Page 1

3

ECONOMIE 11 CULTUUR

14

SPORT

18

SERVICE

23

Marks & Spencer wil terug in Den Haag

3

Een avond  op pad met  de ambulance

12/13

Wol De schapen van stadsboerderij Reigershof in het Haagse Hout hadden het de afgelopen weken al behoorlijk warm met hun dikke vacht. Daarom kregen de schapen woensdag tijdens het ‘schaapscheerdersfeest’ allemaal een nieuwe coupe. Schapen worden meestal met een scheermachine geschoren, maar hier gaat het nog ouderwets met de schapenschaar.  > Foto: Raymond van Houten

RO en NDT degraderen tot provincievertier

15

Vrijdag 6 mei 2011

}<(l(tp$=adbcae<

ACTUEEL

jaargang 5 nummer 208

€ 1,75


2>

Vrijdag 6 mei 2011

varia

gezond leven

Jong geleerd is oud gedaan Na de reeks ‘Afvallen – De strijd tegen de kilo’s’ geven we op deze plek aandacht aan andere facetten van gezond leven. In deze laatste aflevering staat ‘the little gym’ centraal. Door Tjeerd Mouthaan

Sinds een jaar gym ik elke donderdagochtend met mijn zoontje Khodi bij the Little Gym. Niet omdat mijn inmiddels tweejarige held nou last heeft van overgewicht, maar gewoon omdat hij het heel graag wil. Als ik hem wek en vraag waar wij heen gaan, zegt hij glunderend ‘gym hè?’. Dat zegt hij overigens elke ochtend, maar alleen op donderdag maak ik hem er echt blij mee. Het idee ontstond omdat ik een wekelijks uitje met mijn zoon wilde plannen. Daarin heb ik allerlei opties de revue laten passeren: een dierentuinabonnement, fietsroutes afleggen, knutselen, dansen, zwemmen of toch gewoon maar thuis bumba kijken. Van een vriendin hoorde ik van het concept van gym voor baby’s en peuters. Toch twijfelde ik, niet zozeer vanwege het concept, maar de reacties die erop zouden volgen. Zo is de levensvisie van een goede vriend van mij dat hij principieel niet aan sport doet, omdat zijn hartslagen dan eerder opgaan. Zijn reactie was dan ook voorspelbaar. “Op zo’n leeftijd kan dat toch nooit gezond zijn, bovendien als je te veel pusht, doen ze het juist niet”. Toch bewegen de meeste kinderen van nature graag en het is in mijn ogen belangrijk om dat als ouder te stimuleren. Een jong kind kan veel plezier beleven aan bewegen, wat op lange termijn kan zorgen voor een actievere leefstijl. Daarom is het in mijn ogen goed als je dat als ouder spelenderwijs ontdekt. Dus ik legde het commentaar van mijn vriend terzijde en nam een kijkje bij the Little Gym Den Haag, dat overigens in Voorburg te vinden is. Dit in de jaren 70 ontwikkelde, commercieel Amerikaans franchise-concept is inmiddels naar zo’n elf landen overgewaaid. Het hele concern telt bijna dertig locaties waaronder vier in Nederland (Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam). Een gratis proefles maakte het extra laagdrempelig om het eens uit te proberen. Vader en zoon moesten eraan geloven. Onrust Eenmaal binnen bij Little Gym komen we in een oase van onrust. In een ruime ontvangstruimte zie ik rennende kinderen, speelgoed, kleding en moeders, vooral veel moeders. Sterker nog, ik zie geen enkele vader! Juf Belinda begroet ons. “Jij bent vast de vader van Khodi, alles goed?”. Belinda vertelt dat de kinderen hier op blote voeten gymen en de ouders de hele les op sokken erbij blijven om te helpen. Een ontspannen ochtend

Op de opblaasbaan kunnen kinderen en ouders zich lekker uitleven. > Foto: PR

gaat het voor papa dus duidelijk niet worden. Juf Belinda, dat Khodi vloeiend uitspreekt als ‘ljfbwldja’, roept vervolgens dat alle mini’s in een kring mogen gaan zitten. Nadat we een belletje uit een plastic bak hebben gepakt, nemen we plaats op een grote rode mat. In de gymzaal, gekenmerkt door veel vrolijke felle kleuren, hangen overal posters van blije kinderen. Over de veiligheid is duidelijk nagedacht: stopcontacten zijn afgeschermd, de vloer is zacht en om de pilaren zit schuim om ongelukken te voorkomen. Tijdens het introductieliedje schudden de kinderen vrolijk met het belletje. Daarna stellen we ons voor. Khodi, die zowat onder mijn t-shirt kruipt van angst, vertrouwt erop dat zijn vader dit varkentje wel even wast. “Hoi, dit is Khodi en ik ben Tjeerd. Wij doen een keertje op proef mee”. “Welkom Khodi en welkom Tjeerd”, zegt juf Belinda. Dan gaat het echte werk beginnen. We starten met de koprol. De kop-

rol? Heeft ze niet gezien dat zijn hoofd ongeveer net zo groot is als de rest van zijn lichaam bij elkaar? Maar opvallend genoeg lukt het hem in één keer en het ijs is voor mijn held op sokken gebroken. De rest van de les stuiteren wij samen in de kleurrijke zaal rond en speelt hij, met een muziekje op de achtergrond, op kleine balken, matten, rekstokken, springplanken en een opblaasbaan. Khodi beweegt erop los en zoekt zowaar contact met andere kinderen.

een welverdiende sticker op zijn borst, waarna vader en zoon trots, tevreden en licht vermoeid weer richting huis vertrekken. Inmiddels gaan wij wekelijks naar Little Gym. Khodi spreekt intussen de naam van juf Belinda als ‘jfbwinda’ uit en hij heeft zijn ritme gevonden in de groep. De koprol is nu een peulenschil. Ook thuis oefenen we regelmatig om onze techniek te verfijnen. De oase van onrust van het begin bleek een incident

Sticker Aangezien de helft van de moeders Engelstalig is, legt Belinda alle vaardigheden zowel in het Nederlands als in het Engels uit. Langzaam wordt het concept mij steeds duidelijker. De juf, die net als ik een HALO-studie heeft gevolgd, leert niet de kinderen, maar de ouders iets bij. Aan het einde van de les zingen we nog een liedje zodat de kinderen weer tot rust komen. Tot slot krijgt Khodi

Naast de fysieke kant leert hij samenwerken, communiceren met andere kinderen en omgaan met tegenslagen

dat je dan apparatuur in huis krijgt waarmee een draadloze verbinding naar je werkkamer schuin boven de aansluiting niet goed mogelijk is. Zodat je terugkeert naar de oertijd van het internet. Met inbellen en draaiende figuurtjes op je scherm: de tijd dat je nog geduld had. Zo was ik weer even terug op een Fiji-eiland, waar wij ons met proviand rondom de enige lokale computer schaarden om het wonder te ondergaan: ja, nee, ja hoor, daar is-ie, o nee, ja toch, ach ... hij gaat weer laden. Wie nog een kokosnoot? En natuurlijk ben je vervolgens blij met het advies van zo’n uiterst correcte kracht aan de KPN-helpdesk om dan maar een setje Devolo’s te kopen. Daarmee kan je via je eigen stroom-

net computers met elkaar verbinden. En dat lukt ook best wel vaak. Maar, en ook deze tip kwam van de helpdeskman, het beste is natuurlijk om het hele huis vol kabels te hangen. Nee, niet weer dat gezeur over de KPN. Over de stoere manier waarop de nieuwste bonobo na het beklimmen van de apenrots der KPN-directie zijn aandeelhouders en bonusverstrekkers door middel van aangekondigd massaontslag een grote glimlach weet te bezorgen. Daarover zijn al genoeg zure woorden gesproken in de media. Ik zou het graag positief houden. Want ook de KPN doet soms goede dingen. Zo organiseerde het bedrijf een vele dagen durende telefonie-

en inmiddels ben ik zelfs niet meer de enige papa in de groep. Voor mij is het een belangrijk moment geworden in de week, want met een druk leven is het niet altijd gemakkelijk om mijn kinderen genoeg te zien. Khodi’s motorische vaardigheden nemen naarmate we vaker naar Little Gym gaan toe. Naast de fysieke kant leert hij samenwerken, communiceren met andere kinderen en omgaan met tegenslagen. Al deze zaken zijn belangrijk in de ontwikkeling en het kan, mits in een vertrouwde en niet competitieve omgeving, zorgen voor een positief zelfbeeld en een beter zelfvertrouwen. De gymles, die zo’n driekwartier duurt, is met 17 euro per les niet goedkoop. Daartegenover staat dat de groep, bestaande uit zo’n acht kinderen, veel individuele aandacht krijgt. Little Gym, Koningin Julianalaan 343, Voorburg www.thelittlegym-eu.com

verreck

Volkomen k..

Noem een schunnig woord van drie letters dat begint met een K. Iedereen aan wie ik dit raadseltje opgaf, wist onmiddellijk het goede antwoord: KPN. Nee, dit wordt niet het zoveelste verhaal over modern slachtofferschap in de telecomprostitutie. Glossy’s zijn al volgeschreven over helpdeskterreur en het eindeloze

consumentenlabyrint, waarin de boeken van Franz Kafka elke dag weer worden herbeleefd. Natuurlijk, ook schrijver dezes heeft zich aan de telefoon (die het toen nog deed) laten omlullen om een Internet plus bellenabonnement te nemen. Goedkoper! Sneller! En natuurlijk had hij in zijn gretigheid moeten beseffen

en internetstoring op het prachtige eiland Schiermonnikoog. Met het openbaar vervoer ben je sneller op een Alpentop dan op Schier en zo voelt het daar ook. Exotisch Nederland. Weg van de hectiek. Onaangetast door de stinkende moddervloed van het nieuws. Het was mooi geweest als ook de televisiekabels onder het Wad geknapt waren, maar dankzij de KPN was voor een aantal eilandbewoners Bin Laden nog even niet dood en had PSV nog kans op de titel. Fiji op de Wadden. Volkomen KPN! Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


Vrijdag 6 mei 2011

Marks & Spencer wil terug naar Den Haag Het Britse warenhuis Marks & Spencer overweegt om terug te keren naar Den Haag. Dit valt te lezen in het Britse dagblad The Independent. Marks & Spencer was tot 2001 gevestigd aan de Grote Marktstraat/ Spuistraat, in het oude gebouw van Vroom & Dreesmann. Tien jaar geleden besloot M&S om alle filialen in West-Europa te sluiten. Door Miranda Fieret

De Nederlander Marc Bolland, die ooit heeft gestudeerd aan de Haagse Hogere Hotelschool, is sinds vorig jaar de grote baas van het warenhuis. Vorig jaar zinspeelde hij al op een comeback in Europa in het magazine FEM Business. Nu lijkt de expansiedrift werkelijkheid te worden.

<3

actueel

Eerder werd de terugkeer in Frankrijk al definitief. Marks & Spencer vestigt zich eind dit jaar weer op de Champs-Élysées in hartje Parijs. Daarnaast komt er ook een website waarbij Fransen gewoon met euro’s kunnen betalen. Bovendien komen er ‘Simply Food stores’ als franchise-ondernemingen bij treinstations en vliegvelden. Of een dergelijk concept weer in Den Haag komt, wil Marks & Spencer nog niet zeggen. Wel doen de geruchten de ronde dat zowel Den Haag als Rotterdam op het wensenlijstje van Bolland staan. “We willen nog niet speculeren. Pas als iets definitief is, treden we hiermee naar buiten”, aldus Emma Johnson, woordvoerder van Marks & Spencer. Wel bevestigt ze dat M&S langzaamaan weer over de grenzen van Groot-Brittannië heen kijkt. “On-

langs hebben we bijvoorbeeld ook een winkel in Hong Kong geopend”. De Britse krant The Sunday Telegraph meldde eerder dat het Britse warenhuis de eigenaren de oude locaties waar M&S zat, heeft benaderd om deze weer terug te kopen. Zo zijn er al gesprekken gaande met El Corte Inglés, de huidige eigenaar van negen winkels in Spanje. Of ook al in Den Haag naar de locatie Grote Markt/Spuistraat is gekeken, is onbekend. Multi Vastgoed, eigenaar van de plek waar de doortrek van de Passage inmiddels in volle gang is, is niet bereikbaar voor commentaar. In 2001 besloot Marks & Spencer 38 winkels in Europa te sluiten vanwege financiële problemen. Daarna heeft de keten zich vooral op de Britse markt gestort. In de jaren negentig had Nederland twee fili-

Werkstraf voor ADO-doelman

Marc Bolland: …niet uit sentiment terug naar Nederland… > Foto: PR

alen: in Amsterdam en Den Haag. In het interview met FEM eind 2009 zegt Marc Bolland dat hij in elk geval niet uit sentiment terug zal keren naar Nederland. “Zoiets zal zeker niet gebeuren op basis van emotionele redenen, omdat ik een Nederlander ben”. Marc Bolland is één van de bekendste Nederlandse managers in het buitenland. Na 20 jaar bij Heineken te hebben gewerkt, besloot hij over te stappen van het Nederlandse bier naar de Britse supermarkt Morrisons. Hij werd CEO en behaalde met het bedrijf goede resultaten. Begin 2009 werd hij door de Sunday Times uitgeroepen tot Zakenman van het jaar.

ADO Den Haag-doelman Gino Coutinho is door de Haagse rechtbank veroordeeld tot 240 uur werkstraf en zes maanden voorwaardelijke gevangenisstraf. De rechter achtte bewezen dat hij zich heeft bezig gehouden met grootschalige hennepteelt. Dat gebeurde in een loods in Flevoland die op zijn naam stond. De officier van justitie had tegen Coutinho twaalf maanden cel geëist. De 54-jarige vader van de doelman werd eerder al veroordeeld tot twee jaar cel wegens grootschalige hennepteelt. Hij nam tijdens het proces in maart alle schuld op zich. De rechtbank geloofde niet dat de keeper nergens van wist temeer daar Coutinho met zijn vriendin in een boerderij naast de loods woonde. De rechtbank besloot echter de keeper geen onvoorwaardelijke celstraf op te leggen.

Opnieuw staking Openbaar Vervoer Het Haagse openbaar vervoer staakt donderdag 12 mei opnieuw. Er rijden in de ochtendspits geen bussen en trams van vervoersbedrijf HTM. Rotterdam en Amsterdam besloten al eerder tot een nieuwe spitsstaking. In Rotterdam rijden op woensdag geen bussen, trams en metro’s. Amsterdam houdt zo’n actie op vrijdag. De acties zijn een protest tegen geplande bezuinigingen bij de bedrijven. Het kabinet wil de bedrijven korten met 120 miljoen euro en het stadsvervoer verplicht aanbesteden.

Gratis zwemmen voor moeders

De Japanse Tuin, het pronkstuk van landgoed Clingendael, is weer geopend voor publiek. Sinds vorig weekeinde komen er al drommen bezoekers om van de prachtige en zeldzame bomen en planten te genieten. De Japanse Tuin is heel kwetsbaar en daarom slechts een paar weken per jaar geopend. De openstelling geldt dit voorjaar tot 12 juni (dagelijks van 09.00 tot 20.00 uur). In het najaar is de tuin nogmaals open. > Foto: Pan Chen

Van de Laar vervangt Huffnagel Frits Huffnagel verlaat de Haagse gemeenteraad om zich volledig te richten op zijn eigen bedrijf. Rob van de Laar, ooit nestor van de Haagse gemeenteraad, neemt zijn plek in. Door Elske Koopman

Huffnagel heeft al sinds het einde van zijn wethouderschap regelmatig contact met zijn opvolger Marjolein de Jong (D66, citymarketing). “Zij hoeft me vooralsnog niet te betalen, het zou ook een rare constructie zijn”, aldus het scheidende raadslid. Hij werd op 20 april 2006 benoemd tot wethouder Citymarketing, Internationale Zaken, ICT en Organisatie in de gemeente Den Haag. Daarvoor was hij als raadslid, fractievoorzitter en wethouder actief in Amsterdam. Daar stapte hij op na gedoe over onkostenvergoedingen. Naar eigen zeggen berustte dat op een communicatiestoornis. In Den Haag begon hij met het invoeren van het omstreden beeldmerk van de vlieger, ontworpen door Anton Corbijn. Hij overleefde een spoeddebat daarover. Daarnaast introdu-

ceerde hij The Hague Festivals, een bundeling van reeds bestaande evenementen. Zo won Den Haag in 2010 de prijs evenementenstad van het jaar en won hij prijzen voor citymarketing. Ook de onder zijn leiding vernieuwde website ‘denhaag.nl’ viel in de prijzen. Huffnagel speelde al langer met het idee van een eigen zaak. “Vorig jaar ging een nieuw wethouderschap niet door en ben ik de raad ingerold. Daarna zou ik misschien iets doen in het kabinet-Rutte en dat ging ook niet door. Toen begon ik in januari bij Wakker Nederland en BNR en sprak regelmatig met vrienden over een eigen zaak. Begin maart heb ik de fractie gezegd dat ik nog voor de zomer de raad zou verlaten”. Huffnagel wil zijn handen vrij hebben voor het starten van zijn eigen bedrijf, dat al staat ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De werkzaamheden voor WNL en BNR vallen onder zijn zaak, net als dagvoorzitterschappen en spreekbeurten in het land. “Ik heb al wat losse klusjes staan. Na de zomer heb ik ook al een klus staan voor citymarketing, ergens in Groningen”. Op 18 mei neemt hij

afscheid van de gemeenteraad. “Hij mag me altijd bellen”, reageert collega-raadslid en oud-wethouder Marieke Bolle van de PvdA. Zij combineerde jaren raadswerk met een eigen bedrijf, maar liet dat bedrijf rusten toen zij fractievoorzitter werd. Daarna volgde het wethouderschap. “Ik vind zijn stap goed hoor. De politiek is wispelturig. Van het ene op het andere moment zit je in een andere situatie. Zo ben je wethouder, zo ben je het af. Toen ik het hoorde, heb ik hem meteen gesms’t dat ik mee wil doen in zijn bedrijf voor citymarketing. Ik ben altijd bereid tot het geven van advies over het hebben van een eigen zaak”. Haar eigen communicatiebedrijf laat Bolle nog even in ruste. “Op dit moment moet er veel gebeuren in de raad en daar hou ik me nu graag mee bezig”. Rob van de Laar (63), op plek twaalf de eerste opvolger van Huffnagel, heeft laten weten wel weer zin te hebben in het raadslidmaatschap. Hij zat bijna 29 jaar voor de VVD in de gemeenteraad en was ook enige tijd wethouder. Bij zijn afscheid vorig jaar werd Van de Laar benoemd tot ereburger van de stad.

Moeders kunnen zondag 8 mei gratis zwemmen in de gemeentelijke zwembaden. Als een moeder zich met kinderen die dag meldt bij de kassa, hoeft voor haar niet te worden betaald. Overige zwemmers en zwemsters betalen het standaardtarief. Er kan op Moederdag worden gezwommen in de baden De Blinkerd (09.3015.00 uur), De Houtzagerij (11.0016.00 uur), Overbosch (09.00-15.00 uur), De Waterthor (08.00-13.30 uur) en Zuiderpark (09.30-13.00 uur en 14.00-16.00 uur).

Ingezonden mededeling

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


4>

Vrijdag 6 mei 2011

varia

stadsmens

Jan Huyser viert samen met Haagse Antiekmarkt veertigjarig jubileum De foto aan de wand van Jan Huyser senior waarover Jan junior vertelt, stamt uit juni 1978. Het WK Voetbal houdt de gemoederen flink bezig en heeft ook de ondernemers van de Haagse Antiekmarkt op het Lange Voorhout stevig in de greep. Op een groot wit bord bij zijn kraam heeft Huyser de eindstand voorspeld van de finale: Nederland zal met 3-1 winnen van Argentinië. “Ach”, lacht zoon Jan nu met een vrolijke knipoog, “de uitslag was precies andersom”. Donderdag 12 mei wordt de Haagse Antiekmarkt voor de veertigste keer geopend en Jan Huyser jubileert mee. Samen met zijn vader, die zeventien jaar geleden overleed, maakte hij er in 1971 zijn entree. ‘Jan en Jantje’ beleefden gouden tijden, evenals hun collega’s. “De handel was toen zo in trek”, vertelt Huy-

hadden ze laten maken met daarbij de tekst ‘Jan Huyser in- en verkoop’. Breed lachend: “We hebben dat ding tussen die enorme beelden gezet. Iedereen stond te filmen en te fotograferen. En wij maar

Nogmaals terugblikkend op de glorietijd van de Antiekmarkt: “De handel was toen veel interessanter. Nu zit die al jaren in een dip. Veel winkeltjes verdwijnen. Qua huur en lasten is het niet meer

‘Mijn vader riep om zeven uur ’s ochtends al dat hij koffie wilde met heerlijk, warm appelgebak’ ser. “Om zeven uur ’s ochtends liepen er al kooplieden rond. Ze kwamen overal vandaan: Friesland, Brabant, België, noem maar op”. De koffie staat klaar in zijn winkel in de Antonie Heinsiusstraat. Ook al is Jan Huyser onlangs 68 jaar geworden, hij peinst niet over stoppen. “Ik ga door tot ik niet meer kan. Als ik stop, is het over. Ik vind dit zo fijn. Dan zie je die binnenkomen, dan die; er is altijd wel wat”. Met evenveel plezier begint hij volgende week donderdag aan zijn veertigste Antiekmarkt, destijds opgericht door onder anderen Bram van Pijpen. Jan en zijn vader stonden al jaren op de markt in de Herman Costerstraat toen de marktmeester vertelde dat er een Antiekmarkt zou komen op het Lange Voorhout. “Men was op zoek naar jongens die leuke handel hadden en er geschikt voor waren. Of wij wilden meedoen?”. Op een schilderij aan de muur is te zien dat de opstelling van de markt in de beginperiode anders was. “We stonden vlakbij het paleis richting Amerikaanse ambassade. Velen denken nu nog dat het een betere

Jan (rechts) en zijn vader in hun kraam in de Herman Costerstraat.

Jan Huyser in zijn zaak in de Antonie Heinsiusstraat. > Foto: Eveline van Egdom

opstelling was. Maar hoe dan ook is het Lange Voorhout uniek en daar gaat het om”. Sfeer De Antiekmarkt, in het voorjaar van 1971 geopend door cabaretier Paul van Vliet, was ‘gelijk leuk’. “Wij verkochten tweedehands spullen en stukjes antiek. Heel bekende kooplieden, zoals Felix Sacht, haalden hun handel uit Engeland”. Hij roemt de sfeer van de Antiekmarkt en de koffie van ‘’s Gravenhage’, het terras van Ron Goedvolk. Lachend: “Mijn vader riep om zeven uur ’s ochtends al naar

Ronnie dat hij koffie wilde met heerlijk, warm appelgebak”. Mooie verhalen zijn er genoeg uit die tijd. Bijvoorbeeld over gynaecoloog Van Lankeren van het Sweelinckplein. Hij kwam op de Antiekmarkt de spullen helpen verkopen, die hij zelf eerder had verkocht aan de firma Huyser. “Hij vroeg dan aan mij: ‘Jan, wat heb jij voor die vaas betaald? Is het goed wat ik ervoor vraag?’. Zijn vrouw kwam ’s morgens ook en bracht gebakjes mee. Het was altijd grandioos”. Voor de eerste Beeldenexpositie op het Voorhout had de firma trouwens een grap bedacht. Een piepklein beeldje

roepen: ‘pas op, dat ding kost 50.000 gulden’. Sommigen geloofden dat. Het was hilarisch”. Vanwege het succes ging de Antiekmarkt ook op zondag open en later kwam de Boekenmarkt erbij. Jan Huyser was dertien toen hij bij zijn vader ging werken. Hij is als het ware ‘in het vak geboren’. “Ik had nooit anders gezien bij mijn ouders; het was je leven”. Naast de kraam op de Markt in de Herman Costerstraat – Jan Huyser stopte daar zo’n zes jaar geleden – had de firma een zaak in de Frederikstraat, verhuisde daarna naar de Valkenboslaan/ hoek Ampèrestraat en ruim vijftig jaar geleden naar de Antonie Heinsiusstraat. Sinds drie jaar huurt hij nog een deel van dat pand. “Dat heb ik op aanraden van mijn zoon gedaan, maar hij vond dat ik niet alles moest opgeven”. Het Statenkwartier blijft ‘zijn buurtje’ en aan contacten hebben hij en zijn vader nooit gebrek gehad. “Nog steeds niet. Wij hebben altijd gedraaid op recommandatie en particulieren”.

op te brengen. Onder de jeugd is geen animo voor antiek. Ikea viert hoogtij. Een Staartklok of Friese Stoelklok waren vroeger in trek. Dieven kwamen er de huizen voor binnen. Tegenwoordig hebben jongeren er geen belangstelling voor. Niet alleen Internet en vlooienmarkten zijn concurrenten, maar ook kringloopwinkels die door de gemeenten worden gesubsidieerd. Vroeger kwam de kleine koopman voor inboedels in huizen. Dat aanbod is nu veel geringer”. Jan Huyser constateert slechts de veranderingen. Klagen doet hij niet. Liever telt hij zijn zegeningen. “Ik ben al vijftig jaar met mijn vrouw Gonnie, heb een fijne zoon en drie heerlijke kleinkinderen. Daar gaat het in het leven om”. Genieten doet hij ook, zoals binnenkort weer op de Antiekmarkt. “Ik vind het altijd een mooi moment als ik ’s morgens vroeg op het Voorhout de vogeltjes hoor fluiten”. Joke Korving

Ingezonden mededeling

nieuwe modelwoningen! kom langs!

