 136. 070 3925359. wo. t/m za. van 12-18 uur en op afspraak. www.galeriewest.nl >T/m 25 augustus : Julian Rosefeldt - Trilogy of Failure. Eerste solotentoonstelling van de Duitse kunstenaar Julian Rosefeldt in Nederland.

Yi Jun Peace Museum Wagenstraat 124A. ma t/m vr van 10-17. zo van 10-16 uur. >T/m 31 december : Yi Jun Peace Museum – Vaste collectie. Eerbetoon aan de Koreaanse onafhankelijkheidsstrijder en diplomaat Yi Jun en herinnering aan het bredere doel van wereldvrede.

Ingezonden mededeling

GENIETEN VAN ZON, ZEE EN STRAND? SCHEVENINGEN LEEFT!

SCHEVENINGENDEN HAAG

De zon op je gezicht, het brede strand van Scheveningen lonkt. Voor een stevige wandeling, kijken naar de sportieve prestaties van surfers en zeilers, of genieten op een hippe loungebank. Dat kan allemaal in Scheveningen!

scheveningendenhaag.com


Dagelijks 11:00 17:30 19:45 22:00;

BUiTenhoF

Dagelijks 21:40;

Buitenhof 20

Dagelijks 16:50; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 21:15;

Filminfo en reserveringen

Dagelijks 14:40 18:00 21:30;

Kassa open:

Dagelijks 19:20;

Grand-Café Restaurant

Dagelijks 17:10;

www.pathe.nl/buitenhof

8>uitagenda

0900-1458 (€ 0,80 cpm)

Dagelijks vanaf 10:00 uur. Des Deux Villes

Voor alle 3D voorstellingen

morning glory

Dagelijks 12:30 14:40 17:05 19:10 21:20; Vr. Za. 23:30;

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 19:20; Vr. Za.18:50 21:00;

SCheVeningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo.18:00 20:30; Dagelijks 13:30 16:00; Vr. Za.18:15 20:45 23:15; 2e WK

pathe.nl/scheveningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 18:30; Vr. Za.17:40 19:50 23:45;

voorwaarden.

SPUimarkT

FILM

BUiTenhoF

Dagelijks 21:40;

Buitenhof 20

Dagelijks 16:50; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 21:15;

www.pathe.nl/buitenhof

E

N

D

A

Marilyn Monroe: The iconic Blonde Do. t/m Zo. 19:00

There’s no Business like show Business

Gay & lesBian suMMer FesTival Ma. 19:30 BuMBleFuck, usa. Di. 19:30 Four More years. Wo. 19:30 younG & wild. PREMIÈRE Dag. 15:00 21:15 (DE, AR, NL, CH, 108’) Docu over vier paar antipoden die 1 ons wereldbeeld letterlijk op zijn kop zetten. Dag. 15:30 20:15 (HK, 117’) PREMIÈRE Ontroerende film van Ann Hui over een onvoor1 waardelijke liefde tussen een man en zijn huishoudster. Dag. 17:00; ook Do. t/m Zo. 21:30; Ma. t/m Wo. 21:15 (FR, 110’) 2E WEEK “Stort je van de ene verbazing in de andere.” (VK) 1 Dag. 19:15; ook Do. t/m Zo. 17:15 (VS, 104’) 2E WEEK Roadmovie vol onderhuidse spanning. 1 Dag. 18:00 (Frankrijk, 107’) 4E WEEK Indringende film. 9 Dag. 21:15 (VS, 113’) 4E WEEK Interessante docu. 2 Dag. 15:00; ook Do. t/m Zo. 19:30; Ma. t/m Wo. 19:15 (FR, 96’) 6E WEEK Zomerse feelgood film met Jane Fonda. 1 Dag. 21:45; ook Vr. Zo. Di. 16:45 (FR, 120’) 10E WEEK “Magnifiek melodrama” ***** (VK) 1 Do. Za. Ma. Wo. 16:30 (SP, FR, 125’) GEPROLONGEERD Zeven verhalen van zeven regisseurs. 3 Dag. 19:15; ook Ma. t/m Wo. 17:15 (CZ, 97’) LAATSTE WEEK Een vertelling vol nuances over een familie in Slowakije. 1 Dag. 16:30 (FR/ GB, 137’) LAATSTE WEEK Dynamische Jack Kerouac-verfilming. 4

