Page 1

3

ECONOMIE 11 CULTUUR

15

SPORT

18

SERVICE

23

Yin en Yang in balans na voetmassage

2

Strand Het Scheveningse strand is dit seizoen een soort bouwterrein, maar nu al laten de ‘badgasten’ zich niet weerhouden. Zonnestralen in april en de paviljoens zitten meteen vol. De komende paasdagen worden er vele tienduizenden dagjesmensen uit binnen- en buitenland verwacht. Vanaf dit weekeinde rijdt er ook een speciaal treintje om recreanten comfortabel rond de vlakte van werkzaamheden te vervoeren. Overigens is de feitelijke opening van het strandseizoen pas volgende week donderdag. > Foto: Jurriaan Brobbel

Wie wil nog de vriend zijn van Kalbfleisch?

9

Vrijdag 22 april 2011

Sander Dekker staat 8,6 miljoen in het rood

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 5 nummer 206

11

€ 1,75


2>

Vrijdag 22 april 2011

varia

gezond leven

Voetreflexmassage

‘Kou in mijn knieën’ Na de reeks ‘Afvallen – De strijd tegen de kilo’s’ geven we op deze plek de komende weken aandacht aan andere facetten van gezond leven. In deze aflevering staat de voetreflexmassage centraal. Er zitten zeventig punten in je voet die elk in verbinding staan met een orgaan of deel van het lichaam.

In Den Haag wonen meer dan honderd nationaliteiten bij elkaar. Het is daarom alleen maar een kwestie van tijd dat we bekend raken met gebruiken en tradities uit andere landen. Zo zijn er ook andere zienswijzen op het menselijk lichaam en gezondheid. De Oosterse methoden spreken erg tot de verbeelding. Yin en Yang, Feng Shui of zen zijn van die termen die dan opeens ‘in de mode’ zijn. Maar een behandeling bij een Chinese geneesheer? Nee, dat is toch niet het eerste waar de Hagenees aan denkt. En jezelf preventief laten behandelen? Tja, dat is ook niet ingebed in de Hollandse cultuur. Daarom besteden we in deze editie aandacht aan de oosterse voetreflexmassage. Dit bleek lastiger dan gedacht. Er zijn Chinese behandelaars die namelijk helemaal niet zo happig zijn op een journalist in de praktijk. Zelfs onze buren even verderop in de Korte Poten zagen het niet zitten. De receptioniste luisterde vriendelijk, maar na slechts luttele seconden kwam er al een man in een witte jas vanachter een kamerscherm gelopen. Hij riep wat in het Chinees. “Op het moment komt het niet uit. Geef uw kaartje, we bellen wel als het kan” zei de receptioniste vervolgens. Dat telefoontje moet ik nog krijgen. Gelukkig heeft Den Haag sinds een paar maanden een nieuwe manier om kennis te maken met Oosterse geneeskunde zoals de voetreflexmassage. Aan de Amsterdamse Veerkade zit Yu Zu Tang Health Garden. Deze onderneming heeft 68 filialen in China en beproeft nu zijn geluk in het buitenland. Het ziet er chic uit en ze weten zichzelf te verkopen. Kortom: als westerling voel ik me al helemaal ‘thuis’. Het enige bezwaar is dat wanneer je geen lid bent, de behandelingen aan de prijs zijn. Zestig minuten voor 59 euro en andere reflex-behandelingen van 80 minuten voor 89 euro. De healthcheck is 40 euro. Dat maakt het voor Jan Modaal minder toegankelijk. Maar daar wordt aan gewerkt. “We moeten de diploma’s van de behandelaars herwaarderen naar Westerse maatstaven en we gaan ons aansluiten bij de belangrijkste beroepsverenigingen. Dan wordt het hopelijk door meer zorgverzekeraars vergoed”, vertelt manager Menno Doorschodt. De Chinese behandelaars werken in elk geval de komende drie jaar in Den Haag en momenteel wordt ook gekeken naar de mogelijkheid om Westerse masseurs en specialisten op te leiden. “Veel mensen

Tijdens de 'health check' wordt gekeken welke punten extra aandacht nodig hebben. > Foto: Mylène Siegers

kennen acupunctuur, maar dat is slechts een onderdeel van de behandeling. Voetreflex is de basis van het systeem. Er zitten zeventig punten in je voet die elk in verbinding staan met een orgaan of deel van het lichaam. Veel Chinezen gebruiken deze leer als preventief middel. Het is een onderdeel van hun dagelijkse gang van zaken. Wij gaan wel eens naar een bioscoop, zij nemen een voetreflexmassage”. De punten in de voeten weerspiegelen de toestand van organen en andere delen van het lichaam. Hiermee worden blokkades opgespoord en behandeld. De massage heeft een ontgiftende werking en wordt in diverse situaties ingezet. Van nek- en rugpijn tot het stoppen met roken; wat de klant maar wil. Maar vóór we bij Yu Zu Tang in de behandelstoel mogen zitten, is een ‘health check’ noodzakelijk. Ik neem plaats in één van de comfortabele stoelen. Mijn check wordt gedaan door meneer Zhang. Iemand die in Den Haag al aardig aan populariteit heeft gewonnen. ADO-speler Danny Buijs heeft hier namelijk cruciale behandelingen gekregen waardoor hij weer snel kon spelen. Als dank gaf hij zelfs zijn shirt cadeau. En nu inspecteert deze meneer Zhang mijn hand. Het blijkt namelijk dat de reflexpunten niet alleen te

vinden zijn op de voeten, maar ook op de handen, het gezicht en de oren. Schijnbaar kan meneer Zhang genoeg ontdekken op mijn handen en voeten. Terwijl het in het begin lijkt op een beetje gefriemel, heeft meneer Zhang al snel door wat mijn probleemgebieden zijn. Met verbeten gezicht lig ik in de stoel. Vooral in mijn onderbeen en in de holte net na mijn hiel voel ik scherpe pijnprikkels. Hij gaat nog even door wanneer hij aan m’n gezicht ziet dat hij goed zit. Via de tolk maakt meneer Zhang duidelijk hoe het met mij is gesteld. “Je hebt soms last van je nek, schouders en onderrug”. Klopt. “Je hebt vaak last van je ogen, een zwaar gevoel”. Wanneer ik instemmend knik, gaat ze verder: “Je hebt problemen met de spijsvertering en je darmen”. Ze gaat er dieper op in en beschrijft alles tot in detail. Ze vertelt me dingen waar ik nooit echt op had gelet, maar wat wel van toepassing is. Ook thuis kan ik eraan bijdragen om mijn Yin en Yang in balans te houden. En als echte Hollander zie ik dat doe-het-zelven wel zitten. Meneer Zhang vertelt me dat ik mijn onderbenen kan masseren en laat me de juiste punten voelen. Verder mag ik niet teveel koude dranken drinken. Ook te scherp eten is uit den boze. “Ook al is het druk op werk en moet je naar

een volgende afspraak: vergeet niet naar het toilet te gaan”, prent hij me in. Bijzonder, dat er zoveel uit mijn handen en voeten te lezen is. Maar de diagnose is niet altijd te volgen. Zo heeft meneer Zhang het over een drukkend gevoel op de borst en kou in m’n knieën. Een drukkend gevoel heb ik nooit ervaren en kou in m’n knieën? Wat betekent dat? Eenmaal in de lobby legt Doorschodt uit wat die kou te betekenen heeft. Het heeft alles te maken met Yin en Yang, de Chinese benadering van het lichaam. Een goede balans tussen Yin en Yang

In de wedstrijden die ik in mijn Haagse jongenskamer met een tennisbal en losvast meubilair simuleerde, nam ik zelfs de gedaantes van alle voetbalsterren aan. Ook van kwade tegenstanders (vaak Duitssprekend) die mij (als Johan of Willem) met gruwelijke overtredingen (door de steevast partijdige scheidsrechter lang niet

altijd bestraft) het scoren probeerden te beletten. Uiteraard tevergeefs, we wonnen altijd met 13-12 in de allerlaatste seconde. Het was overigens maar goed dat ik als Johan of Willem die voetbalarena instapte. Zo kon ik meedoen ‘op dit niveau’, zoals dat tegenwoordig heet. Later ben ik als mijzelf tijdens een echt voetbaltournooi eens tussen iets te goede voetballers terechtgekomen. Kreeg ik de bal in bezit, dan stormden er vier balvaardige atleten van 2.50 meter op me af. In dit reuzenspel doolde ik rond als een verdwaasde kabouter in een vonkende flipperkast. Inmiddels zijn de bordjes verhangen. Nu word ik regelmatig blij omdat ik iemand juist níet ben. Val ik ten prooi

aan neerslachtigheid, dan heet mijn paardenmiddel Marc van der Linden. Royaltywatcher, roddelpooier en treurige vleeshomp. Ik ben blij voor de man dat hij ondanks zijn tot wanhoop stemmende bestaan telkens een onbegrijpelijke monterheid aan de dag legt. Maar ik ben nog veel blijer dat ik hem niet ben. Zeg dus niet dat wij hier te maken hebben met een overbodig leven. Je zou het op het eerste gezicht niet zeggen, maar deze hopeloze kolos is een bron van troost. Mijn collectie mannen die ik gelukkig niet ben, is deze week uitgebreid met de figuranten in de klucht die het proces-Wilders heet. Zo’n Hans Jansen, de paranoïde arabist, je zal hem maar wezen. En het maffe is: zet ’m een

‘Veel Chinezen gebruiken deze leer als preventief middel. Het is een onderdeel van hun dagelijkse gang van zaken. Wij gaan wel eens naar een bioscoop, zij nemen een voetreflexmassage’

brengt harmonie en voorspoed, een slechte brengt onheil. Het zijn twee tegengestelde krachten of eigenschappen die een onlosmakelijk koppel vormen. Yang staat voor zon, licht, warm en mannelijk. Yin is de maan, duisternis, koud en vrouwelijk. Die kou in mijn knieën is dus een teveel aan Yin. Yang loopt achter, op je rug. Yin juist voor. Om dat teveel aan Yin kwijt te raken, gaat Fengli Wang aan het werk. Zij geeft een voetreflexmassage. Met een warme pittenzak in de nek en onderrug zit ik met m’n voeten in een kruidenbadje. Na een massage begint ze aan mijn voeten. Geen punt slaat ze over. Bij veel punten die ze extra aandacht geeft, vertelt ze wat het is. De grote teen staat voor het hoofd, net onder de twee tenen daarnaast ligt het gebied dat betrekking heeft op mijn ogen. Stuk voor stuk masseert ze de punten en soms neemt ze een extra punt onder handen. Bij mijn voeten, maar ook in mijn armen en schouders. “Extra acupressuur”, noemt ze dat. Na de massage komt ze met een soort hamer van hout. Hiermee slaat ze nog even goed op de onderkant van mijn voet. Ik hoop dat hiermee het laatste restje teveel aan Yin uit m’n lichaam is geklopt. Voor meer informatie: www.yuzutang.nl

verreck

Zijn of niet zijn

Er was een tijd dat je er blij van werd om iemand anders te zijn. Dan was je bijvoorbeeld Johan Cruijff of Willem van Hanegem. Tijdens het voetballen op het schoolplein was zo’n wens heel snel vervuld: je zei dat je die held was en je was hem. Dat twaalf andere jongens hem ook waren was niet van belang.

mutsje op en hij lijkt sprekend op een mummelende Marokkaanse buurtvader. Zo’n Tom Schalken, de zwetende barbapappa. Hoera, ik ben ’m niet! En gelukkig ook niet de zelfbenoemde held van dit schelmenstuk, de immer sprekende, wrekende en wrakende Bram Moszkowicz. Heeft een pronte vriendin, waarschijnlijk ontmoet op de Vereniging van Mensen met een Onuitroeibaar Accent. En een, zelfs mij te machtig, ego. Dan ben ik toch liever...

Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


Vrijdag 22 april 2011

<3

actueel

Norder: geen geld voor Stationsweg Wethouder Norder (PvdA, ruimtelijke ordening en wonen) ziet geen enkele mogelijkheid om het smalle gedeelte van de Stationsweg snel op te knappen. “Daar is geen geld voor”. Norder zegt zeker 5 tot 10 miljoen euro nodig te hebben om de weg aantrekkelijker te maken. Dit zei de wethouder deze week tijdens een vergadering van de raadscommissie ruimte. De wethouder kreeg forse kritiek te verduren. Nagenoeg alle fracties

vonden dat hij te traag is met het oppakken van de problemen waar de toegangsstraat tot het centrum al jaren mee worstelt. “Er is nu actie geboden”, stelde Wijsmuller van de Haagse Stads Partij. Anderhalf jaar geleden kwamen drie rapporten uit met visies over de toekomst van de Stationsweg. Ze waren gemaakt in opdracht van de Rijksbouwmeester. Een van de conclusies was dat de gemeente zelf nooit een visie heeft ontwikkeld over de toekomst van de weg.

Het GroenLinks raadslid Vianen zei: “Ik vrees dat we over een paar jaar moeten constateren dat er weer niets met de Stationsweg is gebeurd”. Norder heeft wel geld gereserveerd om het brede gedeelte van de Stationsweg, pal tegenover het Hollands Spoor, op te knappen. Er komen terrassen en studentenwoningen. Ook dit proces verloopt echter moeizaam, zo bleek. Norder moet afspraken maken met andere partijen, zoals Prorail, de NS en Haaglanden. “De

gesprekken zitten nu volkomen vast”, aldus de wethouder. Norder hoopt de patstelling snel te kunnen doorbreken. Een andere gespreksbelangrijke partner is het onroerendgoedbedrijf Geste dat onder meer de twee lege belastingkantoren heeft gekocht. Het is de gemeenteraad een doorn in het oog dat er met die leegstaande kantoren niets gebeurt. Het kleine belastingkantoor, links op de hoek tegenover het station, is al lange tijd dichtgetimmerd.

“Dat biedt een troosteloze aanblik”, constateerde het D66-raadslid Bordewijk. Norder nam het voor Geste op. Dit bedrijf heeft te kampen met de gevolgen van de kredietcrisis, aldus de wethouder. Bedrijven die willen investeren in onroerend goed kijken nu extra kritisch naar de locatie waar zij gaan investeren. Rond het Hollands Spoor wordt minder rendement gemaakt, zo legde Norder uit. “Het is een moeilijke plek”, constateerde de wethouder.

Festival Life I Live nog steeds op losse schroeven Life I Live, het festival dat als vervanging dient voor KoninginneNach, staat nog steeds op losse schroeven. Reden hiervoor is het kort geding dat is aangespannen door Stichting KoninginneNach. Door Miranda Fieret

De traditionele Koninginnekermis op het Lange Voorhout is weer in opbouw. Van 22 april tot en met 8 mei kloppen de kinderharten hier weer sneller en schalt het feestlawaai tussen het fraaie groen. >Foto C&R

Snuffelen in archieven vanwege Eurojust Door Jan van der Ven

Het lijkt wel een rage aan het worden: raadsleden die op eigen houtje gaan snuffelen in oude archiefstukken. Zo ging het SP-raadslid Ingrid Gyömörei in het Nationaal Archief onlangs op zoek naar nieuwe aanknopingspunten in het debat over de bouwplannen voor Eurojust. Waarmee ze trachtte het juridisch advies van het advocatenkantoor Pels Rijcken over de bouwplannen voor Eurojust aan de Jan Willem Frisolaan alsnog onderuit te halen. Het D66raadslid Irene van Geest besloot ook dat het eens tijd werd voor een archiefonderzoek. Zij liet daarom een medewerker van de fractie speurwerk verrichten naar de reikwijdte van de Wet Materiële Oorlogsschade. De juridische haarkloverij vanuit de gemeenteraad werd eigenlijk in gang gezet door het Wijkoverleg Zorgvliet. Een aantal weken geleden toverde dit wijkoverleg een servituut tevoorschijn dat, zo was de gedachte, wel eens bepalend zou kunnen zijn voor de gemeentelijke plannen om een aantal panden aan te kopen om ze vervolgens te laten slopen. De hoop was dat de macht van het servituut juridisch allesoverheersend zou zijn. Zodat de sloopplannen die nodig zijn om de nieuwbouw te realiseren, voor de rechter onderuit gehaald kunnen worden. Het servituut ging al snel een eigen leven leiden. Verantwoordelijk wethouder Marjolein de Jong (D66) schrok er even van, ze had nooit van het bestaan van het servituut gehoord. Eenmaal bekomen van de schrik, liet ze het prestigieuze advocatenkantoor Pels Rijcken een onderzoek verrichten naar de juridische kracht van het servituut. De advocaten kwamen na bestudering van

historische documenten onder meer tot de conclusie dat wetgeving van de Duitsers gedurende de Tweede Wereldoorlog het servituut onderuit heeft gehaald. Het bewijs: na de oorlog verkocht de gemeente in het betreffende gebied grond voor de bouw van kantoren en een school. Dus: de bouwplannen voor Eurojust zijn niet in strijd met de bepalingen van het genoemde servituut en kunnen daarom uitgevoerd worden. Zoektocht De resultaten van het archiefonderzoek van de gemeenteraad kwamen vorige week aan de orde tijdens het, voorlopig laatste, raadsdebat over Eurojust. De zoektocht bleek echter geen enkel effect te hebben op de uitkomst van het debat. De coalitiefracties van PvdA, VVD, D66 en CDA trokken eensgezind op en gaven uiteindelijk het groene licht voor de sloop- en bouwplannen. Hetgeen wil zeggen dat de gemeente, met de Wet Voorkeursrecht Gemeenten onder de arm, de panden die in de weg staan mag onteigenen. Om ze vervolgens tegen de vlakte te gooien. Dat geldt ook voor het pand van de kleindochter van voormalig premier Colijn, Adorée Colijn. Het Wijkoverleg Zorgvliet schoof haar casus naar voren om de gemeentelijke plannen aan de kaak te stellen. Het soms vinnige debat van donderdagavond legde een tweedeling in de gemeenteraad bloot. De coalitie trok eensgezind op, de oppositie trachtte een wig te drijven tussen de coalitiepartijen. Daarbij werd zwaar geschut ingezet. De Haagse Stads Partij (HSP) legde een relatie met de oorlog. Fractievoorzitter Wijsmuller noemde het stuitend en moreel verwerpelijk dat in

de actuele discussie gebruik gemaakt wordt van wetgeving die tot stand kwam door de Duitse bezetter. “Dat geeft me een vieze smaak in de mond”, fulmineerde hij. Waarop D66-raadslid Van Geest hem toebeet: “Wie de oorlog erbij haalt, is verkeerd bezig”. Later sloot wethouder De Jong zich bij partijgenote Van Geest aan. “We maken geen gebruik van oorlogsrecht. We houden ons gewoon aan democratisch genomen besluiten. Alles is nu tot op de bodem uitgezocht en er zijn geen belemmeringen meer”. Steekspel De verwijzing naar de Tweede Wereldoorlog en het daarop volgende grimmige debatje, dreef de coalitiepartijen verder naar elkaar toe. Ze hadden uiteindelijk weinig trek meer in een nieuw juridisch steekspel over juridische haken en ogen. Het werk van Pels Rijcken werd als degelijk bestempeld. De VVD’er Martin Wörsdörfer vatte het als volgt samen: “Ik wil juist niet meegesleept worden in de juridische discussie”. De wethouder: “Het advies van Pels Rijcken is goed en doordacht”. Zij zag daarom geen enkel heil in het idee van de SP-fractie om een deskundige op het gebied van oorlogsrecht nog eens in de archieven van bijvoorbeeld het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) te laten spitten. Na vorige week zijn de plannen om in de wijk Zorgvliet, in de internationale zone, een nieuw gebouw van 18.000 vierkante meter neer te zetten, een stuk dichterbij gekomen. Juridisch gezien lijkt de strijd gestreden. Maar tegenstanders blijven speuren in archieven. In de hoop nieuwe documenten te vinden die de sloop- en bouwplannen alsnog kunnen tegenhouden.

“Natuurlijk deden we het liever niet, maar we hadden geen keus”, zucht Patrick Verbiest van Stichting KoninginneNach. Het kort geding ziet hij als een laatste poging om informatie van de gemeente te krijgen over de keuze om niet meer met de KoninginneNach verder te gaan. Meer dan een half jaar werkte de Stichting KoninginneNach aan een nieuwe editie van het festijn dat traditiegetrouw in de nacht van 29 op 30 april zal plaatshebben. Totdat de stichting in februari te horen kreeg dat de voorbereidingen voor niks zijn geweest. De gemeente stopte de samenwerking met de organisatie die nu al bijna een kwart eeuw voor een feest in de binnenstad zorgde. KoninginneNach zou geen landelijke uitstraling hebben, de financiële situatie laat te wensen over en vooral het veiligheidsaspect baarde de gemeente zorgen. “Onfatsoenlijk, ik heb er geen andere woorden voor”, vindt Patrick Verbiest. Vanaf het moment dat de bewuste brief op de deurmat is gevallen, is Verbiest samen met zijn broer Roland bezig om antwoorden te krijgen. Tot nog toe heeft er geen evaluatie plaatsgehad en weten de broers niet waarom de Nach geen doorgang vindt. “De Nach is ons intellectueel eigendom. Het is raar dat een soortgelijk format van een andere organisatie op dezelfde dag wèl zou kunnen”. De gemeente heeft laten weten nog altijd geen subsidiebesluit te hebben genomen.

Misschien komt dit vlak voor Pasen. Hierdoor wordt het technisch onmogelijk voor de Stichting KoninginneNach om bezwaar te maken. “De gemeente blijft zich maar verschuilen. Ze blijft volhouden dat we het niet in de rechtszaal moeten uitvechten, maar dat dit op procedurele gronden gewoon kan. Ik vind het opmerkelijk dat er een week voor het feest nog niet eens duidelijk is of er subsidie wordt verleend”, aldus Verbiest. Zonder besluit krijgen de broers ook niet de stukken waar ze om hebben gevraagd. Er is geen evaluatie en ook het veiligheidsplan dat Prooost, de organisatie achter het nieuwe ‘Life I live’ moet hebben, heeft Verbiest nog steeds niet gezien. “Uit de kranten heb ik vernomen dat het er wel is. Waarom mag ik het dan niet zien als we er meerdere malen expliciet om hebben gevraagd? Ik vind het allemaal heel schimmig”. Saillant detail in de kwestie is dat de organisatoren van Life I Live zelfs in het verleden betrokken waren bij KoninginneNach 2009. Verbiest: “Het lijkt me sterk dat zij niet tegen dezelfde veiligheidsproblemen aanlopen als dat wij dat al jaren doen. Bovendien zijn er tijdens de Nach nooit grote problemen op straat geweest”. De rechter doet volgende week woensdag uitspraak en zal bepalen of de gemeente de ontbrekende informatie moet verstrekken, zodat de stichting haar rechtspositie kan bepalen. Dan kan Verbiest wellicht een procedure opstarten tegen het genomen besluit. Daarnaast wordt vastgesteld of het nog te nemen besluit bij voorbaat moet worden geschorst vanwege het ontbreken van informatie en de bestaande risico’s. Indien het besluit tot subsidie wordt geschorst, zal Den Haag in 2011 geen feest ter ere van de koningin vieren.