Open

iedere donderda g

18-19 u

iedere zaterdag

12-13.30 u

Een subtiele mix van oud en nieuw voor MOEDERDAG op de

gehele Collectie 10%

En...

korting.

diverse shawls en hoeden a 10 euro!!

Bij Emma vindt u alle accessoires.

• Prachtige sieraden van de merken: Les Néréides, Konplott, Michael Négrin, Ayala Bar, Camps & Camps, Jazu, SAS Design, Moliére en DeLuxe. • Kanten kleding in poedertinten van Ann Ferriday. • Feestelijke shawls, avondtasjes, hoedjes en haardecoraties. Molenstraat 22 (zijstraat Noordeinde en Prinsestraat) 2513 BK Den Haag, 070-3457027 Open: wo.t/m za. 11.00-17.30 uur

verkOOp:

www.houtrust.info

Tel. 070 - 355 84 00

Tel. 070 - 375 75 75

Tel. 070 - 342 01 01


Vrijdag 6 mei 2011

actueel

<5

Ingezonden mededeling

Kop op, het is lente! Gertjan Freutel Directeur Vermogensmanagement Rabobank Den Haag en omgeving

China International Travel Service wordt op traditioneel Chinese wijze geopend. > Foto Rob Hendriksen

Speciaal visacentrum voor China in Den Haag Het moet een stuk eenvoudiger worden om een visum voor een reis naar China aan te vragen. Vooral nu het Chinese ‘Visa Application Service Center’ is geopend. Dit loket op de zesde verdieping van het Ortel gebouw nabij station Hollands Spoor is bedoeld om de toename van het aantal visumaanvragen op te vangen. Naast visa is hier informatie over toerisme en reizen naar China verkrijgbaar. Door de opening van het visacentrum wordt de consulaire afdeling van de ambassade ontlast bij het verwerken van de circa 100.000 visumaanvragen per jaar. Het Chinese Visa Application Service Center maakt onderdeel uit van China International Travel Service, de Chinese overheidsorganisatie voor toerisme. Naast Den Haag heeft China International Travel Service visacentra in onder andere Londen, Parijs, Brussel en Madrid. Het visacentrum is doordeweeks geopend van 9.00 tot 16.00 uur.

De gemiddelde belegger neemt momenteel een afwachtende houding aan. Je kunt je afvragen of dat verstandig is. Kop op mensen, het is lente! Er groeit veel moois. Bedrijven rapporteren in meerderheid mooie cijfers. Daar staat de economische malheur in Zuid-Europa en in delen van het Midden-Oosten tegenover. Japan herstelt van de vloedgolf en nucleaire problemen. In Europa en de Verenigde Staten loopt de inflatie iets op en lijkt de rente deze trend te gaan volgen. Het is er allemaal al een tijdje en boeit de belegger niet meer zo. Zowel goed als slecht nieuws wordt geabsorbeerd en voor kennisgeving aangenomen. Dat staat wel in schril contrast met wat er in onze leefomgeving gebeurt. Is het immers geen lente? Lente betekent meer zon, meer warmte, blaadjes aan de bomen en groei en bloei. Eigenlijk een beetje zoals de economie er in grote lijnen mondiaal voor staat. Regionaal zullen er uitschieters naar boven en beneden zijn, maar mondiaal wordt dit jaar door vele deskundigen een groei van zo’n 4,25 procent verwacht. Dat is in lijn met het groeitempo tussen 2000 en 2008, de periode voor de kredietcrisis. In die jaren nam de welvaart in landen als India en China fors toe. Dat patroon lijkt zich nu dus de komende jaren voort

te gaan zetten. De vraag naar goederen neemt daar rap toe, dus de vraag naar grondstoffen ook. Grondstofgerelateerde beleggingen bieden daardoor uitzicht op gunstige rendementen. De groeiende voedselconsumptie zal de vraag naar water en kunstmest doen toenemen. Ook op dat vlak liggen er dus kansen voor de belegger. Door al die consumptie en productie neemt wel de noodzaak toe om als wereldbevolking een aantal prangende milieuvraagstukken op te lossen. Maar ook dat hoeft voor de belegger niet een puur negatief gegeven te zijn omdat investeringen in wind– en zonne-energie en andere alternatieve krachtbronnen perspectiefrijk blijven. U ziet het. Gelukkig is het niet alleen de natuur die momenteel groei laat zien. Uw adviseur bij onze bank praat u er graag over bij, desgewenst natuurlijk buiten op het terras. Aan deze tekst zijn geen rechten te ontlenen. In het verleden behaalde resultaten garanderen niets.

Zorgprogramma vergroot ‘Nieuwe bezuinigingen: zelfredzaamheid slechtzienden dan eerst ozb bespreken’ Jeltje Van Nieuwenhoven:

PvdA-fractievoorzitter in de Haagse raad Jeltje van Nieuwenhoven waarschuwt wethouder van Financiën Sander Dekker (VVD) dat hij niet meer moet bezuinigen zonder eerst de onroerendezaakbelasting (ozb) aan de orde te stellen. Zij deed dat zondag op de Dag van de Arbeid. Door Elske Koopman

Tijdens haar toespraak bij het standbeeld van Pieter Jelles Troelstra in het Westbroekpark zei Van Nieuwenhoven dat zij het nog steeds een goed college vindt, maar ze had een wel een boodschap voor Dekker: “Als je nu denkt dat je overal kunt gaan zeggen dat vanwege de financiën en vanwege tekorten er nog meer bezuinigd moet worden, dan kan dat in ieder geval niet op het armoedebeleid, op cultuur, op welzijn en op de krachtwijken, maar het kan ook niet zonder dat we de ozb-verlaging aan de orde stellen. Want als je wel denkt dat je die verlaging aan de orde kunt stellen voor mensen die het toch al goed hebben, maar je wilt wel bezuinigen op dingen waar mensen dagelijks de gevolgen van proeven, dan ben je verkeerd bezig”. Zij doelt daarmee onder meer op recente uitlatingen van de wethouder. Half april

bij de presentatie van de jaarrekening schetste Dekker, mede om ieder vluchtgedrag van collegawethouders te voorkomen, een zwart toekomstbeeld. Het gaat slecht met de gemeentekas en het zal nog slechter worden, zo luidde zijn toekomstvisie. Want het rijk gaat het ambtenarenapparaat afslanken en dat zal vanzelfsprekend effecten hebben op de werkloosheid in de stad Den Haag. De bezuinigingen van het rijk op het openbaar vervoer worden binnenkort ook zichtbaar voor de gemeente. Op 12 mei heeft de HTM een tweede stakingsdag uit protest tegen de voorgenomen afslanking. De wethouder zei toen ook dat hij eerder nieuwe tegenvallers zag komen dan nieuwe meevallers. Volgens van Nieuwenhoven zal het opvangen daarvan dus gepaard moeten gaan met het openbreken van de afspraken over de onroerendezaakbelasting in het collegeakkoord uit 2010. Daarin staat dat de tarieven voor de ozb op woningen structureel met 10 procent dalen ten opzichte van 2009, waarna de belastingdruk van de ozb in de rest van deze collegeperiode gelijk blijft. Dekker voorzag bij de presentatie van de jaarrekening al dat dit jaar de krachtproef voor de coalitie wordt, die nu moet onderhandelen over de Voorjaarsnota waarin mogelijke bijstellingen aan de begroting worden vastgelegd.

Verzorgingshuis Duinrust te Scheveningen start volgende week een uniek project in samenwerking met Koninklijke Visio, het expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen, voor haar bewoners met visuele beperkingen. Directeur van Duinrust, Eric van den Enden, denkt dat het programma zal aanslaan: “Niet alleen bewoners kunnen zich zo dadelijk beter redden, met de toenemende vergrijzing zijn wij een interessante testcase voor andere verzorgingshuizen”. Door Annerieke Simeone

Nadat zij twee jaar geleden een symposium ‘ouderen die niet goed kunnen zien en horen’ bijwoonden, werden medewerkers van verzorgingshuis Duinrust zich er van bewust dat zij iets moesten doen voor hun bewoners waar een op de vijf zeer slecht of geen zicht bleek te hebben. Een verminderd visueel functioneren leidt veelal tot botbreuken door valincidenten en een grotere afhankelijkheid van anderen. Directeur Eric van den Enden zocht contact met Koninklijke Visio, die zich specialiseert in mensen met een visuele handicap, en vroeg hen een plan te schrijven om de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van deze ouderen te vergroten. “Tot nu toe zijn er nog maar weinig voorzieningen in

Kaartspellen worden speciaal voor slechtzienden opgeblazen. > Foto: Koninklijke Visio

verzorgingshuizen voor slechtzienden. Door deze gespecialiseerde ondersteuning kunnen we oogaandoeningen al in een vroegtijdig stadium signaleren en daar adequaat mee omspringen”. Zoutvaatje Tijdens de zes tot dertien weken durende cursus gaan de bewoners langs

de oogarts en de fysiotherapeut en krijgen ze praktische thuistips. “Voor hen is het handig dat alles een vaste plek heeft”, zegt Van den Enden. “Ze leren dat de vaas met bloemen altijd aan een bepaalde kant van de tafel moet worden gezet, zodat ze daar niet tegen aan botsen”. Verder wordt er gelet op kleurgebruik en verlichting in het huis. Ook het personeel en andere bewoners van het verzorgingstehuis zullen vanaf nu meer rekening moeten houden met hun minder goedziende leeftijdsgenoten. “We instrueren de gastvrouwen de melk altijd rechts te plaatsen en vragen medebewoners om begrip als hun buurvrouw iedere dag naar het zoutvaatje vraagt ondanks dat deze maar 30 centimeter van haar verwijderd op tafel staat. Daarnaast passen we spelletjes aan door bijvoorbeeld de kaarten op te blazen”. In de buurt van het verzorgingshuis wordt er opgelet dat de bestrating in orde is, dat er in de tuin geen kuilen of ophopingen liggen en dat er extra buitenbegeleiding is. De reacties van de bewoners zijn volgens Van den Enden overwegend positief. “Sommigen zeggen aanvankelijk: ‘ach ik ben al zo oud, laat me maar’, maar gaandeweg zien zij de voordelen van het programma in. Door de toenemende vergrijzing zijn wij ook een interessante testcase voor andere verzorgingshuizen”.


6>

Vrijdag 6 mei 2011

interview

Vilan

Presentator en journalist Cees Grimbergen

‘Open geest en onafhankelijkheid zitten in mijn kop’

Het koffertjesseizoen

En jawel, het is weer zover. In de stad komen er elke dag meer toeristen bij. Fijn voor die mensen, goed voor de economie, ik ga ook wel eens ergens heen, maar er is een bezwaar. Dat is het koffertje van de toeristen. Zo’n doos op rammelende wieltjes. Waar bevindt zich dat koffertje? Twee passen achter de toerist. Die kijkt naar voren. Het koffertje stuitert achter de toerist aan. Afgelopen week met de zonneschijn zag ik ze opeens overal in de stad lopen. Het begon ermee dat ik een kleine kudde Japanners ermee zag. Japanners vergeef ik tijdelijk meer dan andere toeristen, dus ging ik op de andere stoep lopen. Daar kwam ik Amerikanen tegen, die iets tegen me kwaakten over het Mauritshuis. Nee, ik moet het anders zeggen. Ik stak de straat over, keek nog even over mijn schouder naar de Japanners en zag daardoor niet hoe dicht zo’n klein koffertje voor mijn voeten slingerde. Toen ik het ontweek, verstapte ik me. Toen kwam het gekwaak. Ik verwees de Amerikanen naar het ijspaleis. “Yes, it’s very beautiful”. Dat incident was tekenend. Niet zozeer voor mijn wraakzuchtig karakter, maar vooral voor het risico van benenbrekerij die het toeristenkoffertje oplevert. Dat slingert maar zo holderdebolder alle kanten op, of het een onverschillig kind is dat eigenlijk niet mee wil. En als gewoon stadsmens kun je toch niet steeds omlaag kijken of daar wat slingert, want je wil dóór, het leven is kort, de avond nadert, er is nog veel te doen. Maar ja. Met de zomer op komst is het koffertjesseizoen onvermijdelijk geopend. En ik weet dat ik het moet verdragen. Ik wéét dat het niet de bedoeling is dat ik het koffertje een schop geef zodat het de stoep af vliegt, ook mag ik er niet op gaan stampen en evenmin mag ik de bijbehorende toerist uitleggen wat ik ervan vind, al kan ik dat in alle wereldtalen inmiddels zeer welsprekend. Toeristen moeten het hier leuk hebben. Dat is het idee. Daar dien ik aan mee te werken, binnen mijn beperkte vermogens. Toch vraag ik me in het diepst van mijn gedachten af waarom deze ellendige rotkoffertjes met een te lange trekstang worden verkocht. Dat is de helft van het probleem. De andere helft bestaat uit gebrek aan beschaving. Ben je in een vreemd land, dan bonk je je koffertje gewoon achter je aan. Want je denkt, hier loopt toch niemand die er een doodschop tegenaan geeft. Vandaag niet, nee.

Vilan van de Loo

In een café op het Regentesseplein, zijn ‘ouwe wijkie’, vertelt journalist en presentator Cees Grimbergen (Den Haag, 1951) over de paradox van zijn vak, over macht en onvermogen, over ‘Rondom 10, het boek’ dat hij het afgelopen jaar schreef. En over Hollandse Zaken, zijn nieuwe televisieprogramma bij MAX.

Door Vera de Jonckheere De buitenwereld kende vader en moeder Grimbergen en hun twee dochters en twee zoons als het ideale gezin: vriendelijk, opgeruimd en dienstbaar. Cees: “Mijn ouders hadden tot 1976 een banketbakkerij op de hoek van de Weimarstraat met de Noorderbeekdwarsstraat. Klantgerichtheid werkte ook privé door: als er ruzie was, zei mijn moeder: ‘Pas op, de muren hebben oren!’. Opgroeien in een Haagse volkswijk heeft me aardig gewapend tegen intimidatie, ik kan mijn ‘scheuâh’ opentrekken, de straatkant is goed ontwikkeld. Niet dat ik een vechtersbaas ben, maar als het moet … Van jongsaf aan ademde ik dagelijks de sfeer van ambachtelijkheid waarin mensen hard moesten werken om hun brood te verdienen. Dat klantgerichte zit in mijn genen. In de journalistiek balanceer ik daardoor wellicht behendiger op het koord van de onafhankelijkheid. Na 38 jaar professioneel ondervragen zou het pretentieus zijn om te beweren dat ik mijn onafhankelijkheid volledig heb behouden. Uiteindelijk moet je als freelancer toch omzet maken en soms klussen aannemen waarvan je je kunt afvragen of ze echt bijdragen aan je ontwikkeling als journalist. Open geest en onafhankelijkheid zitten in mijn kop. Dáár bewaak ik mijn grenzen. Als journalist moet je de geïnterviewde of deelnemers aan de discussie zodanig behagen dat ze in ieder geval blijven zitten en je te woord staan. Een prettige sfeer is een opstapje om grenzen te verkennen en pijnpunten op te zoeken. In ieder geval ben ik wel zo onafhankelijk dat ik niet als een geslagen hond ben afgedropen toen NCRV-manager Gijs van Beuzekom me liet weten dat mijn aanwezigheid bij Rondom 10 na elf jaar niet langer gewenst was. Ik was: ‘oude NCRV: de kijkers vinden je saai, serieus en gereformeerd.’ Mijn imago schoot tekort”. Cees is achteraf blij verrast dat hij niet ter plekke ontplofte of de man naar de keel vloog. De goede manieren die hij – oud-misdienaar – in het

katholieke middenstandsgezin met de paplepel binnenkreeg en zijn hoge kwaliteitsbesef hielpen hem door de resterende 26 afleveringen. De manager vertoonde zich niet meer en produceerde evenmin enig concreet materiaal dat in de richting van Cees’ foute imago wees. Is Cees zijn wrevel intussen kwijt? “Grappig dat je het wrevel noemt. Matthijs van Nieuwkerk zei in De Wereld Draait Door ook dat ik ‘als opgewekte man zo’n zure indruk maakte’. Een kritische opmerking maken of iets analytisch duiden, wordt kennelijk ervaren als frustratie. Als storend. Terwijl ik alleen maar duidelijk heb willen maken hoe treurig het is dat vakmensen door koude technocraten kunnen worden afgerekend. In de anderhalve pagina die ik in mijn boek aan de kwestie wijd, wil ik slechts waarschuwen dat dingen zo gaan. Er zijn mensen met veel macht en een omgekeerd evenredige hoeveelheid talent die een redactie kunnen onthoofden. Functies met macht heb ik altijd van de hand gewezen, en wie geen macht heeft, mag eigenlijk niet zeiken!” Anarchie Het komt er heerlijk Haags uit. Stond Cees niet aan de wieg van de fraaie stadshymne Oh, oh Den Haag? “Harrie Jekkers en ik kennen elkaar al vanaf het Thomas Moore College aan de Beresteinlaan. Later bewoon-

‘Stond ik op een gegeven moment in Snackbar Pipo aan de Weimarstraat naast Robbie van Leeuwen, die een patatje weghapte’

den wij, onversneden Hagenaars, in Utrecht hetzelfde huis; hij gaf les op een LEAO en ik studeerde aan de School voor Journalistiek. In 1981 componeerde Harrie ter gelegenheid van mijn dertigste verjaardag een liedje dat inderdaad de basis vormde voor de single Oh, oh Den Haag die een jaar later werd uitgebracht. Mijn jaren op de School voor Journalistiek (1970-1974) waren voor mij een Eldorado van vrijheid en anarchie. Als braaf middenstandskind kwam ik bijvoorbeeld niet in de danstenten die Den Haag rijk was, de Haagse popscene ging min of meer aan me voorbij. Ik keek geweldig op tegen Robbie van Leeuwen (gitarist bij The Motions, later oprichter Shocking Blue), een jongen bij ons uit de buurt met hits als ‘Wasted words’ en ‘The same old song’. Stond ik op een gegeven moment in Snackbar Pipo aan de Weimarstraat naast Robbie van Leeuwen die een patatje weghapte. Hij was 22, ik 16 en er gaapte tussen ons een grotere kloof dan alleen die zes jaar. Regentesselaan Uit een soort luiigheid bleef ik na mijn studententijd in Utrecht hangen, waar ik nu woon op – dat wel! – de Regentesselaan, mijn kinderen bezochten er de Regentesseschool. In mijn huis hangt een zeefdruk van de Haagse kunstenaar Frans de Leef met daarop de allereerste pui van zwembad De Regentes, waar ik mijn A&Bdiploma haalde. Haagse accenten te over! (vol enthousiasme tegen uitbater van Grand Café Emma): Hé man, gezellig dat ik hier weer mag zitten!” De caféhouder maakt van de gelegenheid gebruik om tussen twee cappuccino’s door even te vertellen dat hij via Uitzending Gemist oude afleveringen van Rondom 10 bekijkt omdat hij bij de nieuwe presentator (Ghislaine Plag) de gedrevenheid van Cees mist. Op treffende wijze imiteert hij Cees: iets voorover gebogen, intense houding alsof hij de aanwezigen ook fysiek het gesprek in wil sleuren. “Haha, inderdaad, de adrenaline gierde door mijn lijf. Drie kwartier live televisie is pittig. De aanloop begint eigenlijk al een uur of zes tevoren en na een uitzending vloeit ook niet direct alle con-

‘Dat raakt aan de paradox van mijn vak: zonder kapsones toch tonen dat je kwaliteit hebt’

centratie weg. Over ieder onderwerp ontspon zich tijdens uitzendingen in Felix Meritis een levendige uitwisseling van soms extreme standpunten en meningen – uit een enorme verscheidenheid aan mensen. Vaak vol emotie. De redactie en ik maakten geen programma voor de elite, maar met en voor iedereen. Hoog- en laagopgeleid; geoefend en ongeoefend in debatteren; jong en oud. We brachten mensen samen die uit eigen beweging nooit tot een gesprek zouden komen. Afvallige moslima’s Ayaan Hirsi Ali en Naema Tahir in een confronterende uitzending met islamieten Cheppih en Eddaoudi. De laatste liep halverwege het programma boos de studio uit. Televisie is natuurlijk ook spektakel; daarover schrijf ik uitgebreid in mijn boek”. Pleuris Illustratief voor de intensiteit van Cees’ Rondom 10 is dat hij vijf kilo aankwam nadat hij met het programma stopte. Maar over een paar weken zal de ‘oude’ Cees herrijzen. Van juni tot en met augustus presenteert hij bij omroep MAX opnieuw een wekelijks live-programma. “Nadat ik zeven maanden heerlijk aan ‘Rondom 10, het boek’ heb geschreven, ben ik twee weken geleden met een nieuwe redactie van start gegaan voor Hollandse Zaken, een discussieprogramma vanuit een studio in Hilversum. Aan de actualiteit vallen diverse onderwerpen te ontlenen. Bijvoorbeeld, naar analogie van de ramp in Alphen aan den Rijn, het dilemma waarvoor ouders en andere naasten van een psychiatrische patiënt zich geplaatst zien als zij vermoeden dat hij of zij op het punt staat iets verschrikkelijks te doen. Of de vraagstelling wat er eigenlijk op tegen is om orgaandonatie te commercialiseren, als dat het einde betekent van lange wachtlijsten? Een andere kwestie die mij al lang bezighoudt: wie worden er rijker van onze collectief bijeen gespaarde 750 miljard pensioeneuro’s? Mensen die daar jaarlijks zestig keer de Balkenende norm aan verdienen, goochelen met dat geld. Verbazingwekkend dat daarover niet de pleuris uitbreekt! Hollandse Zaken zal vanaf de eerste zaterdag-


Vrijdag 6 mei 2011

interview

<7

diversiteit aan meningen moet het Cees toch duidelijk zijn waar de schoen wringt. Wordt het niet eens tijd dat hij Mark Rutte enkele concrete suggesties doet? “Helaas ben ik ervan overtuigd dat alle suggesties in no time door hardnekkige bureaucratie en dikke managementlagen worden verzwolgen. In Nederland heerst manageritis. Nee, ik ben niet cynisch geworden: het is simpelweg wat er gebeurt. Concrete aanbevelingen komen terecht in een commissie met een studiegroep en een klankbordoverlegstructuur. Liever beperk ik me tot het doen van ludieke suggesties, zoals meer tulpenparkjes en pindakaasveldjes. Want tips over het Nederlandse belastingsysteem voor loondiensters en zzp-ers, of de organisatie van het onderwijs, of de gezondheidszorg verzanden in door ambtenaren gefaciliteerde dialogen, quick scans, brainstormsessies en interactieve trajecten waarvan de uitkomsten ‘worden meegenomen in het beleid’ …. Ik zou Rutte wel toewensen dat hij nu zo langzamerhand eens wat meer reflectie en wijsheid toont en zich verder ontwikkelt in het premierschap. Ooit ben ik enkele maanden lid geweest van de Partij van de Arbeid, maar na een vergadering hield ik het voor gezien. Ik stem heel gevarieerd, eigenlijk is er niet één partij die bij me past. Ik doe zonder onderscheid regelmatig dingen voor partijen. Als de PVV mij vraagt voor een goed inhoudelijk journalistiek gesprek zou ik dat zeker doen, mits ik binnen de opdracht een grote mate van vrijheid krijg natuurlijk. Misschien zijn alle inspanningen parels voor de zwijnen, maar toch wil ik de wereld een tikje beter maken. Ook al besef ik dat vis in de krant wordt verpakt en televisie een scheet in de eeuwigheid is”. ‘Rondom 10, het boek’ is verschenen bij Uitgeverij Nieuw Amsterdam, € 16,50.

