Issuu on Google+

}<(l(tp$=adbcae<

Den Haag entraal Een échte Haagse krant

Vrijdag 15 juli 2011 jaargang 5 nummer 218

Cultuur Nieuwe kopie van Deep End

Economie Een ijsje van instituut Florencia

Royal Beach Concert Organisator: ‘Consumentenbond maakt ons kapot’

3

€ 1,75

12

>Foto: Jurriaan Brobbel

9

Icoon in verval

Over de Scheveningse Pier wordt veel geklaagd. Er is achterstallig onderhoud en er zou weinig interessants te beleven zijn. Eigenaar Martin van der Valk slikt de kritiek manmoedig. Hij is alleszins bereid wat te ondernemen, maar niet alleen, – en als de kosten te hoog worden, dan sluit hij zelfs niet dat de pier plat gaat.‘Ik daag iedereen uit met een briljant idee te komen’. Door Willem Hoogendoorn

De Scheveningse Pier, zegt Martin van der Valk, is net het Nederlands elftal. Iedereen kent het heeft en iedereen heeft er een mening over. En iedereen is blij, voegt hij er aan toe, dat híj de bondscoach niet is. Twintig jaar nadat zijn oom Gerrit het Scheveningse icoon voor een gulden in

z’n bezit kreeg, is immers wel duidelijk dat de exploitatie van het gevaarte geen sinecure is. Niet dat hij zich beklaagt, voor een ondernemer vormt de Pier een geweldige uitdaging. “Er is sinds 1991 een heleboel veranderd”, legt Van der Valk uit. “De consument is veranderd en daarmee ook de attractiewaarde van de pier. Dat geldt ook voor de Euromast of de Domtoren. Wie gaat er nu nog naar boven, tenzij om er vanaf te springen? Mensen van zeventig jaar deden vroeger een dagje Scheveningen; nu stappen ze in het vliegtuig naar Spanje. Het is razend ingewikkeld in deze tijd een complex als de Pier te exploiteren. In de loop van de tijd hebben we er zo’n vijftien tot twintig miljoen ingestoken. Het is uitgesloten dat we er nog eens zoveel geld in stoppen. Dat is gewoon niet terug te verdienen met een normale bedrijfsvoering van het restaurant en de andere voorzieningen”.

> Zie verder pagina 3

Ingezonden mededeling

Italian Furniture Since 1898

Sale – Saldi – SoldeS Scheveningseweg 14 – Den Haag (t/o het Vredespaleis) ma t/m za van 10.00 – 17.00 uur ZomerSluiting Van ZaterDag 23 juli tot maanDag 15 auguStuS 2011


2>varia

© Teun Berserik

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Bewonderaar laat bronzen kop Multatuli maken

Een kop waar ’t leven overheen is gegaan Door Willem Hoogendoorn

Gerrit Komrij schreef het jaren geleden al, in ’t voorwoord bij z’n eerste uitgave van de Nederlandse poëzie in ‘1000 en enige gedichten’: in de Nederlandse literatuur moet je alles zelf doen. Tot dat besef kwam ook de Brabantse Multatuli-bewonderaar Peter IJsenbrant. Hij miste in de Nationale Schrijversgalerij van het Letterkundig Museum het portret Multatuli en dus besloot hij deze lacune zelf maar op te vullen. Het resultaat, een bronzen kop, vervaardigd door John Laurijssen, staat inmiddels in het Haagse museum, dat zich bijzonder verheugd toonde over de schenking. In zijn schenkingsrede verwees IJsenbrant naar het bekende ‘Idee 305’ van Multatuli, – pseudoniem van Eduard Douwes Dekker (1820-1887) – waarin hij schrijft niet zoveel behoefte te hebben aan een standbeeld. Het geld ‘dat het nageslacht daartoe bijeen zal willen brengen’ kan beter maar worden gebruikt voor het beste historisch kri-

tisch onderzoek naar de wijze waarop de Goddienende Nederlandse Natie zich heeft vrijgepleit van de beschuldiging die Multatuli tegen haar inbracht toen hij het woordje ‘dus’ plaatste tussen Nederlandse heldendeugd en verwoeste dorpen’. Imponeerde De schepper van het beeld dat IJsenbrant het museum cadeau deed, is zijn kapper in Tilburg, tevens beeldhouwer. Een aantal beelden die hij vorig jaar in zijn kapsalon zag staan imponeerde hem zo dat IJsenbrant hem verzocht de kop van Multatuli te maken die ontbrak in het Pantheon in het Letterkundig Museum. Laurijssen baseerde zich voor z’n bronzen kop op de talrijke afbeeldingen van Douwes Dekker die zijn overgeleverd. Met name de portretten van Cesar Mitkiewiecz en Boussod Valadon (beide uit 1864) en van Wegner en Mottu uit 1875. Vooral deze laatste inspireerde Laurijssen omdat ‘het leven erover heen is gegaan’. Hij maakte de kop in eerste in-

stantie uit natte klei; vervolgens werd het in brons herschapen en gepatineerd. In de Nationale Schrijversgalerij van het Letterkundig Museum bevindt het zich in gezelschap van zo’n vijfhonderd andere geschilderde en gebeeldhouwde portretten van schrijvers. IJsenbrant zou graag willen dat de kop, bijvoorbeeld in een gipsen afdruk, beschikbaar zou komen voor andere liefhebbers. In landen als Italië, waar het geen moeite is aan een eenvoudige en betaalbare kop van een beroemdheid als Dante te komen, of Frankrijk (Voltaire, Dumas) is dat veel gebruikelijker, zo vertelde hij. In Nederland is geen sprake van een dergelijke traditie, stelde hij vast. Zoals zovelen is IJsenbrant in de eerste plaats een bewonderaar van Max Havelaar, Multatuli’s aanklacht tegen de Nederlandse uitbuiting van de Javaan, in het toenmalige Indië. Het boek werd in 2003 door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde uitgeroepen tot het belangrijkste literaire boek.

Amusement voor geplaagde reiziger Station Den Haag Centraal ondergaat een metamorfose. Het verkeersknooppunt wordt voorbereid op de toekomst. Maar wie thuis de boel wil opknappen, zit doorgaans eerst een tijd in de rommel en op een station is dat niet anders. Den Haag Centraal is al maanden niet zoals de 190.000 bezoekers per dag het graag zien. Herrie, omleidingen en verplaatsingen van winkels. Daarom probeert Provast de komende tijd het leed een beetje te verzachten met allerhande amusement op het station. Fotografen, kunstenaars, dansers en muzikanten uit Den Haag worden opgeroepen om hun talent voor een groot publiek te laten zien. Dat kan op allerlei verschillende manieren; een expositie van kunstwerken, een optreden van een band, de opvoering van een theaterstuk of een dansoptreden. Den Haag Nieuw Centraal biedt het hele jaar door expositieruimte en podia op het station. De organisatie regelt alles wat daarbij nodig is. Uithangbord voor alle manifestaties is de Haagse presentator/cabaretier en tv-persoonlijkheid Fred Zuiderwijk. Meer informatie op www.haagstalentcentraal.nl of bel 070-3622379.


