Issuu on Google+

3

ECONOMIE 11 CULTUUR

14

SPORT

18

SERVICE

23

SP ziet aanhang meer dan verdubbelen

3

Vrijdag 4 maart 2011

Hagenaars missen kennis duurzaamheid

Parkeerplek wordt duur betaald

8

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 5 nummer 199

12

€ 1,75

Metamorfose Flaneren kan voorlopig alleen op de tijdelijke boulevard van Scheveningen. De werkzaamheden aan de ‘oude’ boulevard zijn nog in volle gang. Deze week is er opnieuw een

belangrijk deel afgesloten. Het gaat om het gebied tussen de Schuitenweg en de Vuurbaakstraat, even voorbij de keerlus van tramlijn 11. Bezoekers krijgen in de loop van dit jaar al iets te

zien van de metamorfose. Zo wordt in de Harteveltstraat de aansluiting tussen het museum Beelden aan Zee en de beeldentuin op de boulevard versterkt. >Lees verder op pagina 5. > Foto: Jurriaan Brobbel

Ingezonden mededeling

19

Dag in de Branding Festival voor Nieuwe Muziek zaterdag 12 maart 2011 Een Dag in de teken van liefde, taal, poëzie en expressie! Info en tickets: www.dagindebranding.

Louis Andriessen Cristina Zavalloni Slagwerk Den Haag Ghalia Benali Nieuw Amsterdams Peil

Residentie Orkest olv Reinbert de Leeuw Brett Dean Kleine Viezerik e.v.a.


2>

Vrijdag 4 maart 2011

varia

afvallen

De strijd tegen de kilo's 9

Er is nu maar liefst 11 centimeter minder buik Het voelde een beetje als vroeger op school: hoe zouden de uitslagen van de repetitieweek uitpakken? Met wat voor rapport kon ik dit keer thuis komen? Ongelooflijk, diezelfde spanning, diezelfde zorg. Nog net geen buikpijn. De tests waren naar mijn gevoel nu veel en veel beter gegaan dan bij aanvang van dit afslank-avontuur. Maar dan nog? Zou het resultaat wel voldoende zijn? Zo nee, welke excuses kon ik aanvoeren? Waren er verzachtende omstandigheden? Kon ik thuis, op het werk en op deze plek wegkomen met een komische opmerking? Die grap, lang geleden, toen ik van een 2 voor wiskunde naar een 4 was gestegen, dat dit een verbetering van maar liefst honderd procent was, bleek ik toen ook alleen zelf leuk te vinden. Althans, dat kon ik afleiden uit het feit dat mijn moeder me meteen een draai om mijn oren gaf. Wat had meester Tjeerd nu met de tussentijdse meting voor me in petto? Hij liet me nog even zweten, de personal trainer, terwijl hij de uitdraaien van de computer rangschikte. Of ik toevallig de oude meetresultaten bij me had? Nee, natuurlijk niet! Dat waren geen uitslagen om trots bij je te dragen en aan willekeurig wie te tonen. Die had ik het liefst meteen in de open haard gegooid, want aan de doos met oud papier wilde ik deze narigheid ook niet toevertrouwen. Een lichaamsvetpercentage van 35% ofwel 37,7 kilo, een middelomvang van 128 centimeter waar het maximaal 94 mag zijn. Nou ja, ik ga niet alle ellende van toen herhalen; we leven tenslotte in het heden. En dat heden is veelbelovend. Ik weet niet wie er enthousiaster was, Tjeerd of ik. Ik kon in elk geval de avond van de resultaatbespreking geen kwaad doen. Natuurlijk is mijn BMI (body mass index) nog steeds veel te hoog, maar ik ben in zes weken tijd van 38,2 naar 31,6 gedaald (25 is in mijn geval het maximum). Het aantal kilo’s vet is met pakweg 10 geslonken en dat vertaalt zich vooral bij de buikomvang, die nu maar liefst 11 centimeter minder is . Ook de omtrek van mijn bovenbeen is anderhalve centimeter geslonken, de bovenarm zelfs 2 centimeter en de heupomvang ging van 119 naar 114. “Dit zijn echt fantastische resultaten”, laat Tjeerd me horen. Het is ook zichtbaar. Niet alleen die 11 centimeter minder buik, ook mijn gezicht is veranderd. Ik laat het me natuurlijk graag aanleunen als Tjeerd vertelt dat één van de trainsters heeft gezegd dat ik er ineens veel jonger uitzie. Op het werk merkt directeur/ uitgever Liesbeth op dat het jasje van mijn pak om mijn lijf slobbert. Advertentieverkoopster Mayka grapt dat

Tjeerd

GET FIT

STAY FIT personal fitness solutions

Gewoontes

Tien kilo vet ben ik kwijt. In een vleeswarenfabriek zie ik uitgestald hoeveel dat is. > Foto: Jurriaan Brobbel

mijn favoriete spijkerbroek, waarvan ik net zo blij was dat-ie me weer paste, te wijd voor me begint te worden. En collega Miranda verbaast zich over de snelheid waarmee ik tegenwoordig de trap op en af loop. Weegschaal Het zijn opmerkingen die me sterken in de strijd tegen de kilo’s. Ook wel nodig, want een paar dagen achtereen viel ik niets af. Elke ochtend gaf de geavanceerde AEG-weegschaal, die ik als grapje met Sinterklaas kreeg, nagenoeg hetzelfde aan: 98,6. Ineens kwam het proces van gewichtsverlies echter weer op gang: 4 ons minder in één dag. “AEG laat je niet in de steek”, neuriede ik het reclamespotje in de badkamer na. Maar er is meer. Hoewel het afslanken en het minder kilo’s meetorsen voor mij voorop staat, blijken er nog andere zaken te zijn om me over te verheugen. In elk geval toont Tjeerd zich er heel blij mee. Mijn aërobe uithoudingsvermogen, oftewel het vermogen om inspanningen van relatief lange duur te volbrengen, is van 18 (score laag) naar 31 (score gemiddeld) gegaan. “Dit is echt heel goed. Hieraan kun je zien dat je serieus bezig bent”, blaast Tjeerd de loftrompet. En dan hebben we het nog niet gehad over de algemene lenigheid. Kon ik vorige keer in zittende houding een schuifje op een doos niet verder dan 9 centimeter wegdrukken, nu kom ik op 20.

Als ik nog 2 centimeter verder reik, zit ik ook daar in het groene vak van gemiddeld. Mijn balans, de snelkracht van de buikspieren, eigenlijk alles is fors vooruit gegaan. Zowel met de snelkracht van de buikspieren als met de push ups scoor ik nu keurig gemiddeld. Zelfs mijn bloeddruk, de vorige keer eigenlijk het enige dat goed was, is verbeterd, die is nu optimaal. “Hier doen we het allemaal voor”, zegt Tjeerd wijs. Ineens krijg ik een gevoel van schuld over me. Wat is mijn lichaam eigenlijk goed voor mij. Een kleine twintig jaar heb ik het verwaarloosd, om niet te zeggen mishandeld. Ik ben simpelweg een miserabele partner geweest. Maar ik laat me zes weken achtereen van mijn goede kant zien, en alles lijkt vergeven en vergeten. Mijn lichaam beloont me alsof ik de trouwste en meest loyale baas ben die het zich kan voorstellen. Geobsedeerd In de dagen erna raak ik steeds meer geobsedeerd door het beeld van tien kilo vet. Dat is meer, zelfs veel meer, dan het gemiddelde gewicht van een pas geboren baby. Ik stel me voor dat je tien pakken met een kilo suiker aan je buik hebt hangen. Uiteindelijk pak ik de telefoon en bel Marcel de Kroes, telg uit een oude Haagse slagersfamilie. Marcel heeft zich vele jaren achtereen bezig gehouden met horecaexploitatie en hij serveerde de beste

Zowel met de snelkracht van de buikspieren als met de push ups scoor ik nu keurig gemiddeld. spareribs van Den Haag, maar uiteindelijk is hij teruggekeerd naar zijn wortels en zit weer helemaal in het vlees. Marcel regelt binnen de kortste keren tien kilo vet voor me. “Waar wil je het hebben? Thuis of op je werk?”, vraagt hij alsof het niks bijzonders is. “Nee gek, wat moet ik er hier mee? Waar laat ik het na afloop?” Met de fotograaf rij ik de volgende ochtend naar een fabriek voor vleeswaren. Op mijn verzoek wordt er tien kilo buikvet bijeen gepakt en voor me op tafel gedeponeerd. Wat een berg, wat een smerigheid. Ik kijk ernaar alsof het rechtstreeks uit mijn buik is weggesneden. Coos Versteeg Dit is aflevering 9 in een wekelijkse serie over afvallen met behulp van een personal trainer. Inleidende artikelen verschenen op 17, 24 en 31 december 2010 in Den Haag Centraal. Alle eerdere teksten zijn terug te lezen op www.denhaagcentraal.net en op www.getfitstayfit.nl

Twee dagen geleden kwam Coos net zoals altijd vrolijk binnenhuppelen voor weer een nieuwe training in onze trainingsstudio op de Javastraat. Hij ging rustig naast me zitten en gaf mij voor de eerste keer op papier zijn artikel dat zou verschijnen. De blik in zijn ogen deed mij denken aan die van mijn broer die, als hij mij iets laat zien of toestuurt, altijd tot een hoop ranzigheid leidt. En ja, zoals u heeft kunnen zien staat Coos trots naast een stapel van 10 kilo dampend rundervet. Gewoon een vies gezicht en nog een viezer idee, maar een briljantere manier om het te visualiseren had zelfs mijn broer niet kunnen verzinnen. Terwijl ik rustig het stuk begin te lezen, zie ik in mijn linker ooghoek iets opvallends. Coos tilt met twee handen zijn rechterbeen aan zijn enkel omhoog om hem vervolgens weer op zijn linkerknie neer te leggen. Strik je veters eens normaal zeg ik. In eerste instantie kijkt hij mij een beetje appelig aan, maar het kwartje valt al vrij snel. Hij zet zijn been terug op de grond, bukt voorover en strikt zijn veters zonder enig probleem. Meneer Versteeg moet wennen aan zijn nieuwe lijf. Hij heeft jaren zijn veters niet anders kunnen strikken omdat er simpelweg een buik in de weg zat, dus is het heel logisch dat hij zich heeft geconditioneerd om moeilijk te doen. Hij heeft meer van dit soort gewoontes aangeleerd dan hij zelf op dit moment kan vermoeden, maar daar komen Coos (en zijn vrouw) vanzelf achter. Het mooie is dat dit soort gewoontes weer net zo gemakkelijk worden vervangen door de oude. Voor de oude gewoonte om hordes bloedmooie vrouwen effectief af te schudden is alleen nog wel wat aërobe training nodig. Tjeerd Mouthaan Personal Trainer

verreck

Kabelbaan

Ja, dan word je toch weer door zo’n wethouder Norder verrast. Je weet dat hij goed is in lijpe plannetjes, zoals die cruiseterminal (inclusief vernietiging van Zuiderstrand en Westduinpark), maar hiermee revancheert hij zich. Een kabelbaan over de haven. Wat een schitterend idee! Nu nog maar even duimen of deze elegante oplos-

sing voor de zo broodnodige havenoversteek ook weersbestendig is. Dat je bij een beetje storm niet voortdurend gondels en passagiers uit haven en Duindorp moet gaan dreggen. Het kan spoken aan onze kust. Dit weekend wandelde ik met Coos Versteeg langs de boulevard. Die moest, na een hele week ruften in dat

krachthonk, even worden uitgelaten. Er trok een venijnig vlaagje over de bouwput die het strand nu is. Coos is inmiddels zo vederlicht, dat ik hem nog net bij z’n rompje kon pakken, voordat hij het Patatpaleis binnenwaaide. Daar hadden ze inmiddels zijn vaste bestelling in de frituur gedompeld. Terwijl ik met mijn kritische massa de fladderende Coos in bedwang wist te houden, probeerde ik met handgebaren de bestelling te annuleren. Nadat ik Coos voor de veiligheid met een vlaggentouw aan een lantaarnpaal had gesnoerd, ben ik de vette bek zelf maar gaan consumeren. Want de aanhoudende dreiging dat wij allebéi de haven in zouden waaien moest op alle mogelijke manieren

worden ingedamd. Tja, en dit was nog een overzichtelijk briesje. Toch moeten we het initiatief van Norder prijzen. De verbeelding aan de macht. En dan ‘verbeelding’ eens niet in de zin van ‘bestuurlijke arrogantie’. Ik voel een vreemde maar oprechte behoefte om de koene wethouder te helpen. Gesteld dat het niet kan, met die kabelbaan, hoe dan wel? Want dat Noord-Zuidlijntje moet er komen. Ik ben weleens helemaal om de haven heen gelopen. Omdat ik zo’n goede conditie heb. Dat kan je van de moderne toerist niet meer verwachten. Wat zijn de alternatieven voor deze kabelbaan? Een tunneltje is te duur. En probeer zoiets in Den Haag maar

eens droog te houden. Een hoge brug is ‘te belastend voor de kuiten’. Je zou kunnen denken aan liften en roltrappen. Vind ik nog iets te gewoon klinken. Zelf denk ik meer aan een attractie als Het Circuskanon. Dan word je gewoon van het Noorderhavenhoofd (op termijn uiteraard om te dopen in Norderhavenhoofd) met een kanon op het Zuiderstrand geschoten. Vice versa – als je nog durft. En ook hier kan de wind een belangrijke rol spelen: kosteloze verlenging van de vlucht! Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


Vrijdag 4 maart 2011

<3

actueel

SP ziet aanhang meer dan verdubbelen

Wintersport deerde verkiezingsopkomst niet stembus gingen dan een jaar geleden tijdens de raadsverkiezingen.

Door Jan van der Ven

De wintersport of korte zonvakantie gooide geen roet in het eten. In het Statenkwartier bijvoorbeeld werden afgelopen woensdag opvallend veel stemmen bij volmacht uitgebracht. Vakantie of niet, er moest gestemd worden. De uitslag van de jongste verkiezingen laat zien dat de PvdA de grootste partij in Den Haag blijft (iets meer dan 22 procent van de 157.079 Hagenaars die hun stem uitbrachten, kleurde het hokje van de sociaal-democraten rood). De VVD werd met bijna 20 procent van de stemmen de tweede partij van de Hofstad. De PVV kreeg 14,7 procent van de stemmen en D66 bijna 12 procent. De verliezer was het CDA. Die partij wist zich nauwelijks te herstellen van de klap van vorig jaar (6,4 procent tegenover 5,9 procent een jaar geleden). De droge cijfers zijn hoe dan ook van invloed op de machtsverhoudingen in de coalitie van PvdA, VVD, D66 en CDA. Om te beginnen de PvdA. Afgelopen weken groeide de vrees in de gelederen van deze partij, dat de Haagse kiezers weg zouden lopen. Want de PvdA in Den Haag heeft het moeilijk. De deelname aan het college gaat ten koste van veel eigenwaarde. Zo moet er stevig bezuinigd worden op het armoedebeleid, ID-banen zijn geschrapt en het mes gaat in welzijnsvoorzieningen. De gevreesde afstraffing bleef echter uit, al blijft de linkerflank van de PvdA overgevoelig. Zoals blijkt uit de stevige opmars van de SP in Den Haag, wat haaks staat op het landelijke beeld van de SP. In Den Haag was sprake van meer dan een verdubbeling van de SP-aanhang (een kleine vier procent een jaar geleden naar liefst 9,2 procent deze week). Opvallend is dat D66 in Den Haag niet

Armoede Komende weken moet blijken welke effecten de nieuwe machtsverhoudingen hebben op de coalitie. De discussie over de Haagse Voorjaarsnota komt er aan. Daarin worden de financiële lijnen uitgezet naar het volgend jaar. De tijden van het grote uitdelen zijn echter voorbij, het gaat nu vooral om het verdelen van de armoede. Het opstellen van de Voorjaarsnota zal daarom de coalitie op de proef stellen. Dat geldt in het bijzonder voor de verhouding tussen de VVD en de PvdA. De VVD zal hard vasthouden aan de strenge financiële koers, de PvdA zal trachten het financiële leed zoveel mogelijk te verzachten en de linkerflank minder kwetsbaar te maken.

PvdA blijft de grootste partij van Den Haag. > Foto: Jurriaan Brobbel

heeft weten de profiteren van de landelijke groei onder leiding van voorman Pechtold. De deelname aan het stadsbestuur leidde voor D66 in ieder geval niet tot nieuwe kiezers. Blijft over de VVD. Het lijkt erop dat deze partij als enige echt weet te profiteren van deelname aan de coalitie. De kiezer beloonde de li-

beralen voor zaken als een lagere ozbbelasting en het strenge en strakke financieel beleid dat VVD-wethouder Sander Dekker voert. Een jaar geleden nog hield de liberale kiezer stevig huis: de VVD zakte weg van tien naar zeven raadszetels. De kiezer liep vooral weg als straf voor de steun van de liberalen aan het Verkeers Circulatie Plan (VCP).

De opmars van de PVV in Den Haag lijkt inmiddels gestopt. Deze partij zakte van 16 naar 14,7 procent in de kiezersgunst. In aantallen: er stemden een jaar geleden meer dan 33.000 Hagenaars op deze partij, deze week kreeg de PVV bijna 23.000 stemmen. Waarbij aangetekend moet worden dat er deze week 40.000 Hagenaars minder naar de

Beide partijen weten zich gesteund door de uitkomst van de jongste verkiezingen. Al zijn ook daar vraagtekens bij te plaatsen. Vooral als gekeken wordt naar de absolute getallen over het stemgedrag in relatie tot de lagere opkomst deze week. De PvdA kreeg deze week iets meer dan 35.000 stemmen (was 41.760 vorig jaar). Omdat de opkomst lager was dan een jaar geleden kon de PvdA de grootste partij blijven. Concurrent SP zag, ook bij een lagere opkomst, echter het aantal stemmers daadwerkelijk stijgen (vorig jaar kreeg de SP bijna 8000 stemmers, deze week ruim 14.000). Hetzelfde verhaal kan verteld worden voor de VVD: het aantal VVD-stemmers bedroeg deze week bijna 31.000, vorig jaar kreeg deze partij 28.777. Dus de echte winst deze week is bestemd voor de VVD en de SP.

‘Pretpark’ Scheveningen krijgt mogelijk kabelbaan Scheveningen wordt omgetoverd tot een heus attractiepark. Afgelopen week presenteerde wethouder Norder bijgestelde plannen voor Scheveningen Haven. Opvallende elementen daarin zijn een kabelbaan die Noordelijk en Zuidelijk Havenhoofd moet verbinden, ontwikkeling van de buitenhaven voor waterrecreatie en bijstelling van de hoogte van twee geplande ‘wolkenkrabbertjes’. Door Theodore Pronk

Duinrell en Drievliet liggen weliswaar om de hoek, maar dat weerhoudt wethouder Norder er niet van Scheveningen tot een soort pretpark te willen omtoveren. Het moet een ‘paradijs’ worden voor strandsport, restaurants en visserij. Naast al dat moois moeten er woningen, hotelkamers en parkeerplaatsen komen en als kers op de slagroom moet het Norfolkterrein met een kabelbaan worden verbonden met het Noordelijk havenhoofd. Tenminste, als dat haalbaar blijkt. De kabelbaan vervangt een hoge brug die in het oorspronkelijke plan was opgenomen. In 2008 werd door de gemeenteraad het besluit genomen om het consortium bestaande uit ING, ASR en Malherbe de ontwikkeling van het havengebied te gunnen. Sindsdien is weinig concreets van de grond gekomen. Afgezien van een visie die de Spaanse architect Joan Busquets maakte, lag de ontwikkeling van het gebied stil. Op verzoek van het consortium is de gemeente voor de zomer van 2010 als gesprekspartner aangeschoven bij de projectbesprekingen en dat heeft geleid tot

wijziging van de plannen. Norder: “De kredietcrisis had effect op de uitwerking van plannen. De les die we daarvan hebben geleerd is dat als een plan niet te faseren is, het niet te bouwen is. Belangrijke discussiepunten waren de massaliteit, bouwhoogte, de derde haven en de brug”. Daarnaast oogstte de bouw van een gigantische parkeerbak volgens de PvdA’er veel weerstand. Wijzigingen Het lijkt er nu dus op dat een hoge brug definitief van de baan is, al houdt Norder een slag om de arm. Als blijkt dat de attractie niet realiseerbaar is omdat aan de kust storm geregeld de kop opsteekt, dan zou het meest logische alternatief een lage brug zijn. Ook het aantal woningen dat wordt gebouwd, is bijgesteld. Norder: “In plaats van 800 woningen gaan we nu zes á zevenhonderd woningen bouwen”. Een andere concessie als gevolg van heroverweging is dat de twee ‘landmarks’ die gepland waren in hoogte zijn afgezwakt. Zo zouden twee torens van 100 meter hoog worden gebouwd, maar in de vernieuwde plannen wordt de hoteltoren op het Zuidelijk Havenhoofd ‘maar’ 90 meter hoog en wordt het gebouw aan de overzijde op het Noordelijk Havenhoofd beperkt tot veertig meter hoogte. De Derde Haven krijgt een zogenaamd ‘recreatie-accent’ en moet zo worden ingericht dat er grote internationale watersportevenementen kunnen plaatsvinden. Dat ondanks de lobby van de visserij om in de haven actief te zijn. “Het wordt een leisurehaven.. Tot nu toe is gebleken dat de visserij de haven

niet nodig heeft, bovendien levert visserij problemen op met milieucontouren die zich slecht verhouden tot wonen”. Voor uitbreiding van de visserij maakt Norder extra ruimte bij de visafslag op het Noordelijk Havenhoofd. Het plan voor de bouw van één grote parkeerbak die ruimte moest bieden aan vierduizend auto’s is van de baan. Als compromis moeten de vierduizend parkeerplekken worden gebouwd onder verschillende bouwobjecten. Daarmee wordt voorzien in parkeergelegenheid voor zowel bewoners als toeristen die een bezoekje willen brengen aan attractiepark Scheveningen. Ook wil Norder dat surfdorp F.A.S.T een terugkerende strandattractie wordt die samen met het beachstadium voor een sportieve uitstraling zorgen. Cruisehaven Als extra toekomstige toeristische trekpleister hangt nog altijd een plan voor een cruisehaven in de lucht en zou het Zuiderstrand in de ontwikkeling van Scheveningen niet met rust gelaten worden. Norder zegt daar niet mee bezig te zijn: “Van mij komt er geen voorstel voor een cruisehaven. Het Zuiderstrand laten we ook lekker voor wat het is”. Om het draagvlak voor de attractieparkplannen te vergroten, is een klankbordgroep ingesteld die wordt betrokken bij de uitwerking ervan. Hierin zitten vertegenwoordigers van onder meer bewonersorganisaties, Marketing Scheveningen, de KVK en het Gemeentemuseum. Overigens meent Norder dat de weerstand tegen de gebiedsontwikkeling inmiddels is afgezwakt. “Doordat het twee jaar heeft stilgelegen, is het draag-

vlak toegenomen”, aldus de wethouder. In samenspraak met de klankbordgroep wordt de komende maanden verder gepraat over de plannen voor Scheveningen Haven waarna na het zomerreces de gemeenteraad een besluit zal nemen over het uiteindelijke voorstel. Als alles dan volgens plan verloopt, kan in 2014

met de uitvoering van de bouwplannen worden begonnen. Het consortium heeft bureau Urbis gevraagd een plan te ontwerpen voor Scheveningen Haven. Voor de doorontwikkeling en het uitvoeren van onderzoeken stelt de gemeente anderhalf miljoen euro beschikbaar.

