Page 1

3

ECONOMIE 10 CULTUUR

14

SPORT

18

SERVICE

23

Vooral subsidie voor strandevenementen

3

Betaalbaarheid van woningen is verbeterd

9

Parkieten zoek

Kinderen bewust maken van hun voedingspatroon

12/13

Vrijdag 14 januari 2011

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 5 nummer 192

â&#x201A;Ź 1,75

De Haagse zwerm Halsbandparkieten heeft al jaren een vaste slaapplaats aan de Hofvijver. Toch stonden tellers deze week tijdens de vogeltelling voor een mysterie: tweeduizend parkieten zijn opeens verdwenen. Waar zijn ze heen? > Lees verder op pagina 22.


2>

Vrijdag 14 januari 2011

varia

afvallen

De strijd tegen de kilo's 2

Pffffffffffft, inademen en uitblazen Het loopt een stuk trager terug van de sportschool naar de redactie als je je hamstring hebt geblesseerd. Nauwelijks tien minuten loodzware ballen vangen op het coreboard – in mijn ogen een soort bewegende surfplank op één plek – of het schiet ineens in het rechter bovenbeen. “Volgens mij doe je het expres”, grapt personal trainer Tjeerd. “Zodat je allemaal vervelende oefeningen nu niet hoeft te doen”. Ja, ja, het zit ’m nog steeds dwars dat ik het een keer terloops over ‘een saaie dril-sergeant’ heb gehad en nu gaat meneer op de komische toer. Ondertussen verrek ik van de pijn. Maar dan klinken er opbeurende woorden. Dat dit niets met mijn slechte conditie te maken hoeft te hebben. Dat het ook topsporters kan overkomen. “Denk aan Arjen Robben. Die kampt steeds met een hamstringprobleem”. Heel even waan ik me dus in goed gezelschap. Nèt Arjen Robben, zij het zonder al die miljoenen. En zonder al die fans. Hoewel zonder fans …, niet eerder in mijn 37-jarige loopbaan als journalist heb ik zoveel reacties op mijn schrijverij gekregen. Van vrienden en (oud-) collega’s komen briefkaarten, telefoontjes, mails en sms’jes. Mensen die ik eeuwen niet heb gesproken, komen ineens met welgemeende adviezen om ’s middags om een uur of vier een bak gekookte spruitjes te eten. “Daar zit niets in en je voelt je meteen lekker vol!”. Van alle kanten voel ik ook de controle op wat ik nu doe. Op de nieuwjaarsreceptie van de burgemeester durfde ik zodoende nauwelijks één hotdog tot me te nemen, terwijl ik wel trek had in drie. Maar overal priemden de ogen in mijn rug, van mensen die in mijn optiek ook al hadden genoteerd dat ik drie sushi, één kipsaté, een hand nootjes en een bakje noodles met garnalen had verorberd. “We komen elkaar nog wel tegen bij Tjeerd”, roept oud-wethouder Frits Huffnagel me bij die gelegenheid toe. Hij traint inmiddels een jaar bij Get Fit Stay Fit en heeft er alle baat bij. “Maar ben jij dat sporten nu ook echt leuk gaan vinden? Zoals iedereen beweert!”, vraag ik hem. Frits – sinds kort commentator bij BNR en sidekick bij Wakker Nederland – zet grote ogen op, maakt een braakgebaar en schudt hartgrondig nee met zijn hoofd. Ik wist het. Ik wist het. Het wordt helemaal niet leuk dat gezwoeg en gepijnig. Trillen Tjeerd toont zich wel een echte personal trainer. Vanaf het moment van de pijnscheut zijn zijn acties erop gericht de spier zich zo snel mogelijk te laten herstellen. Ik moet trillen met mijn bovenbeen, ik moet met de blessure

werd pas twee uur later wakker. Daar is de mambo vervolgens bij ingeschoten. De personal trainer vindt het een goed verhaal, maar geen excuus. Ik word geacht het huiswerk serieus te nemen. En dan nog iets: in het verslag van vorige week las hij dat ik na de training twee stukken banketstaaf heb gegeten ... Jaha, ik weet het! Ademhaling We werken deze week vooral aan de ademhaling. Pffffffffffft, inademen en uitblazen. Het blijkt moeilijk om het ritme te vinden. Soms adem ik in als ik moet uitblazen en andersom. Tjeerd ziet mijn gestuntel geduldig aan en spreekt bemoedigende woorden als het lukt. Alleen als ik liggend – met de rug iets los boven de vloer – achter elkaar steeds een bal omhoog moet drukken tegen zijn palmen gaat het mis. Deze buikspieroefening doet zo verdomde pijn (de rug is er trouwens ook niet blij mee), dat ik er snel vanaf wil en het tempo flink opvoer; zodanig dat ik alle bewegingen in één lange ademteug uitvoer en bijna ga hyperventileren. Maar de echte pijn moet nog komen.

Het gaat prima, totdat een heel charmante personal trainster uit de naastgelegen studio komt.

Ik wist het. Ik wist het. Het wordt helemaal niet leuk dat gezwoeg en gepijnig.> Foto: Mylène Siegers

op een trilplaat gaan liggen en verder trainen we die middag louter spiergroepen in het bovenlijf. Uiteraard volgt de volgende dag een telefoontje. Of ik nog last heb? Ach nee, net als Arjen Robben vecht ik me door dit soort dingen heen. Als Bert van Marwijk me morgen oproept voor Oranje, sta ik paraat. De tweede training in deze week, op donderdagavond, ga ik met frisse tegenzin tegemoet. Er komt wat voor kijken om je na een dag werken eenmaal thuis weer uit de luie stoel om-

hoog te hijsen. “Heb je je huiswerk gedaan?”, wil Tjeerd weten. Dat is waar ook. Elke dag moet ik tien minuten op een raar plastic kussen zitten om mijn rugspieren te activeren. Dat gebeurt meestal wel, want het ding ligt op mijn houten bureaustoel. Maar de oefening om deze mambo op de grond te leggen en er al staande balansoefeningen op te doen, schiet er nog wel eens bij in. Tjeerd weet dat de blessure woensdag geen beletsel meer vormde, maar ik ben na een slopende dag ’s avonds op de bank in slaap gevallen en

hoog cultureel gehalte: een verschrikkelijke tsunami van linkse hobbyïsten. Ho, zag ik daar toch een PVV’er? O nee, dat was een kordate meneer van de security. Hoe zal dat trouwens in de toekomst gaan? Als de PVV na die onstuitbare opkomst op het gemeentepluche terecht gekomen is. Dan zullen ze wel móeten verschijnen op deze on-

matige samenscholingen. Denk aan de voorzieningen die dan zullen worden aangebracht. De hekjes voor de paspoortcontrole, de scherpschutters voor het knieschot en de aanpassingen aan de deur van het herentoilet: daar moet een brievenbus in. Dat kan dus niet anders dan op onmiddellijke afschaffing uitdraaien, vandaar dat het nu dus zaak was om nog één keer, op kosten van de belastingbetaler, van deze nieuwjaarsorgie te genieten. Men had mij gevraagd enige woordjes te spreken en zo mocht ik de aanwezige stadsgenoten feliciteren met het behaalde nieuwjaar. Oud en nieuw overleven blijft in onze stad een ongewis avontuur. Zo ben je in de laatste

“Dit is je blauwe vriendje!”, grinnikt Tjeerd. Hij houdt een bal van drie kilo voor me op. Hiermee ging het vorige keer mis toen ik dat ding moest opvangen, ermee doorzwaaien naar achteren en weer teruggooien. Toen was het die hamstring die ineens roet in het eten gooide. Dit keer sta ik gewoon op de vlakke vloer en moet de bal vangen en stevig terugwerpen. Het gaat prima, totdat een heel charmante personal trainster uit de naastgelegen studio komt. Waarom train ik met Tjeerd en niet met haar, schiet het door me heen terwijl mijn ogen haar soepele tred volgen. Dit moment van afleiding moet ik bezuren. Ik incasseer drie kilo blauw vriendje vol op de bek. Coos Versteeg Dit is aflevering 2 in een wekelijkse serie over afvallen met behulp van een personal trainer. Inleidende artikelen verschenen op 17, 24 en 31 december 2010 in Den Haag Centraal. Alle eerdere teksten zijn terug te lezen op www.denhaagcentraal.net en op www.getfitstayfit.nl

Tjeerd

GET FIT

STAY FIT personal fitness solutions

Strohalmen

Het begint te leven bij Coos. Of hij het nu wil of niet en of hij zich er bewust van is of niet, ik zie de eerste tekenen van vooruitgang. Deze week drie voorbeelden van kleine strohalmen die mij stug optimistisch stemmen. Strohalm 1: Coos is naar een feestje van de burgemeester geweest. Hij werd er, volgens eigen zeggen, gek van dat iedereen direct over dit afslankproject begon. “Ik ben Frits Huffnagel tegengekomen”, zegt Coos op de toon die ik ken van mijn moeder als ik vroeger werd betrapt op te laat thuiskomen. Ai, ik tuig beste Frits al lange tijd twee keer per week af. Daarnaast heeft hij het sarcasme uitgevonden, dus de personal trainer zal er in hun gesprek wel lekker uit zijn gekomen die avond. De sociale controle op Coos bleek veel groter dan verwacht. Lastig en een beetje vervelend is dat wel, maar ik zie ook in zijn ogen dat hij het vleiend vindt en trots is dat hij deze stap heeft durven nemen. Ineens staat hij een beetje met zijn borst vooruit. Strohalm 2: Hamstring licht verrekt tijdens een oefening voor zijn schuine buikspieren. Heel even zie ik de schrik in zijn ogen en daarmee het besef hoe makkelijk het lichaam serieus kan protesteren. Een slap verhaal over Arjen Robben houdt hem koest, werkt altijd. Twee dagen later merk ik dat Coos echt blij is dat wij zijn hele lichaam kunnen trainen zonder problemen of pijn. Strohalm 3: Op het punt dat Coos mijn studio wil verlaten geeft hij aan dat het voor hem echt voelt als een waardevol moment voor zichzelf in zijn drukke week. Hij waardeert het dat ik hem dat heb kunnen bieden. Een melodramatisch muziekje eronder en ik zou er een traantje bij kunnen wegpinken. Tjeerd Mouthaan Personal Trainer

verreck

Receptie

Toen het tijd was om naar de zoveelste peperdure nieuwsjaarsreceptie te gaan, keek ik uit het raam. Het regende. Dan de regenburqa maar aan. Dat kon zonder risico, want weerspannige PVV’ers zou ik op die receptie zeker niet treffen. Die boycotten deze gesubsidieerde uitspattingen. Bovendien was dit een nieuwjaarsbijeenkomst met een akelig

dagen van het jaar volkomen ingesteld op vuur en vlam. Toen ik laatst op een krakerige autoradio hoorde over een brand in Moerdijk verstond ik dan ook onmiddellijk: een brand in Moerwijk. Want dat is wat je verwacht. Maar laten we vooral ook hoop putten uit de Haagse vreugdevuren. Hoop voor de toekomst. Er werd altijd gezegd dat Ypenburg nooit een echte Haagse wijk zou worden. Maar zie, we zijn een tiental afgefakkelde auto’s verder en ze horen er daar helemaal bij! Januari is de maand van de goede voornemens, maar die begint normaliter pas na de nieuwjaarsrecepties. Zo ook hier. Ik zag een enkeling een beetje cult staan te wezen met een glaasje prik in de hand, maar het merendeel

hing onbekommerd hoog cultureel aan de bar te tetteren. Een ware groepsperformance ontstond echter toen een ongelukkige kelner het eerste blad met hapjes binnendroeg. Het keuvelende gezelschap transformeerde, gedreven door atavistische oudlinkse honger, in een zwerm sprinkhanen. Binnen een seconde was het blad leeg en moest de verbouwereerde bediende zich met gescheurd voorschoot in de keuken terugtrekken. De PVV heeft toch gelijk: het hoogste Nederlandse cultuurgoed is de bitterbal. Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


Vrijdag 14 januari 2011

<3

actueel

Vooral subsidie voor strandevenementen Strandevenementen en strandsporten in het Beachstadion voeren de boventoon in het lijstje van manifestaties die in 2011 op subsidie van de gemeente kunnen rekenen. Door Coos Versteeg

De zandsculpturen op het Buitenhof, de Haagse Kunst- & Antiekdagen, Shopping Night, het Langweiligkeit Festival, Jazz in de Gracht en Concert by the Sea zullen het in 2011 zonder subsidie van de gemeente Den Haag

moeten stellen. Het college van burgemeester en wethouders heeft onlangs besloten welke grootschalige publieksevenementen wel of niet voor financiële steun in aanmerking komen. De opvattingen van het college moeten nog door de gemeenteraad worden beoordeeld. Parkpop en KoninginneNach zijn met een bedrag van elk 225.000 euro de financieel best toebedeelde evenementen. Voor het Bevrijdingsfestival en Festival Classique is respectievelijk 180.000 en 150.000 euro beschikbaar

en voor de City-Pier-City-loop 140.000 euro. The Hague Jazz en Den Haag Sculptuur moeten het met ieder 100.000 euro doen; datzelfde bedrag is ook beschikbaar voor Swatch World Tour Beach Volleybal. De meeste grote evenementen krijgen minder dan een ton. Voor het Royal Beach Concert, de North Sea Regatta, de Tong Tong Fair (v/h Pasar Malam), de Biënnale Kijkduin en het Beachstadion is ieder 75.000 euro genoteerd. Vlaggetjesdag, TodaysArt en The Hague Pride moeten het met 60.000 euro doen.

De voormalige discotheek Asta wordt waarschijnlijk getransformeerd tot casino. Swiss Casino, die nu nog aan de overkant op het Spui zit, wil zijn intrek nemen in het pand. De gemeente bevestigt dat er een vergunning is aangevraagd voor een verbouwing. “Maar over de invulling van het pand hebben wij nog geen informatie gekregen”.

Vanaf maandag 10 januari start de HTM met een proef om actuele reizigersinformatie via twitter te verspreiden. De proef duurt een half jaar. Daarna bepaalt HTM aan de hand van de opgedane ervaringen of twitter inderdaad een gewenste aanvulling is op de bestaande communicatiemiddelen. HTM wil de communicatie met haar reizigers continu verbeteren. De afgelopen tijd is HTM gebleken dat niet altijd alle reizigers even snel te bereiken waren om wijzigingen in de dienstregeling te melden. Twitter kan een nuttige aanvulling zijn om meer reizigers sneller te informeren. Het HTM twitteraccount is HTM-reisinfo. Dit is het enige officiële account van waaruit HTM actuele reisinformatie ‘twittert’.

De ontwikkelaars hadden aanvankelijk heel andere plannen, maar in tijden van crisis worden projecten sneller bijgesteld. De voormalige discotheek zou het sluitstuk zijn in het hele ontwerp om het Spuikwartier op te knappen. In deelprojecten wordt een belangrijk deel van de Grote Marktstraat vernieuwd. Binnen de samenwerking van drie ontwikkelaars zijn het Rabbijn Maarsenplein en Spuimarkt (C&A/Levi Lassenblok) inmiddels herontwikkeld. De laatste

Nieuwe applicatie HagaZiekenhuis

Door Elske Koopman

“Hij heeft het grootste internationale conflict beslecht, dat is toch best stoer”, motiveert Revis zijn verzoek aan het college. Hij vindt dat de veertigste president van Amerika, Ronald Reagan een naamsvermelding verdient in Den Haag. “Reagan heeft veel betekend voor de internationale vrede en verdient een plek in de stad van Vrede en Recht”. Revis doelt daarmee op het beëindigen van de Koude Oorlog, waar Reagan hard aan heeft getrokken. Hij vindt het gek dat zijn naam nog niet voorkomt en die van Kennedy

fase is de herontwikkeling van het voormalige gebouw van Marks &Spencer en de zogeheten Asta-locatie. Op de website spuikwartier.nl staat nog vermeld dat ‘het Asta theater te zijner tijd plaats zal maken voor woningbouw en horeca’. Maar misschien is met de komst van het casino het behoud van dit markante pand veilig gesteld. Het Asta theater dateert uit 1921, maar de huidige gevel is later geplaatst, in 1938. Harry Ballemaker, eigenaar van het Sir Winston Churchill Casino, heeft het Swiss Casino vorig jaar overgenomen. Multi Vastgoed, voormalig eigenaar van de Asta, heeft het pand inmiddels aan Ballemaker verkocht. Ballemaker is niet bereikbaar voor een reactie. Wat er met het bestaande pand van Swiss Casino gaat gebeuren, is nog niet bekend. Het gerucht gaat dat hier een horeca-gelegenheid komt.

Muzee Scheveningen luidt de noodklok Ondanks dat Muzee Scheveningen ten opzichte van voorgaande jaren een record boekte met bijna 30.000 bezoekers, dreigt het museum te moeten sluiten. Naast algemene bezuinigingen die voor alle Haagse culturele instellingen gelden, moeten bij Muzee Scheveningen vanaf 2011 ook nog gesubsidieerde arbeidsplaatsen worden afgebouwd. Het gaat hier om zogenaamde Ooievaars- en WIW-banen. De zes medewerkers die op deze basis werkzaam zijn, hebben de wacht aangezegd gekregen: twee in 2011 en vier in 2012. Voor Muzee Scheveningen heeft dat

Muzikale roltrap Het Residentie Orkest is te gast in de Bijenkorf. Diverse ensembles uit het orkest spelen t/m 22 januari concerten op verrassende locaties in het Haagse warenhuis. Kinderen mogen tijdens workshops zelf instrumenten uitproberen. Daarnaast kunnen bezoekers genieten van gloedvolle tango’s en strijkkwartetten in restaurant La Ruche.> Foto: Jurriaan Brobbel

VVD wil Ronald Reagan in Haags stratenboek De Haagse VVD-fractie wil dat een plein of laan in Den Haag de naam van Ronald Reagan krijgt. Het collegebesluit hierover zou moeten vallen voor 6 februari, de honderdste geboortedag van Reagan.

Beach Het NK Beach volleyball en het KNVB NK Beach Soccer mogen, evenals Schollenpop, nog eens op 25.000 euro rekenen. Voor het NK Beach Hockey, de European Beach Hockey Finals en de KNVB Beach Soccer beker is bovendien allemaal apart ook nog telkens 10.000 euro beschikbaar.

Zowel Eten & Drinken als het Winter Village op het Malieveld, beide evenementen werden onlangs om financiële redenen afgelast, kunnen het in 2011 schudden als het aan het college van B & W ligt. Hun aanvragen zijn afgewezen, zo ook het nieuwe culinaire evenement Global The Hague food&wine tasting festival in het Westbroekpark. De Museumnach, afgelopen jaar voor het eerst gehouden in Den Haag, krijgt ook een afwijzing, maar wordt expliciet doorverwezen naar de wethouder voor cultuur voor ondersteuning.

Gokken in de oude Asta

HTM twittert reisinformatie

HagaZiekenhuis lanceert als eerste hospitaal in Nederland een speciale iPhoneen Android-applicatie waarmee patiënten hun afspraken kunnen voorbereiden. Met de app kunnen patiënten onder meer zelf de details van hun bezoek bijhouden, aantekeningen maken en de route naar het ziekenhuis opzoeken. Daarnaast is het mogelijk om als geheugensteun bij elk bezoek aantekeningen in de app te maken. Verder krijgt de patiënt een compleet overzicht van alle locaties en bloedafnamepunten, inclusief contactgegevens. “Veel organisaties in de commerciële dienstverlening geven hun klanten al mogelijkheden voor zelfservice en het raadplegen van informatie via hun mobiele telefoon”, aldus Richard Pflug, senior communicatieadviseur Nieuwe Media bij het HagaZiekenhuis. “Applicaties van zorgorganisaties zijn echter nog schaars en nog geen enkel ziekenhuis biedt concrete dienstverlening aan patiënten via een smartphone.”.

Voor het Vuurwerkfestival, Sandsculpture Festival Scheveningen, Siemens Open en Beach Soccer, is ieder een halve ton beschikbaar.

wel, “die in de praktijk niet voor elkaar heeft gekregen wat Reagan in de jaren tachtig realiseerde voor de wereldvrede”. Reagan was president van 1981 tot 1989. “Zijn stevige beleid richting de SovjetUnie heeft ervoor gezorgd dat in 1989 de Berlijnse Muur viel en de Koude Oorlog, het grootste internationale conflict na de Tweede Wereldoorlog, ten einde kwam”, stelt Revis bij zijn vragen aan het college. De andere partij in dit conflict was Michail Gorbatsjov, toenmalig leider. “Maar hij had wel wat aansporing nodig”, vindt Revis. Vandaar dat hij voor de voormalig Sovjetleider geen naamsvermelding vraagt. Wat Revis betreft zijn er twee opties voor een Reaganplein of -laan. “In de Internationale Zone of bij de toekomstige uitrit van de Rotterdamse baan, dat in de plannen Mercuriusplein heet. Het eerste vergt een hernoeming van een straat, dat kan

ingewikkeld zijn. De poort van de stad, het nieuwe plein, kan daarom een alternatief zijn. Al kan het nog vijftien jaar duren voordat dat plein er is. Als het college op 6 februari al een besluit kan nemen, zijn wij tevreden”. Wethouder Sander Dekker, verantwoordelijk voor de straatnaamgeving in Den Haag, reageert enthousiast op het idee van partijgenoot Revis “Waarom niet, zou ik zeggen, we hebben al een President Kennedylaan, een Eisenhower- en een Rooseveltlaan. Daar past de President Reaganlaan prima bij”. Hij kan het besluit niet zomaar nemen. “We hebben een commissie die zich buigt over de straatnaamgeving. Daaraan moeten we dit idee natuurlijk eerst netjes voorleggen”. Eén van de richtlijnen van die commissie is dat iemand tien jaar dood moet zijn voor een naamsvermelding. Reagan overleed op 5 juni 2004.

grote gevolgen. Volgens directeur Paul de Kievit kunnen deze banen niet zomaar door een willekeurige vrijwilliger worden ingevuld. “Het gaat onder meer om kunsthistorici die tentoonstellingen voor ons inrichten. Als we terug moeten naar vier arbeidsplaatsen, wordt het volstrekt onmogelijk om open te blijven”. Binnenkort zit De Kievit met een aantal wethouders om de tafel om deze tegenslag te bespreken. “In 2013 verschijnt er weer een nieuw gemeentelijk kunstenplan. Als ik het tot die tijd kan rekken, redden we het misschien”.