Ingezonden mededeling

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


4>

Vrijdag 22 april 2011

varia

stadsmens

Restaurator Paul Berkhout voorziet vroege Mondriaans van nieuwe lijsten Als enerverend en verrassend. Zo heeft restaurator Paul Berkhout het moment ervaren waarop in het Gemeentemuseum een schilderij van Piet Mondriaan uit een lade werd gehaald. Hem was gevraagd een nieuwe lijst te maken voor ‘Duinlandschap 1’, een schilderijtje dat van begin 1900 dateert. Toen het werk tevoorschijn kwam, kreeg Berkhout iets heel anders te zien dan hij had verwacht. “De diepte van de kleuren van de zee en het landschap is zo waanzinnig mooi”, zegt hij nu. “Bij Mondriaan denk je aan abstracte schilderijen, aan de blauwe, gele en zwarte vlakken. Deze vroege Mondriaan kende ik niet”. Om ‘Duinlandschap1’ – geschilderd op een stuk karton – zat een kapot

‘Wat nu nog steeds waarde heeft, zijn kleine antieke Hollandse meubels in de Empire en Louis XVI stijl’ latje van vurenhout, vertelt de restaurator. “Het was te armoedig voor dit schilderij dat naar een expositie in Centre Pompidou moest. Ik heb een lijst van lindehout gemaakt, rijk en toch subtiel; niet te bombastisch”. Berkhout voorzag ook ‘Duinlandschap 2’ van een nieuwe lijst, evenals ‘Groot Landschap’. Dit schilderij van Mondriaan uit 1908 bracht hij vorige maand terug naar het Gemeentemuseum. Het eeuwenoude pand in de Oude Molstraat waar hij zijn atelier heeft, oogt indrukwekkend. In het verleden was dit een van de panden van distilleerderij Richters. Sinds 1976 is het in het bezit van Stadsherstel en Paul Berkhout heeft daar in 2012 dertig jaar zijn werkplek. In het fraaie Hofkwartier restaureert hij antieke meubelen. “Maar ook steeds vaker meubels uit de jaren twintig van de vorige eeuw”, vertelt hij. “Het bureautje dat achter je staat, is daar een voorbeeld van. De strakke stijl is geliefd”. Wijzend naar een meubel tegen een

Paul Berkhout: ‘Restaureren is behouden’ > Foto: Jurriaan Brobbel

wand: “Als je dan het verschil ziet met dit achttiende eeuws gebogen eikenhouten kabinet. Er zit een periode van 250 jaar tussen; ik restaureer beide”. En: “Het verschuift. Meubels moeten tegenwoordig klein zijn. Dat heeft volgens mij twee redenen. Naar mijn gevoel raakt antiek uit de mode en ik denk dat er voor grote meubelen geen plek meer is; huizen worden kleiner. Wat nu nog steeds waarde heeft, zijn kleine antieke Hollandse meubels in de Empire en Louis XVI stijl”. De mavo werd geen succes. De jonge

Paul had zelfs ‘een enorme weerzin tegen die school’. Op advies van zijn moeder deed hij een beroepskeuzetest. Die wees uit dat hij ‘iets met zijn handen moest gaan doen’. “Dat klopte wel. Ik woonde op Bezuidenhout. Daar werd in de jaren zestig Mariahoeve gebouwd. Ik pikte hout, spijkers en schroeven en ging in de schuur van alles bouwen. Dat was mijn lust en mijn leven”. Een opleiding tot restaurator bestond indertijd niet. Berkhout zou meubelmaker worden. “Ik ging twee dagen in de week naar de technische school en werkte drie dagen bij

Ingezonden mededeling

WAARDEBON WAARDEBON WAARDEBON WAARDEBON LI

TUUR EC

TARCHI T CH

BAVA

SYLVAIN POONSSTRAAT 14 2548 XX DEN HAAG 070-345 00 45 WWW.BAVA.NL

10% KORTING

OP ALLE CONTANTE AANKOPEN IN APRIL EN MEI 2011 (DEZE WAARDEBON IS NIET GELDIG IN COMBINATIE MET ANDERE AANBIEDINGEN, KORTINGSACTIES OF LICHTADVIEZEN)

WAARDEBON WAARDEBON WAARDEBON WAARDEBON

meubelmakerij Mutters op het Piet Heinplein. Het was een gedegen opleiding die vijf jaar duurde en ik heb een prachtig vak geleerd”. Nadat Mutters failliet was gegaan, begon hij in 1975 samen met zijn broer een bedrijfje. In 1982 ging hij zelfstandig verder. “Ik wilde onder het juk uit van mijn broer die vijf jaar ouder was. Het idee om voor mezelf te beginnen vond ik spannend en tegelijkertijd was ik nerveus. Want hoe kwam ik aan klanten?”. Dat lukte ook niet onmiddellijk. Totdat Berkhout een glanzende brochure ontwierp,

die hij in Wassenaar rondbracht. Daarna hield hij Open Huis. “Dat was zo’n succes. Sindsdien heb ik nooit zonder werk gezeten. Dat was vooral dankzij mond-tot-mond reclame en dat gebeurt nog steeds”. De belangstelling voor restaureren is gaandeweg ontstaan, vertelt hij. Zijn opdrachtgevers zijn hoofdzakelijk particulieren. Zo nu en dan werkt hij voor musea, zoals voor het Haags Historisch Museum. En behalve de lijsten voor Mondriaan deed hij meer voor het Gemeentemuseum. “Ik heb ook meubels van bijvoorbeeld Berlage gerestaureerd. Het museum heeft een eigen meubelrestaurator, maar als hij het te druk heeft en iets moet snel klaar zijn, belt hij mij. We hebben een goede relatie”. ‘Restaureren is behouden’ is zijn filosofie. Het gebogen eikenhouten kabinet uit 1750 illustreert dat, blijkt. Berkhout: “De laden liepen niet meer goed, het beslag was incompleet, de poten waren los en er zaten scheuren in de zijkanten. Maar als het kabinet hier is geweest, kan het weer honderd jaar mee”.Toch tekent hij ook aan: “De waarde van het object moet wel enigszins in verhouding zijn met de kosten van het restaureren. Voor sommige klanten is dat geen probleem. Dan heeft zo’n object voor hen een emotionele waarde. Ik heb zelfs klanten die iets laten restaureren omdat zij het netjes willen achterlaten voor hun nageslacht”. Paul Berkhout houdt sinds enige tijd een blog bij, waarin hij over zijn werk schrijft. Binnenkort vertelt hij over een wrak triplex kistje, waarmee een Rotterdamse mevrouw in zijn atelier verscheen en dat zij per se wilde laten restaureren. “Zij vertelde dat ze in de Tweede Wereldoorlog haar vader naar Duitsland had zien vertrekken met dat kistje in zijn hand. Hij is nooit teruggekomen, dat kistje wel. Ik verzamel oud triplex en heb mijn hele ziel en zaligheid erin gelegd, ook om het oud te laten lijken. Maar het kistje moest wel het kistje van de vader blijven. Toen die mevrouw het terugzag, begon ze te huilen. Dat raakte me”. Joke Korving Informatie: www.paulberkhout.nl


Vrijdag 22 april 2011

actueel

<5

Stadsdeelkantoor markeert Escamps wedergeboorte bouw heeft als nadeel dat het snel vuil wordt. Daarom heb ik gekozen voor Noors marmer dat wit oxydeert: de kristallen in het marmer verfrissen zichzelf. De lichthof aan de binnenzijde van de driehoek is van glas dat is voorzien van een witte zeefdruk, waardoor veel licht het gebouw binnen komt”.

In mei en juni betrekken 1200 ambtenaren van de gemeente gefaseerd het nieuwe stadsdeelkantoor aan de Leyweg. Het driehoekige gebouw met een markante witte gevel staat volgens wethouder Marnix Norder symbool voor de grootschalige vernieuwingsoperatie die in Zuidwest in volle gang is – het is, met het vernieuwde winkelcentrum Leyweg, de centrale plek voor Escamp.

De gevel van het gebouw, het duurzaamste pand qua energie en materialen dat de gemeente bezit, kraagt aan de kant van de Leyweg naar boven toe uit waardoor het overhelt. Rudy Uytenhaak spreekt van ‘een slanke vaas op een trapvormig plateau’. Op het maaiveld bevinden zich, buiten de serre van de bibliotheek, aan weerszijden zwarte terrassen van gerecycled kunststof die contrasteren met het witte marmer. Uytenhaak verwacht dat deze ‘hangplekken’ voor aanhechting aan de stad zorgen.

Door Hans Schmit

Escamp, een Haags stadsdeel ter grootte van een stad als Zwolle, verrees na de oorlog volgens een stedebouwkundig plan van Dudok in de polders ten zuidwesten van Den Haag. De huizenblokken, doorgaans vier bouwlagen hoog, vormden het antwoord op de enorme woningnood van die tijd. Zij waren een Vinex-locatie avant la lettre, een parkstad met veel licht en lucht. De financiële middelen waren in in de jaren van wederopbouw echter beperkt en ook de kwaliteit van de materialen was niet optimaal. Toen bovendien in de jaren zeventig van de vorige eeuw het globale kwantitatieve woningtekort was opgeheven, zoals Hans Gruyters, minister van volkshuisvesting in het kabinet-Den Uyl, het destijds formuleerde, werden ook de eisen aan woningen steeds meer naar boven bijgesteld. Het gevolg was, aldus wethouder Marnix Norder van stadsontwikkeling en volkshuisvesting, dat Zuidwest een beetje versleten raakte en verouderde. Norder: “Zuidwest werd veel bevolkt door arm en oud. Scholen moesten sluiten, de koopkracht nam af en de het stadsdeel kwam in een neerwaartse spiraal. Vanaf 2005 zijn we aan de slag met een grootschalige vernieuwingsoperatie, waarbij eenderde van

De lichthof aan de binnenzijde van de driehoek is van glas dat is voorzien van een witte zeefdruk, waardoor veel licht het gebouw binnen komt. > Foto: Jurriaan Brobbel

de bestaande woningvoorraad wordt gesloopt en wordt vervangen door woningen die aantrekkelijk zijn voor middenkomens, gezinnen met jonge kinderen en jongeren. We willen de wijk diverser maken en dat is zeker geslaagd. De koopkracht van de bewoners is toegenomen, en het vernieuwde winkelcentrum aan de Leyweg doet het, ondanks de recessie, niet slecht”. Uitroepteken Om de herstructurering een krachtige

impuls te geven, besloot de gemeente zeventig miljoen euro te investeren in een nieuw stadsdeelkantoor met bibliotheek, trouwzaal en woningen aan de Leyweg. Een 76 meter hoog uitroepteken in het stadsdeel: het tweede stadhuis en de tweede bibliotheek. Een centrumplek waar je heen moet voor je paspoort en rijbewijs, voor geboorteaangifte, waar je kunt trouwen, waar je boeken kunt lenen en waar ook ’s avonds het licht brandt in (een deel van) de 49 woningen. Architect Rudy Uytenhaak heeft zich

bij zijn driehoekig ontwerp laten inspireren door het stedebouwkundig plan van Dudok. Uytenhaak: “De driehoek is een scharnier tussen de richtingen die Dudok in zijn plan heeft neergezet. Daarnaast zette Dudok tegenover het bedompte van de oude stad veel licht en lucht: hij ontwierp een open stad met objecten vrij in de ruimte, waarin gebouwen als schepen door de parkstad gaan. Ik wilde daarom een gebouw dat licht en lucht geeft en dat sprankelend is. Het driehoekig gebouw is wit van buiten. Een wit ge-

De eerste negen verdiepingen vormen de werkplek voor 1200 ambtenaren. Zo zal onder meer de Dienst Stedelijke Ontwikkeling naar de Leyweg verhuizen. Voor de vrijkomende ruimte in kantoren elders zijn huurcontracten reeds opgezegd. De kantoorruimte, inclusief een vergadercentrum, is ingericht op ‘het nieuwe werken’: de ambtenaren hebben geen eigen kamer meer, maar hebben een werkplek afhankelijk van wat zij op dat moment te doen hebben. En het kantoor heeft geen restaurant. Marnix Norder: “We hebben er bewust voor gekozen geen bedrijfskantine in het gebouw op te nemen. Je kunt een kop koffie uit de automaat halen, maar als je een broodje wilt eten of wilt lunchen, zul je de Leyweg op moeten. Dat is belangrijk voor de ondernemers rond het gebouw: dat betekent omzet voor de omgeving”.

Kademuur Singelgracht had Nieuw subsidieplan bewonersorganisaties het tot 2014 moeten redden De ruim 80 jaar oude kademuur van de Singelgracht aan het Om en Bij, waarvan vorige week 30 meter is verschoven, had het tot 2014 moeten redden. Dat zegt Milja de Zwart, voorlichter van de gemeente Den Haag. Een noodwand moet tijdelijk soelaas bieden. Door Dominique Snip

De dienst Stadsbeheer had al langer in de gaten dat de kademuur aan het verslijten was, met verschuivingen tot gevolg. De gemeente vond het echter niet nodig om maatregelen te treffen, omdat er geen sprake zou zijn van een ‘alarmerende situatie’. “Wij wisten dat de muur, daterende van 1927, aan vervanging toe was. De fundering is niet zo best meer”, zegt De Zwart. Dat de slijtage echter zo’n vaart zou nemen, wat vorige week resulteerde in een aanzienlijke verschuiving over een lengte van 30 meter, had de gemeente niet verwacht. “We dachten dat de muur het wel tot 2014 zou redden”. Om te voorkomen dat het probleem zou verergeren, is besloten om een noodwand te plaatsen. “We hebben vrij snel geconstateerd dat de kwestie meteen aangepakt moest worden. Zodra de damwand er staat, is er geen enkel gevaar meer”, aldus de voorlichter. Het plaatsen van de damwand is echter een tijdelijke oplossing. Onderzoek moet uitwijzen welke definitieve maatregelen getroffen moeten worden om de oude muur te herstellen. Onduidelijk is of de hele wand moet worden vervan-

gen of sommige delen ervan. De gemeente verwacht niet dat overige stukken van de muur voor verrassingen gaan zorgen. “De dienst Stadsbeheer houdt het goed in de gaten”. Het grootste deel van de damwand wordt met een speciale druktechniek bevestigd. De werkzaamheden zijn eind vorige week begonnen en duren een week. Het autoverkeer langs Om en Bij wordt zolang omgeleid. Tram 6 richting het centrum rijdt een aangepaste route. Rondvaarten Een woordvoerder van De Ooievaart laat weten dat de gemeente best gebruik had kunnen maken van een kleinere hijskraan om de damwand te plaatsen. De Ooievaart, die rondvaarten door Den Haag en omstreken verzorgt, is nu genoodzaakt haar route nabij de Hooftskade af te breken. Passagiers moeten uitstappen en worden honderd meter verderop door een tweede boot opgepikt. Zo wordt tijdelijk het rondje naar de Bierkade, de opstapplaats van het bedrijf, afgemaakt. Dat de kademuur is verschoven vinden ze bij De Ooievaart erg jammer. “Wij hopen dat er snel een definitieve oplossing komt”. De gemeente kon dinsdag nog geen antwoord geven op de vraag of een hijskraan van kleinere omvang mogelijk was. Intussen is het voor De Ooievaart roeien met de riemen die er zijn. De passagiers schijnen vooralsnog niet wakker te liggen van de overstap. “Tot nu toe hebben we geen bezwaren gehoord. Men heeft begrip voor deze noodoplossing”.

Wethouder Van Engelshoven heeft het plan voor subsidieverlening aan bewonersorganisaties bijgesteld. De basissubsidie, bedoeld voor huisvesting, wordt verhoogd tot vijftien procent van het totale bedrag aan subsidie. Eerder was het plan om hier tien procent voor uit te trekken. De rest van het geld wordt toegekend op basis van activiteitenplannen. De nieuwe regeling moet in 2013 ingaan. Door Miranda Fieret

Wethouder Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Dienstverlening) bracht al dit najaar haar plannen naar buiten om de manier van subsidieverstrekking flink te veranderen. De bolwerken worden opengebroken, de creativiteit in de wijk kan volgens Van Engelshoven beter benut worden. Ze ging de wijken in met deze plannen. Ze bezocht een aantal organisaties en op speciale stadsdeelavonden konden bewoners meepraten. Zo’n zeshonderd Hagenaars maakten gebruik van de gelegenheid om hun mening met de wethouder te delen. Aan de hand hiervan is het oorspronkelijke plan voor de nieuwe subsidiesystematiek aangepast. “De hoofdlijnen blijven overeind, daar was ook draagvlak voor”, meent de wethouder. Aanpassingen zijn vooral gedaan om de overgang naar het nieuwe beleid wat makkelijker te maken. Zo krijgen de organisaties in 2012, het overgangsjaar, nog administratieve ondersteuning. Bovendien is de basissubsidie verhoogd naar vijftien procent. “Subsidie moet geen automatisme worden. Het is geen kille rekensom, we willen zien wat de activiteiten zijn en of ze passen bij het wijkplan. Er moet zo min mogelijk geld gaan zitten in de stenen. Het gaat om de leefbaarheid en welzijn in de wijk”.

Vanaf 2013 wordt een basissubsidie toegekend om het bestaan van de bewonersorganisaties te waarborgen. De rest van het gemeentelijk budget wordt vrijgegeven op basis van activiteitenplannen. Organisaties die veel in de wijk organiseren, kunnen dus per project een extra subsidie krijgen. Op basis hiervan wordt ook gekeken hoeveel administratieve steun gewenst is. Steeds vaker doet de gemeente een beroep op de buurtbewoners wanneer er nieuwe plannen zijn voor de wijk. Eerst was daar inspraak, daarna werd het samenspraak en Van Engelshoven wil nu naar ‘coproducties’ toe. “Niet voor niks heeft de gemeente besloten om te deconcentreren. Het budget voor groen in de buurt is bijvoorbeeld overgeheveld naar de stadsdelen. We leggen uitdagingen echt in de wijk en hopen zo dat er meer ruimte komt voor ideeën”. Op dit moment heeft Den Haag 52 gesubsidieerde bewonersorganisaties. Een aantal hiervan zullen met de nieuwe regels hun pand niet meer kunnen betalen. “Het is zaak dat deze organisaties kritisch naar hun begroting kijken. Ik raad ze aan om

eens over de schutting te kijken. Er zijn een hoop organisaties die het wél gewoon kunnen redden met de basissubsidie. Misschien is het bijvoorbeeld mogelijk om een partner voor in het pand te vinden. Zo wordt de huur gedeeld en het pand optimaal benut. Maar boven deze efficiëntie worden organisaties creatiever. Samen kun je immers veel meer”. Van Engelshoven wil af van de vaste bolwerken die in een aantal bewonersorganisaties te herkennen zijn. Met het nieuwe beleid wil ze de doorstroom bevorderen. Bestuursleden zouden daarom niet langer dan zes jaar mogen aanblijven. Een onafhankelijke werkgroep onder leiding van Nienke van Dijk, directeur bij de Haagse Hogeschool, heeft advies uitgebracht over het democratisch functioneren van de bewonersorganisaties. Conclusie is dat eens per jaar de bewonersorganisaties en het stadsdeel het democratisch functioneren evalueren. Het aangepaste Beleidskader gaat na de inspraak in. Op 22 mei loopt deze termijn af en rond de zomer wordt het uitgewerkte voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd.

Ingezonden mededeling

Omdat wij het kunnen! Televisiestraat 308

2525 LV Den Haag

Dealer van

Akoestische plafonds


6> Vilan

Op de bon

Voor de eerste keer in mijn leven heb ik een verkeersboete gekregen. Ik schrok er ontzettend van, vooral omdat ik gewend ben mijn eigen gang te gaan. Dat staat los van mijn geloof in verkeersregels, dat diep en vastberaden is. Regels moeten er zijn, anders is het buiten helemaal een open inrichting. Alleen hadden die regels niets met mij te maken, en daarom was die boete zo’n schok. De politieagente die me tegenhield, was aardig en beleefd. Ze wuifde naar me, waardoor ik eerst nog dacht dat ze iets wilde vragen. Maar het kwartje viel snel toen ze mij met een officiële stem informeerde over het feit dat ik geen licht op mijn fiets had. “Dat is waar”, zei ik. Die avond kwam ik terug van een masseuse waar ik tegen het piekeren een hot stone massage had uitgeprobeerd. Hete stenen, olie en kalmerende gesprekken, het is een onbegrijpelijke ervaring. De agente vroeg: “Waarom niet?” Een goede vraag. “Ik ga in het donker nooit weg”, antwoordde ik, staand in het donker, en begon uit te wijden over het verband tussen massage en piekeren. Zowel de agente als ik begrepen dat er iemand op instorten stond. “Doe maar rustig aan, hoor”, suste ze. Ik piepte dat ik even moest leunen en zocht een muur, de fiets aan de hand meenemend. De agente liep mee. Dat had zij weer, in plaats van het gewone bonnenwerk trof ze een wandelende patiënt. Zachtmoedig en dringend vroeg ze naar een identiteitsbewijs. Ik toonde haar mijn pasje van de parfumerie en zei: “Daar kennen ze me”. De agente knikte bedachtzaam. Hoe nu verder, zag ik haar denken. Ik wist dat ik vreemd deed, maar kon van de schrik niet meer gewoon doen. Want ik wist ook niet hoe het verder moest en zag mezelf al op het politiebureau en wie moest dan mijn kleine rode kater Tim te eten geven? Langzaam vroeg de agente: “En eh... wat is uw naam?” Die wist ik nog. Daarna het adres. Kon ik uitspellen. Daarna vertelde ze iets over doodgereden worden door auto’s en maande: “Gaat u maar naar huis”. Ik zei dat ik dat inderdaad zou doen. De politieagente wenste me een fijne avond waarvan ik droevig vond dat het fijne er nu wel af was. Om de hoek van de straat keek ik over mijn schouder of iemand me zag, stapte op en reed weg. Zonder licht.

Vilan van de Loo

Vrijdag 22 april 2011

interview

Gerard van den IJssel, organisator Bevrijdingsfestival Den Haag:

‘Ik verkocht mijn fiets, twintig lp’s en ging naar Israël…’ Een formaliteit lijkt het, maar dat is het niet. Voor organisator Gerard van den IJssel maakt de titelverandering van 5 Mei Festival in ‘Bevrijdingsfestival Den Haag’ een immens verschil. Niet omdat er nu een stoere legerhelikopter artiesten dropt, want aan zoiets hecht hij geen enkele waarde. De Hagenaar ziet de officiële toetreding tot de Bevrijdingsfestivalfamilie als een erkenning van het organisatievermogen van de R.G. Ruijs Stichting en voelt een gezonde druk om te bewijzen dat popmuziek ideële boodschappen niet perse hoeft te overstemmen.