Ingezonden mededeling

De meest praktische boekenstandaard, nu bij steitner en bloos interieur; uw ideale oplossing voor het stijlvol ‘’opbergen’’ van uw boeken of dvd’s. Verkrijgbaar in de kleuren antraciet, wit of aluminium € 285,- incl. aflevering

www.steitnerenbloos.nl


4>

Vrijdag 4 maart 2011

varia

stadsmens

‘Zonder steun van Boog valt wijk vijf jaar terug’ Buurtkamer Frans Hals stroomt leeg. Een groep vrouwen heeft zojuist de maandelijkse voorlichtingsochtend bezocht. Het onderwerp, dat zij zelf hebben aangedragen, was deze keer heftig. Want steeds vaker blijken meisjes van Turkse afkomst tussen de elf en zestien jaar pogingen te doen om een eind aan hun leven te maken. “De moeders die hier komen hebben allemaal kinderen in groep zeven en acht”, zegt buurtbewoonster en begeleidster Hennie Mooyman. “Ze willen weten waar ze op moeten letten, wat de symptomen zijn en waar zij hulp kunnen halen”. Hennie Mooyman is van onschatbare waarde voor haar woonomgeving. De begeleiding van de buurtkamer is slechts één van haar vele activiteiten. Zo is zij ook actief lid van de werkgroep Frans

‘Den Haag heeft als stad dubbel plezier van Boog’ Halsbuurt en coördinator van de buurt website. Maar schouderklopjes eist zij nadrukkelijk niet voor zichzelf op. Hennie voelt zich aan alle kanten gesteund door de stichting Boog, de stedelijke organisatie voor opbouwwerk in Den Haag. “Als Boog er niet was geweest, waren we in deze buurt met zoveel verschillende culturen, nooit zover gekomen; ik zou niet weten hoe. De voorlichting van vanochtend bijvoorbeeld over zelfdoding is ook ondersteund door Boog. Die legt contacten met de GGD en andere instanties”. Hoe lang kan zij nog op de organisatie rekenen nu de gemeente forse bezuinigingen heeft aangekondigd? Hennie Mooyman maakt zich zorgen, evenals directeur Henriëtte van Bussel van Boog die de werkzaamheden van haar organisatie kort samenvat: “Wij ondersteunen door heel Den Haag actieve bewoners om samen bijvoorbeeld de buurt veilig, heel en schoon te houden en om prettig met elkaar samen te leven. Boog geeft ook administratieve ondersteuning aan bewonersgroepen en -organisaties. Opbouwwerkers brengen groepen met el-

Hennie Mooyman (m), Henriëtte van Bussel en buurtvader Sardha Sewradj. > Foto: Eveline van Egdom

kaar in gesprek en ondersteunen hun activiteiten, ook op organisatorisch vlak”. Het belang van alles is de afgelopen jaren overduidelijk bewezen. Maar de gemeente denkt daar anders over, blijkt. Henriëtte van Bussel: “De gemeente ziet de hele ondersteuning als betutteling. Er wordt geredeneerd dat de vrijwilligers dat allemaal zelf wel kunnen. Ik vind dat zo naïef. Op zich heb ik begrip voor forse bezuinigingen, maar deze maakbaarheid is een illusie. Opbouwwerk en administratieve ondersteuning is van groot belang, Vrijwilligers hebben dat – zeker in de beginfase – nodig”. Hennie Mooyman reageert hoofdschuddend op de argumentatie van de gemeente. “Je weet van te voren dat dit gedoemd is om te mislukken. Als de hulp van het opbouwwerk en de politie wordt verminderd, vallen we vijf jaar terug. Mijn wijk kan niet zonder steun van Boog en andere instanties”. Veel is in haar omgeving intussen bereikt. Om een mooi, recent voorbeeld te noemen: vorig jaar ontstond dankzij de werkgroep Frans Halsbuurt een groep

buurtvaders die, met succes, contact heeft gelegd met 20 Marokkaanse jongens in de leeftijd van 10 tot vijftien jaar. Voorzitter Sardha Sewradj van de buurtvaders vreest dat ook dit project gevaar loopt door de dreigende bezuinigingen. “Opbouwwerkers en de politie lopen fysiek mee in de avonduren”, vertelt hij. “Het is een beginnende groep die alle steun van buitenaf nodig heeft. Aanvankelijk ging het moeizaam, nu is er wederzijds respect. Een actieve buurtvader is nog verder met de jongens in gesprek gegaan. Daarin hebben ze aangegeven dat ze graag wilden sporten. Met Boog is toen een plan bedacht. Nu sporten de jongens uit onze wijk samen met jongeren van de welzijnsorganisatie Zebra. De buurtvaders doen ook mee. Boog is op de achtergrond aanwezig om het proces te bewaken”. Hennie Mooyman vult aan: “Dit is de eerste multiculturele wijk waar jonge vaders dit vrijwilligerswerk doen naast hun baan. Het is ook de eerste groep die zo multicultureel is samengesteld. In de meeste andere wijken bestaat

Ingezonden mededeling

Eins, Zwei Orchestra & Noblesse VR. 4 MRT | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.30 uur | entree €3.50 Eins, Zwei Orchestra is een project van Stefan en Lydia van Maurik. Met het geluid van bands zoals ‘My Bloody Valentine’ en ‘The Pains Of Being Pure At Heart’ maken ze popliedjes om bij weg te dromen. Noblesse zorgt voor een uniek optreden met muziek, dans, theater en video.

FILM & FEEST The Holy Mountain (’73) & Classic Deep House met DJ’s Slick Rick & Paul Funk ZA. 5 MRT | zaal open 20.30 uur | film begint om 21.00 uur | entree €3.50 Een avondje om van te smullen! Eerst een monsterlijke klassieker van een film met een hutspot van beenloze dwergen, aangeklede kikkers en andere gekkigheid. Daarna diep housen met de muziek van Slick Rick en Paul Funk. Als je niet met een vette smile naar huis gaat, dan weten wij het ook niet meer...

Korte Molenstraat 2 / www.330live.nl

die uit één etniciteit”. Het succes is voor een groot deel te danken aan Boog. “Maar”, benadrukt Hennie, “wij bepalen zelf wát en hóe we het doen”. Directeur Van Bussel zegt het zo: “Wij ondersteunen en versterken mensen in hun eigen kracht”. Zij zal zich de Ingezonden mededeling

komende tijd verweren tegen de bezuinigingen van de gemeente. “Wij gaan eerst kritisch kijken naar ons eigen veld, bijvoorbeeld of organisaties die aanpalend werken beter met elkaar kunnen samenwerken. Maar echt zuiniger aan doen in onze eigen organisatie kan niet. Wij hebben een heel goedkoop management en verdienen meer geld bij dan we aan subsidies ontvangen”. Ze verduidelijkt: “Wij verkopen aan woningcorporaties, die ook hinder hebben van overlast en verloedering, onze diensten. Die zorgen voor minder vuil in ruimten in flatgebouwen en voor meer veiligheid. Dat soort opdrachten voeren we uit. Den Haag heeft daardoor als stad dubbel plezier van Boog. Het betekent dat je tweemaal opbouwwerk krijgt voor één subsidie. Als je gaat bezuinigen op onze organisatie zal dat ook verminderen”. Hennie Mooyman brengt het gesprek terug op haar buurt: “Ik ben hier in 1979 komen wonen en heb een heerlijke volksbuurt zien afglijden naar een asociale achterbuurt. Met andere bewoners ben ik er op een gegeven moment tegenaan gegaan. We hebben woningcorporatie HaagWonen, de gemeente en Boog erbij betrokken. Vanaf die tijd is de verbetering begonnen”. Vanwege de successen krijgt de Frans Halsbuurt nu geregeld ‘hoog bezoek’. Hennie: “Deetman en Van Aartsen zijn hier al een paar keer geweest en laatst nog Mark Rutte. Hij heeft beloofd om terug te komen”. Joke Korving Informatie: www.boog.nl


Vrijdag 4 maart 2011

actueel

Nieuwe dijk in boulevard is in augustus afgebouwd

Werkzaamheden aan de nieuwe boulevard.> Foto: Jurriaan Brobbel

Deze week is opnieuw een belangrijk deel van de boulevard voor alle verkeer, ook voetgangers, afgesloten. Het gaat om het gebied tussen de Schuitenweg en de Vuurbaakstraat, even voorbij de keerlus van tramlijn 11. Omdat de herinrichting langer duurt dan gepland, wordt aan de boulevard tussen de Scheveningseslag en de Vuurbaakstraat, over een lengte van ruim een kilometer, zeker tot na de zomer gewerkt. Door Hans Schmit

De dijk waarop de nieuwe boulevard wordt aangelegd, wordt voor het eind van de zomer geheel afgebouwd. Vorig jaar is tussen de Scheveningseslag en de Schuitenweg het eerste deel van de nieuwe dijk van basalton zuilen tegen de bestaande wand aan de stadszijde aangelegd. Ing. Ed Vols, leider van het projectteam Boulevard Scheveningen: “Nu het deel van de boulevard tot de Vuurbaakstraat is afgesloten, kunnen we daar de oude boulevard gaan slopen. We gaan half mei vanaf de Schuitenweg verder met de aanleg van de dijk. Dit tweede deel van de dijk heeft, anders dan het eerste deel, meer het profiel van een klassieke dijk, zoals we die bijvoorbeeld uit het rivierengebied kennen”. Het zand dat nodig is voor het nieuwe dijklichaam ligt reeds op het strand tussen het Seinpostduin en de keerlus van de tram. Ed Vols: “Door het extra zand op dit deel van het strand, is het niveau van het strand hier nu gelijk aan dat van de boulevard. Wanneer die extra hoeveelheid zand is gebruikt voor de bouw van het dijklichaam is het hoogteverschil tussen de boulevard en het strand weer twee meter. Zodra het zandlichaam klaar is, wordt het bedekt met een laag hoogovenslakken, geotextiel, basaltonzuilen en split. De dijk is naar verwachting eind augustus gereed. Dan gaat er weer zand overheen en kan de nieuwe boulevard worden aangelegd”. Uitzicht “Het tweede deel van de nieuwe waterkering wordt vanwege de veiligheid één tot anderhalve meter hoger dan het bestaande niveau. Daardoor raakt een aantal bewoners hun zicht op zee kwijt. De mensen weten dat, een aantal van hen beraadt zich nog op de vraag of zij de gemeente aansprakelijk zullen stellen voor de waardevermindering van hun huizen. Tegenover het verlies aan zicht op zee staat echter een nieuwe boulevard die qua uitstraling aanzien-

Uitkijkpunt

Verlegde tramlus

Nieuwe dijk

Keizerstraat

Infocentrum, Tijdelijke toiletgroep, boulevard uitkijkpunt Strandpaviljoens

Werkgebied Beelden nieuwe aan Zee boulevard

Scheveningseslag

Schets plattegrond omloop Scheveningen.> Illustratie Gemeente Den Haag

lijk beter is dan de oude situatie”. Deze week is ook begonnen met de aanleg van de diepwand bij de keerlus van tramlijn 11. Deze diepwand, die moet voorkomen dat bij zware storm het zeewater achter de dijk komt, is iets korter, smaller en minder diep dan de diepwand aan het andere eind van de dijk, bij de Scheveningseslag. Ed Vols: “We zijn direct met deze diepwand begonnen om vertraging zoals bij de eerste diepwand te voorkomen. Het ontgraven kostte daar meer tijd, onder meer omdat op tien meter diepte een schelpenlaag van vijf meter dik bleek te liggen. Dergelijke problemen verwachten we bij de keerlus, die tijdelijk is verkleind, niet; we hopen deze diepwand eind mei, begin juni gereed te hebben”. Door de vertraging bij onder meer het maken van de diepwand duurt het inrichten van de boulevard langer dan was gepland. Ed Vols: “Die vertraging is een teleurstelling. We hadden gehoopt dat de strandpaviljoens, die vanaf volgende week weer worden opgebouwd, tegen een enigszins aangeklede boulevard hadden kunnen staan. We hebben dit opgelost door tegen de strandmuur aan een tijdelijke boulevard van elf meter breed aan te leggen, waar de paviljoens tegenaan komen te staan. Het werkterrein wordt van deze tijdelijke boulevard afgesloten door het plaatsen van een hek op de strandmuur. Deze boulevard kan worden bereden, onder meer door de hulpdiensten en op vastgelegde tijden door gemotoriseerd laad- en losverkeer, en sluit aan op de omloop rond het werkterrein tussen de Schuitenweg en de Vuurbaakstraat. Over de tijdelijke boulevard blijft het ook mogelijk van Bad naar Dorp en Haven, en omgekeerd, te lopen. Om een doorsteek van hoog naar laag mogelijk te maken, wordt ter hoogte van Sein-

postduin een tijdelijke voetgangersbrug aangelegd. Het informatiecentrum Nieuw Scheveningen en de toiletgroep staan op de plaats waar de tijdelijke boulevard aansluit op de omloop. Op de lange zijde van de omloop staan tijdens de werkzaamheden deze zomer twee uitkijkpunten, met zicht op de diepwand en de dijk”. Beeldentuin Bezoekers van boulevard en strand krijgen in de loop van dit jaar al iets te zien van de nieuwe boulevard. Ed Vols: “We gaan deze maand nog aan de slag op de hoek van de boulevard en de Scheveningseslag, waar een bedieningsgebouw met onder meer een toiletgroep en een schakelruimte komt. Ook de Scheveningseslag wordt meegenomen in de reconstructie en wordt op dezelfde wijze ingericht als de boulevard. In de Harteveltstraat wordt de aansluiting tussen het museum Beelden aan Zee en de beeldentuin op de boulevard versterkt. In mei wordt de eerste voetgangersbrug van kunststof geplaatst. De taluds, die de rijweg, het fietspad en het wandelgebied scheiden, worden deels dit voorjaar al met helmgras ingeplant”. “Momenteel wordt nog met diverse partijen gekeken hoe de bereikbaarheid kan worden verbeterd. In ieder geval komen er, naast de 400 plaatsen op het parkeerterrein bij het noordelijk havenhoofd, 100 extra parkeerplaatsen op de Dr. Lelykade. En op de boulevard, ter hoogte van deVuurbaakstraat, komt een gratis, bewaakte fietsenstalling. Het verkeer op de Strandweg kan vanaf de haven tot de Vuurbaakstraat rijden; daar komt een tijdelijke rotonde om te keren. Tenslotte is voor dit jaar reeds één datum definitief vastgelegd: op 29 september is de feestelijke opening van de nieuwe beeldentuin met de sprookjesbeelden”.

<5

Ingezonden mededeling

Timing Gertjan Freutel Directeur Private Banking Rabobank Den Haag en omgeving

Het komt de komende tijd voor de belegger aan op timing. Op het juiste moment inspelen op economische– en sociale ontwikkelingen binnen en buiten Nederland. Dat is cruciaal. Stijgende voedsel en grondstofprijzen vormen de motor voor allerlei ontwikkelingen, her en der in de wereld. Zo is er een duidelijk verband met de onrust in de Arabische wereld. Hoe de financiële wereld reageert op deze onrust, hangt af van de snelheid en hevigheid waarmee de veranderingen zich voltrekken. Gaat het er heftig aan toe, dan zullen beleggers en investeerders veilige vluchthavens zoeken. Voltrekken de veranderingen zich redelijk gedisciplineerd, dan houden grote groepen beleggers ook belangstelling voor meer risicovolle beleggingen. De snelheid waarmee arbeidsmarkten in Europa en de Verenigde Staten verbeteren, is ook zo iets. Loonbelasting is voor staatskassen een grote inkomstenbron. Meer afdracht van loonbelasting als gevolg van grotere arbeidsparticipatie verkleint de behoefte van overheden om de erfenis van de kredietcrisis via keiharde bezuinigingen te vereffenen. De vrees dat de economische groei van de Westerse economieën wordt getemperd door bezuinigingsmaatregelen van overheden, verdwijnt daardoor mogelijk naar de achtergrond.

De andere kant van het verhaal is dat een snelle groei van het aantal banen de inflatie kan aanwakkeren. Tekorten op de arbeidsmarkt resulteren namelijk vaak in hogere lonen. Gevolg: algemene prijsstijging en dus inflatie. Dat komt bovenop het gegeven dat de kans op inflatie door de gestegen grondstofprijzen toch al aanzienlijk is. Centrale banken zullen trachten de inflatie door middel van renteverhogingen te beteugelen. Voor de belegger is de snelheid waarmee ze worden doorgevoerd bepalend voor zijn reactie. In het verleden deden veel beleggers bij snelle renteverhogingen aandelen van de hand om te kunnen profiteren van de steeds hogere rentevergoedingen. Bij een gematigd tempo van renteverhogingen bleven veel beleggers geloven in aandelen als wapen tegen inflatiedreiging. Kortom, timing kenmerkt de succesvolle belegger, juist nu. Goed de actualiteit volgen en de lijn met uw contactpersoon bij de bank kort houden. Dat is het parool. Aan deze tekst zijn geen rechten te ontlenen. In het verleden behaalde resultaten garanderen niets.

Veling verruilt Johan de Witt voor Huis voor de Democratie Kars Veling wordt per 1 april directeur van het Huis voor de Democratie. Hij verruilt zijn directeurschap bij het Johan de Wittcollege en zijn lidmaatschap van de Raad van toezicht van het Huis voor deze functie. “Ik heb altijd gepoogd mensen duidelijk te maken hoe trots je moet zijn op de democratische rechtsstaat”. Door Elske Koopman

Kars Veling (62) verruilt per 1 april zijn directeurschap van het Johan de Wittcollege voor dat van het Huis voor de Democratie. Hij was al betrokken bij het Huis als lid van de Raad van toezicht. Een eerdere kandidaat, Jan Schinkelshoek, trok zich terug na onenigheid binnen zijn partij, het CDA. Was er geen directeur te vinden nadat Schinkelshoek zich had teruggetrokken? “Niet zo’n goeie”, lacht Veling. “Na een procedure en het terugtrekken van Schinkelshoek volgde een impasse. Toen is er een nieuwe procedure geweest en heb ik aangegeven dat ik wel interesse had. Zo is het gaan rollen”. Er is sinds oktober veel gepraat en als lid van de Raad van Toezicht heeft Veling zich een tijdje afzijdig gehouden om de procedure eerlijk te houden. De voorzitter van de Raad van Toezicht Wim Deetman heeft hem nu per 1 april benoemd tot directeur. “Ik heb grote interesse in de zaken van

het Huis. Ik ben lid geweest van de Eerste Kamer en kort van de Tweede Kamer. Ik heb altijd gepoogd mensen duidelijk te maken hoe trots ze moeten zijn op de democratische rechtsstaat. Dat je kunt stemmen, politiemensen niet om kunt kopen en dat rechters onafhankelijk zijn. In mijn functie bij het Johan de Wittcollege heb ik ook gezien hoe belangrijk het is dat nieuwkomers dat ook leren. Zij kennen dat niet, kijk maar naar de toestanden in de Arabische wereld op dit moment”. Veling is benoemd voor onbepaalde tijd. “Maar ik ben ook de jongste niet meer. Ik heb me voorgenomen in ieder geval een jaar of drie, vier te bouwen aan het Huis. Ik wil vooral de zichtbaarheid verbeteren. Mensen denken dat het nog niet bestaat, maar we zijn al een tijdje bezig boven Dudok. Straks verdwijnt daar de VVV en krijgen we beneden onze receptie”. In het Huis voor de Democratie werken nu veertig mensen, vooral parttimers. Veling mikt op 100.000 tot 200.000 bezoekers per jaar en meer bekendheid. “We hebben hier de vergaderzaal van de Tweede Kamer nagebouwd en de Trêveszaal. Het Huis is een ideaal begin voor een rondleiding door de Eerste of Tweede Kamer voor scholieren, studenten, toeristen, maar ook voor expats en gasten van de stad of ministeries”, aldus de enthousiaste aanstaande directeur.


6> Vilan

Kiest u dan …

Als er iets is, dat ons allen geluk en gemoedsrust zou brengen, dan is het de terugkeer van de vriendelijke telefoniste. “Zegt u het maar”. Tegenwoordig kan ik geen instantie opbellen, of ik kom in de doolhof van het keuzemenu terecht. Een ingeblikte stem meldt me dan nog dat het voor mijn gemak zou zijn. Mijn gemak wil iets anders. Het liefste hoor ik meteen een oudere stem, van iemand die het leven kent en de mensen ook. Zo’n vrouw die een onbestemde leeftijd heeft bereikt. Ze werken momenteel in de betere lingeriezaken, waar ze mooi werk verrichten. Die oudere stem laat mij dan enkele minuten aan het woord, om me vervolgens met de juiste persoon door te verbinden. Of zij weet dat mijnheer X er niet is, maar dat mijnheer Y in staat is om mij wel te woord te staan. En dat doet hij dan ook, al was het alleen maar omdat hij anders de telefoniste niet meer onder ogen durft te komen. Een enkele keer overweeg ik om ook zo’n ‘voor uw gemak’-installatie aan te schaffen. ‘Voor liefde en vriendschap kies 1, voor verlangen naar aandacht kies 2, voor aanbod van geld en subsidie kies 3. Voor overige vragen en mededelingen hangt u op’. Als éénvrouwsbedrijf moet ik mij zien te profileren, dat weet ik. Maar ik weet ook, dat een dergelijke installatie de snelste manier is om irritatie op te wekken. Nog nooit ben ik iemand tegengekomen die blij was met deze uitvinding en sindsdien het leven heel veel gemakkelijker vond. Bij mij gaat het meestal mis als er meer dan twee keuzemogelijkheden zijn. Bij de vierde weet ik niet meer zo goed wat de eerste was, en als ik erover nadenk, dient de zesde keuzemogelijkheid zich alweer aan. Kies ik de derde, dan verzeil ik in een nieuw keuzemenu waardoor ik vermoed dat de vijfde optie toch de beste was. Altijd hoop ik tevergeefs een mogelijkheid van een begripvolle telefoniste tegen te komen. Opnieuw naar dat nummer bellen is dan het enige dat erop zit, al moet ik dan wederom horen dat dit alles is bedacht voor mijn gemak. Het grote voordeel ervan zie ik ook. Zo’n telefoonmethode is uitmuntend geschikt om mij zachtmoedigheid aan te leren. De laatste tijd ben ik snel driftig, misschien zijn dat de lentekriebels. Als ik het ‘voor uw gemak’ leer verdragen, kan ik alles aan. Dat dan weer wel. Vilan van de Loo

Vrijdag 4 maart 2011

interview

Fred Zuiderwijk

‘Als je met je kop op tv komt, ziet iedereen je ineens voor vol aan’ Nadat Fred Zuiderwijk (53) van de middelbare school was geschopt, begon hij als drummer, reisde jarenlang rond als cruise- en nachtclubmuzikant, exploiteerde een strandtent, restaurants en een koffiehuis en stapte onderwijl ook in de wereld van theater, presentaties en – samen met Rob Andeweg – een alternatieve sightseeing door Den Haag. Met de tv-reeks ‘Haagse Iconen’ werd hij via Omroep West een bekende Hagenees. Nu is hij druk in de weer met een Haagse comedy onder de titel ‘Trooststraat 55’.

Door Coos Versteeg Een paar dagen terug kreeg Fred Zuiderwijk een e-mail, dat het depot van de gemeentereiniging in de Schilderswijk helemaal niet op Trooststraat nummer 55 zat, maar op nummer 73. Fred lachend: “Die man heeft helemaal gelijk. Maar het bekt in het Haags zo lekker, vijfenvijftig, ja toch?” Het plat Haags ligt Fred voor in de mond, zelf groeide hij op in de buurt van het Rijswijkseplein, de Molenwijk. Maar Fred kan ook keurig, zelfs bekakt Haags spreken. Hij past zich moeiteloos aan elke omgeving aan. Dat heeft-ie altijd al gehad. Daarom kon hij ook zo makkelijk de interviewreeks ‘Haagse Iconen’ voor TV West draaien. Knuffelbeer Fred kan net zo makkelijk overweg met de keurige Paul van Vliet als met de platvloerse Henk Bres. De afgelopen maanden is die makkelijke omgang met mensen ’m goed van pas gekomen. Om zijn droom van een Haagse comedy op televisie te realiseren, had hij veel hulp nodig, heel veel. En of het nu om de Rabobank ging die wat geld gaf, touringcarbedrijf Pasteur dat een VIP-bus beschikbaar stelde, Henk Patat die de catering deed of een slijter die een paar dozen wijn schonk, van alle kanten kwam steun. “Zo hebben we met minimaal geld een pilot (proefaflevering) van ‘Trooststraat 55’ kunnen draaien. Het voelde echt als een warme deken, al die hulp”. Trooststraat 55 wordt 28 maart feestelijk in het ADO-stadion gepresenteerd. Het is ’t verhaal van een kleine, onbeduidende post van de reinigingsdienst in Den Haag en speelt zich af in de beginjaren tachtig. Vanuit depot Trooststraat, een wereldje op zich, vertrekken de veegkarretjes ’s morgens om 8.00 uur naar de verschillende straten die geveegd moeten worden. Vlak voor 15.00 uur gaan ze, afgeladen met vuil, naar de vuilverbranding aan de Gaslaan. Om 16.15

uur is de werkdag ten einde. Tussendoor keren de mannen regelmatig terug naar de Trooststraat voor koffie- en lunchpauzes, als ze tenminste niet in het vaste koffiehuis ‘Frenkie’ zitten. De meeste werknemers bedienen zich van sappig Haags en hebben een gezonde afkeer van werken. Het is een soort ‘Toen was geluk nog heel gewoon’, maar dan op z’n Haags, zo presenteert Fred Zuiderwijk zijn ‘baby’. De grapsnelheid is hoog en gekoppeld aan plat Haags. De schrijvers van het script zijn Bart Grimbergen en Ben Wijering, twee Hagenaars die samen studentenbaantjes bij de reiniging deden en in 1986 hun eigen belevenissen tot tv-script verwerkten onder de titel ‘Vullis’. Aanvankelijk leek de Belgische producent Belbo geïnteresseerd, maar zoals zo vaak in die wereld kwam het er uiteindelijk toch niet van. Papier Een kwart eeuw bleef het papier geduldig in de la liggen. Bart Grimbergen, broer van tv-presentator Cees en zelf betrokken bij programma’s als ‘Taxi’, ‘Man bijt hond’ en ‘Wie weet waar Willem Wever woont?’ haalde het onder het stof vandaan toen Fred Zuiderwijk kwam buurten om eens over ‘Haagse Iconen’ te praten en het gesprek gaandeweg op de Haagse soap ‘Pauwen en Reigers’ kwam. Fred keek naar het nog met de typemachine uitgetikte script en zag het meteen voor

‘In alle afleveringen van Koot & Bie hoor je niet één keer het woord kanker’

zich. Het zijn niet de minste mensen met wie Fred Zuiderwijk inmiddels de proefaflevering heeft gedraaid. Acteurs als Peter Tuinman en Stefan van der Walle vertolken hoofdrollen. Stephan Evenblij, Roeland Radier, Mike Libanon en Bas Muijs zijn van de partij. Aanvankelijk werd met een Amsterdamse regisseuse gedraaid, maar zij bleek de Haagse humor onvoldoende aan te voelen en werd op de valreep vervangen door Willem van der Vet (‘Draadstaal’ en ‘Iedereen is gek op Jack’) en Marcel de Vree (o.m. ‘Koefnoen’), Hagenezen die elkaar nog van school kennen. Tonny Eijk verzorgde de muziek. “Er komt zoveel kwaliteit uit Den Haag”, gooit Fred er nog een schepje bovenop. De producent praat inmiddels met RTL. Ook Eyeworks heeft belangstelling. “Bij de publieke omroep is ook interesse, maar daar duurt het allemaal veel langer. Bij een bedrijf als RTL kunnen ze veel sneller schakelen”. Fred is zich er zeer wel van bewust dat de belangstelling voor plat Haags weer is aangewakkerd door ‘Oh oh Cherso’. “Je kan ervan zeggen wat je wilt, maar het Haags staat wel weer in de schijnwerper. Zoals je dat destijds ook had met Koot & Bie”. Wel wil hij kwijt dat hij persoonlijk meer op had met de humor van Koot & Bie dan met het platvloerse gescheld in ‘Oh oh Cherso’. “In alle afleveringen van Koot & Bie hoor je niet één keer het woord kanker”. Niet dat hijzelf nou zo’n fijnbesnaard type is. “Ik deed als klein jochie boodschappen voor de hoeren in de Geleenstraat, ik ben van de Thorbecke Scholengemeenschap geschopt, omdat ik met een grote geo-driehoek onder de rok van de lerares Nederlands wees, toen een grapjas achter me een klap op mijn schouder gaf. Daarvoor had ik bij diezelfde lerares ook al eens suiker in haar tank gedaan. Nee, ik was alles behalve een lieverdje”. Met zijn neef Cesar Zuiderwijk, de slagwerker van de Golden Earring,