Ingezonden mededeling

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


4>

Vrijdag 14 januari 2011

varia

stadsmens

Frans de Leef vereeuwigt de 90-jarige Papaverhof Of je nu luistert naar bewoner Jos Praat of kunstenaar Frans de Leef, uit beider verhaal blijkt: de Papaverhof is een plek om lief te hebben. Het Rijksmonument, dat belangstelling tot uit Australië en Japan trekt, bestaat negentig jaar. Die verjaardag wordt met iets blijvends gevierd. Frans de Leef, met zijn in 2002 overleden broer Jan befaamd om hun zeefdrukken en pentekeningen van Haagse stadsgezichten, maakte een zeefdruk van de unieke hof in de Bomen- en Bloemenbuurt. “Dit is mijn allerlaatste zeefdruk. Veel materialen waarmee ik werk, zijn niet meer te koop en de inkten die ik gebruik zijn niet zo goed voor de gezondheid. Vandaar dat ik stop. Ik ga wel door met schilderen

‘Het was een tijd van vernieuwing, met aandacht voor het individu’ en aquarelleren”, zegt De Leef die daarnaast ook optreedt als zanger en acteur. Zijn zeefdruk, waarop twee woningen staan, geeft de opvallende kubistische vormgeving weer van de huizen en het kleurgebruik: zwartwit en blauw-geel. Deze kleuren zijn kenmerkend voor de Nederlandse kunstbeweging De Stijl, die begin vorige eeuw zorgde voor een revolutie in de vormgeving. Architect Jan Wils die lid was, kreeg in 1920 van coöperatieve woningbouwvereniging Tuinstadswijk Daal en Berg – socialist Willem Drees en architect Berlage zaten in de Raad van Commissarissen – de opdracht om op een stukje grond in Den Haag een complex van 128 woningen te bouwen. Ze mochten niet

teveel gaan kosten en het complex moest, met veel groen en bloemen, het karakter van een tuinstad krijgen. Wils voldeed aan alle verzoeken. Hij ontwierp rug-aan-rug 128 middenklassenwoningen (60 etage- en 68 eengezinswoningen) en legde die in hoefijzervormige ringen aan rond een verdiept plantsoen van 70 bij 100 meter. “Dit is een uniek concept”, zegt Jos Praat over de Papaverhof waartoe ook de Klimopstraat, Irisstraat en Magnoliastraat behoren. Praat is al ruim dertig jaar bewoner, is drie jaar bestuurslid van de coöperatieve woningbouwvereniging Daal en Berg, waarvan twee jaar voorzitter. Dat het complex bekend is, blijkt uit de vele buitenlandse bezoekers die de bewoners geregeld ontvangen. “Laatst zijn hier nog zo’n honderd studenten uit Parijs geweest”. Hoe dan ook trekt de hof, dat achter het Goudenregenplein ligt, belangstelling. Praat: “Het Gemeentemuseum organiseert wandelroutes hier naartoe. Bijna elke zondag lopen er wel mensen in de hof rond”. Toch kennen nog te weinig Hagenaars dit unieke plekje, vindt De Leef. “Als ik vertel dat ik een zeefdruk van de Papaverhof heb gemaakt, wordt vaak gevraagd waar dat ligt. Er is zoveel mooie architectuur in de stad, zowel uit het heden als het verleden, waar mensen weinig oog voor hebben. Loop maar eens door de Venestraat en de Spuistraat. Daar zijn prachtige gevels te zien”. Als favoriet hedendaags gebouw noemt hij CentreCourt op de prinses Beatrixlaan. Via Jos Praat kreeg De Leef de opdracht van Daal en Berg. Praat is bewonderaar van zijn werk. In zijn hal hangt een zeefdruk van het Ketelhuis van het Gemeentemuseum die Jan en Frans de Leef in 1994 maakten. Met de Haagse oud PvdA-wethouder Gerard van Otterloo, één van de Commissarissen van de woningbouwvereniging, bezocht Praat vorig jaar het

Bewoner Jos Praat en kunstenaar Frans de Leef. >Foto: Mylène Siegers

atelier van De Leef. Al snel ging de kunstenaar per fiets op verkenningstocht. “Ik heb eerst bekeken hoe de architect het heeft bedacht en ben daarna, op een zonnige dag, foto’s gaan schieten van de huizen, van alle onderdelen en de details. Doordat je door het fototoestel kijkt, heb je de kadering hoe je het zou willen hebben. Met behulp van foto’s heb ik ver-

volgens het schetsontwerp gemaakt”. Voor de zeefdruk, die een oplage van vijftig heeft en € 275,– kost, hebben al bewoners ingeschreven. “Maar ook anderen zijn geïnteresseerd”, vertelt De Leef. Glas-in-lood Wie belangstellig heeft voor een huis van Daal en Berg moet lang wachten.

Mensen die eenmaal in de Papaverhof zijn neergestreken, gaan vrijwel nooit meer weg. Eén van de meest enthousiaste (en langzamerhand ook deskundige) bewoners is ongetwijfeld Jos Praat. “Het huis voelt goed. Dat heeft ook te maken met de vlakverdeling”. Rondwijzend in zijn woonkamer: “Wils heeft een bepaald ritme in zijn architectuur. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de ramen en wanden zie je de verhouding drie staat tot vijf. En door de bovenlichten is hij erin geslaagd het huis licht te houden”. Die bovenlichten zijn van glas-in-lood, evenals het fraaie doorgeefluikje tussen de keuken en woonkamer. Het zijn ontwerpen van Vilmos Huszár en Theo van Doesburg, beiden lid van De Stijl. Zo ook Gerrit Rietveld die voor het complex de karakteristieke schoorsteen ontwierp. Toen Praat er ging wonen, was die half afgebroken. “Tijdens een bezoek aan het Gemeentemuseum ontdekte ik dat het een ontwerp van Rietveld betrof. Als je dat eenmaal weet, herken je direct de hand van deze wereldvermaarde ontwerper. We hebben meteen gezorgd dat die schoorsteen terugkwam”. In het hele complex zijn de oorspronkelijke kleuren tijdens een grote renovatie in de jaren tachtig ook weer in ere hersteld. Dankzij woningbouwvereniging Daal en Berg en bevlogen kunstenaars kon begin vorige eeuw de unieke Papaverhof ontstaan. Jos Praat: “Het was een tijd van vernieuwing, met aandacht voor het individu. Mensen moesten in huizen kunnen wonen, waarin zij zich prettig voelden. Willem Drees zat niet voor niets in de Raad van Commissarissen”. Joke Korving Informatie: www.daalenberg.nl en www.deleef.nl

Ingezonden mededeling

pathé BUiteNhof preseNteert Maak NU kaNs op 5 x 2 vrijkaarteN Als lezer van Den Haag Centraal maakt U exclusief kans op 5 x 2 vrijkaarten wanneer u antwoord geeft op de volgende vraag:

In welke straat van Den Haag Is een geDeelte van De fIlm opgenomen? Mail uw antwoord vóór dinsdag 18 januari naar: kooijman@denhaagcentraal.net

woeNsdag 19 jaNUari | 20:00 UUr

soNNY BoY rtag

oNtvaNgst: 20:00 uur met hapje en drankje filMstart: 20:30 uur Verfilming van de gelijknamige bestseller van Annejet van der Zijl over een verboden liefde tussen een blanke vrouw en een zwarte man. www.pathe.nl/buitenhof

P1996 Adv 275x125mm Prijsvraag.indd 1

12-01-11 10:46


Vrijdag 14 januari 2011

actueel

<5

OZB sportclubs geschrapt

Haagse amateursportverenigingen hoeven vanaf dit jaar geen onroerendezaakbelasting meer te betalen. Dit hebben de wethouders Sander Dekker (Financiën) en Karsten Klein (Sport) deze week bekend gemaakt. Den Haag wil met de maatregel de financiële armslag van amateursportverenigingen vergroten en daarmee de toegankelijkheid van sport stimuleren. Door deze maatregel ontvangt de gemeente Den Haag 200.000 euro minder aan OZB. Den Haag is één van de weinige steden in het land die amateurclubs vrijstelt van deze lasten.

“Sport is ontzettend belangrijk. Daarom willen we de sportverenigingen en hun vrijwilligers, die daarin een cruciale rol spelen, niet onnodig belasten. Deze maatregel zorgt ervoor dat de Haagse sportverenigingen simpelweg meer geld overhouden om aan sport te besteden”, aldus wethouder Dekker. De amateursportverenigingen krijgen de aanslag voortaan niet meer te zien. In plaats daarvan brengt de gemeentelijke belastingdienst de OZB direct in rekening bij de gemeentelijke dienst OCW.

VVV-bon goed voor 6,5 miljoen omzet De VVV cadeaubon wordt steeds populairder. De verkoop door Den Haag Marketing is ten opzichte van 2009 met 2,5 procent gestegen naar ruim 6,5 miljoen euro. De zakelijke markt nam ongeveer 70 procent van de omzet voor haar rekening en de consumentenmarkt 30 procent. De omzetstijging in Den Haag is te danken aan de groei van het aantal verkooppun-

ten, van 18 naar 50, in Den Haag en omgeving. De visie van Den Haag Marketing is dat in elke winkelstraat en winkelcentrum de VVV-bon te verkrijgen moet zijn. Meestal wordt de cadeaubon verkocht in een boekwinkel of sigarenmagazijn. Het aantal verkooppunten wordt ook in 2011 uitgebreid. De topdrukte voor de verkoop in 2010 lag in november en december.

Ingezonden mededeling

Leerlingen van de Daltonschool aan de Aronskelkweg te Den Haag in training voor de competitie, v.l.n.r. Aysegül Kaya, Tristan Ober en Pjotr van der Endt. > Foto: Jurriaan Brobbel

Debatteren in het provinciehuis Op zes middelbare scholen in Den Haag wordt al dagen druk geoefend voor de jaarlijkse debatcompetitie ‘Op weg naar het Lagerhuis’. Deze nationale strijd voor scholieren beleeft donderdag 13 en vrijdag 14 januari de provinciale voorronde. Leerlingen van het Zandvliet College, Montaigne Lyceum, Haags Montessori Lyceum, Aloysius College, Christelijk Gymnasium Sorghvliet en Dalton Den Haag strijden verbaal met scholieren uit

onder meer Leiden, Schiedam, Zoetermeer, Noordwijk, Delft en Rotterdam. Uit onze regio is ook het Voorburgse Gymnasium Novum van de partij. Dit jaar is de dertiende editie van ‘Op weg naar het Lagerhuis’, georganiseerd door de omroep VARA. In ZuidHolland doen er in totaal 34 scholen mee. De winnaars gaan door naar de achtste finales in Amsterdam. De uiteindelijke finale is in mei en wordt door de VARA op tv uitgezonden. De

school die zegeviert gaat op excursie in Londen bij het Engelse Lagerhuis. De debatterende scholieren zijn dit keer live te volgen op internet, vanaf 12.00 uur op www.zuid-holland.nl/ jongerendebatdagen. Op 13 en 14 januari hebben in het Provinciehuis aan het Zuid-Hollandplein 1 in Den Haag ook meteen provinciale schaduwverkiezingen plaats. Alle jongeren krijgen er de kans hun stem uit te brengen. Uitslagen beide dagen om 16.55 uur.

Golfclub Leeuwenbergh mag van B & W niet verhuizen De Leidschendamse Golfvereniging Leeuwenbergh blijft voorlopig op de huidige plek, aan de Elzenlaan. De club wilde uitplaatsing vanwege de voorgenomen aanleg van de Rotterdamsebaan, die door het gebied gaat lopen. Leidschendammerhout werd als alternatieve locatie aangedragen. B&W van Den Haag hebben besloten om dit niet te honoreren. De noodzaak van verplaatsing is volgens het college niet aangetoond. Door Miranda Fieret

In de aangepaste plannen van de gemeente Den Haag wordt de golfvereniging niet uitgeplaatst, maar worden voor de aanleg van de Rotterdamsebaan drie holes verplaatst. Golfvereniging Leeuwenbergh ligt na de annexatie van de Vlietzone op Haags grondgebied. Vanwege de aanleg van de Rotterdamsebaan en bebouwing in de Vlietzone zou de vereniging moeten verhuizen, maar inmiddels is de situatie veranderd. De plannen voor bebouwing zijn voorlopig stilgelegd. De golfclub kan hierdoor op z’n minst voor tien tot vijftien jaar op de huidige locatie blijven zitten. Rob Hessing, directeur van golfvereniging Leeuwenbergh, is alles behalve gelukkig met dit besluit. “Het is een grote zorg. Straks

kunnen we geen alternatieve locatie meer vinden. Bovendien gaat de kwaliteit van onze totale baan achteruit. Naast de nieuwe holes die worden verplaatst, worden nog zeven of acht holes geraakt door de aanleg van de Rotterdamsebaan en een fietspad naar Ypenburg. De aanleg en het herstel wordt dan wel op kosten van de gemeente gedaan, maar de baan is pas na tien tot vijftien jaar begroeid. Tot die tijd is het een kale bedoeling”. Eerder werd door de gemeente Wassenaar al de alternatieve locatie in de Duivenvoordse-Veenzijdse polder bij de wijk Kerkehout afgewezen. De golfvereniging Leeuwenbergh had eerst het voornemen om daar een 27-holes golfbaan met countryclub aan te leggen. Het plan voor de golfbaan riep veel verzet op vanwege de grote landschappelijke en natuurlijke waarden van de polder. Ook het college vond dat de aanleg van een golfterrein niet samen gaat met het behoud van de groene kwaliteiten van de polder op de lange termijn. De uitspraak van Wassenaar heeft er onder meer voor gezorgd dat er binnenkort wordt gestart met het uitvoeren van maatregelen om het gebied meer open te stellen. In overleg met belanghebbenden in het gebied, waaronder de Stichting Horst en Weide, wordt gedacht aan de aanleg van een met paaltjes aangeduide wandelroute in de

vorm van een ‘laarzenpad’ door het veld. Leidschendammerhout was een alternatief dat Hessing naar eigen zeggen al vier jaar aandraagt. “We willen deze locatie warm houden. Het structuurplan ligt in de koelkast, wie weet komt het over vijftien jaar weer tevoorschijn. Daarom willen we met de gemeente een toekomstovereenkomst sluiten”. Volgens Wim ter Keurs, bioloog en bestuurslid van de Stichting Horst en Weide, loopt Hessing op de zaken vooruit. De stichting heeft tijdens de procedure bezwaar gemaakt tegen de plannen van de golfvereniging. “Allereerst staat helemaal niet vast dat de golfclub in de toekomst weg moet. Zolang dat niet vaststaat, hoeven we niet eens over alternatieven te praten”. Volgens Ter Keurs is Leidschendammerhout geen optie. “Dit is net zoals de locatie in Wassenaar onderdeel van de ecologische hoofdstructuur. Hessing probeert er druk op te houden die wat mij betreft virtueel is”. Rotterdamsebaan De Rotterdamsebaan zou lopen vanaf de Trekvlietbrug via het kruispunt Mercuriusplein naar de Binckhorst via de Binckhorstlaan. Ter hoogte van de Zonweg gaat de weg ondergronds naar Voorburg en komt halverwege de golfbaan weer omhoog. Hier maakt de weg een curve richting het knooppunt Ypenburg.

10%20%30%40%50%

SALE WINTER

Den Haag: Spui Gratis parkeren parkeergarage Stadhuis

SALE De uitrijkaart krijgt u bij de receptie van Hulshoff

WINTER

• Amsterdam: ArenA • Den Haag: Spui • Leiderdorp: WOOON • Rotterdam: Alexandrium III

Topkwaliteit voor kleine prijsjes: Toonkamercollecties van • Leolux • Gelderland • De Sede • Musterring • Auping • Verardo • Molinari


6> Vilan

Naar bed, naar bed

Van alles dat ik in mijn leven ondernomen heb, inclusief een merkwaardige reis naar Canada, is tot dusver het moeilijkste gebleken het fenomeen van op tijd naar bed te gaan. Daarmee bedoel ik op een gewone, menselijke tijd in bed gaan liggen, rustig adem te halen en bereid zijn te gaan slapen. Dat kan ik niet. Vorige week mocht ik een oud-bokser ontmoeten in Rotterdam, die me vroeg in de ochtend bestelde. Lekker op tijd, heet dat daar. De avond ervoor ging ik twee uur voor de gewone tijd naar mijn slaapkamer. Een uurtje televisie kijken, dan nog even het plafond bestuderen en vervolgens slapen. De eerste fout: de tv aanzetten. Net die avond waren er ongelofelijk fascinerende programma’s te zien, die steeds mooier werden naarmate het later werd. Tweede fout: vasthouden aan het schema en naar het plafond kijken dat, zo bleek na middernacht, nodig geverfd moest worden. Ja, een idee is er snel op dat uur. Dat heb ik tegenwoordig nog het gezond verstand om geen telefoon meer op de slaapkamer te hebben, omdat die me ook nogal eens uit de slaap hield, vooral door het niet overgaan. Dan keek ik ernaar en dacht: ‘Als er nu gebeld wordt, wie zou het dan kunnen zijn?’ Ben je zo weer verder in je slapeloze nacht. Op mijn afspraak verscheen ik hologig van het slaapgebrek. Ik zag er zo beroerd uit, dat zelfs de Rotterdamse oud-bokser uit medelijden zweeg. Dan weet je dat het erg is. Goed slapen is een ander probleem, maar dat ontstaat pas als het eerste is opgelost. Het op tijd naar bed gaan. Uit een klein onderzoek weet ik dat niemand het gemakkelijk vindt. Het wordt altijd later dan je dacht, nooit vroeger. ‘Hé, is het al zo vroeg, dat had ik niet gedacht, nou ja, we doen het er maar mee’. Iedereen uit mijn onderzoek kon klokkijken, was in het bezit van één of meerdere horloges en klaagde over het eigen onvermogen. Allemaal volwassen mensen, van wie de meesten een hypotheek moesten afbetalen en die kinderen of huisdieren hadden. Maar niet in staat waren om op tijd naar bed te gaan. Om het simpelste te doen, dat te moeilijk is. Waarom wij zo zijn, weet ik niet. Misschien zijn we diep van binnen nog opstandige kinderen, die weigeren te doen wat verstandig en normaal is. Laat willen opblijven, omdat we hopen dat de nacht het echte leven zal brengen.

Vilan van de Loo

Vrijdag 14 januari 2011

interview

Patrick van Zuiden en Peter van Santen, eigenaren van Hotel-restaurant & spa Savarin:

‘Een auto zonder rem knalt tegen ’n muur en eentje zonder motor staat stil’ Een compagnonschap van een kwart eeuw komt in de zakenwereld niet bijster veel voor. In de horeca is het tamelijk uitzonderlijk. Toch trekken Patrick van Zuiden en Peter van Santen al sinds 1986 met elkaar op. Wat ooit begon met een camping in Frankrijk en diverse restaurants, draaide uit op restaurant Savarin in een monumentale boerderij. Deze week openden de heren er een super de luxe welness center bij en over een kleine twee weken gaat ook hun vijfsterrenhotel open. Hoezo crisis?

Door Coos Versteeg Ze zijn zo verschillend als het maar zijn kan. Patrick (42) staat het liefst in het middelpunt van de belangstelling, is een gedreven netwerker en hoort zichzelf graag praten. “Ik kick erop om te laten zien wat ik kan”, zegt hij eerlijk. Zijn kompaan Peter (44) blijft het liefst op de achtergrond, leest rustig zijn krantje en als hij met één woord kan volstaan, zal hij zeker geen hele zin uitspreken. “Klopt”, is ook nu de enige reactie. Op tal van gebieden lopen hun smaken compleet uiteen en ze hebben vaak ook volstrekt verschillende opvattingen. Toch houden ze het al 25 jaar met elkaar uit. Misschien wel zoals zwart en wit, dag en nacht, plus en min of eb en vloed bij elkaar horen. “Als we niet al die jaren steeds met nieuwe projecten bezig waren geweest, hadden we elkaar waarschijnlijk dood gemaakt”, zegt Patrick. En die projecten, dat zijn er nogal wat geweest. Sinds camping Domaines des Plantas in de Ardèche en later camping Domaines de Missires in de Vogezen waren dat talloze restaurants in zowel Frankrijk als Nederland. Centre Vie des Messires heette het restaurant op de camping, La Meule, l’Aubrevoir en La Fringale waren de namen van de restaurants die ze tegelijk daarnaast exploiteerden op de camping van een concurrent. Omdat de snotneuzen Pat en Peet wel verstand van horeca-exploitatie hadden en de Franse campingbaas niet. “Hij kwam bij ons kijken en wist niet wat hij zag. Wij hadden 140 plekken en het restaurant zat vol. Hij had duizend plekken en er zaten twaalf man te eten. Duizend kilo patat ging er per week bij ons door”, zegt Patrick. “En de ijsverkoop was zo onvoorstelbaar dat leverancier Miko een vrieswagen vol bij ons parkeerde en die elke week omruilde, anders konden we al dat ijs nooit kwijt”. Dat succes was vaak gewoon een kwestie van logisch nadenken. De afhaalmaaltijden van kip en patat niet bij het restaurant, maar via een luik bij het zwembad. Evenals de ijsverkoop. Dan was het overal beheersbaar, stond het personeel niet op de ene plek te niksen, terwijl ze zich ergens anders uit de naad werkten. Liefst vijf zaken had

het duo in diezelfde tijd ook nog in het oude centrum van Rijswijk: Savarin op de Haagweg, Bistro Het Poortje van Verlaan vlak om de hoek en eveneens op loopafstand Brasserie Willem V, Chicago’s Grill & Pizza en De Heeren van Rijswijck. Patrick bestierde in de zomerweken de handel in Frankrijk, Peter deed Nederland. Het was een tijd van dag en nacht werken, vooral het seizoenswerk in Frankrijk hakte er stevig in, maar de twee jonge ondernemers lieten zien dat ze er stonden. Het campingavontuur eindigde in 1996, ook omdat Patrick inmiddels aan gezinsvorming deed. Voortaan werd alle energie gericht op Rijswijk. Dat gebeurde vol overtuiging, maar toch op een andere manier dan gedacht. Naarmate de eeuwwisseling naderde, verkocht het duo de ene na de andere zaak om een nieuwe droom te realiseren: de boerderij bij het 17de eeuwse landgoed Zuidhoorn moest een topzaak worden. In 2002 – na een verbouwing van twee jaar – gingen de deuren van het nieuwe Savarin open. Sindsdien wonen ze op het erf van Savarin, ieder met een eigen gezin, vlak bij elkaar. Vijf jaar later werd er een even groot tweede gebouw met zalen voor vergaderingen en feesten tegenaan gebouwd en een Franse sterkok aangetrokken. En nog was het niet genoeg. Acht jaar lang praatte Patrick van Zuiden met de eigenaren van het aangrenzende landhuis, voordat men de bouwval van de hand wilde doen. Alleen de gevel staat er nog. Daarachter is een modern uiterst comfortabel hotel met 35 kamers verrezen en meteen daarnaast een wellness center met alles wat er op het gebied van sauna, jacuzzi, zwembad, stortbaden, maar ook huidverzorging,

‘Straks staat hier één van de 25 mooiste all round horecabedrijven van Nederland’

visagie, massage en haarbehandeling denkbaar is. Zowel hotel als wellness worden geëxploiteerd samen met ROC Mondriaan, dat er leerlingen in de praktijk opleidt. Aan de wellness is bovendien de naam van de society-visagist Mari van der Ven verbonden die er voor geselecteerde toppers van Mondriaan speciale master classes verzorgt onder de naam Mari van der Ven Academy. Het opmerkelijke is dat Patrick en Peter op de middelbare hotelschool, nu een onderdeel van ROC Mondriaan, alle twee niet wilden deugen. Peter van Santen kon na het eerste jaar vertrekken, omdat hij teveel onvoldoendes scoorde. Patrick van Zuiden werd er na drie jaar wegens wangedrag de deur gewezen. “Harrie de Bruijn, nu de algemeen directeur, was de enige docent met wie ik op kon schieten”, voegt Van Zuiden eraan toe. Hotelschool Ze hadden destijds tegelijk toelatingsexamen gedaan. Patrick: “Peet en ik zaten in een groep met acht meiden, allemaal van die types voor wie het leven stopt als ze een nagel breken. We moesten als examentest met elkaar een opdracht voltooien. Zo’n lange houten gymlokaalbank ergens overheen tillen zonder dat-ie het obstakel mocht raken. Peet en ik kenden elkaar niet, maar we keken elkaar aan en wisten meteen dat het met die meiden erbij nooit ging lukken. Dus ik zei: als jij nou bovenop dat obstakel gaat liggen, dan kan die bank dat ding nooit raken. Dan til ik ’m omhoog, jij houdt ’m in balans en ren ik snel om en vang ’m aan de andere kant weer op. Nou dat ging goed en wij zijn ook als enige twee aangenomen. We hebben niet een van die meiden ooit teruggezien”. Toch bleef het daarbij, van vriendschap was nog geen sprake. De twee zaten in verschillende klassen en zagen of spraken elkaar nauwelijks. Pas toen voorjaar 1986 een vriend van Patrick een barman voor een camping in Frankrijk zocht, ontstond er nieuw contact. Patrick wist immers dat Peter van school verdween en dus snel beschikbaar was. Zelf ging hij er wat later naartoe om vakantiewerk te doen. Dat herhaalde zich een aantal zomers en vormde het begin van een werkzaam leven samen,