3

actueel<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Organisator Royal Beach Concert:

‘Consumentenbond maakt ons kapot’ De Consumentenbond daagt de organisatie van het Royal Beach Concert voor de rechter. Zij wil dat gedupeerde consumenten hun geld terugkrijgen, omdat het concert waar artiesten als Bryan Adams en Elton John zouden optreden, niet is doorgegaan. Organisator Bob Reiche is het er niet mee eens. “Als de bond zo doorgaat, komt er helemaal geen concert meer”. Door Annerieke Simeone

Het had zo’n mooie avond moeten worden. Grote namen als Bryan Adams, Elton John, Golden Earring en Do zouden 4 juni meer dan 23.000 bezoekers van

het Royal Beach Concert (RBC) een onvergetelijke avond bezorgen. Maar door gesteggel tussen de organisatie en de gemeente Den Haag over het vervoersplan en de verhuur van het strand, besloot organisator Bob Reiche het concert af te gelasten. Boze consumenten eisen nu hun geld terug. Reiche voelt daar niets voor. Volgens hem is er sprake van een overmachtsituatie, waardoor binnen acht maanden met de artiesten een nieuwe datum en nieuwe locatie kan worden gekozen. Reiche blijft vaag over het waar en wanneer, maar “als we tot restitutie overgaan, betekent dat in feite dat we het concert moeten afblazen, want dan

moeten we de artiesten ook schadeloos stellen”.

Consumentenbond Ondanks het verzoek van RBC om de hand op de knip te houden, hebben ondertussen een aantal ticketshops waaronder FreeRecord Shop en Ticketscript meer dan driekwart van alle kaartjes terugbetaald. De Consumentenbond maakt zich echter nog druk om de groep concertgangers die tot nu toe vergeefs zijn geld terug eist”. Als de organisator opeens met een andere datum op de proppen komt, dan moeten consumenten die daar niet blij mee zijn hun geld terug kunnen krijgen”, laat Bart Combée, directeur van de Consumen-

tenbond op zijn site weten. Inmiddels verwijst Combée naar de website www.rbcrestitutie.nl. Daarop hebben zich reeds 160 consumenten gemeld met een totale schade van € 29.540,80. Reiche schudt zijn hoofd, de ticketshops zijn volgens hem gezwicht voor alle media-aandacht die RBC kreeg. “Het is tegen alle regels dat de ticketshops aan restitutie doen. Ook vindt hij de bemoeienis van de Consumentenbond onbegrijpelijk. “Ik heb de bond gevraagd mij aan te geven om welk aantal het gaat, maar daar wil zij mij geen mededelingen over doen. En die site is opgezet door een particulier, waarop je elk willekeurig bedrag kunt invullen. Ik heb mezelf ook aange-

‘Het zou ’n zegen zijn als er eens iets gebeurde in Scheveningen’

Van der Valk’s zoektocht naar een briljant idee

Entreegeld Alleen al uit het afschaffen van het entreegeld voor de Pier, die deze zomer precies vijftig jaar geleden werd geopend door prins Bernhard, valt op te maken dat de aantrekkingskracht is gewijzigd, – en daarmee ook de waarde. Maar ’t betekent nog iets: de Pier maakt sindsdien deel uit van de Scheveningse openbare ruimte. “Ik ben verantwoordelijk”, stelt Van der Valk vast, “dat staat niet ter discussie Maar we zijn niet de enige partij. De gemeente en wethouder Norder erkennen dat ook wel, zij vinden net als iedereen dat de Pier met het Kurhaus hét icoon van Scheveningen is. In die zin is er een breed draagvlak”. Maar vervolgens, zegt Van der Valk, gebeurt er niks en wordt er wel weer, zoals laatst gebeurde naar aanleiding van klachten van de Politieke Partij Scheveningen, gewe-

zen naar Van der Valk als de verantwoordelijke voor de situatie op de Pier. Dat steekt natuurlijk best, af en toe. Al is Van der Valk reëel genoeg om te erkennen dat hij het ook graag anders zou zien. “Ik vind dat er meer dynamische activiteiten moeten komen. De bewegingsvrijheid is echter beperkt. Dat heeft natuurlijk te maken met de locatie, je kunt hier niet zomaar alles doen. Het heeft ook te maken met de exploitatie, het zou al mooi zijn als er altijd genoeg geld was voor al het onderhoud. Het is extreme plek, er is altijd wind, al dat zoute water”. Moraal Van der Valk betreurt het zeer dat met de aanpassingen aan boulevard, waaraan nu volop gewerkt wordt, niet een grootscheeps plan voor Scheveningen tot ontwikkeling is gekomen. Dat zou het mooiste zijn, mijmert hij, eens brainstormen met een paar grote projectontwikkelaars over nieuwe mogelijkheden. “Bij zulke grootscheepse plannen, zoals het Masterplan voor Scheveningen dat Norder een paar jaar terug lanceerde, komt vaak heel veel geld los, we hadden gehoopt mee te kunnen liften. Als je voor een nieuw initiatief zo even twintig miljoen op ta-

fel moet leggen, is dat toch wat anders dan wanneer je, binnen het bestek van zo’n project, geen 780 miljoen investeert maar 800 miljoen. Voor de badplaats Scheveningen zou het, zegt hij, een zegen zijn als er weer eens iets zou gebeuren, want iedereen merkt de laatste jaren dat ’t terugloopt”. De moraal van Van der Valks verhaal is duidelijk: “We zullen die kar met z’n allen moeten trekken. Dat besef is alleen nog niet tot alle partijen doorgedrongen. We denken er daarom serieus over een stichting te beginnen, iets als ‘Behoud Scheveningse Pier’. Helemaal los van Van der Valk natuurlijk. Dan kan iedereen die de pier belangrijk vindt geld doneren, al die mensen in ’t Haagse die er wat mee hebben. We zijn aan het kijken hoe we dat kunnen doen en of we de Pier zelf er in moeten stoppen. Ik schat de kans fifty-fifty dat we zo iets gaan doen”. En als het helemaal niet anders kan, dan sluit hij ook niet uit dat er een eind aan komt, “Ik ambieer het niet”, zegt Van der Valk nadrukkelijk, “maar ik kan het ook niet uitsluiten. Als het kostenniveau zo hoog wordt dat ’t niet meer is op te brengen, wordt dat een overweging. Laat ik het zo zeggen: ik zou willen doen wat voor de pier het beste is. En voorlopig zijn wij dat nog”.

Golden Earring in Haags Historisch Ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de Golden Earring organiseert het Haags Historisch Museum de expositie Back Home over de roemruchte Haagse popgroep. Aan de hand van singles, elpees, posters, t-shirts, instrumenten en portretten wordt van 3 september tot 26 februari 2012 een uitvoerig beeld geschetst van de band; daarnaast is er volop aandacht voor het Haagse uitgaansleven in de jaren zestig en zeventig. De tentoonstelling wordt voorbereid in samenwerking met Museum RockArt. Gastconservator is Jaap Schut. Tegelijk met de expositie wordt een serie van vier lezingen gehouden, in samenwerking met Stichting Ritmundo en popjournalist Stan Rijven. De lezingen schetsen het klimaat waarin de Golden Earring gedijen kon. Gastheer Stan Rijven ontvangt diverse gasten en praat met hen over zulke uiteenlopende zaken als de indorock in de jaren vijftig, andere bekende Haagse bands als Sandy Coast, over Paul Ackett, de fameuze impresario en natuurlijk de Golden Earring en de ontwikkeling van de groep sinds de oprichting in 1961. De bijeenkomsten hebben plaats op 16 oktober, 13 november, 11 december en 8 januari in het museum.