Door Theodore Pronk Menig Haags bandje dat voet aan de grond probeert te krijgen, kent hem. Gerard wordt door muzikanten verguisd of geknuffeld. Hij schrijft immers over popmuziek, als enthousiast promotor, maar ook als kritisch luisteraar in een genre waar je al snel tegen schenen schopt. “Er lopen soms bandjes al maanden rond met rancune, die denken dat ik ze niet zou mogen. Ik heb dan niets over ze geschreven, maar dan ken ik ze gewoon nog niet…”. De popjournalist is de laatste jaren steeds meer actief als organisator. Namens de R.G. Ruijs Stichting zet hij tal van festivals en evenementen neer. Naast Poëzie op Pootjes organiseerde hij samen met zijn kompaan Robert-Jan Rueb de voorbije jaren ook een festival op 5 mei. Dat dit nu officieel de status heeft gekregen van Bevrijdingsfestival maakt volgens Gerard een groot verschil: “De perceptie is anders, de verwachtingen zijn hoger gespannen. Als 5 Mei Festival kregen we soms van bands te horen dat ze liever naar een echt bevrijdingsfestival gingen. Nu worden we meer serieus genomen”. Om de verwachtingen waar te maken, zal Gerard met zijn compagnon niet radicaal het roer omgooien. “Je moet niet teveel afwijken… Je zegt ook niet ineens tegen McDonald’s dat ze taco’s moeten gaan verkopen. Wij zijn alleen wel zo arrogant om te zeggen dat we het allemaal net ietsje beter gaan doen”. Gerard zal met het Haagse Bevrijdingsfestival een poging doen om inhoudelijke programmaonderdelen tot zijn recht te laten komen terwijl elders gitaarversterkers gieren van de pijn. Allicht, dat is geen eenvoudige opdracht, weet ook de organisator. “Het middel is popmuziek, daarmee kun je het publiek naar de boodschap brengen. We hebben zeven podia, waarvan twee voor popmuziek. De andere vijf podia kosten ons het meeste werk. Voor sommigen is het doel een vol plein, maar

wij willen dat er over vrijheid wordt nagedacht, en dat ideële instellingen zich kunnen presenteren. Daarvoor hebben we bijvoorbeeld een talkshow waarin wordt gesproken met een oud Engelandvaarder en een demonstrant uit Egypte. Dat kost veel meer tijd dan het programmeren van muziek waarmee je makkelijk scoort. Je weet dat het geen duizenden mensen trekt, maar we vinden het wel belangrijk om te doen”. Zijn inzet lijkt met de toekenning van de officiële status beloond. De drukke baas die op 8 mei 1967 in de Schilderswijk ter wereld kwam, kende echter ook minder florissante tijden. Als zoon van huisschilder Nico en diens tien jaar oudere vrouw Coby vormde hij samen met twee zussen en een broer het gezin. Een modelgezin was het niet. Het huwelijk tussen beide ouders vlotte niet, zijn vader raakte vroeg arbeidsongeschikt en zijn moeder was met haar gedachten vaker van huis dan thuis. Het gezin Van den IJssel week even

‘Er lopen soms bandjes al maanden rond met rancune, die denken dat ik ze niet zou mogen. Ik heb dan niets over ze geschreven, maar dan ken ik ze gewoon helemaal nog niet’

uit naar Zoetermeer toen het nog in de steigers stond, maar daar bleef Gerard niet al te lang. Elf was hij toen hij naar een Rotterdams internaat verkaste. “Waarom ik naar het internaat moest, heb ik nooit geweten. Ik was eigenlijk wel een modelkind, ik deed nooit verkeerde dingen want dat kon thuis ook niet. Mijn broer zat ook in een internaat en mocht allemaal stoere dingen doen, dus dat leek me ook wel wat. In die tijd was het niet raar. Later besefte ik dat ik wel een rare jeugd heb gehad, maar inmiddels vind ik dat ook al niet meer raar”. De band met zijn ouders is tot op de dag van vandaag nihil. “Ik was de enige die nog contact had met mijn moeder. Tot ik een paar jaar terug bij mijn broer thuis met haar belde. Ik zette de telefoon op speaker, zodat mijn broer haar stem ook weer eens zou horen, maar verder dan ‘hoe is het met je’ ging het niet. Dat is de laatste keer geweest dat ik met haar sprak... Ze was losbandig, een levensgenieter. Ze hield net als ik van lekker eten en draaide vooral zwarte muziek. Bij mij thuis staan ook met name soulen funkplaten. We zijn als kinderen natuurlijk wel door de situatie beschadigd, maar het heeft ons alle vier gemaakt tot wie we nu zijn: open en eerlijke mensen”. Schoffiegedrag Op het Rotterdamse internaat veranderde Gerard van een modelkind in een moeilijk joch dat zich niet liet opsluiten en met ‘schoffiegedrag’ reactie gaf op de ongewenste situatie.“Ik heb er wel een traumaatje opgelopen. Ik werd ergens ten onrechte van beschuldigd en moest in de hoek staan totdat ik bekende. Maar ik had echt niets gedaan. Misschien dat ik daar mijn sterke rechtvaardigheidsgevoel aan dank...”. Lang duurde het verblijf tussen de muren van het internaat dan ook niet. Met nauwelijks twee jaar mavo op zak liep Gerard op zijn 14de weg waarna hij in de havenstad via kamertjes in kraakpanden rond-

‘Als 5 Mei Festival kregen we soms van bands te horen dat ze liever naar een echt bevrijdingsfestival gingen’ zwierf. “Ik zorgde er wel voor dat ik onder de radar bleef, maar ik was niet helemaal onvindbaar”. Zonder opleiding maar met een forse dosis reislust besloot de missieloze jongeling met de eerste liefde van zijn leven op zijn 17de op wereldreis te gaan. Achteraf bezien is dat een cruciale keuze geweest. Een lange tournee werd het echter niet, want na de druivenpluk in Frankrijk – de tweede bestemming – klapte de romance. Terug in Nederland begreep Gerard dat zijn liefje inmiddels in Israël was beland en dacht hij haar terug te kunnen winnen. “Ik verkocht mijn fiets, twintig lp’s en ging naar Israël…Ik wist helemaal niets van het land! Ik dacht dat ik naar de woestijn ging, maar dat was niet zo”. Van het terugveroveren van zijn kwijtgeraakte liefde kwam toen weinig terecht. Twee weken plukte hij vol overgave tomaten, waarna de werkvakantie er op zat. “Toen ik terugkwam in Nederland lag er sneeuw en dacht ik: ik verkoop ook mijn videorecorder en andere platen en ik ga weer terug”. Uiteindelijk duurde het verblijf vijf jaar. Gerard werkte er onder meer in de bouw en in hotels en ontwikkelde er zijn Israël-liefde. De eerste intifada en de eerste Golfoorlog maakte hij in Tel Aviv van dichtbij mee. Heimwee en realiteitszin duwden hem terug naar het lage land. “Ik wist dat ik niet oud zou worden in Israël. Op het laatst was ik manager in een jeugdherberg, maar meer zat er niet in. De taal zou ik nooit goed genoeg beheersen”. Radiovirus De geboren Schilderswijker trok in bij het meisje voor wie hij ooit naar Israël ging en kwam terecht in Kampen. “Toen was het nog een studentenstad. Het kneuterige vond ik wel fijn. Daar heb ik ook geleerd dat ik geen grote stedenmens ben, maar thuishoor in kleinere overzichtelijke plaatsen als Den Haag of Tel Aviv”. Werkloos en zich de ‘pleuris vervelend’ stortte Gerard zich in Kampen


Vrijdag 22 april 2011

interview

<7

wikkelde als-als-als-vragen om maar iets nieuws te krijgen”. Over popmuziek schrijven, doet Gerard tot op de dag van vandaag trouw. Zijn werk bij de Stadsomroep kwam vorig jaar door de financiële crisis abrupt tot een eind. Dat doet nog altijd pijn, want na bijna twintig jaar betaald radio maken, moet hij het nu zonder dat machtige podium doen waaraan hij zo verknocht is. “We deden ooit live verslag van een raadsvergadering waarin de PvdA pleitte voor sluiting van het Haags Uitburo. Dat brachten we op de radio en dat lokte reacties uit. In diezelfde vergadering nuanceerde de PvdA alweer wat het eerder zei. Je hebt als radiojournalist invloed”. Afgezien van het wekelijkse radioprogramma Haags Pop Podium dat Gerard pro bono presenteert en de stukjes die hij voor zijn eigen gelijknamige site schrijft, zijn de media-activiteiten gestaakt. Samen met zijn vrouw Elles, met wie hij in 2000 trouwde, is Gerard terechtgekomen in een wereld waarin grote-mensen-realisme het wint van impulsieve verdwijnacties. Toevalligheden die zijn loopbaan kenmerken, behoren tot het verleden. Zelfbewust en gestaag beweegt hij zich voort in zijn thuisstad waar hij nu medeverantwoordelijk is voor de organisatie van het Bevrijdingsfestival. “Alle religieuze feestdagen onderga ik lijdzaam. We hebben in Nederland al ontzettend veel vrije dagen, maar we zouden best Tweede Paasdag kunnen opofferen”. Daarmee zou een wezenlijke feestdag als Bevrijdingsdag jaarlijks officieel een nationale dag kunnen zijn waarop iedereen vrij is in plaats van eens in de vijf jaar. “Het is belangrijk dat we het geen politieke speelbal laten worden en we moeten ook oppassen dat het geen linkse hobby wordt met thee drinkende Marokkanen in tenten op het Spuiplein. Vrijheid is nooit vanzelfsprekend, daar moet je bij blijven stilstaan”.

>Foto: Wouter de Wit

op het maken van radio om zo te voldoen aan het criterium voor het behoud van een uitkering. “Als kind was ik al radioverslaafd en was ik met cassettebandjes in de weer om liedjes van de top 40 op te nemen. Daartussendoor kondigde ik dan met zo’n radiostem de nummers aan. Na een maand had ik dan een hele show”. Gerard ging in Kampen een nieuwsprogramma presenteren waarin hij muziek en politieke interesse kon bundelen. Ambitie in dat vak had hij nooit echt gehad. Sowieso was er

geen sprake van een droomcarrière. “Ik wilde drukker worden, pas veel later had ik door dat je ook voor de krant die je drukt kon schrijven en daar geld mee kon verdienen”. Een terugkeer naar Den Haag liet niet al te lang op zich wachten. In de stad waar hij zich het meest thuis had gevoeld, loodste een vriend hem binnen bij Lokatel, een van de voorlopers van het huidige Den Haag FM. “Sommige medewerkers werden stiekem betaald, ik niet. Ik ben heel erg voor gelijkheid en toen ik over dat punt be-

gon, ontstond er ruzie”. De radiomaker verdween uit de ether en stortte zich op het schrijven van stukjes. “Robert-Jan Rueb was toen hoofdredacteur van DOEN-magazine. Hij had zo’n houding van: iedereen die hier binnenstapt en zo brutaal is om te zeggen dat hij kan schrijven, laat het maar zien. Of hij het ook plaatste, was iets anders”. De etherloze radioman viel in de smaak bij Rueb en hij maakte schrijverij over Haagse popmuziek tot zijn specialiteit. Van een typisch clichébeeld van de mis-

lukte muzikant die zijn frustraties op andermans muziek botviert, is in het geval van Gerard absoluut geen sprake. “Ik was veel eerder popjournalist dan muzikant. Daar heb ik nooit ambitie in gehad. In de tijd dat Anouk doorbrak, waren alle Haagse bandjes hot. Voor de Fret, De Posthoorn en de Haagsche Courant kon ik daarover schrijven. Inmiddels heb ik alle bandjes tien keer geïnterviewd en tien keer dezelfde vragen gesteld… Bij voetbal zie je het ook heel sterk. Dan stellen journalisten heel inge-

‘Ik wilde drukker worden, pas veel later had ik door dat je ook voor de krant die je drukt kon schrijven en daar geld mee kon verdienen’


8>

Vrijdag 22 april 2011

varia

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Mannen van karakter Is het de taak van de historicus om het verleden te onderzoeken, daarvan zo nauwkeurig mogelijk verslag te doen en zelf zo veel mogelijk op de achtergrond te blijven? Of dient hij een synthese te schrijven die getuigt van analyse, interpretatie en visie? Moet hij zich concentreren op geschiedvorsing of geschiedschrijving? In zijn onlangs in de Koninklijke Bibliotheek uitgesproken lezing ‘Mannen van karakter’ liet de Leuvense historicus Jo Tollebeek zien dat deze vragen sinds het eind van de negentiende eeuw niet alleen de geschiedwetenschap maar ook de literatuurwetenschap beroerden. Tegenover de Amsterdamse hoogleraar Jan Te Winkel (1847-1927) plaatste hij de eerste directeur van de Koninklijke Bibliotheek, Willem Byvanck (1848-1925). Te Winkel was het type onderzoeker dat feiten verzamelde, rubriceerde, classificeerde en zo neutraal mogelijk publiceerde. Geroemd om zijn kennis en volledigheidsdrang maar ook weg-

Gedurende vele jaren was hij een dagelijkse bezoeker van het Haags Gemeentearchief aan het Rijswijkseplein

gezet als dor en saai. Aan de andere kant stond de bevlogen Byvanck. Een briljante erudiet en zeker geen ‘archiefstukkenoverschrijver’ maar zonder veel navolging en inmiddels vrijwel vergeten. De door Tollebeek geschetste tegenstelling bestond niet alleen tussen generatiegenoten, maar laat zich ook aanwijzen tussen opeenvolgende generaties wetenschappers van één familie. Op de foto uit 1930 zien we de letterkundige Ernst Ferdinand Kossmann (1861-1945) op de leeszaal van het Haags Gemeentearchief. Na zijn pensionering in 1927 als leraar Duits aan het Stedelijk Gymnasium – nu Gymnasium Haganum – concentreerde hij zich op wat zijn eigenlijke roeping was: wetenschappelijk onderzoek. Gedurende vele jaren was hij een dagelijkse bezoeker van het Haags Gemeentearchief aan het Rijswijkseplein. Kossmanns noeste arbeid resulteerde in twee uitputtende studies over allen die zich in Den Haag ten tijde van de Republiek hadden beziggehouden met het boekenvak. De grondigheid waarmee hij te werk ging toont zich in zijn aantekeningen, die bewaard zijn gebleven. Zijn verzamelwoede moet zo groot zijn geweest, dat hij zich nauwelijks tijd gunde om papier te kopen. Op briefkaartjes, op leerlingenlijsten uit zijn onderwijstijd, op Latijnse vertalingen, op aanvraagbriefjes van het ge-

>Foto: Haags Gemeentearchief

meentearchief, overal pende hij zijn vondsten neer. Wie de boeken naast deze aantekeningen legt, ziet ze als het ware onder de handen van Kossmann ontstaan, maar verbaast zich er ook over dat ze niet méér bieden dan de opsomming van deze biografische aantekeningen. Zijn wetenschappelijke achtergrond lag maar ten dele in Nederland, maar het kost weinig moeite in zijn aanpak de overeenkomst te zien met de geest van Te Winkel en met die van de archivaris, die in zijn neiging tot verzamelen in het geheel niet voor beide heren onderdeed. Wie onderzoek deed in

Haagse bronnen verplichtte zich er toe van iedere publicatie een exemplaar aan het gemeentearchief te schenken. Kossmann deed dat trouw, maar toen hij het in 1935 één keer verzuimde, ontving hij prompt een brief waarin de archivaris hem beleefd aan zijn reglementaire verplichting herinnerde. Kossmanns zoon Friedrich Karl Heinrich (1893-1968) zette de werkwijze van zijn vader voort, maar zijn kleinzoon, de Groningse historicus Ernst Kossmann (1922-2003), koos met zijn stijlvolle syntheses voor het andere uiteinde van het door Tollebeek geschets-

Biografie van politicus Aritius Sybrandus Talma

te spectrum. In zijn autobiografische notities roemde hij de geleerdheid van zijn voorvaderen, maar oordeelde ook onverbiddelijk over het werk van zijn grootvader: ‘geschiedschrijving vormt dit veelzijdige oeuvre niet’. Hans Peter Ros www.gemeentearchief.denhaag.nl

Abusievelijk is vorige week bij de aflevering over Filmstad de naam van de auteur weggevallen. Dat was Nicolette Wittenberg.

Voer voor Christendemocratische ‘herbronners’ Door Thijs Kramer

Op het laatste CDA-congres klonk de roep om een socialere oriëntatie van de partij. De leden kozen een dominee tot voorzitster die te kennen gaf dat ze de partij wil vernieuwen en ‘herbronnen’. Laat er nu net een uitstekend boek verschenen zijn over een van de grondleggers van juist die sociale richting van de christelijke politiek, Aritius Sybrandus Talma (1864-1916). Ook binnen het CDA lijkt hij wat in de vergetelheid geraakt. Talma was dominee, Kamerlid en minister voor de Antirevolutionaire Partij (ARP), wegbereider van het Christelijk Nationaal Vakverbond (CNV) en kan beschouwd worden als een van de grondleggers van ons stelsel van sociale zekerheid. De biografie die Lammert de Hoop en Arno Bornebroek over hem schreven is zeer nuttig leesvoer voor zich herbronnende christendemocraten, maar gek genoeg ook voor iedereen die een gezonde aversie heeft tegen dominees. Historische belangstelling is wel vereist. Talma was buiten de kring van sociaaldemocraten een van de eersten die begreep dat de 19de-eeuwse standenmaatschappij plaats diende te maken voor een stelsel waarin arbeiders een volwaardige ‘sociale partner’ waren, ook al bestond die term toen nog niet. In ruil voor de arbeid die ze leverden, aldus Talma, moesten arbeiders een zekere bestaanszekerheid hebben. Ook in geval van ziekte of ouderdom. Liefdadigheid was niet genoeg, het bestaande systeem moest veranderen. Dat was een opvatting die bij veel groepen slecht lag. Bij liberalen omdat het de vrije markt verstoorde. Bij orthodox-christenen omdat de mens geen voorzorgsmaatregelen diende te nemen voor wat Hij voor hem in petto had. Bij de conservatieven tenslotte,

omdat charitas ook een mooi machtsmiddel is voor degenen die daar de hand op de knip hebben.

Christen-socialisten Talma kwam zelf uit een gegoed gezin. Tijdens zijn studie raakte hij gecharmeerd van de opvattingen van ethische theologen als J.J.P.Valeton jr. en de Brit F.D. Maurice, inspirator van de Engelse christen-socialisten. Daarbij komt dat Talma zijn eerste predikantsbenoeming kreeg in 1887, het jaar dat in Nederland de zg. ‘sociale kwestie’ zeer actueel was. Een groot parlementair onderzoek naar de werk- en woonomstandigheden van (fabrieks) arbeiders had diepe armoede en grote ellende aan het licht gebracht in tal van sectoren. Talma verdiepte zich in de oplossingen van de socialisten, wat tamelijk ongebruikelijk was voor iemand van zijn professie. Hij beperkte zich niet tot de studeerkamer. Middels tal van activiteiten stond hij in nauw contact met de ‘verworpenen der aarde’. Hij deed mee aan nachtelijke straatacties om prostituees en hun klanten aan te spreken en te vermanen. In 1913 was hij voorzitter van een internationaal congres tegen alcoholisme in Scheveningen. Met zijn ARPpartijgenoot (tegenwoordig in het CDA aangeduid als mastodont) Abraham Kuyper had Talma de nodige frictie. Waar Kuyper met zijn theorie van de antithese de scheiding tussen kerkelijk en niet-kerkelijk sterker wilde afbakenen, beoogde Talma juist de toenadering te zoeken. Hij kwam dan ook in de knel toen Kuyper als ministerpresident de sociale wetgeving die hij aangekondigd had, op de lange baan schoof. Dat onder druk van de conservatieven die later de Christelijk Historische Unie zouden vormen. Ook was hij ongelukkig met Kuypers ‘worgwetten’ die volgden op de grote spoor-

wegstaking van 1903. Toen Talma zelf in het daaropvolgende kabinet minister werd, ging hij voortvarend aan de slag om de vertraging van Kuyper goed te maken. Hij kwam echter in een politiek isolement terecht en veel van zijn beoogde wetgeving zou pas in de loop van volgende decennia verwezenlijkt worden. De rode dominee is een zeer prettig leesbaar boek. De organisatie ervan, onder andere door middel van alinea’s en subalinea’s met ter zake doende titels, maken het geschikt om erin te

Talma verdiepte zich in de oplossingen van de socialisten, wat tamelijk ongebruikelijk was voor iemand van zijn professie

grasduinen en zaken in terug te zoeken. De grote kracht ervan is dat het verder gaat dan alleen de biografie van Talma zelf te geven. Het plaatst zijn werk en denken in de politiek en sociale omstandigheden van die tijd. Het is beslist niet alleen relevant voor lezers van protestants-christelijke huize of geïnteresseerden in de christen democratie. Eigenlijk is het onmisbaar voor iedereen die belangstelling heeft voor de wortels van het moderne Nederland.

Lammert de Hoop en Arno Bornebroek: De rode dominee A.S. Talma. Uitgeverij Boom, Prijs € 24,50. ISBN. 9789461051103

Aritius Sybrandus Talma. > Foto: PR


Vrijdag 22 april 2011

actueel

<9

Wie zijn nog de vrienden van Pieter Kalbfleisch?

Requiem voor een zwaargewicht

Door Coos Versteeg en Casper Postmaa

Kalbfleisch. Hoe anders zou de affaire zijn verlopen als de hoofdpersoon een grijze jurist was geweest luisterend naar een naam als De Vries of De Graaf? Je zou in de kaartenbakken van je geheugen moeten zoeken tussen al die andere heren op leeftijd die op elkaar lijken en nergens een onuitwisbare indruk hebben achtergelaten. Dan Pieter Kalbfleisch, de voorzitter van de Nederlandse Mededingingsautoriteit bleef nooit ergens onopgemerkt: een kin als een ijsbreker en de blik van een buldog die de teckel van de buren op zijn erf ontwaart. Ben je rechter of toezichthouder dan is zo’n voorkomen dat als het ware de kracht van het gezag bevestigt een pre, maar loopt je carrière van de rails en ben je onverwacht terechtgekomen in een doolhof van hele en halve verdachtmakingen dan is dat imago van een uit hardsteen gehouwen zwaargewicht opeens niet zo handig meer. Geen krant die nog een foto van Kalbfleisch met een glimlach weet te vinden, want Kalbfleisch de valse buldog is nu een veel toepasselijker plaatje. Kennissen of passanten die hem in het Haagse circuit wel eens ontmoetten, schetsen een ander beeld. Een aimabele, makkelijk benaderbare man, recht door zee, met een mening die ertoe doet. Een intellectueel die kan meepraten over toneel en literatuur, maar ook over voetballen. Pieter (64) laat zich samen met zijn vrouw Marleen Zuijderhoudt (59) veelvuldig zien op feesten en partijen. Een actief stel in de Haagse society waarvoor Stan Huygens Journaal of de lokale kloon ‘Bij ons in Den Haag’ van AD Haagsche Courant graag de kolommen openen. Pieter is voorzitter van het Residentie Orkest en het ten onder gegane festival Pure Jazz, Marleen grossiert in bestuursfuncties: Diligentia, het Nederlands Bureau voor Toerisme, het Vlietland Ziekenhuis, het Fonds Slachtofferhulp, Den Haag Sculptuur et cetera. Woonachtig aan de Jozef Israëlslaan in het Benoordenhout verkeren de oud-rechter en zijn kordate communicatieconsultant al jaren in de betere kringen. Van de VVD-top tot aan het Koninklijk Huis. Mogelijk is dat nu verleden tijd, want het fraaie bouwwerk van aanzien, goede relaties en hoge functies stortte vorige week met zo’n donderend geraas ineen dat het de vraag is of Kalbfleisch ooit nog ongeschonden uit de puinhopen zal verrijzen. Zelfs al zou hij de beschuldigingen weten te weerleggen. Griffier Het is een (aanvankelijk anonieme) brief van een ex-geliefde, een 64-jarige griffier bij de Haagse rechtbank, die Pieter Kalbfleisch in het nauw heeft gedreven. Het is een affaire die de