‘Als het aan Pat had gelegen hadden we destijds ook de Keuken van Waarde in Wassenaar veel te duur overgenomen en ’t Ganzenest bij de Rijswijkse golfbaan’ in 1992 omgezet in een officieel compagnonschap toen ze getweeën de camping in de Ardèche gingen exploiteren. “Patrick is de motor en ik ben de rem”, verklaart Peter van Santen hun relatie. “Die twee hebben elkaar nodig”. Want Peter is degene die Patrick tot bedaren brengt als daar het zoveelste wilde plan wordt bedacht. Want denk niet dat de lijst hierboven van al die bedrijven compleet is. In de achterliggende jaren werd de horeca van de Rijswijkse Schouwburg succesvol door de heren geëxploiteerd, nadat een reeks ondernemers hierop al was stukgelopen. Daarnaast werd een cateringpoot opgezet, werden de bedrijfsrestaurants van twee kantoren in de directe omgeving erbij genomen, participeerde men enige tijd in Taste the Winebar en werd een luxe broodjeszaak Paneteca Cantuccini geopend. Peter van Santen duizelde er soms bijna van. Toch heeft hij nog tegen genoeg ideetjes van zijn compagnon hartgrondig nee gezegd. “Als het aan Pat had gelegen hadden we destijds ook de Keuken van Waarde in Wassenaar veel te duur overgenomen en ’t Ganzenest bij de Rijswijkse golfbaan. Natuurlijk word ik er wel eens moe van. Patrick ziet zoveel. Maar hij ziet alleen de mogelijkheden, niet de nadelen”. Zo nu en dan ging de rem er dus krachtig op. En Patrick snapt dat. “Een auto zonder rem knalt tegen een muur en een auto zonder motor staat stil”, zegt hij. Onstuimigheid Patrick haalt een voorval aan uit hun campingtijd, dat illustreert hoe de bedachtzaamheid van Peter de onstuimige Patrick zelfs het leven heeft gered. Het ging om de verwijdering van elektrische kabels in de bomen. De vorige campingbaas zou die weghalen, maar deed niets. Uiteindelijk had Patrick alles zelf al uit de bomen verwijderd,


Vrijdag 14 januari 2011

interview

<7

– een heel stuk minder. “Ik was nu niet graag met een moeilijk verhaal naar de bank gegaan, want daar krijg je in deze tijd helemaal niets meer voor elkaar”. Maar gelukkig was er wel een kapitaalkrachtige vriend, die zich als letterlijk stille vennoot wilde inkopen. “Dat is fantastisch. Ik had anders ook wel een oplossing gevonden, maar dit is een vriend die het leuk vindt om ons onze droom te laten waarmaken. Daar zijn we heel blij mee. Want laten we wel zijn, ik droomde er als 16-jarige van om zo’n bedrijf als dit te hebben. Waar je op het hoogste niveau kan slapen, eten en relaxen”. Bij alle feestelijkheden is de derde compagnon wel aanwezig en geniet er – nog stiller dan Peter – van. “Als ik hem op het podium zou roepen om hem te prijzen als degene die het mede mogelijk heeft gemaakt, zou hij woedend zijn. Want dat hadden we niet afgesproken. Hij is bijna een soort vader voor ons. Ik hoop oprecht dat het straks de beste investering zal blijken die hij ooit heeft gedaan”. Want dat het concept zijn vruchten gaat afwerpen, daarvan zijn P&P overtuigd. De eerste weekeinden in februari is het hotel al volgeboekt. Toch krabt Patrick zich met al zijn bravoure wel eens achter de oren als hij ziet hoeveel miljoenen euro’s inmiddels in dit project zijn gegaan. “Ik heb in de achterliggende twintig jaar altijd alle problemen weten op te lossen. Maar het gekke is, dat als je zestien bent je nergens over twijfelt. Dan weet je alles gewoon zeker en wie jouw gelijk niet ziet, die snapt het echt niet. Maar als je eenmaal veertig bent, ga je over alles veel meer nadenken en ben je veel meer voor twijfel vatbaar. Je wordt dan ook angstiger om te verliezen wat je hebt verworven”. Als we daarna een rondje door de spa, de Spavarin, maken en de ene luxe zich na de andere openbaart, valt er van twijfel weinig te merken. Alles is het beste van het beste, van de kranen en de wc-pot tot het meubilair en de fitness-apparatuur. Patrick: “Straks staat hier één van de 25 mooiste all round horecabedrijven van Nederland”. Peter van Santen knikt.

Peter van Santen (links) en Patrick van Zuiden.>Foto: Wouter de Wit

moest het netwerk alleen nog door een elektricien worden afgekoppeld. Maar ook die actie bleef uit. Patrick besloot ook dat uiteindelijk zelf te doen. Maar als je een camping enige tijd zonder stroom zet, worden je gasten niet vrolijk. “Ach, ik doe het zo wel. Stelt niks voor”, riep Van Zuiden. Maar Peter weigerde pertinent. “Te gevaarlijk. Dan maar even de boel zonder stroom”. Aldus geschiedde. Toen Patrick de eerste vingerdikke kabel losdraaide en beetpakte, voelde hij met zijn vingers iets vreemds: aan de achterzijde bleken de

ratten al het isolatiemateriaal te hebben weggevreten. Had Patrick zijn zin doorgedreven, dan was hij ter plekke geëlektrocuteerd. In die zin heeft Van Zuiden wel zijn les geleerd dat hij de terughoudendheid van zijn compagnon serieus moet nemen. “Ik zie het tegenwoordig meteen. Kijk, hij zegt van zichzelf al niet veel, maar ik hoef hem ook niet te horen. Ik kan meteen zien of hij iets wil of niet”. Patrick heeft leren accepteren dat zijn compagnon anders in het leven staat. De onbezonnen jeugdige vriendschap

heeft daarbij wel ingeboet. De relatie is zakelijker geworden. Tegenvaller De expansiedrang van Patrick heeft beide mannen veel gebracht, maar er zijn ook moeilijke momenten geweest. Zoals bij de overgang van het oude naar het nieuwe Savarin, toen de koper van de zaak plotseling afhaakte en daarmee een gat van enkele tonnen in de financiering viel. “Geld dat ik al twee keer had uitgegeven”. zegt Patrick. “Ik ben met deze tegenvaller naar de bank

gegaan en daar zat gelukkig een bankdirecteur die zei: “Jullie geloofden erin, maar wij ook. Wij lossen dit op”. En dat is gebeurd, die man heeft zijn nek uitgestoken en dat heeft ons natuurlijk extra geld gekost. Maar we hebben alles netjes tot de laatste cent afbetaald”. Ook bij dit nieuwe project van hotel en spa zat het niet mee. Het landhuis werd kort voor de economische crisis tegen de hoofdprijs aangeschaft. De bouwkosten zijn fiks overschreden en onderwijl gaan de zaken in het restaurant – zoals bij vrijwel alle horecabedrijven

‘Peet en ik zaten in een groep met acht meiden, allemaal van die types voor wie het leven stopt als ze een nagel breken’


8>

Vrijdag 14 januari 2011

varia

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Dakloos en niet beroemd

Onder de titel ‘Stinkend, beroemd en dakloos’ zien veel mensen op dinsdagavond op televisie hoe ‘beroemde’ Nederlanders zich korte tijd redden als dakloze. Dat dit de tijdelijke daklozen niet gemakkelijk afgaat, is natuurlijk de bedoeling van het programma. De informatieve kant van de serie stemt tot nadenken. Bijvoorbeeld: waarom zijn er nog steeds daklozen en hoe was dat vroeger? Daklozen, bedelaars en zwervers kregen altijd aandacht van de overheid, vooral als het probleem erg groot was. Zo werden bedelaars in de achttiende eeuw met kracht geweerd uit het rijke Den Haag. Cijfers over aantallen daklozen waren nooit bekend, maar rond 1900 bespeurden journalisten een duidelijke toename. Een journalist van ‘De Telegraaf’ ging twee weken in Den Haag ‘op straat’ leven en beschreef hoe moeilijk het was zonder vast werk te kunnen eten en slapen. Als bedelaar haalde hij meer geld op dan als venter van koopwaar. In beide gevallen was dat te weinig om een overnachting in een regulier logement te kunnen betalen. Hij sliep daar toch, van

eigen geld, tussen allerhande kleurrijke types. Hij overnachtte echter niet in één van de centra voor daklozenopvang. Den Haag kende toen verschillende opvangadressen, zoals bij het Leger des Heils. De meeste waren opgericht vanuit een christelijke levensbeschouwing. Eén van de bekendste in Den Haag was het publicitair door dagblad Het Vaderland gesteunde ‘Metropool’. De eigenaar van Metropool was de van het Leger des Heils afkomstige Ludwig Tjaden. Tjaden gebruikte enige tijd het voormalige eethuis op de Turfmarkt (zie foto), maar zijn hoofdvestiging had hij aan de Gedempte Gracht, op de plaats waar nu de Markthof staat. De ingang lag aan het einde van een lange steeg, bij de Nieuwe Kerk. In een groot, niet te sterk verlicht lokaal trof een journalist van het weekblad ‘Pak Me Mee’, mensen, lusteloos aan een lange grote tafel gezeten, mopperend over de ‘rotzooi’ van het leven. Ook uit andere artikelen over Metropool blijkt een Dickensiaanse sfeer, goed om de lezer rond de kerstdagen in de stemming te brengen voor een gulle gift.

> Foto: P. van Tol

Met de Kerstdagen was het ook feest in Metropool. Niet alleen voor de gewone klanten, maar ook voor zwerverskinderen, die ‘in sloppen en goten hun opvoeding genoten’ en weinig vreugde kenden. Het lekkere eten bij een ‘heel grote kerstboom met ontzettend veel lichtjes’ moest voor hen een belevenis zijn. Elk jaar hielpen bekende Hagenaars. In 1920 zorgde haardenfabrikant Jaarsma met twee dochters en een zoon voor de muziek bij het feest. In 1924 opende Tjaden ook aan de Gedempte Gracht het Hooge Huis, een hoge flat, waar ook gezinnen konden verblijven. Gewoonlijk werden mannen en vrouwen uit een dakloos geworden gezin gescheiden ondergebracht. Man-

nen op het ene adres en vrouwen en kinderen op het andere. Metropool was afhankelijk van liefdadigheid en jaarlijks werden er inzamelingsacties gehouden voor geld en goederen. Tjaden was goedkoper dan een logement, maar voor sommigen was ook zijn opvang te duur. Velen sliepen buiten of op één van de politiebureaus. Die bleven daarvoor open en werden elke ochtend grondig schoongemaakt. Nergens was een kosteloos ontbijt, een verplicht bad, medische zorg of werden de kleren gedesinfecteerd. Om deze zorg wel te kunnen geven, richtten enkele particulieren in 1912 het ‘Tehuis voor Onbehuisden’ op. Deze opvang ontlastte de politiebureaus en kon daarom gemeen-

tesubsidie krijgen. Met een enorme gift van bestuurslid D.A.J. Kessler, voormalig president-directeur van de Bataafsche Petroleum Maatschappij, kon de stichting ook een zeer toereikend gebouw laten neerzetten aan de rand van Den Haag aan de De la Reykade. Sinds de oorlog bestaat Metropool niet meer. De Kesslerstichting is nog steeds een begrip in Den Haag en is een van de adressen waar je terecht kunt als je niet beroemd bent, maar door financiële problemen, psychiatrische problemen, verslaving of scheiding, geen dak meer boven je hoofd hebt. Jan van Wandelen www.gemeentearchief.denhaag.nl

Ingezonden mededeling

BioToppers!

ng Door jo an v talent n i klijk het Kon rium ato Conserv

Aanbiedingen zijn geldig van 17 t/m 23 januari 2011

Cherrytomaten

1.

Italië 250 gram

16 jja anuarii anua Afde deling g Kla assie ss ek — za ang ng p piiano o duo u ’s 06 feb ebrruari ru i Veren Ve nigiing g Hoffst stad ds Jeug ug gdo dorkest 20 februarii 20 Afd deliing Kla de deli ass ssiek — ka kamerm rmu rm uziek 20 ma aart Afde elin ing ng Kla assie ek — acco ord rde eon 10 april il Affde delilliing Oude e Muz zi — Fra ziek ans nse ba baro ro ok 29 9 mei eii Afde eliing Klas ssiekk — s sllag gwerk r 19 9 jun ni A deliing Af g Jaz a z

Tapenade

1.

Groene olijven/ kalamata olijven Proef 115 gram 2.45

Kwarktaart aardbei

16.

79

Voor meer informatie en openingstijden: www.ekoplaza.nl

mu m uziek ziek aa an nh het et

Spuiplein

EkoPlaza Grote Marktstraat 115 en Theresiastraat 292 Den Haag Natuurwinkel Torenstraat 140 en Weimarstraat 153 Den Haag Zetfouten, prijswijzigingen en uitverkochte artikelen voorbehouden

41-013_Coffieconcert_advertentie_Jan2011_bram.indd 1

95

Bakkerij Kersbeekhofje 26 cm 20.95

(inc (i nc cl. kof o fie en n the hee) e e)

Drr A Ant nton on n Phi Phili hilips psza sza zaal aa w w.phil ww hilip ipsz szaa aall.l.nl nl nl 070 07 0 88 80 00 0 33 33

29

10-01-2011 13:26:18


Vrijdag 14 januari 2011

<9

actueel

Voorzitter Nederlandse Vereniging van Makelaars Haaglanden

‘Betaalbaarheid woningen verbeterd’

Wim Nieuwenburg. >Foto: PR

Er staan ruim 5.500 huizen te koop in Den Haag volgens de populaire onroerend goed website Funda. En dat is absoluut een hoog aantal, stelt Wim Nieuwenburg, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM) Haaglanden. Verkopers moeten dalen in hun vraagprijs, kopers wachten met aankopen totdat hun huis verkocht is, starters krijgen steeds moeilijker een hypotheek. Niet vreemd dat de woningmarkt behoorlijk vastzit. Ook in de Hofstad. Door Alexandra Sweers

In Amsterdam hangen er zo’n 6500 ‘Te Koop’- bordjes aan de gevel, in Rotterdam 6400 en in Utrecht 2900. Toch doen de grote steden in de Randstad het beter dan in de rest van het land, vertelt Nieuwenburg. “In dit gedeelte van het land hebben mensen meer kans op een baan. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt ook dat steeds meer jongeren naar de grote steden trekken. Samen met het toenemende aantal expats – ieder jaar komen er zo’n 10.000 expats naar de stad – zorgt dat ervoor dat er per saldo meer vraag naar woningen in Den Haag is dan bijvoorbeeld in een willekeurige gemeente in Overijssel”. De doorstroming van de woningmarkt wordt volgens Nieuwenburg onder meer bemoeilijkt door de aangescherpte voorwaarden van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG). Een waarborgfonds van de overheid dat de restantschuld bij gedwongen verkoop aan de bank betaalt. Wanneer de hypotheek met NHG wordt afgesloten, is onder andere de hypotheekrente lager. Deze rentekorting kan oplopen tot 0,8 procent. Bovendien worden de kosten koper, zoals de notariskosten, overdrachtskosten en de makelaarskosten tegenwoordig niet meer vanzelfsprekend meegefinancierd. Dat heeft vooral gevolgen voor starters. “Het zou heel slecht zijn als starters straks alleen nog maar met financiële hulp van hun ouders een huis kunnen kopen. Niet iedereen heeft die mogelijkheid. In Den Haag zijn er genoeg appartementen voor starters, in leuke en minder leuke wijken. Maar als zij

Genoeg leuke appartementen voor starters, nu de financiering nog. > Foto: C&R

geen financiering kunnen krijgen, wordt het moeilijk om de doorstroming op gang te krijgen”. Nieuwenburg zou daarom veel meer samenwerking op de woningmarkt willen zien. “Nu worden er beslissingen genomen (zoals het aanscherpen van de NHG-voorwaarden, red.) met verstrekkende gevolgen voor de markt. Zonder met de branche te overleggen. Naar mijn mening is het beter om samen met alle betrokken partijen naar oplossingen te zoeken voor een betere doorstroming”. Appartement Er is volgens de voorzitter een grote groep, zo’n 70 procent van de aankopers, die op safe speelt en eerst de woning verkoopt voordat ze een aankoop doet. “Maar er is ook een groep die het aandurft een nieuw huis te kopen en bijvoorbeeld nog zeven tot acht maanden de tijd heeft om het oude huis te verkopen”. Vooral met appartementen gaat dat best redelijk, stelt de voorzitter. Volgens de laatste NVM-cijfers werden in

het vierde kwartaal van 2010 bijna 1600 huizen in Den Haag verkocht, waarvan ruim 1000 appartementen. Het gemiddelde verkoopbedrag ligt op 154.000 euro. “Hoewel het lastiger is om te verkopen in deze markt, is de betaalbaarheid van woningen wel verbeterd”, zegt Nieuwenburg. “Appartementen zijn wel minder waard geworden, maar de prijzen van eengezinswoningen of dubbele bovenwoningen zijn nóg sterker gedaald. Dat betekent dat de overbrugging naar een grotere woning kleiner is geworden”. Woningen die helemaal ‘af ’ zijn, verkopen over het algemeen beter, maar zeker in crisistijd, zegt de voorzitter. “Als een huis mooi opgeknapt is, verkoopt dat beter. Zeker nu willen mensen minder snel investeren in verbouwingen”. Bovendien is het ook lastiger om verbouwingskosten te financieren in de hypotheek. Hypotheekrenteaftrek Vooralsnog stelt de NVM dat het op het moment voor kopers een gunstige

tijd is om een huis te kopen; de rente staat laag, de prijzen van de huizen zijn relatief laag, er is meer ruimte om te onderhandelen wegens het grote aanbod en het kabinet wijzigt de hypotheekrenteaftrek vooralsnog niet. “Er komt natuurlijk een moment dat we over de hypotheekrentaftrek moeten praten, maar ik verwacht dat dit in eerste instantie over het hogere segment zal gaan”, aldus Nieuwenburg. In de praktijk komen er ook minder rooskleurige verhalen voor. De reden om te verhuizen is niet altijd een vrijwillige keuze. Mensen raken werkloos, scheiden of kunnen om een andere reden de hypotheekkosten niet meer opbrengen. Veel leed blijft onbesproken. Zo zien makelaars ook gedwongen verkopen, grote schulden, mensen die weer bij hun ouders ‘op zolder’ moeten gaan wonen. Het is soms net een ‘dubbeltje op z’n kant’, vertelt een makelaar aan deze krant. “Reden genoeg om goed naar de bruto en netto lasten te kijken. Kun je deze ook nog betalen als er kinderen komen, je partner werkloos raakt, de hypotheekrenteaftrek

wordt afgebouwd? De crisis was niet voorspeld, je kunt jezelf niet voor 100 procent indekken, maar wel zo min mogelijk risico lopen”.

Gedwongen verkopen In 2010 ontving het Waarborgfonds 1.341 verliesdeclaraties in verband met consumenten die hun woning met verlies gedwongen hebben verkocht. Dat is een stijging van 76% ten opzichte van 2009. Deze stijging mag volledig worden toegerekend aan de toename van het aantal gedwongen verkopen als gevolg van werkloosheid (18% van het totaal) en echtscheiding (43% van het totaal). In verband met deze gedwongen verkopen keert het Waarborgfonds een totaalbedrag van ongeveer 35 miljoen euro uit.