Bij avond is de Pier nog altijd het indrukwekkende icoon van Scheveningen. >Foto Jurriaan Brobbel

Feitelijk is er in Scheveningen al veel te veel horeca. Voor niet meer dan een dag of twintig, dertig per jaar is het optimaal, de rest van het jaar is er overcapaciteit. Datzelfde geldt voor de casino’s, er zijn er nergens zoveel als in Den Haag Scheveningen. En dan mogen de strandtenten straks ook nog eens het hele jaar door open blijven misschien. Dat helpt allemaal niet”.

meld, dus het zegt helemaal niks. Bovendien is het merendeel van de toegangskaartjes, zij het ongewenst vanuit de organisatie, reeds terugbetaald. Alleen Ticketpoint die zich wel aan de afspraken hield, bezit mogelijk nog een kwart van de kaartopbrengst”. Mogelijk, omdat Reiche niet kan inzien wie een credit card stornering heeft gepleegd. De Consumentenbond houdt echter vast aan haar standpunt en stapt binnenkort naar de rechter om beslag te leggen op het geld dat nog beschikbaar is. “Als de Consumentenbond zo doorgaat, richt zij niet alleen een enorme imagoschade aan, maar dan heeft het ook geen zin meer om door te gaan. Dan stoppen we er mee”.

Ingezonden mededeling

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag T. 070 - 346 16 81 www.hofstede-optiek.nl


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

stadsmens

Het Kanaal over voor financiële steun aan kinderen met leukemie De lange afstandzwemmers die in 2008 op hun ervaren collega Richard Broer afstapten, waren vastbesloten: in 2009 zouden ze het Kanaal van Engeland naar Frankrijk oversteken. Of Broer hen daarbij wilde helpen, luidde het verzoek. Het was niet eens zozeer de prestatie die de mannen en één vrouw dreef, maar vooral het goede doel. Zij wilden geld inzamelen voor onderzoek naar en behandeling van Acute Lymfatische Leukemie bij kinderen. Broer, die in 2008 als eerste en nog steeds als enige Nederlander de Straat van Gibraltar was overgezwommen, raakte onder de indruk van hun gepassioneerde verhaal. Toch moest hij hun enthousiasme temperen. “Ze dachten het gewoon te kunnen doen, maar er komt bij zo’n oversteek best wat kijken”, zegt hij. Drie jaar later is het wel zover. In – september zwemt het inmiddels goed voorbereide – Channel Team Wassenaar onder leiding van captain/coach Broer in estafettevorm het Kanaal over. De zes zwemmers plus twee reserves hopen dat binnen twaalf uur te doen. Voor het goede doel hebben ze, dankzij sponsors, intussen zo’n 13.000 euro opgehaald. Het streven is een ton in te zamelen. Dat geld is hard nodig voor onderzoek

onderzoek nodig en dat kost geld. Heel simpel gezegd komt het erop neer dat er in het lichaam cellen worden aangebracht die de kankercellen opeten. De dokter heeft het ons een keer uitgebreid uitgelegd”. Drijfveer voor het team om een flinke som bijeen te zwemmen, is de dood van Alejandra. Dit nichtje van teamlid Hans van Veen overleed op 11-jarige leeftijd aan de gevolgen van Acute Lymfatische Leukemie.

Captain/coach Richard Broer van het Channel Team Wassenaar. >Foto: Mylène Siegers

naar een nieuwe vorm van therapie voor kinderen die een hoogrisico-leukemie hebben. De unieke behandeling is niet eerder uitgevoerd. Omdat het een experimentele vorm is, vergoeden de zorgverzekeraars niet. Al het geld dat binnenkomt, gaat naar het WillemAlexander Kinder Fonds (WAKF). Dat is er speciaal voor kinderen in het WillemAlexander Kinder- en Jeugdcentrum

in het Leids Universitair Medisch Centrum, onder meer gespecialiseerd in behandeling van kinderen en jongeren met kanker. Dr. Arjan Lankaster van het centrum wil met een partnerziekenhuis de komende twee jaar 15 tot 20 kinderen gaan behandelen met een hoogrisico-leukemie. Broer: “De behandeling die ‘killercell’ heet, lijkt succesvol. Daarom is er wetenschappelijk

Vertrouwen Inmiddels beseffen de zwemmers, allen rond de veertig, dat de oversteek van Engeland naar Frankrijk wel wat vergt. “Je moet eraan wennen om naast een boot te zwemmen en het vertrouwen krijgen dat je er niet onder raakt”, zegt Broer. “En het team zwemt wel in zee, maar was nooit doorgegaan naar het echte koude water. Bovendien zwem je ver van de kust. Dat kan een ongemakkelijk gevoel geven; in het water zie je de overkant niet”. Richard, nu reservezwemmer, weet waarover hij spreekt. Vorig jaar maakte hij in estafettevorm de overtocht. “Wij hebben er toen 8 uur en 27 minuten over gedaan. Ons team was gemiddeld 40-plus, maar er zaten

ook twee jonkies bij van 18 en 27 jaar”. In 1969 schreef het team Haagse Bluf overigens geschiedenis. Onder leiding van Jan van Scheijndel vestigden de zwemmers (een inmiddels verbeterd) wereldrecord. Sponsors kunnen onder meer met het team met cheque op een promotiefoto, maar eenmalige donaties zijn ook zeer welkom. Channel Team Wassenaar popelt intussen en treedt in september goed getraind aan. Zo is het al een keer het IJsselmeer overgestoken en is het vanuit Lelystad ’s nachts het Markermeer op gezwommen. “We gaan ervan uit dat de overtocht lukt”, zegt Broer. “Bij de start krijgt het jurylid van mij een papier, met daarop onze startvolgorde. Daar mogen we niet van afwijken. Valt er iemand uit, dan is de officiële poging voorbij en word ik zwemmer. Want we gaan in elk geval de overkant halen”. Donaties kunnen gestort worden op rekening 1557.52.332 t.n.v. Channel Team Wassenaar, Rabobank Wassenaar. Joke Korving Voor meer informatie: www.channelteamwassenaar.nl

Houellebecq naar Documentaire over Nico’s Snackbar Border Kitchen De vooraanstaande Franse schrijver Michel Houellebecq is 13 september te gast bij Border Kitchen. Hij zal worden geïnterviewd over zijn laatste boek, in vertaling getiteld ‘De kaart en het gebied’. Het is nog niet bekend waar de bijeenkomst wordt gehouden en wie Houellebecq zal onderhouden over ‘La carte et le territoire’, dat vorig najaar in Frankrijk verscheen en werd onderscheiden met de Prix Goncourt, de belangrijkste Franse literaire prijs. Het was de eerste roman die Houellebecq schreef sinds ‘La possibilité d’une île’ in 2005.