>Foto: Wouter de Wit

avond in juni zeker op de actualiteit ingaan, maar soms ook heel dwars zelf de agenda bepalen. We starten de uitzending de zaterdag nadat bij NCRV Rondom 10 definitief ophoudt te bestaan”. Cees schrijft wekelijks een column voor AD/Utrechts Nieuwsblad, hij maakt radio en leidt regelmatig discussies in het land. Moet hij zo nodig weer op de televisie? “Ik heb regelmatig nee gezegd tegen grote klussen met mijn gezicht op de

buis. Werken aan mijn boek heb ik het afgelopen jaar als buitengewoon inspirerend ervaren. Een mooi proces om enkele mensen uit elf jaar uitzendingen opnieuw te interviewen. Ook al ben ik geen geweldige schrijver, het was heerlijk om met taal bezig te zijn en uit die enorme berg materiaal op papier, digitaal beeld en in mijn hoofd 60.000 woorden te filteren over het plezier in mijn vak. Ik ben gelukkig in mijn werk en ga nu toch ook weer met mijn kop op tv. Dat raakt aan de paradox van mijn vak: zonder kapso-

nes toch tonen dat je kwaliteit hebt. Enerzijds de bescheiden, dienstbare journalist willen zijn, die de ander en de feiten altijd centraal stelt, maar anderzijds trekt toch ook de ietwat narcistische ijdelheid en geldingsdrang aan me. Vergeet niet dat ik graag dingen aan de kaak stel en tv is – hoe vluchtig ook – een effectief medium”. Manageritis Uit Rondom 10, het boek: ‘Dagelijks worden in vele conferentiezalen met flitsende PowerPoint-

presentaties ‘taaie vraagstukken’ in de gezondheidszorg opgelost. Deze peptalks – ik maakte ze mee – deden en doen mij denken aan volkse Haagse koffiehuizen waar het ‘Gelijk van de Koffietent’ heerst. Onder het genot van een bakkie en broodje bal worden alle wereldproblemen opgelost. Gegarandeerd! ‘As je maah naah mên lùistâht, gauzâh!’. Het verschil? De oplossingen in Haagse koffietenten zijn gratis, die van een PowerPointmanager kosten minimaal 250 euro per uur’. Na jaren luisteren naar een zo grote

‘Ik wil de wereld een tikje beter maken, ook al besef ik dat vis in de krant wordt verpakt en televisie een scheet in de eeuwigheid is’


Wilt u in de zomer ook even afkoelen?

Niet tHuiSbLijVeN

IJskarten € 17,50

Sartre zegt sorry Laura van Dolron t/m 21 mei

Kom dan naar de Uithof en leef je uit!

(per heat)

“Onverbloemd authentiek; snel en raak”

Pistetoegang € 9,95

 Volkskrant

Het Verjaardagsfeest

(voor de hele dag) Voor meer informatie en/of reserveringen:

De Uithof Jaap Edenweg 10 2544 NL Den Haag

T 070-309 96 49 F 070-321 32 10 E sales@deuithof.nl

www.deuithof.nl

DITCH & Nature in a Box DO. 5 MEI | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.30 uur | entree gratis HPC presenteert de rake woestijn-rock van DITCH en de ongebreidelde stonerrock van de Nature in a Box. Geen vogels in een kooitje, wel retegoeie rock.

HALFWITT + Gul Night Out VR. 6 MEI | zaal open 20.30 uur | aanvang 21.30 uur | entree €2,50 Echo’s uit de jaren ’60, doordenderende jaren zeventig-drums, de donkere kant van de jaren ’80 en de onopgesmukte rauwheid van de beste nineties-rock. Dat is Halfwitt ten voeten uit. De groep Gul Night Out zorgt voor chaos & distortion.

Korte Molenstraat 2 / www.330live.nl

miS Het Niet!

van Harold Pinter v.a. 10 mei Ingrijpende bewerking van deze klassieker met Ariane Schluter e.a.

www.nationaletoneel.nl

Ook

ANTI EK- & BO EK ENM ARKT D E L DON ANGE VO N HAAG ORH OPEN DERDAG & ZO OUT INGS NDAG TIJD 10-1 T/M 8 UU 26 S R EPTE MBER


Vrijdag 6 mei 2011

varia

<9

Kerk Berlage wisselt dit jaar nog van eigenaar De enige kerk die architect Hendrik Petrus Berlage in zijn carrière heeft ontworpen, staat te koop. Reliplan, specialist in monumentaal erfgoed, heeft al vele biedingen op het pand gekregen. Naast kerkgenootschappen zijn ook musea en zelfs een kookschool geïnteresseerd. Inmiddels zijn er al gesprekken gaande met de mogelijk nieuwe eigenaar. Door Miranda Fieret

Jarenlang bleven de kerkbanken van de First Church of Christ Scientist leeg, maar nu opeens is de kerk ontzettend populair. Reden hiervoor is het feit dat dit markante gebouw aan de Andries Bickerweg te koop wordt aangeboden. Ondanks de financiële crisis weten ondernemingen het minimale bedrag van 2,5 miljoen euro op te hoesten. Volgens Reliplan, specialist in monumentaal erfgoed, zijn er tal van geïnteresseerden. “Een uitvaartorganisatie, twee musea, kerkgenootschappen, een fotokabinet, een ambassade, expatorganisaties en zelfs een kookschool hebben interesse getoond in de kerk”, laat directeur Mickey Bosschert weten. Inmiddels zijn er gesprekken gaande met één van de bieders. De kerk is ruim tachtig jaar in eigendom geweest van de Christian Science-gemeenschap. Maar inmiddels kan deze geloofsgemeenschap de lasten van het pand niet meer opbrengen. De First Church of Christ Scientist komt van oorsprong uit de Verenigde Staten. De groep werd in 1879 gesticht door Mary Baker Eddy, die zou zijn genezen van een ernstige ziekte door te lezen in de bijbel. Zij ontwikkelde de leer dat de boodschap van Christus een wetenschap is die de

Tekening van Berlage.

De enige kerk van architect Hendrik Petrus Berlage aan de Andries Bickerweg. > Foto: C&R

mens kan genezen. Berlage (18561934) kreeg in 1925 de opdracht om het gebouw te ontwerpen. De kerk werd een jaar later geopend op eerste Kerstdag 1926. Het complex bestaat uit drie gebouwen: een kosterwoning, een zondagsschool en uiteraard de kerk. Dit laatste gebouw is het grootste. De ongeveer zevenhonderd plaatsen voor de gelovigen zijn verdeeld over de begane grond en de balkons. Rechts van de kerk ligt een lager, langgerekt gebouw dat de zondagsschool is voor ongeveer tweehonderd kinderen. De kleine kosterwoning is aan de linkerkant

verbonden met een lage aanbouw die vóór de kerk is geplaatst. Schuiven ‘Schuiven en draaien’ zijn kenmerkend voor Berlage. Vierkanten schuiven in elkaar en er zijn hoogteverschillen in het ontwerp aangebracht. Het complex heeft weinig decoraties, maar is allesbehalve saai. Vooral de hoogteverschillen geven het ontwerp een bepaalde lichtheid. Een aantal elementen zoals de lantaarn op de hoek aan het kanaal en het hoogste gedeelte van de toren hebben typisch Nederlandse geometrische decora-

ties. Toch zijn er tegelijkertijd trekjes uit de bouwstijl van Frank Lloyd Wright te ontdekken zoals insnijdingen van de plattegrond en de afwisselende muuropeningen. Berlage heeft in het verleden ook al eens het interieur van panden ontworpen. Zo nam hij in zijn vroege carrière hier in Den Haag Villa Henny aan de Scheveningseweg (1898) onder handen. Toch liet hij bij de kerk het interieur over aan Piet Zwart. Berlage had al met Zwart samengewerkt tijdens de reconstructie van het Buitenhof, toen vijf meter van de Hofvijver gedempt werd om een verbinding tussen het Buitenhof en de Kneuterdijk te realiseren. Zwart wordt geroemd om zijn zakelijkheid van de gekozen materialen in het pand: rubber voor veel vloeren, glanzende tegels voor de gangen en de preekstoel. Op dit moment genieten er maar weinig mensen van het bouwwerk van Berlage. Gemiddeld komen er wekelijks slechts veertig kerkgangers naar

Moord en brand in de Tweede Kamer

Boris O. Dittrich > Foto: Ed van Rijswijk

hoogste tijd is dat er spijkers met koppen worden geslagen. Het populisme in de politiek is een blijvertje gebleken. Willem Alexander is Koning geworden, Amalia een kroonprinses van achttien lentes jong. Prinsjesdag is nog steeds een heel spektakel. Uitgerekend op die dag vindt er in de catacomben onder het Tweede Kamergebouw een gruwelijke moord plaats op een vooraanstaand politicus. Het land is in rep en roer, maar de politie slaagt er niet in deze moord op te lossen. Zelfs een jaar later is er nog geen begin van een oplossing, al zijn er aanwijzingen dat de militante tak van de ‘Boze Vaders’ er achter zit. Deze groepering wordt gevormd door gescheiden vaders die door hun ex-echtgenotes geen omgang met hun kinderen mogen hebben. Het slachtoffer Pieter Korff zette zich in voor deze zaak, door wetgeving voor te bereiden, maar de radicaalste vaders vinden dat hij daarin niet ver genoeg gaat.

Haag niet veel veranderd. De files in het land zijn nog steeds niet opgelost. Overheidsdiensten maken nog steeds blunders en iedereen roept er nog steeds schande van en ook dat het nu écht de

Vooroordelen De jonge inspecteur Redouan Fouali wordt op de zaak gezet. Deze zeer nadrukkelijk goed geïntegreerde Nederlander met Marokkaanse wortels

Door Thijs Kramer

Boris O. Dittrich laat in zijn thrillerdebuut ‘Moord en brand’ een inbraak bij een historisch pand aan de Oude Gracht in Utrecht als volgt uitvoeren: “Uit zijn rugzak haalt hij een vijl. In hoog tempo wordt het matglazen ruitje uit de sponning van de deur gezaagd. Hier is duidelijk een professional aan het werk. Het glas is weliswaar gewapend, maar geeft al gauw mee.” Je hoeft niet veel gereedschapskennis te hebben om te weten dat je met een vijl niet kunt zagen. De ‘professional’ in deze passage slaagt er niettemin in glas te zagen, hoewel je glas, ook gewapend glas alleen kunt snijden (inkerven met glassnijder en dan afbreken). Wonderlijk genoeg valt er metaalvijlsel op de grond, dat later een aanwijzing zal zijn voor de pientere inspecteur van dienst. In detectives gaat het allemaal om de plot en de auteur moet nou eenmaal een aantal zelf opgeworpen hindernissen over om daar te komen. ‘Moord en brand’ speelt zich af in en rond de gebouwen van de Tweede Kamer. Anno 2020 is er in politiek Den

loopt daarbij nog al eens tegen vooroordelen op (maar gaat er wel vandoor met het spannendste meisje van het boek). Op bladzijde 168 komt de lezer er achter dat de dader een pathologische moordenaar is, met nog meer in petto. De spanning van het boek zit ’m in de vraag of de pientere Fouali hem op tijd zal ontmaskeren. Dittrich beschrijft de dader als een gevaarlijke gek, maar laat hem tegelijkertijd aan het woord over zijn eigen beweegredenen. Dat heeft iets kunstmatigs en neemt veel van de spanning weg. Suspense zit voor een belangrijk deel in het irrationele en onberekenbare; niemand is veilig. In die zin bedienen thrillerschrijvers en terroristen zich van dezelfde stijlfiguren Dittrich heeft veel maatschappelijks in dit boek willen stoppen. De falende overheid, de problematiek rondom illegalen, files, het trauma van Srebrenica, vooroordelen tegen migranten in Nederland, rivaliteit binnen het ambtelijke apparaat, het politiek bedrijf, populisme. Daarbij heeft hij de methode van de extrapolatie toegepast. Uitgaande van wat er in 2011 is, beredeneren hoe het er over pakweg tien jaar

de dienst. Wellicht wordt dat in de toekomst anders. Nog dit jaar wordt er bekend gemaakt wie de nieuwe eigenaar wordt en welke invulling het pand krijgt. Bosschert: “We hechten erg aan een goede bestemming. Het is een prominent gebouw voor Den Haag”. Of de kerkbankjes, het orgel en de zondagsschool gewoon blijven bestaan, kan de directeur niet zeggen. “We zijn nog in bespreking, we moeten nog kijken wat de wensen zijn”. Reliplan merkt op dat de verkoop van kerkgebouwen in Nederland steeds vaker voorkomt. Dat is vooral een gevolg van de ontkerkelijking. “In Nederland is het nu al een tijd aan de gang en ook België krijgt er steeds vaker mee te maken. Wij proberen een passende nieuwe bestemming te vinden”. Op dit moment heeft de organisatie 62 kerkpanden te koop staan, waarvan twee in Den Haag. Op zaterdag 21 mei is er een open dag in de andere te koop staande kerk, de Pniëlkerk aan de Tesselsestraat op Scheveningen.

aan toe gaat. Dat spel speelt hij aardig, zij het dat hij hier en daar wel erg nadrukkelijk is. Hij neemt de lezer stevig bij de hand, bijvoorbeeld door de hoofdstukken titels mee te geven die al weggeven wat er te gebeuren staat: ‘Een onverwachte wending’, of ‘Ontluikende liefde’. Voor wie toch nog af en toe heeft zitten slapen, verwerkt hij samenvattingen van het voorafgaande in de tekst, zoals in het hoofdstuk ‘Stand van zaken’, waarin in een vergadering alles nog eens de revue passeert. Zelfs wanneer het onderzoek op een dwaalspoor komt als er een verkeerde verdachte wordt aangehouden, vertelt Dittrich erbij dat de slimme Fouali zich niet in de luren laat leggen. ‘Moord en brand’ is best een onderhoudend boek. Maar Boris O. Dittrich, laat iets voor ons lezers over. Kauw niet alles uit. We willen af en toe twijfelen, ons afvragen wat er nu gaat gebeuren, ons zorgen maken of het goed komt en als het kan, willen we verrast worden. Boris O. Dittrich, Moord en brand. Uitgeverij Nieuw Amsterdam. ISBN 9789046809464 Prijs: € 19,95

Ingezonden mededeling

Man, mythe of muze? – Muziekroman van Martin van Zaanen– Magisch realisme op een Haagse beat

‘Hello…, is it me you’re looking for?’ Bestel nu deel 1 van de trilogie op www.russelstart.nl

Tevens verkrijgbaar via Paagman, Van Stockum, Selexys en bol.com

€12,50


10>

Vrijdag 6 mei 2011

varia

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Duivenvangers Op het Binnenhof zit een aantal mannen gehurkt rondom een net. Nauwkeurige bestudering toont dat onder het net duiven gevangen zitten. Is er sprake van duivenoverlast? In bepaalde zin wel, maar een geheel andere dan waaraan wij tegenwoordig denken. De foto dateert van juli 1940. Nederland was bezet door de Duitsers en het Binnenhof was ingenomen door Seyss Inquart en zijn manschappen. De duif betekende voor hen allesbehalve een vredessymbool, maar een potentiële vijand, die zo snel mogelijk uit het straatbeeld moest verdwijnen. Al ver voor de Eerste Wereldoorlog zetten legers postduiven in voor spionage-doeleinden. De vogels brachten in kleine kokertjes, die aan de poten vastzaten, berichten over. Direct in mei 1940 was al uitgelekt dat de Duitsers alle Nederlandse postduiven wenste te vangen en te doden. Tot opluchting van de circa 25.000 Nederlandse duivenhouders ging dit plan niet door, maar verscheen een maand later slechts een verbod op het vrij laten

De verbijsterde duivenvangers zagen hoe de duiven vervolgens wegvlogen om in de dakgoten van het plein hun roes uit te slapen

rondvliegen van duiven. Ook moesten alle postduivenhouders zich bij het Nationaal Verbond van Nederlandse Postduivenhouders aansluiten en zich laten registreren. In juli 1940 kreeg personeel van de Haagse Plantsoenendienst de opdracht op verschillende plaatsen in Den Haag netten te spannen om vrije duiven te vangen en te doden. Vooral op het Binnenhof bestond voor de duivenvangers grote publieke belangstelling. Elders in de stad, zoals op het Leeuwerikplein, de Statenlaan en de Pauwenlaan stonden kooien opgesteld. Tientallen Hagenaars hadden medelijden met de gevangen diertjes en strooiden – ondanks het voederverbod – brood voor de vogels. Het vangen van de duiven verliep traag. Dagelijks fladderden er nog zeker 200 over het Plein. Eén van de ‘deskundigen’ bedacht een nieuw plan: over het hennepzaad onder de netten zou twee liter Oude Klare worden uitgegoten. Het Plein stonk op de ochtend van de 17de juli 1941 sterk naar alcohol. De duivenvangers stonden afwachtend toe te kijken en waren hoopvol gestemd toen de vogels zich enthousiast op het jeneverhoudende zaad stortten. Van dronken duiven was echter geen sprake, zelfs een waggelende duif was nergens te bespeuren. De verbijsterde duivenvangers zagen hoe de duiven vervolgens wegvlogen om in de dakgoten van het Plein hun roes uit te slapen. De volgende dag deden de mannen een hernieuwde poging. Onder grote publieke belangstelling spanden ze op het Plein een vinkennet. Het was alsof de vogels iets

> Foto: Fotograaf Schimmelpenningh

vermoedden, ze verroerden nauwelijks een vleugel en een flink aantal sloeg het gebeuren gaande vanaf het hoofd van Willem van Oranje. De grote drukte van voorbijgangers deed de duivenvangers besluiten het vinkennet op het Plein dicht te klappen en het te verplaatsen naar het Binnenhof. Uiteindelijk konden ze hier in de namiddag ongeveer dertig duiven vangen. De geallieerden zetten actief postduiven in voor spionagewerk. In Engeland ontvingen na de oorlog 32 postduiven, sommige postuum, de Dickin-medaille, vanwege hun heldhaftige gedrag. Ook de duif Flying Dutchman kreeg deze

hoogste Engelse onderscheiding voor dieren. Tot driemaal toe slaagde hij erin met geheime berichten van Nederland naar Engeland te vliegen. De Duitsers zagen in iedere duif een potentiële Flying Dutchman. Het door postduivenhouders gevreesde Duitse bevel bleef dan ook niet uit. Op 3 augustus 1942 was het zover: het houden van duiven was verboden en alle postduiven moesten worden afgemaakt, alleen het houden van sommige sierduiven was nog toegestaan. De duivenhouder moest zijn postduif doden en de poot met ring tot aan het eerste gewricht afsnijden en deze bij de politie inleveren. Voor iedere

poot ontving de duivenhouder twee gulden. Een aantal duivenhouders weigerde betaling voor hun geliefde postduif. Niet alle postduivenhouders kwamen dit bevel na en zo kon een aantal Haagse duiven de oorlog overleven. In 1946 deed de Haagsche Courant verslag over een nieuwe postduivententoonstelling in Amicitia aan het Westeinde. Enkele duivenhouders toonden daar met trots hun ‘ondergedoken’ postduiven. Corien Glaudemans www.gemeentearchief.denhaag.nl

Het Nederlands verzet na de Tweede Wereldoorlog daarna een teruggetrokken leven leidt en niets meer met politiek van doen wil hebben. Alles wat hij in die zin nog onderneemt, is zo nu en dan een affiche van Amnesty International voor zijn raam hangen. Hij sterft reeds op 54-jarige leeftijd.

Door Coos Versteeg

Van het beeld dat het Nederlands verzet een eendrachtig front tegen de Duitse bezetter vormde, was tegen het eind van de Tweede Wereldoorlog weinig over. Terwijl de strijd nog niet eens volledig was gestreden, tekenden zich de oude politieke tegenstellingen alweer af. Tussen gereformeerden en socialisten, tussen socialisten en communisten en tussen communisten onderling, maar ook tussen foute en half-foute Nederlanders en oprechte verzetsstrijders, tussen avonturiers en idealisten. In de aanloop naar het na-oorlogse Nederland ontsponnen zich intriges en werden de eerste piketpalen alweer geslagen. Werd bepaald wie wel en wie geen rol van betekenis kon spelen. In ‘De Spinvlieg’ vertelt Hugo Wapperom het verhaal van zijn vader Piet, een Haagse communist die alhier leiding geeft aan de plaatselijke sabotagegroep De Vonk. Als Piet in februari 1943 door toedoen van de beruchte Haagse V-man Anton van der Waals te Utrecht door de Gestapo wordt gearresteerd, heeft hij een afsprakenlijstje op zak met allerlei kopstukken uit het verzet, van Koos Vorrink tot Gerrit Kastein en Gerben Wagenaar. Met Wapperom als lokvogel (ook zijn vrouw Kitty zit gevangen) wordt de een na de ander in de weken daarna opgepakt. Sommige illegalen ontkomen ternauwernood, maar het merendeel wacht de dood voor het vuurpeloton op de Waalsdorpervlakte. Terzijde: de infiltrant Van der Waals is zover kunnen komen dankzij zijn relatie met Kastein. Piet Wapperom overleeft opmerkelijk genoeg zelf in vrijheid de oorlog, maar wat hem bij de bevrijding wacht

Trouwfoto van Piet en Kitty Wapperom, 1 januari 1940. > Privécollectie

is niet gering. Zijn rol bij het aanpakken van de verzetsgroep wordt in twijfel getrokken en verdacht van heulen met de Duitsers brengt hij vanaf maart 1946 een eindeloze periode van voorarrest door in kamp Duindorp (Scheveningen) en Fort Ellewoutsdijk (Zeeland) temidden van gevangen NSB’ers en SS’ers. Ondanks het feit dat verzetshelden als Henk van Randwijk en Koos Vorrink voor hem in de bres springen, wordt Piet Wapperom aanvankelijk veroordeeld tot drie jaar. Pas in 1948 wordt hij in hoger beroep vrijgesproken en in ere hersteld. Hij is een geknakt man, die

Brieven Zoon Hugo, eind 1944 geboren, kreeg jaren geleden van zijn oudere broer Petja een kistje met dagboekaantekeningen en brieven uit het strafkamp naar huis alsook brieven van zijn moeder Kitty aan zijn gedetineerde vader. Petja, die na de oorlog door leeftijdgenoten voor NSB’er was uitgemaakt, had er nooit naar willen kijken. Het familietrauma van de oorlog en de jaren die daarop volgden, breekt dan in alle hevigheid voor Hugo los. Wat is de rol geweest van Piet Wapperom? Waarom werd zijn vader als enige verzetsstrijder na een half jaar vrijgelaten? Had hij zijn maten verraden? Of was er inderdaad sprake van een bijzondere chemie tussen hem en de Duitse Hauptkommissar Johannes Munt, waardoor Wapperom uiteindelijk naar zijn gezin terug kon? En welk vuil spel speelden communisten, halve en hele collaborerende politiemensen en ambtenaren na de oorlog om hun eigen straatje schoon te vegen ten koste van deze verfoeide Piet Wapperom? Klinisch psycholoog Hugo Wapperom dook jaren achtereen in de archieven, groef zich door menige beerput om uiteindelijk het verhaal van zijn besmeurde vader in romanvorm te vertellen. Hoewel roman? De romanwerkelijkheid en de ‘feitelijke’ werkelijkheid vallen wel heel veel samen. Je zou nog eerder van een historische roman kunnen spreken. Maar in deze aanpak

kon de auteur makkelijker zijn eigen kleuring, zijn eigen interpretatie geven. Dat doet hij op intrigerende wijze. Hoewel vader Piet Wapperom de hoofdpersoon in het verhaal is, is hij niet meer dan een vlieg die gevangen raakt in een enorm web. Hugo Wapperom schetst vooral een beeld van elkaar bestrijdende groepen binnen een veranderende samenleving. Een vooroorlogse periode waarin politie- en inlichtingendiensten infiltreren in linkse kringen, waarna ambtenaren en politiemensen dat werk net zo makkelijk onder Duits gezag voortzetten om vervolgens na de bevrijding weer in dienst te treden van het nieuwe gezag. En dat alles onder de weinig democratische koningin Wilhelmina en haar dubieuze schoonzoon Bernard. Hugo Wapperom vervlecht de strijd om eerherstel van zijn vader met de machinaties die het mogelijk maken dat omstreden figuren als Louis Einthoven en Johan Gottlieb Crabbendam het voor het zeggen krijgen bij het na-oorlogse Bureau Nationale Veiligheid.