Ingezonden mededeling

€ 39,95

per half jaar Omdat wij het kunnen! Televisiestraat 308

2525 LV Den Haag

Dealer van

Akoestische plafonds

www.denhaagcentraal.net


10>

Vrijdag 14 januari 2011

economie

Paradepaardje Phonehouse zit vol technisch vernuft

De mobiele telefoon is niet langer alleen om te bellen. Fotograferen, internetten, agendabeheer: de smartphone heeft het allemaal. Steeds meer mensen willen zo’n model vol technisch vernuft, maar weten ze wel wat de telefoon allemaal kan? Om de klant hiermee op weg te helpen opent winkelketen The Phonehouse in Den Haag zijn eerste ‘flagshipstore’. Inclusief een ‘Geek Squad’ die elke functie van de mobiele telefoon kan uitleggen. Door Miranda Fieret

Pal tegenover het oude filiaal aan de Venestraat begint het nieuwe concept van The Phonehouse zichtbaar te worden. Een stuk groter, een rustige inrichting en een duidelijke tweedeling bij de balie. Er is uiteraard een kassa om je aankoop af te rekenen, niks nieuws onder de zon. Maar vooral het knaloranje gedeelte van de balie trekt de aandacht. Hier zal een medewerker uit de zogenaamde ‘Geek Squad’ paraat staan. Mensen kunnen hier met vragen over mobiele telefoons, tablets, laptops en andere gadgets terecht. Guido Rutten is druk bezig om de laatste hand aan de winkel te leggen. Vanaf donderdag moet de klant al een kijkje kunnen nemen. “Dit is de eerste winkel van The Phonehouse die volgens dit concept gaat werken. Daarom noemen we het ook onze ‘flagshipstore’, ons paradepaardje. Na Den Haag openen we zo’n zelfde winkel in onder meer Apeldoorn en Haarlem”. Volgens Rutten is vooral de beleving anders voor de klant. “Voorheen kon je in een telefoonwinkel wel het model zien, maar de telefoon stond altijd uit. Hier staan de proefmodellen gewoon aan, alles kan live getest worden”. Niet meer lukraak telefoons verkopen, maar service en begeleiding. Dáár lijkt het nu om te gaan volgens Rutten. En dat is hoognodig als we een onderzoek van deze keten mogen geloven. In Nederland zijn vorig jaar meer dan twee miljoen smartphones verkocht. Voor zeventig procent van deze groep smartphone-bezitters waren alle technische mogelijkheden de reden om de telefoon aan te schaffen. Maar worden deze ook benut? Uit onderzoek van The Phonehouse blijkt dat meer dan de helft (55 procent) van de functies niet wordt gebruikt. Reden voor de onge-

Den Haag heeft de primeur van het nieuwe concept van The Phonehouse in de Venestraat. > Foto: Jurriaan Brobbel

bruikte capaciteit zou een gevolg kunnen zijn van het feit dat niet alle smartphone-eigenaren weten hoe bepaalde onderdelen op de telefoon geïnstalleerd moeten worden. Want uit hetzelfde onderzoek blijkt dat bijna de helft van de respondenten (49%) de handleiding maar gedeeltelijk leest en meer dan een vijfde leest de gebruiksaanwijzing zelfs helemaal niet. Service Rutten: “Service wordt steeds belangrijker. Vroeger was het vaak zo dat de verkoper het liefst een zo hoog mogelijk abonnement met een zo goedkoop mogelijk toestel verkocht. Dáár zat de meeste provisie op. Bij ons is dat juist

niet zo. Het is de bedoeling dat de klant iets koopt wat bij hem past en waar hij mee overweg kan. We hebben bijvoorbeeld ook seniorentelefoons. Iedereen moet bellend de winkel uit kunnen gaan. Als het toch niks is, kunnen klanten binnen veertien dagen ruilen”. De telefoon anno 2011 kan veel meer dan alleen bellen. Fotograferen, muziek luisteren, internetten en er zit vaak een navigatiesysteem op. Een papieren agenda is eigenlijk niet meer nodig en ook de reguliere wekker is volledig vervangen door de smartphone. Het is dan ook niet gek dat iPhone-bezitters zich op 1, 2 en 3 januari massaal versliepen door een

‘bug’ in de wekkerfunctie van hun telefoon. Om de klant te helpen wegwijs te worden in de wereld van de smartphone, is de ‘Geek Squad’ geïntroduceerd. Het concept bestaat al langer in bijvoorbeeld Azië, Amerika en Engeland. Over de hele wereld zijn er al ruim 20.000 zogenaamde ‘agents’. Reinier Baas heeft onlangs een training gehad bij een Geek Squad in Engeland. “Het is heel interessant om te zien hoe zij het aanpakken. Er zijn zoveel gadgets die om uitleg vragen. Hier in Den Haag hebben we bijvoorbeeld een radiografisch bestuurde helikopter waarin een camera is geïntegreerd. Helemaal bestuurbaar met je iPhone. We hebben

ook een 3D bril. Je zet de films op je iPhone en bekijkt ze rechtstreeks via de glazen van je 3D bril”. Volgens Baas is de Geek Squad al aardig geaccepteerd in het buitenland. “Ik weet dat U2 een eigen Geek Squad-agent heeft. Die mag dan alle X-box spelletjes uitleggen. Hij toert de hele wereld over, slechts zes weken per jaar is hij thuis. Maar ook voor serieuze zaken worden squads ingeschakeld, bijvoorbeeld voor het Pentagon”. De ‘geek’ maakt in deze functie dus eigenlijk zijn werk van zijn hobby. Volgens Rutten wordt daarom niet iedereen aangenomen. “Het niveau ligt heel hoog. Soms wordt ik er bang van wat ze allemaal weten”.

kening van 3 jaar in plaats van de normale termijn van 1 jaar. Dit betekent dat een verlies over 2011 kan worden verrekend met de (eventueel aanwezige) belastbare winst van de jaren 2008, 2009 en 2010 (in die volgorde), in plaats van alleen met 2010. Daar staat tegenover dat als daarna nog een verlies resteert, het verlies nog gedurende zes jaar na 2011 kan worden verrekend in plaats van de reguliere negen jaar.

beidskosten bij het uitbouwen van de eigen woning, het plaatsen van een nieuwe keuken, maar ook aan het vegen van de schoorsteen. Voor een nieuw tuinhek en de aanleg van een zwembad in de tuin geldt de regeling weer niet. Er gelden nadere voorwaarden, de woning moet bijvoor-

beeld ten minste 2 jaar oud zijn. Er is ook aandacht in de belastingwetgeving voor mensen met twee woningen. Stel iemand heeft zijn eigen woning verlaten in 2008 en deze woning staat nu nog steeds leeg en te koop. Normaal zou de renteaftrek voor deze eigen woning eindigen in 2010. Nu kan de renteaftrek voor deze woning ook nog in 2011 worden geclaimd. Er is dus renteaftrek voor een extra jaar voor de vorige eigen woning en ook dat is goed nieuws!

financieel

Nieuwe fiscale wetgeving

Aan het begin van het nieuwe jaar sprak ik mijn collega Peter Pleijsant van onze afdeling Vermogensstructurering en Estate Planning over enkele wijzigingen in onze belastingwetgeving per 2011. Hieronder ga ik nader in op een aantal zaken die voor u van belang kunnen zijn. We leven in een tijd waarin veel aandacht is voor ondernemers, ook in onze belastingwetgeving. Dat is wat mij betreft helemaal prima en logisch. Ondernemers vormen namelijk de motor van onze economie en kunnen een belangrijke bijdrage leveren om uit de crisis te

komen. De ondernemers met een BV profiteren van een lagere winstbelasting. De vennootschapsbelasting bedraagt in 2011 nu namelijk definitief 20% over de eerste 200.000 euro aan belastbare winst en daarboven 25%. Naar verwachting gaat het 20%-tarief in 2012 verder omlaag naar 19%. Dat is goed nieuws. Verliezen in de BV kunnen, evenals in de afgelopen twee jaar, onder bepaalde voorwaarden sneller worden verrekend, waardoor ook sneller belastinggeld kan terugkomen. Er kan worden gekozen voor een achterwaartse verliesverre-

Het is ook van groot belang dat de woningmarkt wordt gestimuleerd. Als u van plan bent om uw eigen huis te laten verbouwen, kan het interessant zijn om dat vóór 1 juli 2011 te doen. Het BTW-tarief is voor de arbeidskosten namelijk tijdelijk verlaagd van 19% tot 6%, dus niet voor de materialen. Denkt u bijvoorbeeld aan de ar-

Als u van plan bent om uw eigen huis te laten verbouwen, kan het interessant zijn om dat vóór 1 juli 2011 te doen

Ellen Bossink Directeur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Den Haag.Ellen.bossink@nl.abnamro.com


Vrijdag 14 januari 2011

opinie

<11

Locatie Eurojust onaanvaardbaar Terwijl diverse kantoorlocaties in Den Haag ongebruikt staan en Rijswijk en Voorburg zelfs een koppositie innemen met twintig procent leegstand, wordt straks voor Eurojust grootschalige nieuwbouw gerealiseerd in Zorgvliet. Door Robbert Coops

Wat al gevreesd werd, is gebeurd. De Nota van Uitgangspunten voor Eurojust is vastgesteld. Het besluit betekent dat grootschalige nieuwbouw ten behoeve van Eurojust gaat plaatsvinden op de plek waar nu een school en twee villa’s zijn gevestigd, aan de Jan Willem Frisolaan. Daarover is al eerder in Den Haag Centraal bericht. Het bestuur van het wijkoverleg Zorgvliet heeft – ook in eerdere stadia – aangegeven de locatiekeuze en de daaraan voorafgaande procedures onaanvaardbaar te vinden. Die bezwaren worden overigens gedeeld en ondersteund door velen, zo is de afgelopen maand gebleken. De onrust, onbegrip en hier en daar oprechte woede bij omwonenden over het ingezette gemeentelijke beleid zijn groot. Daarbij speelt ook het tempo en de timing waarmee de gemeente tot nu toe opereert, bijvoorbeeld waar het gaat om het toepassen van het voorkeursrecht. De gemeente Den Haag vindt de ontwikkelingen van de Internationale Zone belangrijk en passend binnen de ambities van Den Haag, internationale stad van Vrede en Recht. Terwijl andere masterplannen – zoals voor Scheveningen, Binckhorst en Kijkduin – vanwege de bezuinigingen zijn getemporiseerd, geldt dat (kennelijk) niet voor de Internationale Zone. Althans, voor zover het de komst van Eurojust (nu gevestigd op het Binckhorstterrein) betreft. Want de geplande ondertunneling van de noordwestelijke hoofdroute ter hoogte van Zorgvliet is geschrapt; ook dat was (of is) een onderdeel van de Internationale Zone. Rijksgebouwen Twee locaties – zoals aangeboden door de gemeente – zijn door Eurojust van de hand gewezen, waardoor de keuze is gevallen op Zorgvliet. Dat er ook andere locaties zijn – zeker in een periode van grote, structurele leegstand van kantoorgebouwen – is kennelijk niet overwogen. Net zo min als de (gedeeltelijke) sloop of renovatie van bijvoorbeeld het KPMG-gebouw, een van de aangeboden alternatieven. De gemeenten Rijswijk en Voorburg heb-

Het rood omcirkelde gebied in Zorgvliet is bestemd voor Eurojust. >Illustratie: Concept stedenbouwkundige uitgangspunten

ben nu al te maken met een treurige koppositie met ruim 20% leegstand, maar ook Den Haag kent leegstand, zoals bij het nabijgelegen Verhulstplein, maar bijvoorbeeld ook bij het Malieveld (voormalige Esso/De Brauw Blackstone-gebouw). Gelet op de bezuinigings- en inkrimpingsplannen van het kabinet zullen binnen afzienbare tijd ongetwijfeld ook rijksgebouwen vrij komen. Nieuwbouw betekent in ieder geval het uitbreiden van kantoorruimte in de Haagse regio, maar evenzeer het vernietigen van (maatschappelijk) kapitaal. Daarbij is duidelijk dat de kosten voor een belangrijk deel door Den Haag zelf zullen moeten worden opgehoest. Het kabinet heeft niet voor niets recent aangegeven geen nieuwe utiliteitsbouw te accepteren. Evenmin is kennelijk overwogen na te gaan of en in hoeverre de Internationale Zone zowel ruimtelijk als functioneel te beschouwen is als een logische entiteit. De bewijsvoering voor de door de gemeente voorgestelde locatie van Eurojust is er dan ook een uit

uw mening

Consequenties Het is merkwaardig dat voordat een principiële keuze voor welke locatie dan ook is gemaakt nu al tekeningen voor de nieuwbouw zijn opgesteld. Duidelijk is dat het een goed beveiligd gebouw voor 500 medewerkers betreft met een totale bruto vloeroppervlak van 18.000 vierkante meter en een vermoedelijke bouwhoogte van 50 meter (vergelijkbaar met de Toren van Oud). Daarbij komt ook nog een gedeeltelijk bovengrondse parkeervoorziening. De mogelijkheid tot verdere uitbreiding – ook in het kader van de komst van andere Europese organisaties – is daarbij expliciet in de stukken genoemd. De consequenties – afgezien van de

CarTeun

Niet echt top overleden Coen Moulijn op een ongetwijfeld verdiend voetstuk wil plaatsen, hij het grootste gedeelte van zijn column gebruikt voor azijnpisserij over zaken die hem niet kunnen boeien. Om vervolgens slechts een paar zinnen te wijden aan wat hij wel belangrijk vindt. Niet echt top dus. Menno Levenbach, Den Haag

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Teun Berserik

Dat columnisten hun meningen en oordelen gemiddeld wat zwaarder aanzetten, hoort bij de aard van het werk. Maar dat Marcel Verreck – in zijn poging om over voetbal iets aardigs te zeggen – andere zaken tot de grond toe afbrandt, gaat wel wat ver. Zijn oordeel over de Top 2000 (miljoenen luisteraars) en de Nieuwjaarsduik (record aantal deelnemers) laat ik geheel voor zijn rekening. Over smaak valt namelijk niet te twisten. Zijdelings noemt hij als kritiekpunt dat waar het over geld gaat, er altijd Engels wordt gesproken. Dat kan hij zeker doortrekken naar het voetbal. Daar gaat het namelijk vaker over het geld dan over het spel en wordt al sinds jaar en dag Engels jargon gebruikt (bijvoorbeeld de aanduiding FC voor voetbalvereniging). Wat vooral verbazing wekt is dat, waar Marcel Verreck de recent

het ongerijmde. Een papieren beleid dat nu ongemerkt werkelijkheid moet worden. Wellicht ten overvloede: de stichting wijkoverleg Zorgvliet heeft niets tegen de aanwezigheid of komst van internationale organisaties, maar zet grote vraagtekens bij de locatiekeuze.

bouwoverlast – zijn fors: inbreuk op het karakter van de wijk (zoals vastgelegd in het bestemmingsplan, enkele servituten en de status van beschermd stadsgezicht en rijksmonumenten), onoverkomelijke verkeers- en parkeertoename (onder meer door het afsluiten van de JohanWillem Frisolaan), inbreuk op privacy (door maatregelen op het gebied van externe veiligheid), negatieve gevolgen voor groen, natuur (ecologische zone), rust, water (Haagse Beek) en luchtkwaliteit. Daardoor dreigt de zozeer geprezen wijk Zorgvliet – de parel van Den Haag – voor een belangrijk deel zijn kwaliteiten te verliezen. Deal Afgezien van bovenstaande argumenten tegen de komst van Eurojust – die nu al veel gelijkenis vertoont met de ook al zeer omstreden komst van Europol in het Statenkwartier – is het opvallend dat de gemeente onverwacht veel tempo maakt. Het doet de indruk wekken dat er tussen het ministerie, de Rijksgebouwendienst en Eurojust

allang een deal is gemaakt waarvoor andere belangen zullen moeten wijken. Alleen al de wijze waarop bewoners aan de Johan Willem Frisolaan te horen hebben gekregen dat zij hun huis moeten verlaten is ronduit bedreigend. Kennelijk gelden oorspronkelijke principes – zoals vastgesteld in het vigerende bestemmingsplan – niet meer. Natuurlijk, bestemmingsplannen kunnen worden gewijzigd, maar het is onaanvaardbaar dat door de mogelijke komst van Eurojust een radicale koerswijziging wordt ingezet. Daarmee wordt het grondbeginsel van het lange termijn beleid zoals al geruime tijd in bestemmingsplannen en servituten voor Zorgvliet is vastgelegd, geweld wordt aangedaan. Daarbij komt dat de gemeente Den Haag tot nu toe desgevraagd heeft nagelaten aan te geven op welke wijze individueel of collectief compensatie zal worden geboden. Drs. Robbert Coops is voorzitter van de stichting wijkoverleg Zorgvliet (zie ook www.zorgvlietdenhaag.nl )


12>

Vrijdag 14 januari 2011

onderwijs

In de couscoussalade gaan allemaal gezonde producten: komkommer, paprika, cherrytomaatjes, verse munt en peterselie. > Foto’s: Mylène Siegers

Vette vis is goed voor de concentratie. Leerlingen van de Hindoeschool vullen de p

‘Waarom een liter sap gelijk staat aan een patatje mayo’

Kinderen spelenderwijs bewust m Na een periode van 160 jaar waarin Nederlandse kinderen steeds langer werden, is sinds vorig jaar de groei gestopt. Volgens onderzoek groeien we tegenwoordig voornamelijk in de breedte. Vooral kinderen van allochtone afkomst hebben een grote kans op overgewicht. Om deze jongeren alert te maken op hun eetgewoontes lanceerde Diversion, het bureau voor maatschappelijke innovatie, het programma Klasse met Koken. De hoogste klassen van de basisscholen in achterstandswijken krijgen van diëtisten voorlichtingslessen. Maar nog belangrijker is het koken zelf. “Door zelf iets klaar te maken, word je pas echt bewust van wat er in je voedsel zit”.

Door Annerieke Simeone

“Zit in een Mars evenveel energie als in 17 mandarijnen?” De gezichten van de met koksmutsen uitgedoste leerlingen van de algemene Hindoebasisschool aan de Mackaystraat kijken wat beduusd. Op deze vraag van diëtiste Jacqueline Kuperus hadden ze niet gerekend. Het merendeel voegt zich bij het bordje fout. Slechts drie staan er bij goed. “Het antwoord is ja, goed dus”. De drie winnaars steken van vreugde hun handen in de lucht. “Dat wil niet zeggen”, vervolgt Kuperus, “dat een Mars ook dezelfde voedingswaarde heeft als mandarijnen. In fruit zitten vezels, in een Mars niet. Chocolade bestaat voornamelijk uit suiker en dat zet je lichaam om in vet. Vezels zijn daarentegen gezonde stoffen. Ze zorgen ervoor

dat je darmen goed werken”. Kuperus, in haar dagelijks leven sportdiëtiste voor de voetballers van Ajax, geeft sinds een aantal jaren op speelse wijze voedings- en kooklessen aan kansarme kinderen. “Deze kinderen hebben vaak geen idee wat er in hun eten zit en al helemaal niet hoeveel calorieën ze binnen krijgen”. En dat is niet zonder gevaar. Sinds een aantal jaren is bekend dat obesitas onder allochtone kinderen opvallend vaak voorkomt. Meer dan zestig procent van de kinderen met overgewicht vormt een risicofactor voor hart- en vaatziekten, zoals een hoge bloeddruk of een verhoogd cholesterolgehalte. Om iets aan deze negatieve trend te doen, schakelde het bureau voor maatschappelijke innovatie Diversion vijf jaar geleden de hulp in van voedingsdeskundigen bij

de pilot-versie Koken met Klasse op Amsterdamse basisscholen. Het was in de periode dat Jamie Olivier een ware campagne hield tegen vet eten in Engelse basisschoolkantines. “Wij willen natuurlijk ook wel dat alle Nederlandse kantines verantwoord gaan koken”, zegt Michelle Kulkens, projectleider

‘Sinds een aantal jaren is bekend dat obesitas onder allochtone kinderen opvallend vaak voorkomt’

van Diversion, “maar daar is helaas het geld niet voor”. De subsidie die Diversion van Stichting Kinderpostzegels ontvangt, gaat daarom voor de tweede keer in vijf jaar tijd naar achterstandswijken waar de eetproblemen het grootst zijn. Patatje “Volgende vraag”, roept Kuperus. “Moet ik om een goede conditie te houden, een uur sporten, ja of nee?” Alweer een strikvraag. De groep splitst zich in tweeën. Een jongen fluistert tegen zijn klasgenootje: “Het was toch een half uur?” “Ik hoor hier het goede antwoord”, grinnikt de diëtiste. “Een half uur per dag is voldoende. Dan heb je weer genoeg energie verbruikt. Houden jullie trouwens van sapjes?”. De klas knikt innig ja. “Weten jullie dat een liter sap per dag qua energiewaarde gelijk staat aan een patatje mayo?”. Geen reactie uit de zaal. “Wie wil afvallen, moet dus matigen. Geen pakjes, maar een pakje en verder gezonde producten, groente, fruit, vette vis. We gaan er zo mee aan de slag, maar ik wil eerst nog een laatste vragenrondje houden. “Kan ik een handtekening van een Ajax-speler krijgen?”, roept een jongetje door de klas. Als een geroutineerde klassenjuf haakt Kuperus er meteen op in. “ Topsporters moeten ook op hun voedsel letten.”. Ze vertelt een anekdote over een jonge Ajaxied die haar om advies vroeg, omdat hij na iedere ochtendtraining zo moe was. Wat hij als ontbijt nam, vroeg Kuperus. “Twee tosti’s”, was zijn antwoord. “Dat lijkt mis-

schien wel veel, maar het zijn snelle verbranders. Weet je wat ik hem toen aanraadde? Om Brinta of een andere pap te eten. De week erop kwam hij ’s middags naar me toe. “Ik heb ontbeten met pap, het is nu half drie en ik heb nog steeds geen honger”. De kinderen staren wat wazig voor zich uit. “Ik eet nooit pap”, zegt een meisje zacht tegen haar vriendinnetje. “Nee, wel cornflakes, zou dat ook goed zijn?”. Zoutlimiet Nadat alle kinderen hun handen gewassen hebben, start de kookles. Op het menu staat een fruitsalade, pitabroodjes met makreelsalade, wraps met zalm en een couscoussalade. De tienjarige Vaisnavi die druk bezig is met het snijden van een groene paprika kookt nooit. “Ik ben te lui”, zucht ze theatraal, “ik ruim met moeite mijn kamer op”. Maar haar klasgenootje Ishani is regelmatig in de keuken te vinden. “Ik bereid rijst en vlees met mijn moeder”. Een jongen uit een andere groep vertelt dat hij wel eens Saoto soep maakt. Kuperus vangt het gesprek op. “Is dat uit een blikje?” “Nee, echte soep met taugé en aardappel, juffrouw, antwoordt hij netjes”. “Oh dan is het goed. Met een blik soep zit je in een klap aan je maximale zoutlimiet per dag”. De jongen knikt half en stort zich weer snel op het snijden van een tomaat. De diëtiste loopt verder en stopt bij de tafel waar ze pitabroodjes met makreel en augurk maken. “Waar is vette vis onder andere goed voor?”, vraagt ze aan de groep. Als een


Vrijdag 14 januari 2011

onderwijs

pitabroodjes met makreelsalade.

<13

De laatste hand wordt gelegd aan de zalmwraps. Wie nog een gezond visrecept weet, kan meedoen aan de prijsvraag. >Zie het kader rechts.

maken van hun voedingspatroon ‘Kinderen krijgen van huis uit het verkeerde eetpatroon mee. Naast gebrek aan kennis, zijn ook stressfactoren debet aan het overgewicht van kinderen in achterstandswijken’ gedrild team antwoordt het jonge grut: “Voor de concentratie”. Kuperus lacht tevreden. “Slechts een klein deel van alle informatie die ik tijdens een les geef, blijft hangen. Pas als de kinderen zelf gaan koken, valt het kwartje. Dan zien ze met eigen ogen welke producten we gebruiken. Dat tomatensoep niet uit blik hoeft te komen en dat het vers gemaakt eigenlijk nog veel lekkerder is”. Feta Naast Koken met Klasse worden er tegenwoordig talloze projecten, van klassikaal tot op Europees niveau, geïnitieerd om kinderen kennis over gezond eten bij te brengen. De EU financiert het Fruitprogramma, waarbij in Nederland maar liefst 1400 scholen twaalf weken lang drie keer per week fruit ontvangen. “Ook al is het programma straks afgelopen, we blijven het conti-

nueren”, zegt Yvonne Ghisaidoobe, leerkracht van de De Mackayschool. Zij ziet het belang van goede voeding en lichaamsbeweging in. “Kinderen sporten hier zo’n drie kwartier per week, maar diegenen met overgewicht sporten drie kwartier extra. Daarnaast heeft iedere klas een boek met bewegingsoefeningen. Aan het eind van een les als iedereen een beetje is ingedut, strekken en rekken de leerlingen zich weer wakker”. Wie volgens Kuperus echt wakker geschud moeten worden, zijn de ouders. Op de Hindoeschool krijgen ze een keer per jaar een voorlichtingsavond over voedsel, maar het liefst zou ze zien dat ouders zelf meer ondernemen. Je verdiepen in voedsel en dat in de praktijk brengen. Kinderen krijgen volgens haar van huis uit het verkeerde eetpatroon mee. Naast gebrek aan kennis, zijn ook stressfactoren debet aan het overgewicht van kinderen in achterstandswijken. “Hun gezinssituatie is niet altijd even leuk, de ouders zijn soms zelf te dik of ze kunnen niet goed meekomen op school. Dan eten ze hun frustratie letterlijk weg. En natuurlijk is in het Westen alles in overvloed. Je kunt hier alles in tienvoud krijgen, maar bedenk dat vier stukjes chocolade al dezelfde energiewaarde bevat als een hele maaltijd. Ze wendt zich naar de kinderen. “Ik zie dat de couscoussalade bijna klaar is, willen jullie er nog feta over verkruimelen?” Terwijl de kinderhanden onder de witte kruimels komen te zitten, vraagt Kuperus hoe ze denken dat feta smaakt. Bijna alle smaken komen voorbij: zuur,

zoet en zout. Een enkeling geeft toe dat ze geen idee heeft wat feta is. Vaisnavi probeert een stukje. “En?”, vragen haar klasgenoten. “Het smaakt gewoon naar kaas, hoor”.

Gezonde recepten

Koken met Klasse loopt nog tot eind februari 2011. Verdeeld over de steden Amsterdam, Utrecht, Rotterdam, Den Haag, Almere en Leiden deden 21 klassen aan het project mee.