Snelle groei van aantal Hagenaars Het inwonertal van Den Haag is tussen januari 2009 en januari 2011 met 13.000 gegroeid tot 494.879. Dit blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De groei is, net als in Amsterdam en Rotterdam, toe te schrijven aan een vestigingsoverschot. Amsterdam en Den Haag hebben sinds 2007 een positief saldo van buitenlandse migratie; ook de relatief hoge nationale immigratie van 2009 en 2010 speelt een rol bij de bevolkingstoename. Daarnaast zijn minder inwoners naar andere plaatsen vertrokken.

Affiche Drang genomineerd De afficheserie van Theatergroep Drang is genomineerd voor de TheaterAffichePrijs 2011. De reeks voor de voorstellingen Nieuw Loevestein, Bed en Palestra Rex is ontworpen door Ping-pong Design. De TheaterAffichePrijs wordt jaarlijks door het Theaterinstituut Nederland (TIN) uitgereikt. De jury prijst de precisie waarmee ‘eenvoudige ideeën worden uitgevoerd, veelal in zwart-wit en in het oog springend door een opmerkelijke typografie’. Er waren 500 inzendingen.

De onverwoestbare smaak en geur van het patatje

Patat met of zonder, broodje kroket of een bereklauw. ‘Effe een vette bek halen’ is inmiddels een bekend begrip. Allerlei culturen komen samen in de lokale snackbar. Filmmaker Arno Hagers portretteert de drie broers die Nico’s Snackbar runnen. Zijn documentaire ‘De Aardappeleters’ laat, als een late ode aan schilder Van Gogh, mensen zien die met hun eigen handen eten maken. Door Miranda Fieret

Ook al wordt er fastfood genuttigd, de snackbar zelf is geen trend die snel voorbij gaat. Op slechts een klein aantal vierkante meters kruisen mensenlevens elkaar. Nu al jarenlang. Zo ook bij Nico’s Snackbar in het Bezuidenhout. Vaste klanten komen er al van jongsaf. Voor het stappen even wat eten van de zuurverdiende eigen centen. Arno Hagers herkent dit maar al te goed. Voor hem is de snackbar onlosmakelijk verbonden met het uitgaanscircuit, met muziek uit zijn jonge jaren. “Er is veel veranderd als je Den Haag van net na de oorlog vergelijkt met nu. Maar één ding is zoals in de jaren zestig: de snackbar. De frietcultuur is nog steeds aanwezig. Zo ontstond het idee om hier onderzoek naar te doen”. Inspiratiebron was het boek ‘À la recherche du temps perdu’ van de Franse schrijver Marcel Proust. “Hij beschrijft hierin hoe smaak en geur je geheugen kunnen prikkelen. In de loop der tijd veranderen herinneringen door nieuwe ervaringen. Maar smaak en geur bedriegen je niet. Dat zit in de zogenaamde ‘krokodillenhersenen’. Ik merk dat de geur van patat mijn geheugen prikkelde”. Hij herinnert zich de witte jassen van de uitbaters van de friettent, alsof het dokters waren. Hagers weet zelfs moppen van toen te vertellen. “Nico’s

Rinus Gerritsen in de keuken van Nico’s Snackbar. > Foto: PR

Snackbar is een begrip en het recept voor friet is nog nooit veranderd. Daarom heb ik deze snackbar uitgekozen voor de documentaire”, aldus Hagers. Broers ‘De Aardappeleters’ is een modern portret van een familie die al generaties lang letterlijk tussen de frieten zitten. De drie broers Gillisse, Nico jr, Martin en Paul, zijn opgegroeid in de snackbar die toen nog werd uitgebaat door hun vader. De onderneming is als een huiskamer voor ze. Een gezellig samenzijn waarbij elke keer weer kennissen binnenwandelen. De drie broers houden de erfenis van hun va-

der levend en gaan samen met Hagers terug naar de oorsprong. Naar de oude en inmiddels overleden Nico Gillisse. Hij richtte de naar hem vernoemde snackbar op in 1955, midden in het Bezuidenhout. Een wijk die in de oorlog bijna geheel was weggevaagd door een bombardement. Met Nico kwam een nieuw soort voeding en een nieuwe tijd. Nico’s Snackbar is met zijn tijd meegegaan en heeft prijzen gewonnen met de kwaliteit die ze leveren. Hun klanten zijn trouw en er zitten ook een hoop bekende Hagenaars bij. Rinus Gerritsen, vaste klant en bassist van de Golden Earring, vertelt in de film over de rol

van patat in zijn leven en over de betekenis van Nico’s Snackbar. Schrijver Tomas Lieske, bespiegelt er over de kracht van herinneringen en zijn jeugd in het naoorlogse Bezuidenhout. Hagers wist niet dat ook zij een stukje omrijden voor een patatje van de drie broers. “Ik kwam er pas achter toen ik ze echt ging volgen. Ed Nijpels, Bart Chabot, Robertjan Stips. Ze komen er allemaal wel eens, al ben ik ze nog niet tegengekomen”. De 50 minuten durende documentaire is zondag 17 juli te zien vanaf 18.05 uur op TV West.


5

actueel<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Vilan

De spirituele boezem

Vilan van de Loo

Volgens burgemeester Van Aartsen is er ‘geen sprake van geweest dat de Mobiele Eenheid erop los heeft geslagen’ bij het ontbinden van de demonstratie tegen het cultuurbeleid van de regering op 27 juni. Hij wijst erop dat het geweldgebruik door de politie ‘noodzakelijk en proportioneel’ was en ontkent dat de ME erop uit was demonstranten bewust te verwonden. De burgmeester schrijft dit in antwoord op kritische vragen die de raadsfracties van de PvdA, GroenLinks, de SP en de Haagse Stadspartij hebben gesteld naar aanleiding van het volgens hen buitensporig gewelddadige optreden van de politie. Volgens Van Aartsen was met de organisatoren van de ‘Mars der beschaving’ tegen de bezuinigingen in de culturele sector afgesproken dat deze zich zou beperken tot het Malieveld. Tot half vier ’s middags gebeurde dat ook, daarna trok echter een groep van twee- à driehonderd demonstranten de stad in en begon op de Lange Poten eerst een ‘lawaaiprotest’ en vervolgens een sit-down-actie, waarbij de demonstranten op de straat gingen zitten. Volgens Van Aartsen ‘leverde dit een potentieel gevaarlijke situatie op gezien de smalle straat ter plaatse en de vermenging van demonstranten met het winkelend publiek’. Daarom heeft hij, zo schrijft de burgemeester, ‘ter voorkoming van wanordelijkheden’ de betoging laten beëindigen. Per megafoon gaf de politie de demonstranten te verstaan dat ze terug moesten naar het Malieveld; volgens Van Aartsen is dit ‘wel dertig keer gevorderd’ en er werd herhaaldelijk aan toegevoegd ‘dat anders geweld zal worden gebruikt’. Wapenstok Omdat de betogers geen gehoor gaven aan de oproep greep de politie in, waarbij ‘in enkele gevallen uiteinde-