‘Dan kreeg ik ineens te horen dat de dame van tafel zoveel me graag iets te drinken wilde aanbieden’ ging hij op drumles bij John Engels. “Dat kostte een tientje per half uur, kreeg je ook altijd een appeltje mee naar huis. De eerste weken mocht ik alleen mijn polsen losmaken, zat ik een half uur met mijn handen te draaien. Cesar mocht alleen muziek luisteren. Dan ging hij ondertussen nog even een borrel drinken. Mooie man”. Engels spoorde hem na het Thorbecke-debacle aan om naar het Koninklijk Conservatorium te gaan. “Ik had niet de juiste vooropleiding, maar Engels zei: als jij toelatingsexamen doet, mag je met twee vingers in je neus door”. En zo ging het. Maar Fred vond het conservatorium saai, alleen de optredens met de Big Band spraken hem aan. Musicus Aad Zadel zag hem bezig en vroeg of hij zin had mee te gaan als drummer bij zijn trio op een cruise naar de Azoren. “Ik was 17. Ik ben een smoking gaan huren bij Evening Dress, kostte me nog heel wat moeite om dat ding een maand mee te kunnen nemen en scheepte in Amsterdam in op de Black Prince. Elke dag thé dansant van vier tot zes en diner dansant van zeven tot negen. Aad zei: ‘Je bent jong, je ziet er goed uit, ga jij ook maar zingen’. Als lid van de crew was je helemaal niets, achteraan aansluiten bij het eten, alleen praten met passagiers als de passagiers dat wilden. Dan kreeg ik ineens te horen dat de dame van tafel zoveel me graag iets te drinken wilde aanbieden. Zat ik ineens bij een 52-jarige erfgenaam van het Duitse Krupp-concern in de hut aan de champagne. Binnen een maand was ik volwassen”. Huwelijk Daarna kwamen de popmuziek en het nachtclubcircuit. Het wilde leven kostte hem in 1993 zijn huwelijk. “Ik was veel te vroeg getrouwd, ik was nooit thuis en met alle verlokkingen van het artiestenvak moet je sterk in je schoenen staan. Zijn zoon en dochter uit die eerste relatie zag hij daarna


Vrijdag 4 maart 2011

interview

met een schone lei beginnen”. Het was in alle opzichten een nieuwe wending, want in die periode begon Fred Zuiderwijk met zijn televisieserie ‘Haagse Iconen’. Voor TV West ging hij 65 afleveringen lang met mensen als Kees van Kooten, Kees Jansma, Yvonne Keuls, Erica Terpstra, Paul van Vliet, Kim Holland en natuurlijk Cesar Zuiderwijk terug naar de plekken van hun Haagse jeugd: het ouderlijk huis, school enzovoort. “Dat heeft wel een ommekeer gegeven. Als je met je kop op tv komt, ziet iedereen je ineens voor vol aan. Fred werd een graag geziene gast bij bedrijfspresentaties, promoties, conferences en wat al niet meer. Op ‘Haagse Iconen’ volgde ‘Haagse Ticonen’, volgens dezelfde formule maar dan met ondernemers. En nu is er dus de stap naar een Haagse comedy. “We zijn er nog niet”, zegt Fred. “Maar ik kan me niet voorstellen dat dit niet gaat lukken. Daarvoor zijn de reacties te goed”. Inmiddels wordt er wel – met name vanwege de kosten – gekeken om de serie van de nostalgie van de jaren tachtig los te trekken en naar het nu te verplaatsen. Fred: “Het werk bij de veegploegen is nog hetzelfde, de types zijn nog net zo, de humor is nog even snel en direct. Het enige verschil is dat de reiniging in die tijd nog tamelijk blank was. In onze pilot hebben we ook maar één Antilliaan, Mike Libanon, zitten. Als je naar het heden gaat, moet dat meer in lijn met de realiteit worden gebracht. Ik heb al een Haagse Marokkaan uit de ‘Pizza Maffia’ benaderd”. Fred gebaart de uitbater van koffietent ‘Het Pleintje’ in de Neptunusstraat dat hij wil afrekenen. “We hebben hier de laatste draaidag gehad. Het koffiehuis is ook zoiets typisch Haags. Mijn vader was stukadoor, die kwam elke dag in het koffiehuis. Ik ben er ook gek op. Gelukkig zijn ze er nog. Naar een authentiek stukje Schilderswijk om te filmen is het harder zoeken. Alleen de Hannemanstraat ziet er nog uit als vroeger”.

>Foto: Wouter de Wit

jaren niet. “Het was een vrij heftige scheiding. Het ging daarna vrij slecht met me. Ik zoop heel veel. Ik kon het allemaal maar moeilijk een plek geven, moest het wegstoppen. Programma’s als ‘Spoorloos’ met kinderen die op zoek zijn naar hun vader, daar kon ik echt niet naar kijken”. Inmiddels is er een nieuw gezin en tot zijn grote vreugde is ook de omgang met zijn oudste zoon weer hersteld. “Ik trok vijf jaar geleden met mijn theatershow door het land en zag ineens dat iemand probeerde

<7

voor de uitverkochte show in Raalte kaartjes te bemachtigen. Het e-mailadres kon niet missen. Daar heb ik op gereageerd met ‘Als jij degene bent die ik denk dat je bent, dan liggen er twee kaartjes voor je bij de kassa. Doodnerveus was ik. Spelen met je zoon als toeschouwer in de zaal. Ik herkende hem niet eens, zo lang had ik hem niet gezien”. Met zijn dochter uit het eerste huwelijk is tijdelijk ook nog contact geweest, maar dat liep minder fortuinlijk. Het maakt alles bij elkaar wel dat Fred veel meer tijd

besteedt aan de tweede leg. “Je wilt niet nogmaals in dezelfde fouten vervallen”. Naast het theaterwerk en het ‘Rondje Den Haag met Sjors & Co’, de komische stadstoer met collega Rob Andeweg samen, dreef Fred nog een tijd een strandtent in Scheveningen. “Die was oorspronkelijk van de moeder van Marian, mijn huidige vrouw. Die hebben we na een tijdje weer weggedaan, want je leeft zes maanden helemaal op het strand, hebt verder nergens tijd voor en een hoop gezeur

en een hoop kosten. In Delft zijn we restaurant Trias begonnen plus een theaterrestaurant, De Lachende Derde. Alles ging eerst goed, maar toen kregen we ineens dat auto’s daar alleen nog met een parkeervergunning mochten staan, de terrasboot mocht niet. Ik hoopte nog dat er na de gemeenteraadsverkiezingen een ander college zou komen, maar dat kwam precies zo terug. Datzelfde jaar zijn we failliet gegaan. Ik had ook nog een koffiehuis, daar konden we toen zelf in dienst treden. In 2007 kon ik weer

‘Er komt zoveel kwaliteit uit Den Haag’


8>

Vrijdag 4 maart 2011

varia

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

De Tsjechoslowaakse ambassade ontruimd De fotograaf had die koude maartdag al vele uren op de hoek van de Juliana van Stolberglaan in het Bezuidenhout doorgebracht, voordat hij deze foto in de late namiddag kon schieten. De hele ochtend en middag hadden voorbijgangers nieuwsgierig de Tsjechoslowaakse ambassade bekeken. Tot tweemaal toe waren automobielen vlak voor de ambassadedeur met elkaar in botsing geraakt. Hadden de chauffeurs teveel op de ambassade gelet in plaats van op de weg? Ook deze aanrijdingen had de fotograaf vastgelegd. De beleefd groetende man op de foto symboliseert een ingrijpende gebeurtenis in de wereldgeschiedenis. We moeten terug naar 15 maart 1939.

De beleefd groetende man op de foto symboliseert een ingrijpende gebeurtenis in de wereldgeschiedenis.

Op de ochtend van deze dag bezetten Duitse troepen het aangrenzende Tsjechoslowakije. De wettige regering week uit naar Frankrijk. De Telegraaf kopte twee dagen na de bezetting: ‘Er is een Staat verdwenen’ en vervolgde:‘… de Ceskoslovenska Republika bestaat niet meer en verliest ook in het buitenland haar aangezicht en dat bestaat altijd uit legaties en consulaten, welke thans hun beteekenis hebben verloren. Er is een vlag verdwenen en een excellentie overbodig geworden’. In de buitenlandse ambassades en legaties van het bezette land heerste onzekerheid over de toekomst. De Tjechoslowaakse ambassade in Den Haag ontving de zestiende maart vele telefoontjes van krantenredacties met de vraag wat er te gebeuren stond. Het standaard-antwoord van het ambassadepersoneel, dat ook in alle Haagse kranten te vinden is, was: ‘We hebben nog geen officiële mededelingen ontvangen, de werkzaamheden worden dus nog voortgezet’. Uiteindelijk kreeg ook de ambassadeur van Tsjechoslowakije Arthur Pacák, net als de andere ambassadeurs en gezanten van zijn land elders in de wereld, de volgende dag een telegram uit Nazi-

>Foto: Erich Salomon (bpk – Bildagentur für Kunst, Kultur und Geschichte)

Berlijn met het bevel de ambassade te ontruimen. Een aantal Tsjechoslowaakse ambassadeurs, zoals die in de Verenigde Staten en in NederlandsIndië, weigerde te vertrekken, maar de ambassadeur in Nederland besloot geen verzet te plegen. In de namiddag van 17 maart stopte een auto met Duitse inzittenden voor de ambassade aan de Juliana van Stolberglaan 45. De Duitse gezant, zijn chauffeur en een bode stapten uit en gingen het ambas-

sadegebouw binnen. Even later keerden de bode en de chauffeur terug met in hun armen pakken archiefdocumenten voor transport naar de Duitse ambassade aan de Lange Vijverberg. Er kwam ook een andere man met een stapel boeken onder zijn arm naar buiten. Het was de Tsjechische ambassadesecretaris Bohuslav Vecerka. Terwijl hij fotograaf Erich Salomon passeerde, fluisterde hij hem toe dat deze boeken zijn persoonlijk eigendom waren.

De beroemde joodse fotograaf, die de hele dag voor de ambassade post had gevat, kon als geen ander dergelijke beeldende foto’s maken. Gedwongen door de tijdsomstandigheden had Erich Salomon begin jaren dertig zijn Duitse vaderland verruild voor Nederland. In december 1932 bracht Salomon met zijn echtgenote Maggy Salomon-Schuler en hun jongste zoon Dirk de kerstdagen door bij Maggy’s ouders aan de Waalsdorperweg. Na de machtsovername van de Nazi’s op 30 januari 1933 besloot het gezin niet naar Berlijn terug te keren. Zijn oudste zoon vertrok al spoedig naar Londen en vestigde zich daar als freelance fotograaf. Vanuit zijn nieuwe woonplaats Den Haag zette Erich Salomon zijn beroep als fotograaf voort, totdat in mei 1940 de Duitsers ook Nederland binnenvielen en hem opnieuw het werken onmogelijk maakten. Erich, noch zijn vrouw en hun jongste zoon overleefden de Tweede Wereldoorlog. De oudste zoon Otto bleef in 1945 alleen achter. Onder de naam Peter Hunter heeft hij na de oorlog bijna zijn hele verdere leven gewijd aan het verzorgen van de fotografische nalatenschap van zijn vader. De foto van de beleefd groetende ambassadesecretaris verkocht Erich Salomon samen met een honderdtal andere foto’s in april 1940 – op de drempel van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland – aan het Haags Gemeentearchief. Corien Glaudemans www.gemeentearchief.denhaag.nl

De parkeerplek wordt duur betaald schaarse ruimte goed te verdelen, zo wordt ons keer op keer verzekerd.

’s Nachts tot twee uur betalen bij parkeermeters in de binnenstad en de bewonersvergunning voor de tweede auto naar € 420 per jaar. Het leven van de autobezitter wordt in Den Haag steeds duurder.

Melkkoe “Het is een onzinnig plan!”, zegt Willem van der Velden, voorzitter van de in Den Haag gevestigde Stichting Pro Auto, een belangenorganisatie van autobezitters. “Het heeft nergens in de grote steden gewerkt. Sinds de jaren zeventig is het beleid er al om het autogebruik te ontmoedigen. Wat men ook doet, het heeft geen zin”. Van der Velden windt zich zichtbaar op over de maatregelen. “De gemeente ziet de automobilist als melkkoe!”. Waar hij zich vooral boos over maakt, is het verhogen van de tweede parkeervergunning. In zijn ogen lost dat zeker niet de parkeerproblematiek in de stad op. Ook de uitbreiding van het aantal uren waarop bij de meters moet worden betaald, reguleert volgens hem niets. Het zorgt er volgens Van der Velden alleen maar voor dat er meer geld in de gemeentekas komt. Extra parkeerplekken zullen er op deze manier niet bij komen.

Door Coos Versteeg en Rosanne Klein

‘Veranderingen betaald parkeren in Centrum Den Haag’, kondigde de gemeente in een brochure bijna vrolijk de nieuwe regels aan die per 1 maart zijn ingegaan. Er werd geen trieste boodschap gebracht, maar vooral gewezen op de vereenvoudiging van de nieuwe regeling. Het is een vrolijkheid die niet door iedereen wordt gedeeld. Was tot eind vorige maand het parkeren in veel straten in het centrum na 17.00 uur of anders na 22.00 uur verder kosteloos (tot de volgende ochtend 9.00 uur), nu moet vrijwel overal in de binnenstad tot 24.00 worden betaald en in het weekeinde zelfs tot 02.00 uur ’s nachts. Volgens de gemeente om het parkeren eerlijker te verdelen, volgens heel veel autobezitters om de gemeentekas te spekken. Er zijn dan ook nogal wat maatregelen getroffen de afgelopen jaren, die volgens de politiek de parkeerproblematiek in de stad beheersbaar moeten maken. Als het ware in het belang van de bewoners zelf zijn (dan kunnen er geen mensen gratis in uw straat parkeren die de hele dag op het kantoor om de hoek werken), maar de meeste mensen ervaren het toch als geldklopperij. Want in heel veel buurten is volstrekt geen overlast van kantoren. Daar heeft gewoon iedereen één of twee auto’s. En daar moet nu dik voor worden betaald, maar er komt niet meer plek. Net als bij de hoge benzineprijzen slikt iedereen gewoon de extra kosten. Er verandert niets. Den Haag Centraal wilde van de gemeente weten hoeveel extra inkomsten de nieuwe maatregelen en prijsverhogingen genereert. Per parkeerplek in het

Bij parkeermeters in de stad wordt al weken aangegeven dat per 1 maart de tijden waarop moet worden betaald wijzigen, zoals op de Stationsweg. > Foto: C&R

centrum zit je zo op een tientje per dag meer. Er is vast wel een nijvere ambtenaar met zijn rekenmachine in de weer geweest om te becijferen hoeveel betaalde plekken er in de binnenstad zijn en hoeveel die extra uurtjes op jaarbasis kunnen opleveren. Je moet er natuurlijk wel de extra kosten van de parkeerwachters tegen nachttarief aftrekken, maar die brengen op hun beurt ook weer geld op met het uitschrijven van vette navor-

deringen parkeerbelasting. Volgens de woordvoerder van verantwoordelijk VVD-wethouder Smit gaat het om een bedrag van 200.000 euro extra, maar houdt de gemeente hier niets aan over. De totale begroting op het gebied van parkeren is volgens de woordvoerder namelijk kostenneutraal. Nee, een nadere specificatie was niet voorhanden. Het gaat de gemeente in elk geval niet om de centen, maar om de

Vervuiler Zo groot als de weerstand van Pro Auto is, zo hard juicht het Haags Milieucentrum de nieuwe parkeermaatregelen juist toe. Lennart van der Linde wijst erop dat de hoeveelheid auto’s niet alleen voor parkeerproblemen zorgt, maar nog meer onheil brengt. “Auto’s stoten als ze rijden fijnstof en daarnaast CO2 uit. Wij vinden dat het ook gaat om het in rekening brengen van die kosten. Dus dat betekent gewoon: de vervuiler betaalt!”. Liefst wil Van der Linde dat de gemeente nog veel verder gaat. “Van ons mag de parkeervergunning voor de eerste auto net zo duur worden als die voor de tweede auto. Want de eerste vergunning is nu veel te goedkoop”. De parkeervergunning voor de eerste auto gaat namelijk van 108 euro per jaar naar 36 euro per jaar. Deze verlaging is een doorn in het oog van Van der Linde. “Als je naar Amsterdam en Utrecht kijkt, dan is het in Den Haag echt goed-

koop. Ik zou 160 euro per jaar een goed bedrag vinden. De tarieven bij de meters kunnen ook veel meer omhoog. Parkeren lijkt een soort verworven goed geworden, maar inmiddels is de ruimte in de stad schaarser. Dus daar mag best meer voor betaald worden”. Volgens Van der Linde zijn er mogelijkheden genoeg om niet met de auto te reizen. Bovendien denkt hij dat geld wel degelijk een goede prikkel is om mensen te laten nadenken over het nut van een auto.

P+R-plekken Op één punt zitten het Haags Milieucentrum en Pro Auto wel op één lijn: P+Rplekken aan de rand van de stad moeten zo snel mogelijk worden uitgebreid. Want forenzen die normaal gesproken in de stad parkeren op plekken die eigenlijk voor bewoners zijn bedoeld, kunnen dan gemakkelijk elders hun auto kwijt en vandaar met het openbaar vervoer óf de fiets naar het werk. Voorlopig zit dat er echter niet in wat de gemeente betreft. De P+Rplekken worden namelijk te weinig gebruikt. Volgens Van der Velde omdat de frequentie van het openbaar vervoer te laag ligt. Als voorbeeld noemt hij Hoornwijck, waar tramlijn 15 elk kwartier stopt. “Dit werkt zo niet! Je moet daar elke vijf minuten de tram kunnen pakken”. In de visie van Van der Velde bewandelt de gemeente de omgekeerde weg door telkens opnieuw de situatie in de stad zelf aan te pakken. Volgen hem moet je juist de plekken elders aantrekkelijk maken en de verbinding naar het centrum goed regelen. Pas daarna kijk je naar maatregelen die je in de stad dient te treffen. Maar daar wordt op het stadhuis duidelijk anders over gedacht. Op de website van de gemeente Den Haag lezen we: “Den Haag telt zo’n 125.000 auto’s en 175.000 parkeerplaatsen. Het lijkt dus alsof er ruim voldoende parkeergelegenheid is. Maar het grote aantal bezoekers zorgt toch vaak voor een tekort aan parkeerplaatsen. In veel gebieden van Den Haag is daarom betaald parkeren ingevoerd”.


Vrijdag 4 maart 2011

varia

<9

‘Foyer’ geeft jongeren extra zetje Burgerinitiatief ook via internet Sinds deze week is het voor Hagenaars mogelijk via internet een burgerinitiatief op touw te zetten. Via het Haagse loket op de website petities.nl kunnen burgers proberen steun voor een initiatief te verwerven. Voorheen kon dat alleen schriftelijk. Die mogelijkheid blijft overigens bestaan. Een burgerinitiatief houdt in dat inwoners van Den Haag van 14 jaar en ouder zelf een plan kunnen opstellen en aan de gemeenteraad aanbieden. Bij voldoende steun zet de gemeenteraad het initiatief op de agenda en neemt er binnen een bepaalde termijn een besluit over. Gaat het om een initiatief in wijk, buurt of voor de hele stad dan zijn respectievelijk 250, 1000 en 2500 steunbetuigingen nodig.

Schulden, onverschillige ouders, ruzie en slechte cijfers op school. Dit is zomaar een greep uit de problemen die jongeren kunnen hebben. Maar jongeren met een probleem hoeven nog geen probleemjongeren te zijn. Dit bewijst het project van woningcorporatie Duwo. In de ‘jongerenfoyer’ krijgt deze groep de kans om op eigen benen te staan met nèt dat stukje begeleiding waar ze naar zochten. Door Miranda Fieret

De jongerenfoyer op de Amsterdamse Veerkade heeft veel weg van een studentenhuis. Iedereen heeft een eigen kamer en deelt voorzieningen als keuken, douche, toilet en woonkamer. Een prikbord hangt vol met oproepen en een aankondiging van een verjaardagsfeestje. Toch is er iets wezenlijk anders in dit huis, blijkt al snel. Suzan Westerhuis, de coördinator van de foyer, schenkt thee in terwijl haar collega de meest uiteenlopende vragen telefonisch probeert te beantwoorden. Hoe kan het nu dat er geen uitkering geregeld kan worden? Was er dan geen stageplek? Westerhuis is die drukte wel gewend. Als coördinator is ze samen met haar collega vaak het eerste aanspreekpunt voor de bewoners. “Soms noemen ze ons ‘de leiding’, brrrr… dat is zo’n eng woord”, vertelt ze met een glimlach. “We behandelen de jongeren als volwassenen. Ze moeten het immers zelf doen. Ik ga niet controleren of ze wel op tijd naar hun werk gaan. Dat is hun eigen verantwoordelijkheid. Maar we zien natuurlijk veel. Als ze een slechte dag hebben gehad, kunnen ze hier altijd hun verhaal doen”. In de Duwo Foyer wonen 38 jongeren tot 27 jaar die een zetje in de rug nodig hebben op weg naar zelfstandigheid. Er is gecombineerde aandacht voor wonen, werken en opleiding. Andere gemeenten zien steeds vaker het nut in van deze manier van wonen en beginnen nu pas vertrouwd te raken met dit fenomeen. Maar de Haagse foyer was één van de eerste initiatieven om jongeren die nog net niet in de gevarenzone zitten, een helpende hand te bieden. Al acht jaar kunnen jongeren op de Amsterdamse Veerkade terecht. “Uitbreiding komt er voorlopig niet, was dat maar waar”, zegt Westerhuis. “Natuurlijk blijft dit initiatief wel behouden. We hebben aan jongeren geen gebrek. Er is zelfs een wachtlijst”. Volgens de coördinator is het belangrijk om een brug te slaan naar een ‘normaal’ leven. “Opvang voegt vaak niks toe. Hier hebben ze een eigen dak voor een langere periode. We krijgen geen zware delinquenten, maar het zijn wel jongeren met een verleden. Soms waren ze maanden dakloos, we hebben ook wel eens meisjes in huis die bewust uit de prostitutie zijn gestapt. Het is best kwetsbaar, mede daarom moeten de jongeren ook door een hulpverlener voor dit project worden aangemeld”. Samen met Westerhuis wandelen we door de gangen van de foyer. Danny (22 jaar) is de enige die thuis is. “Dat is een goed teken, dat betekent hopelijk dat de rest naar zijn of haar dagbesteding is”, aldus Westerhuis. Danny heeft ook genoeg om handen. Hij loopt stage op een basisschool als onderwijsassistent en werkt

Elton John op Beach Concert

Suzan Westerhuis en bewoner Danny aan tafel in de gezamenlijke huiskamer. > Foto: Eveline van Egdom

bij de Xenos. Hij woont net een jaar in de foyer. “Daarvoor woonde ik overal en nergens. Ik kwam in een vicieuze cirkel terecht. Ik had geen werk, kon geen huis betalen. Met alleen mijn studiefinanciering redde ik het niet. Ik kwam bij een instantie terecht voor financiële hulp. Ik had vastigheid nodig. Ik hoop via de foyer een basis op te bouwen. Misschien op termijn een huisje in Den Haag. Als het maar een klein begin is”. Hulporganisaties Westerhuis probeert zoveel mogelijk met andere hulporganisaties samen te werken. “Het Jeugd Interventie Team (JIT) is bijvoorbeeld onze hofleverancier. Zij dragen vaak jongeren aan voor de foyer. Zonder hen zouden we ook niet goed kunnen draaien. Wij houden ons bezig met de woonbegeleiding en zij met de zaken buiten de deur. Soms lukt het niet met een jongere in de foyer. Begeleiding is maar niet mogelijk, of er is teveel agressie of drugsgebruik. Dan kunnen wij op het JIT vertrouwen als back up”. De jongeren zijn moeilijk in een hokje te w plaatsen. De één is dakloos geweest, de ander komt regelrecht uit het ouderlijk huis. “We hebben vriendschappen zien ontstaan waarvan ik het nooit had verwacht. Zo werken we in de vakanties met studenten van een speciaal uitzendbureau (StuD). Deze studenten houden een oogje in het zeil. Het is mooi om te zien hoe een student lucht- en ruimtevaart of bouwkunde dan een An-

tilliaanse bewoner met zijn huiswerk helpt”. Volgens Westerhuis is eenzaamheid een groot probleem onder de jongeren. “Deze jongeren willen vaak breken met het verleden, met hun foute vrienden. Bovendien komt er heel weinig steun van de ouders. Zeker tachtig procent mist die basis. Soms zijn er ook familieleden die de jongere pertinent niet binnen wil hebben. Zoals een vader die verslaafd is bijvoorbeeld. Die komen er dan ook niet in”. Zoals in elk huis, geldt daarom in de foy-

er een aantal regels. Zo zijn er schoonmaakschema’s en – de regel waar de meeste jongeren moeite mee hebben– mogen er maar heel af en toe mensen blijven slapen. “Naast de van tevoren gemaakte afspraken krijgt elke bewoner twee logeerbonnen per half jaar voor ‘noodgevallen’. Het is niet altijd te voorspellen wie je tegen komt op een avond. Natuurlijk is er altijd wel een mouw aan te passen. We hadden bijvoorbeeld een jongen met een vriendin uit Groningen, in overleg is dan wel wat mogelijk. Als ze maar leren om erover te praten”.