(snack voor 4 personen)

Prijsvraag Koken met Klasse Koken met Klasse schrijft een prijsvraag uit voor jonge visliefhebbers tot 12 jaar. Behoor je tot de categorie en weet je een gezond en lekker visgerecht? Dan maak je kans om met je smaakvolste recept in een echt viskookboek te verschijnen! Degene met het winnende recept, krijgt daarnaast vrijkaartjes voor de thematentoonstelling ‘Reis door de mens’ in Corpus, het belevingscentrum rond het menselijk lichaam, in Leiden. Stuur je recept voor 1 februari 2011 naar: Koken met Klasse Keizersgracht 205 1016 DS Amsterdam Mailen kan ook: recept@kokenmetklasse.nl

Wrap met zalm Wat heb je nodig? >2 (volkoren) wraptortilla’s >100 gram gerookte zalm >1 pakje bieslookcreamcheese >1 kropje of 1 zakje ijsbergsla >Een paar sprietjes verse bieslook

Couscoussalade

(hoofdgerecht voor 4 personen)

Wat heb je nodig? >250 gram couscous >1 komkommer >1 rode paprika >1 gele paprika >Een half bakje cherrytomaatjes >1 citroen >150 gram fetakaas >Een klein bosje verse munt >Een klein bosje verse peterselie >Een teentje knoflook >Een half groentebouillonblokje >Olijfolie

Hoe maak je het?

Was je handen, de komkommer, de paprika’s en de tomaatjes. Kook 250 ml water in de waterkoker. Giet de couscous in een schaal, giet het kokende water er-

Hoe maak je het? Was je handen. Leg een tortilla op de snijplank. Smeer er een laagje bieslookcreamcheese op. Verdeel er de helft van de zalm over. Leg er een bergje ijsbergsla op en een paar sprietjes bieslook. Rol de wrap heel strak op in plastic folie. Maak er nog één. Leg de wraps even in de ijskast. Haal de folie eraf en snijd ze in vieren. Steek in elk rolletje een prikker.

overheen, verkruimel het bouillonblokje er overheen en roer goed door met een vork. Dek de schaal af (met folie of een theedoek of een bord) en laat 5 minuten wellen. Daarna roer je de couscous nog een keer goed door met een vork of met je handen (pas op, het is heet!). Snijd de komkommer doormidden en halveer de beide stukken dan in de lengte. Schraap met een theelepel de pitjes eruit. Snijd de komkommer dan in piepkleine blokjes. Halveer de paprika’s en verwijder de pitjes en de steel. Snijd ook de paprika in piepkleine blokjes. Snijd de cherrytomaatjes doormidden of in vieren (ligt eraan hoe groot ze zijn). Hak de peterselie- en muntblaadjes fijn (niet de steeltjes!). Meng een beetje olijfolie en het sap van een halve citroen door de couscous. Pers ook het teentje knoflook uit boven de couscous. Meng er voorzichtig de groente en de kruiden door. Verkruimel de feta erover.


14>

Vrijdag 14 januari 2011

cultuur

Meeslepende biografie van koppige en eigenwijze kunstverzamelaarster Als het niet zo dieptreurig was, zou je het ironisch kunnen noemen dat, juist nu rancuneuze cultuurbarbaren de kans schoon zien uit hun holen te kruipen om de kunst en haar beoefenaren een toontje lager te laten zingen, biografieën verschijnen van twee van de belangrijkste Nederlandse verzamelaars uit de vroege twintigste eeuw: Frits Lugt (vorige week besproken) en Helene Kröller-Müller. ­­­­­­­­­­­­­­­­ Door Sjoerd van Faassen

In 1927 was in het aan Nederland gewijde deel van de ‘Baedeker’ een stuk te lezen over het ‘Museum Kröller’ in Den Haag. Het werd in die befaamde reisgids gekenschetst als ‘der bedeutendste Holländische Privatbesitz an Werken der neueren Malerei’. Tegenwoordig weten we niet beter dan dat Museum Kröller-Müller op de Hoge Veluwe is gevestigd, maar de oorsprong van dat museum is te vinden aan het Lange Voorhout in Den Haag. Daar was op nummer 3 vanaf het najaar van 1913 twintig jaar lang op maandag of vrijdag tussen tien en vier uur op afspraak de verzameling van Helene Kröller-Müller (1869-1939) te bezichtigen. Haar kunstverzameling was gehuisvest in het Haagse kantoor van de firma Wm. H. Müller & Co, welk ijzer- en steenkolenbedrijf in 1876 in Düsseldorf door de vader van Helene KröllerMüller was opgericht. Helene trouwde in 1888 met de toegeeflijke Anton Kröller, de Rotterdammer die in 1882 als volontair bij Müller & Co was begonnen, maar die zich gaandeweg opwerkte tot alleenheerser binnen de firma. Het jonge echtpaar vestigde zich in Rotterdam, dat zich toen juist ontwikkelde tot de belangrijkste doorvoerhaven van de wereld, een ontwikkeling waarvan Müller & Co dankbaar gebruik maakten. In 1900 werd het hoofdkantoor van de firma naar Den Haag verplaatst, dicht bij de politiek en de voor de groei van de firma belangrijke buitenlandse vertegenwoordigingen. In 1901 volgden Helene en de vier kinderen. Zij vestigden zich in het toen nog landelijke Van Stolkpark, waar de Haagse society-architect Leo Falkenburg twee bestaande villa’s voor de Kröllers verbouwde tot Huize ten Vijver. Het was het eerste van de vele bouwplannen van de Kröllers die nog zouden volgen. De biografie van Eva Rovers biedt ongeloof-

Helene Kröller-Müller. > Archieffoto's

Een van de tentoonstellingszalen aan het Lange Voorhout, met onder meer schilderijen van Georges Seurat (uiterst links) en Théo van Rijsselberghe (midden, staand).

lijk gedetailleerde inkijkjes in de verbouwing en de inrichting van deze huizen, zodat het boek niet alleen de biografie van Helene geeft maar tevens een boeiend tijdsbeeld vormt van de luxueuze en met veel personeel omgeven manier waarop de Kröllers en hun sociale klasse leefden. Maar denk niet dat zij met open armen in het aristocratische Den Haag werden ontvangen. De veelal met elkaar verweven adellijke families keken neer op degenen die hun fortuin nog maar recent hadden verworven.

tisch uit te drukken – geen windeieren had gelegd.

Van Goghs In 1905 maakte Helene kennis met de befaamde Haagse kunstkenner H.P. Bremmer, die in zijn tijd een enorm gezag genoot als criticus, maar vooral als pedagoog. Bremmers cursussen in ‘practische aesthetica’, die hij op talrijke plekken in het land gaf, genoten een enorme belangstelling in de betere kringen. Onder Bremmers leiding begon Helene haar kunstverzameling op te bouwen. Bremmer had in som-

mige gevallen een financieel belang bij de aankopen van zijn cursisten. Dat leidde in Helenes geval tot de aanschaf van werk van wat vergeten kunstenaars als Truus van Hettinga Tromp, Dirk Nijland of Henri van Daalhoff, maar ook tot dat van Bart van der Leck en Mondriaan. ‘Bremmer mocht kopen, want Mijnheer had […] zijn kas opgemaakt & het kon best. Dat was prettig kopen met zoo’n goed geweten’, zei Helene in verband met een veiling in 1912, waar Bremmer voor haar werk van onder anderen Corot, Redon, Daumier, Jan Toorop en Van Gogh aankocht. Voor ‘Brug te Arles’ (1888) van de laatste betaalde Helene maar liefst 16.000 gulden. Kort daarvoor had ze al in Parijs in korte tijd zelfs 19 Van Goghs aangeschaft, voor een veelvoud van dat bedrag! Van Gogh zou het zwaartepunt in haar collectie blijven en is met bijna 300 werken in haar collectie vertegenwoordigd. Müller & Co kon het lijden, zeker nadat de Eerste Wereldoorlog de financiën van de firma – om het eufemis-

jaar voor het eerst en we gaan er nu mee door op elke derde woensdag van de maand. Er zijn twee combo’s met wie ik op het conservatorium werk en een combo van Jarmo. De avond is gratis toegankelijk en het thema wordt de muziek van John Coltrane uit diens vroege en middenperiode”. Leraar Ineke heeft alvast twee namen paraat van musici die de attentie waard zijn: “De Italiaanse tenorsaxofonist Filippo Bianchini bijvoorbeeld

en de Spaanse Nadia Basurto, die erg leuk jazz zingt”. Dat doet ze dus op woensdag 19 januari. Het aanstaande weekeinde staat Theater de Regentes twee dagen in het teken van de tango. De jazzversie daarvan komt er zondag aan bod met twee Nederlandse topensembles. Eerst ’s middags Nueva Manteca, het orkest van pianist Laurens Hartong, en er is maar heel, heel weinig wat deze muzikale professor níet weet van ‘latin music’. In het programma ‘Tango con clave’ combineert hij de Argentijnse tango met de ritmes (clave) van Midden-Amerika. In zijn band speelt Ben van der Dungen tenorsax en die mag daar op het podium blijven staan want ’s avonds speelt hij weer, nu in Tango Extremo, de band van violiste Tanya Schaap waarin jazz en tango innig verstrengeld zijn. ‘Viva la Vida’

heet hun programma en als dat even mooie klankbeelden (accordeon, viool en de sopraansax van Van den Dungen) oplevert als hun eerdere programma’s, is dat een aanrader. Hoe internationaal de Nederlandse (en Haagse) jazzscene inmiddels is, bewijst ook Theater Camuz aan de Damlaan in Leidschendam. Daar speelt op 20 januari de Kosovaarse pianist Arben Ramadani met zijn trio (Peter Kahlenborn drums, Volker Heinze bas). Ramadani kwam in 1991 als 18-jarige naar Nederland om in zijn thuisland de dienstplicht te ontlopen. Hier studeerde hij in 2006 cum laude af aan het Rotterdams conservatorium. ‘Live’ heb ik hem nog niet gehoord, maar van zijn manager Esther Langendam kreeg ik een proef-cd-tje en dat klonk veelbelovend. De Regentenkamer brengt zaterdag 15 januari

Berlage In 1911 bedacht Helene dat haar collectie een publiek monument van cultuur moest worden, ‘een groote les hoe ver aan innerlijke beschaving een koopmansgezin uit het begin der eeuw ’t zou hebben gebracht’. Zij vatte het plan op voor haar collectie een museum op de Veluwe te bouwen, dat zij na haar dood aan de Nederlandse staat wilde laten overdragen. Zij begon echter klein. Voor de realisering van haar plannen nam zij achtereenvolgens de Duitse architecten Peter Behrens en Ludwig Mies van der Rohe en daarna de Amsterdammer H.P. Berlage in de arm, die voor haar op het landgoed Ellenwoude in Wassenaar een voorlopig museum moesten bouwen. Het is een vermakelijke episode in Rovers’ boek, vol irreële plannen, luchtfietserij, ruzies, verdachtmakingen over en weer en zelfs een levensgrote maquette waarmee in Wasse-

naar en later op de Veluwe heen en weer wordt gezeuld. De financiering van al dit onroerend goed kwam, in tegenstelling tot die voor de kunstaankopen, ten laste van de firma. Ook de latere plannen van Berlage en na hem de Belgische architect Henry van de Velde voor de Hoge Veluwe waren voor rekening van Müller & Co. De creatieve manier waarop Anton Kröller zijn boekhouding voerde om de hobby van zijn vrouw te financieren liep begin jaren twintig mis toen de stroom oorlogswinsten was opgedroogd en de firma bijna bankroet ging. De megalomane plannen voor het museum op de Veluwe werden in de ijskast gezet. In 1928 richtten de Kröllers een stichting op om de kunstcollectie veilig te stellen en namen zij contact op met de minister van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen aan wie zij met succes hun plannen met betrekking tot hun collectie wisten te slijten. Het museum dat Henry van de Velde uiteindelijk bouwde en dat in 1938 werd geopend, was in hun ogen een ‘overgangsmuseum’ maar zou nooit worden uitgebouwd tot het visioen dat Helene voor ogen stond. Eva Rovers heeft voor haar goed, ja zelfs spannend geschreven biografie als eerste gebruik kunnen maken van het omvangrijke archief dat Helenes vertrouweling Sam van Deventer heeft nagelaten en dat pas in 2005 beschikbaar kwam. Rovers’ meeslepende boek geeft een goed inzicht in de manier waarop Helene met hulp van Bremmer en de financiën van de firma Müller & Co haar collectie opbouwde, maar haar boek gaat ook in op de verknipte verhoudingen tussen Helene en haar vier kinderen, op haar vreemde verhouding tot Van Deventer, op haar door haar Duitse afkomst bepaalde politieke standpunten tijdens de Eerste Wereldoorlog en op haar sympathie voor het nationaal-socialisme. De omvangrijke en op indrukwekkend onderzoek gebaseerde biografie draagt bij tot een beter begrip van de – het spijt mij te moeten zeggen – koppige, onaangename, zelfzuchtige en manipulatieve Helene Kröller-Müller, die, waarschijnlijk juist door deze eigenschappen, door roeien en ruiten ging om haar ideaal, een eigen museum voor haar kunstverzameling, te realiseren. Eva Rovers, ‘De eeuwigheid verzameld. Helene Kröller-Müller (1869-1939)’. Bert Bakker, ISBN 978 90 351 3551 2, 602 pag., €45

jazz

De combo’s van Eric en Jarmo

Het was wat stil met de jazz rond de jaarwisseling, vandaar dat ik u nu pas weer – met mijn beste wensen – op reis meeneem langs de Haagse jazzpodia. Nieuws van de Kombinatie aan de Lange Beestenmarkt, waar vroeger de Regentenkamer zijn intrek had. Conservatoriumleraren Eric Ineke (drums) en Jarmo Hoogendijk (trompet) gaan er combo’s presenteren van leerlingen die zij onder hun hoede hebben. Ineke: “We deden dat vorig

in de nieuwe behuizing (Noord West Buitensingel) het The Hague Jazz Project. Een ‘small big band’(elf man) die zich onder leiding van bugelspeler en arrangeur Wim Minnaar onder meer wijdt aan het werk van pianist Rob Madna. De in 2003 overleden Madna was er één van de generatie (Frans Elsen, de broers Pronk en Van Rooyen) die de taal van de moderne jazz leerde via de plaat. Madna werd bovendien een geliefd leraar; een man met wat oneerbiedig ‘grote oren’ heet: de weg naar mooie muziek mocht bij hem breed zijn. Terecht die aandacht voor zijn werk door Minnaar c.s. We vergeten toch al zo snel.

Bert Jansma


Vrijdag 14 januari 2011

cultuur

<15

Theatergroep Drang speelt Palestra Rex op locatie

Nederland in de nabije toekomst Door Eric Korsten

Weet jij wie jou ziet? Weet jij wie jou volgt? Weet jij wat je doet? ‘Een futuristische sage’, zo omschrijft Monique Baas haar nieuwe voorstelling ‘Palestra Rex’. De freelance regisseuse en docente van de Haagse jeugdtheaterschool Rabarber voert de regie over het stuk en is er ook de tekstschrijver van. Ze maakt de voorstelling bij Theatergroep Drang, die voor dit stuk in een leegstaande hangar aan de Binckhorstlaan neerstrijkt. Baas, die vorig seizoen ‘Bloederliefde’ maakte bij Drang, kijkt wat zorgelijk als ze het antwoord formuleert op de vraag wat haar tot deze voorstelling drijft. “Ik zie van alles om me heen gebeuren, ik lees artikelen in de krant, ik spreek veel met mensen om me heen – en dan kan ik er niet omheen dat we in de jaren die voor ons liggen, principiële bestaansvragen te beantwoorden hebben”. Op het gebied van privacybescherming, bijvoorbeeld. Baas: “Wij zijn onmiskenbaar schaamteloos zichtbaar”. Waarop

ze citeert uit de flyer van de voorstelling: ‘Wij zijn online. We bloggen, posten, delen. Zullen we linken? Hoeveel followers heb jij? Wat wil je van ons zien? Eerste tandje? Eerste schooldag? Dronken op de feestvloer? Seks tijdens een strandvakantie?’. “Wij hebben niets te verbergen, en dus verbergen wij niets”, lijkt het motto van deze tijd. Volgens de regisseur neemt het elektronisch bespieden van gedragingen van individuen door overheden en bedrijven straks epidemische vormen aan, zozeer ‘dat jij en ik en alle mensen om ons heen een antwoord moeten zien te vinden’. Ook verwijst ze naar meer en meer vrijheidbeperkende maatregelen die worden gedekt door een afglijdend rechtssysteem: “Het beramen van een onwelgevallig plan is tegenwoordig strafbaar. Dat was vroeger niet zo. En wat ‘onwelgevallig’ inhoudt, is nergens afdoende beschreven”. Prikkelend Dat alles klinkt op het eerste oog wat

Scene uit Palestra Rex. > Foto: Jan Evert Zondag Ardito

zwaar op de hand voor een avondje uit. Daar staat tegenover dat ze in haar voorstelling een lichte toets hanteert, eentje die voor jong en oud begrijpelijk en prikkelend is. Baas, in 2006 afgestudeerd

aan de Toneelacademie in Maastricht: “Het verhaal draait om een oudere vrouw die weg wil omdat ze zich ongemakkelijk voelt in de voor haar te snel digitaliserende wereld om haar heen.

Als gevolg van een nieuwe wet op verplichte terugkeer wordt haar reisvergunning op het laatste moment echter ingetrokken. Bovendien komt haar naam daardoor op een lijst van vluchtgevaarlijke personen terecht. Uiteindelijk krijgt ze hulp uit onverwachte hoek aangeboden: mensen die haar, weliswaar tegen betaling, het land uit willen smokkelen”. In deze tot ‘sf-thriller’ gedoopte voorstelling evenwel geen hightech decor, breedbeeld HD-monitoren of ander overvloedig en technisch vernuft. “De hangar aan de Binckhorst is een kale loods, en dat wil ik graag zo laten. Het verbeeldt juist heel goed de strijd van de oude vertrouwde cultuur tegen de onvermijdelijke digitale toekomst. Bovendien gaat van het spelen op locatie altijd al een bijna vanzelfsprekende fascinatie uit”. Palestra Rex door Theatergroep Drang is te zien van 2 tot en met 27 februari op locatie aan de Binckhorstlaan 36. Meer informatie: www.drang.nl.

Vertellingen van 1001 nacht en andere herinneringen Stroom heeft met een grote greep een tentoonstelling ingericht rond het thema van herinneren en vergeten. Ook het werk van de drie ontvangers van de Stroom premium-subsidie 2009 wordt gepresenteerd onder de noemer ‘Speak, memory’. Door Egbert van Faassen

De titel is overgenomen van de in 1966 verschenen autobiografie van Vladimir Nabokov, in vertaling ‘Geheugen, spreek’. Maaike Lauwaert, die de tentoonstelling heeft samengesteld, wijst op de geheugentechniek die al door Griekse acteurs werd toegepast om lange stukken tekst te kunnen reproduceren. Men stelde zich een plaats voor en bracht wat onthouden moest worden mentaal daarin onder. Natuurlijk is ook een fysieke plek beladen met herinneringen voor wie die heeft doorleefd. Zo is er van de Engelse beeldhouwer Andrew Lord een beeld met twee hoog opstaande wanden te zien uit een serie jeugdherinneringen onder de titel ‘Withworth’ , een evocatie van de vallei waar hij zijn jeugd doorbracht. Een ander beeld van zijn hand stelt twee schedels voor. Het moge duidelijk zijn wat dit zegt over ‘herinneren, het geheugen en vergankelijkheid’, zoals Stroom het thema van de expositie samenvat. Lord (1950) is een beeldhouwer wiens gekozen techniek

de keramiek is. De sporen van hoe zijn handen de klei hebben gevormd, zijn zichtbaar en het glazuur biedt alle mogelijkheid om glanzende kleuren te gebruiken. Zijn landgenote Rachel Whiteread (1963) maakt afgietsels van ruimtes, in een heel bekend werk zelfs van een compleet huis en wel zo dat er een massief blok ontstaat dat een negatief vormt van de oorspronkelijke ruimte. Haar uitgangspunt was autobiografisch, maar later is het accent meer op de vorm komen te liggen. Het is niet zo gemakkelijk om werk van Whiteread in Den Haag te krijgen, maar Stroom heeft de hand weten te leggen op twee multiples: een deurklink en een lichtschakelaar, die als pars pro toto dienen en zo ook weer iets zeggen over het geheugen.