voormalige rechter tussen twee huwelijken in beleefde. Zij stuurde haar schrijven over de vriendjespolitiek bij de Haagse rechtbank in 2007 naar het weekblad Nieuwe Revu, dat in de kwestie dook en een omslagverhaal over ‘de liegende rechter’ Westenberg bracht. In die tijd bleef verdere publicitaire aandacht evenwel beperkt tot complotdenkers op internet. Een geheel andere dimensie kreeg de beschuldiging toen de Haagse oudrechtbankpresident mr. Hans Hofhuis begin dit jaar achterhaalde wie de brief destijds had geschreven en – na een gesprek met de persoon in kwestie – voor de rechtbank achter gesloten deuren haar identiteit onthulde. De vrouw, die al 33 jaar bij justitie werkt en vorige week in een openbare zitting voor de rechtbank onder ede heeft getuigd, stelt zonder omhaal dat Kalbfleisch zijn oude studievriend en buurtgenoten mr. drs. Harry van Andel (†) en diens broer Jan Jonathan in een juridisch conflict over bouwgrond (Chipshol) bij Schiphol te hulp is geschoten door de netelige zaak onder te brengen bij een bevriende rechter. Natuurlijk, het blijft een getuigenis van een voormalige geliefde – dan ligt rancune op de loer – maar haar verhaal klinkt geloofwaardig, vooral ook omdat het koppel destijds niet met slaande deuren uit elkaar is gegaan en na de breuk met elkaar bevriend is gebleven. Merkwaardig is dat Kalbfleisch zijn verdediging niet wat doortastender ter hand heeft genomen en zich verschuilt achter een prbureau dat weinig te vertellen heeft, waardoor de geruchtenmachine hem binnen een paar dagen kon platwalsen. Was er een verdediging mogelijk tegen de aantijgingen van zijn ex? Brief In een brief aan zijn vroegere minnares probeert Kalbfleisch dat wel en sommige (lang niet alle) argumenten snijden hout. Volgens de beschuldiging zou Kalbfleisch niet zelf de gebroeders Van Andel als rechter ten dienste zijn geweest omdat dit onmogelijk was vanwege belangenverstrengeling. Hij was immers zelf bij Chipshol betrokken geweest. Die gedachtegang haalt Kalbfleisch op 31 december 2010 in een brief aan de griffier onderuit. Hij schrijft: “Dat ik de zaak zelf niet kon doen, heeft bovendien niets met mogelijke belangenverstrengeling te maken. (…) De zaak Chipshol speelde bovendien in de sector civiel. Bij aanvang van die zaak werkte ik in de sector familie en jeugd en stapte later over naar de faillissementskamer”. Dat is een moeilijk te weerleggen redenering, maar het betreft niet het belangrijkste onderdeel van de beschuldiging. Die ging over de vraag of Kalbfleisch zijn collega Westenberg in een voor de gebroeders Van Andel goede richting zou hebben gemanoeuvreerd. Kalbfleisch schrijft daarover: “De verhoudingen binnen de rechtbank waren en zijn niet van dien aard dat een verzoek aan een collega om een bepaalde zaak wel of niet te behandelen, laat staan met een daarbij vooropgestelde of afgestemde uitkomst, daarin zou passen”. Daar gaat het natuurlijk niet om. Iedereen begrijpt dat zoiets niet past, het gaat erom of het is gebeurd. De brief besluit met een merkwaardige verklaring van Kalbfleisch waarin hij het opneemt voor Hans Westenberg, ‘die zich in alle omstandigheden als een uiterst onafhankelijk rechter heeft laten kennen.’ Die uitspraak is curieus omdat op het moment dat hij

werd opgeschreven Hans Westenberg al ruim een jaar bekend stond als ‘de liegende rechter’. Juist dat was de reden dat hij op 1 oktober 2009 werd gedwongen zijn toga uit te doen. Hem hangt nog steeds een veroordeling wegens meineed boven het hoofd. Kalbfleisch huurde overigens in 2007 de toen al omstreden Westenberg ook in om tegen betaling de NMa te adviseren (de rekening ging naar Antacc Management bv, het bedrijf van zijn echtgenote); een gang van zaken die eind vorig jaar nadrukkelijk door de Raad van de Rechtspraak werd gelaakt. De Kroes In de affaire duikt voortdurend de naam op van de Wassenaarse slagerszoon en vastgoedhandelaar Eddy de Kroes, die in 1985 wegens vleesfraude tot twee jaar gevangenisstraf werd veroordeeld maar nooit hoefde te zitten omdat hij onverklaarbare protectie genoot vanuit justitie. Uit een getuigenis van Kalbfleisch voor de rechtbank blijkt dat hij als commissaris van Vomar Voordeelmarkten (een bedrijf dat ook belangen had bij de grondspeculatie rond Schiphol) zaken heeft gedaan met De Kroes – om precies te zijn bij hem thuis – in 1992. Toevallig was dat ook het jaar dat verlossing bracht voor Eddy de Kroes. Toenmalig officier van justitie Hans Vos leverde hem een geheimzinnige brief, waarin stond dat hij niet meer hoefde te zitten. In wiens opdracht die brief was gecomponeerd en waarom hij hem had ondertekend was Vos vergeten. De voor de handliggende vraag is thans natuurlijk of Kalbfleisch (mede) de hand heeft gehad in de miraculeuze wijze waarop Eddy de Kroes uit de cel wist te blijven. De ex-slager heeft al wat de zand in de ogen gestrooid. Hij kende die hele Kalbfleisch niet, nooit gezien. Waarschijnlijk werd zijn vader bedoeld, en helaas, die is dood. Jan Poot Hoofdpersoon in de affaire is de inmiddels 86-jarige Delftse ingenieur Jan Poot en zijn bedrijf Chipshol, die halverwege de jaren tachtig liefst 600 hectare landbouwgrond voor 15 gulden per vierkante meter van boeren rond Schiphol kocht. Poot had een vooruitziende blik: hij verwachtte dat de luchthaven kon uitgroeien tot de nummer één in de wereld en dat de omringende grond in de toekomst met een complete stad bebouwd zou kunnen worden en dan goud waard zou zijn. Poot ging vanwege geldgebrek op zeker moment een zakelijke relatie aan met genoemde Harry van Andel. Dat partnerschap liep fout, omdat Van Andel tegen de afspraak in al snel de grond met vette winst wilde doorverkopen aan de

luchthaven. Poot voelde daar niets voor, maar werd uiteindelijk door Van Andel buiten spel gezet. Toen de zaak voor de rechter werd uitgevochten, intimideerde Westenberg niet alleen de advocaten van Poot, maar stelde hij Kalbfleisch’ vriendjes Van Andel ondubbelzinnig in het gelijk. In hoger beroep werd dat vonnis vernietigd, maar Poot kon fluiten naar de helft van zijn grondbezit. Over het restant moest met Van Andel cs. een schikking worden getroffen. Uiteindelijk restte hem een fractie van de grond waarover voortdurend juridisch wordt gesteggeld met de luchthaven en de provincie wat er wel en niet mag. Jan Poot en zijn zoon Peter (goed voor plek 496 in de Quote 500) procederen nu al 25 jaar en hebben een vermogen aan advocatenkosten uitgegeven. Maar hun claims op de Nederlandse staat gaan straks elke verbeelding te boven. Wat hopeloos leek, is ineens veranderd in een uitermate kansrijke positie. Een veel hogere notering in de Quote 500 ligt in het verschiet. De getuigenis van de ex-geliefde van Kalbfleisch heeft hun zaak een geheel nieuwe dimensie gegeven. De NMa-topman mag die getuigenis hautain afdoen als ‘kletskoek’, justitie denkt daar

heel anders over. Ook in de serieuze pers is de kwestie Westenberg/Kalbfleisch inmiddels de complotgedachte ontstegen. Het Financieele Dagblad, NRC/Handelsblad, Volkskrant, Trouw en De Telegraaf hebben de NMa-baas de afgelopen week allemaal stevig op de korrel genomen met koppen als ‘Loog Kalbfleisch, of was het zijn voormalige geliefde?’ en ‘Pootje gehaakt vlak voor de eindstreep’. Youp van ’t Hek liep leeg in zijn wekelijkse column over ‘bedorven kalfsvlees’. De voorbereidingen in de Muzentoren voor het feestelijk afscheid van de NMa-topman zijn voorlopig maar op pauze gezet. Een Liber Amicorum was al in voorbereiding. Maar ja, wie zijn nog de vrienden van Pieter Kalbfleisch?

Pieter Kalbfleisch. > Foto: Roger Dohmen/Hollandse Hoogte

Twee maanden voor zijn pensionering ligt de glansrijke carrière van mr. Pieter Kalbfleisch, topman van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), aan gruzelementen. Voormalig rechter Kalbfleisch wordt verdacht van meineed en is in afwachting van het onderzoek ‘op vakantie gestuurd’. Maar nog veel meer reputatieschade veroorzaakt de geur van vriendjespolitiek en belangenverstrengeling die rond de Haagse notabel en zijn kompanen hangt. Of de beschuldigingen bewezen zullen worden, is nog maar de vraag. Maar Kalbfleisch’ dramatische val haalde alle kranten, radio en tv.


Proeverij van 25 toprestaurants Zondag 15 mei 2011

ROC Mondriaan | Koningin Marialaan 9 in Den Haag | Van 12.00 tot 17.00 uur | Toegang gratis

voor de thuiswerkers...

2e Paas d ag open 2e Paa sdag op en: 12. 00 tot 1 liv 7

.. en. olux x a Rel lla Le Sci

.00 uur e muzie k met hapjes en dran k jes: WELK

opgeruimd staat netjes...

OM!

lekker

re d luie liggen

n...

lekker lang natafelen...

SINDS 1891

Den Haag: Spui

gratis parkeren Parkeergarage Stadhuis Vestigingen: Amsterdam, villa Arena • Leiderdorp, Wooncentrum WOOON • Rotterdam, Alexandrium III • Voorschoten • www.hulshoffwonen.nl


Vrijdag 22 april 2011

Coalitie staat voor krachtproef begroting van PvdA-wethouder Henk Kool. Om ieder vluchtgedrag van collegawethouders te voorkomen, schetste Dekker daarom deze week een zwart toekomstbeeld. Het gaat slecht met de gemeentekas, en het zal nog slechter worden, zo luidde zijn toekomstvisie. Want het rijk gaat het ambtenarenapparaat afslanken en dat zal vanzelfsprekend effecten hebben op de werkloosheid in de stad Den Haag. De bezuinigingen van het rijk op het openbaar vervoer worden binnenkort ook zichtbaar voor de gemeente. Deze week was er al een voorproefje van te zien: de HTM staakte woensdag uit protest tegen de voorgenomen afslanking. En wat te denken van de rijksbezuinigingen op de WSW, de sociale werkplaatsen? Die zullen ook hun weerslag hebben op de gemeentelijke uitgaven voor sociale zekerheid.

Door Jan van der Ven

De boodschap die wethouder Sander Dekker (VVD, financiën) deze week tijdens de presentatie van de Jaarrekening 2010 de Haagse politieke wereld in stuurde, was duidelijk: de gemeente Den Haag leed vorig jaar een klein verlies (met enig kunst- en vliegwerk min 8,6 miljoen euro). Daar zal het komende jaren bijna zeker niet bij blijven en daarom is het zaak dat bestaande afspraken over bezuinigingen worden nagekomen. De waarschuwende woorden van de wethouder klonken aan de vooravond van wat wordt gezien als zeer moeizame onderhandelingen tussen de vier coalitiepartijen over de Voorjaarsnota, waarin afspraken worden gemaakt over het eventueel bijstellen van de begroting voor dit jaar. Later volgen even taaie besprekingen over de begroting voor 2012. “Het jaar 2011 wordt interessant om te zien of de afspraken die we in het college-akkoord maakten gerealiseerd kunnen worden”, merkte wethouder Dekker op. In gewoon Nederlands: dit jaar wordt de krachtproef voor de coalitie. Wethouder Dekker vreest dat met name de PvdA de besprekingen zal gebruiken om financieel leed waar zij nu al mee worstelt, te verzachten. Deze partij zucht onder het snijden in het armoedebeleid, het schrappen van de ID-banen en het afslanken van het ambtenarenapparaat met duizend arbeidsplaatsen. D66 lijkt zich intussen te verslikken in de effecten van het sluiten van bibliotheken in Den Haag. Een onsje minder leed zou de Democraten een lief ding waard zijn. Dekker wil met zijn waarschuwende woorden van deze week de coalitiepartijen dus in het gareel houden. Nu al toegeven aan wensen om leed te verminderen, zou het politieke draagvlak onder de gemaakte afspraken in het college-akkoord onderuit halen. In dat akkoord staat dat er de komende vier jaar 150 miljoen moet worden bezuinigd. Hiervan is honderd miljoen nodig om tegenvallers op te vangen. De rest, 50 miljoen, is bestemd voor nieuwe investeringen, zoals extra geld voor onderwijs, infrastructuur en veiligheid. Inkt Toen de inkt van het akkoord aan het opdrogen was, bleek dat de financiële crisis niet te temmen is. De gevolgen? Er dienen zich steeds meer tegenvallers voor de gemeente Den Haag aan. Zo worden er aanzienlijk minder huizen gebouwd en is de kantorenmarkt in elkaar gestort. Met als gevolg financiële schade voor het grondbedrijf, tot

<11

economie

De bezuinigingen op de HTM behoren tot de eerste pijnlijke maatregelen van het Haagse gemeentebestuur. > Foto: Eveline van Egdom

voor kort een gulle melkkoe voor de gemeente. PvdA-wethouder Norder wordt geacht een tegenvaller van bijna 20 miljoen weg te werken. Het is echter de vraag of hij erin slaagt dit te realiseren: het personeelsbestand van de afdeling Dienst Stedelijke Ontwikkeling moet al flink worden terugge-

bracht: min 350 ambtenaren. Daarmee wordt deze dienst het zwaarst getroffen. De oplopende werkloosheid in Den Haag leidt intussen tot meer uitgaven dan voorzien voor de bijstand. Deze extra kosten kunnen niet meer gedeclareerd worden bij het rijk en komen dus voor rekening van de

Houvast Op de vraag aan wethouder Dekker of de afspraken die vorig jaar zijn gemaakt tussen de vier coalitiepartijen over de extra bezuinigingen voldoende houvast bieden om alle nieuwe tegenvallers op te vangen, moest de anders zo welbespraakte wethouder even denken. “Voorlopig zijn de afspraken er tegenop gewassen”, zei hij na enig aarzelen. “Maar het kan heel hard gaan”, voegde hij er aan toe. Waarbij hij doelde op de nieuwe tegenvallers die er onvermijdelijk aan zitten te komen. “En nieuwe meevallers zie ik eerlijk gezegd niet opdoemen”, voorspelde hij even later. Het ontbreken van die meevallers staat in schril contrast tot de afgelopen jaren, voordat de economische en financiële crisis huishield. Toen klotste het geld soms tegen de plinten op en konden allerlei financiële wensen van partijen probleemloos gehonoreerd worden. Voor de VVD is er alles aan gelegen om, na de voor deze partij teleurstellende deelname aan de vorige coalitie, van deze coalitie een succes te maken. De VVD wil daarom met wethouder Sander Dekker op financiën uitstralen dat iedere euro in zijn liberale handen verstandig wordt besteed. En indien sprake is van tegenvallers, zal dezelfde Dekker adequate maatregelen eisen van zijn collega’s in het college. Tekenend in dit verband is de reactie die de VVD-fractie gisteren gaf, slechts een paar seconden na het bekend worden van het verlies van 8,6 miljoen euro. “Voor de VVD is dit aanleiding om de lokale politieke partijen op te roepen om het college te helpen de hand op de knip te houden”. Want, aldus de VVD: “De koek is op”.

Onrust blijft bij HTM Het blijf onrustig bij de HTM. Woensdag werd, voor de derde keer dit jaar, gestaakt bij het Haagse openbaar vervoerbedrijf. Van negen uur ’s ochtends tot twee uur ’s middag reden er geen trams en bussen in de stad. Randstadrail lag eveneens plat. De staking was bedoeld om aandacht te vragen voor de naderende bezuinigingen. Het stadsgewest Haaglanden wil dat de HTM tot 2012 ongeveer 20 miljoen euro snijdt. Voorgesteld wordt om onder meer na acht uur ’s avonds de frequentie van bussen te halveren. Er rijden dan om het half uur bussen in plaats van om het kwartier. Verder worden er buslijnen opgeheven en wordt tramlijn 10 tussen Voorburg en het Hollands Spoor geschrapt. Gedwongen ontslagen worden niet uitgesloten. De gemeenteraden van de betreffende gemeentes moeten zich nog over de plannen uitspreken. De onrust bij de HTM wordt politiek uitgebuit. De PvdA liet zich woensdag massaal zien. Zelfs PvdA-leider Job Cohen kwam er aan te pas. Hij verscheen op een manifestatie van stakende HTM’ers. De PvdA zet zich hiermee af tegen de PVV. Die heeft vorig jaar tijdens campagne voor de raadsverkiezingen bewust campagne gevoerd onder het HTM-personeel. Toen later de kwestie van de openbare aanbesteding van de vervoerconcessie speelde in de gemeenteraad, koos de PVV aanvankelijk partij voor het HTM-personeel dat zich in het voortbestaan bedreigd voelde. Daarna maakte de PVV een draai, nadat de landelijke PVV tijdens de kabinetsformatie ermee had ingestemd dat er komende jaren honderden miljoenen moeten worden bezuinigd op het openbaar vervoer in de grote steden.

Ingezonden mededeling

€ 69,95 per jaar

www.denhaagcentraal.net

financieel

Lijfrentepolissen: fiscale wijzigingen op een rij Brede Herwaarderingslijfrentepolissen zijn polissen die (veelal) vanaf 1992 tot en met 2000 zijn afgesloten en waar vanaf 2001 geen premie meer op is betaald die fiscaal is afgetrokken. De mogelijkheden van deze polissen zijn door fiscale wijzigingen die deze eeuw zijn doorgevoerd op een aantal punten ingeperkt ten opzichte van het moment dat de polis is afgesloten. In dit artikel gaan we in op die wijzigingen. Uiterste ingangsdatum Toen u destijds de polis afsloot kon

jaar of ouder wordt. Met andere woorden, bij polissen waarin geen einddatum staat genoemd, dient u als verzekeringnemer een direct ingaande lijfrente-uitkering ten behoeve van uzelf aan te kopen uiterlijk in het jaar waarin u 70 jaar wordt. u met het expiratiekapitaal op ieder moment een levenslange direct ingaande lijfrente (oudedagslijfrente) aankopen. Er was geen verplichte ingangsdatum. Dat is inmiddels veranderd. De Belastingdienst stelt zich nu op het standpunt, dat de uiterste ingangsdatum het jaar is waarin de verzekeringnemer 70 jaar wordt, tenzij op de polis een andere, latere datum staat genoemd. De polis mag echter vanaf 1 januari 2001 niet dusdanig zijn verlengd, dat de einddatum van de lopende polis uitkomt in het jaar waarin de verzekeringnemer 71

Vroegste ingangsdatum Ook kon u met het expiratiekapitaal een tijdelijke direct ingaande oudedagslijfrente aankopen. Bij deze vorm is sprake van een vroegste ingangsdatum. Namelijk het jaar waarin de verzekeringnemer de eerste pensioenuitkering ontvangt of 65 jaar wordt. Er gold geen verdere beperking aan deze ingangsdatum. Ook hierin is verandering gekomen. De Belastingdienst is de mening toegedaan, dat de vroegste ingangsdatum nu het jaar is waarin de verzekeringnemer 65 jaar wordt.

Met andere woorden, een tijdelijke direct ingaande oudedagslijfrente mag niet eerder ingaan dan het jaar waarin u 65 jaar wordt en niet later ingaan dan het jaar waarin u 70 jaar wordt. Wat hetzelfde is gebleven is de minimale uitkeringsduur van 5 jaar en het feit dat de hoogte van de uitkering gemaximeerd is (ongeveer 21.000 euro per jaar (2011)). Einddatum ongewijzigd Tenslotte kan het expiratiekapitaal worden gebruikt voor een zogenaamde overbruggingslijfrente. Dit is een lijfrente die ingaat op een bepaald moment en eindigt op het moment dat u óf met pensioen gaat óf 65 jaar wordt. Volgens de wettekst en de parlementaire geschiedenis geldt de vroegste van beide. De Belastingdienst is in dezen inschikkelijk: u

mag de einddatum zelf kiezen. Hierin is niets gewijzigd. Tot slot De mogelijkheden met de brede herwaarderingspolissen zijn dus verder beperkt ten opzichte van het moment dat de polis is afgesloten. Een goede reden om te (laten) bekijken of dit invloed heeft op het optimale moment waarop u een direct ingaande uitkering laat ingaan.

Ellen Bossink Directeur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Den Haag.Ellen.bossink@nl.abnamro.com


12>

Vrijdag 22 april 2011

pasen

Pasen: van de kerk tot de meubelboulevard Pasen vindt zijn oorsprong in een eeuwenoude traditie, maar bedrijven proberen er steeds vaker een eigentijdse draai aan te geven. Lang niet iedereen zit meer op z’n paasbest gekleed in de banken van de kerk. En dan moet de tijd anders besteed worden. We kunnen eieren zoeken, naar meubelboulevards, de doe-het-zelf-winkels zijn open en ook theaters zien het feest als een mooie gelegenheid om de deuren te openen. Den Haag Centraal zet een paar van deze alternatieve paastips voor u op een rij.

Geschiedenis Op de zondag na de eerste volle maan in de lente is het Pasen. De Paastijd duurt echter officieel van Paaszaterdag tot Drievuldigheidszondag (de laatste dag van het octaaf van Pinksteren). Pasen komt oorspronkelijk van het Joodse ‘Pesach’. Nadat de Joden vierhonderd jaar als slaven in Egypte hadden geleefd, werden ze door God bevrijd. Hiervoor werden onder meer allerlei plagen ingezet. Met Pesach herdenkt het Joodse volk zijn uittocht uit Egypte onder aanvoering van Mozes. Ter ere hiervan werden vroeger lammetjes geslacht en speciale broden gegeten. Jezus is op deze herdenkingsdag (vrijdag) gekruisigd. Op zondag wilde men hem balsemen, maar het graf bleek leeg te zijn: Hij was uit de dood opgestaan. Met Pasen herdenken Christenen deze wederopstanding van Jezus. Bepaalde symbolen waarbij we nu volop aan Pasen denken, komen lang niet allemaal uit het Christelijke geloof. Eieren, die schattige kuikentjes en paashazen zijn hier een goed voorbeeld van. Deze

symbolen vinden hun oorsprong in een feest ter ere van de godin van de liefde en vruchtbaarheid: Astoreth, Astarte of Isjtar genoemd. Met grote orgieën werd gevierd dat de zon terugkwam en de natuur ontwaakte uit de winterse dood. Vroeger vond dit feest plaats rond 1 mei. De symbolen van deze godin waren de haas en het ei. Andere feesten die veel met Pasen te maken hebben zijn de feestdag rondom Eostre, de godin van de dageraad en het feest ter ere van de Teutoonse godin van licht en lente: Eastre. Dit feest was bedoeld om de demonen van de winter te verjagen. Vaak werden hierbij paasvuren aangestoken op heuveltoppen. Zoals bij zoveel van onze feestdagen zijn ook hier gebruiken uit andere culturen en tradities verbonden met de Christelijke viering. De overeenkomsten zijn ook eenvoudig te zien: het herrijzen van de zon wordt in verband gebracht met het herrijzen van Jezus.

dat alles te maken heeft met de intocht van Jezus in Jeruzalem. Alle mensen legden toen takken op de weg, waar Jezus op zijn ezel overheen reed. Nu nog is een Palmpaastak niet echt compleet zonder een takje (Buxus). Maar er is ook een andere uitleg voor de paastak vol gekleurde eitjes en kuikens die bij veel gezinnen in de huiskamer staat. Eeuwen geleden deden de Germanen hetzelfde op het land. Mensen hingen beschilderde eieren in de bomen in de hoop dat de takken veel volle vruchten zouden krijgen.