lijk de wapenstok is gebruikt’ vanwege het belemmeren van een aanhouding. Veertien mensen werden opgepakt. De burgemeester wijst erop dat de ME geen charge heeft uitgevoerd en dat dit in het algemeen sporadisch voorkomt bij demonstraties in de stad. Dat komt volgens Van Aartsen omdat de politie altijd de-escalerend optreedt en demonstraties ‘vrijwel zonder uitzondering’ in goed banen leidt. Lachen Joris Weismuller van de Stadspartij is geenszins overtuigd door het verweer van de burgemeester. In een reactie laat hij weten dat ‘Van Aartsen nog maar eens moet uitleggen waarom demonstranten die vreedzaam op straat zitten een potentieel gevaar voor de openbare orde zijn’. “Ik moet er eigenlijk vooral om lachen. Demonstranten hebben volgens de grondwet het recht te protesteren en het is nogal logisch dat je dat bij de Tweede Kamer wilt

Stadspartij: ‘Burgemeester praat recht wat krom is’ doen, wanneer de kwestie die jou aan het hart gaat daar wordt besproken. Of daar nou wel of geen toestemming voor is, ’t is een recht en ik zie niet in waarom daar dan de lange lat overheen moet als je op de straat gaat zitten. Volgens mij probeert de burgemeester recht te praten wat krom is, zo gemakkelijk komt hij er niet mee weg. We willen zeker met hem in debat hierover om ervoor te zorgen dat hij z’n beleid verandert”.

Voorzichtig een boodschappenlijstje samenstellen? Gertjan Freutel Directeur Vermogensmanagement Rabobank Den Haag en omgeving

De berichten over de aanhoudende problemen rond de euro stemmen de belegger op z’n zachtst gezegd niet vrolijk. Het lijkt even somberheid troef te zijn over de hele linie. Somberheid is nooit een goede raadgever geweest. Je ziet er de lichtpuntjes makkelijk door over het hoofd. Op deze plaats deed ik onlangs een oproep aan de politiek om door middel van maatwerk de huizenmarkt een handje te helpen. De Vereniging Eigen Huis ging kort daarop een stapje verder door de regering concreet te verzoeken om voor starters de overdrachtsbelasting, desnoods tijdelijk, af te schaffen. En Piet Moerland, bestuursvoorzitter van Rabobank Nederland, pleitte onlangs voor afschaffing van de aflossingsvrije hypotheek. De oproepen waren gelukkig niet aan dovemansoren gericht. Minister Donner heeft inmiddels voor een jaar de overdrachtsbelasting van 6 naar 2% verlaagd. De huizenmarkt lijkt hier positief op te reageren. In tegenstelling tot het plan Moerland is er echter geen sprake van een structurele aanpak van de problemen. Nu moeten we die ook niet groter maken dan ze zijn. Er worden nog steeds huizen verkocht. Het transactieniveau is vergelijkbaar met dat van 2002. De hypotheekrente beweegt zich op een gunstig niveau en de behoefte aan (aangepaste) woningen blijft als gevolg van de vergrij-

Proefwonen krijgt vervolg Het project waarbij forenzen kosteloos een week in Den Haag mochten wonen krijgt vrijwel zeker een vervolg. Dit is een gevolg van de enthousiaste reacties van zowel de gemeente als de proefwoners. Zo leveren de ervaringen van de deelnemers, mensen die buiten Den Haag wonen en in Den Haag werken, veel informatie op voor het woonbeleid. De 25 deelnemers aan de proef mochten

Haagse Harry

© Marnix Rueb

Omdat ik een beter mens wilde worden, ging ik naar een spirituele bijeenkomst. Het was in een huiskamer en er werd slechts een toegangsprijs van tien euro gevraagd. Voor de onkosten. Ik arriveerde op tijd, betaalde en ging ergens zitten. Vanaf de bank zag ik hoe iedereen elkaar begroette. De leidster liet op zich wachten, dus ik keek rond. De huiskamer zag eruit zoals ik had verwacht. Hier en daar een boeddhabeeld, iets uit Tibet, een afbeelding van Jezus en ook hing er een compositie van veren in de lucht. Voor wierook was het nog te vroeg. De gastvrouw schonk volop koffie. Dat verschafte me wat nadenktijd, want de bijeenkomst was vagelijk aangekondigd als een ‘samenzijn’. Zoiets kan veel kanten op. Eigenlijk begon ik een beetje spijt te krijgen van mijn initiatief. Samenzijn lukt me het beste met huisdieren. Net toen ik me daar verder op wilde bezinnen, plofte de spirituele leidster naast me neer. Meteen keek ze me diep in de ogen en hield daarbij mijn hand vast, waar ik van schrok. Ik stelde me voor. Ze herhaalde mijn naam en pas toen liet ze mijn hand weer los. Daarna begon het samenzijn met het voorlezen van enkele Oosterse gedichten. Ik keek naar de groep. Enkelen zaten in lotushouding met gesloten ogen. Bij de aanblik van zoveel lamlendige deemoed voelde ik een golf van agressie opkomen. Haastig richtte ik mijn blik naast me, waar de leidster zat. Zonder het te willen, keek ik recht haar jurk in, waar haar boezem zich vertoonde aan de wereld en in deze situatie aan mij. Haar jurk was diep uitgesneden en de aanwezigheid van een beha met cup D kon ik slechts vermoeden. Tijdens het mantrazingen deinde de spirituele boezem ritmisch mee. Ook daarvan kon ik mijn ogen nauwelijks afhouden. Dit had ik niet verwacht, het was tenslotte geen tantragroep. Op straat slingert elke vrouw je haar boezem in het gezicht als je even niet oplet. Bij zomerse temperaturen zijn alle vrouwen dikker en is hun kleding kleiner. Dus ik ben wel wat gewend, al ben ik niet gehard, dat bleek wel weer. Na de spirituele bijeenkomst ging ik nog even naar de Bijenkorf. Ik bladerde door een boek met foto’s van Audrey Hepburn. Wat een mooie vrouw en altijd met haar boezem onzichtbaar aanwezig onder de couturekleren. Spiritueel was het filmboek zeker niet, maar elke foto bezat klasse, en wellicht is dat meer waard, uiteindelijk.