Estafette Gevoel voor understatement is niet nodig om het videowerk ‘Talk Show’ uit 2009 van de Israëlisch-Berlijnse kunstenaar Omar Fast (1972) te waarderen. In de uitvoering spat het perfectionisme er vanaf. Drie beeldschermen geven een haarscherpe registratie van hoe een gast zijn of haar verhaal vertelt aan een gastheer of -vrouw, inclusief lichaamstaal. Een problematische situatie met een geliefde journalist en zijn of haar vertaler of vertaalster in Iran is het onderwerp, dat steeds met een stortvloed aan woorden wordt herverteld. Het is een soort verhaal-estafette in zes bedrijven; steeds

Sarah Rajaei: slotbeeld van ‘A leap year that started on a Friday’ 2010.

neemt de verteller in een volgende scène de rol van luisteraar op zich. En, zoals dat gaat, ieder brengt zijn eigen verandering aan in de geschiedenis, zodat aan het eind het oorspronkelijke gegeven onherkenbaar is veranderd. Het verhaal is vol persoonlijk drama. De ontsporingen zijn hilarisch. Stroom kent een zogenaamde Premiumsubsidie ( maximaal € 10.000) voor Haagse kunstenaars die op z’n minst al vijf jaar werken en die op enigerlei wijze een versnelling in hun ontwikkeling hebben tot

stand gebracht. De kunstwereld is nu eenmaal sterk competitief . De ontvangers van deze subsidie, zoals toegekend in 2009, zien hun werk nu ingebed in deze tentoonstelling, die een internationale context geeft. Vittorio Roerade (1962) exposeert in Parijs, maar in Den Haag is hij al langer ‘wereldberoemd’. Galerie Ramakers aan de Toussaintkade toont zijn werk al jaren en het blijft nooit onverkocht. Leontine Liefering (1963), meer verwant met Whiteread, is geïnteresseerd in verborgen structuren of herinneringen aan

verdwenen onderdelen van een gebouw. Haar bijdrage is dan ook direct geïnspireerd door de expositieruime. Van de in Iran geboren Sarah Rajaei (1976) zijn twee poëtische video’s te zien. Eén behelst een ingetogen vertelde, gruwelijke jeugdherinnering. Een ander documenteert hoe een oude Iraanse dichteres, Sharzad, die slecht ter been is en veroordeeld tot de beperkte ruimte van haar eigen huis, herinneringen ophaalt, haar lippen stift en hoe ze schrijft. De jeugdherinnering begint met een bezoek van een Pakistaanse man, die wonderlijk genoeg (ook) Sheherazade heette, en eindigt met een ogenschijnlijk vredig beeld van een vol geregende badkuip op een Haags binnenplaatsje, dat echter symbool staat voor een nachtmerrie. Sarah Rajaei brengt de Vertellingen van duizend-en-één-nacht naar de 21ste eeuw, dacht ik. Dan zijn er nog tekeningen te zien van Sara van der Heide en een maquette van de architect Anne Holtrop, die de plattegrond van een gebouw liet bepalen door ingesleten paden. In het Filmhuis worden in het kader van deze tentoonstelling films vertoond van het spraakmakende Californische rotjoch Cameron Jamie, die inmiddels uitgeweken is naar Parijs. Speak, Memory. Stroom, Hogewal 1-9 tot en met 20 februari. De bezoeker ontvangt een publicatie. Zie voor het uitgebreide progamma rond deze tentoonstelling www.stroom.nl

Ingezonden mededeling

JEROEN WILLEMS

ORFEO TRACK ANDRE AMARO

NAAR MONTEVERDI DO 27 & VR 28 JANUARI

MUZIEKTHEATER & DINER THEATER AAN HET SPUI

orfeo-advertentie.indd 2

(070) 346 52 72 KASSA@THEATERAANHETSPUI.NL WWW.THEATERAANHETSPUI.NL

VEENFABRIEK

10-01-11 11:58


16>

Vrijdag 14 januari 2011

cultuur

Ook Den Haag krijgt ervan langs

In ‘Courtemanche’ wordt te weinig gerelativeerd Door Thijs Kramer

Voor iedereen die, zoals ik, in de kerstvakantie het magistrale boek Congo, een geschiedenis van David van Reybrouck heeft gelezen en nu aan het boek van Gil Courtemanche wil beginnen dat ook deels in Congo speelt, de volgende kanttekening: de titel ‘De wereld, de hagedis en ik’, is misleidend. Passender zou zijn: Ik, ik en ik. De held van dit boek, Claude Tremblay, evenals Courtemanche zelf een Franstalige Canadees, beschikt over een zeer ontwikkeld rechtvaardigheidsgevoel. Het grote verschil tussen rijk en arm in de wereld kan hij maar moeilijk verkroppen. Het beheerst zijn leven dermate dat een normaal, gelukkig leven er voor hem niet inzit. Niet verbazingwekkend dus dat hij gaat werken voor het Internationaal Strafhof in Den Haag. Hij is daar belast met het onderzoek naar de (fictieve) Congolese oorlogsmisdadiger Kabanga. Er is geen twijfel dat Kabanga een slecht mens is; naast het gewone repertoire van slechtigheden, is hij ook verantwoordelijk voor het ronselen en inzetten van kindsoldaten en het toepassen van verkrachtingen als oorlogsmiddel. Drie jaar besteedt Tremblay eraan om dit ‘gewetenloze roofdier’ berecht te krijgen. Maar dan! Door een vormfout van het Hof wordt Kabanga vrijgelaten. Voor Tremblay heeft het Hof daarmee afgedaan: “Nee, Béatrice (één van Kabanga’s slachtoffers, TK) we zullen hem niet straffen. (…) Nee, Béatrice, dit Hof doet niets voor je. Dit Hof heeft het te druk met zijn eigen

voortbestaan.(…) Nee, Béatrice, verwacht niets van Den Haag”. En hij neemt een moedig besluit: “Béatrice, ik kom naar Bunia (in Oost-Congo, red.) om je namens het Hof mijn excuses aan te bieden. Uit je lange verklaringen weet ik dat je verpleegster wilde worden, dat je seropositief bent en dat je twee abortussen hebt gehad. Béatrice, ik hou van je”. Mag ik een teiltje? In romans mag alles, maar ik vraag me toch af of het helemaal in de haak is om een werkelijk bestaande instelling, welke dat dan ook is, een fictieve fout toe te dichten en, in een historische context, daar fictief leed uit te laten volgen. Zeker omdat het allemaal zo zwart-wit wordt gebracht. Fout is fout en goed is goed in dit boek. Nergens wordt de vraag gesteld of het misschien te verdedigen is dat in het internationale recht vormfouten gevolgen hebben. Er wordt überhaupt te weinig gerelativeerd in dit boek. Deze held is veel te oprecht om interessant te zijn en auteur noch hoofdpersonage hebben ook maar een greintje humor. Regen Venijn daarentegen zit er genoeg in dit boek. Schelden kan mooie literatuur opleveren, maar dan moet er wel goed gescholden worden. Het is niet verrassend dat Tremblay een hekel heeft aan Bunia waar Kabanga zijn thuisbasis heeft, maar het meeste gif heeft Courtemanche bewaard voor Den Haag. Tremblay heeft voor de periode dat hij aan het Hof werkt, zijn intrek genomen in het Mövenpick hotel in Voorburg: “Een aseptisch Zwitsers hotel

dat lukraak in een lelijke voorstad van een eentonige stad is neergeplempt”. Zijn tijd in Den Haag beschouwt Courtemanche als een verbanning uit de beschaafde wereld. “Ik hou niet van de Nederlanders in Den Haag. (…) Nederlanders zijn lawaaiig, vulgair en onbeleefd. (…) De Nederlandse glimlach bestaat niet. (…) Nederlandse gastvrijheid bestaat ook niet.(…) Gelukkig werken er ook immigranten in de winkels en cafés. Indonesiërs, Sumatranen (sic!) en Surinamers, die warm en stralend glimlachen – maar wel allemaal in dat gruwelijk barse, gutturale taaltje praten. Ik haat dit land. (…) Nederlanders zijn vulgair en smakeloos (…) Sinds ik in Nederland woon, ben ik alle culinaire verfijning verloren”. In dat verband voert hij gasten op in restaurant Savelberg: ‘oude taarten en rood aangelopen boekhouders’, en eerder al een voetbalfan: “Hij is nog lelijker dan de lelijkheid zelf, hij stinkt en begint hijgend als een dronken varken op de houten vloer met een dierlijk gekreun te kotsen. Alle aanwezigen schateren het uit, behalve ik (…)”. Zelfs het weer verraadt de ware volksaard: “De regen slaat tegen het raam. Nederlandse regen, vals en gemeen”. Dit boek is misschien op te vatten als een persiflage van iemand die zichzelf veel te serieus neemt en zich verslikt in zijn afkeer van de mensen om hem heen, maar alles wijst erop dat Courtemanche het allemaal meent. Gil Courtemanche, De wereld, de hagedis en ik. Uitgeverij De Bezige Bij, ISBN 9789023458254, Prijs: € 18,50

Sil Courtemanche. > Foto: Dominique Tibodeau

Ingezonden mededeling

100 95 75

25 5

Tijdens de Diningcity eetweek

van 25 januari t/m 31 januari Verrassingslunch of een hoofdgerecht

voor € 10,–

0

Marcellos dhc klein winter 2010 dinsdag 21 december 2010 13:28:11

Q&A CLUB

YOU ARE INVITED TO AN EVENING OF SECRETS… DO. 13 JAN | deur open 20.30 uur | aanvang 21.00 uur | entree €4,Q: What’s this all about? A: This is all about your pleasure. We bring you live music, storytelling and poetry in an evening you won’t forget. You’ll see all the regulars you know and love from the club, as well as new talent from all over the world, freshly sorted for a brand new year.

WORLD GHETTO BEATS MET BERT ON BEATS (EST) A.K.A. DJ CRITIKAL ZA. 15 JAN | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.30 uur | entree €3.50 World Ghetto Beats brengt de muziek vanuit de townships naar de yards, van de favelas naar de vogelaarwijk via ‘les banlieues’ tot diep in ‘the projects’. Het wordt een heerlijk warme avond gericht op de dansvloer in winterse tijden met Bert on Beats in de hoofdrol!

JAZZ CLUB NR.2 MET DIG D’DIZ DO. 20 JAN | zaal open 20.30 uur | Reservations are strongly recommended! www.330live.nl/tickets DIG d’DIZ is het eigenzinnige (kamer)jazz trio van topmusici Jan Menu (baritonsaxofoon), Maarten van der Grinten (gitaar) en Jan Voogd (contrabas).

Korte Molenstraat 2 / www.330live.nl

www.restaurantsquare.nl

Plein 8 2511 CR Den Haag 070-3249080


Vrijdag 14 januari 2011

<17

cultuur

Prettig bladerboek over de diverse kanten van Arntz Door Sjoerd van Faassen

De graficus Gerd Arntz (1900-1988) behoorde tot de kunstenaars die na de machtsovername in 1933 in Duitsland en de daarop volgende aansluiting van Oostenrijk hun land verlieten. De uit het Rijnland afkomstige Arntz was destijds in Wenen medewerker van de socioloog en filosoof Otto Neurath. Neurath was de bedenker van de zogenaamde ‘beeldstatistiek’, het uitbeelden van statistische gegevens met aansprekende, simpele en beeldende middelen. Vooral Arntz was, na hun kennismaking in 1926 en zijn verhuizing naar Wenen, verantwoordelijk voor de sprekende grafische symbolen die bij de beeldstatistiek werden benut. Die aansprekende symbolen hebben een natuurlijke frisheid en logica waardoor ze deels nog steeds bruikbaar zijn. Tussen 1931 en 1934 reisden Neurath en de radencommunist Arntz enkele malen naar de Sovjet-Unie om daar een instituut voor politieke beeldstatistiek te helpen vestigen. In 1934 vestigden beiden zich in Den Haag en zetten daar hun activiteiten voort onder de noemer Mundaneum Stichting voor Beeldpedagogie. Neurath vluchtte na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog naar Engeland, Arntz bleef in Nederland en richtte na de oorlog de Nederlandse Stichting voor Statistiek op. De geëngageerde kunstenaar Arntz was naast beeldstatisticus ook een actief politiek tekenaar. Hij begon met abstractconstructivistische grafiek, geïnspireerd door het werk van Russische kunstenaars als Malevitch en El Lissitzky, maar zijn werk ontwikkelde zich door zijn

links-radicale politieke opvattingen met behoud van de constructivistische vormentaal in figuratieve richting. WestEuropa vertoonde tijdens de periode tussen beide wereldoorlogen een turbulent politiek landschap, met de opkomst van communisme, fascisme en nationaal-socialisme. Arntz’ directe stijl maakte zijn politieke grafiek tot een geducht wapen tijdens die politieke woelingen. Zijn houtsneden verschenen vanaf 1926 in ‘Die Proletarische Revolution’, in Nederland (deels onder de pseudoniemen A. Dubois en A. van ’t Hout) in bijvoorbeeld het gestencilde blad ‘De Arbeidersraad’ en in ‘De Zaterdagavond, Weekblad voor Revolutionaire Volkscultuur’, een uitgave van de communistische partij. Zijn onder pseudoniem ingezonden houtdruk ‘Het Derde Rijk’, waarop Hitler met een hakblok en een bijl was afgebeeld, werd in 1936 door de organisatoren van de antifascistische tentoonstelling ‘De Olympiade Onder Dictatuur (D.O.O.D.)’ in Amsterdam preventief verwijderd uit angst voor de autoriteiten die hierin belediging van een bevriend staatshoofd zouden kunnen zien. Voor de vormelijke aspecten van zijn politieke prenten kon hij voortborduren op zijn werk als beeldstatisticus.

Website Zijn politieke tekeningen zijn in historisch opzicht nog zeer de moeite waard, maar uiteraard gedateerd. Zijn werk als beeldstatisticus beklijft echter zonder enige moeite. Het door Arntz getekende bestand aan grafische symbolen telde uiteindelijk meer dan 4000 figuren. Zijn omvangrijke en gevarieerde collectie die tijdens zijn twaalfjarige samenwerking

met Neurath en vervolgens gedurende de vijfentwintig jaar dat de Stichting voor Statistiek is opgebouwd, is in 1978 aan het Gemeentemuseum overgedragen. De Haagse ontwerper Ed Annink heeft, samen met Max Bruinsma, nu een tweede publicatie aan Arntz’ werk als beeldstatisticus gewijd. Een derde eigenlijk, want al eerder ontsloot Annink door middel van een voortreffelijke website (www.gerdarntz.org) de Arntz-collectie van het Gemeentemuseum. In de eerste publicatie die Annink en Bruinsma aan Arntz wijdden (‘Lovely language. Words divide, images unite’, besproken in DHC van 20 juni 2008), trokken zij de lijn van diens werk door naar het heden, met talloze goed gekozen voorbeelden, zoals de pictogrammen die te zien zijn op de Nederlandse stations. Deze nieuwe publicatie telt een aangename hoeveelheid afbeeldingen van Arntz’ werk, onderverdeeld in hoofdstukken gewijd aan zijn politieke tekeningen, zijn beeldstatistiek en visuele verhaaltjes en ten slotte een overzicht van de door Arntz ontworpen grafische symbolen of isotypen. Naast deze afbeeldingen omvat het boek, na een weldadig geïllustreerde biografische inleiding, korte bijdragen van door Arntz en zijn werk geïnspireerde grafische kunstenaars en onderzoekers zoals bijvoorbeeld Paul Mijksenaar, Gert Dumbar, Max Kisman en de vroeger aan het Gemeentemuseum verbonden Flip Bool, die in de jaren zeventig met zijn toenmalige collega Kees Broos verantwoordelijk was voor de herwaardering van Arntz’ werk. Het boek van Annink en Bruinsma is door de rijke hoeveelheid illustraties en

Werklozen, 1931. >Illustratie uit het besproken boek

de kernachtige teksten een aangenaam bladerboek, dat op speelse manier het werk van Arntz levend probeert te houden.

Ed Annink & Max Bruinsma (red.), ‘Gerd Arntz, graphic designer’. Uitgeverij 010, ISBN 978 90 6450 763 2, 288 pag.,€34,50

Ingezonden mededeling

Frans Poptie 1918-2010

Vioolpionier die vooral wilde swingen Door Bert Jansma

Er stonden geen rijen om afscheid van hem te nemen bij zijn uitvaart vorige week, dat had hij ook niet gewild. En het bericht van zijn overlijden op 31 december vorig jaar werd pas laat bekend. En toch hebben miljoenen Nederlanders van de zestig plus-categorie hem muziek horen maken: Frans Poptie, pionierviolist in het lichte genre, de swing en de jazz. Jarenlang – met zijn Swing Specials – niet van de radio weg te slaan. Vóór en in het begin van de Tweede Wereldoorlog spelend in het tango-orkest van Jack Louis (Palais de Danse, Scheveningen), in de jaren vijftig een orkest vormend met gitarist-zanger Eddy Christiani, en in 1958, 1959, 1960 nog de populariteitspoll aanvoerend van het jazzblad Rhythme. Voor wie er nog geen belletjes gaan rinkelen: kijk op You Tube hoe een Poptie bij Max Teeuwisse in Den Oever (met Eddie Sanchez) ‘I’m forever blowing bubbles’ speelt. Dan al een grijze eminentie, maar zijn ‘time’ is perfect, hij swingt als een jonge knul en je hoort waarom hij wel ‘de Nederlandse Stéphane Grappelli’ werd genoemd. Al haalde hij bij zo’n opmerking bescheiden de schouders op. Poptie werd in Leiden geboren, kreeg al op zijn zevende vioolles, maar geld voor een conservatori-

um was er niet. Hij begon met de klarinet bij de plaatselijke muziekvereniging, hoopte daarna op een plaats in een militair beroepsorkest, maar werd afgekeurd. Al gauw had hij als beroepsmusicus een plek (op klarinet en saxofoon) in diverse bands, onder meer die van Louis Bannet, bekend als de Nederlandse Louis Armstrong. In en na de oorlog pikte hij het swing-idioom op (onder meer luisterend naar het voortreffelijke orkest van Ernst van ’t Hoff) en hij werd pionier op dat gebied. De viool was in Nederland in de jazz en aanverwante muziek een vreemde eend in de bijt, violisten genoeg in de amusementsorkesten, maar Poptie liet horen dat het een volwaardig jazzinstrument kon zijn. Dat is zijn grote verdienste. Hij was lang de enige. Pas de laatste tien jaar dienden zich jonge muzikanten aan (Oene van Geel, Jeffrey Bruinsma) die op hun moderne manier de draad opnamen en die viool weer die improviserende stem gaven. Frans Poptie speelde van alles. Hij maakte met Malando’s TangoRumba orkest tournees door Japan in de jaren tachtig, had in het verleden al krontjongmuziek gespeeld en zou later Wieteke van Dort (Tante Lien) begeleiden. Nog op late leeftijd speelde hij met het Rosenberg trio en het trio van pianist Tonny Eyk. Wanneer hij als ‘Dé Ne-

Frans Poptie als eregast in een programma rond Eddy Christiani oktober 2005. > Foto: Wieringen Online

derlandse Jazzviolist’ werd neergezet, schudde hij zijn hoofd. Hij wilde niet in een hokje, hij hield van muziek, als het maar swingde. “Hemel me niet teveel op” zei hij. Nadat hij tweemaal zijn heup had gebroken, trad hij niet meer op. Eén van de stukken die hij schreef met Eddy Christiani, ‘Rhythm for you’ (gebruikt in het computerspel Fall out 3) is uitgebreid op You Tube te horen. Een Nederlandse swingklassieker en een uitroepteken achter het talent dat hij bezat. Frans Poptie stierf in Zoetermeer in het verpleegtehuis waar hij woonde.

– is het kloppend hart van de beeldende kunst aan het Lange Voorhout. Een ontmoetingsplaats van kunst, kunstenaars en kunstliefhebbers. Kom zelf maar eens kijken. De toegang is gratis. Vraag

naar de

8-1 t/m 27-1 Voorhoutgalerie

Hans Ensink op Kemna ‘Horizon Pieces’ schilderijen • 8-1 t/m 27-1 Tuingalerie

OUD zoekt JONG Chris Nobels kiest Thijs Trompert

8-1 t/m 27-1 Klinkenberggalerie

Tanja Robin Hoff en Barbara Perquin ‘Verwondering’ tekeningen en sculpturen • 15-1 t/m 18-2 Bovenzalen

‘Watermerk’ De Hollandse Aquarellistenkring

mogelijkheid van renteloze, gespreide betaling. Leden van Pulchri Studio ontvangen 5% korting bij aankoop.


18> Marcella

Andere tijden

Vrijdag 14 januari 2011

sport

HYS The Hague wil de beker In het ijshockeyseizoen zijn er voor HYS The Hague drie prijzen te pakken. De titel in de reguliere competitie, de gecombineerde Nederlands/Belgische titelstrijd om de North Sea Cup, en de felbegeerde winst in de bekerfinale. Woensdag 19 januari is de kans op de eerste prijs. Dan zullen de mannen van coach Gary Prior in Tilburg tegen de Tilburg Trappers voor de bekerwinst gaan. Door Ronald Mooiman

Het nieuwe tennisseizoen is begonnen en kosten nog moeite worden gespaard om dat wereldkundig te maken. En wie beter dan de nummers één en twee van de wereld kun je voor een promostunt inhuren? Na tennissen in de woestijn, op een wolkenkrabber en op een rijdende vrachtwagen hebben Rafael Nadal en Roger Federer begin dit jaar een nieuwe dimensie toegevoegd aan hun spectaculaire tenniswedstrijden. Voor de kust van Qatar stapten ze op een tennisbaan die in en op het water dreef. Met deze speciale demonstratiewedstrijd openden zij het eerste ATP-toernooi van het jaar. Voor Federer kennelijk een goede oefening, want hij won het toernooi met glans. Maar natte voeten in het water deden Nadal geen goed. De Spanjaard voelde zich grieperig en verloor verrassend in de halve finale van de Rus Davydenko. Lang ziek hoefde hij zich echter niet te voelen, want naar verluidt kregen beiden een startgeld van om en nabij de 250.000 dollar. Een duizelingwekkend bedrag, waar onze pionier van het Nederlandse tennis, Tom Okker, in zijn tijd alleen maar van kon dromen. Hoe zat het eigenlijk met de verdiensten in die periode? Zeg maar de jaren zestig en zeventig. “Toen ik begon, liftte ik van toernooi naar toernooi, logeerde bij gastgezinnen en kreeg 25 gulden onkostenvergoeding per toernooi. Ik herinner me mijn eerste profwedstrijd nog goed. Het was januari 1964. Ik kwam na een hele lange vlucht met een propellervliegtuigje aan in Johannesburg. Van de vorst in Nederland naar de hitte van Afrika. Het was veertig graden en ik speelde tegen een zekere Bokkie Niemand. Ik won met 6-0 in de vijfde set. De volgende dag stond in de krant: Okker wint van Niemand!”. Over het prijzengeld van toen: “De best betaalde amateurs uit die tijd waren de Australiërs Roy Emerson en Fred Stolle, zij verdienden duizend dollar per toernooi. Ik weet nog goed dat ik samen met mijn dubbelpartner Marty Riessen uitgenodigd werd voor exhibities in Zuid-Amerika. We kregen honderd dollar per dag. Nou, dat was een reuze goede week voor ons”. Het is een groot contrast met de multimiljonairs van nu, zo’n veertig jaar later. Federer reist met een entourage van tien man in zijn privévliegtuig naar Melbourne. Hij doet zijn ogen even dicht voor wat extra slaap, want dat kan hij straks bij de Australian Open goed gebruiken. Marcella Mesker Gastspreker voor bedrijven en organisaties, www.marcellamesker.nl

Het waren even drukke dagen voor de ijshockeyers van HYS The Hague. Vorige week vrijdagavond moesten de Hagenaars tot het uiterste gaan om de Eindhoven Kemphanen in een duel in de North Sea Cup te verslaan. “Het was een wedstrijd van hoog niveau”, vertelt coach Gary Prior. “Ik denk dat Eindhoven, Tilburg en Den Haag de beste ploegen van Nederland zijn”. De 53-jarige coach van HYS zit zaterdagochtend na het duel tegen Eindhoven ontspannen achterover vlak voor een clinic, die de Haagse ijshockeyers op de Delftse Beestenmarkt zullen geven. Het gesprek met de succesvolle Canadese coach komt logischerwijs op de bekerfinale die volgende woensdag in het hol van de leeuw, bij de Tilburg Trappers, wordt gespeeld. “HYS The Hague groeit steeds meer naar elkaar toe. In het begin van de competitie hadden we nog wat problemen met de samenwerking tussen de spelers. Iedereen zocht naar de juiste vorm en zijn plek in de selectie. We hebben een groot aantal technische spelers. Het was een mooie uitdaging om die spelers tot een hechte eenheid te vormen. Daar zijn we nu voor een groot deel in geslaagd. Het is een zaak van de juiste karakters bij elkaar te zoeken om de goede mix te krijgen. Verschillende spelers zullen wat harder moeten werken dan anderen. Zodra ze dat snappen en hun taken accepteren, kunnen we alleen nog maar verder groeien. ‘It’s a happy family with a good teamspirit’ ”, concludeert de ambitieuze coach met de typische Canadese tongval. Doelen “We hebben drie doelen dit seizoen”, vervolgt de HYS-coach. “De kans om de eerste prijs binnen te slepen, komt snel. Tilburg en onze ploeg zullen aan elkaar gewaagd zijn. De spanning zal hoog zijn. Het gaat om één wedstrijd. De scheidsrechters moeten aanvoelen wat voor belangen er op het spel staan en de wedstrijd zijn ‘gang’ laten gaan. Dan kunnen we mooi ijshockey verwachten. Het kan ook een harde wedstrijd worden. Wanneer de scheidsrechters in gedachten houden dat dát bij het ijshockey hoort, ben ik al tevreden. Over het algemeen denk ik dat we in de meeste linies net iets sterker zijn. De topspelers moeten de vorm van de dag hebben en het in de bekerfinale laten zien”. Terwijl de ijshockeyers bezig zijn met het watervrij maken van het kunstijsbaantje op de Delftse Beestenmarkt, bekijkt financieel manager Ad van den Berg het tafereel met grote tevredenheid. “Het gaat goed met HYS”, is de stellige conclusie die hij trekt na de afgelopen maanden. “Ik denk dat we na ADO Den Haag de club zijn die het meeste leeft bij de inwoners van Den Haag. Het is goed te zien dat we veel publiek trekken in De Uithof. Ook met de sponsorwerving loopt het voorspoedig”. Een ander tevreden mens tijdens de clinic in Delft is Eline Husslage, de PR-manager van de Haagse ijshockeyclub. “We hopen met 1100 Hagenaars naar Tilburg te gaan om de mannen te steunen. Je merkt echt dat het ijshockey in Den Haag leeft. En zeker deze bekerfinale”. Vorig seizoen verloren de Haagse ijs-

Brian Mullaly geeft aanwijzingen tijdens de clinic die HYS The Hague in Delft gaf. > Foto: Creative Images

Doelman Tim Knudsen, voor hem staan Josh Mizirek (nummer 24) en John Gordon (nummer 4). >Foto: PR hockeyers nog de bekerfinale van Eaters Geleen. In de allerlaatste seconde scoorden de Limburgse ijshockeyers het beslissende doelpunt: 3-2. “Deze nieuwe kans móeten we gewoonweg pakken”, zegt James Easter, de Haagse winger, zoon van Engelse ouders. “We kijken er nu al naar uit. Vorig jaar hebben we de bekerfinale in de allerlaatste seconde weggegeven. Dan sta je daar met lege handen. Dat mag ons dit jaar niet overkomen. Tilburg heeft een uitgebalanceerde ploeg, maar wij moeten die dag beter zijn. Prijzen pak je niet zomaar. Daar moet je keihard voor knokken. Daar is deze ploeg ook toe in staat. We hebben een creatieve ploeg, maar jongens zoals ik moeten keihard werken om het spel te kunnen dicteren. We hebben drie goede lijnen die het tempo kunnen bepalen in een wedstrijd. Aanvallend loopt het uitstekend, we scoren dit seizoen vrij gemakkelijk. Alleen verdedigend kan het nog beter. Daar werken we met z’n

allen keihard aan. Het is een kwestie van scherp zijn én blijven. Tot in de allerlaatste seconde. Ik denk dat we van het vorige jaar zeker hebben geleerd”. ‘Generale’ Voordat volgende week woensdag de bekerfinale plaatsvindt, speelt HYS The Hague vrijdagavond om 20.00 uur in de competitie om de North Sea Cup een ‘generale’ tegen de Tilburg Trap-

pers, de komende opponent in de bekerfinale. “Dat is wel bijzonder natuurlijk”, vertelt coach Prior . “Maar het komend weekend is helemaal belangrijk voor ons. Behalve tegen de Trappers spelen we ook thuis tegen Nijmegen (zaterdag 15 oktober om 20.15.uur – red.) , de nummer drie van de ranglijst. Wanneer we die twee wedstrijden goed doorkomen, zijn we zo goed als zeker van een finaleplaats in de North Sea Cup. We hopen dat dat de tweede prijs van het seizoen zal worden, maar eerst de bekerfinale spelen natuurlijk. En winnen”. Vrijdagavond zal er, voorafgaand aan het competitieduel tegen Tilburg Trappers, op de Uithof vanaf 17.45 uur een fanavond zijn waar HYS haar bekerfinaleshirt voor het eerst zal tonen. Ook zal er een persconferentie zijn waarbij beide voorzitters en coaches aanwezig zullen zijn. Er is, behalve van de supporters, ook veel belangstelling van de landelijke pers voor de bekerfinale tussen HYS The Hague en Tilburg Trappers, die volgende week woensdag om 19.30 uur in Tilburg gespeeld zal worden. De commerciële zender RTL 7 doet vanaf 22.30 uur integraal verslag van deze bekerfinale. Voor de ‘die hard’-fan zal het feest rond de bekerfinale in Tilburg al om 14.00 uur beginnen met medewerking van een Haagse en een Tilburgse zanger, evenals een DJ.