vivan las anTipodas! a siMple liFe

ADRES: Adres: Spui 191 Spui 191 2511 BNDen Den Haag 2511 BN Haag

Koop kaarten online: Koop kaarten online: www.fi lmhuisdenhaag.nl www.filmhuisdenhaag.nl Reserveringen via onze kassa: Reserveringen via onze kassa:60 30 070 - 365 Ma. t/m Vr. 13:00 - 22:00 Za Zo. 60 14:30 070&- 365 30 - 22:00 Ma. t/m vr. vanaf 13.00 uur Zaterdag vanaf 14.00 uur Zondag vanaf 12.00 uur Restaurant: 070 - 364 87 63

www.filmhuisdenhaag.nl

holy MoTors

Meek’s cuToFF

les neiGes du kiliMandjaro

woody allen: a docuMenTary Tous enseMBle

de rouille eT d’os 7 days in havana doM

on The road kindervoorsTellinGen

Dag. 15:00 (NO, 71’) Familiefilm over het eigenwijze, pientere jongetje Junior.

Dag. (beh. Zo.) 19.00; Ma. Di óók 16.00 (SP, FR, 125’) Reserveren: 070 - 326 55 09 www.theaterdakota.nl Zuidlarenstraat 57 2545 VP Den Haag

7 days in havana Zeven verhalen van zeven regisseurs. kindervoorsTellinGen

3

heT MonsTer van parijs 3d (nl) Heerlijk familieavontuur.

2

vr 22:00

Riviervismarkt 5 070 345 90 90

Una Giornata Particolare Ettore Scola, 1977 SUMMERFILMS met: Marcello Mastroianni, Sophia Loren

nnnnn

2e WEEK

gechanteerd door een collega 3gat die ontdekt heeft dat hij van plan is om 3e WEEK aBraham linColn: VamPire hUnTer 3D 4ga een prostituee te bezoeken tijdens een 3e WEEK Do. Zo. Ma. Di. Wo. 21:30; Vr. Za. 23:15; loCkoUT reis. Een getrouwde vrouw verbreekt 3gat Dagelijks 17:05 19:10; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 11:10; Wo. 12:00; 4e WEEK haar relatie met haar jongere minnaar. 2gt STeP UP 4 3D Een Braziliaanse studente besluit om 5e WEEK Dagelijks 15:45 19:30 20:30; Vr. Za. 22:45; The Dark knighT riSeS 3ga haar vriend in Londen te verlaten en Dagelijks 13:40; 6e WEEK BraVe (oV) terug te keren naar Rio. Een exalcoholi- 2a Dagelijks 16:45 21:10; Vr. Za. 23:30; 6e WEEK cus (Anthony Hopkins) vliegt naar 3gsht magiC mike Phoenix in de hoop zijn reeds lang Dagelijks 18:30; 6e WEEK maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV) verdwenen dochter terug te vinden. Op2ga Dagelijks 19:00; 8e WEEK de luchthaven van Denver wordt de iCe age: ConTinenTal DriFT 2a Do. Zo. Ma. Wo. 20:50; Vr. Za. 22:00; kalmte van een man die voorwaardelijk 8e WEEK The amazing SPiDer-man 3D 3ga vrij is wegens seksueel misbruik, op de SNEAK Di. 20:45; Sneak PreVieW 4gadsht proef gesteld wanneer een jonge vrouw Wo. 23:15; hem een onverwacht voorstel doet.VOORPREMIÈRE ill manorS 4gat Do. Vr. Za. Wo. 23:50; Di. 10:30; Iedereen staat met elkaar in verbin-VOORPREMIÈRE reD lighTS 3gat ding…> Foto: PR Dagelijks 15:30 18:20; Do. Vr. Za. 23:00; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:30; PREMIÈRE Ma. Di. Wo. 21:15;

BollyWooD: ekh Tha Tiger

4

Dagelijks 13:00 14:30 15:15 17:00 17:45 20:15; PREMIÈRE Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo.19:20 21:45; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 22:45; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:40; Do. Vr. Za. Wo. 00:10; Di. 23:30;

The exPenDaBleS 2

4gt

Dagelijks 14:10 16:50 19:30 21:00; Do. Vr. Za. Di. Wo. 22:10; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 11:30; Zo. 22:00;

2e WEEK

ToTal reCall

Dagelijks 21:40; Di. 23:10;

Do.Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:00 Ma. vanaf 12: 00 uur

Dagelijks 18:40; Do. Vr. Za. Di. Wo. 23:30; Di. 11:20;

Voor alle 3D voorstellingen andere tarief gelden voorwaarden.