Van Aartsen: Politie heeft er niet op los geslagen

Ingezonden mededeling

kosteloos vijf dagen een Haagse stadswoning betrekken. Ze werden geselecteerd uit bijna honderd aanmeldingen. In de tijd die ze doorbrachten in de stad kregen ze een persoonlijke rondleiding van een Greeter, konden ze The Hague Festivals bezoeken en met de fiets of lopend naar het werk. De deelnemende woningen bevinden zich allemaal in het centrum van Den Haag en waren ter beschikking

gesteld door Vestia, HaagWonen, Vesteda en BizStay The Hague. Volgens wethouder Marnix Norder (PvdA, stadsontwikkeling en volkshuisvesting) bewijzen de positieve reacties van de deelnemers ‘dat Den Haag veel meer in huis heeft dan veel forenzen denken’. Het project is andere steden niet ontgaan. Onder meer Heerenveen en Amsterdam hebben interesse getoond.

zing en de bevolkingsgroei groot. Alles bij elkaar genomen zou er nu best wel eens iets moois kunnen gaan gebeuren op de woningmarkt. Zoals er het afgelopen kwartaal op andere markten ook al positieve zaken gebeurden. Het Centraal Planbureau (CPB) stelde in reactie daarop de groeiprognose voor de Nederlandse economie voor dit jaar naar boven bij tot 2 procent. Bedrijven als Philips en Aegon meldden onlangs weliswaar de noodzaak van nieuwe interne bezuinigingen, maar in de bouw, andere cyclische sectoren en de zorg lijkt het daarentegen weer beter te gaan dan verwacht. Gegeven de wetenschap dat aandelen als gevolg van het rumoer rond Griekenland en de traditionele zomerdip fors zijn weggezakt, gloort daar mogelijk ook een lichtpuntje. Wellicht is het voor de belegger een gunstig moment om in samenspraak met zijn of haar contactpersoon bij de bank voorzichtig een ‘boodschappenlijstje’ voor nieuwe aankopen samen te stellen. Aan deze tekst zijn geen rechten te ontlenen. In het verleden behaalde resultaten garanderen niets.

Spits mijden succesvol De deelnemers aan het project Spitsmijden Haaglanden hebben in de periode tussen 24 mei en 29 juni 5.500 keer de spits gemeden. Het aantal keren dat mensen besloten voor of na de spits te vertrekken lag veertien procent hoger dan verwacht. De 400 deelnemende automobilisten vermijden gemiddeld dagelijks 274 keer de spits, gerekend was op 240 keer. In totaal hebben 22 bedrijven zich aangesloten bij de proef in Haaglanden, die erop gericht is automobilisten de spits te laten mijden door ze een financiële beloning in het vooruitzicht te stellen. Het stadsgewest Haaglanden wil op deze manier de files op de toegangswegen naar Den Haag verminderen. Automobilisten die werken in het centrum van Den Haag, Benoordenhout, Bezuidenhout, Binckhorst en Scheveningen kunnen zich aanmelden voor Spitsmijden Haaglanden via www. spitsmijdenhaaglanden.nl. Op basis van hun rijgedrag ontvangen deelnemers een startbudget dat kan oplopen tot tachtig euro per vijf weken. Door zoveel mogelijk voor of na de spits te reizen, gebruik te maken van het openbaar vervoer, te gaan fietsen of thuis te werken, blijft het startbudget behouden. Elke keer dat de deelnemer in de spits rijdt gaat er een bedrag af van dit startbudget. Het project is in december 2010 gestart en loopt tot februari 2012.


6>Varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

AVIA Van 30 juli tot 15 augustus 1937 vond in de hallen van de N.V. Tentoonstellingsgebouw ‘Houtrust’ de AVIA luchtvaarttentoonstelling plaats. De affiche van de AVIA luchtvaarttentoonstelling, uitgevoerd in een helder rood, wit, blauw met de gestyleerde afbeelding van een vliegtuig is van de hand

De tentoonstelling moest in het teken staan van de wereldvrede van de Rotterdamse kunstenaar Kees van der Laan en bevindt zich in de collectie van het Haags Gemeentearchief. De tentoonstelling was georganiseerd onder auspiciën van de Koninklijke Nederlandsche Vereeniging voor Luchtvaart en kwam tot stand met medewerking van onder meer de gemeente Den Haag, de ANWB en de KLM. Gezien het tempo van de ontwikkelingen in de luchtvaart achtte men het nuttig en nodig met een tentoonstelling een indruk te geven van de ontwikkeling van de Nederlandse luchtvaart en haar plaats in de wereld-

luchtvaart. De tentoonstelling moest in het teken staan van de wereldvrede. De speciale tentoonstellingskrant vermeldt: ‘Nergens heeft men getracht het goedkoope en het sensationeele als lokmiddel aan te wenden’. De slagzin van de expositie luidde: ‘Dat het wereldverkeer, dat thans de aarde omspant, de onderlinge waardeering der volken bevordere’. Ook de jeugd moest er van worden doordrongen dat de luchtvaart bruggen tussen de volkeren bouwt. Door in te spelen op een verwacht aantal van 88.000 schoolkinderen en duizenden padvinders, die niet ver van Den Haag in Vogelenzang verbleven ter gelegenheid van de 5de Wereld Jamboree, werd het informatieve en educatieve karakter van de tentoonstelling onderstreept. Als we de catalogus van de tentoonstelling mogen geloven, gold Den Haag in 1937 als belangrijk internationaal en nationaal luchtvaartcentrum. De Luchtvaartdienst van het Departement van Waterstaat, het Nationale Luchtvaart Laboratorium en de Raad voor de Luchtvaart waren er gevestigd. Verder hadden de International Air Traffic Association (IATA), de KLM en de Koninklijke Nederlandsche Vereeniging voor Luchtvaart er hun zetel. Op het vliegveld Ypenburg was

>Affiche: Kees van der Laan

de hoofdvestiging van de Nationale Luchtvaartschool en hield het bureau Luchttoerisme van de ANWB kantoor. Naast het bezoek van hoogwaardigheidsbekleders kon het organiserend comité zich verheugen in de belangstelling van ten minste twee prinsen. Prins Tsjitsjiboe bezocht de tentoonstelling en op de laatste tentoonstellingsdag liet Prins Bernhard zich rondleiden. Prins Tsjitsjiboe was de broer

van de Japanse keizer Hirohito. De gemeente Den Haag pakte uit met een kaart van het wereldluchtverkeer. Hierop waren de steden door gloeilampen aangegeven. Via de bemiddeling van de toenmalige wethouder van Sociale Zaken en met medewerking van de rijksoverheid, ontstond de mogelijkheid de kaart door werklozen te laten maken. Hoewel er enkele andere buiten-

landse inzendingen waren, maakt de tentoonstellingscatalogus in het bijzonder melding van de collectieve inzending van het ‘Reichsverband der Deutschen Luftfahrtindustrie’ die ‘uitmuntte in overzichtelijkheid en omvang’. De Duitse inzending besloeg maar liefst 32 stands. Hieronder bevonden zich onder meer de vertegenwoordigingen van de vliegtuigfabrikanten Focke-Wulf, Henschel, Dornier en Junkers. Zo hadden de Nederlandse bezoekers van de tentoonstelling in ieder geval een uitgelezen gelegenheid om te zien wat er in de nabije toekomst letterlijk boven hun hoofd hing …. In dit verband is de stand van de Vereeniging voor Luchtbescherming nog het vermelden waard. Hier konden de bezoekers een kijkje nemen in de daar opgestelde vluchtkelder. De verwachting was dat deze inzending duizenden belangstellenden zou trekken, omdat men ‘gezien de tijdsomstandigheden’ graag wel eens zo’n kelder van binnen zou willen zien. En dat allemaal in het kader van de wereldvrede …. Henk Duits www.gemeentearchief.denhaag.nl

Ingezonden mededeling

KUNSTZAAL VA N HEIJNINGEN

E R E T E N TO ONS T E L L I NG K E E S A N DR É A

LIESKE VAN DE SEIJP

KEES ANDRÉA (1914-2006) PAT ANDRÉA LOEKIE EYBERGEN ANS DE GROOT CÉCILE HESSELS WALTER NOBBE (1941-2005) RENÉ POLAK LIESKE VAN DE SEIJP ALDRIK SLUIS DICK STAPEL

t/m zondag 31 juli.