Finale North Sea Cup in Den Haag Nadat HYS The Hague vorige week vrijdag met 3-2 won van Eindhoven Kemphanen, lijkt de weg naar de finale om de North Sea Cup kansrijk te zijn. Als de Hagenaars de eindstrijd halen, hoeven de supporters niet en masse naar een ver gelegen ijsstadion af te reizen. De finale om de North Sea Cup wordt namelijk op woensdag 23 februari in de eigen ijshockeyhal van De Uithof gespeeld. Beide finalisten van de North Sea Cup zijn ook automatisch geplaatst voor de halve finale van het landskampioenschap. In een ‘best of seven’ zal HYS The Hague dan ook het thuisvoordeel kennen.


Vrijdag 14 januari 2011

sport

Beachvolleyballer Stiekema wil naar Olympische Spelen bert Meeuwsen worden. Met Christiaan werd ik vorig jaar nog derde op het NK. We moeten even afwachten hoe de trainingen en de stages verder zullen verlopen. Dan zal de beslissing wel vallen. De eerste trainingsstage zal waarschijnlijk over enkele weken zijn op Tenerife. Eind april gaan we pas met de wedstrijden beginnen”.

Beachvolleyballer Jon Stiekema heeft als gelegenheidspartner van Richard Schuil geschiedenis geschreven. De 22-jarige Hagenaar, lid van het Haagse talententeam (onderdeel van het project Haags Goud), won afgelopen weekend het CEV Satellite Aalsmeer, het eerste officiële indoor beachvolleybaltoernooi ooit. Het winnende duo versloeg de als eerste geplaatste Duitsers Jonathan Erdmann en Kay Matysik. Door Ronald Mooiman

Bijzonder was de winst, maar opmerkelijker was de samenwerking tussen Hagenaar Stiekema en wereldtopper Richard Schuil. “Het was een gaaf weekend”, vertelt Stiekema die een kleine drie jaar geleden speciaal voor het beachvolleybal naar Den Haag is verhuisd. “Het was voor de bondscoaches snel duidelijk dat de vaste partner van Richard, Reinder Nummerdor, nog geblesseerd zou zijn. Het was niet de eerste keer dat ik met Richard samenspeelde, maar het was wel leuk om te horen dat de keuze weer op mij was gevallen. Als speler ben ik te vergelijken met Reinder Nummerdor. Ik speel ook achterin, maar dan houdt de vergelijking wel op. Reinder heeft samen met Richard zóveel gewonnen. Het was in Aalsmeer een belangrijk toernooi, want mede door deze winst, hebben we als land een klein stapje gemaakt richting kwalificatie voor de Olympische Spelen in 2012 in Londen”. Trainen Voor Stiekema was het toernooi de eerste krachtmeting na een winter lang trainen in het Haagse Lindo-

Voor Jon Stiekema was het toernooi de eerste krachtmeting. > Foto: Creative Images

beach, de trainingsaccommodatie van het Beach Team Holland. “Het was lekker om weer wedstrijden te spelen”, vervolgt Stiekema. “De winterperiode is voor ons lang geweest. Alleen maar trainen is niet altijd even leuk”. Wanneer Nummerdor weer wedstrijdfit is, zal alles weer hetzelfde zijn

als voorheen. Het succesvolle duo zal zich willen plaatsen voor de Spelen. Stiekema:”Dit is een belangrijk jaar voor de Olympische kwalificatie. Daar wil ik me natuurlijk ook voor plaatsen. Binnen enkele weken zal duidelijk zijn met wie ik het seizoen ga spelen. Dat zal of Christiaan Varenhorst of Ro-

Duindorp Het indoortoernooi in Aalsmeer was een op zich staande wedstrijd. Voorlopig staat er voor het Beach Team Holland en dus ook Stiekema alleen trainingen op het programma. “Het is fijn dat ik nu dichtbij woon”, aldus de student psychologie. “Via de Volleybalbond heb ik een huis kunnen huren op Duindorp. Ik heb het daar goed naar mijn zin. Mijn vriendin Daniëlle Remmers (eveneens een beachvolleybaltopper, red.) woont hier in de buurt. Mijn zus Michelle zag ik vorig jaar ook veel in het beachvolleybalcircuit. Voor haar is het perspectief op het halen van de Spelen verkeken. Daarom geeft ze nu voorrang aan haar studie”. Momenteel staat het koppel Stiekema/ Varenhorst op de nationale ranglijst nog steeds als derde genoteerd. Met de Spelen van 2012 op komst, moet daar verandering in komen. “Schuil en Nummerdor”, verzekert Stiekema, “zijn onaantastbaar. We moeten ervoor zorgen dat we Emiel Boersma en Daan Spijkers voorbijgaan. De beste twee koppels per land plaatsen zich voor Londen. En dan moet je ook bij de beste zestien duo’s van de wereldranglijst staan. De ‘geschoonde’ lijst gelukkig, waardoor een plek bij de eerste 25 misschien wel genoeg zal zijn. Kortom, een belangrijk jaar voor het beachvolleybal”.

Zware concurrentie voor koploper HBS Als trotse koploper sloot HBS de eerste helft van de competitie af. Zes winstpartijen en drie remises leverde de ploeg van trainer Wim de Jong 21 punten op. Maar de titel in de Hoofdklasse is, ondanks de koppositie, nog ver weg met zware concurrentie van ADO’20, FC Chabab, SC Feyenoord, het Delftse DHC en zelfs Leonidas. Door Bert Tielemans

Na het traditionele weekje skiën in de Franse Alpen bereidt HBS zich voor op de tweede helft van de competitie. Geen trainingskamp in warme oorden maar een paar dagen ont- en inspannen in de sneeuw. “En lekker op stap gaan”, vult trainer Wim de Jong aan. Het vizier is na de sneeuw weer snel op het voetbal gericht. Wim de Jong: “In deze competitie kan iedereen van iedereen winnen, maar ook verliezen. In de top zit het zo ontzettend dicht bij elkaar. Maar HBS hoeft van niemand te verliezen. Promotie is dus reëel”. Wim de Jong heeft het woord promotie maar gelijk in de mond genomen. De Kraaien zijn niet ‘vals bescheiden’ wanneer ze uitspreken dat het kampioenschap realistisch is. Wim de Jong: “In ons debuutjaar in de Hoofdklasse, vorig seizoen, was lijfsbehoud het uitgangspunt. Het accent lag daarom op de verdediging. Maar na een seizoen op dit niveau te hebben gespeeld, merk je dat je voetballend enorm vooruitgaat. Dan realiseer je je dat het mogelijk is om verder te komen als je ver-

zorgd voetbal speelt”. In het eerste jaar in de Hoofdklasse werd promotie maar net gemist. Van echte teleurstelling was geen sprake, maar het gevoel dat er meer in zat, bleef. “We hebben een ontzettend jong team” constateert De Jong. “Met allemaal jongens die de ambitie hebben om zo hoog mogelijk te willen voetballen en te kijken tot hoever ze kunnen komen. Op de training merk ik dat de spelers individueel beter worden en in de wedstrijd zie ik dat ook terug. We gaan vooruit”.

Selectie Bij de start van het seizoen begroette HBS slechts drie prominente nieuwkomers in de selectie. Dominique Broekhuizen en Bart Koffeman stapten over van VUC, en doelman Gianni Kamperveen kwam van het Voorburgse TONEGIDO. Wim de Jong is nog niet onverdeeld tevreden over de nieuwe jongens. “Bart was door een zware blessure al vroeg uitgeschakeld en die zien we dit seizoen niet meer terug op het veld. Dat is een aderlating, want hij manifesteerde zich geweldig in de verdediging. Gianni is gehaald als tweede doelman en heeft pas twee wedstrijden in de basis gestaan. Maar wat we op de training van hem zien, stemt tot tevredenheid. Die jongen is enorm gedreven. Vergeet niet, hij is pas 22 en kan echt uitgroeien tot een uitstekende keeper hier als hij straks zijn kans pakt. Dominique was onvoldoende fit toen hij kwam. Heeft het kunnen opbrengen om zwaar te trainen waardoor hij inmiddels is aangehaakt en in de basis staat. Broekhui-

<19

‘Mooie afsluiting van mijn carrière’ Hagenaar Richard Knopper (33) speelde zijn laatste wedstrijd eind april voor ADO Den Haag. Sindsdien hield de oud-speler van Ajax, Heerenveen, Vitesse en ADO Den Haag zijn conditie op peil bij Topklasser Haaglandia. Het nieuwe kalenderjaar traint hij alleen nog voor zichzelf.

Waarom train je niet meer bij Haaglandia? Knopper: “Het ziet er naar uit dat ik een contract ga tekenen in Indonesië. Mijn zaakwaarnemer Karel Jansen hoopt dit weekend rond te komen met de Indonesische bond. Je schijnt daar alleen via de bond een contract te kunnen tekenen met een club. Er begint daar nu een nieuwe competitie. Ik hoop snel aan te kunnen sluiten bij de nieuwe club. De naam ervan kan ik nog niet zeggen”. Dat zal na het Griekse Aris Saloniki je tweede buitenlandse avontuur worden. “Ik sta te trappelen. Niet alleen om weer aan voetbal toe te komen, maar ook om in een competitie uit te komen in een heel andere cultuur. Dat levert weer een nieuwe levenservaring op. Ik wil mijn profcarrière nog met minimaal een jaar verlengen. Ik wil niet als werkloos voetballer afscheid gaan nemen”. Hoe groot is de kans dat je in Indonesië aan de slag gaat? “Ik schat het op 75 procent. Dit weekend weten we meer. Wanneer het toch niet doorgaat, is het niet anders. Ik word in augustus 34 jaar. De clubs staan niet voor mij in de rij. Als het niet anders is, zal ik verder moeten kijken”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie.

HYS The Hague – Tilburg > Voordat de bekerfinale tussen beide ploegen op woensdag 19 januari wordt gespeeld, komen de twee beste ijshockeyploegen van Nederland elkaar vrijdagavond, in een generale repetitie, tegen in de strijd om de North Sea Cup. Vrijdag 14 januari 20.00 uur, De Uithof, Jaap Edenweg. HRC – The Dukes > De Haagse rugbyers wonnen afgelopen zaterdag nog met 79-7 van de Amsterdamse hekkensluiter AAC.Nu zal HRC zaterdag de strijd aanbinden met koploper The Dukes. Zaterdag 15 januari, 16.00 uur, Theo Mann Bouwmeesterlaan. Hellas – VOC Amsterdam > Voor de handbalsters van koploper Hellas zit de winterstop er ook op. Het team van coach Björn Budding ontvangt zaterdag titelconcurrent VOC uit Amsterdam. Zaterdag 15 januari, 20.30 uur, Hellashal, Laan van Poot.

Wim de Jong: 'Voetballend worden we steeds beter dus HBS kan voor promotie gaan. >Foto: Creative Images

zen is een geweldige voetballer die een elftal beter kan maken. Als hij die lijn doortrekt gaan we veel plezier aan hem beleven in de rest van de competitie”. Voor De Jong zit het er als hoofdtrainer van HBS dan ook gelijk op. Zijn positie wordt overgenomen door Corné van Doorn die nu nog VELO onder zijn hoede heeft. Wim de Jong: “ Ik ga als klankbord voor Corné dienen en me richten op de jeugd. Een beetje zoals in het jaar onder Wim van Laar. De filosofie van HBS blijft overeind. Presteren met een ploeg die zoveel mogelijk bestaat uit

jongens van deze club. Af en toe halen we gericht een speler maar de kern moet bestaan uit jongens uit de eigen opleiding. Ook wanneer we zouden promoveren naar de Topklasse. Want we betalen niet. HBS is en blijft een echte amateurvereniging. Maar mocht het zover komen dan moeten we nog even in gesprek met de KNVB want wat zij vragen van clubs in de Topklasse is natuurlijk onzin. Verplicht acht euro voor een toegangskaartje en contracten met spelers. Echte onzin. We zijn amateurs”.

HZ Zian – Polar Bears > Het waterpoloseizoen gaat zaterdag ook weer van start. De heren van HZ Zian, vechtend tegen degradatie in de Hoofdklasse, speelt zaterdagavond tegen topclub Polar Bears uit Ede. Zaterdag 15 januari, 20.45 uur, zwembad Zuiderpark, Mr. P. Drooglever Fortuynweg. Zaalhockey > Net als vorige week spelen in Delft alle ‘Haagse’ hockeyteams uit de zaalhockeycompetitie. De dames van HDM, HGC en Klein Zwitserland, evenals de HDM-heren komen in actie. Om 16.00 uur wordt de derby tussen de dames van Klein Zwitserland en HGC gespeeld. Zondag 16 januari, vanaf 12.00 uur, TU-hal Mekelweg in Delft.


agenda

taan Voor eek w e elk parte a n e a e gend UITa

5

}<(l(tp$=adbcae<

De compacte weekkrant die elke donderdag verschijnt. Een échte Haagse krant die diepgang en duiding biedt over zaken die er écht toe doen in de stad Den Haag. ag Vrijd ri ua 7 jan 011 2 5

ang jaarg er 191 m num € 1,75

12/13

UIT

agenda

> ww w.den haagce ntraa l.net >

>

Neem nú een abonnement

Elke week met een handzame UITagenda □ Ja, ik ontvang graag Den Haag Centraal

Naam

Abonnementkeuze

□ proef 10 weken € 10,00

□ kwartaal € 21,95

□ half jaar € 39,95

* prijzen o.b.v. automatische incasso. Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.

□ Ik machtig Den Haag Centraal tot eenmalige afschrijving van het abonnementsgeld van onderstaande bankrekening

Adres Postcode

Ingangsdatum

Handtekening

Telefoon E-mail

Meer informatie: www.denhaagcentraal.net of bel 0172 – 476085 (maandag t/m vrijdag 9.00 tot 17.00 uur) Stuur de volledige ingevulde bon in een ongefrankeerde envelop naar:Den Haag Centraal Abonneeservice, Antwoordnummer 10016, 2400 VB Alphen aan den Rijn. Den Haag Centraal gaat zorgvuldig om met persoonsgegevens.

BON1

□ jaar € 69,95

Dé krant van Den Haag


Vrijdag 14 januari 2011

<21

eten & drinken

koken met henk savelberg

Thailand, de keuken van het Centrale Plateau

Deze week een gerecht uit de keuken van het Centrale Plateau. Met de Centraal Thaise keuken wordt het eten aangeduid, waarvan de recepten hun oorsprong vinden in het centrale laagland van Thailand (Bangkok en de wijde omgeving) met als begrenzing Phitsanulok in het noorden, Nakhon Ratchasima in het noordoosten en de kust in het zuiden. Hier, aan de Golf van Thailand aan witte palmenstranden, liggen de buitenverblijven van de welgestelde inwoners van Bangkok waar ze de hitte en hectiek van de grote stad kunnen ontvluchten. De gerechten uit de Centraal Thaise keuken zijn ontwikkeld in een vruchtbaar gebied waar al eeuwenlang veel nationaliteiten elkaar treffen. Het zijn de gerechten uit deze keukens die voor het grootste deel de menu’s bepalen in de meeste Thaise restaurants in het buitenland. In het algemeen kan worden gesteld, dat het eten in Bangkok en omgeving van oorsprong minder sterk gekruid en zoeter is dan het eten uit de andere regio’s waardoor het meer overeenkomt met de Europese smaak. Afgezien van de culinaire invloeden door buitenlandse handelshuizen, ambassades en immigraties, huisvest Bangkok ook het overgrote deel van de Siamese aristocratie waaraan men onder meer de enorme, buiten de stad gelegen fruittuinen, heeft te danken. De Thaise zuidkust voorziet in alle mogelijke soorten vis, schelpen schaaldieren en dit alles bij elkaar heeft de Centraal Thaise keuken gevormd tot de meest gevarieerde en in algemene zin ook meest interessante en tevens meest luxueuze keuken van het land. Vaste etenstijden kent men in Thailand niet, men eet ‘als de maaltijd klaar is’ met als gevolg dat er soms lange tijd verstrijkt tussen de officiële maaltijden. Tussendoor worden er

de eetrubriek

Sodafine

7

½

Frans

Oordeel: + presentatie gerechten - prijzig

Het Frans georiënteerde restaurant Sodafine ligt aan de Pieterstraat, een eenzame zijstraat van de Prinsestraat. Onder de klanken van Nina Simone stappen mijn tafelgenoot Aline en ik op een vrijdagavond de trendy zaak met zwart-goud-wit gekleurd interieur binnen. De ruime, witte stoelen zitten heerlijk. Op de tafel geen nepbloemen, maar echte rode rozen. Beneden is de zaak halfvol, maar boven blijken ook nog wat mensen te dineren. Zomers kun je daar op het dakterras van de ondergaande zon genieten. Wij komen op temperatuur met wat brood, olie, een prima amusesoepje van pastinaak en een Crémant d’Alsace (€ 6,00), die pinot blanc als basisdruif heeft. De frisse bubbelwijn

Mijn dessertbord lijkt met chocolade getrokken strepen op een moderne Mondriaan is wat ons betreft erg sodafine: een vriendelijke (fine) bubbel (soda). Van tevoren hadden we op de site de menukaart bekeken, maar die blijkt niet geheel dezelfde te zijn als de versie die we in handen krijgen. Met als gevolg dat ik geen duo van eend, maar het eendenlevervoorgerecht uitprobeer. Zoals tegenwoordig meer restaurants doen, kun je bij Sodafine de meeste gerechten in kleine of grote porties krijgen. Chef-kok Julien Guittet die in Belgische restaurants het vak leerde, zwaait sinds twee jaar de scepter in de keuken. Mijn duo van eendenleverterrine (€ 17,50) bestaat uit een gebakken versie, een ‘normaal’ plakje, een warme brioche en een lepel sorbetijs van rode uien. Over de levers en het zelfvervaardigde zoete broodje geen onvertogen woord, maar dat ijs .... Wat is de reden dat Guittet ijs van ui maakt? Omdat het trendy is? Ik vond het geen prettige smaaksensatie, doe mij dan maar een ouderwetse uiencompote op kamertemperatuur. De tompouce van gegrilde groenten met een coulis van gegrilde paprika (€ 10,–) voor mijn tafelgenote is een plaatje om te zien. Naast het groentetorentje met een veelheid aan slablaadjes liggen nog wat pijnboompitten, verse pestosaus en parmezaansnippers op het bord. Met wat extra kaas Adres Pieterstraat 10 Telefoon (070) 364 86 86 Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf

€ 9,00 € 17,00 € 9,50

had het geheel meer pit gekregen, maar aan de andere kant is een luxe salade naast mijn caloriebom vast Sonja Bakker-proof, en daar valt zo net na de feestdagen, ook wat voor te zeggen. We worden de avond door diverse mensen bediend, maar het leukst vinden we onze mannelijke serveerder die telkens ‘pardon’ roept als hij wat wil aankondigen of een bord op tafel zet. Het heeft wel iets komisch. “Pardon dames, uw wijnen, pardon, de hoofdgerechten”. Ook hier heeft de keukenbrigade weer zijn best gedaan op het uiterlijk van de eetwaar. Niet teveel poespas overigens, maar mooi opgemaakte borden. Mijn hoofdgerecht, filet van fazant met een puree van opperdoezers, gekonfijte zuurkool, en een stoofpeertje, is prima en ruim (€ 27,50). Ik drink er een kruidige Portugese Aragonez (€ 5,50) bij en Aline gaat voor een aromatische Nieuw-Zeelandse Sauvignon blanc (€ 6,–). Beide wijnen bevallen goed. Mijn tafelgenoot krijgt een zeebaars met een mooi krokant korstje voorgeschoteld, vergezeld van krokante mosselen, in limoen gekonfijte aardappeltjes, spinazie en een beure blanc saus (€ 26,–). “Pardon dames, wenst u nog een dessert?”. Jazeker, een dessert hoort nu eenmaal bij Dé Eetrubriek. De crème brûlée aan de overzijde met een bodem van bosbessen (€ 9,50) heeft een mooie structuur, een goede fruitige smaak en een krokante karamelkorst. Mijn dessertbord lijkt met chocolade getrokken strepen op een moderne Mondriaan. In de vakken ligt een cheesecake, een coulis van rood fruit en een lepeltje champagne-ijs. Sinds ik de goddelijke cheesecake van restaurant de Huyskamer heb gegeten, probeer ik zoveel mogelijk variaties uit, hopend op een nog betere versie. Alleen Sodafines cheesecake is geen cheesecake, eerder twee op elkaar gestapelde vierkante cakejes. Het smaakt, net als het voor de helft gesmolten champagne-ijs, best goed, maar waar is de cheese gebleven? En komt het door de champagne dat dit dessert maar liefst € 12,50 kost? Even ter vergelijking: voor de Huyskamercheesecake betaalde ik € 3,75. We sluiten af met een uitstekende espresso (€ 3,–). Het totaalbedrag van € 138,50 is stevig. Weet je wat een fles bubbelwater hier kost, Lien?”. “Geen idee, drie euro?”, zegt mijn vriendin. “Het dubbele”, antwoord ik. Ze kijkt me aan of ik een grap maak en roept dan hard: “Pardon?”. Annerieke Simeone Geopend Lunch: maandag tot en met vrijdag (behalve woensdag) van 11.30 uur tot 15.00 uur, diner: maandag tot en met zaterdag van 11.00uur tot 22.00 uur

dan ook de hele dag snacks gegeten waarvan deze zeer populair is.