Scheidslijn Deze aanpak maakt het verhaal Wapperom er niet gemakkelijk op. De toch al fragmentarische en niet-chronologische verhaallijn wordt voortdurend onderbroken door intermezzo’s die de gebeurtenissen in Den Haag in een bredere context moeten plaatsen. Maar eenmaal gewend aan deze schrijfstijl doemt een fascinerende wereld op waar niets meer is wat het lijkt. Waar de scheidslijn tussen goed en fout vervaagt en waar vrienden veranderen in vijanden en andersom. Hugo Wapperom heeft niet echt een pleitnota voor de onschuld van zijn vader geschreven. Misschien had hij dat

wel graag gewild, maar iedereen uit die tijd is dood en het ontbreekt aan stukken die absolute uitkomst bieden. Daarom kon in de biografie die vorig jaar van verzetsman Gerrit Kastein verscheen de omstreden positie van Piet Wapperom weer worden opgerakeld. Wat de auteur vooral doet, is de positie van de goedwillende eenling plaatsen in een omgeving van macht, intrige, bedrog en verraad. Dat complexe weefsel is minstens zo sterk aanwezig in de jaren na de bevrijding als onder het Duitse juk. In de oorlog was er in elk geval nog een soort duidelijkheid van wie goed was en wie fout. Na de bevrijding blijken er tussen zwart en wit niet alleen talloze grijstinten te zitten, maar heeft wit soms een zwarte zijde en andersom. Het is bizar om te lezen hoe Anton van der Waals, verantwoordelijk voor talloze arrestaties en dus executies van verzetsmensen, zich na de bevrijding lange tijd weet te handhaven dankzij zijn kennis van zaken, zelfs verwarring weet te zaaien dat hij een dubbelspion zou zijn voor de Engelsen, alvorens hij in januari 1950 wordt gefusilleerd. Hoe foute politiemensen als Jan Hendrik Schoo, Johannes Veefkind en Piet van Soolingen – beschermd door hoge vrienden – de dans ontspringen en hoe de wanhopig voor rehabilitatie vechtende Piet Wapperom tijdens zijn detentie regelmatig oog in oog staat met zijn vroegere beul Otto Lange, indringende gesprekken voert met de filosofische Hauptkommissar Munt en samen met oorlogsmisdadiger Willy Lages in het kerkkoor stichtelijke liederen zingt. De Spinvlieg – Hugo Wapperom. Uitgever: Aspekt. Prijs € 19,95. ISBN 978 90591 16764


Vrijdag 6 mei 2011

economie

Vlonderterras primeur voor Regentessekwartier

Dagvers ijs in de Weimarstraat Spijssalon, zo gaat de nieuwe ijssalon in de Weimarstraat heten. De naam prijkt nog niet op de gevel maar toch weten veel mensen de nieuwe horecazaak snel te vinden. Het mooie weer zal daarbij zeker helpen. De zon deed eigenaar Kris van Wezel dan ook niet voor niets besluiten zo snel mogelijk open te gaan. Door Joep van Zijl

Het is al een vertrouwd gezicht; fietsers die meteen op de rem gaan staan zodra ze de glimmende en vooral kleurrijke ijsvitrine van de Spijssalon zien. “Dagvers huisgemaakt ijs. Dat is wat we hier verkopen”, zegt Kris van Wezel. Op een dag reed hij toevallig door de Weimarstraat en zag dat de Ster Videotheek te koop stond. De Hagenaar hoefde vervolgens niet lang na te denken en kocht de ideale locatie om zijn droom te verwezenlijken. Van Wezel, die kok was in binnen- en buitenland en onder meer in de keukens van de Zwarte Ruiter en het ter ziele gegane Greve stond, kan bogen op 15 jaar horeca-ervaring. Het feit dat de ondernemer zich na de Kris van Wezel, zijn dochter Xantia en haar vriendin Indy nemen verbouwing van zijn eerdere alvast een voorproefje. > Foto: Eveline van Egdom huis aan de nabijgelegen Regentesselaan tot fulltime aannemer ontwikkelde, kwam tot nu teit daarbij tot verrassingen Een medewerker van de gemeente reaechter meer van pas. Na de aankan leiden, bewijst zijn ex- geerde in eerste instantie negatief op de koop van het winkelpand volgperiment met espresso. uitstalling, die een primeur voor de de namelijk een maandenlange “Op een dag had ik een paar winkelstraat zou zijn. Van Wezel omopknapbeurt van het verwaarliter basismix over. Ik heb schrijft zijn reactie als te voorbarig. “De loosde gebouw. daar toen 16 verse espres- ondernemers zijn positief en ook bewoat. tra imars “We hebben flink uitgepakt”, so’s aan toegevoegd en op- ners reageren enthousiast. Ik zie daar‘Spijssalon’ in de We t impression van de zegt Van Wezel. “De hele pui is ver- Artis eens was daar de smaak ice om niet in wat het probleem is. De panieuwd en dat geldt ook voor het incoffee. Het zijn dingen die ik vaker wil pieren voor een terrasvergunning liggen inmiddels klaar”. Naast een terras terieur. Daarnaast hebben we de van vrijwel alle andere winkels in de gaan proberen”. op straat heeft Van Wezel nog andere tuin erbij getrokken en achterin de zaak omgeving. Wie voor de vitrine zijn plannen. De Spijssalon zou zich volgens een spiksplinternieuwe horecakeuken keuze uit 16 smaken ijs maakt, heeft Vlonderterras geplaatst”. Dat laatste is niet voor niks bovendien zicht op wat het ijslaborato- Als het echt niet anders kan, gebruikt Van hem namelijk zomaar kunnen ontwikwant zoals de naam Spijssalon al doet rium van de Spijssalon kan worden ge- Wezel extracten voor afwijkende sma- kelen tot een kleine keten met meerdeken. Deze kostbare, extra sterk smaken- re vestigingen in de regio. vermoeden gaat het etablissement naast noemd. ijs ook andere spijzen verkopen. Achter de vitrine staan namelijk twee de, ingedikte siropen heten pasta’s en ko- Voorlopig concentreert de ondernemer zich op zijn eerste en enige vesti“Een kop koffie, een broodje en ’s avonds imposante apparaten van Kälte-Rudi, men doorgaans rechtstreeks uit Italië. een 2-gangenmenu; we gaan het alle- een Duits familiebedrijf dat meer dan Wie een softijsje wil, verwijst Van Wezel ging. “We zetten momenteel de laatste maal aanbieden. Een nog te installeren 40 jaar ijsmachines bouwt. “Je zou dit naar snackbar Koemans een paar deuren puntjes op de i en zijn druk op zoek Wi-Fi netwerk zorgt er verder voor dat de Rolls Royce onder de ijsmachines verderop. Niet omdat hij graag mensen naar geschikt personeel”, zegt Van Wegasten hier binnenkort draadloos kun- kunnen noemen. De eerste is een zoge- wegstuurt. Wel omdat hij van mening is zel. Bij zijn zoektocht naar nieuwe menen internetten. De Spijssalon als ideale heten pasteurisator voor de productie dat een schoenmaker zich bij zijn leest dewerkers zal het gevoel voor service plek voor een werklunch of om bij een van ambachtelijk ijsroom. Zeg maar de moet houden. De andere ondernemers doorslaggevend zijn. “Ik ben getrouwd kop koffie even je mail te bekijken”, legt basismix voor ijs. De tweede is een ijs- in de Weimarstraat zijn enthousiast over met een Australische en kom regelmaVan Wezel uit. roommachine, een vriezer met diago- de komst van de Spijssalon. “De voorzit- tig in Londen. Je merkt dan dat de serEen strak interieur, de moderne ijsvi- nale ketel. Hier voegen we de verse in- ter van de winkeliersvereniging onder- vice in Angelsaksische landen echt betrine, een glimmende koffiemachine grediënten toe en kneden of draaien steunt mijn plan om een terras voor de ter is dan hier. Die standaard wordt in en de lange rij keurig geordende tafel- we het ijs tot een perfecte structuur”, deur op twee parkeerplaatsen neer te de Spijssalon het uitgangspunt. Als alzetten. Het betreft een vlonderterras zo- les lekker loopt, volgt na de zomer een tjes waaraan 36 mensen kunnen zit- legt Van Wezel uit. ten. Het zijn de blikvangers die duide- Alles wat hij gebruikt om zijn ijs op als je dat bijvoorbeeld ook op de Denne- officiële opening en kunnen we ballonen blazen”. lijk maken dat zijn zaak sterk afwijkt smaak te brengen, is vers. Dat creativi- weg ziet”, zegt Van Wezel.

<11

KPN neemt Caiway over Het Haagse KPN neemt Caiway over. Het bedrijf levert breedband internet, digitale radio en televisie over de kabel en glasvezelnetwerken in de regio. Caiway telt ongeveer 158.000 klanten in onder meer de Haagse wijk Wateringse Veld, de gemeenten Westland en MiddenDelfland. Het bedrijf behoudt ook onder KPN zijn eigen naam. De overname van Caiway past bij de strategie van KPN om de positie op de Nederlandse televisiemarkt en breedbandmarkt uit te breiden en te versterken. De overname moet nog worden goedgekeurd door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).

Startersdag in stadion van ADO Veel startende ondernemingen overleven de eerste vijf jaar niet. Ruim 70 procent van de beëindigde bedrijven heeft minder dan vijf jaar bestaan en de helft zelfs niet langer dan twee jaar. De meest genoemde reden om het bedrijf te beëindigen is dat het bedrijf te weinig klanten of opdrachtgevers, of te weinig omzet had en gebrek aan financiële en/ of administratieve kennis. Om starters en reeds gestarte ondernemers beter voor te bereiden en te begeleiden houdt de Nederlandse StartersUnie daarom op 11 mei een regionale Startersdag in het stadion van ADO Den Haag. Onderwerpen die tijdens deze dag onder meer aan de orde zullen komen zijn: boekhouding en fiscale tips, het gebruik van social media en het opstellen van een ondernemingsplan. De Startersdag is bedoeld voor ondernemers die in 2008, 2009 of 2010 zijn gestart of nog willen starten. Het aantal deelnemers is beperkt. Inschrijven kan via www.startersdag.nl.

Nieuw Haags flexkantoor Ondernemers die op zoek zijn naar een flexibele werkplek kunnen sinds kort ook bij flex@diem terecht. Zo heet het nieuwe flexkantoor dat is gevestigd in bedrijfsverzamelgebouw Diemensie aan de Van Diemenstraat 202. Op de tweede etage van de voormalige industrieschool voor meisjes, zijn diverse werkplekken ingericht. Daarnaast beschikt flex@diem over drie spreekkamers waar ondernemers hun gasten op representatieve wijze kunnen ontvangen. Flex@diem is een initiatief van Vida Ondernemerscoaching en de Stichting Diemensie dat kantoorruimte aan startende en kleinschalige ondernemers biedt. Met flex@ diem zijn daar nu flexplekken voor ondernemers bijgekomen.

financieel

Overbruggingslijfrente: wat mag er nog? Eerder stoppen met werken was lange tijd de norm. Ook de overheid droeg via de fiscale weg haar steentje bij aan eerder stoppen met werken: lijfrentepremies die werden gebruikt voor het aankopen van een overbruggingslijfrente waren fiscaal aftrekbaar. Maar de tijden zijn veranderd en tegenwoordig wordt ingezet op doorwerken tot de feitelijke pensioendatum. Reden voor de overheid om een eind te maken aan de fiscale stimulering van vroegpensioen. Met een wet die in 2006 van kracht werd kwam een einde aan de fiscale aftrekbaarheid van lijfrentepremies

ten behoeve van een overbruggingslijfrente. Er is wel voorzien in overgangsrecht. Dat overgangsrecht houdt het volgende in. Hebt u vanaf 2006 geen lijfrentepremies fiscaal meer afgetrokken op een bepaalde lijfrentepolis, dan mag u het gehele expiratiekapitaal van die polis gebruiken voor een overbruggingslijfrente. Hebt u na 2005 nog wel lijfrentepremie op de polis fiscaal afgetrokken, dan mag u alleen met de (fiscale) waarde per 31 december 2005 een overbruggingslijfrente aankopen. Chris heeft in juni 2002 een premiebe-

talende lijfrentepolis afgesloten. Ieder jaar betaalt hij 4.000 euro aan premie aan de verzekeraar. In 2007 wijzigt Chris van werkgever. Hij krijgt een betere pensioenregeling. Het gevolg daarvan is dat van de 4.000 euro aan premie nog maar slechts 1.000 euro fiscaal aftrekbaar is. De waarde per 31 december 2005 bedroeg 17.000 euro. De uitwerking van deze casus is behoorlijk complex. Restant Na 2005 heeft Chris nog premie fiscaal afgetrokken. Dat betekent dus dat hij alleen met een bedrag van 17.000 euro een overbruggingslijfrente mag aankopen. Met het restant van de premie die Chris fiscaal heeft afgetrokken en de waarde-aangroei op die fiscaal afgetrokken premie mag hij alleen een tijdelijke oudedagslijfrente, een oudedagslijfrente en een nabestaandenlijfrente aankopen. Dan zitten we nog met de premie die Chris fiscaal niet heeft afgetrokken. Met

de totaal niet afgetrokken bedragen tot en met 2009 (dus in deze casus 3.000 euro per jaar) dient een saldolijfrente te worden aangekocht. Een saldolijfrente is een lijfrente waarbij de periodieke uitkeringen onbelast zijn tot het moment dat het (positieve) rendement tot uitkering komt; dat zijn de laatste termijnen. Deze laatste uitkeringen zijn progressief belast in box 1. Vanaf 2010 mag alleen tot en met een bedrag van 2.269 euro een saldolijfrente worden aangekocht en met het restant dient een ‘normale’ belastbare lijfrente te worden aangekocht. In dit voorbeeld: 4.000 euro betaalde premie 1.000 euro fiscaal afgetrokken 3.000 euro premie niet afgetrokken 2.269 euro saldolijfrente 731 euro ‘normale’ lijfrente aankopen Dus dat betekent dat Chris van de totale premie 731 euro fiscaal niet heeft afge-

trokken en over dit bedrag en de aangroei daarvan wel progressief inkomstenbelasting in box 1 moet betalen. Tevens moet Chris op het moment van expiratie bewijzen dat Chris destijds (een deel van) de lijfrentepremie fiscaal niet heeft afgetrokken. Slaagt Chris hier niet in, dan zijn alle termijnen fiscaal belast in box 1! Heeft u na 2005 premie op uw lijfrentepolis fiscaal afgetrokken, bewaar dan de brief die u in 2006 van de verzekeraar heeft ontvangen waarop de waarde per 31 december 2005 staat vermeld goed. Heeft u premie betaald, maar fiscaal niet afgetrokken? Bewaar dan uw aangifte inkomstenbelasting goed. Tevens is het raadzaam om te bekijken of het verstandig is om lijfrentepremie te betalen die u fiscaal niet aftrekt. Ellen Bossink Directeur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Den Haag.Ellen.bossink@nl.abnamro.com


12>

Vrijdag 6 mei 2011

Zorg

Een avond op pad met een ambulance

Als het alarm A1 aanfloept, is er ge

Meting in de am

Afgelopen maand maakte Den Haag Centraal bekend dat de drie ambulancevervoerders in de regio Haaglanden (de GGD, Het Witte Kruis en de Ambulancezorg Zoetermeer) vanaf 1 januari 2012 gaan samenwerken. Dat gebeurt in de vorm van een coöperatie. Hiermee komt een definitief einde aan jarenlang onderling gesteggel. Voor het publiek en het personeel van de drie diensten verandert er niets. In geval van nood komt de ambulance opdagen. Een zaterdagavond op stap met een ambulance van Het Witte Kruis.

Paddles

1 seconde

Spo2

x1,0 2,5-30Hz 25mm/sec

Door Jan van der Ven

Het is even na twaalf uur ’s nachts. Gerrie Baan (46), ambulancechauffeur, heeft zich omgekleed en fietst naar huis. Ambulanceverpleegkundige Menno Grooten (35) moet nog wat formulieren invullen, maar even later zit ook zijn dienst er op. Hiermee komt een einde aan een werkdag die zaterdagmiddag om vier uur begon. Het werd, zo bleek achteraf, een relatief gewone dienst. Het warme voorjaarsweer had die zaterdagavond niet voor de verwachte extra drukte gezorgd. Er was vooral veel standaardwerk, zoals het per ambulance naar huis brengen van een demente vrouw die was gevallen en onderzocht moest worden op een spoedeisende hulp. De uitschieter was een reanimatie waar veel bij kwam kijken. En waarvan verpleegkundige Menno achteraf twijfelt of het wel om een hartstilstand ging. “Ik denk, alles overziende aan een neurologische aan-

Verpleegkundige Menno Grooten kijkt of alles goed gaat met de patiënt. > Foto’s Jurriaan Brobbel

doening. Vooral de manier waarop hij met zijn armen trok, viel me op. En het hartfilmpje dat we maakten zag er goed uit”. Gerrie Baan en Menno Grooten vormen vandaag een team. Ze zijn goed op elkaar ingespeeld. Ieder heeft zijn rol en veel woorden zijn niet nodig. Baan is al twintig jaar chauffeur op de ambulance. Hij is onverstoorbaar, zelfs als de ambulance zich met meer dan honderd kilometer per uur door het Haagse stadsverkeer manoeuvreert. Als hij drukke kruispunten nadert, wordt de sirene een toontje luider gezet en gaat de voet even op het rempedaal. Want ook hier

Gerrie Baan is niet alleen een solide ambulancechauffeur, hij assisteert Menno Grooten ook met kleine medische handelingen.

geldt: veiligheid voor alles. En wanneer hij in de verte een meisje op een paard ziet, gaan de sirenes uit. Want hij weet dat paarden kunnen schrikken van een loeiende sirene en op hol kunnen slaan. “Nee, ik heb nog nooit een ongeluk gehad. Afkloppen dus”. Gerrie Baan is niet alleen een solide ambulancechauffeur, hij assisteert Menno Grooten ook met kleine medische handelingen. Hij legt, meestal ongevraagd, injectienaalden klaar en prepareert een infuus. Ook hier geldt: woorden heeft hij niet nodig. Hij weet na al die jaren wat er aan zit te komen en treft in stilte zijn voorbereidingen.

eerste indruk vaak genoeg. Dan beperk ik me niet alleen tot de gegevens die ik onderweg heb doorgekregen van de Meld Kamer Ambulancedienst. Nee, ik stel mezelf ook de vraag: is er misschien meer aan de hand? Zo kom je tot een betere diagnose en dus een adequatere hulpverlening”. Natuurlijk zijn er de protocollen waar iedereen zich aan te houden heeft, maar die zijn, zeker in noodsituaties, niet altijd maatgevend. Het wakend en ervaren oog van Gerrie Baan helpt dan ook. De bijna lege fles drank die hij in een hoek op tafel ziet staan, kan duiden op teveel alcoholgebruik.

Hartbewaking Menno Grooten draait graag een dienst met collega Gerrie Baan. Grooten werkt alweer achttien jaar als verpleegkundige, waarvan vijf jaar op de hartbewaking van de intensive care van het Rode Kruis Ziekenhuis. Maar hij miste daar vaak het contact met de patiënten. Soms lagen ze er drie maanden roerloos in een bed. “Daar had ik niet zoveel mee”. Dus toen bekend werd dat het Rode Kruis Ziekenhuis zou opgaan in het Haga-ziekenhuis, besloot Menno Grooten over te stappen naar de ambulances van Het Witte Kruis. Dat was vijf jaar geleden. Inmiddels is hij gepokt en gemazeld in de wereld van de spoedeisende hulp. Zelf zegt hij daar over: “Vanuit de meldkamer is natuurlijk nooit helemaal nauwkeurig in te schatten wat er precies aan de hand is. Wanneer we bij een patiënt binnenkomen, heb ik aan een

Koffie Het werk op de ambulance is hollen of stilstaan. De pieper houdt geen rekening met de verse kop koffie die net is ingeschonken. Als de code A1 op de display aanfloept, is er geen tijd meer om de koffie op te drinken. Of voor de warme hap die dampend op tafel klaar staat. Nee, dan gaat het even later met zo’n honderd kilometer per uur naar het Zuiderstrand waar een Engels sprekende vrouw een gemene val met haar fiets heeft gemaakt over een hobbel, bedoeld om het drukke fietsverkeer in goede banen te leiden. Ronald Hulspas is er dan al met zijn motorambulance. Die stuurt zijn motor zo mogelijk nog sneller en gemakkelijker door het drukke stadsverkeer. De vrouw heeft een hoofdwond en wordt, na een eerste onderzoek, voor alle zekerheid, naar de spoedeisende hulp van het Leyenburg Ziekenhuis vervoerd.

In geval van twijfel kiest Menno Grooten er voor de patiënt naar een ziekenhuis te vervoeren. Daar aangekomen informeert hij het betreffende personeel over zijn bevindingen. In ernstige gevallen wordt het personeel in het ziekenhuis tijdens de rit er naartoe geïnformeerd, zodat snel ingegrepen

Voor alle zekerheid rijdt de motorambula


Vrijdag 6 mei 2011

Zorg

<13

een tijd meer voor koffie

mbulance verricht. Deze strook gaat mee met de patiënt naar de operatiekamer. Paddles

Hartritme gemeten met de Paddles van een defibrilator.

Hartritme gemeten met een puls-oxymeter aan de vinger. Dit apparaat meet ook het zuurstofgehalte in het bloed. Spo2

x1,0 2,5-30Hz 25mm/sec

voerd worden”, zegt Grooten. Maar soms wordt de druk op hem opgevoerd om de patiënt toch in de ambulance mee te nemen naar een afdeling spoedeisende hulp. “Ik krijg dan te horen dat de patiënt flauw is gevallen en mensen wijzen dan naar de gereedstaande ambulance”. In zo’n geval kiest Grooten voor zekerheid en wordt de voetballer alsnog per ambulance naar het ziekenhuis gebracht.

kan worden. Er zijn natuurlijk altijd gevallen waarvan Grooten denkt: vervoer met een dure ambulance naar het ziekenhuis is hier niet nodig. “Iemand die tijdens het voetballen zijn enkelbanden heeft gescheurd, kan natuurlijk ook best door een omstander naar het ziekenhuis ver-

ance mee.

Stress De pieper zwijgt en Menno Grooten neemt daarom nog maar een kop koffie in de wachtruimte op de eerste etage van het kantoor van Het Witte Kruis aan de Mangaanstraat. Hij praat graag over zijn werk en de afwegingen die hij iedere dag moet maken. “Nee, ik heb geen stress. En ik word ook niet moe van dit werk. Achteraf denk ik zelfs: dit had ik eerder moeten gaan doen”. De vrijheid en afwisseling die hij heeft, zijn hem zeer lief. Iedere dag brengt hem en zijn collega Baan nieuwe verrassingen. De modernste technieken maken het werk overzichtelijker, al blijft het mensenwerk. Dat geldt in het bijzonder voor de informatie die beschikbaar is over de patiënt. De centralisten die het spoedtelefoontje via 112 hebben opgevangen, zijn daarbij afhankelijk van de informatie die zij binnenkrijgen. De telefonistes zijn gespecialiseerde verpleegkundigen en werken aan de hand van standaard vragenlijsten. Hetgeen niet wil zeggen

dat zij altijd een duidelijk antwoord op vragen krijgen. “Mensen die bellen zijn vaak in paniek en dan is het moeilijk communiceren met ze”. Ondanks alle moderne technieken blijft Grooten dus afhankelijk van zijn eigen waarnemingen als hij eenmaal ter plekke is gearriveerd. Op dat moment gaat er een knop bij hem om, zoals bij de bejaarde man die tijdens een avondje kaarten onwel is geworden, zomaar op de grond viel en even buiten westen was. Grooten handelt dan razendsnel, zonder haast uit te stralen. Hij stelt de man gerichte vragen over zijn ziektegeschiedenis en medicijngebruik. Terwijl hij de pols van de man voelt, stelt hij familieleden gerust en bereidt ze tegelijkertijd voor op een eventueel vervoer van de oude man naar het ziekenhuis. En Gerrie Baan maakt de brancard gereed. Wekdienst Later vertelt Grooten dat hij twijfelde of vervoer naar het ziekenhuis hier wel noodzakelijk was. Misschien had volstaan kunnen worden met een wekdienst. In zo’n geval moet een huisarts van de doktersnachtdienst toestemming geven dat de betreffende patiënt om de twee uur telefonisch wordt gewekt. De wekdienst wordt ingeschakeld wanneer het vermoeden bestaat dat sprake is van een hersenschudding. Grooten: “Probleem is echter dat de artsen van de doktersnachtdienst ook niets van de patiënt weten, het is niet

hun patiënt”. Daarom besluit Grooten ook nu dat vervoer naar de spoedeisende hulp geboden is. Bij zijn afweging speelde ook mee dat de bejaarde man die avond niet thuis was, maar op bezoek was bij familie. De zaterdagavond lijkt rustig voort te kabbelen. Totdat het alarm A1 aanfloept: een reanimatie in de buurt van de Erasmusweg. Bij aankomst blijken al drie agenten bezig te zijn met de reanimatie. Ze gebruiken daarvoor speciale apparatuur die altijd aanwezig is in de politiewagen. Grooten en Gerrie Baan infomeren zich bij de politie en familie snel over de toestand van de patiënt, buigen zich over de oude man en gaan vervolgens razendsnel aan de slag. Even later arriveert een tweede ambulance en ook nog een motorambulance. In totaal bekommeren zich dan acht mensen om het leven van de oude man. Het kleine kamertje waar hij met ontbloot bovenlijf op de grond ligt, is bezaaid met medische apparatuur. Er wordt een hartfilmpje gemaakt en even later zegt Menno Grooten: “Maar hij ademt gewoon zelfstandig”. Dat zou hem later tot het vermoeden brengen dat het hier geen hartstilstand betrof maar een neurologische aandoening die tot gevolg had dat de man naar adem happend op de grond was gevallen. De zwaarlijvige man wordt met vereende krachten op een brancardbed gelegd. Niet veel later ligt hij in de ambulance. Voor alle zekerheid rijdt de motorambulance mee. Waarom? “We speelden

op zekerheid. Stel de man had onderweg toch een hartstilstand gekregen. Dan hadden we moeten reanimeren, maar daar heb je altijd extra handen voor nodig. Reanimeren is ontzettend zwaar lichamelijk werk en je kunt het niet te lang doen”, legt Grooten uit. Gerrie Baan vult aan: “Het is bewezen dat de kwaliteit van zo’n reanimatie afneemt als je het te lang door een persoon laat doen”. Vandaar de extra handjes, op de motor achter de ambulance. Aan de dienstdoende arts van de spoedeisende hulp van het Leyenburg Ziekenhuis legt Grooten even later zijn twijfels over het mogelijke hartfalen uit. Voordat Grooten en Baan weer in de ambulance stappen, werpen ze nog een blik in de traumakamer waar de oude man ligt. “Kijk, die armen, hij trekt ermee. Dat duidt meer op een neurologische aandoening”, zeggen de twee. Dood Natuurlijk gaan er mensen dood. Daar zijn de twee nuchter over. “Het is all in the game”, klinkt het. “Je kunt niet iedereen redden, al doen we nog zo ons best. Maar natuurlijk heb je er andere gevoelens bij als een jong iemand het niet haalt”. Wanneer sprake is van ernstige trauma’s waarbij doden zijn gevallen, kan het ambulancepersoneel aankloppen bij het Bedrijfs Opvang Team (BOT). Als daar behoefte aan bestaat, kunnen ze er hun verhaal kwijt. In de praktijk wordt daar niet veel gebruik van gemaakt. “Ik praat er met mijn collega’s over die erbij waren. Dat volstaat”, is de ervaring van Gerrie Baan. Veel spanning wordt ook weggenomen door de aanwezigheid van de politie, weten de twee. Vooral in de avonduren rijdt de politie mee naar een melding. “Want je weet natuurlijk nooit waar je terecht komt. Vergeet niet dat wanneer sprake is van een noodsituatie mensen onvoorspelbaar kunnen reageren”. In al die jaren hebben de twee zich nooit bedreigd gevoeld. “Och”, zegt Baan, “het heeft vooral te maken met de manier waarop je je opstelt”. De dienst wordt beëindigd op de ambulancepost in het Westland, waar de meldkamer de ambulance naartoe heeft gedirigeerd. Het is inmiddels half elf geworden. Het Westland kijkt tv of ligt al in bed. Het alarm zwijgt.