Dagelijks 18:15 20:30; Di.11:25 13:40;

3gat 3e WEEK

loCkoUT

3gat

3e WEEK

aBraham linColn: VamPire hUnTer 3D

4ga 4e WEEK

STeP UP 4 3D

2gt

4e WEEK

2gt

Do. Vr. Za. Di. Wo. 22:45;

5e WEEK

Do. Vr. Za. Di. Wo.15:45 19:00 22:30; Do. Vr. Za. Zo. 21:15; Dagelijks 12:30; Zo. Ma.16:30 20:00;

4e WEEK

aTm

4gat

6e WEEK

Dagelijks 20:45; Di. 11:50;

6e WEEK

Dagelijks 17:10;

2ga

Dagelijks 16:50 19:15; Di. 12:15;

6e WEEK

dagelijks geopend vanaf 12:00 uur.

maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV)

6e WEEK

Dagelijks 14:00 16:30 19:00 21:20; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 11:30;

22e WEEK

Dagelijks 18:40;

3dt

22e WEEK

Dagelijks 13:20;

Dagelijks 15:50;

Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:10;

Di. 21:00;

BUITENHOF

kinDerVoorSTellingen Dagelijks 10:50 12:45 15:00;

2e WEEK

Dagelijks 10:50 12:40;

6e WEEK

Dagelijks 15:15;

6e WEEK

Dagelijks 10:45 12:50;

Dagelijks 14:40;

8e WEEK

Dagelijks 13:15;

9e WEEK

SCHEVENINGEN

Dagelijks 11:10 13:10 15:10;

2e WEEK

5e WEEK

Dagelijks 11:10 13:10 15:10;

2e WEEK

Des Deux Villes

The Dark knighT riSeS

Voor alle 3D voorstellingen

morning glory

inToUChaBleS (engliSh SUBS)

OPERA ENCORE

PaThé oPera enCore: göTTerDämmerUng

1

Di. 13:30; Ma. 15:30; Di. 21:15;

Dagelijks 21:10; Vr. Za. 23:30;

3dt

Zo. 11:00;

gelden andere tarief

voorwaarden.

2a

inToUChaBleS

Dagelijks 18:50;

3ga

BraVe 3D (oV)

Grand-Café Restaurant Deux Villes Des lunch 12:00 - 14:00 uur; diner 18:00 - 22:00 uur. Reserveren: info@deuxvilles.nl

Sneak PreVieW

50 PLUS

9at

SNEAK

4gadsht

VOORPREMIÈRE

reD lighTS

3gat

Dagelijks 12:30 14:40 17:05 19:10 21:20; Vr. Za. 23:30;

PREMIÈRE

The exPenDaBleS 2

4gt

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 19:20; Vr. Za.18:50 21:00;

2e WEEK

Seeking a FrienD For The enD oF The WorlD

3gt

The Dark knighT riSeS BraVe (oV)

2a

magiC mike

3gsht

maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV)

6e WEEK

2ga 7e WEEK

lol: laUghing oUT loUD

3ht

8e WEEK

The amazing SPiDer-man 3D

3ga 9e WEEK

21 JUmP STreeT Sneak PreVieW

5e WEEK

3ga

3ht

SNEAK

4gadsht

Sammy 2 3D (nl)

1

JoriS & BoriS en heT geheim Van De TemPel BraVe (nl)

1

2a

SCheVeningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo.18:00 20:30; Dagelijks 13:30 16:00; Vr. Za.18:15 20:45 23:15; 2e WK

pathe.nl/scheveningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 18:30; Vr. Za.17:40 19:50 23:45;

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 21:30; Vr. Za. 23:15;

0900-1458 (€ 0,80 cpm)

Dagelijks 17:05 19:10; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 11:10; Wo. 12:00;

Dagelijks 11:00 uur.