Meestal binnen 1,5 tot 3 jaar op zichzelf Wonen, werken, leren en coachen. Daar draait het om in het project ‘Kamers met kansen’. Onlangs is er een handboek gepubliceerd waarin van A tot Z staat beschreven hoe woningcorporaties, gemeenten en ook onderwijsinstellingen ervoor kunnen zorgen dat een fragiele groep jongeren met problemen niet buiten de maatschappij valt. Er zijn namelijk nog lang niet genoeg woningen voor deze specifieke doelgroep. Bovendien moet de jongere al daadwerkelijk wonen in de stad waar zo’n foyer staat om in aanmerking te komen. “Het zijn jongeren die tussen wal en schip vallen. Te oud voor een pleeggezin, maar bij hun ouders blijven wonen is ook geen optie. De jongerenfoyer biedt een eigen iets dat tussen jeugdzorg en zelfstandig wonen in zit”, legt Tonny van de Vondervoort uit. Zij is als lid van het College van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland onder meer verantwoordelijk voor de portefeuille Samenleving & Zorg. Tijdens de presentatie van het handboek werd benadrukt wat het nut is van dit ‘maatschappelijke vastgoed’. Veelal kunnen de jongeren binnen 1,5 tot 3 jaar op zichzelf wonen. Voor meer informatie: www.kamersmetkansen.nl

Elton John en de Golden Earring maken op zaterdag 4 juni hun opwachting tijdens de tweede editie van het Royal Beach Concert op het strand van Scheveningen. Elton John was in 2009 voor het laatst in Nederland. Het Royal Beach Concert is dit jaar het enige concert dat hij zal geven in Nederland en België. De Golden Earring deed al eens een groots strandconcert in Scheveningen, ter ere van hun 25-jarig jubileum in 1986. Naast deze twee topacts zullen andere bekende artiesten op 4 juni het podium in Scheveningen betreden. Deze namen worden nog bekend gemaakt. Een deel van de kaarten voor het Royal Beach Concert is dit jaar tegen een lagere prijs verkrijgbaar dan tijdens de eerste editie in 2010. Kaarten voor het Royal Beach Concert zijn vanaf vandaag verkrijgbaar via Ticketpoint en variëren in prijs van € 58,50 (Vak A), € 89,50 (Vak B) tot € 125,00 (Golden Circle). Voor meer informatie: www.royalbeachconcert.nl

Bouwvergunning direct mee Iedereen die een vergunning nodig heeft voor een kleine verbouwing, kan deze op 14 maart tussen 17.00 en 20.00 uur in het atrium van het stadhuis ophalen en meenemen. De aanvraag geldt alleen voor kleine verbouwingen zoals een dakkapel, schutting, schuur, fietsenberging in de voortuin of een reclamebord voor winkeliers. Ook geven experts van de gemeente antwoord op uw bouwvragen. Om direct een vergunning mee te kunnen nemen, zijn een aantal documenten nodig: een geldig legitimatiebewijs, een aanvraagformulier, tekeningen op schaal met maatvoering (plattegronden, gevels, doorsnede, details), foto’s (van naast liggende panden of woningen) en een overzicht van de bouwmaterialen die u gaat gebruiken. Voor de exacte voorwaarden kunt u kijken op: www.denhaag.nl/bewoners of bel met 14070.

Ingezonden mededeling

Nog meer

Straatwijs Marcel Verreck

Nog meer Straatwijs is een portret van een vader en een zoon, samen wandelend in Den Haag door een nieuw leven. In die groene stad vol verborgen schatten. Waar het altijd waait.

Een rijk boek, een must voor iedereen die van Den Haag houdt of deze wonderbaarlijke stad aan zee beter wil leren kennen. Hét ultieme Haagse geschenk!


10>

Vrijdag 4 maart 2011

opinie

Participatienota gaat vooral om bezuinigen

Welzijnswerk moet van zich laten horen alle wijken in Den Haag. In de wijkperspectieven geven bewoners aan wat belangrijke problemen en kansen zijn in hun wijk. Op basis van de wijkperspectieven stellen de welzijnsorganisaties die voor subsidie in aanmerking willen komen, wijkprogramma’s op’.

Door Hannah Smeets

De Haagse Participatie Nota is allereerst een bezuinigingsoperatie van € 10,5 miljoen. Zoals te doen gebruikelijk bij dergelijke operaties dient er een inhoudelijke draai aan gegeven te worden, waarbij onderdelen als vernieuwend worden gepresenteerd. Voor mij als oude rot in het welzijnsvak is het de zoveelste oude wijn in nieuwe zakken. De terminologie verandert maar verder zie ik niets nieuws onder de gemeentelijke (en landelijke) zon. Opmerkelijk in deze nota is het legerjargon. Zo wordt er gesproken over een ‘aanvalsplan vrijwilligers’ en worden beleidsvoornemens als acties aangekondigd; ‘direct erop af ’. Wordt hier een oorlog aangekondigd of past het bij de tijdgeest van Grote Woorden van Ferme Jongens, Stoere Knapen? Daarnaast veel termen ontleend aan het bedrijfsleven. We zien een Participatie Maatschappij ontstaan en een Investeringsmaatschappij, maatschappelijk betrokken ondernemen en flexibel vrijwilligerswerk (Shell is tegenwoordig ook maatschappelijk betrokken en postbodes, thuiszorgers en schoonmakers moeten vooral flexibel inzetbaar zijn). Ernstig wordt het wanneer de expertise van welzijnswerkers wordt ingeruild voor vrijwilligerswerk. Want hoe moeten we de volgende beleidsmaatregel anders duiden : ‘... sociaal-cultureel werk voor volwassenen wordt niet meer uitgevoerd door beroepskrachten. Het gaat dan om activiteiten in de vorm van recreatie, educatie, sport, kunst en cultuur die niet gericht zijn op mensen in een kwetsbare positie. Uitvoering van deze activiteiten wordt gezien als de verantwoordelijkheid van Hagenaars zelf. Dat levert een besparing op van € 2,3 miljoen’. Hier wordt een hele beroepsgroep weggezet en er zullen ongetwijfeld ontslagen volgen. Dat noem ik: Van beroepseer naar beroepszeer. Welzijnswerkers die hun vak serieus nemen, die een HBO-opleiding hebben en professioneel te werk gaan, zullen niet blij zijn met deze nota, waarin hun opleiding, kennis en vaardigheden aan de kant worden gezet. Vrijwilligers kunnen het net zo goed, en trouwens, ook goedkoper. Werkloze welzijnswerkers misschien? Dat zou helemaal mooi zijn! Die zijn dan ook nog flexibel inzetbaar en uiteraard maatschappelijk betrokken. Zoals de

President Barack Obama, de bekendste welzijnswerker, in bezit van een master sociologie. > Foto: The Freire Project

nota spreekt: ‘Hun (vrijwilligers, Hannah Smeets) rol moet ook groter zijn, omdat hun inzet immers voorrang krijgt op die van beroepskrachten’. Ook handig en goedkoop is het om stagiaires van VMBO, MBO en HBO in te zetten. Inhoud Laten we echter eens goed kijken naar de inhoud van de maatregelen en die vertalen naar de arbeid die ervoor verzet moet worden. 1. Bewoners/vrijwilligers enthousiasmeren en motiveren om zich vrijwillig in te zetten in de wijk vereist vakbekwaamheid, procesmatige aanpak, dat wil zeggen dat de professional een ontwikkelingsproces bij mensen op gang brengt, omdat het namelijk niet vanzelf spreekt dat mensen actief worden. Vaak moet

uw mening

Bezoekers-parkeervergunning

getjes aan de slag te gaan en hun agressief gedrag trachten om te zetten in een positieve houding en inzet voor de medemens, dat gaat de doorsnee bewoner toch echt te ver. Ons vak, dames en heren, is een heus vak. Er bestaat een opleiding voor aan de hogeschool en in Amerika hebben deze welzijnswerkers zelfs een master sociologie. Obama himself was er één van. Een van de redenen misschien waarom hij zo goed van de tongriem gesneden is en een samenhangend en motiverend betoog kan houden.

Hier is de wens toch echt de vader van de gedachte. Misschien is er nog sprake van een intrinsieke motivatie wanneer het gaat om vrijwillige inzet voor een sportvereniging, een biljartclub of, vooruit, voor een natuurvereniging met educatieve doelen, maar om nou in een buurthuis met lastige jon-

3. De nota : ‘Hun (vrijwilligers, H.S.) activiteiten moeten daarbij wel aansluiten op de prioriteiten, doelstellingen en aandachtspunten die door de wijk zelf zijn geformuleerd”. Wie is hier ‘de wijk’? “Eén keer in de vier jaar worden wijkperspectieven opgesteld voor

CarTeun

melding de controleurs langskomen? De melding is dan mogelijk nog niet verwerkt. Tenslotte nog een onvolledigheid van de folder. Daarin is niet vermeld, dat men de eigen parkeervergunning moet zetten achter de voorruit van de leenauto. Ondanks aanmelding toch een bekeuring (eigen ervaring). Het lijkt wel uitlokking! E.B. Holleman, Den Haag Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Teun Berserik

Onlangs viel de brief plus folder over het gemeentelijk parkeerbeleid in de bus. Over het nieuwe systeem kunnen we kort zijn: anders dan in de folder vermeld, is het (zeer) publieksonvriendelijk; voor bijvoorbeeld artsen en fysiotherapeuten is het onwerkbaar. Niet iedereen heeft een computer; is het telefoonnummer altijd bereikbaar? Moeten wij een boekhouding (in minuten!) gaan bijhouden? Het ‘tegoed’ lijkt heel wat, maar iemand, die bijvoorbeeld gedurende 40 weken, 1 x per week 3 uren op bezoek komt, heeft aan dit tegoed al niet voldoende; voor andere bezoekers is dus niets over. Een onverwachte gast moeten wij dan aan de voordeur vragen, eerst een kaartje uit de automaat te halen. Leuk voor ouderen en invaliden! En wat, als een paar minuten na aan-

tegen de stroom van de tijdgeest in geroeid worden, of zijn er eerst een groeiend zelfbewustzijn en vaardigheden nodig. Dat kost tijd en vakmanschap en ja, ook geld dus. 2. De nota : ‘Wij verwachten daarom dat iedereen kan worden aangesproken op een intrinsieke motivatie en goede intenties om zich vrijwillig in te zetten. Wij spreken Hagenaars hier dan ook op aan! Actief burgerschap moet in plaats van een individuele keuze, een vanzelfsprekendheid worden’.

Komen daar de wensen van bewoners in terug? Op welke manier worden die dan opgenomen, gezien de bezuinigingsopgave? Het terugdringen van overlast door halfcriminele jongeren, om maar een geliefd thema te noemen, kost nogal wat. Maar ook de intolerantie jegens jongeren is een probleem dat niet met een ‘leuk projectje’ is opgelost. Welke bewoners de kansen en problemen aangeven, wordt niet nader omschreven in de nota, maar kennelijk zijn dat anderen dan diegenen die “wel moeten aansluiten bij de prioriteiten etc. die door de wijk zelf zijn geformuleerd”. Is hier nog van enige consistentie sprake? Kan een vrijwilliger hier nog kaas van maken? Wordt het niet eens tijd dat er door de makers van nota’s over de inzet van welzijnswerk in de stad geluisterd wordt naar vakdeskundigen? Maar ja, het ging ook niet over een visie op welzijnswerk, maar over een bezuiniging van € 10,5 miljoen. Het is wel fnuikend dat van de saus die hierover is gegoten, ook nog wordt aangenomen dat professionals die lusten. Terwijl stad en land ‘verwilderst’ gaat het grote graaien van banken, verzekerings- en investeringsbedrijven weer als van ouds door. Alleen Clairy Polak hoor ik aan Mark Rutte de vraag stellen of de banken niet moeten meebetalen aan de crisis. Wordt het niet tijd voor een beschavingsoffensief vanuit het welzijnswerk? Tijd voor een ander ‘aanvalsplan’? Als geen ander kennen wij het vak van Bildung, persoonlijke ontwikkeling naar een vollediger en harmonieuzer menszijn. Adel van de geest, zoals Rob Riemen dat in zijn boek noemt. Dagelijks werken wij aan beschaving, aan het voorkomen en tegengaan van ‘verwildersing’ van de samenleving. Welzijnswerkers laat van jullie horen: zoek de pers, twitter, mail, schrijf op ouderwetse wijze een brief aan overheden! Laat je vooral en overal kennen. Hannah Smeets is opbouwwerkster met pensioen.


Vrijdag 4 maart 2011

economie

<11

Herstel economie gaat minder snel Het ondernemersvertrouwen is in het eerste kwartaal van dit jaar afgenomen. Dit blijkt uit de resultaten van de Conjunctuurenquête Nederland (COEN), waarmee de Kamer van Koophandel vier keer per jaar de belangrijkste ontwikkelingen en verwachtingen van het Nederlandse bedrijfsleven in kaart brengt. Vooral in de detailhandel, bouw-, transport- en horecasector ziet men de toekomst nog somber in. Na een zeer gunstig vierde kwartaal in 2010, zakt het herstel van de economie bovendien wat terug. Zo verwachten Haagse ondernemers in het eerste kwartaal van 2011 een afname van de omzet. Dit heeft gevolgen voor de werkgelegenheid want – de landbouw, horeca en dienstensector uitgezonderd – verwachten bedrijven in alle andere sectoren dat er ontslagen zullen vallen.

Meer ruimte voor kleine bedrijven Als het aan de gemeente Den Haag ligt, wordt het voor kleine bedrijven makkelijker om zich in de stad en woonwijken te vestigen. Economiewethouder Henk Kool gaat zich daarom inzetten voor meer kleinschalige bedrijfsruimten waar bijvoorbeeld aannemers, loodgieters, drukkerijen en reparatiebedrijven zich kunnen vestigen. Zo krijgen winkelstraten een ruimere bestemming en wordt bij nieuwbouwprojecten meer rekening gehouden met de ontwikkeling van bedrijfsruimten. De ontwikkeling van kleinschalige bedrijfsruimten in woonwijken blijkt in de praktijk vaak lastig te realiseren. Dit soort ruimte is er vaak relatief duur en niet op korte termijn beschikbaar. Norbert Hofstede en zijn zus kozen voor een interieurontwerp van de Delftse architect Alexander Nowotny. >Foto: Jurriaan Brobbel

Retail prijs voor interieur Hofstede Optiek

‘Ook om mee bekeken te worden’ Een sculptuur met organische en vloeiende vormen, die de zintuigen van de bezoeker prikkelen en de producten volledig tot hun recht laat komen. Zo omschreef de jury van de Euroshop RetailDesign Awards, het interieur van Hofstede Optiek. De optiekzaak in de Hoogstraat in het centrum van Den Haag is de eerste Nederlandse winkel, die deze prijs van het internationale Retail Instituut EHI afgelopen zaterdag in ontvangst mocht nemen. Door Joep van Zijl

“De forse verbouwing is dus zeker niet voor niets geweest”, zegt Norbert Hofstede trots. Samen met zijn zus Marloes runt hij de optiekzaak, die door hun ouders in 1966 werd opgericht. Het woord opgericht slaat hier enkel op de winkel in de Hoogstraat. Voor het daadwerkelijke begin van Hofstede Optiek moeten we naar Leeuwarden. Het was namelijk de Friese hoofdstad waar Hendrik Dirk Marie Hofstede in 1903 besloot een winkel te openen in brillen, medische instrumenten en orthopedische artikelen. “63 jaar later kwam daar dus een tweede winkel bij”, vertelt Hofstede. Zijn ouders hadden eigenlijk geen binding met Den Haag maar vonden in de Hoogstraat wel een geschikte locatie. In de begintijd werden er naast brillen ook fototoestellen verkocht. “Een combinatie die je in die tijd wel vaker zag”, zegt Hofstede. De monturen verhuisden vervolgens drie jaar naar de Venestraat om later weer terug te keren naar de Hoogstraat. Daar werd op fotocamera’s steeds minder verdiend

terwijl de brillenverkoop juist groeide. “In 1980 hebben mijn ouders daarom besloten hier een optiekspeciaalzaak van te maken. Het was de periode waarin Armani met de eerste monturen kwam en de bril een mode-accessoire werd.”, zegt Hofstede. Hij is de enige in de familie die geen bril draagt maar daarom niet minder geïnteresseerd in monturen dan zijn zus Marloes, met wie hij de zaak in 2005 overnam. De winkel in Leeuwarden werd in 1993 verkocht aan een medewerker waardoor Hofstede zich met recht een Haags bedrijf mag noemen. Het feit dat de optiekzaak sinds 2003 niet alleen Hofleverancier is maar ook daadwerkelijk aan de Oranjes levert, onderstreept dit. Of ze zelf de winkel bezoeken en welke brillen ze kopen, blijft een goed bewaard geheim. Ambacht Liever praat Hofstede over zijn winkel en vak. De eerste werd vorig jaar grondig verbouwd om alle monturen nog beter te presenteren. Net als bij de winkeltransformatie in 1997 kozen

' Alhoewel ik niet elke klant persoonlijk kan helpen, ben ik nog wel altijd in de buurt om even gedag te zeggen en een hand te schudden'

Hofstede en zijn zus daarbij opnieuw voor Alexander Nowotny. De Delftse architect wist de zaak eerder in een inspirerend onderkomen te veranderen en mocht daarom ook het huidige interieur ontwerpen. “De enthousiaste reacties van klanten en nu dus deze retail prijs bewijzen dat hij en dus wij daarin geslaagd zijn. Met dit interieur kunnen we er weer jaren tegen”, zegt Hofstede. Over de toekomst van zijn vak is de opticien, contactlensspecialist en optometrist, minder positief. Aan de inhoud van het vak, dat hij liever een ambacht noemt, kan het volgens hem eigenlijk niet liggen. “Dit werk heeft naast een modische ook een technische en medische kant. Die combinatie maakt het dynamisch en afwisselend”. “Het is dan ook jammer dat te weinig mensen voor ons ambacht kiezen”, vervolgt Hofstede. Als voorzitter van de commissie Optiek van het Hoofdbedrijfschap Ambachten (HBA) probeert hij de instroom van nieuwe studenten te bevorderen. “In ons vak is bijna 60% van de branche zelfstandig ondernemer. Gezamenlijk halen die ongeveer 40% van de totale omzet binnen. Ze hebben het dus moeilijk. Bovendien worden ze geconfronteerd met de opmars van grote ketens zoals Eye Wish Groeneveld, Pearl, Hans Anders, het Huis en Specsavers”, zegt Hofstede. Reclamezuiltjes Nieuwste telg aan wat je de onderkant van de brillenmarkt zou kunnen noemen, is volgens hem een verkoopmeubel dat sinds kort in sommige drogisten staat. “Daar kunnen mensen niet

hun ogen maar de sterkte van hun huidige bril laten opmeten. Dit gebeurt door een computer, die de gegevens waarschijnlijk naar een Chinese inslijpcentrale stuurt. Vervolgens kan de klant de teruggestuurde glazen voor een totaalbedrag van € 45,– in een montuur laten zetten. Erg goedkoop natuurlijk maar ik vraag me dan wel of het nog leuk is om een bril te kopen”. “Volgens mij heeft de klant behoefte aan een goed en oprecht advies”, benadrukt Hofstede. Zijn klanten omschrijft hij als kleine reclamezuiltjes. Mensen die met een goede bril de deur uitlopen en daar complimenten over krijgen, kunnen immers weer nieuwe klanten opleveren. “Een bril is er niet alleen om goed mee te kijken maar ook goed mee bekeken te worden”, zegt Hofstede. Bij ieder montuur dat scheef op iemands gezicht staat, heeft hij daarom de neiging het recht te zetten. Het feit dat de gelijknamige optiekzaak vroeger meer dan één winkel kende, is voor de ondernemer geen reden nieuwe filialen te openen. “Meerdere winkels komen de hoofdvestiging niet altijd ten goede. En alhoewel ik niet elke klant persoonlijk kan helpen, ben ik nog wel altijd in de buurt om even gedag te zeggen en een hand te schudden. Ik merk dat mensen dit op prijs stellen en waarderen. Dat houden we graag zo”, zegt Hofstede. Of zijn zoon en dochter hun vader en tante als voorbeeld nemen en de zaak voortzetten, weet hij nog niet. “Daar zijn ze nu in ieder geval nog veel te jong voor. Het zou natuurlijk leuk zijn maar hier volg ik dezelfde lijn als mijn ouders. Belangrijkste is dat ze het zelf willen. Niets moet”.

Betaald parkeren tot middernacht Automobilisten die de Haagse binnenstad bezoeken moeten voortaan van 09.00 uur 's morgens tot middernacht betalen voor het parkeren van hun voertuig. De verruimde periode voor betaald parkeren geldt voor het hele stadsdeelcentrum. Daarnaast gaat de maximale parkeerduur in een aantal straten fors omlaag. Zo mogen mensen hun auto in het korte deel van de Nieuwe Schoolstraat een half uur neerzetten. In de Wagenstraat in het Haagse Chinatown wordt dit maximaal één uur. Volgens de gemeente worden de parkeertijden aangepast om het betaald parkeren eenvoudiger en overzichtelijker te maken. Alleen in de wijk Archipel hoeft tot 17.00 uur betaald te worden. Naast de verruiming voor de periode waarin op straat voor een parkeerplek moet worden betaald, namen het afgelopen half jaar ook de parkeertarieven in een aantal Haagse parkeergarages toe. Detailhandel Nederland waarschuwde er toen voor dat hogere parkeertarieven binnensteden minder aantrekkelijk maken en het publiek zal uitwijken naar plaatsen waar het goedkoper parkeren is.

Beloning voor sollicitanten Hoewel het aantal banen in de Haagse regio in 2009 daalde met 6.800 tot bijna 516.400 lokt het Haagse Wijk- en Woonzorg (HWW) sollicitanten met een beloning. Iedere tiende persoon die op een baan bij de zorgaanbieder solliciteert, ontvangt 50 euro aan cadeaubonnen. Een nieuwe medewerker die ook daadwerkelijk wordt aangenomen, maakt daarnaast kans op een iPad. HWW hoopt op deze manier vooral jonge sollicitanten te bereiken. Verder is de actie bedoeld om aandacht te vragen voor de nieuwe vacaturesite van HWW Zorg.


12>

Vrijdag 4 maart 2011

wonen

Den Haag wil in 2040 een klimaatneutrale stad zijn

‘Burgers en bedrijfsleven weten nog te we De gemeente Den Haag wil uiterlijk in 2040 een klimaatneutrale stad zijn. Dat betekent onder meer dat 165.000 huizen, gebouwd voor 1985, vaak slecht geïsoleerd en met een hoge CO2-uitstoot, worden aangepakt. Om deze ambitie te halen, moeten Haagse burgers en ook bedrijven hun steentje bijdragen. Maar de kennis ontbreekt vaak, zodat weinigen investeren in duurzame en kostenbesparende middelen. “Subsidies uitdelen alleen is niet voldoende, de gemeente moet meer voorlichting geven”, meent Tom Pitstra van het Haags Milieucentrum. Door Annerieke Simeone

Vorige week gaf de Eerste Kamer groen licht voor de invoering van de slimme energiemeter. Deze digitale meter geeft automatisch goede meterstanden door aan leveranciers, terwijl bewoners meer inzicht krijgen in hun verbruik. Die kennis moet leiden tot bewuster omspringen met energie, want – zo redeneert de regering – wie sneller op een hoger verbruik geattendeerd wordt, kan het aanpassen. Het zal de gemeente Den Haag als muziek in de oren klinken. Burgers die bereid zijn zelf te investeren in duurzame energie. Zo’n instelling strookt met de wensen van het uitvoeringsplan ‘Bestaande woningen: duurzame woningen!’ dat eind vorig jaar werd gepresenteerd. Hierin bepleit de gemeente om het energieverbruik drastisch in te perken, zodat zij zich in 2040 kan afficheren als klimaatneutrale stad. Redenen hiervoor zijn het verminderen van de kans op extreme weersomstandigheden en het minder afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Een duurzame stad is volgens Marnix Norder, wethouder van ondermeer Stadsontwikkeling, ook een voorwaarde voor bedrijven om zich in Den Haag te vestigen. Het leefklimaat moet volgens hem nog aantrekkelijker worden. “Daarvoor treffen we allerlei maatregelen, zoals het plaatsen van zonnecollectoren op nieuwbouwwoningen in Spoorwijk, warmtewinning uit de bodem bij Den Haag Zuid-West of uit zee bij Duindorp”. Ook hoopt de gemeente dat de burger zelf actie onderneemt, want op kortere termijn, in 2020, wil zij namelijk, zoals afgesproken in het ‘Klimaatakkoord gemeenten en Rijk 2007’, de CO2-uitstoot van bestaande huizen met 30 procent reduceren. En daar is goodwill van huiseigenaren voor nodig. De consument moet verleid worden zijn geld te steken in energiebespaarders zoals gevelisolatie, hrketels, zonneboilers en groene daken. Per woning betekent dat een gemiddelde investering van € 7.978,00. On-

Een zonneboiler bespaart bijna de helft van de energie(kosten) voor warm water > Foto: PR

Groene daken zorgen voor een beter binnen

danks de milieuwinst meldt het plan dat een huishouden pas na 15 jaar € 4.300,00 terugverdient. Niet bepaald een win-win-situatie. Volgens Norder valt dat mee. “De € 8000 kan ook geleend worden. Ondanks dat daar een rente op zit, denkt Norder dat door de lasten van de lening te spreiden over een langere periode deze lager kunnen liggen dan de financiële voordelen die door de energiebesparing in het huis worden behaald. Daarnaast komt de gemeente de burgers tegemoet met subsidies voor particuliere eigenaren en verhuurders met een woning voor 1985. Dat betreft 75 procent van alle huizen in Den Haag. De bijdragen zijn voor dak- en vloerisolatie en groene daken”.

sis terzijde geschoven. Verkopen had meer prioriteit dan aankopen van huizen”, volgens Pitstra. Bestuursvoorlichtster Ankie nuanceert zijn uitspraak. “Wij hebben nog geen definitieve keuze gemaakt of we wel of niet voorbeeldwoningen aankopen. Voorlopig onderzoeken we verschillende opties”. Pitstra ontwikkelt ondertussen een website waarbij Hagenaars met een duurzame woning zich kunnen aanmelden. “Dan kunnen we alsnog persoonlijke adviezen verstrekken, zoals de subsidie op het maatwerkadvies”. Hierbij geeft een adviseur na huisbezichtiging, waar onder meer gelet wordt op isolatie en afstellingen voor warm water en verwarmingen, in een rapport aan hoe energiezuinig de woning is. Bovendien ontvangt de eigenaar besparende tips voor het verbeteren van het wooncomfort en het binnenklimaat van de woning. In het rapport staan ook de kosten, opbrengsten en terugverdientijden vermeld.