Palmpaastak Het lopen met Palmpaastakken is een oud gebruik

Familie-uitjes Koninginnekermis Touwtje trekken, grabbelen, botsauto’s en nog veel meer op deze feestelijke kermis. Speciaal voor de kleintjes is er een ruime keuze aan attracties. Vanaf 23 april op het Frederik Hendrikplein, van 13.00 tot 21.00 uur. Art Jazz Dit kunstproject voert bezoekers langs Scheveningse ateliers. Ditmaal gaat de route over de Pier en de boulevard. De toer begint bij Lunchroom Somer op Scheveningen (Pier) waar informatie en plattegronden te verkrijgen zijn. Maar je kunt er ook even blijven hangen voor een tosti of een kop koffie. Radio Latino Media staat vanaf 12.00 tot 15.00 uur bij deze strandtent. DJ Carlos en DJ Niche draaien America-Latino en cross-over muziek. Art&Jazz, start: So-

mer, Pier. Op 23 en 24 april. Voor meer informatie: www.artandjazz.nl Culturalis Scratch De Misa Criolla en de Misa Por La Paz van Ariel Ramirez worden op 25 april door het grootste koor van Den Haag uitgevoerd in de Lutherse Kerk. Dit alles in samenwerking met tenor Javier Rodríguez en zijn begeleidingsensemble ‘Chensemble’ uit Argentinië. Scratch, Lutherse Kerk, 25 april. Aanvang: 16.30 uur. Voor meer informatie: www.singalongevents.nl Bunker Tweede paasdag start traditioneel het opendagen seizoen van het voormalige opleidings- en commandocomplex van de organisatie Bescherming Bevolking. Midden tussen het groen is er een plek

Shoppen Denneweg De Denneweg en omgeving staan zaterdag 23 april in het teken van Pasen. Tussen 13.00 en 17.00 uur worden bezoekers aan de Denneweg ontvangen door vrolijke paashazen. Zoeken naar paaseitjes is niet nodig. De paashazen delen ze op de terrassen en in de winkels uit.

Mariahoeve In winkelcentrum Mariahoeve is er een paasmarkt met diverse hobby’s en creatieve stands en een oud-Hollandse markt, waar diverse oude ambachten te zien zijn. De Pepperstreet Jazzband verzorgt een optreden. Op 23 april, vanaf 10.00 uur.

Paasmarkt De traditionele driedaagse Paasmarkt kan vanwege de Koninginnekermis dit jaar niet op de gebruikelijke locatie Lange Voorhout gehouden worden. Op het Lange Voorhout staat de Kermis al. De Paasmarkt moet uitwijken naar het Plein en de Hofplaats beide aan de Lange Poten. De Paasmarkt wordt gehouden van zaterdag 23 april t/m tweede paasdag maandag 25 april dagelijks van 10.00 tot 17.00 uur.

die herinnert aan de periode van de Koude Oorlog. De dreiging van een atoomoorlog is ook aan Nederland niet voorbijgegaan. Zo is er in het park Overvoorde een bunker gebouwd. De stichting Nationale Collectie Bescherming Bevolking heeft deze bunker in beheer. De afgelopen jaren is met veel geduld de bunker in zijn oorspronkelijke staat terug gebracht. RTV Rijswijk gaat de gehele dag uitzenden vanaf deze locatie. Men besteedt aandacht aan de geschiedenis van de B.B. Gidsen verzorgen tijdens de openstelling rondleidingen. U krijgt informatie over het complex, de Duitse bezettingsjaren en de organisatie Bescherming Bevolking. Atoombunker, Van Vredenburchweg 176b Rijswijk, open op maandag 25 april van 11.00 tot 16.00 uur. Gratis. Voor meer informatie: www.ncbb.nl

Onderzoek De betekenis van Pasen is voor een ruime meerderheid van de Nederlandse bevolking onbekend. Uit een onderzoek op de site watgelooftu.nl onder ruim 14.000 geënquêteerden blijkt dat ruim 53 procent van de bevolking bij Pasen niet denkt aan een christelijke feestdag. Dat Jezus is opgestaan uit de dood is bij twee derde van de bevolking onbekend. Nederlanders zien Pasen vooral als een extra vrije dag voor familiebezoek. Zeker 15 procent denkt aan niets in het bijzonder bij Pasen.


Vrijdag 22 april 2011

pasen

Passion

Pasen en het Christelijke verhaal zijn hierbij een bron van inspiratie geweest. Vooral componisten kregen er geen genoeg van. Een van de meest bekende is natuurlijk Johann Sebastian Bach met de Johannes-Passion, Matthäus-Passion en zijn cantates. Voor de Eerste Paasdag bedacht Bach de cantate nr. 4 Christ lag in Todesbanden. Voor de Tweede Paasdag schreef hij vervolgens de cantate nr. 6 Bleib bei uns, denn es will Abend werden. Bachs relaas van de kruisiging van Christus is één van de belangrijkste muzikale documenten in de Westerse cultuurgeschiedenis. Residentie Orkest Het Residentie Orkest heeft dit jaar Reinhard Goebel uitgenodigd om de Matthäus Passion te dirigeren. Met het door hem opgerichte Musica Antiqua Köln profileerde Goebel zich als één van de belangrijkste exponenten van de oude muziekscene. De Duits-Nederlandse cast staat samen met het Nederlands Kamerkoor en het Haags Matrozenkoor op het podium. Matthäus Passion, Dr Anton

Philipszaal. Vrijdag 22 april en zaterdag 23 april om 19.00 uur. Voor meer informatie: www.residentieorkest.nl Grote Kerk Op dynamische wijze weet Pieter Jan Leusink zijn zangers, solisten en instrumentalisten te inspireren bij zijn uitvoering van Bach’s meersterwerk: de Matthäus Passion. Met medewerking van the Bach Choir of the Netherlands, the Bach Orchestra of the Netherlands en het Holland Boys Choir. Dit koor bestaat alleen uit jongens- en mannenstemmen; zoals Bach zelf het ook deed. Matthäus Passion, Grote Kerk op vrijdag 22 april om 19.30 uur. Voor meer informatie: www.grotekerkdenhaag.nl

<13

den van Christus. Nu laat Andeweg zich inspireren door Bachs Lukas Passion. Het schilderij ‘Passionen van Bach’ van Juliaan Andeweg wordt in de Thomaskerk geëxposeerd tot en met 23 april. ‘Passionen van Bach’ , Thomaskerk, Abcoudestraat 2. Gratis toegankelijk.

Thomaskerk Schilder Juliaan Andeweg is in zijn werk voor een groot deel geïnspireerd door het lij-

lezersaanbieding

den haag centraal

Matthäus Passion – J.S. Bach DIRIGENT PIETER JAN LEUSINK vr. 22 april, 19.30 uur, Grote Kerk, Den Haag The Bach Choir & Orchestra of the Netherlands Robert Luts Evangelist - Henk van Heijnsbergen, Christus- Rachel Nicholls, sopraan Sytse Buwalda, countertenor - Martinus Leusink, tenor - Math Dirks, bas

Onder leiding van Bach-specialist Pieter Jan Leusink wordt u meegevoerd in de indrukwekkende sfeer van Bach’s meesterwerk de Matthäus Passion. Dynamische uitvoeringen door The Bach Choir of the Netherlands en barokorkest met specialisten op authentieke instrumenten. De beroemde Belgische tenor Robert Luts, winnaar van veel internationale muziekprijzen, vertolkt op sublieme wijze de Evangelist. In de aria ‘Erbarme dich’ zal Sytse Buwalda u kippenvel bezorgen. U gaat luisteren naar een emotionele vertol-

king van de aria ‘Aus Liebe’ door de internationaal gelauwerde sopraan Rachel Nicholls. Wilt u Bach’s Matthäus Passion écht beleven en ervaren wat een ‘live’ uitvoering met u kan doen, kom dan luisteren. De uitzonderlijke talenten van de ruim 60 musici staan garant voor een uitvoering die intens, krachtig, ontroerend, meeslepend en indrukwekkend zal zijn. Jaarlijks keren ruim 20.000 muziekliefhebbers terug naar de unieke uitvoeringen o.l.v. dirigent Pieter Jan Leusink.

AANBIEDING

€10,- voordeel per kaart, dus € 50,- i.p.v. € 60,- per 2 kaarten de cd Matthäus Passion Highlights t.w.v. €15,- geheel gratis!

ag 22 ze vrijd lever de n e in ur) e bon B vul dez f 18:45 u ZG77 Of assa open vana . .v .v o . (k 8 19 Voorl.: 5 – 68 4 e kerk in Bel 052 de kassa van d : n Huisnr april aa

EN ESTELL

Naam: : Straat: nplaats de/Woo Postco

nr:

n Telefoo

n Haag erk, De Grote K r, u ) u aar ten , 19.30 22 april ochte k k r. e v g ) s ,d 0 p ree (ipv €6 (n.v.t o X €50,-


14>

Vrijdag 22 april 2011

opinie

Scheveningen Haven slibt dicht

het karakter van de functies in Scheveningen-Haven en ScheveningenBad zodat ze elkaar aanvullen, voorkomen van belemmeringen voor de scheepvaart ten gevolge van de bebouwing bij de havenmond. Een brug over de havenmond mag het scheepvaartverkeer niet stremmen en de bebouwing van de haven mag geen windhinder veroorzaken.

Sinds kort zit er weer beweging in de plannenmakerij rond Scheveningen Haven. Niet dat er nieuwe plannen zijn, de oude plannen – zo stelt wethouder Marnix Norder – zijn bijgesteld vanwege de ‘crisis’. Op basis van de in 2008 vastgestelde Nota van Uitgangspunten wordt verder ontwikkeld, maar feitelijk is sprake van een Gewijzigde Nota van Uitgangspunten. Door Rinus Aandewiel, Cees de Jager en Arno Schoondorp

Veel is door de crisis en andere omstandigheden in de uitgangspunten veranderd, bijgesteld zegt de gemeente. Geen cruise-terminal met een Vierde Haven, het aantal woningen is teruggebracht van 840 naar circa 700. De Derde Haven wordt niet gedempt en blijft open voor zeezeilers, geen drie maar twee torens op de havenhoofden. Ook de brug over de havenmond is vervallen, maar een idee over een kabelbaan tussen Noordelijk en Zuidelijk havenhoofd is wel geventileerd. Per brief d.d. 23 december 2010 nodigde wethouder Norder en de drie overgebleven projectontwikkelaars de Gezamenlijke Scheveningse Bewonersorganisaties (GSBO) uit naar de klankbordgroep vier vertegenwoordigers af te vaardigen. Op deze uitnodiging van gemeente en projectontwikkelaars moest uiterlijk 10 januari 2011 worden ingegaan door opgave van namen aan Projectmanagement Scheveningen Haven. Het Platform Rust aan de Kust heeft haar standpunten en inzichten in een schrijven naar GSBO en Scheveningse bewonersorganisaties uitvoerig toegelicht, vanuit het standpunt dat de bewoners van Scheveningen, met name de omwonenden, bij het project betrokken behoren te worden op basis van de Inspraak- en samenspraak-verordening Den Haag. En heeft gevraagd of de bewonersorganisaties nog ten volle de opvattingen neergelegd in het rapport ‘Scheveningen Leeft’ onderschrijven. Voorts is aangevoerd dat alleen draagvlak ontstaat waar aan belanghebbenden transparantie en openheid wordt geboden. Dat alle omwonenden geïnformeerd worden over het Project Scheveningen Haven, en niet alleen een selecte groep van geselecteerden. Het Platform Rust aan de Kust heeft in een schrijven naar GSBO, bewonersorganisaties, projectontwikkelaars en gemeente haar inzichten en bezwaren kenbaar gemaakt, onder meer tegen het geselecteerde en selectieve karak-

40% van de huidige ligplaatsen in de Eerste en Derde haven zullen komen te vervallen. > Foto: Platform Rust aan de Kust.

ter van de bewonersvertegenwoordiging, maar nimmer een rechtstreeks antwoord gekregen, ook niet van het gemeentebestuur of gemeenteraadsleden. Maar die manier van doen kent Rust aan de Kust al uit het dossier puingranulaat op het Norfolkterrein. Zelf stelt wethouder Norder dat het samenspraaktraject Scheveningse Haven reeds heeft plaatsgevonden bij de Nota van Uitgangspunten. Echter, de huidige plannen en in ontwikkeling zijnde projecten vinden hun grondslag in een Gewijzigde Nota van Uitgangspunten, de in 2008 geaccordeerde uitgangspunten zijn door de crisis op wezenlijke punten verlaten. Rust aan de Kust is van mening dat op basis van de nu geldende regelgeving, in openheid en transparantie het hele traject weer doorlopen moet worden, met name ook vanwege Europese richtlijnen. Dit geldt ook voor de m.e.r.-rapportage. Verstrengeling Aan de voorzitter van de Commissie Ruimte bericht wethouder Norder de stand van zaken Scheveningen Haven per brief d.d. 15 februari 2011, verzonden op 25 februari 2011, de dag na de eerste klankbordgroepbijeenkomst. De daarop volgende bijeenkomsten waren 17 maart en 14 april 2011, waarbij de gemeente en het consortium van projectontwikkelaars steeds aan-

uw mening

Geen partycentrum

CarTeun

is echter geen partycentrum zoals dhr. Van der Eijk meent. De weinige evenementen waar het sinds de heropening aan meedeed, hebben altijd een duidelijke relatie met de museale inhoud en respecteren de monumentale waarde van het gebouw. Door mee te doen aan bijvoorbeeld de Museumnacht en Festival Classique vervult het museum een actieve rol in het culturele leven van onze stad; daar zal geen zinnig denkend mens tegen zijn. Directie Museum de Gevangenpoort

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Teun Berserik

Met enige verbazing namen wij afgelopen vrijdag kennis van een artikel in uw krant over Museum de Gevangenpoort. Vooral het door de auteur, de heer P. van der Eijk, gesuggereerde idee dat het museum uit commerciële overwegingen zou sjoemelen met de historische werkelijkheid, kunnen wij met kracht ontkennen. Na een ingrijpende restauratie heropende het museum in september 2010 zijn deuren. In de hernieuwde presentatie, waarbij vele deskundigen aan meewerkten, komt de historische waarde en authenticiteit sterker naar voren. Museum de Gevangenpoort zet zich in om een correct beeld te geven van de geschiedenis van het strafrecht in ons land. Daarmee onderscheidt het museum zich juist van andere instellingen waar martelwerktuigen te zien zijn. Museum de Gevangenpoort is geliefd bij een brede doelgroep. Het museum

wezig zijn. Het project Scheveningen Haven is kennelijk niet een gemeentelijk project, maar een gezamenlijk project van gemeente en projectontwikkelaars; bij de gemeente is echter sprake van een verstrengeling van private en publieke belangen, van private belangen en publieke/bestuurlijke bevoegdheden. De enige baat van de gemeente is de verkoop in de toekomst van zes hectare haventerrein voor de bouw van woningen en realiseren van projecten door de aanzittende projectontwikkelaars. Aan het bouwrijp maken van het havengebied is ook wijziging van het bestemmingsplan verbonden. Als de havengrond verkocht wordt, een privaatrechtelijke transactie, dienen de projectontwikkelaars de vergunning te verwerven voor realisering van hun (deel)project, een omgevingsvergunning, te verlenen door de gemeente. Welk publiek belang is gediend met een gemeentelijk krediet van anderhalf miljoen euro voor onderzoeken als buitendijkse ligging Scheveningen Haven, Natura 2000 en onderzoeken op het gebied van nautiek en kades? Strikt genomen geen kosten verbonden met stedenbouwkundig onderzoek, maar met onderzoeken in het kader van wijziging van het bestemmingsplan en verbonden met projectontwikkelaars toevallende kosten voor verwerving van de omgevingsvergunning.

Subsidieert Norder hier de projectontwikkelaars terwijl in de stad bibliotheken worden gesloten? En wordt in deze crisisperiode belastinggeld gestopt in onderzoeken waarvan de uitkomst geen garantie biedt dat de projecten binnen afzienbare termijn realiseerbaar zijn. Diepzeehaven Terwijl over het besprokene binnen de klankbordgroep weinig in de publiciteit komt, is een van de deelnemers, de Belangenvereniging Schevenings Havengebied (BSH), op 22 maart 2011 naar buiten getreden en heeft wethouder Norder bericht dat de grote beroepsschepen in de toekomst in de Eerste Haven niet meer kunnen aanleggen. Volgens BSH betekenen de huidige stedenkundige plannen, dat 40% van de huidige ligplaatsen in de Eerste en Derde haven zullen komen te vervallen en een totaal onwerkbare situatie dreigt! De BSH beschrijft een werkelijkheid die naar de mening van Rust aan de Kust opgepakt en onderzocht moet worden alvorens de plannenmakerij te vervolgen! En dat is een kwestie waarover niet alleen Den Haag gaat, maar die mogelijk nationaal gevoelig ligt! Voor Scheveningen Haven geldt dat de maritieme activiteiten de hoogste prioriteit hebben. De Nota van Uitgangspunten is helder: Extra aandacht schenken aan

Bevoegdheden Bovendien voert Platform Rust aan de Kust aan dat bij de plannen met andere dan stedenbouwkundige aspecten rekening moet worden gehouden. Scheveningen Haven is Rijks-water, wat betekent dat het bevoegdheden van Rijkswaterstaat raakt. De zeggenschap en bevoegdheden van Den Haag zijn die van beheerder, waarbij de Wet Beheer Rijkswaterstaatwerken mede bepalend is. Bij het ontwikkelen neemt de provincie een centrale rol in, en werkt nauw samen met onder meer Rijkswaterstaat, de Unie van Waterschappen en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Zelfs is getekend een afsprakenkader buitendijkse waterkwaliteit! Ook is ‘waterveiligheid’ van belang, te weten in relatie tot het stelsel van primaire waterkeringen, waartoe ook Scheveningen Haven behoort. De gemeente Den Haag kan niet in volle vrijheid aan de gang gaan bij de ontwikkeling van en verandering aan de haven. Vanuit rijksniveau is de Beleidslijn kust recentelijk vastgesteld, initiatiefnemers van plannen langs de kust kunnen de beleidslijn gebruiken om te bepalen aan welke regels zij zich moeten houden en met welke overheden en wetten zij te maken krijgen als zij willen bouwen en geeft een kader bij het toetsen van plannen voor bijvoorbeeld de aanleg van parkeerplaatsen, strandpaviljoens en het bouwen van woningen. Onderlinge afstemming tussen de verschillende overheden wordt makkelijker nu de regels en procedures duidelijk in de beleidslijn beschreven zijn. Kortom, stedenbouwkundigen kunnen in opdracht van de gemeente nog zulke mooie plannen maken, de plannen worden ook getoetst door andere overheden, met name Rijkswaterstaat en met ministerie van Infrastructuur en Milieu. Scheveningen Haven, het is bestuurlijk niet eenvoudig! Gemeente begin met openheid en transparantie ! Arno Schoondorp, Cees de Jager en Rinus Aandewiel maken deel uit van Platform Rust aan de Kust.


Vrijdag 22 april 2011

cultuur

<15

De Matthäus volgens Reinhard Goebel Door Doron Nagan

Ja, de Duitse barokmuziekspecialist, violist en oprichter van Musica Antiqua Köln, Reinhard Goebel (59), vindt het best eng om Bachs Matthäus-Passion bij het Residentie Orkest te komen dirigeren. “Het is lastig om het werk te dirigeren in een land met zo’n grote Matthäustraditie”, zegt Reinhard Goebel in vlekkeloos Nederlands. “Het publiek heeft natuurlijk bepaalde verwachtingen en bij een dergelijk bekend werk loop je het gevaar dat je met je historisch geïnformeerde uitvoering iets gaat verstoren voor de mensen in de zaal. De muziek klinkt misschien anders dan verwacht en dan zijn ze teleurgesteld. Dat was een van de redenen dat ik me als specialist in oude muziek vaak op onbekend repertoire richtte”, voegt Goebel er half schertsend half serieus aan toe. “ “Dan kon ik zonder gevaar een eigen visie op de muziek ontwikkelen”. Goebel is als leider en violist van Musica Antiqua Köln bekend vanwege zijn spirituele en vooral snelle uitvoeringen van werken van Bach en anderen. Snelle tempi vormen zijn handelsmerk, zoals hij ook heel snel en energiek praat. Maar het gaat Goebel om meer dan alleen uitvoeringstechnische vraagstukken bij de Matthäus. “De kwestie is dan ook: is deze muziek gevoel of geschiedenis? Mijn antwoord is: geschiedenis. Die is het belangrijkste. Gevoelens zijn bij iedereen anders. Als dirigent ben ik er niet om gevoelens te interpreteren, en zeker niet die van mijzelf. Het gaat er om de muziek op de juiste manier uit te voeren. Het gevoel zit vanzelf al in de muziek van Bach. En die muziek is behalve geschiedenis natuurlijk ook kunst. En als zodanig bewonderen we het vakmanschap van Bach. Maar de

muziek is geen expressie van gevoel. Zo’n stuk moet je niet gebruiken als transporteur van ons gevoel en zeker niet als uitdrukking van de Calvinistische waarheid. Vergeet niet dat jullie calvinisten de muziek juist hebben verboden”. Nee, Reinhard Goebel is zelf niet gelovig in die zin dat hij alles wat in de bijbel staat gelooft. “Ik zie de bijbel meer zoals ik naar muziek kijk, als geschiedenisboek. En religie als wetgeving. Ik ga niet (meer) naar de kerk. Maar ik bewonder wel wat het christendom ons aan kunst heeft geschonken, werken als de Matthäus of de schilderkunst van Michelangelo”. Goebel is van huis uit historisch georiënteerd, stelt hij zelf vast. Hier komt ook de belangstelling voor de Nederlandse taal die hij zo goed spreekt vandaan. “Ik ben in Siegen geboren. Daar staat een kasteel van de Oranjes. Mijn ouders vertelden me aan de hand daarvan over de banden met Nederland”. Later kreeg Goebel persoonlijke banden met Nederland door de grote invloed die Frans Brüggen op hem heeft gehad in de oude muziekbeweging. Ook studeerde hij in Nederland bij violiste Marie Leonhardt, echtgenote van klavecinist Gustav Leonhardt. Dat Reinhard Goebel uiteindelijk zijn viool inruilde voor de dirigeerstok heeft een pragmatische reden. “Ik wilde na mijn 55ste geen viool meer spelen”, zegt de energieke Goebel. “Acht uur per dag viool studeren op die leeftijd gaat niet meer. Daarbij kreeg ik problemen aan mijn linkerhand waardoor ik genoodzaakt was andersom te gaan spelen, dus strijken met mijn linkerhand. Op mijn vijftigste dacht ik: dit gaat zo niet langer. Toevallig wisselde mijn toenmalige platenmaatschappij DG van eigenaar en

werd DG omgevormd tot een geldfabriek, werd het winkeltje van sopraan Anna Netrebko. Artistieke zaken speelden geen rol meer en maakten plaats voor zuiver winst maken. Ik werd elke maandag gebeld of ik niet een cd met die of die wilde maken, zonder überhaupt te kijken of ik in artistiek opzicht paste bij de artiest in kwestie”. Dus vertrok Goebel bij de platenmaatschappij, en was de weg voor het dirigeren vrij. Bachs Matthäus-Passion leidt hij nu pas voor de derde keer als dirigent. “Ik wil geen lopende-band-dirigent worden die elk jaar de Matthäus doet. Liever niet”. De Matthäus ziet hij niet als een religieus werk maar vooral als document van religiositeit. “Bach was in de eerste plaats componist en zeker niet de vijfde Evangelist”, stelt Goebel droog en relativerend vast. Maar de Matthäus is tenslotte wel ‘De Grote Passion’, zoals het werk in huize Bach werd genoemd. “Het werk vormt een perfect architectonische cyclus, of bouwsel, zeker geen Vivaldi opera, die klinkt als twaalf achter elkaar gezongen vioolconcerten. Nee, de Matthäus kent een wonderbaarlijke eenheid en een duidelijke structuur. Mijn taak is straks te zorgen dat ik en het Residentie Orkest het werk zodanig uitvoeren dat het niet uit elkaar valt”. Zou Reinhard Goebel kunnen luisteren naar en genieten van een hedendaagse uitvoering van Bachs Matthäus die níet historisch verantwoord is? Het blijft heel even stil. Dan zegt Goebel met zachte stem: “Dan neem ik liever een pilsje….of een paasei…”.

Bach: Matthäus-Passion. Solisten koor en het Residentie Orkest onder leiding van Reinhard Goebel. Philipszaal 22 en 23 april, 19.00 uur. www.residentieorkest.nl

Oprichter van Musica Antiqua Köln: Reinhard Goebel. > Foto: PR

Installatie Heiner Goebbels in de Koninklijke Schouwburg

Compositie voor vijf piano’s en geen pianist

dingen voor te schotelen, door het publiek alleen toe te laten zien”.