Dagelijks 15:45 19:30 20:30; Vr. Za. 22:45;

3ga

Voor alle 3D voorstellingen

Dagelijks 13:40;

6e WEEK

Dagelijks 11:30;

6e WEEK

2a

Dagelijks 16:45 21:10; Vr. Za. 23:30;

6e WEEK

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di.13:20 15:30; Wo.14:10 16:20;

6e WEEK

Dagelijks 18:30;

Dagelijks 11:50 13:50 15:50;

6e WEEK

Dagelijks 19:00;

Dagelijks 11:30;

8e WEEK

Dagelijks 12:00 14:00 16:00;

8e WEEK

SPUIMARKT

Dagelijks 13:45; Do. Vr. Za. Zo. Wo. 11:40; Ma. 12:10;

2e WEEK

Dagelijks 13:00 15:00; Do. Vr. Za. Zo. Wo. 10:45;

2e WEEK

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 12:20; Do. Vr. Za. Zo. Wo. 10:15; Di. 10:10;

6e WEEK

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 12:15; Do. Vr. Za. Zo. Wo. 10:10; Di. 14:10;

6e WEEK

Dagelijks 16:00; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 13:40; Do. Vr. Za. Zo. Wo. 11:30;

6e WEEK

Dagelijks 16:30; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 14:20;

Kurhausweg 2

Filminfo en reserveringen Kassa open:

gelden andere tarief voorwaarden.

ToTal reCall

3gat

3e WEEK

aBraham linColn: VamPire hUnTer 3D

4ga 3e WEEK

loCkoUT

3gat

4e WEEK

STeP UP 4 3D

2gt

The Dark knighT riSeS BraVe (oV)

magiC mike

3gsht

maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV)

Do. Zo. Ma. Wo. 20:50; Vr. Za. 22:00;

Di. 20:45;

Sneak PreVieW

2ga

2a

8e WEEK

The amazing SPiDer-man 3D

6e WEEK 8e WEEK

iCe age: ConTinenTal DriFT

3ga SNEAK

4gadsht

Wo. 23:15;

VOORPREMIÈRE

Do. Vr. Za. Wo. 23:50; Di. 10:30;

VOORPREMIÈRE

ill manorS

4gat

reD lighTS

3gat

SPUimarkT

www.pathe.nl/spuimarkt

Spuimarkt 65

Filminfo en reserveringen

0900-1458 (€ 0,80 cpm)

The exPenDaBleS 2

Dagelijks 18:40;

maDagaSCar 3: oP aVonTUUr in eUroPa 3D (nl)

2ga 8e WEEK

2a

6e WEEK 7e WEEK

3ht

8e WEEK

The amazing SPiDer-man 3D

3ga 9e WEEK

21 JUmP STreeT

3ht

SNEAK

4gadsht

Dagelijks 10:50 12:40;

6e WEEK

Sammy 2 3D (nl)

JoriS & BoriS en heT geheim Van De TemPel

www.pathe.nl/buitenhof BraVe (nl)

1 1

Dagelijks 15:15;

6e WEEK

Dagelijks 10:45 12:50;

6e WEEK

Dagelijks 14:40;

8e WEEK

Dagelijks 13:15;

9e WEEK

maDagaSCar 3: oP aVonTUUr in eUroPa 3D (nl) iCe age 4: ConTinenTal DriFT (nl)

2a

2ga

2e WEEK

2a

BraVe 3D (nl)

5e WEEK

Dagelijks 10:50 12:45 15:00;

BraVe (nl)

3ga

kinDerVoorSTellingen

9a

29 AUGUSTUS 2012 | 18:00 UUR

BUITENHOF

1

Paranorman 3D (nl)

3gsht

maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV) Margot is gelukkig getrouwd met kookboekenschrijver Lou (Seth Rogen), tot ze haar Dagelijks 13:20; nieuwe buurman Daniel (Luke Kirby) ontmoet, ze lol: laUghing oUT loUD voelt een intense chemie met hem.