Kennis “Met wat subsidieverleningen alleen wordt Den Haag geen schonere stad”, beweert Tom Pitstra, projectcoördinator Duurzaam bouwen, Stedelijke ontwikkeling en Energie van het Haags

Milieucentrum. Deze onafhankelijke stichting die zich inzet voor een groen en duurzaam Den Haag, initieerde de afgelopen jaren in samenwerking met de gemeente diverse milieuvriendelijke projecten. Hagenaars inlichten over hoe zij energie kunnen besparen en wat dit voor het milieu betekent, is volgens Pitstra prioriteit nummer één. “Veel mensen weten niet dat PV-panelen staan voor zonnepanelen en de aanduidingen HR, HR+ of HR++ voor diverse soorten dubbel glas”. Zonder kennis gaat men ook geen aankopen doen. Anderzijds is de gevreesde rompslomp een vaak gehoord argument. Neem glasisolatie. Dan moet eerst het hele kozijn eruit en als het nieuwe geplaatst is, kun je met het schilderwerk aan de slag. “Ik blijf nog wel even met enkel glas wonen”, denken mensen dan. Dat er een andere optie bestaat, zoals de Zweedse methode, waarbij een nieuwe ruit op een bestaand kozijn gezet wordt, weten maar weinig

Goed voor de portemonnee Duurzaam investeren in het huis is goed voor het milieu en uiteindelijk ook voor de portemonnee. De huiseigenaar kan gebruik maken van diverse energiebesparende tegemoetkomingen, zowel landelijk als stedelijk. In Den Haag zijn er potjes voor groene daken en vloer- en dakisolatie. Landelijk bestaat de regeling ‘Duurzame warmte’. Lees hieronder hoe u in aanmerking kunt komen voor de diverse subsidies: Haagse subsidies: Dak- en vloerisolatie Omdat de gemeente Den Haag in 2040 klimaatneutraal wil zijn, wil ze particuliere huiseigenaren stimuleren zelf

acties te ondernemen om hun woning energiezuiniger en toekomstbestendiger te maken. Dak- en vloerisolatie is hier een voorbeeld van. Tot 1 november 2011 kan € 35,00 per m2 worden aangevraagd, tot een maximum van 70% van de daadwerkelijke kosten. Groene Daken Deze subsidieregeling heeft als doel om ruim 25.000 m2 groen dak, een dak dat begroeid is met planten, aan te leggen in Den Haag. Woningeigenaren, VVE’s en bedrijven in Den Haag kunnen subsidie aanvragen voor het aanleggen van een groen dak. Groene daken zijn waterbuf-

fers: ze nemen een deel van het regenwater op, dat overbelasting van het riool voorkomt. Ook zorgen ze voor een beter binnenklimaat: in de zomer zijn de daken koeler en in de winter juist warmer. Bovendien is het energiebesparend. Per vierkante meter aangelegd groen dak kan de eigenaar € 25 subsidie ontvangen (maximaal 800 vierkante meter à € 20.000). Op dit moment is er ongeveer 10.500 m2 aangelegd. Tot 1 september 2011 kan men nog een aanvraag indienen. Landelijke subsidie: Duurzame Warmte Tot eind 2011 kunnen huiseigenaren

mensen. Geen rotzooi, geen bijkomende uitgaven. Ideaal”. Meer voorlichting zou volgens de projectcoördinator helpen de CO2-uitstoot te drukken. “Vooral als mensen direct vragen kunnen stellen en met eigen ogen kunnen zien wat een duurzaam huis inhoudt”. Met behulp van rijksgefinancierde sloksubsidies (stimulering lokale klimaatinitiatieven) bedacht Pitstra het voorbeeldwoningenproject: huizen waar flink aan duurzaamheid is geïnvesteerd. Belangstellenden konden vorig jaar de eerste voorbeeldwoning Centrum Aarde-Werk in het Zeeheldenkwartier bezoeken en kregen informatie over de lage temperatuurmuur, isolatie van dak en vloer, dubbel glas, de luchtwarmtepomp, zonnepanelen en de zonneboiler. Een groot succes zo bleek. “Ik adviseerde de gemeente daarom om in vijf wijken door Den Haag voorbeeldwoningen te laten verduurzamen, maar dat plan werd ten tijde van de economische cri-

een zonneboiler, warmtepomp of micro-warmtekrachtkoppeling (microWKK) met financiële ondersteuning van de overheid laten installeren. Voor ieder type warmtesysteem gelden verschillende subsidietarieven. Per ronde vindt een vaststelling van de bedragen plaats. De huidige bedragen zijn als volgt: > Micro-WKK: € 4.000,– per installatie > Warmtepomp: gemiddeld € 5.000,– voor een water/waterwarmtepomp en € 2.000,– voor een lucht/water warmtepomp > Zonneboiler: maximaal € 200,– per gigajoule tot maximaal 12 gigajoule opbrengst per woning. De subsidie is alleen van toepassing op bestaande woningen die vóór

1 januari 2008 zijn opgeleverd. Zie voor alle voorwaarden: www.energiesubsidiewijzer.nl De subsidies voor isolatieglas en zonnepanelen zijn gestopt. Het is onbekend of er in de toekomst of en welke nieuwe subsidieregelingen er komen. Duurzame websites www.energielabel.nl www.mileucentraal.nl www.duurzaamdenhaag.nl www.duurzaamdenhaaggids.nl www.duurzaaminbedrijf.nl www.senternovem.nl www.zonnepanelen-info.nl www.aardewerkplek.nl www.techneco.nl


Vrijdag 4 maart 2011

<13

wonen

Ingezonden mededelingen

einig van duurzaamheid’

GREEPLOOS | LANDELIJK | MODERN | DESIGN | HANDGEMAAKT

Greeploze keuken Actieprijs vanaf 6.995,-*

Zoetermeer | Coppeliaschouw 8 (Woonhart) | Tel 079 - 33 00 900 Den Haag | Theresiastraat 168 - 178 | Tel 070 - 38 35 010 info@wimvanderhamkeukens.nl | www.wimvanderham.nl

nklimaat: in de zomer zijn de daken koeler en in de winter juist warmer > Foto: Sandra Kamphuis

Tot voor kort kon in heel Nederland een rijkspremie worden aangevraagd wanneer naar aanleiding van zo’n advies het huis energiezuiniger werd gemaakt. Maar sinds 19 november is de subsidie slechts geldig in een aantal delen van het land, Den Haag zit daar niet bij.

maakte hijzelf veelvuldig gebruik van subsidies en heeft, sinds hij zijn huis in de Archimedesstraat helemaal duurzaam verbouwde, zijn investering dubbel en dwars terugverdiend. “Mijn

Bedrijven Een ander speerpunt in het uitvoeringsplan ‘Bestaande woningen: duurzame woningen!’ is het beter laten samenwerken van diverse aanbieders zoals energie- en hypotheekadviseurs, makelaars, installatie- , bouw- en isolatiebedrijven. “Dat is hard nodig”, volgens Pitstra. “Veel installateurs weten helemaal niets van zonneboilers, laat staan van het plaatsen ervan. Ze willen gewoon een ketel verkopen, het liefst nog met het bedrijf waar ze een contract mee hebben afgesloten. Over een zonneboiler reppen ze niet. Een aantal jaar terug gaven we bij het Haags Milieucentrum een informatieavond over zonneboilers. Van de zestig bedrijven die waren uitgenodigd, kwamen er drie opdraven. En dat terwijl je op zo’n boiler van pakweg € 2000 een subsidie van € 800 krijgt. Het bespaart je zo’n 200 kWh per jaar, dat is ongeveer € 120, dus na tien jaar heb je de boiler terugverdiend. Als je bij een zonneboiler een hrketel plaatst, gaat de teller nog harder lopen”. Om de partijen in de stad beter te laten samenwerken, is de gemeente onder meer in gesprek met Instal Nova. “Met deze stichting waar installatiebedrijven aan gekoppeld zijn, inventariseren we welke rol installateurs kunnen spelen in het duurzamer maken van woningen”. Tijdens de Woonweek die de gemeente organiseert, geven deskundigen op 11 en 12 maart informatie over onder meer het isoleren van je woning. Duurzame tips zijn bij Pitstra altijd welkom. De afgelopen jaren

Tijdens de door de gemeente georganiseerde Woonweek vanaf 14 maart is er aandacht voor het wonen in Den Haag in de volle breedte: nieuwbouw en bestaande bouw, verbouwen, duurzaamheid, woonoverlast, VvE-problematiek en studentenhuisvesting. Op dinsdag 15 maart kunnen geïnteresseerden binnenkijken bij twee duurzaam verbouwde panden in Laak en in het Zeeheldenkwartier. Daarnaast wordt er een ‘Ecotour’ georganiseerd, waarbij een duurzame bus langs een aantal duurzaam verbouwde panden rijdt en is er een informatiebijeenkomst in het Atrium van 15.00 tot 17.30 uur. Tijdens deze bijeenkomst kunnen bewoners van Den Haag terecht bij de gemeente met allerhande vragen over het duurzaam verbouwen van je woning, subsidieregeling etc. Op vrijdagmiddag 18 maart vindt een rondleiding plaats bij Centrum Aarde-Werk. Aanmelden kan via de website.

Haagse Woonweek

buurvrouw vertelde laatst dat zij € 300 per maand kwijt is aan energiekosten. Ik betaal zo’n € 90. Die hoge rekening is ook een kwestie van nalatigheid, meent Pitstra. “Zij laat de lampen altijd branden en stookt op 22 graden, terwijl ik de temperatuur op 19 graden afstel. Mijn verbruik ligt met 1200 kWh aan elektriciteit en 1200 m3 aan gas per jaar aanzienlijk lager dan het landelijke ge-

middelde van respectievelijk 3400 kWh en 2750 m3 per jaar. Bovendien verspeel ik 50 procent minder water, doordat ik de wc doorspoel met regenwater”. Pitstra kocht een batterij aan milieuvriendelijke en energiebesparende middelen: een hr-ketel in combinatie met een zonneboiler, PV-panelen, zuinige koelkast, LED-verlichting, vloer-, leiding- en dakisolatie en dubbel glas. Door alle maatregelen ontving hij voor zijn huis het A-label, dat voor zeer energiezuinig staat. De labels lopen van A tot en met G. Wie een huis met energielabel G heeft, staat een hoge energierekening te wachten. Met een A-label ontvangt de verkopende partij bovendien 4 procent meer op de verkoopprijs dan huizen met een ander predicaat. Een voordeel zou je denken, maar tot nu toe wordt het verplichte etiket niet erg gepromoot. Pitstra weet wel waarom. “Ondanks dat het verplicht is zo’n label te noemen, wordt dat weinig gedaan. De huizenmarkt loopt al zo moeizaam op het ogenblik. Dan denkt een makelaar wel twee keer na voordat hij ook nog de 4 procent extra kosten vermeldt van het A-label”. Ook wat betreft de makelaarsbranche zou de gemeente meer daadkracht kunnen laten zien. De gemeente onderkent het probleem. “Wij zijn ons bewust van dit probleem”, zegt Pastoors. Minister Donner heeft aangekondigd dat het overleggen van het energielabel bij de verkoop van bestaand vastgoed verplicht wordt”. De vraag blijft of dit wel zoden aan de dijk zet voor de koper. Ondanks de beren op de weg naar de verduurzaming van Den Haag, blijft de gemeente onveranderlijk ambitieus. “Den Haag slaat misschien niet zo hard op de trommel”, aldus Norder, “er gebeurt wel degelijk wat in de stad. Wij proberen via allerlei informatiekanalen de burger op de hoogte stellen, maar de Hagenaar zelf zal ook wat alerter moeten worden”.

* Vraag naar de actievoorwaarden. Aanbiedingen zijn geldig tot 2 weken na verspreiding, gelden alleen op volledige keukens, niet voor lopende orders en niet in combinatie met andere aanbiedingen.

Onno de With - RMT Directie

Marianne de Bruijn Directie - Kimmel Rentals

Wassenaarseweg 31 2596 CE Den Haag telefoon +31 (0)70 3 249 249 fax +31 (0)70 3 244 002 verhuur +31 (0)70 3 262 726 beheer +31 (0)70 3 245 307 e-mail info@kimmel.nl internet www.kimmel.nl

kimmel_outl.indd 1

WIJ WETEN WAT WONEN WAARD IS

28-02-11 12:28


14>

Vrijdag 4 maart 2011

cultuur

Alles beter dan roemloos

Justine le Clercq schrijft rauwe gevoelige roman Door Thijs Kramer

Iedereen is gek in de debuutroman van Justine le Clercq, van mild excentriek tot totaal krankjorum. Een toevallige pianoverhuizer komt er met een cluster zenuwtics nog genadig vanaf. Een serveerster verkondigt dat je voorzichtig moet zijn met bodylotion, omdat het je huid te dun maakt om er nog lampenkappen van te maken. En de huisarts van de heldin in dit boek benadrukt in een slechtnieuwsgesprek de overeenkomst tussen haar professie en die van een slager: “Wie anders beweert, heeft van het slagersvak niets begrepen”. Een licht morbide ondertoon? Ja, die valt er wel te bespeuren in ‘De roemlozen’. Vaste kopers van het Haags Straatnieuws kennen Le Clercq van het feuilleton ‘Julia’. Ook heeft ze verhalen gepubliceerd in onder meer de literaire tijdschriften Lava en De Brakke Hond. Op grond van wat de achterflap meldt, heeft Le Clercq recht van spreken als het gaat over het Haagse kunstenaarsmilieu, het daklozenbestaan en harddrugsverslaving. Maar ook zonder die informatie voel je dat de schrijfster tot haar nek in dit verhaal zit. En zo hoort het ook, het geeft het verhaal een flinke stoot urgentie mee. De ouders van Titine, de ‘beroemde kunstenaar’ en Moema, hielden er een huishouden op na dat wel erg ongeschikt was voor kinderen. Titine kijkt dan ook terug op een hemelschreiend ongelukkige jeugd. Vader was te excentriek om een normale relatie mee te hebben, moeder was nog een tandje erger. Tot op vergevorderde leeftijd huurt ze bijvoorbeeld fotografen in om haar tijdens het wandelen te fotograferen en bij ook maar de geringste

mannelijke aandacht ontbloot ze haar benen en roemt ze haar borsten. De vrije opvoeding die Titine en haar broertje kregen, onderscheidde zich in weinig van grove verwaarlozing. Wel was er altijd lekker te eten, dat met gepaste tafelmanieren genuttigd diende te worden, want het gezin was wel van stand. Op haar vijftiende ontvlucht ze dit gezin en gaat een periode van heroïneverslaving en dakloosheid tegemoet. Noordeinde Tegen haar veertigste, als het boek begint, heeft ze dat achter zich gelaten. Ze heeft enkele verhalen gepubliceerd en wordt nu gevraagd om een scenario te schrijven voor een korte film. Filmster Welmoed heeft dertien jaar geleden haar laatste veelbelovende film gemaakt en voelt net als Titine de klok tikken. Dan dartelt er nog om hen heen, de dandy Boi. Titine kent hem nog uit de periode dat ze beiden op straat leefden. Hij staat in zijn eigen beleving al jaren op het punt om als beeldhouwer door te breken. Het boek heeft trekken van een ‘coming of age’roman, zij het een tamelijk verlate ‘coming of age’. Na pakweg twee decennia lanterfanten, drugsverslaving en mislukkende huwelijken, heeft nu toch echt de laatste bel geklonken. De veertigste verjaardag lijkt de uiterste houdbaarheidsdatum voor een roemloos bestaan. Maar kun je op die leeftijd nog wel aanstormend zijn? Oeverloos veel cappuccino wordt er genuttigd in La Mano Maestra, de fraaie koffiezaak aan het Noordeinde en eindeloos wordt er gezocht naar producers die het geld op tafel leggen om de film van Welmoed te maken. Le Clercq hanteert een soort ‘deadpan’-vertelstijl: absurde en navrante

mededelingen worden op een onnadrukkelijke toon gebracht. Het geeft de suggestie dat het verhaal zich in een soort parallel universum afspeelt. Niettemin weet Le Clercq een grote mate van authenticiteit te bereiken: “Pulchri is een kunstcentrum waar ook een kunstenaarssociëteit is gevestigd. Leden van de sociëteit – voornamelijk beeldend kunstenaars – eten en drinken daar in besloten kring. De beroemde kunstenaar en Moema kwamen er jarenlang iedere vrijdag en zaterdag. Ze aten er, werden er dronken, bezongen zichzelf, en sloegen zichzelf tot diep in de nacht op de knieën. Natuurlijk gingen alle kinderen van de kunstenaars gewoon mee en zo kwam ik er ook iedere vrijdag- en zaterdagavond en keek iedere week tegen dezelfde gezichten. (…). “Een Pulchrikind”, concludeerde Oene. Het klonk als een ziekte, als een diagnose. “Wij gingen naar Pulchri zoals anderen naar de kerk gingen”, zei hij. Er klonk iets van vergeving in zijn stem, alsof dat nodig was, alsof wij onze Pulchri-gang net zo moesten ontworstelen als anderen hun kerkgang. En dat was ook zo”. In ‘De roemlozen’ draait het allemaal om onaangepasten, zelfkanters en excentriekelingen. Of het nu de dakloze Boef in het Huijgenspark is, de destructieve drinker Boi, of de ouders van Titine; een normaal leven is geen optie. Zelf zoekt ze een manier om zich staande te houden zonder heroïne en het straatleven en toch de onbeduidendheid te vermijden. De literatuur lijkt uitkomst te bieden, Le Clercq heeft een rauw en gevoelig boek geschreven. Justine le Clercq, De roemlozen. Uitgeverij Podium. Prijs: € 18,50 ISBN: 9789057594335

Justine le Clerq. > Foto: Keke keukelaar

Frans Elsen (1934-2011)

Vader van de Haagse jazz Door Bert Jansma

Met het overlijden van Frans Elsen op woensdag 23 februari is de Haagse jazz zijn vader kwijt. Pianist Elsen was generaties lang voor jonge jazzmusici de nestor, de docent met een hoofdletter. En voor de jazz in Den Haag een initiator, een niet weg te denken figuur die een carrière lang het jazzklimaat mede bepaalde. Het belang van het werk van Frans Elsen kan moeilijk overschat worden. Eén van de allereerste pianisten die na een klassieke opleiding aan het Koninklijk Conservatorium (bij Leon Orthel, 1953-1959) de nieuwe jazz, de bebop ging spelen. Een liefde die hij trouw bleef, hetgeen uiteindelijk zou resulteren in een unieke serie studieboeken: zijn driedelig Jazzpracticum – met meespeel-cd – en zijn ‘Jazzharmonie aan de piano’ (in het Nederlands en het Engels). De eerste Nederlandse jazzstudieliteratuur van hoog niveau. Ze kwamen voort uit zijn pionierswerk als docent. Eerst aan de conservatoria van Zwolle en Rotterdam, daarna (van 1979 tot zijn pensionering in 1999) in Den Haag waar Jan van Vlijmen ruimte had gemaakt voor een studie in jazz die er nog niet was.

Jazzsaxofonist, collega en vriend Ferdinand Povel benadrukt de grote integriteit van Elsen: “Hij was zeer kritisch en ik heb nog nooit iets smakeloos van hem gehoord. Hij was een van de pianisten met een klassieke opleiding aan wie je dat niet kon horen. Hij speelde piano als een blaasinstrument. Hij kon bovendien geweldig arrangeren”. Pianist Juraj Stanik, opvolger van Elsen als conservatoriumdocent: “Frans benadrukte het ambacht, een ‘no nonsense’-man: eerst ‘Het Vak’ leren en daarna mocht je het verder uitzoeken. Een grote muzikale persoonlijkheid die de vlam van de jazz brandende hield. Waarbij hij die jazz sterk afbakende. Je kan hem de conservator van de bebop noemen. Dat was ook zijn kracht”. Frans Elsen speelde al in 1955/56 op de befaamde lp-serie ‘Jazz behind the Dikes’, op ‘Jazz at the Kurhaus’, begeleidde Ann Burton en Greetje Kauffeld, leidde eigen bands, speelde op alle grote Europese festivals, en werkte met ontelbare groten uit de Amerikaanse jazz: Zoot Sims, Stan Getz, Art Farmer, Clark Terry, Thad Jones, Chet Baker en Ben Webster. Bij alles bleef hij de jazzpurist bij wie je niet moest aankomen met pop-invloeden, ‘cross over’ of fusion. Hij

was de man van de muziek die Charlie Parker, Dizzy Gillespie en de jonge Miles Davis initieerden. Daarbij citeerde hij zijn Amerikaanse collega Barry Harris – die hij regelmatig als

gastdocent naar Den Haag haalde: ‘Omdat ik nog nooit iets mooiers gehoord heb’. Onder hem werd Den Haag ‘de tempel van de bebop’. Een makkelijk mens was Elsen daarbij

niet. Als het om ‘Dat Vak’ ging kon hij keihard zijn als hij iets muzikaal ‘onzin’ vond. En met de vrije jazz uit de ‘piep-piep-knor’-hoek hoefde je al helemaal niet aan te komen. Ook daarom, zegt jazztrompettist Michael Varekamp, werd hij die typische vaderfiguur in Den Haag. “We zijn allemaal kinderen van hem. En met hem had je wat je ook met een echte vader had: die liefde-haat verhouding. Hij voedde je op volgens zijn ideeën, je leerde heel veel van hem, maar hij tikte je flink op de vingers als je het volgens hem verkeerd deed”. Frans Elsen kon nog altijd lyrisch worden als hij een mooie passage van pianist Bud Powell ontdekte of herontdekte, ergerde zich dood aan het misbruik van het woord jazz, aan de oppervlakkigheid van de grote festivals, en maakte zich kwaad over de honorering van de jazz. Zoals hij zich steeds inzette om jazz hoorbaar en zichtbaar te maken in Den Haag. Legendarisch zijn de sessies die hij begon in het oude café De Sport in de Kazernestraat en later in de Regentenkamer/Hofje van Nieuwkoop. In 1991 kreeg hij op het North Sea jazz Festival de Bird Award Special Appreciation.


Vrijdag 4 maart 2011

cultuur

<15

Pianiste Arielle Vernède speelt Goyescas

Muzikaal verhaal over liefde en dood overleden Spaanse pianist Eduardo del Pueyo vond dat die muziek van Albeniz in een orkestbewerking beter tot haar recht komt. Hij speelde dat werk dan ook zelden of nooit, in tegenstelling tot ‘Goyescas’. Want daarin worden de mogelijkheden van de piano qua klankkleur en klankschoonheid volledig uitgebuit. Daarbij is het niet moeilijk deze muziek te associëren met het warme koloriet en de aristocratische, weemoedige elegantie op de hier uitgebeelde schilderijen van Goya. Het zijn doeken die sterk contrasteren met de gruwelijke oorlogstaferelen waardoor hij vooral bekend is geworden. Het waren in het bijzonder zijn schilderijen met jonge, verliefde mensen, waartoe Granados zich voelde aangetrokken. “Veel melodieën zijn ontleend aan oude Spaanse liederen”, zegt Arielle Vernède. “Het is alsof je van het ene lied in het andere stapt, waarbij de muziek geleidelijk donkerder wordt. Ondanks de levendigheid en de kleurenrijkdom zit er iets tragisch achter. Zo ervaar ik dat tenminste”, zegt Arielle Vernède.

Door Aad van der Ven

Binnen de muziekgeschiedenis als totaal is de invloed van de beeldende kunst een betrekkelijk recent verschijnsel. Dans en literatuur boden componisten al eeuwen lang een handvat. Maar een schilderij of een tekening als inspiratiebron? Daarvan was pas vanaf het einde van de 19de eeuw geregeld sprake. Met als bekendste voorbeeld Moesorgski’s ‘Schilderijen van een tentoonstelling’. Minder bekend is een vergelijkbare serie pianowerken uit Spanje, gecomponeerd door Enrique Granados (1867-1916). De titel ‘Goyescas’ slaat op het werk van diens landgenoot Francisco Goya. Op enkele schilderijen van zijn hand – ze hangen in het Prado in Madrid – zijn deze muzikale impressies gebaseerd. De Haagse pianiste Arielle Vernède verdiepte zich in zowel de schilder als de componist en raakte gaandeweg sterker gefascineerd. Zij heeft van ‘Goyescas’ onlangs een cd-opname gemaakt en speelt het werk op 6 maart in de Paleiskerk en een week later in het Amsterdamse Concertgebouw. In tegenstelling tot de andere delen is één stuk uit ‘Goyescas’ wel vrij bekend geworden. Het heet ‘Het meisje en de nachtegaal’. Ook voor Arielle Vernède vormde dit ‘andante melancolico’ de entree tot deze zesdelige pianocyclus. “Het is intrigerende muziek. Ik ging me in de achtergrond verdiepen en raakte er steeds meer door gegrepen. De delen zijn sterk met elkaar verweven. Ze vormen een omvangrijk verhaal over liefde en dood”. De muziek heeft voor haar in de afgelopen periode een steeds meer persoonlijke bete-

Arielle Vernède > Foto: Mylène Siegers

kenis gekregen. “Er kwam veel dood op mijn pad. Familie, vrienden, het stapelde zich op. Het was of de muziek met mij meeliep. Muziek kan droevig zijn, zoals in dit geval, en je toch troost geven. Er zijn bij Granados vaak drieklankpassages, met akkoordbrekingen die naar boven gaan. Het is dan alsof een grote vogel zijn vleugels uitslaat en met me meevliegt”. Na zich eenmaal in Granados en Goya te hebben verdiept kon zij niet meer stoppen.