Door Eric Korsten

Een pianola – en toch ook weer niet. Heiner Goebbels schreef een compositie voor vijf piano’s. Uit te voeren zonder pianist maar met een ingenieus mechaniek waarin geen levende ziel te bekennen lijkt. Maar tegelijk is het ook een magisch landschap, een uiterst fascinerend en indrukwekkend poëtisch kijkspel. Een unieke sample van klassieke muziek, jazz, visuele en beeldende kunst overgoten met een met precisie gedoteerde hoeveelheid tekst. Met zijn voorstellingen annex installaties zoals Stifters Dinge treedt componist en muziektheater-cultheld Heiner Goebbels in de voetsporen van illustere conceptuele voorgangers als John Cage en, in Nederland, de in Den Haag woonachtige muziektheaterpionier Dick Raaymakers. Vijf piano’s staan centraal in Goebbels’ muzikale theatermachine, een jongensachtige Meccano-doos in dubbelkwadraat, waarin onzichtbare handen een klavier bespelen. Waarin visuele en akoestische impressies in elkaar overvloeien en transformeren tot een fascinerend fresco van gure wind, mystieke mist, golvend water en vloeiend ijs. Zodra Goebbels’ wonderlijke, illusionaire installatie zich in beweging zet, ontvouwt zich een verhaal over mens en natuur. Videoschermen, waterbassins en tal van mechaniekwerken – tot op het bot uitgeklede piano’s aan toe – die geluiden, bewegingen en sferen ondersteunen bij de overpeinzingen die de machinerie oproept en die zich onherroepelijk van je meester maken onder het toezien. Onwillekeurig schiet

Vijf piano’s staan centraal in Goebbels’ muzikale theatermachine. > Foto: Mario del Curto

de naam van Jean Tinguely door het hoofd – maar dan zonder dat speelse, en eerder meditatief stemmende, lounge. Volgens Goebbels gaat zijn werktuigkundige voorstelling om een eerbetoon aan de overweldigende kracht van natuur en materie. Goebbels: “Stifter is iemand die de natuur niet

zomaar toont, maar die deze mooier maakt, esthetischer maakt, er ritme, rituelen en herhalingen aan toevoegt. Ik hecht groot geloof aan deze principes omdat ik denk dat alleen zo de natuur ‘overdraagbaar’ is. Een boodschap? Als je een boodschap hebt, ga je naar het postkantoor, zei Hitchcock ooit. Maar het is nu ook weer niet zo

dat we, decorontwerper en beeldend kunstenaar Klaus Grünberg en ik, een zinloze constructie in elkaar gezet hebben. Bij het maken hebben we ons vooral de vraag gesteld hoe ver je kunt gaan zonder enige aanwezigheid van acteurs, zonder enig levend wezen te laten zien, of je het publiek kunt boeien door het uitsluitend materialen en

Magisch landschap Als een hedendaags alchemist schikt en herschikt Heiner Goebbels de ingrediënten van zijn Stifters Dinge tot een magisch landschap. Hij liet zich inspireren door de beschrijvingen van Adalbert Zifter, een Oostenrijkse schrijver uit de Biedermeiertijd, die de oerkrachten van de natuur een centrale plek gaf in zijn werk. Goebbels deelt met deze 19de-eeuwse schrijver en filosoof een feilloos gevoel voor esthetiek en een doorgedreven aandacht voor ‘de dingen’. Op de scène daarom dus geen acteurs. Goebbels’ kunst der afwezigheid neemt de mens op de korrel: Hebben wij voldoende aandacht voor de impact van onze daden op onze omgeving? De Duitse componist en theatermaker noemt zichzelf schepper van onbenoemde kunst: voor jazz swingt zijn muziek te weinig, volgens liefhebbers van hedendaagse muziek zit er te veel pop en theater in zijn composities, voor theaterfans zit te veel muziek in zijn voorstellingen, en volgens operafans wordt er niet genoeg gezongen. Maar alle grote internationale festivals staan in de rij om Goebbels nieuwe opdrachten te bezorgen en wat hij ook maakt, het reist steevast de wereld rond. Stifters Dinge van Heiner Goebbels is op donderdag 29 en vrijdag 29 april te zien in de Koninklijke Schouwburg. Meer informatie: www.heinergoebbels.com. Reserveren: 0900-3456789.


Niet tHuiSbLijVeN Sartre zegt sorry Laura van Dolron t/m 21 mei

m Bramet o.a. Vlugvtan der Enr ic e n o Pac e

Lisztomania Pasen met Liszt

“Onverbloemd authentiek; snel en raak”  Volkskrant

Het Verjaardagsfeest miS Het Niet!

van Harold Pinter v.a. 10 mei GRATIS openbare repetitie di 3 mei, 16 uur. Reserveren receptie@nationaletoneel.nl

www.nationaletoneel.nl

Ook

LIVE SURF CINEMA Dawn Patrol & ‘Ongetemd’+ black tarantula! VR. 22 APR | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.00 uur | entree €3,50 Een lekkere ‘feelgood’ avond met surfbands The Dawn Patrol, Black Tarantula en de Nederlandse surffilm Ongetemd. Mmm, heerlijk. Laat de zomer maar beginnen!

330live COMEDY NIGHT met Kristel Zweers, Pieter Jouke & Fabian Franciscus ZA. 23 APR | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.30 uur | entree €9,- VVK | €12,- deur Reserveren aanbevolen! www.330live.nl/tickets Een vrouw met ballen, een domineeszoon die slimmer is dan zijn eigen hersencellen en een ervaren beginner; dat zijn de ingrediënten voor avondje vertier! Maak de borst maar nat... Na afloop is het natuurlijk weer tijd voor de voetjes van de vloer, met DJ NML!

Dr Anton Philipszaal & Lucent Danstheater zo 24 & ma 25 april www.philipszaal.nl 070 88 00 333

klassiek aan het

Spuiplein Korte Molenstraat 2 / www.330live.nl

41-020_DenHaagCentraal.indd 2

06-04-2011 16:05:09


Vrijdag 22 april 2011

<17

cultuur

Houtsnede M. C. Escher na dertig jaar weer te zien

Kleinkunstacademie met Paul van Vliet De ‘Paul van Vliet Academie voor cabaret, kleinkunst en entertainment’, zo heet een nieuwe theateropleiding die in september 2011 van start gaat in Den Haag. Paul van Vliet zelf vormt het geweten van de school, zal er les geven en als supervisor de opleiding monitoren. “We gaan het anders doen dan de andere opleidingen”, zegt Evert de Vries, die samen met Jan van Bergen de artistieke directie vormt. “Iedereen die van kleinkunst zijn of haar vak wil maken, is bij ons in principe welkom in het eerste jaar. Wij houden geen audities. Ook hechten we niet heel veel waarde aan schooldiploma’s. Ervaring heeft ons geleerd dat je eigenlijk eerst 107,6_175 DHC:-

11-03-2011

een jaar intensief met mensen moet werken, voor je echt iets kunt zeggen over hun talent”. De audities die theaterscholen houden, zijn moordend voor jonge mensen. Veel potentieel talent verdwijnt daardoor in het niets, zonder werkelijk een kans gekregen te hebben. Dood en doodzonde”. De Paul van Vliet Academie is een particuliere opleiding waarvoor geen studiefinanciering mogelijk is. Een fulltime-opleiding kost voor het eerste jaar € 8 330 exclusief materiaalkosten. De academie wordt gevestigd aan de Deventersestraat 21. Meer informatie: www.paulvanvlietacademie.nl.

14:37

Pagina 1

Ingezonden mededeling

Van Barye tot Bugatti Les Animaliers 18.02-29.05.2011

Na dertig jaar is de in 1967 vervaardigde houtsnede Metamorphose III van graficus Maurits Cornelis Escher weer voor publiek te zien, en wel in museum Escher in het Paleis aan het Lange Voorhout. Destijds kreeg Escher de opdracht van de toenmalige Esthetische Dienst van der PTT om zijn beroemde Metamorphose II met drie meter uit te breiden waardoor de totale lengte van het werk op zeven meter zou uitkomen. Na een eenmalige korte

tentoonstelling van drie maanden in 1980 in Het Gemeentemuseum was er geen plek om de grote houtsnede nogmaals tentoon te stellen. Museum Escher in het Paleis vond de oplossing in een speciale ronde lijst, waardoor het werk geen begin en einde heeft. Het werk hangt nu vlakbij zijn voorlopers Metamorphose I (1937), ruim 90 centimeter en de viermeterlange Metamorphose II (1939 - 1940). Metamorphose III, met als thema ‘eeuwigheid en oneindig-

heid’ is te vinden in het midden van de laatste zaal van de tentoonstelling bij alle belangrijke prenten. Wie het hele 7 meter lange kunstwerk wil zien, moet door blijven lopen. Dan veranderen geometrische vormen in bloemen waar bijen op kruipen, salamanders veranderen in een honingraat, zeilscheepjes in vissen en het lichte water in paarden. De tentoonstelling zal permanent in Escher in het Paleis te zien zijn. > Foto: PR

is, Bob Rigter. Hij schreef drie romans: ‘Jazz in de Oostzee’, ‘Langarm’ en ‘Vreemd’. In de eerste en laatste heeft de jazz een grote rol. Al is Bob van huis uit taalkundige (Universiteit Leiden), hij speelde met vele jazzgroten en was bij het laatste concert van Ben Webster waar hij zelfs op diens sax mocht blazen. Bovendien schreef hij een artikel over de afkomst van het woord ‘jazz’ dat inmiddels in een Engels etymologisch handboek is

opgenomen. Er deden de gekste verhalen de ronde over die afkomst. Het kwam van de naam van een dansende plantage-slaaf die Jasper heette. Of van het Arabische ‘jazib’, aantrekken, lokken. Of van het Afrikaanse Mandingo-woord ‘jasi’, buiten jezelf raken. Bob Rigter bracht het terug naar het (New Orleans-) Franse ‘chasse’, en dat betekent dan tempo-versnelling, jacht, jacht op een vrouw. Op zaterdag 23 april staat Bob met pianist Han van der Rhee in het voorprogramma in de Regentenkamer. Om te spelen en om zijn nieuwste werk te presenteren: een mooi uitgegeven boekske dat ‘Zen tijd’ heet (Uitgeverij Samsara). Met als ondertitel: ‘Voor saxofonisten, jazzcats, tennissers, golfers, kunstenaars, voetballers, honderdmeterlopers, tobbers, fietsenmakers, slapelozen en andere koekenbakkers’.

Harteveltstraat 1

Antoine-Louis Barye (1796-1875), Tigre dévourant un gavial 1831, 40 x 105 cm, brons, part. coll.

2586 el Den Haag

Mogelijk gemaakt door Sladmore Gallery, McArthur Glen Group, Univers du Bronze,

(070) 358 58 57

K.F. Hein Fonds, Christie’s Amsterdam, M.A.O.C. Gravin van Bylandt Stichting, Vrienden

Dinsdag t/m zondag

en Zakenvrienden van museum Beelden aan Zee, Sculpture Club en BankGiro Loterij

11.00-17.00 uur www.beeldenaanzee.nl

U NI V ER S DU BR ONZ E

’

jazz

Voor jazzcats en koekenbakkers

Schrijven en jazzspelen gaat niet vaak samen. In Nederland speelt Bernlef piano, in Amerika schreef saxofonist Art Pepper het aangrijpende ‘Straight Life’ en pianist Hampton Hawes zijn ‘Raise Up off me’ (beiden overigens met hulp van anderen). Drugs spelen in beide boeken een desastreuze rol, maar beide zijn indrukwekkend. Ik zou er niet over beginnen als deze week niet een jazzsaxofonist én schrijver in Den Haag te beluisteren

Dat is nogal wat, maar Bob ontleedt in tegen de poëzie aanleunende zinnetjes wat Zen is, wat Hsin is, wat Wu is en koppelt dat aan de manier om met jezelf en je talent om te gaan. Een citaat: “Jazzimprovisatie is Zenkunst bij uitstek. Niemand weet wat er komt. In het brandpunt van het Nu, komen compositie en uitvoering gelijktijdig voort uit de Hsin van de jazzmusicus. Vrij, zonder obstructie gespeeld, in direct contact met het instrument. Vluchtig als het pad dat een vogel vliegt”. Mooi, dat laatste. Hij citeert ook nog trompettist Philip Harper die zei: “In order to play you must be empty inside like a bamboo”. Harper (ex-Jazz Messengers) is mijn bruggetje naar het hoofdprogramma op die 23ste in de Regentenkamer. Want de Amerikaan brengt er dan met collegae Michael Varenkamp en

Eef van Breen een ‘Ode aan Dizzy, Chet & Louis’. Begeleid door drummer Ben Schröder en de Finse pianist Walter Wolff. En die laatste is op 27 april opnieuw in die Regentenkamer te horen, want dan presenteert hij er zijn nieuwe trio-cd ‘Prelude’, subtiele jazz, een aanrader. Nog even Bob Rigter: hij is óók nog de vader van tenorist Simon en die staat zondag 24 april in Pavlov in indrukwekkend gezelschap: Bart van Lier (trombone), Miguel Martinez (piano), Johnny Daly (bas) en Joost Patocka (drums). En zoon Simon werd geboren op de dag dat Ben Webster stierf. Je zou er bijna een Oosterse filosofie op loslaten.

Bert Jansma


18>

Vrijdag 22 april 2011

sport

Troy

De kracht van sport

Sparta Atletiek had afgelopen zondag een bijeenkomst in het Zuiderpark. Op zich niet iets heel bijzonders, maar wat me wakker schudde en vervolgens mijn aandacht vasthield, waren de jongvolwassenen die hier ook aanwezig waren. Stuk voor stuk ontdekten ze hoe ze reageerden in het heetst van de strijd, de competitie. Geweldig om te zien, al wist ik natuurlijk allang dat sporten kan bijdragen aan de manier waarop je in de wereld staat. Sport helpt om volwassen te worden, sport helpt bij integratie. Deze dag zag ik alle aspecten terugkomen. Jonge kinderen uit alle windstreken wedijverden om de allerbeste te zijn. Na de wedstrijd gaf iedereen elkaar netjes een hand en hielp mee opruimen. Tegen de coaches en ouders wil ik zeggen: u heeft goed werk goed geleverd met deze kinderen. Met zoveel slechte voorbeelden die we om ons heen zien, werd sport nu eens op een positieve manier belicht. Sporten kan een belangrijke functie vervullen in het leven van mensen. Het is een gezonde en leuke bezigheid. Onder het mom van ‘each one teach one’ kunnen jonge mensen hun enthousiasme overdragen aan de volgende generatie. Voor je het weet, zit er zomaar een nieuwe kampioen op het hoogste sportniveau in ons midden. Vertel het door, maak de groep groter. En omdat we toch op een positieve manier bezig zijn, wil ik graag nog even tegen Andries Jonker, de coach die het overnam van Louis van Gaal, zeggen: ‘well done!’. Het zal een lastige taak zijn geweest deze baan te aanvaarden, terwijl u wist dat er veel mensen aan uw kunnen twijfelden. U heeft uw rug recht gehouden en de eerste wedstrijd gewonnen. Veel geluk voor de rest van het jaar.

Troy Douglas Trainer, presentator en voormalig sprinter www.troydouglas.nl

Benjamin Mast, de sevens trainer van HRC, terwijl achter hem zijn team de finale wint. > Foto: Creative Images

Eerste Haagse toernooi met Olympische rugbyvariant

Rugby Sevens in opmars, dankzij de vrouwen Afgelopen zondag streden maar liefst zes teams in twee poules een zogenaamd rugby Sevens toernooi. Het was de eerste maal dat deze sterk opkomende variant van rugby in toernooivorm op Haagse grond werd gespeeld. Extra interessant is dat deze sport met ingang van 2016 Olympisch is. Dus reden genoeg om er meer van te willen weten. Door Hans Willink

Rugby kent een korte maar woelige Olympische geschiedenis. Slechts viermaal stond deze sport op de Olympische kalender: 1900, 1908, 1920 en 1924. Bij die laatste editie werd de finale tussen Frankrijk en de Verenigde Staten bijgewoond door maar liefst 21.000 toeschouwers en door de Amerikanen gewonnen met 17-3. Het merendeels Franse publiek — chauvinisme is een van origine Frans woord — zag hier niet helemaal de humor van in en bestormde na afloop het veld. De Franse spelers beschermden hun tegenstanders en de medaille-uitreiking moest worden verricht onder politiebescherming. Het IOC had destijds nog minder gevoel voor humor en besloot dat deze sport maar van de agenda moest. Sindsdien is er door de internationale bond IRB veel moeite gedaan om het rugby weer Olympisch te maken. Met resultaat. Dat ging natuurlijk niet zomaar. Het IOC moest overtuigd worden dat rugby weer bij de Olympische gedachte paste. Omdat de meest gebruikelijke variant fifteen-a-side, teams van vijftien spelers, al jarenlang werd afgewezen, besloot de IRB het IOC uit te nodigen bij de Hong Kong Sevens, het grootste

toernooi met zeven spelers per team. Het IOC ging — merkwaardig genoeg — pas volledig overstag, toen ze zagen dat ook vrouwen deze sport op hoog niveau spelen. En in die dames zit nou ook de opmars van het sevens rugby in Nederland. Het Nederlands sevens damesteam behoort tot de wereldtop en de verwachting is dat ze straks meedoen in Rio de Janeiro. Dat heeft de heren ook wakker geschud en dus wordt er meer aandacht gegeven aan de training van de sevens; tot voor kort was dit eigenlijk een manier om de zomer door te komen, in afwachting van het nieuwe seizoen. Dus is het niet verwonderlijk dat er bij de Haagsche Rugby Club een toernooi werd georganiseerd in deze variant. Niet op de laatste plaats omdat er drie Haagse spelers in de selectie van het Nederlands sevens team zitten: Maarten Jol, Niels Hirdes en Sander van der Eijck. De gastheer trad zelf met twee teams aan en uit Castricum waren ook twee teams gekomen. Daarnaast waren ook de Pink Panthers uit Driebergen en Waterland Rugby uit Purmerend present. Het weer zat mee, dus er was aardig wat publiek op af gekomen. Ook de vooraf aangekondigde barbecue hielp daaraan mee, want ook zien sporten maakt hongerig. Men had voor de gelegenheid zelfs een heel wild zwijn op de grill gelegd. Maar dat was allemaal bijzaak, want het ging natuurlijk om de sport zelf. Het aardige van sevens is dat het een snel spelletje is, dat in wedstrijden van tweemaal zeven minuten wordt gespeeld. Finales nemen doorgaans tweemaal tien minuten in beslag. “Dat snelle spel ligt de Haagsche Rugby Club wel”, weet trainer Benjamin Mast. Deze voormalige interna-

tional heeft de taak op zich genomen om, samen met de hoofdcoach Ronald Berrevoets, de Haagse spelers te bekwamen in deze rugbyvorm. “Vorig jaar hield ik me ook al met sevens bezig en dat is goed uitgepakt. We hebben het toen in Amsterdam op de Amsterdam Sevens goed gedaan; we wonnen de Platefinal van Utrecht met 10-0. Daardoor ontstond er ook binnen de club meer enthousiasme. Zelf had ik dat enthousiasme al, mede omdat ik twee jaar in het Nederlands sevens team heb gespeeld. Maar mijn ervaring zit met name in fifteen-a-side rugby. Daar heb ik verstand van. Als je bij de sevens een man verslaat, en je doet dat met een patroon, dan kun je scoren. Zo simpel is het”. Doordat het inderdaad zo simpel is, bloeit het sevens. Het is namelijk een snel te begrijpen kijksport. Ook als je nog nooit rugby hebt gezien is het vermakelijk om naar te kijken. Dat moeten de Olympische keuzeheren ook hebben gedacht toen ze hun besluit namen. Maar bij HRC speelde dat ook mee op deze zonnige zondag. “Het Nederlands team speelde dit weekend en wij hebben momenteel geen jongens in Oranje”,licht Mast toe. “Dus leek het me een aardig moment om te kijken hoe onze teams er voor staan. Eén telefoontje naar Lammert, de sevens coach van Castricum, leverde meteen twee teams op. Het was voor hun ook een goede graadmeter. Zo ging het ook met de Pink Panthers en Waterland, maar dan telkens met één team. Voor we het wisten, hadden we een klein toernooitje”. Sprong Het is de opmaat voor meer, want er wordt jaarlijks een imposant sevens

toernooi gehouden in ons land. Amsterdam huisvest al jaren het voornoemde Amsterdam Sevens, waar spelers uit de wereldtop aanwezig zijn en duizenden toeschouwers op af komen. Mast: “We hopen daar dit jaar met twee teams te kunnen meedoen. We kunnen ons niet spiegelen aan de grote landen die er komen, maar we kunnen er wel van leren. Het is goed om te zien hoe de beste landen van de wereld hun spelers opleiden. Sevens is je tackle, je pass en je conditie. Je krijgt heel veel karakter tijdens een sevens wedstrijd, want het is loodzwaar. Als ik dat de jongens kan bijbrengen, dan kunnen ze dat ook toepassen in het normale fifteen-a-side. Dan kunnen wij daar als club de vruchten van plukken”. Daarmee geeft Mast onbedoeld aan dat de sevens variant nog niet helemaal is ingeburgerd en toch een beetje wordt gezien als plezierig tijdverdrijf. Dat zal echter snel veranderen, want naarmate de Olympische Spelen van 2016 naderbij komen, zal ook de verdere opkomst van sevens wereldwijd toenemen. Mondiaal staat Nederland met de vijftientallen niet in de buurt van de wereldtop. Maar omdat het sevens snelheid en conditie vraagt, in plaats van atletische massa, zou ons land bij de heren ook wel eens een sprong voorwaarts kunnen maken. Tot het zover is, moet er nog veel worden getraind en dienen er meer toernooien te komen zoals die van afgelopen zondag. Aan het enthousiasme van trainers en spelers lag het niet. Ook het publiek genoot zichtbaar. Niet op de laatste plaats omdat het eerste team van de Haagsche Rugby Club in de finale het eerste team van Castricum met 38-17 versloeg. Maar eigenlijk deed dat nauwelijks ter zake.


Vrijdag 22 april 2011

sport

Den Haag GAA succesvolste Europese Gaelic footballclub, buiten Ierland In Engeland is voetbal ontstaan, in de Verenigde Staten honkbal en in Nederland korfbal. De sport van Ierland is Gaelic football. Het is de populairste sport van het eiland en wordt beter bekeken dan de nummer twee en drie sporten van het land: hurling en voetbal. Ook in Den Haag wordt Gaelic football beoefend.

Niemand keek er van op dat de Haagse degenschermster Sonja Tol (38) in Almere Nederlands kampioen werd. Voor de elfde keer. Opmerkelijk is wel dat de routinier ook volgend seizoen weer aan het NK zal deelnemen. Het jaar 2012 staat in het teken van kwalificatie voor de Olympische Spelen in Londen. Tol heeft zich in dat doel vastgebeten om nog een jaar aan haar carrière vast te plakken.

Waar haal je nog de drive vandaan om door te gaan? “Soms vraag ik me dat ook wel eens af. Maar ik wil nog één keer proberen om de Olympische Spelen te halen. Daar moet nu even alles voor wijken. Dat is ook de reden waarom ik niet ben gestopt met schermen”. Matthew Morris met de door Den Haag GAA gewonnen trofee tijdens de European Gaelic Football League. > Foto: Creative Images

dat zich door heel Europa heeft herhaald. Morris: “Elke grote stad waar Ieren wonen, heeft een Gaelic football club, van Scandinavië tot Zuid-Europa, en zelfs Hongarije en Polen”. Het zijn vooral Ierse expats die de ruwe sport spelen. Onder de leden van Den Haag GAA zijn werknemers van de Ierse ambassade, Shell en het Internationale Strafhof. Morris is software engineer. Al weten ook Australiërs de sport te waarderen. Gaelic football is simpel uitgelegd een soort kruising tussen voetbal en rugby en bezit verwante kenmerken met het Australische football.