2a

Sammy 2 3D (nl)

6e WEEK

magiC mike

Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:10;

2a

iCe age 4: ConTinenTal DriFT 3D (nl)

iCe age 4: ConTinenTal DriFT (nl)

2ga

2a

Dagelijks 16:50 19:15; Di. 12:15;

iCe age 4: ConTinenTal DriFT (nl)

6e WEEK

BraVe (oV)

maDagaSCar 3: oP aVonTUUr in eUroPa 3D (nl)

4e WEEK

Dagelijks 20:45; Di. 11:50;

Inclusief 2-gangen diner bij Grand-Café Restaurant Des Deux Villes met Di. 21:00; Sneak PreVieW aansluitend de film voor € 29,50. Reserveren via www.deuxvilles.nl

2a

4gat

The Dark knighT riSeS

Dagelijks 15:50;

2a

BraVe 3D (nl)

2gt

aTm

BraVe (nl)

4e WEEK

STeP UP 4 3D

9a

4ga

Do. Vr. Za. Di. Wo.15:45 19:00 22:30; Do. Vr. Za. Zo. 21:15; Dagelijks 12:30; Zo. Ma.16:30 20:00;

1

Paranorman 3D (nl)

3e WEEK

aBraham linColn: VamPire hUnTer 3D

Do. Vr. Za. Di. Wo. 22:45;

3st

1

Sammy 2 3D (nl)

3gat

BrammeTJe BaaS

3e WEEK

loCkoUT

2a

3gat

Exclusieve Voorpremière TAKE THIS WALTZ

iCe age 4: ConTinenTal DriFT (nl)

6e WEEK

2ga

2e WEEK

ToTal reCall

Dagelijks 18:15 20:30; Di.11:25 13:40;

maDagaSCar 3: oP aVonTUUr in eUroPa 3D (nl)

4gt

Dagelijks 14:10 16:50 19:30 21:00; Do. Vr. Za. Di. Wo. 22:10; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 11:30; Zo. 22:00;

Voor alle 3D voorstellingen

Dagelijks 18:40; Do. Vr. Za. Di. Wo. 23:30; Di. 11:20;

Dagelijks 21:40; Di. 23:10;

4

BollyWooD: ekh Tha Tiger

Do.Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:00 Ma. vanaf 12: 00 uur

andere tarief gelden voorwaarden.

Dagelijks 13:00 14:30 15:15 17:00 17:45 20:15; PREMIÈRE Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo.19:20 21:45; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 22:45; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:40; Do. Vr. Za. Wo. 00:10; Di. 23:30;

PREMIÈRE

Kassa open:

Dagelijks 15:30 18:20; Do. Vr. Za. 23:00; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 10:30; Ma. Di. Wo. 21:15;

P2729 Buitenhof Denhaag Centraal adv 275x80mm Take this Waltz.indd 1

4gt

Law) wordt ToTal reCall

PREMIÈRE

Seeking a FrienD For The enD oF The WorlD Een eenzame Engelse zakenman (Jude 3gt

Kassa open:

3gat

The exPenDaBleS 2

Dagelijks 19:20;

Ingezonden mededeling

Comme Un CheF

reD lighTS

Grand-Café Restaurant

Do. Vr. Za. Wo. 16:00 (FR, 90’)

3sht

Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,80 cpm)

VOORPREMIÈRE

Kassa open:

knoesTer

2e WEEK

leS inFiDeleS

Spuimarkt 65

SNEAK

4gadsht

Dagelijks 14:40 18:00 21:30;

Dagelijks vanaf 10:00 uur.

G

3gt

www.pathe.nl/spuimarkt

Sneak PreVieW

50 PLUS

9at

Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,80 cpm)

A

Seeking a FrienD For The enD oF The WorlD

360

1

gelden andere tarief

9a

PaThé oPera enCore: göTTerDämmerUng

Dagelijks 21:10; Vr. Za. 23:30;

Voor alle 3D voorstellingen

2e WEEK

OPERA ENCORE

Di. 21:15;

Paranorman (oV) 3D

3dt

Zo. 11:00;

Dagelijks 11:00 uur.