‘We sturen direct een wagen’ “Mevrouw, waar is de man gevallen? Praat hij? Knippert hij met zijn ogen?”. De medewerkster van de meldkamer waar alle oproepen voor ambulancehulp binnenkomen, stelt doelgericht en zonder aarzelen haar vragen. Ze probeert op deze wijze zo snel mogelijk een beeld te krijgen van de aard van het noodverzoek. Hierbij maakt de verpleegkundige gebruik van speciaal opgestelde vragenlijsten. De komst van de mobiele telefoon heeft de aard van het werk op de meldkamer drastisch veranderd. Vanuit alle uithoeken komen meldingen binnen over (mogelijke) noodsituaties. “Mensen bellen direct en verwachten dat er dan direct een ambulance aankomt snellen. Maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn. Wij bepalen eerst of een verzoek urgent is”, zegt een medewerkster van de meldkamer. Veel tijd voor bespiegelingen heeft zij echter niet. Een paar seconden later komt er een nieuwe oproep binnen. “Oh, hij is buiten bewustzijn? We sturen direct een wagen”, klinkt het. Dan tegen een collega: “Ik heb wagen 21 al gestuurd”. Het zenuwcentrum waar alle noodmeldingen uit de Haagse regio binnenkomen, bevindt zich op de derde etage van het hoofdbureau van politiebureau aan het Alexanderplein. Daar zetelen in een grote ruimte de meldkamers van de politie, de brandweer en de ambu-

lances. Daar worden, verdeeld over drie blokken, de verschillende hulpvragen behandeld. Verzoeken voor het sturen van een ambulance kunnen afkomstig zijn van artsen, maar ook van particulieren. Via 112 worden de verzoeken ingediend. De gespecialiseerde verpleegkundigen bepalen de medische urgentie. Iets verderop, achter een ander beeldscherm, zit een medewerker die de ambulances daadwerkelijk kan inzetten. Op een digitale kaart van de regio Haaglanden is te zien waar de ambulances zich op dat moment bevinden. Indien ze niet onderweg zijn, staan de wagens op een van de uitrukposten in de regio Haaglanden of bij een afdeling Spoedeisende Hulp van één van de ziekenhuizen in de regio. Bij het inzetten van een ambulance wordt rekening gehouden met de dienstroosters. Een ambulance waarvan de dienst er bijna opzit, wordt dan als het even kan ontzien. Er wordt met codes gewerkt die aan de betreffende teams worden doorgegeven. De code A1 is: direct met sirene naar de plek des onheils. Code A2 wil zeggen dat er wel een ambulance moet uitrukken, maar dat geen sprake is van een levensbedreigende situatie. In de wet is vastgelegd dat een ambulance binnen een kwartier ter plekke moet zijn. Een paar jaar geleden is vanuit de Tweede Kamer geprobeerd daar acht minuten van te maken. Maar toenmalig minister van Volksgezondheid Klink was tegen, omdat daardoor de ambulancezorg onbetaalbaar zou worden.


14>

Vrijdag 6 mei 2011

opinie

Reuring in het Theaterkwartier even op te gaan zitten, je middagbroodje te eten, wat dan ook.

Door Peter Drijver

De afgelopen jaren heeft Den Haag er naast de Herengracht een tweede looproute tussen Centraal en Centrum bij gekregen: over de Turfmarkt is nu al meer en meer een begaanbare wandeling mogelijk langs broodjeszaken, terrasjes en nieuwe, soms revolutionaire, architectuur. De route over de Herengracht en Korte Poten heeft al heel lang zijn eigen rustpunten: na je treinreis, en nadat je de stad in bent gelopen, heb je de terrassen bij de Wiener en het Plein om even te gaan zitten en met een cappuccino eens lekker om je heen te kijken. Aan het einde van de Turfmarkt zijn zulke rustpunten er nog amper. De terrassen zijn winderig. De openbare ruimte wordt door niemand benut. Kijk je om je heen over de wel erg weidse vlakten van het Spuiplein dan krijg je de indruk dat je niet in Den Haag, maar in Oelan Bator uit de trein bent gestapt. De Houtmarkt, de ‘straat’ tussen het huidige JuBi (justitie en binnenlandse zaken) en Philipszaal/ Danstheater in, is een twintig meter brede achterafsteeg zonder functie. Helaas willen de huidige plannen voor het Spuiplein hier niet erg veel verandering in brengen. De ambitie om Haagse culturele instellingen fraai onderdak te verschaffen is wel aanwezig, en terecht! Ons plan heeft de ambitie om hetzelfde te doen, maar om daarnaast ook de aanzienlijke potentie die in dit gebied aanwezig is en die momenteel vrijwel niet wordt benut, nu echt ten volle te gaan uitbuiten. Inspiratie De achtergrond van ons voorstel is het idee dat goede openbare ruimte gebruikte openbare ruimte is (en dan bedoelen we niet een paar skaters, alhoewel we skaters in de stad wel erg leuk vinden). Daarnaast dienden de bedrijvigheid van het Londense Covent Garden en van diverse Haagse pleinen als inspiratie. Belangrijkste onderdelen van het plan zijn: > Het Spuiplein wordt van een korte rechthoek in een lange driehoek veranderd. We trekken een diagonaal door de Anton Philipszaal heen, over het plein, naar de scheiding tussen het Theater aan het Spui en de Nieuwe Kerk. Aan die diagonaal komt bebouwing, zodat het Spuiplein langer, en stukken smaller gaat worden. > Voor het Filmhuis/ Theater aan het Spui is momenteel ook een mep

>Over de trambanen langs het Spuiplein komt het klassiek Haagse gras met krokusjes in de lente. Pal voor de Nieuwe Kerk wordt hierin een opening uitgespaard waar vroeger het bruggetje over het Spui heen lag. > De typologie is met name langs het Spui en de Turfmarkt waar het maar kan smalle gevels. >D  e nieuwe gevelwand langs het Spuiplein begint relatief hoog ter hoogte van het danstheater, en loopt stapsgewijs af naar de richting van het Spui. Voor de invulling van deze wand kan simpelweg naar de Plaats worden gekeken: een mix van voornamelijk winkels met hier en daar wat horeca op de begane grond, daarboven komen appartementen met uitzicht op de Nieuwe Kerk en het levendige nieuwe Spuiplein. Mocht Hulshoff ooit besluiten te gaan verhuizen dan dient daar zo snel mogelijk een goed grand café te worden gevestigd.

Het Londense Covent Garden diende als inspiratiebron voor een nieuw Spuiplein. > Foto: Scala Architecten

loze ruimte, waarvan de voornaamste functie lijkt te zijn bij te dragen aan het ‘Siberië-gevoel’ dat het huidige plein uitstraalt. Deze ruimte wordt ook opgevuld: er komt daar een hoek naast de Nieuwe Kerk: deze is met deze twee ingrepen van een passend ‘lijstje’ voorzien. > Het Danstheater blijft waar het nu is, wordt gerestaureerd en krijgt een foyer die is ingepast in de nieuwe pleinwand. Foyer en voorgevel moeten het karakter van het Danstheater gaan uitstralen: dit gebouw moet gaan dansen. > De Philipszaal wordt gesloopt, er komt een nieuwe concertzaal in de laagbouw van het huidige JuBicomplex. De manier waarop de nieuwe Philipszaal aan de Turfmarkt wordt ingebed doet denken aan Tuschinsky: een hoog, statig gebouw met een weelderige, feestelijke uitstraling. Een open entree die vanaf de straat een inkijkje biedt naar wat er binnen allemaal gebeurt. De ingang ligt niet meer achteraf op een leeg plein maar draagt bij aan de levendigheid van de Turfmarkt-route. > Ook het conservatorium wordt in

uw mening

de laagbouw gevestigd, tussen de concertzaal en het danstheater in. Ze krijgt een entree aan de passage van de JuBi-torens met veel zitruimte in de buurt. > De passage die tussen Justitie en BiZa doorloopt is nu een wat bochtig kruip-door-sluip-door verhaal waarvan voor de passant niet duidelijk is dat het hier om een doorgang gaat. De ingang wordt zichtbaarder gemaakt, de passage zelf wordt rechtgetrokken zodat hij als ‘echte’ passage en doorgang kan gaan dienen: een niet al te hoge maar uitnodigende ingang, met daarachter een ingetogen, hoge doorgang. De twee torens van de ministeries krijgen een woonfunctie, op de laagbouw komen daktuinen voor de bewoners hiervan. Rustpunt > Ook de Houtmarkt gaat drastisch veranderen. Deze ‘steeg to nowhere’ wordt het hart van het nieuwe theaterkwartier. Een rustpunt langs de Turfmarktroute met het karakter van een intiem binnenplein. Het artiestencafé voor het Danstheater en de zij-ingangen van Conservatori-

CarTeun

Koninginnenach Wat een geestige en rake naam was 'Koninginnenach' voor een Haags nachtelijk volksfeest voorafgaand aan Koninginnedag. En wat een stompzinnige nietszeggende naam is daarvoor in de plaats gekomen. Belachelijk dat de gemeente mee wil doen met de waan dat als het niet Engels is, het niet meetelt.

Het wordt tijd voor een beweging Recht Op Eigen Taal (ROET). Laten we hopen dat het voortaan Koninginnenach blijft heten, ook als Willem Alexander koning wordt. Ere wie ere toekomt, in dit geval de stichting Koninginnenach. C. Verheul

© Teun Berserik

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

um en Danstheater gaan dit plein met een eigen publiek een typisch eigen karakter geven. Aan de noordkant zit momenteel een parkeergarage: door hier horeca in te zetten kan ook die kant een terrasfunctie krijgen. Door de straat af te sluiten verandert de functie van niet gebruikte doorgangsruimte naar een besloten verblijfsruimte met een logisch eindpunt. > Door het afsluiten van de Houtmarkt wordt het Danstheater verbonden met de laagbouw van het huidige JuBi-complex, waardoor de drie instellingen Danstheater, Residentieorkest, en Conservatorium intern met elkaar in contact staan. De zo gewenste synergie tussen deze instellingen blijft zo achter de coulissen onverkort gehandhaafd, terwijl ze nu ieder met hun eigen identiteit, en hun eigen uitstraling, aan Turfmarkt en Spuiplein bij gaan dragen. > Op het nieuwe Spuiplein komt als een contrapunt voor de Nieuwe Kerk een nadrukkelijk monumentale fontein te staan. De randen van het bassin kun je gebruiken om

Het resultaat: lopend van Den Haag Centraal naar de Nieuwe Kerk kom je voorbij de momenteel in aanbouw zijnde Kroon, vanaf het begin van het huidige JuBi-complex tot aan het Spui, langs een levendige nieuwe gevelrij met volop ruimte voor winkels en met de nodige diepte er in. Je passeert eerst de luxe foyer van het Residentieorkest. Vanavond wordt Mahler uitgevoerd zie je: je zou nog snel even kaartjes kunnen kopen. Iets verder kom je langs de vernieuwde passage, er lopen nog net wat studenten het conservatorium in. Dertig meter en weer een paar etalages verder zie je links een besloten pleintje liggen met terrasjes. Je zou er nu een espresso kunnen doen, of er vanavond langs kunnen gaan: even een hapje eten voor de voorstelling. Iets verderop ontvouwt zich het nieuwe Spuiplein voor je, met daarachter de Nieuwe Kerk. Links zie je de expressionistische foyer van het Danstheater liggen. Mooi, maar nu toch eerst even naar het terras van Café Hulshoff: lekker naar die fontein kijken, en daarna Den Haag eens echt gaan verkennen. Peter Drijver is architect. Hij schreef dit opiniestuk met inbreng van Koen Eykhout, Istvan Kops, Tjarda van der Willik, Wendy Hendriksen, Frits van Erpers Royaards en Rein Specken; betrokken burgers uit diverse disciplines.


Vrijdag 6 mei 2011

cultuur

<15

Forse bezuinigingen voor de cultuursector

NDT en Residentie Orkest ‘degraderen’ Vincent, artistiek directeur van het NDT, vindt het nog te vroeg om aan een reorganisatie te denken. “Eerst willen we kijken wat de komende maanden gaan brengen. We zullen zoveel mogelijk steunbetuigingen van publiek, vrienden, operahuizen en internationale organisaties proberen te verzamelen om een tegengeluid te laten horen”. Vincent vindt het ongelooflijk dat zijn gezelschap nu gezien wordt als een regionale dansgroep. “Dat je snijdt in het budget is één ding, maar dat de regering het NDT niet als een internationaal gezelschap steunt, gaat mijn pet te boven”. Zijn dansers heeft Vincent inmiddels allemaal gesproken. “Ze snappen dat iedere sector iets moet inleveren ten gevolge van de economische crisis. Maar de cultuurwereld wordt onredelijk hard getroffen”.

De Raad voor Cultuur bracht deze week zijn voorstellen voor een nieuw cultuurbeleid 2013 - 2016 naar buiten. Met de door het Rijk opgelegde € 125 miljoen aan bezuinigingen zal het culturele aanbod aanzienlijk verschralen. Ook Den Haag krijgt de nodige klappen te incasseren. Gezelschappen en musea worden gedwongen meer samen te werken en er zal een groter beroep worden gedaan op de gemeente. Iedereen levert in, maar de grote verliezers lijken tot nu toe het Nederlands Dans Theater en het Residentie Orkest die naast stevige bezuinigingen ‘gedegradeerd’ zijn tot regionale voorziening. Door Annerieke Simeone

‘Noodgedwongen keuzen’ heet het verschenen advies van de Raad van Cultuur over de culturele bezuinigingen 2013-2016. Noodgedwongen, want de Raad heeft de opdracht die staatssecretaris Halbe Zijlstra gaf dan wel voltooid, maar het ging niet van harte. “Er ontstaat schade. Onmiskenbaar”, staat in het rapport. Het uitgevoerde advies schetst een ongunstig toekomstscenario: over de gehele linie zal het culturele leven minder toegankelijk worden voor alle bevolkingsgroepen. Entreeprijzen gaan stijgen, musea zullen beperkter open zijn, er is minder geld voor films en theater- en dansliefhebbers moeten verder reizen om een productie bij te wonen. Ook stelt de Raad een aantal landelijke bezuinigingsplannen van Zijlstra ter discussie. De Cultuurkaart moet gehandhaafd blijven. Met die kaart kunnen scholieren in het voortgezet onderwijs 15 euro besteden aan theater, bioscoop en museum. Daarnaast wil de Raad de btw-verhoging van 6 naar 19 procent liever terugdraaien. En niet zonder reden: De verkopen van abonnementen voor de theaters blijven nu al met 10% achter in vergelijking met vorig jaar. In totaal wordt de cultuursector 200 miljoen euro gekort. De gevolgen van een bezuiniging van 125 miljoen euro op de instellingen in de basisinfrastructuur en de door Zijlstra zelf al ingevulde € 75 miljoen op een aantal beleidsregelingen zullen zo groot zijn dat de Raad het onverstandig acht alle bezuinigingen al per 1 januari 2013 in te voeren. Daarom stelt de Raad een overgangsperiode voor (2013 tot 2015) om onherstelbare afbreuk aan de sector te voorkomen. Staatssecretaris Halbe Zijlstra liet weten begin juni een inhoudelijke reactie op het advies te zullen geven. Musea De musea die in 2013 een bezuiniging van 15% te wachten staat, krijgen het advies om meer samen te werken of te fuseren met andere middelgrote en kleine musea. Voor Den Haag wordt onderzocht of zogenaamde ‘media musea’ kunnen integreren. Voor het Letterkundig Museum zou dat betekenen dat haar presentatiefunctie wordt ondergebracht bij het Nederlands In-

Donkere wolken tekenen zich af boven het NDT. > Foto: Rahi Rezvani

stituut voor Beeld en Geluid te Hilversum, terwijl het depot zelf in de Haagse Koninklijke Bibliotheek blijft. Directeur Aad Meinderts ziet niks in een samenwerking met Beeld en Geluid. "Je hebt het over twee uiteenlopende musea, de een houdt zich bezig met literatuur, de ander met tv. Bovendien verschillen ons presentatietechnieken en publiek volledig van elkaar. Ook ziet Meinderts geen directe kostenbesparing in dit voorstel. "Ik snap wel dat er bezuinigd moet worden, maar als wij een gebouw uit moeten dat net voor een miljoen verbouwd is, betekent dat pure kapitaalvernietinging". De Raad heeft echter nog wel meer onverwachte collaboraties voor ogen. Die tussen Museum Meermanno en het Mauritshuis/Gevangenpoort. De pas aangestelde directrice van Museum Meermanno, Maartje de Haan, heeft bij zo’n combinatie nog niet eerder stilgestaan. “Ik sta voor alles open, maar vooralsnog zijn we in gesprek met de Koninklijke Bibliotheek en niet met het Mauritshuis. Dat lijkt mij ook meer voor de hand te liggen, aangezien we beiden historische boekenbeheerders zijn”. Hoewel de financiële druk vanuit de regering aanleiding is voor een wederzijdse ontmoeting, zijn er nog geen concrete afspraken gemaakt. “Dat zal moeten blijken als onze werkgroep na 10 mei is samengekomen. Het Mauritshuis wilde geen reactie geven op het ad-

vies van de Raad en op een eventuele samenwerking met Meermanno. Podiumkunsten Alle culturele instellingen worden geraakt, maar de podiumkunsten bijna twee keer zo hard als de musea. Deze sector moet ongeveer 15 procent inleveren. Landelijk komen er acht kernpunten, waaronder één in de regio Den Haag, met een zogenaamde theatervoorziening die samenwerkingsverbanden aangaat met andere instellingen binnen het gebied. Deze voorziening krijgt straks 3 miljoen euro, verdeeld over theater (2 miljoen), jeugdtheater (minimaal 0,5 miljoen) en talentontwikkeling en research & development (minimaal 0,5 miljoen). Aus Greidanus, artistiek leider van toneelgroep De Appel, denkt niet dat hij in aanmerking komt voor enige rijkssubsidie. “Wij staan aan de zijlijn. Van het Fonds Podiumkunsten ontvangen we nu drie ton. Ik ga er vanuit dat dat bedrag komt te vervallen. En als er maar één kerngezelschap in Den Haag in aanmerking komt voor structurele ondersteuning kun je op je vingers natellen dat het Nationale Toneel dat wordt. Het zal uiteindelijk van de gemeente Den Haag afhangen of De Appel kan voortbestaan”. Walter Ligthart, zakelijk directeur van het Nationale Toneel, denkt ook dat zijn gezelschap een goede kans maakt op de Haagse kernvoorziening. “Er wordt gezinspeeld dat de regie bij een

schouwburg zou moeten liggen, wat dat betreft hebben wij wel enige voorsprong op De Appel”. Met het oog op de bezuinigingen valt 2 miljoen subsidie alleszins mee ten opzichte van de 2,3 miljoen die zij op het ogenblik van het Rijk krijgt. Maar ook zij zal afhankelijk zijn van de gemeente die het gezelschap op dit moment met nog eens ongeveer 4 miljoen bijstaat. Het half miljoen voor jeugdtheater zou volgens Ligthart ook naar Stella Den Haag kunnen gaan. “De Haagse theatergroepen zullen meer moeten gaan samenwerken. Mocht De Appel niet meer financieel gesteund worden door het Rijk, dan is het logisch dat we met elkaar om de tafel gaan zitten”. Van tegenvallende abonnementen door Btw-verhogingen merkt Ligthart vooralsnog weinig. “Onze verkoop aan schouwburgen is dit seizoen goed verlopen, maar wat het betekent voor de bezetting is nog onbekend”. Dans Het Nederlands Dans Theater, dat door Koningin Beatrix regelmatig als succesvol exportproduct wordt meegenomen tijdens internationale werkbezoeken, wordt in ‘Noodgedwongen Keuzes’ gedegradeerd tot een regionale voorziening. Waar het NDT de vorige periode nog 6,6 miljoen tot zijn beschikking had, moet de Haagse danssector, waaronder ook het Korzo theater, het nu doen met een gezamenlijk bedrag van 4,5 miljoen. Jim

Muziek Als de staatssecretaris de adviezen van de Raad overneemt, komen er zo dadelijk orkestvoorzieningen in Amsterdam en Rotterdam die een nationale en internationale taak vervullen en zes kernpunten die beschikken over een regionale symfonische muziekvoorziening. Het Haagse Residentie Orkest, dat 30% gekort dreigt te worden, behoort tot de laatste categorie. Directeur Niels Veenhuijzen vindt de term regionaal misleidend. “Je kunt ons niet vergelijken met het Limburgs Symfonie Orkest of het Orkest van het Oosten. Net als bij het NDT lijkt het nu alsof we alleen opereren in Den Haag, terwijl beide instellingen juist een belangrijke nationale en internationale uitstraling hebben”. Volgens Veenhuijzen profiteert Rotterdam van het feit dat zij al tien jaar structureel gesteund wordt door de eigen gemeente. “Rotterdam investeert een miljoen meer dan Den Haag in haar orkest en roept al jaren dat zij de beste zijn. Blijkbaar heeft zo’n houding zijn weerslag op bestuurders”. Desondanks zou volgens Veenhuijzen het Residentie Orkest als derde aan het lijstje toegevoegd moeten worden. Dat kan alleen als de gemeente Den Haag haar verantwoordelijkheid neemt. “We moeten snel handelen voordat we straks doorgaan als culturele tweederangsstad. Zonder de rijkssubsidie dreigen niet alleen ontslagen van topmusici, zodra stakeholders het idee krijgen dat zij investeren in een lager divisie-orkest trekken zij zich terug. Het publiek zal zijn heil zoeken buiten de stadsgrenzen. Dat is niet alleen slecht voor ons, maar ook voor het imago van de stad Den Haag”. Letteren De Raad adviseert een bezuiniging van 26% op letteren en bibliotheken. Het literaire festival Crossing Border zal voor financiële steun voortaan bij het Letterenfonds moeten aankloppen. Dat is een tegenvaller voor het festival, want daarmee vervalt de 257.000 euro aan rijkssubsidie. Het is maar zeer de vraag of zij bij het Letterenfonds, die minder te verdelen heeft dan het Fonds Podiumkunsten, hetzelfde bedrag krijgen. Ook voor Crossing Border geldt dat zij de komende jaren in grote mate afhankelijk zullen zijn van de gemeente.

Ingezonden mededeling

Filmhuis Den Haag presents the best of

GOLDEN APRICOT INTERNATIONAL FILM FESTIVALYerevan, Armenia new cinema from the region

6 - 15 MAy 2011

more information/tickets: www.filmhuisdenhaag.nl / 070 365 6030


16>

Vrijdag 6 mei 2011

cultuur

Historische opnamen van Willem van Otterloo

Perfectionist die soms boven zichzelf uitsteeg

gen. Want in het algemeen liet hij zich als dirigent niet zo makkelijk gaan. “Hij is een vulkaan die maar niet tot uitbarsting komt”, heeft een van zijn leerlingen, de Duitse dirigent Gerd Albrecht, over hem gezegd. Het zijn de scherpe detaillering en de vitale aanpak, met vaak relatief snelle tempi, die zijn meeste uitvoeringen fris en aantrekkelijk maken. Overwegend snel en zeer direct klinken zijn Beethoven-uitvoeringen met de Wiener Symphoniker (Vijfde en Zesde symfonie). Hetzelfde geldt voor de zelfs vrij prozaïsch gespeelde Vijfde symfonie van Schubert met het R.O. De ouverture ‘Rosamunde’ van dezelfde componist, heel spontaan en spannend klinkend, komt er beter vanaf. Eén van de pianisten met wie Philips in het begin van het lp-tijdperk graag samenwerkte was Cor de Groot. Het was moeilijk om van hem nog opnamen te vinden, maar nu hebben we er drie tegelijk. Het gaat dan om Beethoven (Derde concert) en Rachmaninov (Eerste en Tweede concert). De Groots spel was altijd heel kernachtig, zoals ook hier blijkt. Beethoven staat als een huis, Rachmaninov klinkt briljant zonder op effect berekende poespas. Hinderlijk is alleen het stereotiepe, slepende rubato in het langzame deel van Rachmaninovs Tweede concert.