Dat de clubs zo verspreid zijn over het Europese continent brengt logistieke problemen met zich mee. Morris: “We spelen iedere maand een vriendschappelijk toernooi tegen Maastricht, Amsterdam en Groningen. En in de eerste helft van de competitie spelen we tegen clubs uit de Benelux en tegen Frankfurt. Als die competitie is gespeeld, komen de beste teams uit Europa tegen elkaar uit”. Den Haag GAA doet het niet onverdienstelijk op Europees niveau. Al twee jaar op rij zijn ze European Football Champions. “De Europese competitie is er sinds 2004. We hebben de competitie, waaraan ongeveer

vijftig clubs deelnemen, al vier keer gewonnen”. In 2011 is het Ierse Limerick de mogelijke finaleplaats. Morris: “We hopen om daar te spelen, dat is ook afhankelijk van sponsors. Dat zal een verrassende ervaring zijn. Hier spelen we vrijwel zonder publiek, daar staan er duizenden langs de lijn”. Het opzetten van een tweede mannenteam is een andere ambitie van Morris en Den Haag GAA. Morris: “Eigenlijk hoop ik dat wij dankzij de economische recessie in Ierland een tweede team kunnen starten. Nederland is na Engeland en Australië één van de populairste emigratielanden”.

Fungolf in de haven van Scheveningen Golfen in de haven van Scheveningen. Het lijkt op een verlate 1 aprilgrap. Niets is minder waar. Op het voormalig haventerrein van de Norfolkline in de Scheveningse haven kan vanaf tweede paasdag worden gegolft op een 9 funholes, par-3 baan. Voor iedereen toegankelijk, want het op grote golfbanen verplichte golfvaardigheidsbewijs heb je hier niet nodig. Door André Buurman

Waar de ferryschepen van de Norfolkline tot eind 2006 hun thuishaven hadden, daar, op het voormalig haventerrein, kunnen de liefhebbers van de golfsport hun hart op halen. Met negen zogenoemde funholes en een aan de kade gecreëerde (aqua)-drivingrange (oefen afslagplaats) lijkt deze unieke golfcourse, met de toepasselijke naam van Harbour Golf, nu reeds in een behoefte te voorzien. Het ludieke idee van een golfbaan in de haven van Scheveningen dateert van nog niet eens zolang geleden. Nadat twee experimentele evenementen, een danceparty en driften – het spectaculair slippen met auto’s – vanwege de grote geluidsoverlast geen lang leven bleken beschoren, werd besloten het roer volledig om te gooien. Onder het motto ‘Scheveningen heeft het’ zette de exploitant van het voormalig Norfolkterrein, het evenementenbureau Trendforward uit Den Haag, in nauwe samenwerking met de gemeente Den Haag, koers richting de golfsport. Een van de mensen achter het idee is Driesse van de Weg, die de afgelopen maanden met een team van medewer-

Sonja Tol wil naar Londen

Hoe gewoon was het om weer Nederlands kampioen te worden? Tol: ”Nederlands kampioen worden doe je niet zomaar. Iedereen verwacht het van je. Het kan alleen maar tegenvallen. Het is minder inspirerend dan je voor te bereiden op een wereldbekertoernooi. Ik merkte aan mezelf dat je ook niet moet denken dat het vanzelf gaat, want dan ga je juist fouten maken".

Door Eppo Ford

Gaelic football is een kleine sport in Nederland. Er zijn vier verenigingen, in Maastricht, Groningen, Amsterdam en Den Haag. Wekelijks komen daar voornamelijk Ierse expats bij elkaar om de sport te beoefenen. Waar de belangrijkste wedstrijden in het thuisland worden gespeeld voor 80.000 toeschouwers, speelt Den Haag GAA club op een minder aansprekend terrein. Ze maken gebruik van de velden van de Westlandse Rugby Club aan de Beresteinlaan, naast het voetbalterrein van GONA. Een eigen clubgebouw heeft de vereniging niet. Speler en voorzitter Matthew Morris heeft daarom een stoel genomen in de The Poteen Stil, een Ierse pub op de Herengracht. Hoewel ver verwijderd van het sportcomplex, is de keuze logisch. Niet alleen is de Poteen Stil de belangrijkste sponsor van Den Haag GAA, wat zich uit in een clubsweater aan de muur en enkele affiches die oproepen tot inschrijven op de sigarettenautomaat. Ook vervult de pub een zelfde soort functie als de sportvereniging: het in contact brengen van landgenoten. Het was de voornaamste reden van Matthew Morris om zich tien jaar geleden in te schrijven bij de vereniging, en ook voor veel nieuwe leden is het de belangrijkste motivatie. Morris: “Veel mensen kennen niemand als ze naar zijn Nederland komen. Ze worden lid van de club en voordat ze het weten, hebben ze een vriendengroep gevonden”. Het is een patroon

<19

Driesse van de Weg, initiatiefnemer van Harbour Golf: “Het familie-uitje bij uitstek op een unieke locatie”. > Foto: Creative Images

kers lange dagen maakte om het golfterrein op tweede paasdag speelklaar te maken voor het publiek. Waarom een golfbaan? Van de Weg: ‘’Golf is ongekend populair in Nederland, maar niet voor iedereen bereikbaar. Harbour Golf zorgt er voor dat ook niet-golfers hier aan hun trekken komen’’. Driesse van de Weg zegt met Harbour Golf dus vooral te mikken op een breder publiek en met name ouders met kinderen. "Het familie-uitje bij uitstek op een unieke locatie. Een gezin met een paar kinderen is al gauw een uurtje of twee zoet om de negen holes te spelen’’, is zijn verwachting. Het grote voordeel van deze negen funholes is dat er geen golf-

vaardigheidsbewijs (GVB) wordt gevraagd. "Op alle grote golfbanen is een GVB vereist", weet Van de Weg, zelf ook een liefhebber van de golfsport. "Want je moet wel een beetje kunnen golfen om de baan op te mogen. Dat geldt dus niet voor Harbour Golf. Iedereen is welkom hier. Ook de mensen die nog nooit een golfclub in hun handen hebben gehad". De negen holes, met een afstand tussen de 55 en 80 meter, zijn wel typisch kenmerkend voor een havengebied. Zo wordt afgeslagen vanaf een boot, of een pallet, oliedrums of zelfs van een steiger. "Daarom noemen we het ook funholes. Plezier en spel gaan hier hand en

hand", verklaart Driesse, die het Harbourgolf ook als een experiment ziet. "We onderhouden nauwe contacten met de gemeente Den Haag". Overigens zijn er wel beperkingen aan de negen funholes. Vanwege de relatief korte afstanden, zijn drivers en andere professionele golfclubs natuurlijk niet toegestaan. Bezoekers krijgen een zogenoemde ‘wedge’ en een putter mee bij het aanmelden. En de golfballen zijn geprepareerd. Veel lichter dan een gewone golfbal, dus mocht onverhoopt een speler een bal tegen het hoofd krijgen, dan is de kans op letsel eigenlijk nihil. Vanaf de (aqua)-drivingrange aan de kade is het de kunst het geprepareerde golfballetje op een tot green omgetoverde ponton in de haven te leggen. En dat vereist wel enige vaardigheid. Want de wind zal niet zelden een grote factor spelen op het 22.000 vierkante meter grote haventerrein. Dus zullen er naar verwacht meer ballen in de haven dan op het ponton landen. De eerste afslag op Harbour Golf is op 25 april, tweede paasdag, vanaf 12.00 uur. Het golfseizoen sluit op zondag zondag 9 oktober. De negen holes fungolfcourse is open op donderdag en vrijdag van 17.00 tot 22.00 uur, op zaterdag van 11.00 tot 22.00 uur en op zondag van 11.00 tot 18.00 uur. Voor de actuele openingstijden van de (aqua)-drivingrange, raadpleeg site www.harbourgolf. nl. Een rondje golf op Harbour Golf kost euro 12,50 per persoon, inclusief clubs, ballen en scorecard. Er zijn speciale arrangementen voor bedrijven. Voor een hapje en een drankje kunnen bezoekers tijdens openingstijden in Loods 3 op het voormalig Norfolkline-terrein terecht.

Hoe moeilijk is het om je te plaatsen voor Londen? “Dat is pittig. Het is voor een Europese schermster die zich individueel moet plaatsen heel zwaar. Verschillende landenteams kwalificeren zich en mogen direct deelnemen aan het individuele toernooi. Het Nederlands team zal niet gaan, dus ik zal hoog moeten staan op de wereldranglijst".

Tip 5

Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven?

HBS – Quick > In een ‘best-of-three’ zullen beide cricketploegen in het Paasweekend uit moeten maken wie er het komende zomerseizoen in de Topklasse mag uitkomen. Zaterdag 23 april bij HBS (Daal en Bergselaan), zondag 24 april bij Quick (Savornin Lohmanlaan), indien noodzakelijk maandag bij HBS 11.00 uur. Forum Sport – Haaglandia > Een middenmootduel in de Tweede Klasse C tussen Forum Sport en Haaglandia. Zaterdag 23 april, 14.30 uur, Prins Bernhardlaan, Voorburg. GDA – HVV > Weer een aansprekende derby in de Eerste Klasse B. Beide clubs lijken degradatie te zijn ontlopen. Zaterdag 17.00 uur, Sportpark Madestein, Madesteinweg. HZZIAN – PSV > De waterpoloërs van HZ Zian kunnen tegen PSV het verblijf in de Hoofdklasse veilig stellen. Het eerste play-out duel is vrijdagavond in Eindhoven. De return volgt zaterdagavond in Den Haag. Een mogelijke beslissingswedstrijd staat voor zondagmiddag in de Lichtstad gepland. Zaterdag 23 april, 19.00 uur, Zuiderparkpad, Mr. P. Droogleever Fortuynweg. HMSH – ADO Den Haag > Op Tweede Paasdag ontmoeten HMSH en de jeugdige amateurs van ADO Den Haag elkaar in de Tweede Klasse C. De thuisclub kent de laatste weken een goede periode, terwijl ADO Den Haag de strijd met VELO om de titel al in een eerder stadium heeft verloren. Maandag. 25 april, 14.00 uur, Vrederustlaan.


BLACK&WHITE Scotch Whisky

Je ziet dit ooit zo bekende merk bijna niet meer. Toch is het label met de twee Highland Terriers nog steeds op ons netvlies, omdat de smaak uitzonderlijk goed is en de afdronk zeer mild. Gemaakt van een combi met 35 soorten grain- en malt whisky’s. Nu bij DRINKLAND te koop voor de verwenprijs van

ARDBEG 10 Islay malt Whisky

€12,95

years 1 ltr

De huidige Ardbeg is eleganter dan zijn voorgangers uit de jaren ‘60 en ‘70 van de vorige eeuw. De turfachtige smaak van het water naast de slecht geventileerde mouterij-ruimte, waardoor de doordringende turfrook bleef ‘hangen’, gaf deze vroege Ardbeg zijn typische smaak. De afdronk is nog steeds sterk jodium-achtig. Probeer maar eens. DRINKLAND maakt het u makkelijk

voor

van € 59,50

€39,50

GREENORE 8 years Irish Single Grain Whiskey

Een zeldzaam en prachtig product van Cooley Distillery. Een zijdezachte whiskey, maar wel duidelijk aanwezig. Greenore heeft een helder gouden kleur, een zoete mais-achtige smaak en een afdronk met duidelijke vanille-tonen van het eikenhouten fust. DRINKLAND kan dit unieke product aanbieden

voor

€34,50

HARTEVELT Jonge Jenever Oorspronkelijk gestart als een jeneverproduct van

Distilleerderij “de Fransche Kroon“ te Leiden, Anno1734, is dit nog steeds een gewaardeerde borrel. DRINKLAND maakt deze borrel zeer aantrekkelijk, met een prijs per fles van

€9,50

DUJARDIN Vieux Een goedgemaakte, zachte Vieux van de Fa. Wenneker. De eigenaren? De heren van der Tuin (Du jardin). DRINKLAND verwent u per fles voor

€9,98 la BELLE SANDRINE Door DRINKLAND geïmporteerd uit Frankrijk, deze prach-

tige en zéér smakelijke passievruchtlikeur op basis van Armagnac. Puur of mixed.

Nu

€16,95

COQUEREL POMME d’EVE Liqueur de Pomme

RODE WIJNEN

Caballero de Castilla Castilla y Leon - Spanje

Een jonge, maar uiterst smakelijke Temprenillo uit het Castilla y Leon gebied, Noordwest Spanje. Omdat we overgaan op schroefdop, verkopen we de flessen met een kurk uit. Nu veel wijn voor zeer weinig

Séguret

Côtes du Rhône Village Rhône - Frankrijk

Sterke wijn uit de Rhône, gemaakt van Grenache/ Cinsault en Syrah. Deze combi geeft een fluweelzachte wijn. Een ideale avondwijn.

Per doos à 6 flessen

MAANDAG 25 APRIL & ZONDAG 1 MEI in de filialen NOORDWIJK en DEN HAAG

PADERBORNER 0,5 ltr Premium Pilsener Blik per BLIK TRAY à 24

NOORDWIJK M. Kruytstraat 24 Tel.: 071-3612182 zondag geopend van 13.00uur-17.30uur

€0,69 per

€15,95 VOORHOUT

Jacoba van Beierenhof 28 Tel.: 0252-220208

Nu van €9,95 voor

€8,50

Sublieme Pinot Noir, vlezig, vol en bloemig. De wijn kan gerust op een temperatuur tussen de 14 en 16 graden gedronken worden.

€11,50 ROSÉ

van €13,95 voor

Ventozelo Rosado

Stille rosé gemaakt van de typische druivenrassen, welke ook voor de Portwijn productie worden gebruikt. Doos à 6 flessen €34,95

Nu van € 7,45 voor

Ridgeback Rosé

€ 5,95

Witte perzik, aardbeiensorbet, vijgen en frisse rode bessen zijn de smaakonderdelen van deze wijn. Wordt je toch stil van... Zeker als de prijs gaat van €9,45 voor Doos à 6 flessen €42,50

€7,50

Saint-Véran Maconnais - Frankrijk

WITTE WIJNEN

Deze elegante wijn uit de Maconnais, droog en licht, is een uitgesproken wijn bij gekookte visgerechten en bv. kreeft. Mag natuurlijk ook gewoon in de tuin, in de zon.

Nu van €15,80 voor slechts

Marqués de Castilla Blanco La Mancha - Spanje

€9,95

Deze frisse droge wijn gemaakt van het druivenras Airen staat borg voor een crispy glas. Als apéritief of bij salades.

van €5,75 Nu voor

€3,95

Rueda Viore Rueda - Spanje

De wijnen uit Rueda worden steeds populairder. De frisse, zuivere wijnen uit dit Spaanse wijngebied blinken uit als apéritiefwijn en schaaldierbegeleider.

€12,95

ALLEEN op

€49,50

Bourgogne Pinot Noir - Pierre André Bourgogne- Frankrijk

Onze Calvados-leverancier Domaines de Coquerel maakt sinds kort een appellikeur. Het leek ons ook logisch. Wie appelen vaart, die appelen eet/drinkt. Koud serveren in een tumbler, evt. een beetje ijs. Als Eva dít had geweten! Hééérlijk! 20% alc.

per fles

€10,00 op=op

per 3 flessen

Nu per fles

€7,95

● SPECIALE AANBIEDING: APÉRITIEVEN ●

Colheita Port van

Krohn

vintage 2000 ! nu slechts voor

€17,95per fles!! OEGSTGEEST Lange Voort 19 Tel.: 071-3015583

Hidalgo

Sherry San Lucar de Barrameda, Andalusia.

Amontillado medium beendroge Manzanilla

en

nu van €6,50

voor

€4,98

per fles!!

DEN HAAG Prinsestraat 57 Tel.: 070-3642925 zondag geopend van 13.00uur-17.30uur


Vrijdag 22 april 2011

eten & drinken

<21

koken met henk savelberg

Pasen Afgezien van het religieuze aspect staat Pasen ook voor de lente en nieuw leven met als eeuwenlange traditie eieren, lamsvlees en feestelijk brood. Pasen markeerde vroeger het begin van de lente en het einde van een tijd van schaarste, die heerste als de voorraden van de winter opraakten. Men keek verlangend uit naar verse bladgroenten, de eerste nieuwe aardappeltjes en verse eitjes. Of er vroeger op de Paasdis inderdaad ook verse bladgroenten en nieuwe aardappeltjes verschenen is op z’n minst twijfelachtig. In de periode waarin Pasen valt (tussen 21 maart en 26 april) komt er bij ons nog niet zo gek veel vers van het land en import van aardappelen bestond nog niet. De kippen zijn in die periode alweer volop aan de leg en ook feestelijk brood is geen probleem maar vermoedelijk is het pas 1½ maand later mogelijk geweest om de lente culinair volledig te vieren. In deze tijd maken kasgroenten en nieuwe aardappeltjes uit het buitenland het wel mogelijk om van het Paasdiner een lentefeest te maken. Er is mooi Schots lam, daar lammeren de schapen al in december-januari, of vlees van Texels lam. Veel fokkers van Texelaars laten hun schapen twee keer per jaar lammeren waarvan de eerste keer begin januari zodat ze rond Pasen zo’n 2 ½-3 maanden oud zijn. Bovendien zijn Texelaar lammeren bij de geboorte al wat zwaarder dan andere rassen en hebben ze al wat gras gegeten

de eetrubriek

Brasserie Buitenhof Frans-Mediterraan

8 Oordeel: + goed en betaalbaar eten + veel wijn per glas

Talloze voetstappen heb ik liggen in Kettingstraat 1b, tegenwoordig Brasserie Buitenhof. Hier opende een kleine halve eeuw geleden Maurizio Braccini zijn eerste zaak: pizzeria Marco Polo – in die tijd nog met Ino (van La Luna in de Weissenbruchstraat) aan de oven. Halverwege de jaren zeventig werkte ik als jong verslaggever bij de Haagsche Courant, in die tijd een betekenisvolle stadskrant, imposant aanwezig op de hoek van de Grote Marktstraat en de Wagenstraat. Geregeld togen we met een man of twintig voor de lunch naar Marco Polo, grote namen en jong talent door elkaar heen: Jek Kleyn (†), Paul Sneijder, Henk Oolbekkink, Alexander Münninghoff, Mieke Peperkamp (†), Lex Dalen Gilhuys (†), Casper Postmaa, Joke Korving, Aad Wagenaar, Harm Taselaar, Sybe Stam (†), Paul van Beckum (†), Daan Overhof (†), Jan Prins (†) en Haye Thomas (†). Organisator van die uitstapjes was secretaresse Kitty Sandberg op wie alle mannen heimelijk verliefd waren. Pakweg een jaar geleden zette ik er voor het eerst sinds tijden weer een stap binnen. Babbelen heette het etablissement toen en mijn vrouw en ik kwamen er uitsluitend, omdat we even snel iets wilden nuttigen alvorens naar de bioscoop te gaan. “Moeten we echt hier?”, vroeg zij aarzelend. Maar het Vlaams stoofvleespannetje bleek heerlijk en kostte een grijpstuiver. De dagschotel kwam zelfs niet boven een tientje uit. De serveerster was een armoedje, doch hartelijk en gastvrij. De zaak oogde aftands, maar ik wentelde me in nostalgie. Want in het belachelijke, sleetse interieur herkende ik nog elementen van het dramatisch Italiaanse gebaar van Braccini. Op zekere dag bleek Babbelen ineens gesloten. Maanden zat het dicht tot de boel ingrijpend werd verbouwd en heropende onder de nieuwe naam Brasserie Buitenhof, met naar het schijnt de oude eigenaar aan het roer en de voormalige chef-kok van Fouquet achter de kachel. Het is een moderne smaakvolle eetgelegenheid geworden met een toegankelijke, vriendelijk geprijsde kaart. Want waar kan een mens nog drie gangen eten voor € 22,50? Waar doen alle voorgerechten à la carte € 6,75, de hoofdgerechten € 15,– en de nagerechten € 4,75? Ik begin met bombe van gerookte zalm, waarbij de vulling bestaat uit salade van krab, groene asperges en scharrelei. Het is een simpel, maar

smakelijk hapje. En natuurlijk zit er in die krabsalade surimi verwerkt, dat kan niet anders voor dit geld. Maar in combinatie met een glas sauvignon blanc (€ 4,50) heb ik het goed naar mijn zin. En dat geldt ook voor mijn echtgenote die een Ceasar salad met boerenkip als entree heeft gekozen. Hier wordt meteen duidelijk dat niet de aangekondigde Parmezaanse kaas is toegepast, maar de goedkopere imitatie Grana Padano. Tja, ik heb dat zelf thuis ook wel eens gedaan, de Padano kost aanmerkelijk minder, maar je proeft terstond het verschil. En passant drinken we er lustig halve liters bubbelwater (€ 2,80) bij. Die halve liters zie je flink oprukken in de horeca; de prijs lijkt wat vriendelijker en er wordt alras nog een volgende bijbesteld. Het hoofdgerecht van gegrilde steak van Black Angus kent een supplement van € 3,50 binnen het menu. Daarvoor komt een prima stuk vlees op tafel met keurig separaat in een bakje een goede klassieke Béarnaisesaus en grote goudbruine Vlaamse frieten met mayonaise. Mijn lamsvlees met lamsstoof en groentegarnituur stemt eveneens heel tevreden. Nog een keurige salade ernaast en een niet al te zware Shiraz (€ 4,50) en er heerst aan beide zijden van de tafel volledige tevredenheid. Voor we na het dessert gaan, veroorloven we ons een bordje met geaffineerde boerenkazen (€ 9,50), een seizoensselectie van Betty Koster van Fromagerie l’Amuse uit Santpoort, één van de bekendste kaasproefsters van Nederland. Hoewel de bediening uiterst attent is, wordt nagelaten toelichting te geven over wat er op ons bordje aan geit, blauwader en meer ligt. Maar daar denken we al niet meer aan als we onbekommerd genieten en meteen doorgaan naar het prima chocoladetaartje met vanille-ijs en Anglaisesaus aan de overzijde en de panna cotta met gekonfijte bloedsinaasappel en munt bij mij op het bord. Inclusief een mandje biologisch brood vooraf (€ 3,75), espresso macchiato (€ 2,10) en een glaasje amaretto (€ 4,50) komt de rekening in totaal op € 90,55. Daarvoor hebben we ronduit goed gegeten. En als we ons hadden ingehouden, had het makkelijk nog twintig euro goedkoper gekund.

Adres Kettingstraat 1b Telefoon 070 3453819 Info www.brasseriebuitenhof.nl Geopend dinsdag t/m zondag PIN

Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf Menu vanaf

Coos Versteeg € 6,75 € 15 € 4,75 € 22,50

waardoor het vlees meer smaak heeft dan van zuiglammeren maar nog wel heel zacht en mals is. Alle delen van het lam zijn de moeite waard

maar deze presentatie wordt met stip ‘de kroon op uw paasmaaltijd’.