Dagelijks 11:00 17:30 19:45 22:00;

3dt

inToUChaBleS (engliSh SUBS)

gelden andere tarief

Kassa open:

inToUChaBleS

Di. 13:30; Ma. 15:30;

0900-1458 (€ 0,80 cpm)

2e WEEK

2a

6e WEEK

Filminfo en reserveringen

Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 19:30; Do. Vr. Za. Di. Wo. 17:20; Do. Vr. Za. Wo.10:40 12:50; Di. 11:10; Ma. 13:20; Zo.17:45 19:50;

6e WEEK

BraVe 3D (oV)

22e WEEK

3ga

Dagelijks 18:50;

Kurhausweg 2

D E N H A A G D O 16 AU G T / M W O 2 2 AU G 2 01 2

2gt

WEEK Den Haag Centraal > Vrijdag 17 augustus5e 2012

The Dark knighT riSeS

22e WEEK

4gt

Comme Un CheF

Dagelijks 14:00 16:30 19:00 21:20; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 11:30;

360

4e WEEK

Grand-Café Restaurant Deux Villes Des lunch 12:00 - 14:00 uur; diner 18:00 - 22:00 uur. Reserveren: info@deuxvilles.nl

3sht

voorwaarden.

PREMIÈRE

2e WEEK

leS inFiDeleS

2ga

dagelijks geopend

Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 21:45; Do. Vr. Za. Wo. 15:00; Zo. 22:00;

3gt

maDagaSCar 3: eUroPe’S moST WanTeD 3D (oV)

vanaf 12:00 uur.

2e WEEK

Seeking a FrienD For The enD oF The WorlD

2a

2ga

2a

09-08-12 11:01


9

eten & drinken<

Vrijdag 17 augustus 2012 > Den Haag Centraal

koken met henk savelberg

Cavaillon meloen de eetrubriek

Koi Kawa

7-

Japans Oordeel: + sushi - interieur

Ze bestaan nog: restaurants zonder websites. Het Japanse Koi Kawa, dat aan de Rijnsburgpassage in Wassenaar zit, is er zo een. Nu kom ik zelden in Wassenaar, dus kon ik van tevoren niet even stiekem naar binnen kijken. Op het internet staat ook al niet veel, behalve enkele reviews waarbij de eters zich tevreden uitdrukken over de sushi en zich beklagen over de lange wachttijd en het wat gedateerde interieur. Eenmaal in Wassenaar rijden we een blokje om en vergapen ons aan de mooi verlichte villa’s. We passeren het landgoed van Joop van Caldenborgh, onlangs door Stichting Kunstweek uitgeroepen tot de invloedrijkste kunstpersoon van Nederland, waar over twee jaar een

Maar ja, bij een Japanner ga je niet zitten voor de toetjes. Die zijn namelijk grosso modo waardeloos nieuw museum verrijst met daarin werk uit zijn privécollectie. We tuffen weer verder. Als onze Tom Tom aangeeft dat we rechtdoor moeten, maar paaltjes aan de ingang van het stadshart ons belemmeren verder te rijden, parkeren we onze auto aan de rand van het centrum en gaan te voet verder. Bij een rijk dorp1 als deze verwacht u wellicht winkelstraten met een allure à la P.C. Hooftstraat of het Noordeinde, maar helaas, deze kern is net zo inwisselbaar als alle andere dorpscentra in Nederland. Even voorbij de Blokker en de Dixons zit in een zijstraatje onze Japanner. Alhoewel Japanner, het eten op de kaart is dat zeker, maar in de zaak zelf werken alleen maar Chinezen. Her en der hangt een schilderijtje aan de oranje muur en staat een rode, plastic gelukskat met z’n pootje heen en weer te wapperen. Over de tl buizen die aan de muur zijn bevestigd, zit gelukkig een houten plankje, zodat het licht niet al te hard de ruimte in schijnt. Aan één van de houten vierkante tafels met papieren placemats nemen we plaats. We proberen de sake uit, een warme (€ 4,50) en een koude pruimversie (€ 3,50). Mijn tafelgenoot vraagt onze bediende of er wel alcohol in zit, het zoete drankje smaakt net naar limonade vindt hij. De dame stelt hem gerust, ja hoor Adres Rijnsburgpassage 2 Telefoon 070 5118725 Geopend Dagelijks van 09.00 tot 22.00, zondag 11.00 tot 22.00