Willem van Otterloo liet zich op het concertpodium niet zo makkelijk gaan. Desondanks bezaten veel van zijn uitvoeringen spanning en vitaliteit. Een aantal markante voorbeelden is vastgelegd op zeven cd’s met interpretaties van de vroegere chef-dirigent van het Residentie Orkest.

Door Aad van der Ven

Als een spontaan hiep-hiep-hoera klinkt de inzet van het orkest en dan gaan de strijkers er in galop vandoor. We luisteren naar het begin van de ouverture ‘De verkochte bruid’ van Smetana, gespeeld door het Residentie Orkest in 1966. Wie niet beter wist zou denken dat de onverbiddelijke Toscanini voor het Haagse orkest staat, zo messcherp zijn de inzetten, zo precies is de articulatie, zo briljant is de klank. Maar het is Willem van Otterloo. Deze opname behoort tot de laatste die Philips van het R.O. en zijn toenmalige dirigent heeft gemaakt. De band was lange tijd onvindbaar. Philips had er nooit wat mee gedaan. Nu is deze feestelijke ouverture voor het eerst uitgebracht en heeft ze een plaats gekregen in een doosje met zeven cd’s, gewijd aan de in 1978 overleden Haagse dirigent. De uitgave danken we aan het speurwerk van de samensteller, componist Otto Ketting, die ook achter de in 2005 verschenen dertien cd’s met andere opnamen van Van Otterloo zat. Toen ‘De verkochte bruid’ werd vastgelegd waren Philips Phonografische Industrie en het Residentie Orkest – ooit vaste partners – al geruime tijd uit elkaar. Philips had zijn belangstelling al in het begin van de jaren zestig verlegd van het R.O. naar het Concertgebouworkest, waar Bernard Haitink als opvolger van wijlen Eduard van Beinum was benoemd. Dat laatste was, net als het vrijwel gelijktijdig beëindigen van het platencontract, een bittere pil voor Van Otterloo, die op die post had gerekend. Voor het bekende Nederlandse platenlabel waren hij en The Hague Philharmonic, zoals het Residentie Orkest op de hoezen heette, tien jaar lang het klassieke uithangbord geweest. Antiquariaten Voor Philips Phonografische Industrie, Willem van Otterloo en het Residentie Orkest was het een mooie tijd, de jaren vijftig. De platen van deze drie-eenheid werden in enorme aantallen verkocht. In antiquariaten, van Amerika tot Japan, zijn ze nog volop te vinden. De lief-

Luisterend naar de hier verzamelde opnamen van het R.O. doemt duidelijk het beeld op van een formatie, die naar de mening van velen niet of nauwelijks onderdeed voor het Concertgebouworkest. Dit vooral dankzij de door de wol geverfde, perfectionistische Van Otterloo, die in die tijd duidelijk een voorsprong had op de relatief onervaren Haitink. Naast dit voordeel zijn het vooral de strijkers van het Residentie Orkest die deze uitvoeringen hun bijzondere kleur en karakter geven. Hoezeer ze als één man ademen en hoe rijk en soepel hun klank is horen we bijvoorbeeld in het betoverende ‘Letzter Frühling’ van Grieg.

Willem van Otterloo > Foto: Collectie Muziek Centrum Nederland.

hebbers voelden zich in die periode de koning te rijk met de nog prille langspeelplaat, die bijna een uur muziek kon bevatten. Tegen het einde van de jaren vijftig beleefde men bovendien de opmars van de stereotechniek. Daarvan hebben het Haagse orkest en zijn dirigent nog net kunnen profiteren. Alle hier aanwezige opnamen vanaf 1958 – ongeveer een derde van het totaal – zijn dan ook stereo-registraties. Ze bezitten ook voor de luisteraar van nu een vaak verrassende helderheid en levensechtheid. Overigens zijn vrijwel al deze opnamen van het Haagse orkest gemaakt in de Grote Zaal van het Amsterdamse

Concertgebouw. Dicht bij huis was geen daarvoor geschikte ruimte te vinden. Van Otterloo maakte voor Philips niet alleen opnamen met het R.O., maar ook met de Wiener Symphoniker en in enkele gevallen met de Berliner Philharmoniker en het Concertgebouworkest. De in 2005 verschenen anthologie op dertien cd’s bleef beperkt tot het Haagse orkest. Het nu op zeven cd’s uitgekomen vervolg bevat ook registraties van die andere ensembles. Zoals viel te verwachten bij deze dirigent liggen de hoogtepunten binnen het Franse reper-

toire. Deze keer horen we niet zijn lijfstuk, Berlioz’ ‘Symphonie fantastique’ (was er in 2005 al bij), maar wel de Derde symfonie, met orgel, van Saint-Saëns. Een geweldig spannende versie is dat, al gooit het toen in deplorabele staat verkerende, door Feike Asma bespeelde, bibberende orgel van het Concertgebouw roet in het eten. Andere hoogtepunten zijn de Symfonie van Franck en diens zelden compleet uitgevoerde symfonisch gedicht ‘Psyché’. Nuchter Vooral in die Franck-uitvoeringen leek Van Otterloo boven zichzelf uit te stij-

Eén probleem hebben de meeste van deze opnamen wel: de penetrante, overal doorheen priemende toon van de eerste hoboïst. Voornamelijk daardoor komt het dat de groep houtblazers de eenheid mist die de Haagse strijkers van de jaren vijftig en zestig wel bezitten. Van een dergelijke stoorzender heeft het Residentie Orkest anno 2011 geen last meer. Willem van Otterloo – The original recordings 1951-1966. The Hague Philharmonic, Concertgebouw Orchestra, Wiener Symphoniker en Berliner Philharmoniker – Challenge Classics (zeven cd’s).

jazz

New Generation in Pulchri

Jammer dat de Stichting Prospero zijn concerten in het museum Beelden aan Zee niet kan voortzetten. Daar zijn alle niet-museale activiteiten geschrapt, begrijp ik. Jammer, want het was qua sfeer een mooi podium. Van jazzmusici als Harmen Fraanje, Jesse van Ruller, Anton Goudsmit en Michiel Borstlap hoorde ik na afloop steeds hoe ze ervan genoten hadden juist op zo’n plek te musiceren. Prospero is overigens bezig met

een nieuw podium voor de Jazz aan Zee-serie. U hoort er nog over. Maar Prospero heeft nu al nieuws. Het gaat maandelijks jazzconcerten organiseren in Pulchri Studio aan het Voorhout. Vaste gast zal daar de New Generation Big Band zijn onder leiding van trompettist Herwin Lokken. Te beginnen op 12 mei aanstaande. Het is een 18-koppige big band die een hedendaagse versie van de klassieke big band wil zijn. Ik hoorde ze eerder

in de Melkweg in Amsterdam en in café Toomler onder het Hilton daar. Een band met sterke solisten, zoals Miguel Martinez en Iman Spaargaren bij de saxen, onze Haagse Ellister van der Molen en leider Lokken bij de trompetten, Bart Lust bij de trombones. De band maakte al twee cd’s: ‘Had je wat?’en ‘Shoot’ (ME productions). Op de laatste speelt Yellow Jackets-ster Bob Mintzer mee. Die zei over z’n jonge Nederlandse collega’s: “Een zeer eigen geluid dat reflecteert wat er nú (muzikaal) aan de hand is”. Veel ‘funky’ muziek, pakkende ‘grooves’ en soms kan je er ook gasten met een draaitafel en hiphop-muziek bij tegenkomen. In Pulchri haalt de band maandelijks een gastsolist binnen en de eerste is op die 12de mei zangeres Berget Lewis, die als de Nederlandse ‘queen of soul’ door het

leven gaat. Ik heb haar bij de band van gitarist Marnix Busstra gehoord en met dat ‘queen of soul’ is niets teveel gezegd. Raar idee, hippe jazz in Pulchri, aan dat deftige Voorhout? Welnee, Michael Varekamp organiseerde in de sociëteit beneden al vele malen jamsessies. Wat Prospero nu brengt zijn complete concerten in de mooie, grote zaal van Pulchri. En die heeft ook aardig wat aan uiteenlopende manifestaties geherbergd in het verleden. Ik herinner me er van heel lang terug keurige literaire bijeenkomsten, geleid door Pierre H. Dubois, ik heb er een minder keurig Boekenbal meegemaakt (1974), ik heb er nog langer geleden persoonlijk een cha-cha-cha proberen te leren – niet gelukt – van dansmeester Rocco Dubois en in mijn schooltijd mocht ik er helpen een literaire quiz

te winnen met het Huygens Lyceum. Kortom, Pulchri mag nu helemáál ‘uit z’n bol’. Nog een paar ‘highlights’ uit de jazz komende week in Den Haag. In de Regentenkamer (7 mei) brengen Michael Varekamp en trombonist Bert Boeren hun hommage aan twee te weinig bezongen jazzgroten: trompettist Clark Terry en trombonist Bob Brookmeyer. En in Pavlov twee jazzmusici die qua niveau, toon, muzikale integriteit en trouw aan de mooie muziek tot de top in ons land behoren. Op dinsdag 10 mei tenorist Simon Rigter en op zondagmiddag 8 mei altist Marco Kegel. Voor jazz met hoofdletters.

Bert Jansma


Vrijdag 6 mei 2011

cultuur

<17

Waanzin zonder manische gekte

Hannah van Lunteren speelt in ‘Roos, of liefde’ de waanzinnige Gina. > Foto: Victor Bergen Henegouwen

ook niet. Wat Gina uiteindelijk doet, is niet goed of fout. Het is gewoon zoals het gaat…”. Een andere voorstelling die tijdens De Week van de Waanzin is te zien, is Samurai. Daarin behandelt de Vlaamse acteur Bart Slegers de thematiek ‘obsessie’. De monoloog die geschreven is door Dea Loher gaat over een ‘grijze’ portier met een obsessieve drang om alles in de hand te hebben. Dagelijks is hij stipt om 07:24 uur bij de bank waarvoor hij werkt, totdat hij zich op een dag verslaapt en de paniek genadeloos toeslaat. Slegers: “Zijn relatie met de werkelijkheid is ernstig verstoord. Hij vindt zichzelf onvervangbaar”. Om zijn afwezigheid min of meer logisch te verklaren ensceneert de portier een overval op zichzelf. Bij een winkel koopt hij touw waarna hij zichzelf op een stoel in zijn huis vastbindt… “Hij doet ook een prop in zijn mond. In de hoop dat iemand hem vindt, zit hij daar dan…”. Dat lijkt een tamelijk heilloze zit, want waar de portier in de veronderstelling verkeert dat hij belangrijk en onmisbaar is, blijkt de werkelijkheid behoorlijk anders. Niemand kent hem, niemand mist hem en niemand gaat op zoek. Voor het bankpersoneel is hij een naamloze. “Hij wordt heel dienstbaar als men hem bij naam aanspreekt, ook al is het niet zijn eigen naam”. Hoe tragisch de karakters in de Week van de Waanzin ook lijken te zijn, zo ‘eerlijk’ worden ze neergezet, zonder oordelen en zonder dat ze worden tot waanzinnige karikaturen. Slegers: “Het moeten geen ‘gevallen’ worden…”.

jaar in, maar als hij eruit komt, denkt-ie dat hij maar drie maanden is weggeweest”. De muzikant die zijn Gina – uiteraard – bij vrijkomst opzoekt, komt daar voor een grote verrassing te staan. Het meisje dat hem zo begeerde, is een vrouw geworden. Met niet één, maar zelfs drie kinderen is zijn oude groupie veranderd

strijd tussen ratio en emotie”. Het verhaaltje van de Duitse toneelschrijver Armin Petras klinkt misschien wat dun, maar zo clichématig als het lijkt, zo fel realistisch is het volgens Van Lunteren tegelijkertijd. “De waanzin ligt dichterbij dan je denkt… We doen niet aan hysterie of gekte en veroordelen mensen

Week van de Waanzin, RO Theater, Theater aan het Spui, 11 tot en met 15 mei, aanvang diner: 18:00 uur, voorstellingen: 20:00 uur. Voor meer informatie: www.rotheater.nl / www.theateraanhetspui.nl. Prijzen: € 20 dagkaart / € 30 tweedagenkaart (maaltijd € 10 extra). Speciale CJP-actie: slechts € 10 voor een dagkaart!

dacht vast te houden. De meeste aria’s zijn voor sopraan geschreven. Het viertal dat Johannette Zomer met de Wallfisch Band in Den Haag ten gehore brengt, dateert van rond 1780. De ontmoeting met Mozart wordt in herinnering gebracht door twee symfonieën van zijn hand (KV 22 en KV 45A) uit te voeren, die tijdens zijn bezoek aan de Nederlanden zijn ontstaan.

ziekleven werd beheerst door de hier verblijvende buitenlanders – en naast Van Boetzelaer maar één andere componiste: Belle van Zuylen, maar zij begon pas na haar vertrek uit Nederland met componeren”. Dat Josina van Boetzelaer er aanvankelijk niet voor wilde uitkomen dat zij muziek schreef blijkt wel uit het feit dat haar eerste compositie onder de naam Barones N.N. verscheen. Latere stukken van haar hand werden wel onder haar naam gepubliceerd.

Het RO-theater is op drift en toont tijdens De Week van de Waanzin maar liefst zes stukken. Op weloverwogen wijze laat het gezelschap in Theater aan het Spui zien dat waanzinnigheden geen ridicule absurditeiten zijn, maar juist heel herkenbare realiteiten die horen bij het leven dat eenieder leidt. Door Theodore Pronk

Onder artistieke leiding van regisseur Alize Zandwijk brengt het Rotterdamse theatergezelschap waanzin naar Den Haag. Jack Wouterse toont in Slaaf een gevecht tegen de verleidelijke routine van verslaving waarin bedrog en manipulatie het menselijke gedrag domineren. Het stuk ‘Leger’ laat de traumatiek van oorlogen zien, in Taranta verdrinkt Beppe Costa in dans en in Licht wordt de pijn van neuroses voelbaar gemaakt. Een andersoortige waanzin – die van de liefde – is te zien in ‘Roos, of liefde’. Actrice Hannah van Lunteren speelt daarin de ruige Gina die als groupie van een rockband verliefd is geworden op de frontman. “Ze verdwijnt helemaal in hem. Van buiten is Gina een stoere jonge vrouw, maar van binnen is ze heel erg kwetsbaar…”. De rocker beantwoordt aan haar ideaal. Hij bezwangert zijn vriendinnetje maar van een voornemen om zich netjes als een aanstaande vader te gedragen is geen sprake. ‘Rock ’n roll’ als hij is, volhardt hij in zijn onstuimige levenswijze totdat een waas voor zijn ogen verschijnt dat hem vol furie doet losgaan tijdens een knokpartij waar hij niet ongeschonden uitkomt. Verrassing Na het vechtincident belandt hij in een psychiatrische instelling terwijl het leven van Gina met haar kindje gewoon doorgaat. Van Lunteren: “Hij zit er tien

in een volwassen moeder die zich heeft geschikt in een ordelijk, degelijk, regulier bestaan met een verantwoordelijke man. De hereniging met haar oude liefde doet de onzekerheid over de juistheid van het gekozen burgerlijk bestaan toenemen. Van Lunteren: “Ze heeft gekozen voor een verstandig leven. Het is een

Barones Van Boetzelaer ontmoet Mozart

Haagse hofdame kon componeren niet laten Als Barones Van Boetzelaer zelf niet een deel van haar muziek had laten drukken hadden we waarschijnlijk nooit geweten dat zij componeerde. Enkele aria’s van haar hand staan op een programma van de Australische, in Den Haag docerende barokvioliste Elizabeth Wallfisch en haar ensemble, met de sopraan Johannette Zomer als soliste. De 18de-eeuwse Haagse hofdame ontmoet in de Nieuwe Kerk een oude bekende: Wolfgang Amadeus Mozart. Door Aad van der Ven

Op talloze schilderijen uit de 17de eeuw is te zien dat er in Nederlandse huiskamers en salons druk gemusiceerd wordt. Het zijn merendeels vrouwen die daarmee de tijd doden, waarbij in het bijzonder het klavier populair blijkt te zijn. In het boek ‘Het klavecimbel in de Nederlandse kunst tot 1800’ (Zutphen, 1987) – Ton Koopman is een van de auteurs – lezen we zelfs, dat zeker negentig procent van de klavierinstrumenten op schilderijen uit onze Gouden Eeuw door vrouwenhanden wordt bespeeld. Soms prominent, zoals op Vermeers intrigerende ‘Jonge vrouw aan het virginaal’, met ogen die de toeschouwer onderzoekend aankijken. Maar vaak ook klinken de broze tonen van het snaarinstrument in een stil hoekje van het schilderij. Musicerende vrouwen dus in overvloed. Dat wil zeggen binnen de be-

schutting van huiskamers of salons. Muziekensembles die her en der optraden bestonden uitsluitend uit mannen. Waar ze aan het oog waren onttrokken konden vrouwen uiteraard wel componeren. Dat dit laatste ook gebeurde nemen we mede op gezag van de musicologe Helen Metzelaar (‘Zes vrouwelijke componisten’, Zutphen, 1991) graag aan. Maar er is vrijwel niets van bekend. Uitzonderingen zijn enkele composities van gefortuneerde vrouwen, die de middelen hadden om de noten van hun hand te laten drukken. Dat gold bijvoorbeeld voor Belle van Zuylen, die overigens bekender is geworden als schrijfster. Talent als componiste had eveneens haar tijdgenote Josina van Aerssen (1733-1797), die in haar geboortestad Den Haag met Carel baron van Boetzelaer trouwde en zich derhalve barones mocht noemen. Zij verkeerde van jongs af aan in de hoogste kringen, namelijk het stadhouderlijk hof. Zo was zij hofdame van prinses Anna van Hannover, die in haar Engelse tijd les had gehad van niemand minder dan Händel. Persoonlijkheid De komst van deze prinses naar de Nederlanden luidde een periode van culturele bloei in, waarbij de muziek een belangrijke rol speelde. Dit alles droeg bij tot de vorming van Josina van Boetzelaer, die zich ontwikkelde tot een uitermate veelzijdige persoonlijkheid. Naast

The Wallfisch Band > Foto: Archief

het componeren beoefende zij ook de schilderkunst. Over haar leven is weinig bekend. Het zou bijvoorbeeld interessant zijn te weten op welke wijze zij betrokken is geweest bij de geruchtmakende bezoeken die de kleine Mozart, met vader en zuster, in 1765/66 aan het hof in Den Haag heeft gebracht. Dat vader Leopold Mozart haar ontmoet heeft, valt in één van zijn reisnotities te lezen. Rond 1780 liet Josina van Boetzelaer vier bundels met muziek van eigen hand uitgeven. Daaronder bevindt zich een aantal georkestreerde aria’s op teksten die zij had ontleend aan operalibretti van de gevierde Italiaanse dichter Metastasio. Ze zijn in bescheiden mate georkestreerd, dat wil zeggen zodanig dat de stem alle ruimte krijgt om de aan-

In een publicatie van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis schrijft Helen Metzelaar over barones Van Boetzelaer: “Als componiste is zij in meerdere opzichten een unicum in de Nederlandse muziek van de achttiende eeuw. In die tijd kende Nederland nauwelijks eigen componisten – het mu-

Wallfisch Band onder leiding van Elizabeth Wallfisch (viool), met Johannette Zomer (sopraan). Muziek van Josina van Boetzelaer en Wolfgang Amadeus Mozart. Zaterdag 7 mei, 20.15 uur, Nieuwe Kerk. Meer informatie: www.philipszaal.nl


18> Marcella

Het succes van John van den Brom

Vrijdag 6 mei 2011

sport

De kleine baltovenaars van wijkpark Transvaal Den Haag 1961. Als het zonnetje maar enigszins schijnt, ga je naar buiten om met de talloze vriendjes uit de buurt te voetballen. De straat is je domein, de bal je kostbaarste bezit. Den Haag 2011. In wijkpark Transvaal viert het straatvoetbal hoogtij. Heeft de tijd hier stilgestaan of breekt er een nieuw tijdperk aan? Door Hans Willink

Ik wil bijna op het stoeltje van mijn voetbalheld Dimitri Bulykin gaan zitten, de Russische sterspeler van ADO, maar kan me nog net inhouden. Wel werp ik snel een blik op het bubbelbad achter in de kleedkamer. De grootte valt mij tegen, daar kunnen ze niet met zijn allen in, denk ik. Het is leuk om de kleedkamer te zien van de Haagse voetballers die het de laatste maanden zo goed doen. Onze stadionbegeleider leidt ons professioneel rond en gunt ons een intieme blik achter de schermen van ADO Den Haag. De rondleiding is een opwarmertje voor het verhaal van John van den Brom, die even later in het spelershome gepassioneerd, realistisch en helder over zijn persoonlijk succes als coach vertelt. Nu begrijp ik waarom ADO dit seizoen zo goed speelt. Van den Brom is een ware leider en een verademing, vergeleken met de coaches die ons wekelijks op de televisie doodgooien met allerlei clichés en slecht geformuleerde Nederlandse zinnen. Ze zijn de misplaatste leiders in een verziekte voetbalwereld, waar coaches en spelers overbetaald worden, een grote mond hebben, niet veel presteren en zeker geen voorbeeld zijn voor onze jeugd. Hoe anders is het als dan plots een coach als Van den Brom met een bescheiden houding zijn kans grijpt om bij een degradatiekandidaat met een niet al te best imago – want zo was het toch voorafgaand aan dit seizoen – de neuzen dezelfde richting op weet te krijgen en met normaal gedrag en een open communicatie succes op het voetbalveld weet af te dwingen. Goedemorgen zeggen, op tijd komen, afspraken maken en aandacht besteden aan de reservespelers, het lijkt zo simpel. Maar het gaat natuurlijk vooral over de manier waarop je die afspraken met de spelers maakt. Gevoel, respect en plezier zijn steeds terugkomende woorden die Van den Brom gebruikt. Het zijn normen en waarden die hij van nature gebruikt. Daarmee heeft hij een goede invloed op de spelersgroep. Mooi is het verhaal over Bulykin, de trotse Rus die tijdens zijn proefweek geen indruk maakte op Van den Brom en eigenlijk moest vertrekken. Maar dankzij een open gesprek tussen speler en coach kreeg de Rus een tweede kans en veranderde Van den Brom van mening. Bulykin mocht blijven, werd topscorer en leider van het team. Dat John van den Brom is genomineerd voor de Rinus Michels Award is voor mij geen verrassing meer.