Lamskroon met honing en tijm voor 4 personen:

>2 lamsracks van elk 6 ribbetjes >2 teentjes knoflook, gepeld >1 eetlepel verse tijmblaadjes >1 eetlepel honing >6 eetlepels olijfolie >peper en zeezout >2 sjalotten, ragfijn gesneden >½ dl rode wijn > 4 dl. lams- of kalfsbouillon

Verwarm de oven voor op 220 graden Celsius. Krab de uiteinden van de ribbetjes schoon en wikkel dat deel in aluminiumfolie om verbranden te voorkomen. Buig de uiteinden van de ribstukken naar elkaar toe zodat ze een ring vormen waaruit de botten omhoog steken. Bind de lamskroon met een stuk keukentouw bijeen. Pers de knoflookteentjes uit in een kom en vermeng de pulp met de tijmblaadjes, olijfolie, honing, zout en peper en smeer hiermee de lamskroon in. Verfrommel een stuk aluminium folie tot een bal die groot genoeg is om de ruimte in het midden van de lamskroon op te vullen, zodat deze tijdens het braden zijn vorm behoudt. Zet de lamskroon in een braadslede en sprenkel er nog 2 eetlepels olijfolie over. Schakel de oventemperatuur terug naar 200 graden Celsius en braad de lamskroon in 25 minuten rosé, verlaag na 10 minuten de oventemperatuur tot 160 graden Celsius. Bedruip het vlees tijdens het braden regelmatig met de vrijgekomen vleessappen. Leg het vlees op een voorverwarmde schaal en dek het af met aluminiumfolie, laat 15 minuten rusten. Schenk de wijn bij de inhoud van de braadslede, roer de aanbaksels goed los en schenk vervolgens alles in een sauspan. Laat de wijn op hoog vuur bijna helemaal inkoken. Voeg de bouillon toe en laat inkoken tot de helft. Zeef de saus en breng op smaak met peper en zout. Snijd de lamskroon in koteletjes en serveer met de saus en garnituur naar keuze.

Wandelend langs vier restaurants Maak een historische wandeling en geniet onderwijl van vier gangen met een bijpassend drankje in vier verschillende restaurants. Dat is het concept van ‘Culinair Nederland’ dat van 2 tot en met 8 mei in Den Haag wordt gehouden. De kosten bedragen € 59,50 en reserveren doet men via internet op www.ontdekculinairnederland.nl. Waar men gaat eten, is bij het boeken een verrassing. In Den Haag doen mee: Dekxels, Han Ting, Max, It Rains Fishes, Brasserie Buitenhof en Des Deux Villes. Deelnemers krijgen uiterlijk drie dagen voor de gereserveerde datum een routekaart met allerhande informatie over de wandeling. Men wordt ontvangen in het eerste restaurant met een aperitief en een voorgerecht. Daarna loopt u door het historische centrum van de stad  naar het tweede restaurant waar u kunt gaan genieten van het tussengerecht. In het derde restaurant geniet u van het hoofdgerecht (keuze vis/vlees). De

avond zal geheel in culinaire stijl worden afgesloten met een dessert en een kopje koffie in het vierde restaurant. Culinair Nederland wordt dit jaar voor het eerst in de Hofstad gehouden, andere steden gingen Den Haag de afgelopen jaren al voor. Wie juist buiten de

Ingezonden mededeling

Residentie wil wandelen en eten kan ook terecht in Bergen op Zoom (2 t/m 8 mei), Rotterdam Oude Haven (9 t/m 15 mei ), Roosendaal (9 t/m 15 mei ), Arnhem (16 t/m 22 mei), Schiedam (17 t/m 22 mei), Delft (23 t/m 29 mei) en Dordrecht (23 t/m 29 mei).


22>

Vrijdag 22 april 2011

varia

Een huismus voor een nieuw vogelasiel

stadsgroen

Tuinweer!

Alle verjaardagen worden deze week in de tuin gevierd, de obligate vrijdagmiddagborrel houden we in het park en van het weekend eten we buiten. Het is tuinweer, en dat zullen we weten ook! En dat brengt me op beestjes. Kleine beestjes. Want deze week werd me weer even duidelijk: we houden er niet van. Een voorbij vliegend vogeltje, dat wordt nog wel glimlachend nagekeken. Een vlinder, natuurlijk, die ook. Een lieveheersbeestje: ja, maar die doen dan ook veel goeie dingen. Maar vreetgrage rupsen, luizen, snelle bijen, hongerige wespen, dikke

Loek Bos met zijn mus. > Foto: PR

Speciaal voor de Haagse Vogelbescherming heeft kunstenaar Loek Bos een beeldje van een huismus ontworpen. De Haagse Vogelbescherming gaat het beeldje verkopen ten behoeve van een nieuw te bouwen vogelasiel. Loek Bos heeft de huismus belangeloos ontworpen. “Ik draag graag mijn steentje bij aan het nieuwe vogelasiel van de Haagse Vogelbescherming. Jaarlijks vangen zij duizenden ziekte, verzwakte of jonge vogels op. Dieren die vaak het slachtoffer zijn geworden van menselijk handelen. Het voelt

goed om iets terug te kunnen doen”. Het huismussenbeeldje van Loek Bos, ongeveer 15 centimeter hoog, is te koop in twee varianten: brons en verbronst kunsthars. De bronzenexemplaren kosten 275 euro en zijn voorzien van een genummerd certificaat van echtheid. De kunsthars variant kost 35 euro. Genoemde bedragen zijn exclusief verzendkosten. Met de aanschaf steunt u de bouw van een nieuw vogelasiel. Meer informatie op: www. haagsevogels.nl. “Het ontwerpen van een huismus is

Ziekenhuizen gaan meer samenwerken Het HagaZiekenhuis in Den Haag, het Vlietland Ziekenhuis in Schiedam en de Reinier de Graaf Groep in Delft willen nauw gaan samenwerken. Eind dit jaar moet blijken of dit een haalbare optie is. De samenwerking zal niet leiden tot een fusie tussen de drie ziekenhuizen. Het doel van de samenwerking is om de geleverde zorg verder te verbeteren en beter te verdelen over de drie ziekenhuizen. Indien het tot een samenwerking komt, zullen het HagaZiekenhuis (729 bedden) en de Reinier de Graaf Groep (590 bedden) in staat blijven om hun topklinische zorg te blijven leveren. Het fonkelnieuwe Vliet-

een logische keuze”, vindt Loek Bos. “Het is een echte stadsvogel. Of beter gezegd, dat was het. Vroeger zag je ze hier heel veel, maar de laatste jaren is de soort sterk achteruit gegaan. De huismus staat als het ware symbool voor de kwetsbaarheid van veel vogelsoorten in en om Den Haag”. Daar komt bij dat de huismus een goed herkenbare vogel is en er compact uit ziet. “Dat maakt het maken van een beeld van een vogel goed doenlijk. Een ranke ooievaar bijvoorbeeld, zou een stuk lastiger zijn”.

Sekshuizen dicht in Doubletstraat

land Ziekenhuis (421 bedden) zal door de samenwerking met de twee grotere topklinische ziekenhuizen zijn positie als basisziekenhuis verder kunnen versterken, is de verwachting. De drie ziekenhuizen, met een werkgebied van 650.000 inwoners, zijn geen vreemden voor elkaar. Eerder dit jaar werd bekend dat de drie afdelingen intensive care meer gaan samenwerken. Hierbij worden de ic-patiënten verdeeld over de drie ziekenhuizen. Er wordt hierbij rekening gehouden met de drie zorgniveau’s die deze ziekenhuizen kunnen leveren. Zo wordt de bestaande capaciteit per ziekenhuis beter benut.

De gemeente sluit drie seksinrichtingen in de Doubletstraat voor de periode van een maand. Twee horecabedrijven in de buurt van de Doubletstraat en 21 seksinrichtingen krijgen een waarschuwing omdat er wat zaken mis waren, zoals vergunningen. Dit heeft burgemeester Van Aartsen laten weten. Twee weken geleden sloot de politie de Doubletstraat volledig af. Tijdens de actie zijn in totaal 124 klanten, pooiers en voorbijgangers gecontroleerd. Er werden twee mannen aangehouden voor witwassen en mensenhandel. Daarnaast is beslag gelegd op ruim 31.000 euro aan contant geld en kleine hoeveelheden softdrugs. In de dakgoot van een van de prostitutiepanden ontdekten de rechercheurs een kilo cocaïne.

kantie kunnen, maar hebben scholen de inspectie in nek zitten als de resultaten tegenvallen. Als een leerling zich ernstig misdraagt tijdens een buitenlandse reis en de schoolleiding stuurt hem van school, dan schakelen de ouders de vertrouwensinspecteur in om aan te tonen dat de reisleiding in gebreke is gebleven en de grond onder de verwijdering wegvalt. Ik verlang wel eens naar de laatste decennia van de vorige eeuw, toen ouders en leerlingen nog oprecht blij waren met spannende buitenlandse reizen, de mobiele telefoon nog uitgevonden

moest worden en zich misdragende leerlingen mét steun van de ouders naar huis gestuurd konden worden. Ik herinner mij fantastische drieweekse reizen door Griekenland, waarbij docenten en leerlingen in de afdaling van de Olympos verdwaalden en een nacht in elkaar gevlochten op een berghelling doorbrachten. Ze hebben het er nog over. Stel je eens voor, dat dat nu zou gebeuren. Binnen twee minuten zou het thuisfront in rep en roer zijn en binnen een paar uur zouden RTL en SBS op de stoep van de rector staan. Alle kranten zouden sappige verhalen publiceren over het onverantwoorde gedrag van de school. Tijdens diezelfde reizen vervoerden wij wel eens leerlingen met z’n tienen achter in een Ford Transit. We werden een keer aangehouden door de Griekse politie, die op Albanezenjacht was. Ze joegen de leerlingen de stuipen op het lijf, maar dat was alleen voor de grap. Stel je dat nu eens voor. De volgende ochtend een vet verhaal in de Spits en de Metro als gevolg

Zelf kan ik zo’n hommel op zijn tijd ook wel waarderen, maar ik heb een heus zwak voor spuugbeestjes bromvliegen en stekende muggen: nee, die zien we liever niet. Waar veel mensen wel een zwak voor blijken te hebben, dat zijn sputterende hommels. Er komen in Nederland meerdere soorten voor, er zijn zelfs zweefvliegers die zich vermommen als hommel. Een hommel is een uiterst vriendelijk beestje, die zich zelfs over zijn vacht

laat aaien als je dat heel voorzichtig zou aanpakken. Ze leven in een heel klein groepje bij elkaar, in een spleet in de bast van een boom en in holletjes onder de grond. Je zou kunnen overwegen een hommelkast voor ze te bouwen en deze onder de haag te zetten, en wat ze echt naar je tuin lokt zijn planten als ijzerhard, hemelsleutel, tijm, munt, kogeldistel, aster, sierui, lavendel en koninginnekruid. Zelf kan ik zo’n hommel op zijn tijd ook wel waarderen, maar ik heb een heus zwak voor spuugbeestjes. Deze schuimcicades komen over de hele wereld voor, en in vrijwel iedere plantensoort. De klodder spuug beschermt de larve van dit insect, maar die natte spetter is niet wat me zo fascineert. Het beestje is wereldrecordhouder hoogspringen, en daar zit zijn charme! Uit stand springt het zes millimeter kleine diertje een formidabele 70 centimeter hoog. Dat is alsof een mens, staand, 210 meter hoog zou springen! Dat is veel en veel hoger dan het allerhoogste gebouw van Den Haag: het ministerie in aanbouw wordt slechts 146 meter. Zaterdag heb ik een tuinfeest. Ik hoop op heel veel spuugbeestjes, want... wat zijn ze leuk hé? (vrij naar Wolkers) Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

onderwijs

Ken je die van die meisjes die naar Parijs gingen? Ze gingen niet. Want dat zouden scholen wel eens kunnen concluderen na alle belachelijke ophef over die twee meisjes die in Parijs besloten om hun eigen gang te gaan. Dat de moeder van één van de meisjes het in haar hoofd haalde om nog even de schuld bij de school te leggen is te gek voor woorden. We leven in een vreemde tijd. Enerzijds moeten onze kinderen alle dingen mogen die zij willen, anderzijds mag dat absoluut geen enkel gevaar opleveren. De overheid werkt daar aan mee. Zo moeten bijvoorbeeld tweeverdieners met hun kinderen buiten de vastgestelde periodes op va-

van één lullige twitter van een leerling. Wat was die tijd zonder die telefoons toch fijn. Drie keer post restante. Dat was alle contact in die tijd. En dat is niet lang geleden. Het gevolg is dat we allemaal superbraaf aan het worden zijn en niks meer durven. Kinderen groeien steeds meer beschermd op, verlaten het ouderlijk huis pas als ze dertig zijn, gaan steeds minder op avontuurlijke reizen met school, leren

Ik verlang wel eens naar de laatste decennia van de vorige eeuw, toen ouders en leerlingen nog oprecht blij waren met spannende buitenlandse reizen

niet meer hoe ze met sterke drank moeten omgaan (dus gaan ze elders comazuipen) en weten niet meer hoe ze met tegenslagen moeten omgaan. We willen groots en meeslepend leven, maar zonder risico. Dat bestaat niet, behalve in de gesublimeerde vorm van de reality-T.V. De overheid zou ook eens wat eerlijker moeten zijn. Leven is een gevaarlijk spelletje. Gevaar uitbannen bestaat niet. Over een aantal weken gaan derde kunstklassers van het HML naar Parijs. Door alle stomme ophef over die twee meisjes zijn er nu al ouders die vragen of die reis nog doorgaat. “…Jazeker, mevrouw….zeker nu”. Met genoegen hoor ik overigens ook dat tweede klassers deze week op hun eigen houtje naar Amsterdam moeten reizen voor interviews in bedrijven. Er is geen ouder die daarover geklaagd heeft. Tot nu toe dan. Hugo Dirksmeier Rector Haags Montessori Lyceum www.hml.nl


Vrijdag 22 april 2011

oplossingen van vorige week 3 8 6 9 1 4 2 7 5

W A A K S

5 4 7 3 2 8 6 1 9

O C O A N C T E R A

O R F I O F E E E P I E R D R

1 9 2 6 5 7 4 8 3

8 6 4 1 3 9 7 5 2

9 3 5 8 7 2 1 4 6

T A A F O R D D E E L S I R E K L T Y D E N Z E T I G G E D S E S T E L L A N A L E N

N P

K V

2 7 1 4 6 5 9 3 8 B A A S L N E L E L A S N K O A I R T A L

6 1 8 2 4 3 5 9 7

4 5 3 7 9 6 8 2 1

kruiswoordpuzzel

sudoku

7 2 9 5 8 1 3 6 4

1 2 5

4 2

5 3

1 4 7

O B A B D E L F E U T E L R A T E T A S T G E R S E X A A R V S E M I K V O L R E E E L I E R A B A S T

9 6

9

3

6 9 8 9

4

vrijdag

zaterdag

8 7

10 24 100 5 0 3-4

10 24 100 5 ono 3-4

Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

Weerman

16

17 22

26 31

37

10 23 95 10 no 3-4

10 20-22 90 15 nno 4

112

0900 - 8844

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

8

9

40

11

19

23

24

27

28

32

33

29 34

35

42

46

47

52

53 59

© www.puzzelpro.nl Horizontaal: 1 aanrijding 6 gekheid 12 ploegsnede 13 jaartelling 14 vogelproduct 16 traag 18 myth. wezen 19 domina 20 vakbond (afk.) 22 pausennaam 24 gevuld 25 erfelijk materiaal 27 helling 29 op grote afstand 30 Technische Universiteit 31 waterdier 33 Rijksmuseum van Oudheden (afk.) 35 titel 37 zo spoedig mogelijk 38 Spaanse drank 39 tijdstip 40 motorraces 41 Japans parelduikster 42 lor 44 Europese Unie 45 gebogen been 47 wielerwedstrijd

36

39

41

58

10

18

38

48

43

49

50

54

55

60

61

62 66

44 51 56

63

57 64

67

69 50 Ned. voetbalclub 52 baardje 54 bevel 56 eenheid van elektrische weerstand 58 Frans lidwoord 59 brievensnoer 61 schop 64 tegenover 65 melkklier 66 rijstdrank 68 kookgerei 69 schouderbelegsel. Verticaal: 1 bandiet 2 televisie 3 zangnoot 4 land in Azië 5 deel v.h. hoofd 7 centrale antenne inrichting 8 kledingstuk 9 grond om boerderij 10 rondhout 11 nauw 15 nijverheid 17 bladgroente 18 thans 19 pl. in Zuid-Holland

21 Verenigde Naties 23 sierlijk 24 van een 26 als volgt 27 Russisch heerser 28 tennisterm 29 soort onderwijs 30 te zijner tijd 32 in samenwerking met 34 voormalig Chinees heerser 36 mannelijk dier 41 als boven 43 dyne 46 ego 48 pl. in Noord-Brabant 49 aanwijzend vnw. 51 en omstreken 52 mep 53 ontkenning 55 bijbelse figuur 57 gebrande gerst 59 waterplant 60 vlaktemaat 62 vlug 63 pl. in Frankrijk 65 United States 67 inhoudsmaat.

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag Hoofdredacteur Coos Versteeg

Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Adrie van der Wel

maandag

7 13

Coördinatie redactie Miranda Fieret Annerieke Simeone

Marc Putto

Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

(dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

6

68

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28

5

65

spoedgevallen

Alarmcentrale

4

21

45

zal doorgaans uitstekend zijn met in de middagen vaak een koele zeewind op het strand. Het badwater bij Scheveningen is ronduit koud nog met een graad of 11-12. In het tijdpad 27-30 april blijft het waarschijnlijk overwegend prima weer. We beleven momenteel zowat het droogste voorjaar sinds 1976. Toen duurde de droogte tot en met september en de zomer van 1976 behoorde zelfs tot de droogste zomers ooit. Waarschijnlijk komt de eerste serieuze regen ergens begin mei en daar zullen de boeren, maar ook uw eigen tuin maar wat blij mee zijn. Regen tussen 2-5 mei ? Meer info op de weerprimeurlijn 0900-1234554.

zondag

15

30

4 9

3

12

25

7 2

Pasen blijft het paasbest weer, maar is het op Tweede Paasdag iets minder warm bij wat meer wind uit het noordnoordoosten. Door de huidige droogte van de Nederlandse bodems kan het nog wat warmer worden dan dat de weerinstituten aangeven. Immers, als de bodem wat vochtiger zou zijn, zou een deel van de zonnewarmte die op het aardoppervlak komt eerst gebruikt moeten worden voor een deel van de verdamping van het bodemvocht. We weten dat verdamping energie kost en dus relatief temperatuurverlagend werkt. Door de kurkdroge bodem van dit moment kan alle instraling van de aprilzon gebruikt worden om het aardoppervlak te verwarmen en daarmee dus ook direct de luchtlaag daar vlak boven. Het strandweer

2

20

Ook tijdens Pasen voorbeeldig weer Het blijft ook de komende dagen grandioos lenteweer met zelfs voorzomerse trekjes. De droogte wordt bijna nijpend in delen van Nederland en de verdamping neemt alleen maar toe. Hogedrukgebieden boven de Noordzee en in de buurt van Zuid-Scandinavië blijven weersbepalend. De temperatuur loopt ook vrijdag en zaterdag op tot bijna 25 graden in Den Haag. Er is doorgaans veel zon, maar enkele stapelwolken ontstaan vooral boven de meest zandige gebieden gedurende de middagperiode. Richting Pasen zou het landelijk tot bijna 27 graden kunnen worden. De kans op de warmste aanloop naar Pasen sinds 1949 is daarmee vrijwel een feit. Destijds steeg het kwik tot 25-30 graden in Nederland. Tijdens

1

14

het weer in den haag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

<23

service

Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Alexandra Sweers Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Algemene Zaken Marianne ten Have

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel

Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck

Advertenties Suzanne Kooijman (hoofd verkoop) kooijman@denhaagcentraal.net mobiel: 06 30396125 Dennis Lageweg lageweg@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024 Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972

Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Advertentiebeheer Suzanne Kooijman advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


24>

Vrijdag 22 april 2011

society

vilan, renate & de residentie

Lijnen vlakken vlekken kleuren Het kan regenen, het kan dooien, en daarna breekt onvermijdelijk de lente aan waarin de leden van de Haagse Kunstkring hun jaarlijkse expositie houden. Tableau 2011, een treffende titel. Bomvol was het gebouw aan de Denneweg, de werken hingen van de grond tot aan het plafond, wij wisten niet waar wij moesten kijken. Het eerste waar ons oog aan bleef haken, was een rustgevend batik-overhemd. Daarin zat galeriehouder Leo van Druten, die ons toevertrouwde dat dit eens toebehoorde aan de broer van Aimée Crince Le Roy, in september al drie jaar geleden overleden. Ach, wat gaat de tijd toch snel, treurden wij, we en haalden gevoelige herinneringen aan de begaafde Aimée op. Ja, was zij er nog maar, maar het leven gaat door, zei ook haar weduwnaar Wim Fraeyhoven, exposant van twee ‘paper dolls’. Bijna waren wij toch in eindeloze droefenis verzeild geraakt, toen de officiële opening een aanvang leek te nemen. “Nee, niet door mij”, zei oud-voorzitter Paul Combrink desgevraagd, die fotografie gemengde techniek exposeerde. Hij leek een gelukkig man, verlost van representatieve verplichtingen. Terwijl wij zijn psyche trachtten te doorgronden, hoorden we vaag op de achtergrond anderen speeches houden. Over de kunsten. Het benarde klimaat. Doorgaan. Het hoge niveau van dit jaar. Over het belang van nieuwe leden, maar ja, als die er kwamen, waar moest dan op Tableau 2012 hun werk bijgepropt worden, op de gevel misschien? Daarna werden er enkele gedichten voorgedragen, want tegelijkertijd met deze tentoonstelling, begon ook een zogeheten vitrinepresentatie. Daarin bevonden zich de lievelingswoorden van de Haagse Kunstkring. Later zochten wij tevergeefs naar deze vitrine. Misschien ging het eerder om een concept, een visioen, de idee. Dat is vaak kunstzinniger dan de realisatie ervan. De declamatie ging voort met poëtische regels als ‘lijnen vlakken vlekken kleuren’ en daarom besloten we wat zoutstengels te gaan eten. Die waren uitmuntend, net als de Japanse zoutjes. Navraag leerde dat

Bij elke jurk past wel een kunstwerk.

Rare benen, die rooie. Maar ze danst wel leuk. > Foto's: Otto Snoek

de consumpties bij de Aldi gekocht waren. De wijn kwam van een vergelijkbaar goedkoop adres, want uit een wijnproeverij voor leden was niet alleen gebleken dat daar de beste wijn vandaan kwam, maar ook dat een wijnproeverij veel leden aantrok. En je moet de mensen toch vast zien te houden, kunstzinnig of niet. Tussen de kunstwerken hing hier en daar een gedicht. Daar signaleerden

wij werk van oud-diplomaat Moshé Liba, de hardwerkende ega van ouddiplomate An E. de Bijll Nachenius, die enkele Residenties geleden haar brievenboek presenteerde in de Regentenkamer. Moshé deed toen de kas. Hij is meer dan zomaar een man achter een sterke vrouw. Zelf is hij ook iemand. Begin deze maand was een gehele Letterenborrel van de Kunstkring aan zijn gedichten gewijd, en daarvan wa-

Grrrrrrr..... waf, waf.

ren de sporen nog merkbaar. Want zijn poëem ‘Wijnkelder’ begon met ‘Alles is virtueel/ in de eeuw van Internet/’. In de slotregels deed hij een oproep hem te mailen over het fenomeen wijnkelder en hij vermeldde zijn mailadres, dat wij vanuit een algemene servicegedachte aan u doorgeven: mliba@planet.nl/ Denk erom, alleen over drank mailen. Volledigheidshalve vermelden wij

dat er grafiek was, schilderijen, tekeningen, sieraden, beelden, objecten, keramiek en foto’s. Het diepst onder de indruk waren wij evenwel van de mensen en in het bijzonder van een klein meisje, dat in de tuin bij het zwembad vol gras danste, en voor wie de tijd stil stond. Zo moet men leven, ondanks alles. Vilan van de Loo

Die zoute stengels van de Aldi zijn best lekker. What else?

dhc-206