wel 16%. Na een erg zurige amuse met geblancheerde stukjes bloemkool en peen verschijnt de Edamame (€ 4,00) op tafel. De sojabonen zijn een beetje melig, waarschijnlijk zijn de peultjes niet helemaal vers meer. Bij de krabsalade met avocado (€ 6,20) is het zoeken naar het krabvlees. Tussen de sliertjes komkommer en rettich ontdekken we enkele surimistukjes. Daarentegen is dit voorgerecht met een romigezure dressing wel knapperig. En fris. Het beste voedsel van de avond moet echter nog komen. Inderdaad, de sushi. Drie maki, in nori gerolde rijst met paling (€ 6,20), avocadozalm (€ 6,20) en rettich (€ 3,10 ) en een nigiri vliegend viskuit (€ 5,20) waarbij het stukje rauwe vis bovenop een klein bolletje rijst gedrukt is. Bij de sushi, wat kleiner dan we gewend zijn, proef je de rijstazijn die net die aangename zure smaak geeft. De paling is favoriet, met een milde zoute smaak. Gedurende de avond merken we dat de meeste mensen hier in Wassenaar iets afhalen bij Koi Kawa. Thuis bezorgen doet het restaurant ook. Midden op de avond springt de kok even op z’n scooter en mag de dame in de bediening de keuken waarnemen. De wachttijd die al voorspeld was, loopt op deze manier inderdaad lekker op. Ik werp even een blik in de open keuken. Terwijl de dame driftig zalmreepjes aan het snijden is, staan diverse pannen te sissen. Een van de pannen staat in een gootsteen waar een pitje in is gezet. Als de man terug is, krijgen we teppanyaki kreeft (€ 15,00) en eendenborst (€ 8,00). Niet het sterkste punt van Koi Kawa. Beide zijn best smakelijk, maar een beetje taai en een krokant gebakken randje van de eendenborst ontbreekt. De gebakken rijst lijkt eerder op kleefrijst, ook niet onaardig, met de stukjes kip, omelet en lenteui, maar ja het wordt daarmee nog steeds geen gebakken rijst. Tot slot, het dessert. We delen groene thee-ijs dat ons niet echt wil bekoren. Maar ja, bij een Japanner ga je niet zitten voor de toetjes. Die zijn namelijk grosso modo waardeloos. Met een Japanse (€ 2,20) en een Chinese thee (€ 2,00), een Spa rood (€ 2,00) en een tonic (€ 2,00) bedraagt de rekening uiteindelijk € 80,40. Als je sushifan bent en je zit in Wassenaar, dan kun je hier met een gerust hart naar binnenstappen, maar ik zal er vanuit Den Haag, met zaken als Kiraku en Sushi Morikawa in de buurt, niet speciaal voor omrijden. Annerieke Simeone Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf PIN

€ 2,20 € 11,00 € 4,50

Al sinds 1895 is de Franse stad Cavaillon bekend om zijn meloenen. Die onderscheiding heeft de stad te danken aan het pauselijke domein Cantalupo in Italië. Cavaillon hoorde destijds bij de bezittingen van de paus en het leek de kerkvorst een goed idee om de voor de meloenenteelt ideale omstandigheden van deze omgeving te benutten. Dit bleek een gouden greep en zo werd een begin gemaakt met een traditie die tot op heden voortduurt. Inmiddels is het een volledig Franse aangelegenheid in die zin dat Frankrijk de kweekmethode en het resulterende product aan de borst klemt als onvervreemdbaar onderdeel van de Franse cultuur. Daar hoort uiteraard ook een Franse naam bij en die was niet moeilijk te vinden, de Cavaillon meloen was een feit compleet met een eigen organisatie, de confrérie des Chevaliers d'Ordre du Melon. Voorts wordt er door het Syndicat des Maîtres Melonniers de Cavaillon jaarlijks een meloenenfeest georganiseerd waarbij de hele stad naar meloenen ruikt en er druk wordt gediscusieerd over het kiezen en eten van meloenen en de beste van de 3 oogsten per jaar. De eerste meloenenoogst komt half mei uit verwarmde kassen, de 2de oogst volgt in juni en komt eveneens uit de kas maar nu de onverwarmde. De 3de en laatste oogst vanaf eind juli tot en met september is buiten in de volle zon tot rijping gekomen en geldt als de beste. Meloenen kiest men door eraan te ruiken, erop te kloppen en hem goed te bekijken. De vrucht heeft bovenop een ‘tepel’ en aan de onderkant een ‘staart’. Deze staart moet dezelfde kleur hebben als de rest van de meloen. Een dunne barst rondom de staart waaruit een rode druppel welt (gekristalliseerde suiker) is een zeker teken van rijpheid. Van nature is de Cavaillonmeloen verdeeld in segmenten, aangegeven

aan en moet bij het bekloppen met de vingertoppen hol klinken. Ruik tenslotte aan de staart (nooit aan de tepel), daar moet de meloengeur onmiskenbaar zijn. Komt de meloen goed door deze tests dan is hij klaar om gegeten te worden. “Een rijpe meloen verzacht de keel en verkoelt de buik”, aldus de 18de eeuwse Franse gastronoom Brillat-Savarin.