Thaise garnalentoast, Khanom pang nakong: >100 gram grote rauwe garnalen, fijngehakt >125 gram varkensgehakt >2 eetlepels fijngeknipt korianderblad >1 eetlepel bosui, in ringetjes >1 eetlepel knoflookmengsel (zie recept) >1 eetlepel Thaise vissaus (nam pla) >1 ei, losgeklopt >5 sneetjes wit casinobrood, zonder korst >5 eetlepels sesamzaad >arachideolie

knoflookmengsel: >2 eetlepels geperste knoflook >2 eetlepels fijngehakte korianderwortel of stelen >½ rood pepertje, naar (scherpe)smaak met of zonder zaad

Wrijf alles in een vijzel tot een dikke pasta, bewaar de pasta in een afgesloten pot in de koelkast( blijft circa 1 week goed). Meng de gehakte garnalen met het varkensgehakt, 1 eetlepel korianderblad, bosui, nam pla, knoflookmengsel en ei zorgvuldig, gebruik eventueel de mengkom van de keukenmachine. Snijd de sneetjes brood diagonaal in vieren, verdeel het gehakt/garnalen mengsel over de driehoekjes en druk dit met een mes stevig aan, bestrooi de stukjes brood met sesamzaadjes. Verhit in een koekenpan een laagje arachideolie en bak de toast, met de besmeerde kant naar beneden, circa 7 minuten, keer ze om en bak de onderkant goudbruin. Laat ze uitlekken op keukenpapier, bestrooi ze met de resterende koriander en serveer ze warm met de Nam Pla Prik van vorige week.

Hoofdgerecht voor een tientje Smaakvol koken in Bronovo Mensen die aangewezen zijn op een natritijdens DiningCity Eetweek umbeperkt dieet, kunnen toch lekker

eten. Dieetkok Arnoud Odink neemt belangstellenden op vrijdag 21 januari van 15.00 - 20.00 uur in het Bronovo ziekenhuis mee op ontdekkingstocht om zonder zout toch een smakelijke maaltijd op tafel te zetten. De kookworkshop wordt georganiseerd door De Hart&Vaatgroep en Capri-Bronovo Hartrevalidatie en Bronovo ziekenhuis. De kosten zijn € 15,– per persoon voor leden van De Hart&Vaatgroep en € 20,– voor niet-leden. Aanmelden via De Hart&Vaatgroep: tel. 088 – 1111 600 of www.dehartenvaatgroep.nl

Ingezonden mededeling

€ 69,95 per jaar

Een restaurant uitproberen voor een prikkie? Het kan tijdens de DiningCity Eetweek. Liefst 400 etablissementen in Nederland doen mee aan deze culinaire week. In Den Haag kun je van 24 tot en met 30 januari aanschuiven bij onder meer Square, Le Cirque, de Dagvisser, La Passione, De Posthoorn en Les Ombrelles.

Een hoofdgerecht kost maar tien euro. Vanzelfsprekend kan de maaltijd worden uitgebreid met een voor- of nagerecht. Reserveren voor de DiningCity Eetweek kan vanaf 7 januari via www.eetweek.nl.. Op deze site staat ook een overzicht van alle deelnemende restaurants.

+ gratis cadeaucard van Paagman t.w.v. € 15,00 www.denhaagcentraal.net


22>

Vrijdag 14 januari 2011

varia

stadsgroen

Uitdunnen

Uitdunnen slaat niet op de pogingen van collega’s en buren om wat pondjes af te vallen, waarvoor hulde, maar op de methode waarop een gezond bos beheerd moet worden. Een paar dagen geleden liepen we door zo’n bos. Het regende pijpenstelen. Braaf volgden we de bomen met gele stippen, hoewel boom en stip vanonder grote, drijfnatte capuchons maar ternauwernood zichtbaar waren. Wát was het koud, wat regende het hard en wat waren de bospaadjes tegenwoordig toch onbegaanbaar smal!

Geel staat voor: kap deze boom, hij moet weg. Blauw zegt: dit is een toekomstboom, laat staan! Zo’n tweeduizend parkieten zijn opeens niet meer te vinden aan de Hofvijver. > Foto: PR

Tweeduizend parkieten verdwenen Rond zonsondergang is het rondom de Hofvijver even gedaan met de rust. Een zwerm Halsbandparkieten strijkt dan neer in de vele bomen die de Lange Vijverberg rijk is. Toch zijn er nu een stuk minder van die kleine knalgroene schreeuwlelijkerds te vinden dan voorheen. Volgens Roelant Jonker van de Universiteit Leiden zijn er namelijk zo’n tweeduizend parkieten verdwenen. Door Miranda Fieret

“We tellen de populatie Halsbandparkieten regelmatig, maar we hebben er nu in januari zo’n tweeduizend minder geteld dan twee maanden eerder”. De bomen vlakbij de Hofvijver vormen de traditionele slaapplaats van de Halsbandparkieten. In november zaten er hier nog bijna zesduizend. Jonker heeft geen flauw idee waar de beestjes nu moeten zitten. “Meestal

zitten de parkieten dicht bij elkaar in januari vanwege de kou. Het was dus een grote verrassing om er nu zoveel minder te tellen”. Hoewel er vast een aantal in de sneeuw en vrieskou van vorige maand zijn gesneuveld, vermoedt Jonker dat er een splitsing is geweest en een deel van de parkieten nu ergens anders overnacht. “De hamvraag is echter waar. Ik weet dat ze tien jaar lang in Voorburg hebben geslapen, en later een tijdje in Mariahoeve zaten. Maar de afgelopen jaren hadden ze toch wel één slaapplaats en dat was rondom de Hofvijver”. In Nederland is in 1968 voor het eerst een broedgeval opgemerkt van Halsbandparkieten. Sinds 2004 wordt de populatie regelmatig geteld. Jonker telt samen met collega’s sinds drie jaar aan de Hofvijver. Nu organiseert de afdeling niet-tropische papegaaien van de Internationale Ornithologische Unie (IOU) mede onder leiding van

Roelant Jonker een wereldwijde papegaai-telling. De unie is niet alleen geïnteresseerd in het aantal papegaaien, maar ook in de belangrijkste ecologische factoren van de rustgebieden, zoals boomsoorten of de habitat structuren zoals bomen, bossen, gebouwen en straten”. De stad vormt hier in Den Haag de habitat van de Halsbandparkiet. Ze leven vooral in stadsplantsoenen, in platanen en vlakbij het water. In de winter leven ze vooral van de pinda’s die mensen hen voeren.

Nu zijn we stadse mensen. En die soort is van mening dat de natuur ook heel goed vanaf een zálig terras is te bewonderen. Het vooruitzicht op een kop warme chocomel aangelengd met voldoende crème de menthe was de enige reden dat we ijskoude handen en een loopneus negeerden en stoer tussen bomen door stapten.

Helaas. De gele stippen brachten ons niet na een uur, zelfs niet na anderhalf uur dwalen terug bij het beginpunt van onze wandeling. En dus ook niet bij de uitspanning met de warme, troostrijke verlokkingen. Nee, we hebben nog best een tijdje rondgelopen tot we werden gered door een echte wandelaar met bergschoenen, thermocoltrui en een goed ontwikkeld richtingsgevoel. En passant vertelde onze redder dat de gele en ook blauwe stippen op de bast van de bomen onlangs door de gemeente zijn aangebracht. Het zijn merktekens, codes. Geel staat voor: kap deze boom, hij moet weg. Blauw zegt: dit is een toekomstboom, laat staan! Er is namelijk voortdurend onderhoud nodig, om onze bossen en parken gezond en recreatief aantrekkelijk te houden. Daarbij is het winterse uitdunnen de allerbelangrijkste beheermaatregel. En dat uitdunnen start natuurlijk met het markeren. Met klodders gele verf. We zeiden het tijdens de wandeling al een paar keer tegen elkaar. Mensen horen niet in het bos. Mensen horen op een terras! Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

Jonker hoopt dat Hagenaars hem kunnen doorgeven of de parkieten tegenwoordig ergens anders verzamelen. “Dan kunnen we de landelijke telling voor dit jaar compleet maken”. Als u meer informatie heeft over de slaapplaats van de Halsbandparkieten kunt u contact opnemen met: parrotcount@cityparrots.org

juridisch

Schimppartijen

Een strafpleiter moet tegen een stootje kunnen. Hij werkt met vreselijke dossiers. Veel geweld, bloed en zeden. Met sprekende beelden en verhalen. Cliënten zijn soms zeer agressief. Over het algemeen gaat het wel goed. Het lukt mij meestal wel om met de cliënt een werkbare relatie te hebben. Die relatie bestaat vooral uit het bespreken van het dossier en de processtrategie en het verlenen van rechtsbijstand in een zitting. Ik ben nog niet vaak bedreigd door een cliënt. Er was eens een Joegoslavische killer, groot in postuur en faam. Hij werd verdacht van afpersingen en deelname

aan overvallen. Hij werd zo gevaarlijk geacht dat hij met een speciaal team van de Marechaussee werd vervoerd naar de rechtbank. Die mannen stonden dan zwaar bewapend in de zittingszaal. In de gevangenis kreeg hij trombose en werd invalide. Hij weet dat aan de slechte medische bijstand in de gevangenis. En het was mijn schuld omdat ik hem niet uit de gevangenis had weten te halen. Dat werd nogal onaangenaam. Later hoorde ik dat hij was omgekomen bij een schietpartij in het buitenland. Ik sliep toen al een stuk beter. De advocaat wordt soms geïdentificeerd

met zijn cliënt door de slachtoffers, nabestaanden of vrienden van de slachtoffers. Dat is best een vreemd fenomeen. Een advocaat is nooit betrokken bij het strafbare feit zelf, dus ook niet schuldig aan wat er gebeurd is. Over het algemeen komt hij pas in het stuk voor vanaf het moment dat de verdachte is gearresteerd. Behalve wat vuile blikken gaat het zelden mis in de rechtszaal. In geruchtmakende zaken, u kent ze wel, de zaken waar stille tochten voor worden gehouden, is er veel belangstelling voor het proces. De publieke tribune zit vol met mensen die de slachtoffers willen steunen. Een deel zal ook wel voor de sensatie komen. Maar de rechtszaal en de wijze waarop het proces plaatsvindt, lijkt een dempend effect op emoties te hebben. Af en toe een schreeuw. De rechter reageert daar meteen ferm op en dreigt de zaal te ontruimen. Dan blijft het meestal verder wel rustig. Nee, de bedreigingen komen tegenwoordig uit een andere hoek. Van lieden die

helemaal niets met de zaak te maken hebben. Mensen die zielig en anoniem verborgen achter het scherm van hun computer dreigberichtjes sturen. Het internet is een volstrekt open forum geworden. De één of andere onverlaat heeft bedacht dat het wel zo leuk interactief is om mensen gelegenheid te bieden te reageren op nieuwsberichten. Elke digitale krant geeft die gelegenheid nu. Onder elk stuk kan een reactie worden geschreven. Dat gebeurt. En hoe! Artikel over een kindermisbruiker? Binnen een uur 200 reacties. De helft roept op om de dader te lynchen en noemt de methodes waarop dat moet gebeuren. De andere helft gaat ervan uit dat hij wel te weinig straf zal krijgen omdat rechters te slap zijn. Aangewakkerd door intolerantiemedia als ‘Geen Stijl’ is het spuien van de onderbuikgevoelens heel normaal geworden. Advocaten krijgen nu ook te maken met dit soort schimppartijen. Schrijnende zaak? Minimaal tachtig hate-mails en

een veelvoud daarvan onder krantenartikelen die over de zaak gaan. Allemaal net niet bedreigend. Dat snappen de dames en heren wel. Soms wil de betrokkene oprecht met je in discussie over zijn ongenoegen. Hij smeekt bijna om een reactie, want hij zit zo met deze kwestie in zijn maag. Een week later droogt de stroom dan weer op en trekt de stoet door naar de volgende prooi. Grote buitenlandse nieuwssites als CNN en BBC hebben al ingegrepen. Iemand mag nog wel commentaar geven, maar de lezer wordt in koeienletters opgeroepen om melding te maken als er sprake is van ‘abuse’. Vervolgens wordt de afzender op een zwarte lijst gezet. Het lijkt mij een heel goed idee om een landelijke zwarte lijst voor dit soort dwazen in te voeren en het stelselmatig opruiend reageren strafbaar te maken. Bas Martens Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


Vrijdag 14 januari 2011

oplossingen van vorige week I N D I G O

N C R A R A R A I

K A L I E F

F D E E E L T O N

2 9 6 7 3 4 8 1 5

8 5 4 6 1 9 3 2 7

A S S T L M E D M A A P S E R A L L I R I M G E R A M O V T E I

1 7 3 8 5 2 9 6 4

O A F B V O L L A I L L O T R O O S I O O E I M K E T S A T A M I L E I D E M E L A A E N D R E L L N

5 6 7 2 8 3 1 4 9

4 3 8 1 9 7 2 5 6

9 1 2 5 4 6 7 8 3

R A A U S N H H O V E R E R N Y N N O E R E R A E N E N D

6 4 9 3 2 8 5 7 1

7 8 1 9 6 5 4 3 2

kruiswoordpuzzel

sudoku

7

K R E E F T E N T R E E

1

3 2 5 4 7 1 6 9 8

2

2 9 1

2 5 8 3

8 6 9

3 4

9

4 6

3 8

vrijdag

tuatie kan wel weken achtereen duren. In de uiterst zachte winters eind jaren tachtig en ook later, bleef het wel eens zes weken achtereen zacht en regenachtig. De komende dagen worden gekenmerkt door overwegend veel wolken en periodiek regent het vooral op vrijdag nog. Juist op zaterdag en zondag wordt het droger met ook wat meer zon in de Haagse regionen. Zowel gedurende de nacht als overdag is het royaal boven nul en de 10 graden is dus weer binnen bereik. Het waait ook iedere dag stevig door uit (zuid) zuidwest. Richting Scheveningen staat vaak een harde zuidwester, windkracht 7. De kans is groot dat deze louwmaand, straks als we de balans op-

7 9 10 85 zzw 6

5

6

13

14

19

36

2

7 1

7

8

15

12

16

17

20 23 29

25

30

26

31

32

27 33

35 38

39

40

45

48

49

52

18

21 24

37

53 57

9

11

44

4

4

34

maken, niet als te koud de boeken in zal gaan. Een te zachte maand ligt eigenlijk meer voor de hand. Nu is immers al te verwachten dat er tot pakweg 20-22 januari amper kou zit aan te komen. Toch blijven er aanwijzingen dat het in de loop van de tweede helft van deze maand wel eens vrij koud zou kunnen worden. De kalenderklimatologie bevestigt dat ook wel een beetje. Regelmatig zie je dat na de ‘Sint Antoonlente’ halverwege de louwmaand, het slot van januari koud(er) uitpakt. Nieuw winters elan in laatste januariweek ? Bel de weerprimeurlijn eens (0900-1234554)

58

41

42

46 50

51 55

59

43

47

54

Weerman

zondag

7 9 30 35 zw 6

Alarmcentrale Politie Haaglanden

maandag

7 9-10 45 35 zw 6

6 9 35 50 zzw 4-5

112

0900 - 8844

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28 (dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

© www.puzzelpro.nl Horizontaal: 1 vis 10 pl. in Noord-Brabant 11 Europeaan 13 titel 14 interest 17 deel v.d. bijbel 19 thans 20 afschuw 21 ribbenstoot 22 compagnon 24 blijkens de akten 25 voor de vuist 27 water in Friesland 28 vulkanisch verschijnsel 31 aanvulling van paarden 34 pl. in Overijssel 35 vlaktemaat 36 Afrikaan 40 aanneming v.e. kind 44 nummer 45 lichamelijke opvoeding 46 uitgesloten aan-

60

61

56 62

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

sprakelijkheid 47 Verenigde Staten 48 eikenschors 49 melkwol 51 dierenverblijf 52 bolgewas 54 Spaanse titel 56 onder andere 57 hechtlat 60 reukwater 63 wooneenheid.

Verticaal: 1 de oudste 2 afslagplaats bij golf 3 en dergelijke 4 vechtsport 5 vis 6 vrouwelijk beroep 7 slee 8 serie 9 selenium 10 breekbaar 12 strafwerktuig 13 oorspronke-

lijk bewoner van Peru 15 geestdrift 16 uitbundige groei 18 deel v.e. trap 23 knokig 26 lettergrootte 29 gemalin van Aegir 30 godin v.d. aarde 32 voormalig Chinees heerser 33 keurig 36 vogel 37 eens 38 staat in Amerika 39 interval 40 vervoermiddel 41 om die reden 42 elpenbeen 43 riv. in Spanje 50 schrijfvloeistof 53 hoofddeksel 55 onbepaald vnw. 58 per adres 59 langspeelplaat 61 lidwoord 62 grondtoon.

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag Hoofdredacteur Coos Versteeg Coördinatie redactie Miranda Fieret Annerieke Simeone

Marc Putto

spoedgevallen

SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

3

63

zaterdag

SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69

2

10

28

Lauwe louwmaand grossiert in anti-winters weer Afgelopen zaterdagmiddag steeg de temperatuur vlot door naar 11 graden in Den Haag. Dit soort dubbele temperatuurcijfers zijn ook tegen en in dit weekeinde weer haalbaar. Zo’n zacht en wisselvallig weertype gedurende de winterperiode is eigenlijk normaler dan de kou zoals we die in december hadden. Voorlopig zal er geen einde komen aan het antiwinterse weerbeeld en de presentie van een portie diepvrieskou in Amerika heeft daar indirect ook mee te maken. Vanwege het ijzige regime daar stroomt een deel van die koude de Atlantische Oceaan op en vormen zich juist daar (door het relatief warme zeewater) diepe depressies die met een krachtige straalstroom richting Europa trekken. Zo’n si-

1

22

het weer in den haag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

<23

service

Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Alexandra Sweers Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Algemene Zaken Marianne ten Have

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel

Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck

Advertenties Suzanne Kooijman (hoofd verkoop) kooijman@denhaagcentraal.net mobiel: 06 30396125 Dennis Lageweg lageweg@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972

Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Advertentiebeheer Suzanne Kooijman advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


24>

Vrijdag 14 januari 2011

society

vilan, renate & de residentie

De culturele kerk van Den Haag

Geen spelletjes, alleen zo'n stom cd-hoesje.

Waar zit dat verrekte lek?

Sinds de Regentenkamer op de nieuwe locatie zit, bruist het van de activiteiten. De kerk die voorheen van de Zevende Dag Adventisten was, u weet toch, van Marianne Thieme, die is door de christenen verlaten voor de kunst. Na een enorme verbouwing is er ruimte, nou, voor alles en iedereen eigenlijk. De cd-presentatie van Trio Nocturna zat dan ook ingeklemd tussen de opening van enkele artistieke tentoonstellingen en de dag erna een grote nieuwjaarsborrel van alle culturele instellingen in het Haagje. En dan zeggen ze nog dat de kerken leeglopen. Wij luisterden naar Trio Nocturna dat tangomuziek ten gehore bracht. Mooi en beschaafd, waardoor we niet hoefden te huilen wat anders

En dan klap je in je handjes! Bij voorkeur zonder kopje thee.> Foto: Otto Snoek

zo goed lukt bij de tango. Die vaste combinatie van passie, controle en weemoed was hier net wat anders samengesteld. Vrolijker. Optimistischer. Drie aardige jonge mensen, die blijkens hun folder ook op bruiloften wilden spelen. Dat is natuurlijk het Máxima-effect. Sinds zij in close up Argentijnse tranen schreidde tegen het muzikaal decor van Carel Kraayenhof, vinden wij wenen met muziek op een bruiloft heel gewoon. Daarvoor moest een bruid op de mooiste dag van haar leven per se vrolijk zijn, wat natuurlijk een beperkend idee is. Het Trio besloot na het eerste nummer het publiek toe te spreken. Violiste en zangeres Charlotte Dupuis zei dat ze ook wat onbekende gezichten zag: ‘Dat is

altijd leuk’. Contrabassist Boris Franz groette vriendelijk. Gitarist Mirek Walton (tevens op piano) vertelde dat dit weliswaar een cd-presentatie was, maar dat ze geen cd hadden. Moeilijkheden met het ontwerp van het hoesje, daarna ging het mis in de studio, vervolgens reden de treinen niet en nu lagen de cd’s bij een koerier thuis. “Die kan ik morgen bellen”, zei Boris, “en dan zul je zien dat ze zeggen dat ze wel twee keer geweest zijn”. Charlotte zei monter: “We hebben er wel van geleerd”. Mirek gaf een voorbeeld van het cd-hoesje aan iemand op de eerste rij, om door te geven, en beloofde dat iedereen die vandaag naam en adres opgaf, de cd gratis zou krijgen. Als goedmakerij. Daarna gingen ze weer

spelen. In de pauze dromden de mensen om de laptop van Mirek, waarop hij het uiteindelijke definitieve omslag van de cd Xongo! toonde. De mensen noteerden hun namen en adressen. Is gratis, wisten ze. Daarna dromden ze door naar de hapjes, dat wil zeggen, de schalen gebroken brood met knoflookdressing. Goedkoop en origineel. We raakten in gesprek met Thea van Loon, sinds den beginne het hart van de Regentenkamer. Met anderen, tuurlijk, tuurlijk. Ze deelde haar zorgen over de hoge energierekening van 2.500 euro maandelijks. In de machinekamer van de kerk toonde ze ons de kraantjes en draaiwielen van het verwarmingssyteem. “We hopen

dat er een lek zit, want als we dat dichten, daalt de rekening”, legde Thea uit. Daarna mochten we de kerk zien. Het doopbassin was er nog. En wat een akoestiek. Het galmde heerlijk vanaf de kansel, ontdekten we: “Zondaars!” Ja, wat zegt men op die plek. De kerk zag eruit of er van alles kon gebeuren. Een orgie, een sekte (Thea: “We hebben al vijf aanmeldingen gehad”), een expositie, waar ruimte is, komt vanzelf een plan. Wel was het er steenkoud. Het lichaam moet versterven, dat weten we, maar in de culturele kerk mag het best wat warmer zijn. Wij wensen de Regentenkamer dan ook veel lekken toe. Vilan van de Loo

dhc-192  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you