Naast het lesgeven ging veel van haar energie in het afgelopen half jaar in dit werk zitten. Grenzen Het Spaanse pianorepertoire bevat twee omvangrijke, meerdelige composities. Naast ‘Goyescas’ is dat ‘Iberia’ van Albeniz. Het laatste werk is het meest briljante en exuberante. Soms lijkt het boven de grenzen van de piano te willen uitstijgen. De in 1986

Entree Ooit maakte zij haar entree in het professionele concertbedrijf met een heel ander type muziek. Zij was net afgestudeerd toen zij samen met Gerard Bouwhuis, Gene Carl en Cees van Zeeland ‘Canto Ostinato’ van de Nederlandse componist Simeon ten Holt speelde, een minimal-music-achtige compositie waarin korte motiefjes langdurig voorbij dribbelen. Ze traden in grote zalen op en er werd een opname van gemaakt die het in de handel heel goed deed. Nog steeds wordt de

Haagse pianiste er op aangesproken. Wie haar naam via Google zoekt, ziet dit stuk, dat zij al tientallen jaren niet meer heeft aangeraakt, het vaakst opduiken. Zij zit daar niet mee, zegt zij. Al maakt die muziek deel uit van een wereld die al lang verleden tijd is, zij heeft er geen negatieve herinneringen aan. “Het was voor mij een comfortabele start. Die uitvoeringen duurden uren. Om het een beetje aantrekkelijker te maken ging ik qua rubato soms wat vrij met de noten om. Daar hadden de anderen wel eens bezwaar tegen. Maar Ten Holt zei me dat hij dat best aardig vond. Moeilijk was het helemaal niet. Ik zou het zo weer kunnen”. Later trok zij de aandacht met een aan Karol Szymanowski gewijde cd. Ook speelde zij diens Symfonie-Concertante met het Residentie Orkest. Die muziek is nu behoorlijk in de mode, maar toen behoorde zij in Nederland tot de eerste vertolkers van deze Poolse componist. Schönberg, ook die componist stond al vroeg op haar repertoire. Al vroeg in haar carrière had zij succes op het aan hem gewijde concours in Rotterdam. Mede daardoor werd zij lange tijd vooral uitgenodigd 20ste eeuwse muziek te spelen. Dat is anders geworden. Eén van haar hartenwensen is nu met een orkest het Pianoconcert van Schumann uit te voeren. “En dan lichter, met een kleinere bezetting dan het meestal wordt gespeeld”. Arielle Vernède (piano). Muziek van Haydn (Thema en variaties in f), Schumann (Fantasiestücke opus 12) en Granados (Goyescas). Zondag 6 maart, 14.30 uur, Paleiskerk.

Carel Visser in Nouvelles Images: alsof hij terugblikt Door Egbert van Faassen

Galerie Nouvelles Images toont al lange tijd werk van Carel Visser (1928) die in zo’n vijftig jaar een enorm veelomvattend œuvre heeft gemaakt. Galerist Erik Bos vermeldt in zijn pas verschenen boek dat Visser in 2008, toen er een overzichtstentoonstelling werd gemaakt in het Rijksmuseum Twenthe, eigenlijk geen zin meer had in een grote galerie-expositie. Ook zou het werk Carel Visser fysiek zwaar vallen. Hij leidt nu een teruggetrokken leven in Zuid-Frankrijk, tegen de Pyreneeën aan. Om werken te verkrijgen voor de tentoonstelling die nu de hele achterzaal vult en zich ook nog verder in de galerie uitstrekt, moet daarom wel enige overredingskracht in het spel geweest zijn. Er hangt zelfs een recente collage, de uitbundige ‘Framboos’, waarop de uitvergrote titel-vrucht bungelt boven een leeuw, een krokodil en een spiraal. Het heeft hem niet aan ook internationale erkenning ontbroken. Een ‘Fuga’ – Visser maakte verschillende variaties op een thema – staat zelfs afgebeeld in Herbert Reads in 1964 verschenen ‘concise history’ van de moderne beeldhouwkunst, waarmee Visser in één keer tussen de door hem bewonderde Giacometti en David Smith en, toegegeven, ook nogal wat nu vergeten kunstenaars kwam te staan. In 1968 vertegenwoordigde hij Nederland in de Biënnale van Venetië. Er waren exposities van zijn werk te zien. Maar zoals gezegd, toch al enkele jaren niet. Het beeld ‘Equilibrium’ uit 1959 – ook weer één van de verschillende versies – in de voorzaal is het oudste in deze tentoonstelling en bestaat uit een aantal ritmisch

gerangschikte roestbruine ijzeren balken. Visser gaf in die tijd les aan de KABK waar toen de hardcore-constructivist Beljon directeur was. Behalve om zijn objectengroep bij het gebouw van Rijkswaterstaat zou deze herinnerd blijven als de man die de grote collectie gipsen afgietsels die de academie bezat niet meer relevant achtte en ze daarom aan gruzelementen liet slaan. Carel Visser heeft daarentegen met beeldcitaten in zijn eigen werk herhaaldelijk laten zien hoe hij sommige voorgangers respecteert. Bovendien is zijn abstracte werk vaak geïnspireerd door wat hij in de werkelijkheid waarnam. Een mooi voorbeeld in deze tentoonstelling is het ‘Sawabeeld’. Zes uit massief ijzer gesneden vormen met een grillig grondvlak en verschillende hoogte zijn als een puzzel tegen elkaar gezet en wel zo, dat ze het beeld van de getrapte aanleg van rijstvelden tegen de heuvels oproepen.

‘Plakbeelden’ In zijn collages, vaak maar niet altijd gemaakt met foto’s, verwijst hij heel direct naar de werkelijkheid. Hij noemt ze ‘plakbeelden’. Een treffende naam – Vissers titels zijn trouwens ook altijd raak – want ze hebben een zekere dikte en het zijn net als zijn andere beelden uit verschillende elementen samengestelde bouwsels. Net als bij de andere beelden moet je letten op de verbindingen, de tussenruimte en het oppervlak. De ‘Vrouw’ uit 2003 is van karton, dat heel fijn met kleine haaltjes van zwarte inkt is betekend. De diervormen in het plakbeeld ‘Framboos’ zijn helemaal zwart gemaakt met potlood. Dat zwarte, metaalachtige vlak is één van de vele vruchtbare vondsten van Visser. Hij

maakte zo tekeningen en later paste hij het vel vol grafiet heel vaak toe in collages. Waar Visser vroeger de verschillende onderdelen vaak symmetrisch rangschikte, is de ordening in zijn late werk heel vrij. Als een soort voorafschaduwing van deze minder strak gecomponeerde werken laat de galerie een beeld uit de jaren zeventig zien. Vier rechthoeken van lintijzer staan recht overeind, maar niet spiegelend tegenover elkaar. De andere repen ijzer liggen in een min of meer toevallige configuratie, waar de zwaartekracht ze maar dwong. Dit ijle, letterlijk slappe beeld staat in contrast met ‘Schaken op zondag’ dat van beschilderd brons is gemaakt. Een bronzen beeld moet wel uniek zijn voor Carel Visser. Hij heeft altijd assemblages gemaakt, eerst van ijzer en later ook van andere materialen. Brons is traditioneel het materiaal waarin een geboetseerd beeld wordt afgegoten, maar een verzameling voorwerpen zoals hier, dat kan ook. Het vluchtige en het stevige, abstractie en nauwkeurig kijken naar de natuur gaan bij Carel Visser hand in hand. ‘Een volle boot’ heet een wonderlijk beeld, waarin verschillende elementen van Vissers eerdere beelden zijn te herkennen. Alsof hij terugblikt. Niet alleen is het altijd fijn om Carel Vissers beelden te zien. Tegelijkertijd toont Nouvelles Images een tentoonstelling van recente schilderijen van Hongaarse en Nederlandse schilders – Linda Arts en Ditty Ketting – die de Op Art hernemen. Carel Visser. Galerie Nouvelles Images, Westeinde 22 . Dinsdag tot en met zaterdag 11-17 uur, tot en met 9 maart.

Framboos, collage van met grafiet bewerkt karton en foto’s. > Foto: Gilles van Niel


16>

Vrijdag 4 maart 2011

cultuur

Spreekwoorden en verleidelijke vrouwen van Jan Steen

hoeft het één het ander niet uit te sluiten, maar het Mauritshuis maakt duidelijk dat Jan Steen een geletterde man was, die precies wist wat hij deed. Wanneer hij zichzelf uitbeeldde, speelde hij meestal een rol. Hij bouwde zijn voorstellingen zorgvuldig op, regisseerde ze alsof hij een toneelbeeld maakte.

Zelfportret rond 1670, coll. Rijksmuseum Amsterdam. >Foto: PR

De restauratie van een paneel is in het Mauritshuis te volgen en er verscheen opnieuw een boek als resultaat naar nieuwe studie, ditmaal naar Jan Steen die de museumstaf tot de top vier van de Gouden Eeuw rekent. Jan Steen opgewaardeerd. Door Egbert van Faassen

Als opmaat hangt in een hoekkamer het zelfportret van Jan Steen (1626-1679). Hij maakte er maar een, hoewel hij zichzelf vaak herkenbaar afbeeldde als een lachende figuur in een vrolijk gezelschap, zoals in de man met de hoed die een jongetje aan een Goudse pijp laat lurken op het grote doek ‘Soo voer gesongen, so na gepepen’ van het Mauritshuis. De pijp en ook de doedelzak (toen ‘lullepijp’ genoemd) die de figuur rechts achter bespeelt, brengen het piepen van de jongen, zoals het spreekwoord nu luidt, in beeld. Om te demonstreren hoe Jan Steen met een gegeven kon goochelen, is daar naast een eerder gemaakt schilderij gehangen dat ongeveer hetzelfde gezelschap voorstelt. Maar wat een verschil; in het schilderij van het Mauritshuis is de ruimte ondiep, terwijl op de voorstelling van de bruikleen het gezelschap in een perspectivisch gearticuleerde ruimte is geplaatst. Er schijnt bij nauwkeurig nameten weinig van het perspectief te kloppen, maar het ziet er geloofwaardig genoeg uit. De wijnschenkende man roept in elk geval minder vragen op dan zijn tegenhanger op het grote schilderij. Hier heeft Jan Steen zijn geheven arm maar wat minder uitgewerkt, omdat de afstand tussen de schouder van de schenker en zijn kan in werkelijkheid onoverbrugbaar zou zijn.

‘Soo voer gesongen, soo na gepepen’ rond 1662, coll. Musée Fabre, Montpellier. >Foto: Frédéric James

Dat deed Steen vaker, met overleg verschil aanbrengen tussen nauwkeurig uitgewerkte en meer schetsmatige passages. Dat is heel goed te zien in de groep dronken boeren, die het spreekwoord ‘Wie een varken is, moet in het kot’ uitbeeldt. Een dronken vrouw wordt naar het varkenskot geleid. Veel figuren zijn

minder gedetailleerd geschilderd, maar er wordt scherp gefocust op de tinnen kan, de oorzaak van de beklagenswaardige toestand van de zuipschuit en haar enige houvast. Ook al door het spreekwoordelijke ‘huishouden van Jan Steen’ heeft de schilder de naam gekregen een nogal op-

pervlakkige vrolijke Frans te wezen. Zijn vroege biografen spreken elkaar hierover tegen. Arnold Houbraken schreef dat Steen was zoals hij zichzelf afbeeldde, een schaterende drinkebroer. Jacob Campo Weyerman roemde de theoretische beschouwingen die Jan Steen over de schilderkunst ten beste gaf. Nu

Parker op die song van Fats Waller maakte: ‘Scrapple from the apple’, ‘Marmaduke’en ‘Ah-Leu-Cha’. Waarbij hij daar bovenop vermeldt dat in dat laatste stuk op Parkers Savoyopname geïmproviseerd wordt over het ‘I got rhythm’-schema, terwijl de melodie duidelijk geënt is op Wallers oorspronkelijke ‘song’. De kenner aan het woord. “De heer Waller was niet zo’n ‘simpleton’ als menigeen denkt”, onderwijst Elsen. “Zijn muziek is

lichtvoetig en dat moet men, zoals zo dikwijls gebeurt, niet verwarren met kinderachtig of oppervlakkig”. Een vertederend-wetenschappelijke tekst die de Grote Liefhebber Elsen verraadt. En als ik dan ook nog zijn solo-cd (die hij na veel aarzelen maakte) in de ‘Jazz at the Pinehill’-serie (Challenge records) beluister, met z’n genietende akkoordenrijkdom in stukken als ‘I should care’, ‘How deep is the ocean’ en ‘Round about midnight’, rest nog die laatste prangende vraag: was Frans Elsen in zijn hart niet een pure romanticus? In de schaduw van Frans gaat de jazzweek verder. Eerst twee jazz-zangeressen: in de Regentenkamer (zaterdag 5 maart) Paulien van Schaik, inmiddels docente in Rotterdam en in het voorprogramma neemt ze dan ook een aantal Codarts studenten uit de ha-

venstad mee. Zondag in Jazz en blues sociëteit Engels de Spaanse jazzzangeres Nadia Basurto. Ze was twee weken geleden bij Prospero in het ISS te horen en wat daar vooral opviel, was haar mooie voordracht en de vrijheid waarmee ze ‘ballads’ benaderde. Of ze daar bij Engels – toch vooral een gezellige zaak – aan toe komt, geen idee, maar ze heeft wél een heerlijke band bij zich: haar Spaanse collega Eva Novoa op piano, Simon Rigter sax, Vincent Koning gitaar, Dolf del Prado bas en een lid van de Engels-jazzclan, Rob, op drums. Dinsdag 8 maart is in Pavlov de jonge saxofonist Ben van Gelder te gast, winnaar van de Deloitte Jazz Award en hier begeleid door onder andere Ernst Glerum op bas. Wie niet vies is van een stukje jazzeducatie kan op donderdag 10 maart (19.00 uur) in het Koorenhuis terecht

Delicatesse Het kleine, fijn geschilderde ‘Oestereetstertje’ – het Mauritshuis bezit zowel het grootste als het kleinste schilderij van Steen – dat in de zaal met ‘Verleidelijke vrouwen’ hangt, zal de lustopwekkende delicatesse niet zelf eten, maar ze voegt nog iets extra’s toe, terwijl ze de beschouwer een verleidelijke blik toewerpt. Met zo’n blik kijkt het vals spelende meisje dat het centrum vormt van ‘De kaartspelers’, een schitterend schilderij dat het Mauritshuis heeft kunnen lenen. De tentoonstelling gaat vooral over hoe Jan Steen verhalen kon vertellen met verf. In de eerste plaats over hoe hij de voorstelling zo in elkaar kon steken dat het verhaal in één keer overkomt, maar ook over hoe razend knap hij kon schilderen en hoe gemakkelijk hij, misschien in artistieke wedijver, technieken van zijn tijdgenoten kon inzetten voor zijn eigen doel. Jan Steen kon alles. Hij pakte ook alle onderwerpen aan. In zijn tijd gold het historiestuk als het belangrijkst, omdat het om een zekere geleerdheid vroeg om een verhaal beeldend na te vertellen. Het Mauritshuis bezit sinds kort één van de ongeveer zeventig historiestukken die Steen maakte, allemaal naar een ander onderwerp. Natuurlijk wordt dit doek, dat een apocrief verhaal over de jonge Mozes voorstelt, hier ook getoond. In de hoekkamer hangen nog twee vroege schilderijen, Steen’s gezicht op de Riviervismarkt van het Haags Historisch Museum en ‘De tandentrekker’. Conservator Ariane van Suchtelen heeft niet alleen heel goed gekeken, ze kan ook goed schrijven. Over de laatste voorstelling: “Het toekijkende jongetje … loopt de kans een rotschop te krijgen wanneer de kwakzalver gaat trekken (Steen was een meester in het weergeven van de gestolde beweging)”. Daarmee slaat ze de spijker op zijn kop. Leven in de brouwerij. Jan Steen in het Mauritshuis, Korte Vijverberg 8. Dinsdag-zaterdag 10-17 uur en zondag 11-17 uur, tot en met 13 juni. www.mauritshuis.nl, http://twitter. com/JanSteenMH . Ariane van Suchtelen: Jan Steen in het Mauritshuis, € 14,95.

jazz

In de schaduw van Frans

Paul Berners Presley-concert in de Regentenkamer woensdag j.l. werd uitgesteld omdat daar die dag, na de crematie, wijlen Frans Elsen herdacht werd. Elvis en Frans, géén combinatie vond men er. Helemaal gelijk. De dood van Frans klonk de hele week door. Ik heb er zelf nog eens zijn Jazzpracticum deel 1 bijgepakt en nagelezen wat hij daar over de song ‘Honeysuckle Rose’ zegt. Hij vergelijkt de ‘meesterlijke bopthema’s’ die Charlie

voor ‘Adventures in jazz’ waarin de reis van de jazz in Noord-Amerika, van blues, ragtime en verder wordt verteld en verbeeld. Na afloop spelen leraren Erik Doelman (piano), Alex Milo (bas) en Eric Ineke (drums) in de foyer. In datzelfde Koorenhuis een dag later (12.00 uur) een optreden van Key Figures, gevormd door Hagenaar Wolfert Brederode en Martin Fondse. Twee pianisten die al sinds 2008 samenwerken en die alle mogelijke toetseninstrumenten (piano, fender, maar ook celesta of kistorgel) gebruiken voor intieme en verstilde improvisaties in een steeds wisselend klanklandschap. In het Amsterdamse Orgelpark namen ze kortgeleden hun eerste cd op. Bert Jansma


Vrijdag 4 maart 2011

cultuur

<17

Scène uit ‘Masculine/Feminine’ van Lukás Timulak, een cartooneske choreografie over de verschillen tussen de seksen. >Foto: Joris-Jan Bos

Humor en contemplatie bij junioren Door Astrid van Leeuwen

‘We zijn op de maan geweest, hebben internet uitgevonden, reality-tv het licht doen zien en de structuur van dna ontrafeld. Maar we weten nog altijd niet hoe het vrouwenbrein functioneert en of het mannenbrein überhaupt functioneert’. Met die woorden begint ‘Masculine/ Feminine’, de nieuwe choreografie van Lukás Timulak voor de junioren van het Nederlands Dans Theater. Het stuk vergroot op bijna cartooneske wijze de verschillen tussen de seksen, al bevat het opmerkelijk genoeg geen enkele scène waarin mannen en vrouwen het toneel delen. Het eerste deel van de choreografie is voorbehouden aan de vrouwen (en een echtgenoot in

travestie), die in vier scènes een aantal o zo herkenbare clichés de revue laat passeren. Zoals de vrouwelijke gave om te ‘multitasken’, terwijl een man zich amper tegelijkertijd kan scheren én naar de radio kan luisteren zonder zijn leven te riskeren. Of het verschil in ‘praatgraagheid’: bezigt de gemiddelde vrouw per dag tussen de zes- en achtduizend woorden, de gemiddelde man gebruikt er twee- tot vierduizend, zodat zij, wanneer hij moegestreden en sprakeloos van werk thuiskomt, nog zo’n vierduizend woorden te gaan heeft. In het tweede deel komen de mannen aan bod (inclusief bazige vrouw en onuitstaanbare schoonmoeder in travestie) en gaat het over onder meer hun vermeende goede richtingsgevoel en

hun eeuwige drang om oplossingen aan te dragen in plaats van ‘gewoon eens een keertje te luisteren’. Het geheel is buitengewoon luchtig, maar door de strak uitgevoerde, tot op de millimeter gecontroleerde dans waarin oud-danser Timulak tot voor kort zelf ook uitblonk, blijft de aandacht toch gevangen. Voor de vrouwen creëerde hij groteske, snelle bewegingen – hoofden die driftig schudden, torso’s die alle kanten op hellen, benen die omhoog schieten. Bij de mannen ligt het tempo, zelfs in hun meest ‘angry mood’, beduidend lager, soms wordt het zelfs letterlijk vertraagd, maar gezien het onderwerp van de choreografie is dat natuurlijk ook alleszins begrijpelijk. Naast ‘Masculine/Feminine’ is ‘Flesh’

van danser/choreograaf Iván Pérez de tweede nieuwe choreografie in ‘Transform’, het jongste programma van Nederlands Dans Theater II. Pérez danst momenteel nog bij het hoofdensemble van de groep, NDT1, maar zal aan het einde van dit seizoen – net als Timulak afgelopen jaar – voor een carrière als choreograaf kiezen. ‘Flesh’, zijn eerste creatie voor een regulier NDT-programma, is geïnspireerd op het (door danseres Sarah Murphy fraai ingesproken) gedicht ‘The Knife’ van de op 24-jarige leeftijd op D-Day omgekomen Brit Keith Douglas. Het gedicht lijkt te verhalen over een verloren liefde en Pérez vertaalt dat naar een sfeervol, contemplatief ballet, waarin vooral de gevoelige, intense duetten uitblinken. Maar de

dreiging en spanning die hij suggereert met het metershoge, in de toneelvloer gestoken mes maakt de Spaanse choreograaf niet helemaal waar. Tussen het werk van de twee jonge makers in wordt het met een Zwaan voor Beste Dansproductie bekroonde ‘Gods and Dogs’(2008) van leermeester Jirí Kylián gedanst. Een hallucinerende, ongepolijste en niet makkelijk te duiden choreografie over de dunne scheidslijn tussen wat iemand gek en wat iemand normaal maakt. Nederlands Dans Theater II met ‘Transform’: nog op 25, 26 en 27 maart te zien in het Lucent Danstheater. Landelijke tournee tot en met 5 april. Info: www.nederlandsdanstheater.nl

Residentie Orkest veel op vreemde plekken Het Residentie Orkest trekt er vaak op uit in het volgende seizoen. Het toont daarbij een voorkeur voor plaatsen waar een symfonieorkest zelden wordt aangetroffen. Zo treedt het voor het eerst op in het ADO-stadion (The Hague Jazz, juni 2012). Ook speelt het RO de Tiende symfonie van Sjostakovitsj op het popfestival Lowlands in Biddinghuizen (augustus 2011). Verder staan er concerten in het Open-

luchttheater Zuiderpark, op de Hofvijver (Festival Classique) en in Het Paard van Troje op het programma, naast talrijke activiteiten op scholen en andere locaties (naschoolse opvang) onder leiding van musici uit het orkest. Het concert op Lowlands (Alphatent, tienduizend bezoekers) op zondag 21 augustus is al uitverkocht. De verhuizing van de concerten met 20ste-eeuwse muziek naar de Schön-

bergzaal van het Koninklijk Conservatorium, dit seizoen voor het eerst, is het orkest goed bevallen, zegt Niels Veenhuijzen. De algemeen directeur van het RO wil daarmee dan ook doorgaan. Tot de wereldpremières behoort een tromboneconcert van de Finse componist Kalevi Aho. Chef-dirigent Neeme Järvi zal zijn contract dat in 2013 afloopt niet ver-

lengen. De 73-jarige Järvi, die onlangs werd benoemd bij het Orchestre de la Suisse Romande in Genève, bouwt zijn werk in Den Haag geleidelijk af. In het komende seizoen dirigeert hij hier minder vaak dan in de afgelopen jaren. Dat geeft het orkest de mogelijkheid met het oog op zijn opvolging talrijke gastdirigenten te ‘testen’. Naast diverse dirigenten en solisten die voor het eerst met het RO optreden

zijn er ook een paar oude gasten van jaren geleden die terugkeren, onder wie dirigent Jaap van Zweden (MatthäusPassion) en pianist Wibi Soerjadi (Liszt). Een prominente gast is ook Sinterklaas. De acteur Bram van der Vlugt, de enige echte televisie-sint, vertelt op zondag 4 december aan jong en oud over zijn reis vanuit Spanje, waarbij het orkest toepasselijke muziek ten gehore brengt.