Meloensoep met yoghurtolijfolie-ijs, bramen en blauwe bessen dessert voor 4 personen:

>1 rijpe Cavaillonmeloen >citroensap >suiker >doosje bramen >doosje blauwe bessen

Voor het yoghurt-olijfolie-ijs: >500 gram volle yoghurt >200 gram witte basterdsuiker >60 gram Nuñez olijfolie

Meloensoep:

Halveer de meloen, verwijder de pitten en schep het vruchtvlees uit de schil. Weeg het vruchtvlees en voeg per 300 gram 50 gram suiker toe. Breng aan de kook en doe het vuur meteen uit, breng op smaak met citroensap. Laat afkoelen en in de koelkast door en door koud worden. Yoghurt-olijfolie-ijs:

Roer suiker door de yoghurt en laat staan tot de suiker is opgelost en niet meer knarst, roer de olijfolie erdoor en wrijf de ijscompositie door een zeef. Draai er in de ijsmachine ijs van. door blauw-groene lijnen, dat moeten er 10 zijn, niet meer en niet minder. Een goede meloen voelt zwaar

Verdeel de meloensoep over 4 diepe borden, leg een quenelle ijs in het midden en verdeel bramen en bessen rondom het ijs, serveer.

Texas BBQ Party op de Grote Markt Het zal dit weekend blauw staan van de rook op de Grote Markt. En hopelijk ziet het ook zwart van de mensen, want tijdens de derde editie van het Big Texas BBQ event worden veel eters verwacht. Alle terrasbezoekers, behorend bij de zaken De Boterwaag, September, Supermarkt, Zwarte Ruiter, Zeta en Vavooom, kunnen mee-eten. Een echt country feest, waarbij extra grote burgers en beefribs geserveerd worden. Daarnaast wordt er ook volgens traditioneel recept ‘chicken on a beercan’ met Jack en Coke bereid. Dit alles komt vers gebraden vanuit een levensgrote smoker op het bord terecht. Ook zijn er smoked potatoes, corn on the cob, jalapenjós potatoes verkrijgbaar en kun je je dorst lessen met een ijskoude Budweiser longneck. Wie hele grote trek heeft, kan zich opgeven voor de ‘real American hot dog eating contest’, waar het draait om wie de meeste hotdogs binnen de snelste tijd naar binnen kan werken. Het eten kan direct bij de BBQ worden afgehaald. Voor een maaltijd ben je tussen de 10 en 15 euro kwijt. Muzikale begeleiding ontbreekt tijdens dit eetfestijn niet. Zo giet de Haagse band Small Time Crooks jaren 20- en 30-muziek in een stoer jasje. Het gezelschap is bewapend met onder andere snaredrum, contrabas, was-

Lekker eten en een hoop gezelligheid tijdens Big Texas BBQ Party. > Foto: PR

bordje en akoestische gitaar en brengt hot jazz, rhythm & blues en western swing ten gehore. Ze speelde eerder al op het Pophotspot Festival, Life I Live Festival, Paaspop en Zwarte Cross en staat voor het tweede jaar in de Titty Twister op Lowlands. Andere muzikale cowboys zijn Blue Grass Boogiemen, RagMob, Stringcaster,The Cum Agains

en K.C. Credit and the Cashiers. Mocht je geen BBQ-fan zijn, dan kun altijd nog op de Grote Markt terecht voor een à la carte gerecht. De restaurants zijn namelijk gewoon open. Big Texas BBQ Party, Grote Markt, 24 en 25 augustus, van 16.00 tot 22.00 uur, gratis entree. Meer info: www.gmdh.nl


UIT

agenda

> www.denhaagcentraal.net > Uitgave van Den Haag Centraal >vrijdag 17 augustus 2012

dhc-275_lr  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you