ALDRIK SLUIS

Adverteren voor het UIT-festival? Zondag 4 september presenteren tientallen kunstinstellingen op het UIT-festival in Den Haag hun programma voor het nieuwe culturele seizoen. Daags daarvoor verschijnt bij Den Haag Centraal een speciale bijlage met aandacht voor de hoogtepunten die er in theaters, concertzalen en musea te beleven zijn: muziek, dans, toneel, cabaret, beeldende kunst, literatuur, musicals en wat al niet meer.

PAT ANDRÉA

Bel met Mayka Postma of Anne Marie Scheffel.

070 364 40 40

RENÉ POLAK

L. EYBERGEN

DICK STAPEL

WALTER NOBBE

CÉCILE HESSELS

ANS DE GROOT

NOORDEINDE 152 . DEN HAAG . www.kunstzaalvanheijningen.nl . wo. t/m zon. van 12.00 - 17.30 uur

Den Haag entraal


7

regio<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

‘Restaurant Casanova is mijn leven’

verreck

RIJSWIJK – Na bijna veertig jaar pizza bakken krijgt Italiaan Leo Fasani te horen dat zijn Pizzeria Casanova moet wijken voor een ecologische zone. De Raad van State stelde de gemeente Rijswijk recentelijk in het gelijk. Zijn advocaat zinspeelt op een schadevergoeding. Door Dominique Snip

Leo Fasani klinkt hoorbaar gebroken in zijn restaurant aan de Huys Te Wervelaan 4 in Rijswijk. “Ik ben al veertig jaar hier. Restaurant Casanova is mijn leven, ik wil niet weg”. Volgens het bestemmingsplan ‘Landgoederenzone’ zijn de gronden bestemd voor groenvoorzieningen. Dit betekent een 50 meter brede ecologische zone tussen het Rijswijkse Bos en Landgoed Te Werve. Fasani begrijpt niet waarom zijn onderneming plaats moet maken voor een zogenaamde groene strook. De uitspraak van de Raad van State brengt hem in een nogal benarde positie. Fasani blijft hopen op een goede afloop. “Ik weet niet of ik een vergoeding krijg. We moeten het bespreken”. Zijn advocaat Donald Tap van Kortman Advocaten bevestigt dat er nog stappen zullen worden gezet. De handelswijze van de gemeente verdient volgens Tap beslist geen schoonheidsprijs. “Het is op z’n minst wispelturig te noemen. De ene keer zegt men dat hij mag blijven en de andere keer moet hij opeens weg. Je speelt toch met iemands levenswerk. Een beetje meer structuur en lijn zou niet verkeerd zijn”. Het getouwtrek duurt al twintig jaar. In 2009 werd Fasani gemeld dat zijn onderneming geen gevaar liep. Anderhalf jaar later blijkt toch het tegendeel waar te zijn. Tap hoopt dat, los van de juridische situatie, er toch een oplossing mogelijk is. “Ik hoop dat er bij de gemeente vol-

Kopje onder

Leo Fasani van Pizzeria Casanova. > Foto: Eveline van Egdom

doende mensen zijn die het zonde vinden”. Oudedagsvoorziening Leo komt uit de Italiaanse familie Bianchi Fasani en runt zijn restaurant naar eigen zeggen met hart en ziel. Volgens Tap gaat het voor de 72-jarige oud-bokser om zijn oudedagvoorziening. “Het is zijn lust en zijn leven. Casanova staat goed

aangeschreven in Rijswijk. Daarom gaan we proberen om op die plek verder te gaan. Mocht het niet lukken, dan wordt gekeken naar een andere locatie en of er een schadevergoeding mogelijk is”. Tap weet nog niet hoeveel die vergoeding zal zijn. Een accountant zal zich daarover moeten buigen. Het bestemmingplan ‘Landgoederenzone’ staat nu vast. Voor Fasani staat een proces van onteigening

aan te komen. Hoe lang hij nog kan blijven, hangt volgens zijn advocaat af van de haast van de gemeente. Naar verwachting kan het zeker nog een jaar of twee duren. De gemeente Rijswijk zegt in een reactie dat er in het verleden al is gezocht naar een oplossing met Fasani. Helaas wist men toen niet tot overeenstemming te komen. De gemeente verwijst naar de uitspraak van de Raad van State.

Bouw mee aan Voorburg-Noord groot succes LEIDSCHENDAM- VOORBURG – Het project ‘Bouw mee aan VoorburgNoord’ waarbij 2800 woningen van particuliere huiseigenaren in Voorburg-Noord worden opgeknapt, is volgens de gemeente een enorm succes. Doel is om woningbezitters te stimuleren achterstallig onderhoud te plegen aan het casco van de woningen.

Het subsidiebudget van € 2,875 miljoen is door de vele aanvragen op. Volgens de gemeente is 700 keer subsidie aangevraagd. Per woning kon maximaal € 8000,– worden verstrekt. Er is ook € 1,18 miljoen aan stimuleringsgeld beschikbaar gesteld, waardoor ook een lening met lage rente kan worden aangevraagd. Intussen heb-

ben 100 eigenaren een lening aangevraagd waarvan er 47 zijn gehonoreerd. Men kan maximaal € 30.000 lenen tegen een rente van 2 procent. De lening heeft een looptijd van 15 jaar. Wie een beroep wil doen op de gemeente moet eerst de Vereniging van Eigenaren activeren. Ook mogen de werkzaamheden aan de woning nog

niet zijn gestart. Wethouder Peter van Ostaijen (Wonen) zegt dat een lege subsidiepot en een bijna uitgeput stimuleringsbudget niet betekenen dat huiseigenaren niets meer kunnen doen. Volgens hem moet men het ontstaan van onveilige situaties als gevolg van achterstallig onderhoud te allen tijde worden voorkomen.