18> Chris

Het kan zo niet doorgaan met ADO Den Haag heeft bijna 500.000 inwoners, Dortmund is ietsje groter (600.000). Beide steden hebben een profvoetbalclub met een fraaie behuizing. Dat van Den Haag heet het Kyocera Stadion, dat van Dortmund het Signal Iduna Park. Over beide namen breek je je tong. Maar ze zijn ingegeven door de commercie, ze leveren de clubs geld op. Dus niet zeuren alstublieft. In het Haagse domein passen 15.000 man, maar die zitten er zelden. In het Dortmundse passen er 80.000 en die zijn er elke thuiswedstrijd. Rara hoe kan dat verschil zo groot zijn? Zou de aanwezigheid van een profvoetbalcultuur er iets mee te maken kunnen hebben? Het hobbyisme bij ADO Den Haag viert al decennia lang hoogtij. Natuurlijk doen de huidige beleidsbepalers hun uiterste best om er iets van te maken. Maar dat deed Don Quichot indertijd ook en we weten allemaal hoe het met de brave borst is afgelopen. O zeker, er zijn grootse plannen: er moet een tweede of misschien wel derde ring op het stadion komen. Dat willen de enthousiastelingen graag, want we gaan straks de Champions League winnen en dat willen we vieren met minstens veertigduizend man. Onzin, zeggen de realisten, het gaat dit seizoen best aardig, dat is waar. Maar over een paar maanden loopt ADO leeg. Alle toppers worden verkocht en met de opbrengst worden geen versterkingen gehaald, maar exploitatiegaten gedicht. En dus is de opleving van dit seizoen eenmalig. Terug naar Dortmund. Dat heeft fantastische supporters. Geen lieverdjes, maar ze kennen hun plaats: je gedragen en jouw Borussia nooit in diskrediet brengen. En daar zit nou het kardinale verschil met de supporters van ADO Den Haag. Zeker, ze staan achter hun club. Maar tegen Feyenoord vorige week gooiden een paar gedesillusioneerde dommeriken toch weer allerlei rotzooi op het veld. En werden ze gepakt, volgden er sancties? Ben je gek, moet kunnen toch? Nee, dat moet niet kunnen in een profvoetbalomgeving. En dus blijft het lastig voor ADO Den Haag, want diezelfde supporters blijven aan de bal. Ze hebben er intussen al voor gezorgd dat de club volgend seizoen een ander uittenue krijgt. Niet meer de huidige fraaie traditionele roodgroene uitmonstering, want die levert te weinig op aan merchandising. Nee, het uittenue wordt volgend seizoen geheel zwart. Exact: de kleur van de grootste supportersvereniging. Denkt u dat het bestuur van Borussia Dortmund zoiets ooit zou doen? Chris Willemsen

Vrijdag 4 maart 2011

sport

Darter Scholten nadert Nederlands team met herdershond Boris

‘Meer resultaten met mijn hond dan met darten!’ De liefhebbers hadden hem waarschijnlijk al herkend op de foto: Roland Scholten, de topdarter. Hij werd bekend door het winnen van de World Cup Singles in 1993 en vier jaar later de World Cup Pairs, samen met Raymond van Barneveld. Slechts weinigen weten dat de Hagenaar zich al vanaf zijn zeventiende ook bezighoudt met de hondensport. Met verve. Door Hans Willink

De voordeur staat op een kiertje en op een klopje volgt: “Loop maar door”. Boris komt onmiddellijk vanuit de keuken aangestormd om te kijken wie er binnenkomt. Als ik had geweten wat hij diezelfde avond met de pakwerker zou doen, had ik het ongetwijfeld benauwd gekregen. Nu laat ik de vijfjarige Duitse herder aan mijn hand snuffelen en wacht — met mijn aangeboren angst voor honden — tot hij wordt teruggeroepen. Scholten staat in de keuken en zet thee. Als we even later aan zijn eettafel zitten te genieten van een échte Engelse blend, vertelt hij over de recente ontwikkelingen in zijn dartscarrière. “Ik ben aan mijn rechterschouder geopereerd en daarbij is meteen een stuk van mijn schouderblad afgeschaafd. Het herstel duurde echter nogal lang, dat wil zeggen: ik bleef maar moeite en vooral pijn houden met gooien. Tot ik via een kennis bij een acupuncturist terecht kwam. Na een paar behandelingen kon ik weer uren achter elkaar gooien. Vorige week heb ik voor het eerst weer meegedaan aan een toernooi en ik was niet ontevreden, ook al kwam ik nog niet ver”. Resultaten Afgelopen weekend speelde de Hagenaar in het Engelse Barnsley en haalde daar tweemaal de tweede ronde. Vooral tijdens de 6-4 verliesbeurt tegen topspeler Simon Whitlock maakte Scholten indruk. De weg terug omhoog is ingeslagen. Maar we waren niet voor het darts gekomen. Deze avond draaide om Roland en Boris, dus stapten we na de thee in de auto en reden naar Spijkenisse, waar Vereniging voor fokkers en liefhebbers van de Duitse Herdershond (VDH), Kringgroep de Oude Maas, is gevestigd. Onderweg vertelt Scholten hoe hij met deze sport in aanraking is gekomen: “Mijn vader had in het café altijd al herders. Toen ik het voetbal voor gezien hield, bedacht hij dat ik wat met de hond kon gaan doen. Ik was altijd al gek van honden, dus het sprak me wel aan. Zo kwam ik terecht bij Kringgroep Phoenix in Pijnacker, waarvan ik volgens mij nog steeds lid ben. Nadat ik terugkwam uit Engeland, waar ik een aantal jaar heb gewoond, pakte ik de sport weer op. De hond die ik toen had, was niet sterk genoeg. Het dier had een hartprobleem en is ook jong gestorven. Niet lang daarna besloot ik dat ik een nieuwe hond wilde en ik liep gelukkig aan tegen iemand die goede connecties heeft met fokkers. Ik wilde een hond die mooi is, maar ook sportkarakter heeft. Een paar maanden later kon ik Boris in München ophalen. Het is een geweldige hond. Als ik eerlijk ben, moet ik toegeven dat ik de laatste twee jaar meer resultaten met mijn hond heb behaald dan met darten!”. Roland en Boris zijn inderdaad al twee keer bij wedstrijden als winnaars uit de bus gekomen. In het eerste weekend van april is er weer een wedstrijd

Roland Scholten en zijn Duitse herder Boris tijdens de warming up. >Foto: Creative Images

en als ze daar meer dan 280 van de 300 punten halen, kunnen ze zich inschrijven voor het Nederlands team. “Als ik inderdaad hoog genoeg sta, kan ik worden gevraagd om aan internationale wedstrijden in Duitsland mee te doen”, legt de flegmatieke Hagenaar uit. “Dat is natuurlijk het leukste. Bij het darten heb ik van mijn hobby mijn beroep gemaakt. Nou is het niet de bedoeling om van de hondensport mijn beroep te maken, maar het is leuk om het hoogst haalbare te bereiken”. Het zal niet veel sporters zijn gegeven om in twee verschillende sporten het Nederlands team te halen. Scholten lijkt hard op weg om dit voor elkaar te krijgen. Maar daar draait het volgens hem niet om: “Ik vind het lekker om buiten te zijn met mijn hondje. Samen lopen en spelen en de aandacht die je elkaar geeft. Maar ook het ontmoeten van andere mensen is heel verfrissend. Ik leef als professioneel darter en zie ieder weekend dezelfde gezichten. Dus is het leuk om ook af en toe andere visies te horen en zodoende je horizon te verbreden. Soms is het lastig om beide sporten te combineren, omdat de wedstrijden altijd in de weekenden

zijn. Maar soms hebben we een weekend dat er geen darts is, zoals begin april, en dan kan ik met Boris aan een wedstrijd meedoen”. Pakwerker We arriveren in Spijkenisse en het geblaf is niet van de lucht. Omdat alle honden bijzonder goed luisteren, is er geen gevoel van ongemak. Totdat de eerste hond tijdens de training zijn tanden in de goed beschermde mouw van de pakwerker zet. De kracht en snelheid waarmee dat wordt gedaan, is indrukwekkend. Als even later Roland en Boris hun parkoers lopen, zie je pas wat een geweldig mooie sport dit is. Er is zo’n duidelijk zichtbare band tussen beiden, dat het een plezier is om naar te kijken. Boris schiet in zijn enthousiasme een keer door en krijgt dat flink te horen. De rest van de exercitie lijkt de reu dit missertje helemaal te willen goedmaken. Hij reageert niet op de uitdagingen van de pakwerker en luistert prima naar de commando’s van zijn baasje. Zelfs voor iemand met angst voor deze viervoeters wordt het daardoor een leuke avond. Op de terugweg willen we natuurlijk

weten waarom Scholten lid is van een vereniging in Spijkenisse. “Dat heeft te maken met de trainingsavonden”, legt hij desgevraagd uit. “Hier kan ik op dinsdag en donderdag terecht. Deze hond heeft twee trainingen in de week nodig. Bij Phoenix kan ik bijvoorbeeld doordeweeks alleen op woensdag terecht en dat is voor ons te weinig. Dus moest ik het verder weg zoeken, maar het is hier ook wel vreselijk gezellig. Het is niet eens zo woest ver weg. Ofschoon het een echte amateursport is, gaat het reizen, onderhoud en de benodigdheden bij elkaar flink in de papieren lopen. Voor het darten word ik gesponsord door Stena Line, maar in de hondensport ben ik nog niet gezegend met financiële ondersteuning. Dit zou bijzonder welkom zijn na de lange periode waarin ik heb moeten herstellen van mijn schouderblessure”. We zijn weer gearriveerd bij het vertrekpunt. Als Boris uit zijn hok in de auto wordt gelaten, komt hij meteen kwispelend op me af. Natuurlijk aai ik hem over de bol. Honden? Daar ben ik nog steeds bang voor. Boris is voor mij gewoon een Haagse topsporter en daar wil ik graag mee bevriend zijn.


Vrijdag 4 maart 2011

sport

Haaglandenvoetbal.nl, voetbalsite voor de Haagse voetballiefhebber Met bijna 140.000 maandelijkse bezoekers is Haaglandenvoetbal.nl in een paar jaar tijd uitgegroeid tot de belangrijkste voetbalportal van het Haagse voetbal. Met dagelijks het laatste nieuws, interviews, wedstrijdverslagen en reportages over alle Haagse amateurclubs en natuurlijk ADO Den Haag. De initiatiefnemers, Ton Beije en Roland van der Linden, hebben er een ‘dagtaak’ aan, maar zitten nog boordevol plannen.

Internet Samen waren ze verantwoordelijk voor nieuws en uitslagen. Een perfecte combinatie. Totdat ze inzagen dat internet toch meer potentie had om nieuws en uitslagen bij een groot publiek te brengen. Roland van der Linden: “Radio is een geweldig medium, maar het is heel veel werk voor slechts een paar uurtjes op de zender in de week. Onze site is natuurlijk 24 uur per dag bereikbaar. Je kunt actueler zijn en het nieuws bereikt veel meer mensen”. Die mensen weten Haaglandenvoetbal.nl inmiddels goed te vinden. De statistieken laten wekelijks hogere bezoekerscijfers zien. Ton Beije is zichtbaar trots: “Zondagavond en maandagochtend komen de meeste bezoekers. Logisch want dan staan vanaf vijf uur alle uitslagen op de site en in de loop van de avond volgen alle wedstrijdverslagen met prachtige foto’s”. Met de foto’s noemt Beije gelijk een belangrijk onderdeel van het succes. “Wij proberen bij iedere wedstrijd in de regio aanwezig te zijn. Dus zowel

Rumoer bij KVS

In het verloren degradatieduel tegen DVO (23-17) is er rumoer ontstaan door een rode kaart voor KVS- speler Djin Schott en een vermeende actie van een KVS-supporter die een stoeltje op het speelveld zou hebben gegooid. Wij vroegen de 30-jarige Schott, die op het moment van de ontvangen rode kaart goed in de wedstrijd zat met zes gescoorde doelpunten, wat er precies aan de hand was.

Wat is er allemaal gebeurd bij een 13-13 gelijke stand? Schott: ”Ik nam het op voor Arjen Stuivenberg, een ploeggenoot van me. DVO speler Jos Roseboom liep onnodig hard tegen hem op. Daar zei ik wat van. En ineens kreeg ik van de scheidsrechter een rode kaart. Iedereen weet dat ik niet agressief ben. Liep er alleen naar toe om de boel te sussen”.

Door Bert Tielemans

Tijdens het interview komen er geregeld sms’jes en telefoontjes binnen bij Ton Beije. De oud-voetballer die bij de jeugd van ADO en Feyenoord in het doel stond, haalde het betaalde voetbal net niet, maar is een ‘lopende Haagse voetbalencyclopedie’. Beije kent iedereen in het amateurvoetbal en iedereen kent hem. Geheimzinnig: “Vanavond wil ik nog een paar berichtjes doorgeven, want ik kreeg vanmiddag een tip dat er deze week niet getraind is bij een club in de Eerste Klasse. De spelers lijken ontevreden. Dus straks ga ik de voorzitter en de trainer bellen om erachter te komen wat er aan de hand is”. Tijdens zijn middelbare schoolperiode op het Stevin College was Ton Beije al geïnteresseerd in de sportjournalistiek. “Met Chris Willemsen, die later verschillende boeken schreef, maakte ik maandelijks ‘Voetbal Parade’, een blad voor de echte voetballiefhebber. We deden alles zelf; schrijven, fotograferen en stencilen in de kelder thuis. Als het blad klaar was direct naar het postkantoor aan de Rijswijkseweg om het als partijpost te verzenden of het persoonlijk in de brievenbus van de abonnees te stoppen”. Later schreven Beije en Willemsen in het weekend voor de Haagse Nieuwsdienst van Wim Schild senior korte verslagen van de wedstrijden voor de drie Haagse kranten. Het Binnenhof, Het Vaderland en de Haagsche Courant. “Het Haagse amateurvoetbal stond toen hoog in aanzien hoor”. De Voorburger Roland van der Linden had altijd al interesse in de sportstatistieken. “Korfbal, handbal of voetbal. Ik spelde op maandagochtend de sportpagina’s, wilde echt alle uitslagen en standen weten”. Bij de radiozender Sportsignaal, met de prachtige tune, ‘Het sportieve geluid van de Haagse regio, Sportsignaal radioooooooo’, werkten Ton en Roland intensief samen.

<19

Het KVS-publiek bemoeide zich er ook mee. “Daar heb ik niet zoveel van mee gekregen. Ik was op dat moment even meer bezig met de scheidsrechter. Die rode kaart kost me nu vier wedstrijden en dus de rest van het seizoen. Het heeft me heel veel moeite gekost om na mijn rugblessure terug te komen. En dan gebeurt dit”. Zaterdag mis je de altijd belangrijke streekderby tegen Fortuna. “Dat is nog niet helemaal zeker. Wanneer KVS besluit om in beroep te gaan, dan kan ik nog meedoen. We hebben nu beide zes punten. Blijft dat zo, zijn wij niet gedegradeerd , omdat we tegen DVO in de twee duels een beter resultaat hebben behaald. Maar het wordt nog spannend de laatste weken”.

Tip 5 Ton Beije (links) en Roland van der Linden, dagelijks in touw voor Haaglandenvoetbal.nl. > Foto: Creative Images

bij een duel in de Topklasse van Haaglandia als een wedstrijd van SVLY in Leidschenveen in de Vierde Klasse. Dat waardeert de voetballiefhebber. Op de avond van de wedstrijd leest hij een verslag met mooie foto’s”. De kwaliteit van de foto’s was ook het AD/Haagsche Courant niet ontgaan. Roland van der Linden: “Met AD/HC hebben we sinds vorig seizoen een afspraak dat onze fotografen tegelijk ook voor de krant fotograferen. Zo slaan we twee vliegen in een klap en bieden we fotografen de kans om zich te profileren”. Ton Beije is vooral blij met de kwalitatieve waardering die Haaglandenvoetbal krijgt. “Sportjournalisten van de professionele media nemen regelmatig ons nieuws over en roemen onze snelheid en betrouwbaarheid. We checken altijd onze bronnen en gaan niet af op geruchten. Daardoor zijn we uitgegroeid tot een volwassen medium met nieuws, foto’s

en alle uitslagen uit de regio. Niet voor niets werken we samen met RTV West, Info Thuis, de Westlandse Omroep Stichting (WOS) en het AD/HC. We worden serieus genomen”. Plannen Van der Linden, in het dagelijks leven werkzaam als functioneel beheerder bij een grote verzekeraar, en Beije, bijna 36 jaar in dienst van de KNVB, hebben nog volop nieuwe plannen. Beije: “Het schort ons aan tijd want wat we doen willen we goed doen”. Van der Linden vult aan: “Gelukkig groeit het clubje enthousiastelingen dat ons van verslagen, uitslagen en foto’s voorziet, maar veel doen we zelf”. Toch haasten de beide sportliefhebbers te vertellen dat ze graag zo snel mogelijk ook Haaglandensport.nl zouden lanceren. Van der Linden: “In de Haagse regio leeft sport enorm. Voetbal, hockey, korfbal, handbal, ijshockey en tennis. Bijna

alle sporten worden er op het hoogste niveau gespeeld. Het succes van de voetbalsite willen we graag uitbreiden en nieuws over andere sporten brengen”. Het plan om ook internet-tv te maken is inmiddels gerealiseerd. Ton Beije: “Sinds vier maanden produceren we tweemaal per week Haaglanden Voetbal Totaal. Een tv-magazine waarin we het amateurvoetbal vooren nabeschouwen en regelmatig leuke voetbalitems brengen”. Lachend voegt hij eraan toe: “Het programma is zo succesvol dat sinds begin januari Regio TV/Info Thuis het uitzendt. Clubs, trainers en bestuurders staan in de rij om in de uitzending te komen. De kijkcijfers tijdens de winterstop, toen we dagelijks een programma over ADO Den Haag op trainingskamp in Esteponia maakten, verrasten ons enorm. De cijfers en de reacties op en rond de velden zeggen mij dat we van toegevoegde waarde zijn”.

Bekertoernooi met 80 clubs Na het wegvallen van het AD/Haagsche Courant Cup toernooi blaast Haaglandenvoetbal dit jaar het traditionele bekertoernooi nieuw leven in. Tachtig standaardteams strijden om de Sir Winston Cup. Op zaterdag 28 mei om 17.00 uur wordt op het terrein van Haaglandia in Rijswijk de finale gespeeld. Ton Beije is verheugd dat zoveel clubs zich hebben ingeschreven.

“Er wordt begonnen met de eerste ronde op dinsdag 8 maart met gelijk al dé ‘kraker’ DHC – Quick op het programma. De organisatie hoopt natuurlijk op een prachtig affiche voor de finale en rekent, zeker als het zonnetje schijnt, op minimaal 2.000 toeschouwers. Oude tijden moeten weer herleven”. Roland van der Linden: “De organisatoren van vroeger, zoals

Kees Wenneker, staan garant voor een vlekkeloze organisatie. Nieuw is dat we ook een D1-toernooi organiseren. Meer dan veertig teams hebben zich ingeschreven. Op de finaledag spelen de beste zes teams een mini-toernooi als opwarmertje voor de grote finale. Het Haaglandenvoetbal toernooi moet het hoogtepunt van het Haagse voetbalseizoen worden”.

Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven?

SVC’08 – DUNO > Zowel SVC’08, de winnaar van de eerste periodetitel, als DUNO zijn subtopper in de Tweede Klasse C. Zaterdag 5 maart, 14.30 uur, Oostersportpark, Waalsdorperweg, Wassenaar. KVS – Fortuna > Na het verlies tegen degradatieconcurrent DVO is KVS de nieuwe hekkensluiter in de Korfbal League. Zaterdagavond volgt de streekderby tegen topper Fortuna uit Delft. Zaterdag 5 maart, 20.00, sporthal De Blinkerd, Seinpostduin. ADO Den Haag – NEC > Na vijf opeenvolgende zeges ging het elftal van John van den Brom afgelopen zaterdagavond onderuit bij NAC Breda. Tijd om zaken recht te zetten tegen het Nijmeegse NEC in de strijd om plaatsing voor de play offs. Zondag 6 maart, 12.30 uur, Kyocera Stadion, Haags Kwartier. Klein Zwitserland – Laren > Hekkensluiter Klein Zwitserland moet het bij de hervatting van de Dames Hoofdklasse opnemen tegen Laren. Zondag 6 maart, 12.45 uur, Klatteweg. HVV – RKAVV > In de Eerste Klasse B kwam koploper RKAVV niet in actie omdat het eigen veld voor de derby tegen VUC niet bespeelbaar was. Zondag 6 maart, 14.00 uur, Sportpark De Diepput, Van Hogenhoucklaan.


nl

e nu j f j i r ch

1. 1 0 2 d .hc w w w :

in

Vocaal Royaal van o.a. liederen, Schubert B ra h m s eb u s s y en D

S

Kate Royal

Andrew Keen: ‘Internet kills culture’ Charles Leadbeater: ‘Boosts mass creativity’ Jeroen Smit: ‘Wat is jouw mening?’

A Love Story Told by Songs www.hcd2011.nl 10 maart 2011 09.00-18.00 ORGANISATIE:

SUPPORT:

Fokker Terminal, Binckhorst

Nieuwe Kerk Za 5 maart 20.15 uur www.philipszaal.nl 070 88 00 333 41-022KateRoyal_Advert.indd 1

klassiek aan het

Spuiplein 28-02-2011 18:16:06


Vrijdag 4 maart 2011

<21

eten & drinken

koken met henk savelberg

Vietnamees dessert Ook het Vietnamese ontbijt onderscheidt zich van dat in andere Aziatische landen: op het platteland eet men hoofdzakelijk ‘pho’ een lichte noodlesoep die werkelijk overal te koop is maar in de steden bestaat het ontbijt uit stokbrood met kaas of jam. Zoals in de meeste Aziatische landen is er weinig verschil tussen lunch en diner. De basis van deze maaltijden is rijst of noodles waarbij vis en/of vlees en groenten wordt gegeten. Tijdens de maaltijden staat er altijd een kom soep en stokbrood op tafel. Men doet wat rijst of noodles in de rijstkom en vervolgens schept men de verschillende bijgerechten (groente, vlees, vis) in de kom. Het is niet de bedoeling dat alles in de kom gemengd wordt maar men neemt afwisselend een hapje rijst en een hapje van de bijgerechten en tussendoor eet men steeds wat soep en brood. Boeddhistische Vietnamezen eten hoofdzakelijk vegetarisch, met name bij volle maan schrappen ze dierlijk voedsel uit het menu. Tijdens mijn reis door Vietnam was het net als in Thailand opvallend dat er overal op straat eten te koop is en wordt gegeten. Kleine kraampjes waar ter plekke een maaltijd wordt bereid in de wok, of stalletjes met enorme hoeveelheden vers fruit en vruchtensappen. Voor de echte diehards is het hier en daar ook mogelijk om te genieten van de plaatselijke lokale specialiteiten zoals hond, slang, kikker, schildpad en haaienvin. Ze worden beschouwd als delicatessen en dit zijn dan ook geen goedkope maaltijden. Wel kunt u rekenen op bewondering en eeuwige roem van de plaatselijke bevolking die niet gewend is dat buitenlanders zich hieraan te buiten gaan en dat naar behoren weten te waarderen. Desserts zoals wij die kennen wor-

de eetrubriek

Zenzo Japans

7+ Oordeel: + ruime keuze + vriendelijke bediening - pseudo-Japans

Al vaker heb ik op deze plek geschreven dat de meeste Japanse restaurants in Nederland vermomde Chinezen zijn. Met name de teppanyaki-koks komen rechtstreeks van opleidingsinstituten in Hong Kong of Sjanghai. Door familiebanden heb ik veel omgang met Chinezen gehad en hoor en zie ik het vrij snel, ook al hullen de dames zich in kimono en binden de heren een band met een rode stip om hun voorhoofd. Dat geldt dus ook voor Zenzo in Voorburg. Uitermate vriendelijke bediening, geen onaardig eten maar het blijven Chinezen die Japans eten bereiden. Met name de behandeling van rijst verschilt als dag en nacht. En dan moet ik dus een beetje lachen als ik op de website van Zenzo en voor in het menuboek lees: “De Japanse kookkunst geldt als één van de puurste ter wereld. Hij staat bekend om zijn eenvoud en verfijning; gerechten hebben een natuurlijke smaak en kruiden worden spaarzaam gebruikt. Zenzo houdt deze traditie in ere: het uitgangspunt is verse ingrediënten en vooral het ongemoeid laten van hun oorspronkelijke smaak tijdens de bereiding. In de keuken van Zenzo worden geen concessies gedaan. Wij gaan voor de beste Japanse producten en de mooiste verse vis”. Ach, ik zet mijn herinneringen aan restaurants in Tokyo, Kyoto en Fukuoma maar even opzij en neem me voor er gewoon van te genieten. De droge witte huiswijn (€ 3,75), een eenvoudige, niet al te houterige Chardonnay, kan ermee door. De liter Chaudfontaine bruiswater is met € 6,20 aan de prijs. Omdat we ons nu toch niet aan streng Japans protocol hoeven te houden, bestellen mijn gaste en ik er maar een beetje op los. Want de keuze is ruim, heel ruim. Wel netjes starten met miso-soep (€ 3,20) – hoewel dat in Japan helemaal niet het begin maar bijna het eind van de maaltijd is –, maar daarna laten we gewoon de tafel volzetten met gerechtjes alsof we bij een dimsum-restaurant zitten. Onze ober Zhou lijkt het er helemaal mee eens te zijn. De soep is goed, bouillon op basis van sojabonen, op smaak gebracht met dashi, tofu, zeewier en lente-ui. Vrijwel tegelijk met de soep wordt onze tafel volgebouwd met alles wat we hebben besteld, inclusief de usuyaki (€ 16,50) – gegrilde dungesneden entrecote gevuld met knoflook en enoki paddestoelen – en de shitabirame (€ 16,50) – in boter gegrilde tongfilet – die we min of meer als hoofdgerecht hadden bedoeld. Geen punt, hoef je in elk geval niet eindeloos te wachten op de volgende gang. Voordat we aan de hoofdschotels be-

ginnen, laten we ons eerst de tempura ebi maki smaken (4 stuks, € 8,70); gefrituurde garnalensushi in een krokant tempurajasje. Mijn tafelgenote en ik zijn beiden liefhebbers van tempuragerechten, de in deeg gefrituurde lekkernijen en hebben er dus ook nog wat op deze wijze bereide groenten aan toegevoegd, de yasai tempura (€ 8,70). Eerlijk is eerlijk, alles is van goede kwaliteit en prima bereid. Dat geldt ook voor de yakitori (€ 4,60), de twee op bamboestokjes gegrilde kipsaté’s met een donkere sojasaus en zeker voor de California lolu (4 stuks € 8,70), een makirol met kingkrab, avocado, komkommer, kuit, rode krulsla en Japanse mayonaise. De twee hoofdgerechten, waarbij we apart nog een kom witte rijst (€ 2,10) hebben besteld mogen er ook zijn. Ik vreesde even dat de tongfilet regelrecht uit de vriezer zou komen, maar niets van dit alles. We hebben een prima maaltijd die weliswaar de authentieke Japanse finesses ontbeert, maar wel gewoon goed te genieten valt. Het gaat pas mis bij het dessert. Of je nu met Chinezen of Japanners van doen hebt, maakt niet uit: ze hebben weinig op met onze toetjescultuur. Daarom zetten alle Chinese restaurants massaal in op ijs en vers fruit en de Japanners gaan op exotische ijssoorten van groene thee en sesamzaad. Mijn tafelgenote kiest voor dat laatste, kuro goma (€ 6,60). Ikzelf voel meer voor een ouderwets Frans flensje met vanille-ijs en Grand Marnier. Maar bij de eerste hap proef ik heel iets anders dan ik had verwacht. Wie schetst mijn verbazing dat het flensje gevuld blijkt met ijs van groene thee. Welnu, als ik ergens een afkeer van heb .... Ik ontbied onze vriend Zhou aan tafel en die begrijpt er niets van, pakt mijn bordje op en gaat ermee naar de keuken. Even later staat hij schuldbewust weer naast mij. Het vanille-ijs was op, dus dacht de kok .... Of ik een ander dessert wil, van het huis! Nee, dat hoef ik niet. Doe mij maar koffie. “Cappuccino?”, vraagt Zhou. “Nee, espresso macchiato”. Dat blijkt net een stap te ver. En zo kon het gebeuren dat een Hollander aan een als Japanner vermomde Chinees gaat uitleggen hoe je deze Italiaanse espressovariant moet maken. We hebben de grootste lol terwijl hij klungelt met het melkschuim en het gaat nog goed ook. Mijn gaste krijgt haar cappuccino ook meteen van het huis en zodoende komen we op een rekening van exact € 100,–. Bij het vertrek groet ik Zhou in het Chinees: tjai tjen!