Zo’n zonnige donderdagmiddag in april, waarbij de zwoelheid van de zomer zich al laat voorproeven, was de oorzaak om via een omzwerving terecht te komen in het wijkpark Transvaal. Dit mooie nieuwe hart van deze oer-Haagse wijk is een oase van groen, rust en belangrijker: de bloeiende bakermat voor jonge voetbaltalentjes. De grootste namen van het Nederlandse voetbal zijn op straat gerijpt. Decennia lang leek het erop dat de straatvoetballertjes in Den Haag uit het straatbeeld waren verdwenen. In Transvaal wordt het tegendeel bewezen. Slenterend langs de kinderboerderij nodigt één van de vele bankjes uit om plaats te nemen. Deze zitplaatsen staan verdeeld in een brede strook langs de kant van een groot geasfalteerd sportveld. De zon verwarmt, maar het lijkt de voetballertjes op het grote veld niet te deren. Ze zijn met vijf in getal. De jongens spelen twee tegen twee met één keeper. Terwijl steeds meer mensen op de bankjes plaatsnemen en met elkaar in gesprek gaan, wordt mijn aandacht getrokken door de kleinste van de vier veldspelers. Hij passeert zijn twee tegenstanders en rent op volle snelheid richting keeper. Zonder vaart te verminderen, schiet hij met rechts, achter zijn linkerbeen langs, in de korte hoek. Onbewust gaan mijn handen op elkaar voor deze weergaloos mooie actie van de jongen in het groene shirtje. De voetballertjes stoppen en kijken heel verbaasd. Merkwaardig, want toen kort daarvoor een man met twee tassen vol boodschappen dwars over het veld liep, stoorde dat ze in het geheel niet. Sterker nog: ze voetbalden er vrolijk omheen. Elastiekje Wijkpark Transvaal ligt ingeklemd tussen de Paul Krugerlaan, de De Heemstraat, het Hobbemaplein, de Kempstraat, de Wolmaranstraat en de Schalk Burgerstraat. In de jaren 90 van de vorige eeuw heeft de gemeente, samen met de woningcorporaties Staedion en Haag Wonen, het al bestaande parkje flink uitgebreid tot een kruising tussen park en plein van zeer behoorlijke omvang. De vele lijnen op het sportveld wijzen erop dat het bedoeld is voor verschillende sporten, maar voetbal heeft -dankzij de twee stalen goaltjes- de overhand. Een stukje verderop wordt ook af een toe een bal door een basket gegooid. Terwijl de voetballertjes hun kunsten

vertonen komen de oudere jongens aan. Ze begroeten elkaar langs het speelveld door de vingers van hun gestrekte hand tegen elkaar aan te tikken; een soort halve handdruk. Ze staan wijdbeens, bijna macho met één of beide handen in hun broekzakken, praten hartelijk en volgen ondertussen met een half oog wat de ‘kleintjes’ doen. Als deze groep groot genoeg in aantal is, beginnen ze bij het andere goal met voorzetjes afwerken. Ondertussen blijft de kleinste man van het veld opvallen. Eén van zijn tegenstanders is maar iets ouder en groter dan hij, maar met een verder ontwikkeld talent. Dat houdt de Benjamin niet tegen om hem telkens op te zoeken en verbeten de strijd aan te gaan. Vaak verliest hij het duel. Een enkele keer triomfeert hij en als hij dat doet, is het op weergaloze manier. Ouderwetse voetbalgezegden als ‘hij leek de bal met een elastiekje aan zijn voet te hebben’ en ‘alle ballen op dat kleintje’ dringen zich op. Het oog wordt immers gestreeld, bijna gebiologeerd door de verrichtingen van deze jongsten en vermindert de aandacht voor de andere groep. Pas als het kwintet het zelf voor gezien houdt, nemen de ouderen bezit van het speelveld. Tijdens hun wedstrijd is er één opmerkelijk moment. De bal gaat over de zijlijn en komt terecht bij een bankje waarop vier oudere heren zitten. Eén van de voetballers komt aangelopen, pakt de bal op, maar gaat niet verder met het spel, dan nadat

Ingezonden mededeling

Omdat wij het kunnen! Televisiestraat 308

2525 LV Den Haag

Dealer van

Marcella Mesker Gastspreker voor bedrijven en organisaties, www.marcellamesker.nl

In wijkpark Transvaal vertonen voetballertjes graag hun kunsten> Foto: Creative Images

Akoestische plafonds

hij uit zichzelf alle vier een hand heeft gegeven. Ayoub Een paar dagen later ontbreekt het supertalentje bij de voetballers in wijkpark Transvaal. Er wordt opnieuw door zo’n jonge groep gespeeld en ook deze keer niet onverdienstelijk. Het tiental speelt over het hele veld en scoort er lustig op los. Ook deze keer met technische hoogstandjes, maar niet zo doordacht en geraffineerd als enkele dagen eerder. Na een uurtje komt de kleine held van donderdag aangewandeld. Hij draagt een Barcelona shirtje met rugnummer twintig en daarboven de naam Afellay. Op zijn verschijnen wordt de aan de gang zijnde partij gestaakt. Er komt een herverdeling en opnieuw volgt een vier tegen vier met daarbij nog twee vaste keepers. De kleine man is nu niet de kleinste van het veld. Er doen een paar jongens mee die beduidend kleiner zijn, maar ook zeer getalenteerd. Net als donderdag, excelleert de jongeling in het shirt van Barcelona. Niet alleen door zelf technisch mooie dingen te tonen, maar ook in zijn passes naar medespelers. Zijn eerste balcontact levert meteen een fraaie steekbal op naar een medespeler en even later is het eerste doelpunt een feit. Het is te zien dat tweebenigheid op straat beter wordt ontwikkeld dan waar ook. Als het grote veld zijn tol eist en de vermoeidheid toeslaat, is het tijd voor een

babbeltje. “Ayoub el Kadi”, stelt hij zich enigszins verlegen voor. “In het weekend speel ik in de C-3 van HVV Laakkwartier, meestal in de spits of als linkshalf. Het leuke aan voetbal vind ik het samenspel. In dit park is het helemaal leuk, omdat ik hier elke dag samen met mijn vrienden kan spelen. Het park is er nog niet zo lang, maar we zijn er erg blij mee. Ik speel liever de grote partijen zoals net, dan de twee tegen twee van donderdag. In zo’n grote wedstrijd hoef je niet de hele tijd te rennen”. Helemaal waar, maar dan moet je wel met genoeg zijn. Dat waren ze deze keer niet. Maar het geeft niet, want de spelvreugde was er niet minder om. Het groepje popelt om weer tegen een bal te kunnen schoppen, dus volgen op de valreep nog een paar vragen, om te beginnen over zijn favoriete voetballer: “Lionel Messi”, klinkt het overtuigd. En de man wiens shirt je draagt dan, willen we weten. “Dat vind ik niet echt een grote, maar het is wel leuk dat hij naar Barcelona is gegaan”. Langzaam gaat zijn blik naar de alweer rollende bal. Er is nog één klein dingetje wat we van hem willen weten. “ADO Den Haag, natuurlijk”, luidt het antwoord op de vraag naar zijn favoriete voetbalclub. Dan rent hij weg, krijgt de bal aangespeeld en schiet hem direct krom in de verre kruising van het stalen doeltje. Voor Ayoub en zijn kornuiten breekt een nieuw tijdperk aan, voor mij heeft de tijd hier stilgestaan.


Vrijdag 6 mei 2011

sport

Schermster Pernette Osinga: ‘Die twintigste titel komt eraan’ Pernette Osinga won in 1992 een bronzen medaille op het WK schermen. Zij was het die de zieltogende sport uit het slop haalde, pionierswerk deed waar anderen later van profiteerden. Nooit kwam zij uit op de Olympische Spelen. Lang was ze daar teleurgesteld over. Nu niet meer. Een gesprek met een sportgekke vrouw, een zakenvrouw tegen wil en dank en iemand die nog steeds vol ambitie zit.

Coach “Misschien ben ik ook altijd meer een coach geweest dan topsportster”, vertelt Osinga met een brede glimlach. “Ik betrapte me er wel eens op dat ik het liefst mijn tegenstander wilde vertellen hoe ze mij het beste kon verslaan. Dat klinkt lachwekkend, maar het was wel zo.“ Met haar bedrijf probeert ze mensen bewust te maken van hun gezondheid en hen daarmee te helpen. “Ik ga vaak met de mensen sporten. Hardlopen, joggen, fietsen, noem maar op. Ik praat ook veel met ze. De ene keer willen ze knallen op fysiek gebied; de volgende keer hebben ze meer behoefte aan persoonlijke

Floris Benschop wil vlammen tijdens Euro Hockey League HGC-speler Floris Benschop was aangenaam verrast toen hem woensdagochtend werd verteld dat de ‘Europese’ halve finales en finale op zijn thuisbasis bij HGC worden gespeeld. Wij spraken met HGCjongeling Benschop.

HGC kan het seizoen nog goed maken met een goede prestatie tijdens de Euro Hockey League. Benschop: ”Ik ben zo blij dat we de halve finale en misschien wel finale op HGC mogen spelen. Dat is toch een mooie afsluiting van het seizoen. Een seizoen dat in de Hoofdklasse teleurstellend is verlopen. Dat wijt ik vooral aan de balans in ons elftal. We hebben enkele routiniers en een groot aantal jonge talenten. De balans in leeftijd en ervaring is niet de juiste”.

Door Ronald Mooiman

Zelden iemand meegemaakt die zo van sport bezeten is als Pernette Osinga (43). Met haar praten is zoeken naar de mens achter de ooit zo succesvolle sportster die ze was. Sinds enkele weken is ze weer uit haar schulp gekropen. “Ik had even geen zin meer in alles”. Osinga vertelt open over haar verdriet na het overlijden van haar zus Anne-Merlijn die op veertigjarige leeftijd op 30 december van het vorige jaar aan kanker overleed. “Ik had een bijzondere band met mijn zusje. Altijd wanneer we bij elkaar waren, hadden we plezier. Ook de laatste zes maanden van haar leven. Zij zat onder de morfine en sliep veel. Maar iedere keer wanneer ik er was, vond ze de kracht om, ondanks alles, positief het leven in te kijken. Hoe kort dat ook nog maar mocht duren. Ik put daar nu heel veel kracht uit. Zij is een voorbeeld voor mij. Ik mis haar heel erg. Maar ze zal blij zijn dat ik door haar overlijden een nog betere band met mijn ouders heb opgebouwd. Ik ben zelfs weer plezier gaan krijgen in het schermen”. We maken met Pernette een sprong terug in het verleden. De tijd dat ze het schermen minder leuk vond en besloot te stoppen. “In 2000 had ik mijn kruisbanden afgescheurd, en was ik de Olympische Spelen misgelopen. Na het EK heb ik toen een jaar lang geen degen of floret meer vastgepakt. Ik had er de balen van. Ik heb het aan Wibi Soerjadi te danken dat ik weer de liefde voor het schermen terugkreeg. Hij nodigde mij uit bij hem thuis. Veel met hem gesproken over de schoonheid van het schermen. Ik genoot tijdens wedstrijden niet van de sport. Was alleen maar bezig om een punt te maken. Dat heb ik destijds geleerd van maître Kardolus die mij vertelde dat je alleen maar plezier kon hebben in het schermen wanneer je won. Dat is natuurlijk ook zo. Maar ook tijdens trainingen was ik geobsedeerd door alleen maar het maken van punten. Op een gegeven moment stompt dat af. Wibi liet mij weer genieten van het schermen. Hij belt me ook nu nog regelmatig om even langs te komen. Maar ik ben druk bezig met mijn bedrijf HeartWork.“ Na haar actieve periode als topsportster kwam Pernette Osinga erachter dat ze mensen moest gaan coachen en trainen.

<19

Gaat het in de Euro Hockey League beter? “We hebben natuurlijk ook geluk gehad met de loting. In de voorgaande ronden zijn we geen Duitse en Spaanse tegenstanders tegengekomen. In de halve finale moeten we nu tegen Oranje Zwart. Een elftal dat favoriet zal zijn. Zij hebben een beter elftal”. Hoe gaat het met jouw aspiraties om in Oranje te komen? “Ik zal me richten op het WK van 2014 in Den Haag. Dan wil ik er graag bij zijn. Maar eerst het seizoen bij HGC goed afsluiten”.

Misschien ben ik ook altijd meer een coach geweest dan topsportster. > Foto: Creative Images

‘Wibi heeft mij weer de liefde voor het schermen bijgebracht’ aandacht. Dat verschilt van week tot week”. Bij haar bedrijf HeartWork maakt ze ook gebruik van oud-topsporters die ze inhuurt om mensen of groepen te begeleiden. “Stella Jongmans, Chris Tamminga, Sonja Thomann, Manon Bollegraf en Han Kulker. Allemaal oud-topsporters die weten wat sporten inhoudt en wat het voor iemand kan betekenen. Wij zorgen dat mensen weer geloof in hun eigen lichaam krijgen. Ik ben net terug van een meeting met mensen van een multinational uit Rotterdam. We hebben overlegd of we misschien wat extra’s voor de werknemers konden betekenen in de zomerperiode. Ik ben er-

van overtuigd dat mensen beter in hun vel steken wanneer ze een goede conditie hebben. Het is wel heel erg wrang dat bedrijven afhaken wanneer het economisch tegenzit. Juist dan heb je fitte mensen nodig die met elkaar de schouders eronder zetten. Ik merk ook aan mijn bedrijfje dat er een economische crisis is geweest. En ik ben al niet iemand met een geweldige commerciële inslag. Ik heb niet te klagen, zeker niet, maar met een beetje commercieel nadenken was ik een eind verder geweest”. Dansen Dat geld zeker niet het allerbelangrijkste in het leven is, daar kom je snel achter wanneer je een gesprek hebt met Osinga. “Lekker buiten zijn, genieten van het leven. Dingen doen die je leuk vindt. Ik ga zo meteen lekker training geven. Lekker bezig zijn met de sport die mij zoveel heeft gebracht. Ik ben ook veel fitter nu dan ik ooit in mijn actieve carrière ben geweest. Ik zou best nog wel eens voor het ‘echie’ willen schermen. Ik zou ook alles anders doen. Lekker dansen op de vloer. Afwachten wat er gebeurt. Je raakt zoveel energie kwijt wanneer je, zoals ik

vroeger, elke seconde van de partij bezig was met punten maken. Waar ik ook echt bang voor ben is dat wanneer ik eenmaal weer aan wedstrijden deel zou gaan nemen dat het voor mij weer verslavend zou gaan werken. Het lekker trainen wat ik nu weer doe, is ontspannend. Wanneer je gaat trainen om aan kampioenschappen deel te nemen begint het heilige ‘moeten’. Dan ‘moet’ je trainen, iedere keer weer. Ik heb van iemand mogen leren dat je jezelf het leven makkelijker zal maken wanneer je zal gaan ‘ont’moeten. Niet altijd obsessief ergens mee bezig zijn. Na het overlijden van mijn zus ben ik ook weer met plezier gaan schermen. Of ik een doel heb? Jazeker. Ik heb negentien nationale titels achter mijn naam staan. Daar moet nog een twintigste bij. Of ik nu een dolletje maak? Nee hoor, ooit komt het ervan. Daar ben ik van overtuigd. Is het niet volgend jaar dan het jaar erop. Of later. Ik denk dat ik nu een veel betere schermster ben dan jaren geleden. Het kan teleurstellend aflopen zo’n deelname aan een kampioenschap. En anders pak ik die titel ooit nog eens als coach. Maar dan ben je weer een ervaring rijker. Daar gaat het om in het leven.”

Pernette Osinga Pernette Osinga is bekend met de Haagse sport. Zij maakt als topsportmentor deel uit van het project Haags Goud van de gemeente Den Haag. “Momenteel begeleid ik de hockeyster Sabine van Silfhout van Klein Zwitserland. Een groot talent dat ooit het grote Oranje gaat halen. Zij doet het goed bij haar club en Jong Oranje. Ik heb regelmatig contact met haar en ga vaak naar haar kijken. Maar ik geef haar wel de ruimte, zit niet op haar lip met aanwijzingen en dergelijke. Ik ben ervan overtuigd dat iemand de ruimte moet krijgen om zich te kunnen ontwikkelen”. Behalve bij het hockey is Osinga ook vaak te vinden bij andere sporten. “Ik volg alle Haagse sporten op de voet. Ook ADO Den Haag. Ga regelmatig bij de mannen en vrouwen kijken. Ondanks mijn rood-witte hart (lees: Ajax) heb ik het prima naar mijn zin bij ADO Den Haag”.

Tip 5 Ook komende week staan er interessante sportevenementen op de agenda. Den Haag Centraal maakte voor u een kleine selectie. Wat valt er allemaal te doen, zien en beleven?

Scheveningen – Voorschoten’97 > Op grote afstand van Noordwijk en Quick Boys in de Hoofdklasse A strijden de zaterdagamateurs van Scheveningen de komende weken voor plaatsing voor de nacompetitie. Zaterdag komt middenmoter Voorschoten’97 op bezoek. Zaterdag 7 mei, 14.30 uur, Sportpark Houtrust, Houtrustweg. Storks – Blue Devils > De softballers van Storks gaan in de Hoofdklasse Rood nog zonder puntverlies aan de leiding. Blue Devils uit Meppel is zaterdag de tegenstander. Zaterdag 7 mei, 15.00 uur, Schapenatjesduin. HBS – Elinkwijk > Hoofdklasser HBS gaat aan kop van de ranglijst. Het elftal van trainer Wim de Jong voelt wel de hete adem van concurrent FC Chabab in de nek. Middenmoter Elinkwijk uit Utrecht komt op bezoek. Zondag 8 mei. 14.00 uur, Daal en Bergselaan. RKAVV – HVV > Na het gelijke spel tegen titelconcurrent SJC wacht koploper RKAVV de derby tegen HVV. Zondag 8 mei, 14.00 uur, Kastelenring, Sportparkweg, Leidschendam. HGC – Rotterdam > HGC is na het behalen van de halve finale van de Euro Hockey League weer bezig met de competitie in de Hoofdklasse. Zondag speelt HGC tegen Rotterdam, een kanshebber voor de play offs. Zondag 8 mei, 14.45 uur, Sportpark Roggewoning, Buurtweg, Wassenaar.


s t n a r u a t s e r p o t 1 5 1 2 0 2 i n e a v m j 5 i 1 r g e a riaan Zond d Proev n o M C RO Haag

en D n i 9 n a ariala M uur n i 0 g 0 . n i 7 1 n t o o K t Van 12.00 is

at r g g n a g Toe

Boeken vanaf he den mogelijk


Vrijdag 6 mei 2011

<21

eten & drinken

koken met henk savelberg

De fusiekeuken van Macau (2)

de eetrubriek

De Wits Frans/mediterraan

7 1/2 Oordeel: + sfeervolle zaak + gevarieerde keuken - net iets te duur

Over café-restaurant De Wits in Rijswijk hoorde ik heel tegenstrijdige berichten. De ene vriend vraagt me wanneer ik daar eens ga eten, want hij heeft er zo’n genoeglijke avond gehad en de ander zegt me dat hij er afgrijselijk slecht voer voorgezet heeft gekregen. Omdat de eerste weinig culinaire kennis heeft en de ander juist des te meer, hield ik mijn hart eerlijk gezegd vast. Tegen mijn goede vriendin Annelie, die me vergezelde, had ik hierover niets gezegd. En dat bleek maar goed ook, want het zou voor niets onrust hebben veroorzaakt. Wij hebben namelijk een heel behoorlijke maaltijd bij De Wits genoten. De naam De Wits refereert aan het hotel dat vroeger op de hoek van de straat gevestigd was. Een oude foto op posterformaat aan de wand roept het beeld hiervan in herinnering. Tot twee jaar geleden zat hier een kroeg, maar nu dus een kroeg annex eetgelegenheid. Het is denk ik niet makkelijk om op deze locatie een restaurant met enige pretentie neer te zetten. Vlak om de hoek zit de vriendelijk geprijsde sterkok Paul van Waarden, eveneens op loopafstand vinden we het alom bejubelde Crème Crue en iets verderop ook nog prima adressen als Villa La Ruche en het naar een ster lonkende Savarin. Dus ga er maar aan staan met je café-restaurant. We zitten aan een halfhoge tafel vlak voor de gedeeltelijk open keuken. Ik kijk bedenkelijk, maar tot mijn verrassing hebben we geen last van geurtjes en ook aan het eind van de avond gaan we niet stinkend de deur uit. Dat heb ik wel anders meegemaakt. Een groot beeldscherm boven de uitgifte geeft de gasten een blik op alle gerechten die op het punt staan te worden geserveerd en het valt op dat het publiek massaal gaat voor de plateaus met diverse voorgerechten dan wel hoofdgerechten. Op de juist deze week van kracht geworden nieuwe menukaart kom ik die proeverijen trouwens niet meer bij het diner tegen. Onze ober maakt ons niet veel wijzer: een vriendelijke, wat zenuwachtige Gertjan die bij werkelijk elk gerecht kraait dat het heerlijk of zelfs overheerlijk is. Tja, dat maken we zelf wel uit. Reserveer die superlatieven nu toch voor iets dat je echt zelf heel lekker vindt. Van het glas Grüner Veltliner (€6,–) dat ik drink had hij me ook aangegeven dat-ie heerlijk was en die valt me vies tegen. Ik ben gek op Grüner Veltliner, maar deze Oostenrijker zit wel erg hoog in het zuur. De witte huiswijn

(€ 3,75), een simpele Chardonnay uit de Languedoc, voldoet beter. Daarnaast wordt een matig bruin bolletje brood geserveerd met tapenade en gezouten boter. Voor Annelie wordt het als entree de soep van witlof met eendenlever (€ 16,50). Ik ben gek op alle twee, denk eerlijk gezegd bij de bestelling dat de lever apart wordt geserveerd, maar die ligt dus midden in de soep. Laat ik het zo zeggen: ik zou het zelf niet hebben kunnen verzinnen. Maar het is beide goed bereid en mijn tafelgenote blijkt dik tevreden. Mijn mabre van eend en eendenlever (€ 14,–) ziet er fraai uit en de smaak is wel in orde, maar mist raffinement. En dan wordt het vooral een vet gerecht, waarbij de subtiele gelei van rode port onvoldoende compenseert. De aanbevolen wijn blijkt een Côtes du Rhône Parallel 45 van Jaboulet (€ 5,–), een zachte zwoele wijn die ik persoonlijk niet direct met deze entree zou hebben gecombineerd. Op de wijn als zodanig valt overigens niets aan te merken en ik verkies ’m dan ook door te drinken bij mijn kalfssucade met stamppotje van rucola en salie-jus (€ 21,–). Het hoofdgerecht is simpel, niet goedkoop, maar wel goed van smaak. Annelie geniet van haar asperges met ham, hardgekookt ei en botersaus (€ 20,–), toch ook wel flink geprijsd voor vijf exemplaren van Limburgs goud. Dat is wel een beetje de indruk die blijft hangen. Ik vind eten niet snel duur. Maar De Wits heeft de ambiance van een café met eetgelegenheid. Overal houten tafels zonder linnen, lopers of zelfs placemats. Ook bestek en glaswerk zijn van caféallure. Dan reken je gevoelsmatig ook een beetje op eetcafé-prijzen, maar ik ben hier net zo veel kwijt als bij alle toprestaurants in de buurt. Mijn grand dessert, snoeperij genaamd, is goed voor € 14,50. Daarvoor krijg ik een prima ananasdessert met sabayon, notentaart, een mini crème brûlée en bavarois, maar onwillekeurig ga ik op zo’n moment weer naar guldens omrekenen. Aan de overzijde is het dessert van de dag geserveerd: gemarineerde aardbeien met sabayon (€ 8,–). Inclusief een espresso macchiato (€ 2,50) en een driekwart liter Brut (€5,–) rekenen we in totaal € 126,25 af. Goed eten, vriendelijke bediening, maar net iets te duur voor deze ambiance.

Adres Herenstraat 4, Rijswijk Telefoon 070 3996404 Info www.dewits.nl Geopend Di t/m zo van 12 – 22.30 uur (keuken)

Voorgerechten vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf Visa, MC + PIN

Onder Portugese vlag was Macau vooral bekend om het grote aantal casino’s, een waar gokparadijs en voor de verliezers met hoofdpijn was er ‘de papaver der vergetelheid’. De opium verschafte hen schone dromen en de Portugese regering veel geld. Dat is nu wel anders, in het gokken kwam wereldwijd de klad (ook Las Vegas kampt met deze ontwikkeling) en enkele internationale hotelketens zagen wel wat in deze eilanden. Inmiddels staat Macau culinair op de kaart en hebben topkoks de oorspronkelijke keuken met haar cross-culturele invloeden flink afgestoft en waar nodig voorzien van een moderne look. De bandenproducent kwam eens kijken en deelde sterren uit, de toeristen ontdekten het natuurschoon en de bezienswaardigheden, kortom het is momenteel goed toeven op Macau. Hierbij een recept met voornamelijk Chinese invloeden en een dessertrecept waarin de Portugese keuken nadrukkelijk aanwezig is.

Almond shrimp Macao Macanese amandelgarnalen voor 6 personen:

>2 dl water >60 gram citroensap >60 gram Shaoxing (Chinese rijstwijn) >60 gram sojasaus >20 gram suiker >mespuntje maïzena >¼ theelepel zout >1 teen knoflook, fijngehakt >250 gram julienne van wortelen >250 gram julienne van courgette >30 gram olijfolie >1½ kilo grote garnalen, gepeld en maagdarmkanaal verwijderd >10 gram geschaafde amandelen, licht geroosterd >2 eetlepels fijngehakte bladpeterselie

>1 eiwit >35 gram bloem >75 gram suiker >boter om in te vetten >poedersuiker

voor de vulling: >300 gram slagroom >100 gram gecondenseerde melk met suiker >merg uit ½ vanillestokje

garnering: >geroosterd amandelschaafsel

koekjes:

Meng water t/m zout en laat dit inkoken tot stroperig. Bak knoflook t/m courgette in de olijfolie beetgaar. Doe de garnalen in een voorverwarmde ingevette koekenpan, schroei ze 2 minuten rondom en voeg de ingekookte vloeistof toe. Schep alles om en laat de garnalen in ca. 3 minuten (afhankelijk van de grootte) gaar worden. Voeg het groentemengsel, de amandelen en peterselie toe, laat alles warm worden en serveer met gekookte rijst en bijv. een groene salade.

Serradura Macau sawdust pudding voor de koekjes:

>100 gram gepelde amandelen

Maal de amandelen in een keukenmachine zeer fijn. Klop het eiwit stijf en voeg de bloem en de suiker toe. Kneed tot een samenhangend deeg en vorm hiervan een rol met een doorsnede van 4 cm. Snijd deze met een dun en scherp mes in plakjes van 1 cm. dik en leg deze op een beboterde bakplaat. Schuif deze in een voorverwarmde oven van 175 graden Celsius en bak de koekjes in circa 15 min. gaar en lichtbruin. Haal ze meteen met een pannenkoekenmes van de plaat en laat ze op een rooster afkoelen. Bestrooi ze met poedersuiker wanneer ze nog warm zijn, laat afkoelen. vulling:

Klop de slagroom met vanillemerg tot pieken, voeg de gecondenseerde melk toe en klop nog 2 minuten door. Maal de afgekoelde koekjes fijn in de keukenmachine. Strooi ⅓ van het koekkruim op de bodem van een ingevette schaal (of gebruik kleine schaaltjes voor individuele porties), verdeel hierover de helft van het slagroommengsel. Verdeel hierover opnieuw ⅓ van het koekkruim en vervolgens de rest van het slagroommengsel, dek af met het resterende koekkruim. Zet de schaal 4 uur in de koelkast om op te stijven. Garneer vlak voor het serveren met de geroosterde amandelen.

Toprestaurants à la Carte op www.denhaagcentraal.net De recensies van de vijfentwintig toprestaurants die op zondag 15 mei in ROC Mondriaan deelnemen aan Den Haag Centraal à la Carte staan sinds deze week op de site van de weekkrant. Hierop zijn tevens de locaties van de desbetreffende etablissementen makkelijk op google maps terug te VAN 26 APRIL T/M 31 MEI vinden. Den Haag Centraal à la Carte gunt foodies voor het derde achtereenvolgende jaar een kijkje in de keuken van Haagse toprestaurants, zoals HELE Savelberg, KREEFTPaul THERMIDOR van Waarden, Calla’s,

KREEFTEN WEKEN

OF HELE KREEFT MET Ingezonden mededeling PETERSELIEBOTER

HanTing, Da Sebastiano, Savarin en Niven. Wie na het culinaire evenement nog wil nagenieten kan van 15 t/m 26 mei voor € 29,95 een driegangenmenu bij deze restaurants nuttigen. Bij sterrenzaken voor € 34,95. Reserveren voor de Restaurant 10daagse kan vanaf heden via www.restaurant10daagse. nl. Volgende week verschijnt bij de krant een speciale bijlage over Den Haag Centraal à la Carte met uitgebreide informatie over het evenement.

KREEFTEN WEKEN VAN 26 APRIL T/M 31 MEI

Beide Geserveerd met asperges en krieltjes

KREEFTEN WEKEN WEKEN KREEFTEN VAN 26 APRIL T/M 31 MEI VAN 26 APRIL T/M 31 MEI

€ 25,-

Coos Versteeg

HELE KREEFT THERMIDOR HELE KREEFT THERMIDOR OF OF HELE KREEFT MET HELE KREEFT MET PETERSELIEBOTER Reserveren gewenst PETERSELIEBOTER

€ 9,50 € 17,00 € 8,00

070 - 3586975

Fingerfood tijdens à la carte. > Foto: PR

Beide Geserveerd met Beide Wassenaarsestraat Geserveerd met147 2586 AN asperges en krieltjes Scheveningen www.spijs.com asperges en krieltjes

25,€ 25,€

HELE KREEFT THERMIDOR OF HELE KREEFT MET PETERSELIEBOTER Beide Geserveerd met asperges en krieltjes

€ 25,Reserveren gewenst 070 - 3586975 Wassenaarsestraat 147 2586 AN Scheveningen www.spijs.com


22>

Vrijdag 6 mei 2011

varia

stadsgroen

Tuingeluk

Een nieuw genootschap is opgestaan. Het gezelschap verspreidt de profetie van het ware tuingeluk. Onlangs is namelijk gebleken dat tenminste 80 procent van de tuinbezitters niet erg gelukkig is met zijn buitenruimte. En dat zou wel eens kunnen komen omdat men meer dan een derde van het oppervlak van de tuin heeft bestraat. En omdat het weinige aanwezige groen in de tuin te laag is: twee derde van de planten zou hoger dan 90 centimeter moeten zijn. De derde veronderstelde oorzaak is een gebrek aan privacy: er is te veel inkijk van buren. En de laatste reden: men heeft

Gerooide iepen. > Foto: Clara Visser

Iepziekte fataal voor zeven bomen aan Nachtegaallaan Door Hans Schmit

Zeven monumentale iepen aan de Nachtegaallaan zijn gerooid omdat ze ernstig waren aangetast door de iepziekte. Volgens een onafhankelijk onderzoeksbureau, dat door de gemeente is ingeschakeld, konden de bomen niet langer blijven staan. De gehele rij bomen, tussen de Sportlaan en de Mezenlaan, staat op de gemeentelijke lijst van monumentale bomen. De gemeente wil de bomenrij herstellen, maar dat zal zeker niet op korte termijn gebeuren. In de eerste plaats omdat de werkzaamheden de wortels van de andere bomen kunnen beschadigen, maar ook omdat de gemeente wil zien hoe de ziekte zich verder ontwikkelt. De iepziekte is een schimmelinfectie die niet alleen wordt verspreid door de iepenspintkever, maar die zich ook ondergronds via de wortels verspreidt. Omdat de iepen aan de Nachtegaallaan dicht op elkaar staan, zijn de wortels in elkaar gegroeid en bestaat het gevaar van ondergrondse besmetting. De iep heeft tegen de schimmel een voor de boom zelf fataal verweer: hij sluit de sapstroom af.

Kort na het begin van de aanleg van de Vogelwijk, in 1918, zijn aan de Nachtegaallaan 34 iepen als dubbele rij aangeplant in een klassiek verband, op een onderlinge afstand van vijf meter, zoals langs een oprijlaan naar een landhuis. De kronen van de iepen, die naar schatting in 1915 zijn ontkiemd, raken elkaar waardoor de wandelaar op het pad tussen de bomen de indruk krijgt alsof hij onder het dak van een hoog gewelf loopt. De iepen overleefden de eerste aanvallen van de iepziekte in de jaren dertig van de vorige eeuw en bleven ook gespaard bij de aanleg, door de Duitse bezetters, van de Atlantikwall in de oorlogsjaren.

Extra De afgelopen jaren echter sloeg de iepziekte toch toe aan de Nachtegaallaan. Ondanks dat de gemeente veel aandacht besteedt aan de monumentale en daardoor extra beschermde bomen, onder meer door ze jaarlijks te injecteren met een schimmeldodend middel, moesten toch zieke iepen worden gekapt. Van de oorspronkelijke 34 iepen zijn er na de kap van alweer zeven aangetaste exemplaren nog negentien

over. Twee daarvan lijden mogelijk ook aan de iepziekte; deze worden de komende tijd extra in de gaten gehouden. Volgens Clara Visser, voorzitter van de gemeentelijke Adviesraad Monumentale Bomen, zijn de iepen aan de Nachtegaallaan al een jaar of vijftien minder gezond, maar konden zij zich handhaven omdat de schimmel niet zo agressief was. Clara Visser: “De laatste jaren echter is de schimmel agressiever geworden en worden de bomen ernstiger aangetast. Bij het onderzoek is onder meer gebruik gemaakt van een periscoop waarmee in de kruinen is gekeken of er broedgaatjes van de kevers in zaten. Als dat het geval is, is het een broedboom die een gevaar vormt voor de andere bomen en volgens de Bomenverordening acuut moet worden geveld. De Adviesraad beraadt zich nog over eventuele herplant. De vraag is in hoeverre je een bomenrij met zoveel uitgevallen exemplaren nog als monumentaal ervaart. Je kunt je afvragen of je dan niet beter een nieuwe rij bomen kunt aanplanten. Dat is nog een punt van discussie binnen de raad en de gemeente”.

weer een held. De uitspraak, ook wel te vinden op www.rechtspraak.nl (zoek op: LJN BQ2163) is zeer lezenswaardig. Een informant zou hebben gezegd dat Marco Kroon regelmatig grote hoeveelheden drugs haalde. Dit soort informatie mag niet voor het bewijs worden gebruikt. Rook maar nog geen vuur. De officier van justitie vond dat Kroon moest worden veroordeeld op grond van opgenomen telefoongesprekken, waarnemingen van het observatieteam, wisselende, tegenstrijdige en onaannemelijke verklaringen van hem en zijn partner, een getuigenverklaring, aangetroffen cocaïne

in de woning van de getuige, ondersteund door gevonden cocaïne bij haaronderzoek, bij het onderzoek van de jas, broek en auto van Kroon. Uit het vonnis blijkt dat het in alle gevallen ging om serieus bewijs. Al dat bewijs wordt door de rechtbank punt voor punt van tafel geveegd op een manier zoals ik dat nog niet eerder heb gezien. Er wordt cocaïne in de auto gevonden. Tja, dat was een tweedehands auto, daar zat waarschijnlijk al cocaïne in toen Kroon hem kocht, aldus de rechtbank. In de broekzakken en de voorkant van de spijkerbroek van Kroon, in de zakken van zijn jas, aan de voor- en achterkant van zijn jas en aan de mouwen werd cocaïne gevonden. Kroon zegt dat hij die jas had gevonden, dat het zijn jas niet was, maar dat hij hem een enkele keer had gedragen. Dat vond de rechter wel aannemelijk. Kroon legde uit dat hij lege drugszakjes in zijn kroeg vond en die dan in zijn broekzak stopte. Vandaar de cocaïne in en aan zijn broek. Dat vond de rechtbank wel een

Onlangs is gebleken dat tenminste 80 procent van de tuinbezitters niet erg gelukkig is met zijn buitenruimte onbewust gekozen voor een tuin met teveel onderhoud. De tuin is verworden tot een last. Daar sta je dan. In je kleine paradijsje. Ongelukkig te wezen. Je volgt al maanden keurig alle tweets met tuintips: op 29 april word je gesommeerd: het is nú tijd om je Camellia te snoeien, 2 mei: trim je heide (welja), 5 mei: vergeet niet je druif water te geven (goeie tip!), 6 mei: het zou goed zijn om even aan je holbladige Hulst

te denken (?), 7 mei: wie nú radijsjes zaait, geeft zijn kinderen het goede voorbeeld, 8 mei: zet een leeg bekertje yoghurt omgekeerd op de bamboestokken om te voorkomen dat je al tuinierend een oog uitprikt. Enfin. Moet je tuingeluk afdwingen? Dag na dag met je gieter, snoeischaar, bindtouw of pootschep klaarstaan? Zakken mest paraat hebben en dagelijks de kalender het karweitje van de dag te laten bepalen? En genieten… ho maar? Ik denk wel eens, dat we gewoon te veel willen. Het moet te mooi, te perfect, te volmaakt. Geluk zit echter in heel kleine dingen. Dat geldt ook voor een achtertuin. Geluk zit in die paar zelf gezaaide sprietjes bieslook, niet in de hele groententuin. Geluk zit in een enkele tulp, niet in de hele Keukenhof. Geluk zit in een enkel waxinelichtje, niet in een high-tech uitgelichte tuin. Geluk zit in een hutje van oude lakens, niet in een speeltoestel uit de fabriek. Geluk zit in een bloeiend bosviooltje, waarvan je geen idee hebt hoe deze in je tuin verzeild is geraakt. Erasmus zei het al: Het ware geluk bestaat hooguit uit de illusies daarover. Maar geluk in je tuin, dat komt dikwijls gewoon aanwaaien! Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

juridisch

Wonderlijke vrijspraak van Marco Kroon De behandeling van de zaak tegen de drager van de militaire Willems-orde Marco Kroon heb ik alleen in de media gevolgd. Het viel mij op dat het militaire lid van de meervoudige militaire strafkamer Kroon salueerde. Een ieder moet een drager van de Willems-orde een militaire groet brengen. Het niet-salueren is een tuchtvergrijp. Daaraan kan een rechter zich natuurlijk niet schuldig maken. Marco Kroon werd vrijgesproken voor drugsbezit. Daarmee is de kous af, want het Openbaar Ministerie gaat niet in hoger beroep. Hij doorstaat de toetsing van het militaire drugsbeleid en hij is

goed verhaal. Er is ook cocaïne in zijn borsthaar gevonden. Dat kon niet worden gebruikt omdat het borsthaar niet zorgvuldig was afgenomen. Kroon kon eventueel cocaïne aan zijn handen hebben gehad toen hij de borstharen uittrok. De geloofwaardigheid van Kroon werd er niet beter op toen zijn partner terugkwam op eerdere verklaringen. Eerst zouden de geleverde drugs voor haarzelf en een persoon, van wie zij de naam niet wilde noemen, bedoeld zijn. Onder ede verklaarde zij nu dat alle drugs voor haarzelf waren. De partner van Kroon is een burger. Haar dreigt geen ontslag. Zelfs geen strafvervolging bij het gebruik en bezit van drugs. Daarom kon zij gemakkelijk de schuld op zich nemen. Heeft zij dat gedaan? Ik weet het niet, maar het komt wel goed uit dat zij de gebruiker is. En omdat zij drugs gebruikt, kon verklaard worden dat er drugs in de buurt van Kroon zijn gevonden. Dan de telefoontaps, sms-berichten en observaties. Kroon praat aan de telefoon over een

‘pot poeder’. Kroon sms’t zijn partner of ze nog ‘iets lekkers’ moet hebben voor vanavond, of het ‘goeie’ was en of ze ‘nog heeft’. Kroon zegt dat het in de tekstberichten en telefoongesprekken om seksspeeltjes en lachgas ging. Dat vond de rechtbank ook wel aannemelijk en zo ging ook dit bewijs van tafel. Tenslotte overweegt de rechtbank dat uit het zeer omvangrijke onderzoek geen enkele aanwijzing voor betrokkenheid van Kroon bij drugs werd gevonden. Ik tel op: hij zit zelf onder de cocaïne, er zit cocaïne in zijn auto, zijn partner gebruikt cocaïne, er wordt gesms’t en getelefoneerd over cocaïne. Wettig en overtuigend bewijs zat. En toch vrijgesproken. Deze uitspraak gaat in mijn tas als referentie voor de volgende keer dat ik een vrijspraak ga bepleiten voor een schuldige cliënt. Bas Martens Delissen Martens Advocaten www.delissenmartens.nl


Vrijdag 6 mei 2011

oplossingen van vorige week 6 9 8 7 1 3 5 4 2

M O T T O K O R S T

S T E R E

R I A N T

4 2 5 6 9 8 1 7 3

3 7 1 4 2 5 6 8 9

T E N R A E K E T R A K L E E T L O O O I

5 6 2 8 3 9 4 1 7

9 1 4 5 7 6 2 3 8

K E L O M I N M E L L O P M E E A A N N E T S T O P T R A O P N U V E R L E T

7 8 3 1 4 2 9 5 6 N A P E L S S O N A T E

8 3 9 2 5 4 7 6 1

2 5 7 3 6 1 8 9 4

E R E T I E P L R T E G L E E M N M A S R K T B B E U R E N T R

2

1 4 6 9 8 7 3 2 5

U S P O O O R R E T

kruiswoordpuzzel

sudoku

7 5

1

7

9 8 5 3 6 4

D I N E R

H I A B N A A N N D E G R E E

8

2

4 6 1

3 7

1

6

6

5 7 3

vrijdag

we ons bevinden, is nog steeds erg droog en soms daalt de relatieve vochtigheid tot om en nabij de 25 procent. Het zwerk, dat soms diepblauw oogt, verraadt dat er weinig vocht aanwezig is, ook hogerop. Zo’n waarde van 25 procent op de hygrometer is normaal voor Zuid-Spanje of Turkije in de zomer. Hoge druk weet van geen wijken en ligt nog altijd op de voor ons ideale plek. De wind blijft dan ook nog enige tijd in de bestendige oosthoek zitten. Zaterdag en zondag wordt deze zelfs zuidoost en daardoor kan de temperatuur flink oplopen vanuit die richting. Aan zon ook de rest van de week weer geen gebrek, want die schijnt vrijwel iedere dag meer dan twaalf uur. Lagedrukgebieden zien voorlopig geen kans zich uit te breiden naar WestEuropa door het tegenwicht van die

zaterdag

7 21 100 0 ozo. 4

10 25 100 0 zo 4-5

8

5 1

Politie Haaglanden SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69 SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

Weerman

maandag

12 24 95 35 zo 4

13 20 90 40 zw 4

112

0900 - 8844 Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

(dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

5

16

20

21

6

26

27

17 22

28

32

7

8

9

10

11

19

23

24

29

30 34

36 38

14

18

33

25 31

35 37

39

40

44

45

41

54

59

42

46

47

50

48

51

55

56

60

52 57

61

63

58 62

64

© www.puzzelpro.nl Horizontaal: 1 nageslacht 6 harmonieus 12 huisraad 13 dooier 15 zangstem 16 recht vaarwater 18 pl. op Ameland 19 soort hert 20 zangnoot 22 stuk 25 salva venia 26 gebergte in Zuid-Amerika 29 bloeiwijze 30 afgesloten stand 32 vlaskam 34 hechtlat 36 ontvangkamer 37 eens 39 verkoopplaats 41 inhoudsmaat 43 sierplant 45 Japans parelduikster 47 sleepnet

49 chroom 50 soort 52 luitenant 53 vragend vnw. 55 opstootje 56 op de wijze van 58 honingdrank 59 uitproberen 61 vaandel 63 werkweigeraar 64 deskundige. Verticaal: 1 brandstof 2 Rotterdamse Elektrische Tram 3 of dergelijke 4 ijzerhoudende grond 5 weekdier 7 kier 8 vordering 9 gewicht 10 Europeaan 11 spook 12 loods 14 bestaan 17 onbehaard 18 bars 21 Ned. provincie

23 per adres 24 verkoopruimte 27 tragedie 28 deel v.e. ladder 30 schildpad 31 sportman 33 bouwland 35 hoofddeksel 38 landhuur 40 oude munt 41 bijbelse figuur 42 herfstbloem 44 drinkgerei 46 met name 48 voordat 50 verlegenheid 51 riv. in Duitsland 54 Europeaan 55 veerkracht 57 voorzetsel 58 Chinese deegwaar 60 blijkens de akten 62 de onbekende.

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9, 2511 eb Den Haag Hoofdredacteur Coos Versteeg

Stadsredactie Floor de Booys Nynke Feenstra Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Adrie van der Wel

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28

15

Coördinatie redactie Miranda Fieret Annerieke Simeone

Marc Putto

spoedgevallen

Alarmcentrale

4

13

53

hoge druk. Wellicht dat het volgende week lukt, want vanaf zondagmiddag – of avond kan er zich een (onweers) bui ontwikkelen. Een overgang naar een geheel ander weerbeeld lijkt er nog niet echt in te zitten. De atmosfeer is momenteel (en al sinds maart eigenlijk) het toonbeeld van stabiliteit. Ondergetekende heeft inmiddels z’n zomerverwachting gelanceerd en verwacht een overwegend fraaie zomer dit jaar en de hoogzomer zal naar verwachting niet geheel in het water gaan vallen. Meer mooi weer is er op www.weerprimeur.nl Geleidelijke weersomslag komende week ? Meer info op de weerprimeurlijn, 09001234554.

zondag

3

49

Weer hoogzomers weekeinde April 2011 heeft de tot dan toe warmste grasmaand (2007) met vijfhonderdste graad geklopt. Uiteindelijk kwam het temperatuurgemiddelde uit op 13,1 graden in het midden van het land. De maand was zoals we nog wel weten extreem droog en buitengewoon zonnig met aan de westkust zo’n ruime 280 uren zon op het pleit. De aprilzomer gaat gewoon door nu mei alweer koud een week op de kalender staat. De rest van deze week blijft het voorbeeldig voorzomers weer en in het weekeinde weer 20 graden of meer. De middagtemperaturen komen uit in het traject 25-26 graden in het weekeinde. De nachten zijn evenwel gevoelig koud met zelfs nachtvorstkansen tot en met vrijdagochtend op beschutte stekken in de droge duinen. De luchtsoort waarin

2

12

43

het weer in den haag

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

<23

service

Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Alexandra Sweers Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Roos van Put Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Algemene Zaken Marianne ten Have

Directeur/Uitgever Liesbeth Brackel

Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck

Advertenties Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Dennis Lageweg lageweg@denhaagcentraal.net mobiel: 06 41976024

Rubrieken Teun Berserik (cartoon) Emilie Bolsius (medisch), Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society)

Advertentiebeheer Mayka Postma advertentie@denhaagcentraal.net t 070-3644040

Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Mylène Siegers Otto Snoek Wouter de Wit en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net

Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


24>

Vrijdag 6 mei 2011

society

vilan, renate & de residentie

‘It’s a ladies night, oehoe’

Hallo, wakker worden!

Wat is onze stad toch prachtig, verzuchtten wij bij de aanblik van het Koorenhuis. Die vroege avond werd het pand warm belicht door de stralen van de lentezon. Alles vol symboliek, ook dat nog, want het was ook lente voor de jonge mensen op weg naar het wereldpodium, die er zouden optreden. Preciezer gezegd, zes meisjes hadden onder de begeleiding van vier docenten hun jaarcursus afgesloten en gingen zich aan het publiek presenteren. Talent en toewijding en morgen misschien roem en succes. Daar wilden we bij zijn en dus zaten we op de eerste rij bij de allerlaatste repetitie. Om de kunst te zien groeien, zeg maar. De mannen van de techniek waren al druk bezig. Microfoons, licht en geluid, je hebt zomaar geen theatervoorstelling. Ook docent Bert Verboom was present. Een hippe dertiger met een theaterachtergrond, die soms even op het toneel ging liggen telefoneren. Daarop stonden ook de meisjes. Angelina Engels (cello) kwam later, maar keurig op tijd waren de andere vijf en wij noemen de namen in willekeurige volgorde: Michelle Alblas (piano, singer-songwriter), Anneloes van Ham (piano), Paulien van Mourik (contrabas), Leonoor Rinke Dewit (piano, zang, singer-songwriter) en Leah Uyterlinde (klarinet, zang, piano, singer-songwriter). Dat was de volledige klas van 2010-2011 die na deze avond toelatingsexamen voor het conservatorium ging doen, dan wel wenste te doen. Jonge, aantrekkelijke meisjes, bijna vrouw. Bert was afwisselend streng en vriendelijk voor zijn meisjes. Heel verstandig, want een man moet grenzen stellen, juist in de artistieke wereld

waar alles vanzelf losser is. Voor je het weet, eindig je als voetveeg. Bert leidde de repetitie met strakke hand. Alle stukken doorlopen. Wie de microfoon waar moest neerzetten. Waar de kruk heen moest. Het tempo erin houden. Goed opkomen, dan weer het toneel afgaan. Kleding. Iedereen had een jurk en hoge hakken aan. “Wat zien jullie er mooi uit”, zei hij dankbaar. Bert zelf droeg doordeweekse vrijetijdskleding, met daaronder gemakkelijke schoenen. Een man die andere doelen in het leven had dan sexsymbool zijn en dat terwijl hij daarvoor toch genoeg potentie had. Wij waren er zeker van dat onder zijn overhemd een weelde aan borsthaar schuil ging. Maar Bert dacht niet aan glamour. Hij had zijn zes meisjes die hij keer op keer op keer het openingsnummer liet herhalen: It’s a ladies night, oehoe. De meisjes deden alles wat Bert zei. Ach Bert, hoe lang hou je ze nog zo, dachten wij, plaatsvervangend weemoedig. Nadat alles tien, twintig keer was doorgelopen, kwam het spirituele emotiemoment van de repetitie. De groepsmeditatie. Met lage mannelijke stem zei Bert dat de meisjes op het toneel moesten gaan liggen. “Er is vandaag gestofzuigd dus het is schoon”. Het licht werd gedempt. De geluidsmannen verdwenen. Bert begon: “... probeer je steeds meer over te geven aan de vloer ... voel waar je ligt ... denk terug aan hoe je dag begon ... je werd wakker ... je ging douchen ... had je afspraken of niet ... misschien heb je nog iets gegeten...”. Zo ging het nog lang door. Wij pauzeerden even elders in het Koorenhuis, om weg te zijn uit die duistere intimiteit. Uit een zijzaaltje klonk allerlei

Wat zien we er mooi uit hè? > Foto's: Otto Snoek

Vrienden, familie en flesjes.

vrolijkheid. Daar was een literair café gaande, met een singer-songwriter als gast. Een man met een gitaar, die opvallend veel meisjes in zijn gevolg had. Blonde, blije meisjes, wat zijn er daar eigenlijk veel van op de wereld. Terug in de zaal bleek Bert in de groepsmeditatie inmiddels te zijn aanbeland bij de voorstelling die zou

Eindelijk tijd voor bier.

komen: “Help elkaar ... ga niet als een kip zonder kop over het podium lopen ... denk aan alles wat we geleerd hebben het afgelopen jaar ... en ga zo dadelijk even lopen en voelen waar je bent”. Ook dat deden de meisjes. Nauwelijks een half uur later vulden de eerste vier, vijf rijen zich met vrienden, familie en bekenden, die

vastbesloten waren alles fantastisch te vinden. Bloemen in glinsterend cellofaan waren meegenomen. De lichten gingen uit en weer aan, en daar waren de meisjes, ze vulden de zaal: “It’s a ladies night, oehoe”. En Bert zag dat het goed was. Vilan van de Loo

dhc-208  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you