Adres Parkweg 89, Voorburg Telefoon 070 3869335 Info www.restaurantzenzo.nl Geopend Dagelijks vanaf 17.00 uur Alle credit cards

Sushi vanaf € 1,90 per stuk Hoofdgerechten vanaf € 12,50 Bento boxen vanaf € 23,50 Menu's vanaf € 45,00

Coos Versteeg

den over het algemeen niet gegeten in Vietnam. Maaltijden worden meestal afgesloten met een selectie van verschillende soorten vers fruit maar voor een bijzonder feestelijke maaltijd wordt er een uitzondering gemaakt. We sluiten de Vietnamese keuken dan ook af met zo’n feestelijk dessert. Dit dessert wordt niet zo dik als pudding en heeft een andere consistentie dan vla. Het wordt warm gegeten (warm is in de tropen nooit gloeiend heet) maar blijkt ook (ijs)koud erg lekker.

Vietnamees dessert van kokosmelk en banaan, ’ chè chuôi, voor 6 personen:

>1 liter water >200 gram donkere rietsuiker >50 gram tapiocakorrels >3 bananen >250 ml gezoete kokosmelk >1 zakje vanillesuiker >1 eetlepel geroosterd sesamzaad >1 eetlepel geroosterde, ongezouten en gemalen pinda’s.

Week de tapiocakorrels 15 minuten in koud water. Pel de bananen en snijd ze in plakjes. Breng het water aan de kook en los er de suiker volledig in op. Laat het suikerwater 30 minuten zachtjes doorkoken. Laat er onder constant roeren de tapiocakorrels in glijden en kook al roerend ongeveer 5 minuten door of totdat de tapioca gaar is. Doe er dan de banaan bij en laat al roerend opnieuw 5 minuten koken. Voeg vervolgens kokosmelk en vanillesuiker toe, laat nog 5 minuutjes zachtjes doorkoken en verdeel de pudding over 6 schaaltjes. Bestrooi met pinda’s en sesamzaad en serveer warm.

Film, Food en Quiz

Filmhuis Den Haag houdt donderdag 10 maart een debat na afloop van de vertoning van de film ‘Smakelijk Eten!’ van de Nederlandse documentairemaker Walther Grotenhuis. De documentaire onderzoekt de herkomst en gevolgen van drie voedselproducten terwijl parallel aan dat verhaal te zien is hoe de producten worden bereid in een dinerbuffet voor een personeelsfeest. Politicoloog Duco Hoogland praat met het publiek na over de film. Hij bevraagt diverse deskundigen over de mogelijke schade aan mens en milieu, veroorzaakt door de globalisering en overexploitering van de aarde. De sprekers zijn Jan-Willem van der Schans, mede-oprichter en bestuurslid van ‘Eetbaar Rotterdam’; Igor Sorko, directeur van Mr. Kitchen, en Joost Reus, projectleider ‘Programma Duurzame Voedselsystemen’ bij het ministerie van Economische zaken, Landbouw & Innovatie. Voor deze foodfilm ‘Smakelijk Eten!’ serveren restaurants Alexander, Des DeuxVilles, Mazie op woensdag 9, 16, 23 en 30 maart een duurzaam driegangenmenu. Als bezoeker betaal je voor het bioscoopkaartje én het diner samen € 30,–. De voorstelling start om 17.00 uur en voor het diner kun je aanschuiven om 19.00 uur, 19.30 uur of 20.00 uur. Reserveringen via www.iens.nl/foodfilm. Film & debat: Smakelijk Eten!, Filmhuis Den Haag, www.filmhuisdenhaag.nl, tel: (070) 365 60 30

Ingezonden mededeling

     

Binnenkort ontluiken de krokussen weer in ons park! Dit mooie schouwspel willen wij u niet onthouden. Kom en geniet tot en met 31 maart van ons

Krokusarrangement Bruisend aperitief, 4-gangenmenu, inclusief 4 glazen wijn en koffie met mignardises

€ 75,00 p.p.

Reserveren o.v.v. krokusarrangement Tel 070 - 3872081/ info@restauranthotelsavelberg.nl

tot gauw, Henk Savelberg


22>

Vrijdag 4 maart 2011

varia

stadsgroen

Sneeuwklokjes

In de Gouden Eeuw bereikten de prijzen van de tulpenbollen extreme hoogten. Bijzondere bollen waren bijna evenveel waard als een pretentieus grachtenpand. De uitzonderlijke handel die tussen 1634 en 1637 in Holland en Utrecht plaatsvond, werd tulpenmanie, tulpengekte of bollengekte genoemd. De bollen waren zo gewild, dat er zelfs werd gespeculeerd in opties op tulpenbollen die op dat moment nog diep in de grond zaten. Toch is die hele tulpenmanie welbeschouwd maar een kleinigheidje. Een akkefietje, in vergelijking met de sneeuwklokjesmanie die sinds enige

Anno 2011 zijn Haagse sneeuwklokjes bijzonder geliefd, waardevol en uiterst begerenswaardig

Paul Rosenmöller en Dijkstals oudste dochter Anouk tijdens de tribute-avond. >Foto: Jurriaan Brobbel

Eerbetoon Hans Dijkstal in stichting Als eerbetoon aan politicus Hans Dijkstal hebben vrienden en familie een stichting opgericht die zijn naam draagt. De club gaat jonge musici die het nodig hebben, ondersteunen in hun ontwikkeling. Daarmee wil de stichting Dijkstals pleidooi voor gelijke kansen in de maatschappij voortzetten. Door Theodore Pronk

VVD’er Hans Dijkstal was naast fervent softballer en politicus, toch vooral ook een enorme liefhebber van muziek. ‘Jazz’ speelde een grote rol in het leven van Dijkstal die vorig jaar mei overleed. Nog geen jaar later is afgelopen dinsdag – een dag na zijn geboortedatum – officieel de Hans Dijkstal Stichting gepresenteerd. Tijdens de ‘tribute-avond’ in theater Diligentia

lieten muzikale vrienden, onder wie Michael Varekamp, politieke amice Paul Rosenmöller en premier Rutte, zich op het podium zien. Dijkstals oudste dochter – Anouk – had de eer om de stichting waarvan zij voorzitter is officieel te lanceren. De Stichting zal zich gaan inzetten voor het stimuleren van de muzikale ontwikkeling van jongeren tussen de 14 en 24 jaar die moeite hebben om die groei vanuit hun thuissituatie te maken. “Mijn vader was vanuit het gen een oerliberaal. Hij maakte zich hard voor gelijke kansen en dat is ook wat de stichting gaat doen. We willen jongeren met écht muzikaal talent ondersteunen. Dat kan op heel veel manieren, bijvoorbeeld financieel, maar ook met workshops”. Ondanks de grote muzikale liefde die Dijkstal had, zijn dochters Anouk en

Alwine beiden niet in de ban geraakt van de sax of een ander instrument. Tot haar vaders spijt, vertelt Anouk die als voorzitter van de stichting het werk van haar vader wil voortzetten. “We gaan ons niet alleen inzetten voor jazz maar willen juist dat het heel divers is. Mijn vader was heel erg van consensus, naar elkaar luisteren en elkaar in elkaars waarde laten. Muziek spreekt ook alle talen. Vanaf september beginnen we met vijf tot zeven jongeren aan een pilot-project, daarna zullen we zien of we kunnen groeien. Dat is uiteindelijk wel de bedoeling”. De stichting zal zich aanvankelijk richten op jongeren uit de Haagse regio, maar heeft de ambitie om landelijk actief te zijn. Vanaf april zal via www.hansdijkstalstichting.nl meer informatie te vinden zijn.

het vernielen van zijn eigen paspoort heeft hij dat paspoort vals gemaakt. Dat is een strafbaar feit. Hij wordt aangehouden en in de gevangenis gezet. Intussen moet zijn asielverzoek worden afgewikkeld. Mohammed wordt officieel vrijgelaten, maar moet toch in dezelfde gevangenis blijven in afwachting van de behandeling van het asielverzoek. Voor hem verandert er niets. Hij blijft in dezelfde cel zitten. Twee maanden later is zijn asielverzoek afgehandeld. Hij krijgt geen asiel. Hij blijft in dezelfde gevangenis zitten. De IND begint met pogin-

gen om hem het land uit te zetten. Men wil hem niet naar Gaza sturen. Neen, hij moet naar Beijing. De KLM krijgt de opdracht om Mohammed terug te brengen naar de plek waar zij hem vandaan naar Nederland heeft vervoerd. Dat heet een ‘claim op de aanvoerende luchtvaart-maatschappij’. Mohammed krijgt elke week een gesprek met een functionaris van justitie. Die vraagt hem of hij wil meewerken aan terugkeer naar China. Mohammed begrijpt er helemaal niets van. Hoezo naar China? De functionaris vindt het ook goed dat Mohammed naar Gaza gaat, maar dan moet hij dat zelf maar regelen. Mohammed heeft echter geen paspoort meer. Hij mag niet naar buiten om bij de Palestijnse vertegenwoordiger in Nederland een reisdocument te halen. Hij mag alleen naar China. Na drie maanden beleefde gesprekjes over terugkeer naar China wordt hij opeens meegenomen naar de

weken in Den Haag heerst. Een rage die ooit is begonnen in GrootBrittannië. Daar werden afwijkende sneeuwklokjes weggegooid, tot mensen zich juist gingen toeleggen op het vinden van die ‘andere’ sneeuwklokjes. Na verloop van tijd ontstond zelfs een levendige ruilhandel waaraan allengs ook Nederlanders, Belgen en Duitsers meededen. Anno 2011 zijn Haagse sneeuwklokjes bijzonder geliefd, waardevol en uiterst

begerenswaardig. En nu heeft dan het fenomeen ‘sneeuwklokjesdiefstal’ zijn intrede gedaan. Ja heus, er zijn lieden die, gewapend met schep en plastic zakje het hebben voorzien op de tere bolgewasjes. We mogen best enig medelijden hebben met deze Galanthofielen. Het is hard werken om zoveel mogelijk soorten te verzamelen. En eigenlijk kúnnen ze niet anders dan het slechte pad bewandelen. Ze worden door niets meer dan oprechte liefde voor het witte bloemetje gedreven om op ijskoude, stille nachten uw sneeuwklokjes heimelijk uit te graven en in een boterhamzakje mee naar huis te nemen. En waren er tien jaar geleden zo’n 500 cultivars beschreven, inmiddels is het aantal soorten al opgelopen tot ruim 1500. Op sneeuwklokjesgala’s worden exemplaren voor grof geld verhandeld, maar de meeste verzamelaars proberen hun sneeuwklokjesverzameling compleet te krijgen door met elkaar te ruilen. Maar dan moet je wel iets te ruilen hebben. En daarom is de echte sneeuwklokjesjager, waar hij ook loopt, waar hij ook is, altijd op zoek naar bijzondere klokjes. Sneeuw en bladeren veegt hij weg om te zien of er misschien eentje onder zit. Hij zoekt ook in uw voortuin naar de aandoenlijk knikkende klokjes. En hij bedoelt het heus niet slecht. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

juridisch

Ik kan niet uitleggen waar dit goed voor is Mohammed Al Baher woont in Gaza. Hij werkt als bouwvakker, maar doet soms ook wat werk voor de geheime dienst van Israël. Op een gegeven moment wordt hij ontmaskerd en krijgt grote problemen. Hij vlucht en komt via omwegen in Nederland terecht. De laatste etappe van zijn maandenlange reis is een vlucht van Beijing naar Amsterdam. Op Schiphol aangekomen vraagt hij asiel. In zijn bagage vindt de marechaussee zijn paspoort en constateert dat er drie pagina’s uit gescheurd zijn. Mohammed heeft dat gedaan en geeft dat ook toe. Met

marechaussee. Hij wordt wederom gearresteerd vanwege het tonen van een vals paspoort – drie maanden geleden. De officier van justitie vraagt de rechter-commissaris om hem nog 14 dagen te mogen vasthouden. Ik protesteer. Hij zit toch al in de gevangenis. Dan hoeft hij toch niet extra te worden vastgehouden? De rechter geeft mij gelijk. Hij vindt het verzoek van de officier van justitie onzin. Ik probeer Mohammed uit te leggen, maar slaag daar niet in, dat hij nu

Mohammed begrijpt er helemaal niets van. Hoezo naar China?

niet meer gearresteerd is, maar binnenkort wel eerst een straf van drie maanden moet uitzitten. In diezelfde gevangenis. Dat is de standaardstraf voor het tonen van een vals paspoort. De vier maanden die hij al gezeten heeft tellen niet mee. Toen zat hij niet voor straf. Dat was omdat hij illegaal was. Na het uitzitten van de straf zal hij opnieuw in vreemdelingen-detentie worden genomen. Dan beginnen de beleefde China-gesprekjes weer. Hij snapt er helemaal niets van en kijkt mij wanhopig aan. Hij is al lang blij als hij terug naar Gaza mag. Hij wil dolgraag weg. Maar dat is niet te regelen. Hij moet eerst straf en dan naar China. Dan vertel ik hem het verhaal over Franz Kafka. Dat kende hij nog niet. Bas Martens Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


Vrijdag 4 maart 2011

oplossingen van vorige week 2 6 1 9 8 5 4 3 7

S P A T D O L E

3 9 8 4 7 1 2 6 5

5 4 7 2 3 6 9 8 1

D O B S E R I T A D A T D A R E I L L E E R I E T T O V E B E S T R E N G R I

8 5 3 7 9 2 1 4 6

9 1 4 5 6 3 7 2 8

7 2 6 1 4 8 5 9 3

B E T I S E

E L I R E A D A R

S T W D E E E E D G E

A M E I D E

L C I A E L E R E N V K E N

I D E E E L

4 8 2 6 5 7 3 1 9

1 3 5 8 2 9 6 7 4

E E N E I D S M R B H A L A R E N E A T R V O M E L A N D

6 7 9 3 1 4 8 5 2

S L E E T S P E L T

kruiswoordpuzzel

sudoku

9 4 2 2 1 5

R I T E

6

T A L K

7 3

5

11 15

4

9 2

1

4

8 3 9 6 4

vrijdag

zaterdag

5

-1 6 80 5 n4

1 7 40 25 n4

Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

25

9

10

19 23 27

31

28 32

34 37

42

43

47

14

22

26

36

48

52

8

18

30

53

Horizontaal: 1 gebakken vloertegel 6 gedachtenuithaal 12 klank 13 Ierland 15 laaghartig 18 stelkunde 20 profeet 21 Hare Koninklijke Hoogheid 23 nachtvogel 24 vochtdeeltje 26 vlinderpop 28 slachtoffer 29 dierengeluid 31 verhindering 33 arrondissement (afk.) 34 afslagplaats bij golf 36 uitroep 38 strandmeer 41 zuilengang 43 muze v.h. minnedicht 45 teken 47 voor-

38

39

44

45

49

50

54

55

56

40 46

51 57

59 61

Weerman

Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag Hoofdredacteur Coos Versteeg

Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Adrie van der Wel

maandag

1 6 80 5 no 4

-2 7 85 5 zo 4

112

0900 - 8844

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

zetsel 49 droog 51 mejuffrouw 52 verbond 55 pronkkastje 58 riv. in Duitsland 59 plan 60 lid van verdienste 61 olievetstof.

Verticaal: 2 streep op de huid 3 doortochtgeld 4 bloem 5 dochter van Cadmus 7 mager 8 pl. in Letland 9 vlaktemaat 10 eerste optreden 11 taille 14 misluk-

ken 16 ivoor 17 opvoering 18 spoorwegbeveiliging 19 rust in vrede (Eng. afk.) 22 kilocalorie 25 driekroon 26 gebogen lijn 27 zuiver gewicht 28 Europese taal 30 papegaai 32 bijbelse figuur 35 scheikundige verbinding 36 vaartuig 37 regelmaat 38 naarling 39 laag 40 bloem 42 vat 44 als onder 46 Europeaan 48 vlug 50 treknet 53 pl. in Gelderland 54 vlekkenwater 56 vogelverblijf 57 scheepstouw.

colofon

Coördinatie redactie Miranda Fieret Annerieke Simeone

Marc Putto

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

(dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

17 21

35

7

© www.puzzelpro.nl

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28

16

60

spoedgevallen

Alarmcentrale

6

58

middag. Veel wind uit noordoost tot noord is er niet uit. Rond zaterdag is er tijdelijk wat meer bewolking door de afwisseling van de ‘hoge drukwacht’. Het zonnige karakter van het weer behouden we daarna op de meeste dagen en er is een kleine kans dat het hoog zich juist nog wat versterkt boven de noordelijke Noordzee. In dat geval wordt het tijdelijk nog iets kouder en zelfs wat schraal. Op de langere termijn neemt (uiteraard) de kans op een periode met regen toe en wordt het zachter. Lentetemperaturen rond half maart? Consulteer de weerprimeurlijn eens op 0900-1234554

zondag

5

33

41

8 1 9

4

13

29

2

groep zou de regen wat meer trotseren, enfin. De bevolkingsdichtheid in Nederland en voldoende stemlocaties dichtbij zijn de redenen waarom het Hollandse weer de opkomst nauwelijks beïnvloedt. In een land als Amerika (grotere afstanden tot de stembussen) is het weer in veel gevallen wel een bepalende factor. De nachten zijn kouder geworden vanaf 1 maart en tot en met het weekend is nachtelijke vorst mogelijk, tot circa -3 graden in de buitengebieden van Den Haag. Overdag wordt het bij de gratie van de verwarmende maartzon toch nog zo’n 7-8 graden. Geen carnavaleske toptemperaturen, maar alleszins acceptabel. Bijzonder goed toeven achter glas en uit de wind dus, bijvoorbeeld op Scheveningen zondag-

3

12

24

Maartzon doet komende dagen goede zaken Na de bijna zondvloedachtige regenval in het vorige weekeinde (Den Haag - Noord bijna 50 millimeter), beleven we nu droog en tamelijk zonnig maartweer. Een hogedrukgebied met de spil net ten noorden van Nederland bepaalt ons weerbeeld in positieve zin de komende etmalen. Het verkiezingsweer was uitstekend afgelopen woensdag met flink wat zon en het bleef de gehele dag droog in de Hofstad. Onderzoeken hebben aangetoond dat het weer in Nederland niet van invloed is op de opkomstpercentages bij (landelijke) verkiezingen. Sommigen beweren evenwel dat met name ‘links’ het wel eens laat afweten om naar de stembus te gaan als het regent dat het giet. ‘Rechts’ schijnt doorgaans wat plichtsgetrouwer te zijn en deze

2

20

het weer in den haag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

<23

service

Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Alexandra Sweers Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Algemene Zaken Marianne ten Have

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel

Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck

Advertenties Suzanne Kooijman (hoofd verkoop) kooijman@denhaagcentraal.net mobiel: 06 30396125 Dennis Lageweg lageweg@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972

Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Advertentiebeheer Suzanne Kooijman advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


24>

Vrijdag 4 maart 2011

society

vilan, renate & de residentie

Dan kom je al gauw bij gif terecht Voordat de boekpresentatie in de winkel begon, vonden wij Couvée een oase van beschaving. De aanwezigheid van zachtgroene vloerbedekking, de afwezigheid van plonkeplonk-achtergrondmuziek en dan de dwingende verwachting dat de klanten zich zouden gedragen. Het boekenaanbod was navenant. Geen hijgerige succesboekjes; op zeker acht planken stond de Franse belletrie vol zelfvertrouwen op kopers te wachten. Een winkel dus, waar een ieder die binnentreedt, vanzelf de stem dempt. Eigenaardirecteur Marcel J. Schneijderberg en zijn staf zagen we de klanten met naam begroeten. “En hoe is het met uw kleinzoon?”. In deze oase zou de middag gewijd zijn aan een vrouw van stand, verdacht van moord op de echtgenoot. In de biografie ‘Een schrijfster in het Huis van Arrest’ belichtte Henriette van Wermeskerken de zaak van deze arme Johanna van Woude. Omdat Johanna een etiquetteboek had geschreven, was ook ‘ons aller Reinildis van Ditzhuyzen’ aanwezig, zoals Marcel hartelijk aankondigde. Zo fijn, als mensen lief zijn. Maar wij werden daarvan uitgesloten, omdat Marcel zowat in dezelfde adem de beminde cliëntèle waarschuwde tegen onze aanwezigheid. Gelukkig sprak hij zo zacht, dat nauwelijks iemand het hoorde. Bij Henriette van Wermeskerken gingen we natuurlijk meteen informeren naar het nationaal tekort aan beroemde moordenaressen. De ene vrouw is intelligent genoeg om uit de handen van justitie te blijven, de ander bij nader inzien onschuldig en een derde wordt meteen gek verklaard. Denken wij. Maar hoe zit dat nu echt? Henriette is journaliste en juriste, dus zij kon dat uitleggen en zij deed dat ook: “Wat moord betreft, worden er meer vrouwen dan mannen de psychiatrie ingestuurd”. Frappant. En droevig. Want wij kunnen ons situaties voorstellen, waarin zo’n daad juist zou getuigen van geestelijke gezondheid. Henriette zei ook, dat een vrouw eerder van moord dan van doodslag beschuldigd werd, omdat zij door gebrek aan fysieke kracht niet zomaar even een hakbijl kon oppakken. Dus zo’n vrouw moet alles een beetje plannen. “Dan kom je al gauw bij gif terecht”. Dat is dan de straf omdat je een denkend wezen bent. Tijdens deze bespiegelingen was de winkel volgestroomd met vooral lieve oudere dames, die ofwel van Henriette hielden, ofwel belangstelling koesterden voor een vrouw uit ons verleden die wellicht een moordenares was. Want o, verkijk u niet op de oudere dame in Den Haag. U ziet een verzorgde verschijning, maar van binnen is zij nog steeds een meisje, een driftkop die geen krenking zal vergeten. De oudere heren waren in de minderheid. Ook zagen wij schrijfster Anneloes Timmerije binnenkomen, vergezeld van echtgenoot en thrillerauteur Charles den Tex. Een mooi stel, waaraan we niet durfden te vragen naar welke informatie ze precies op zoek waren. Zij lieten hun boeken signeren. Jonkheer mr Alexander Beelaerts van Blokland wilde ook een exemplaar en hij wuifde ons hartelijk toe. Toen Reinildis het woord nam, was zij op een zelf meegebracht wit krukje gaan staan. Uit beleefdheid, zodat iedereen haar beter kon horen en zien. Dat lukte uitstekend, al moesten we na enkele minuten al leunen tegen een driedelige christelijke encyclopedie. De vier zitplaatsen die Couvée had, waren bezet. De computerstoel eveneens. Het was er druk en warm, dus iedereen werd vanzelf stiller dan stil. Op de presentatieta-

Hoezo heeft de kleine zelfstandige boekhandel het moeilijk? Tegen deze topdrukte kan zelfs Paagman niet op. > Foto’s: Otto Snoek

Reinildis steekt qua nette manieren natuurlijk al met kop en schouders boven iedereen uit. Om dat ook fysiek in daden om te zetten had ze een krukje meegenomen.

Als je iemand gaat vermoorden, moet je zonodig naar het buitenland kunnen vluchten. Een ruime collectie reisboeken is daarbij onmisbaar.

fel lag het nieuwe boek van Reinildis: de Omanditz, bestaande uit 64 pagina’s adviezen inzake Arabische omgangsvormen. Daar kan het Midden-Oosten groot voordeel mee behalen, hopen wij, dan is daar het gesodemieter (pardon our French) meteen afgelopen. Want wie spreekt Reinildis tegen? In Couvée in ie-

der geval niemand. Dus. De boeken gingen extreem vlot van de hand. Enkele lieve oude dames kochten twee exemplaren tegelijk. Wij hadden alle vertrouwen in hun intelligentie en zagen de toekomst zonnig in. Vilan van de Loo

En dan zo’n arm kind dat op zaterdagmiddag naar een boekwinkel wordt meegesleept, terwijl alle vriendinnetjes fijn voor de tv hangen, H&M onveilig maken of smullen bij McDonalds.


dhc-199