Strijd tegen ‘nutteloze’ fietstunnel duurt voort Brug Stompwijk WASSENAAR – Bewoners en ondernemers in de wijk Den Deijl blijven volharden in hun strijd tegen de fietstunnel bij hun wijk. Volgens de gemeente wordt door de tunnel de veiligheid van fietsers en voetgangers gewaarborgd. Bezwaarmakers, verenigd in de Bewonersorganisatie Den Deijl, denken daar anders over. De protesterende bewoners stellen nut en noodzaak van de fietstunnel zwaar ter discussie. De gemeente Wassenaar is echter van mening dat nut en noodzaak wél zijn aangetoond. “Op basis van verkeerskundige onderzoeken is de fietstunnel noodzakelijk zodat de verkeersveiligheid voor de fietsers en voetgangers nu en in de toekomst gewaarborgd blijft. De bezwaarmakers en andere omwonenden blijven bereikbaar”, aldus de gemeente. De bewonersorganisatie ziet het anders. Volgens hen wordt de bereikbaarheid en veiligheid van de wijk juist aangetast. “Wij krijgen straks een grote betonnen bak voor onze deur, in een straat waar er nu al heel weinig ruimte is. Ik vind het een belachelijke plek om een grote tunnel aan te leggen. Natuurlijk zijn er wat incidenten rond de veiligheid van voet-

gangers en fietsers. Maar dan ga je toch niet een situatie creëren waardoor er straks vijf verkeersaders bij elkaar komen?”, aldus bewoner en ondernemer Ekron Vries. Zijns inziens is met deze oplossing nog meer gevaar te verwachten. “De situatie wordt helemaal niet verbeterd, maar juist verslechterd”. Bovendien zal de voorziening de rust in de buurt absoluut niet ten goede komen. “We hebben nu al veel overlast van jongeren die drank misbruiken en er in het weekend een puinhoop van maken. Met een tunnel wordt het nog een keertje verergerd”, reageert Stan Snelleman, woordvoerder van de bewonersgroep. Ook het ondernemersklimaat in de buurt zou worden verpest. “Het is een stuk ongemak omdat er voor de deur heel veel parkeerplaatsen gaan verdwijnen”. Kapvergunning Sinds de gemeenteraad in 2008 instemde met het ontwerp voor een verkeerstunnel onder de Rijksstraatweg ter hoogte van Den Deijl was het hek van de dam. Bezwaarmakers hebben naar eigen zeggen alle stappen gevolgd die er toen beschikbaar waren. Het proces van bezwaarschriften indienen en proberen

om de gemeente naar hen te laten luisteren verliep niet naar wens. Dus wordt het via de rechter uitgevochten. Sindsdien zijn een aantal procedures gevoerd. Deze week wordt een uitspraak van een verzoek om een voorlopige voorziening tegen de door de aanleg noodzakelijke kapvergunning verwacht. De zitting hiervan was op donderdag 7 juli. Toen zou ook een verzoek om een voorlopige voorziening tegen het projectbesluit en de bouwvergunning eerste fase voor de fietstunnel worden behandeld. Dit werd om ‘formele gronden’ ingetrokken. De bewonersorganisatie meldt het deze week alsnog in te zullen dienen. De gemeente zegt aan een ‘groot aantal wensen’ ter waarde van € 30.000 tegemoet te zijn gekomen. Zo komen er in de eindsituatie zeven extra parkeerplaatsen dan tot nu toe in het ontwerp was voorzien. De gemeente krijgt € 3.500.000 uit het fonds Bereikbaarheidsoffensief Randstad van het stadsgewest Haaglanden en een provinciale bijdrage om de tunnel te realiseren. Circa € 350.000 wordt zelf betaald. De fietstunnel zou eind 2011 gereed moeten komen. Bewonersvereniging Den Deijl geeft aan niet van plan te zijn de handdoek in de ring te gooien.

vernieuwd

LEIDSCHENDAM-VOORBURG – De Hoge Brug over de Nieuwe Vaart in het dorp Stompwijk is deze week heropend. De brug uit 1930 was om veiligheidsredenen aan vervanging toe. Sinds 2008 was de brug al gesloten voor zwaar verkeer. In maart is aan de vernieuwing van de brug begonnen. Pastoor Hoogervorst van de Sint-Laurentiuskerk in Stompwijk is blij dat het eindelijk klaar is. “De brug is een belangrijk middel voor sociale communicatie in de buurt. Tijdens de werkzaamheden was er toch een stukje dorp van de rest afgesneden”. Een heleboel parochianen moesten omrijden. “Zij maakten er ook geen probleem van”. De hoogte van de brug is gelijk gebleven, maar de waterdoorgang is op verzoek van het hoogheemraadschap van Rijnland een meter breder geworden. Het straatwerk aan weerszijden is opgeknapt. Hierdoor kan het openbaar vervoer weer de oude route rijden. De gemeente wilde al vorig jaar met de sloop beginnen. Door vertraging in de aanbestedingsprocedure werd de vervanging met een half jaar uitgesteld.

Terug van nooit echt weggeweest: Ter land, ter zee en in de lucht. Dat onverwoestbare TROS-programma waarin bont uitgedoste landgenoten met hun knutselwerkjes van een steiger in het water pleuren. Onlangs zijn er weer nieuwe opnamen gemaakt, nadat vorig jaar het einde van dit 38-jarig volksfestijn was aangekondigd. Het is duidelijk waarom de grootste familie van Nederland op zijn besluit om te stoppen is teruggekomen. Nederland kan niet zonder ‘Tobbedansen’ en ‘Fiets ’m erin’. Ik ben bereid hier een verband bloot te leggen tussen het tijdelijke einde van dit programma en de toegenomen sociale onrust in het land. Opeens waren er duizenden Hollandse kerels die niet meer met hun makkers avond aan avond in hun schuurtjes aan hun kansarme voertuigen konden bouwen. ‘Hee Ingrid, waar is Henk?’ ‘O, die is lekker bezig zijn banaan voor ‘Met glans van de schans’ te polijsten. Daar hebben we geen last van.’ Dus toen dat podium voor die gemiddelde 4,9 seconden van faam verviel, werd menig harmonieus samenlevingsverband blijvend verstoord. Zo’n aan ‘Snel naar de bel’ verslaafde deelnemer wil toch timmeren. Hup, dan moeders maar de plomp in. Ik kan me de eerste aflevering nog herinneren. De inspiratie was de menselijke droom om te kunnen vliegen. De naam van piloot-avantla-lettre Leonardo Da Vinci viel daarbij. Gespannen zaten wij voor de buis en zagen hoe koene landgenoten zich met supersize vliegers van luciferhoutjes van een akelig hoge stellage in de haven van Enkhuizen wierpen. Vaak was de wind te hard of stond hij verkeerd. Veel huisvlijt werd al voordat De Grote Sprong gewaagd kon worden verfrommeld door de elementen. Dan restte de originaliteitsprijs. André van Duin zorgde voor hilarisch commentaar. Het was een fijne TROS-combinatie van leedvermaak, vakantiedwaasheid en autochtone folklore. Tussendoor traden alle door Chiel Montagne goedgekeurde artiesten op. De programmamakers bedachten steeds leipere varianten, maar nooit zonder bel, water, grote sneuvelkans en geile kikvorsmannen, die van elk vrouwelijke slachtoffer allemaal afzonderlijk één lichaamsdeel in veiligheid brachten. Het was Holland op zijn Hollandst. Een welvaartsmaatschappij, die op een vrolijke manier het probleem van die overdosis vrije tijd oploste. Heerlijke gestolde voorpret. Een onvergankelijk concept, zo bewijst het huidige inhollandse kabinet: waar tijden aan gebouwd is, kan onder hard gelach zo kopje onder. Marcel Verreck www.marcelverreck.nl


8>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Boris Dittrich debuteert als thrillerschrijver

Seks en intrige op het Binnenhof voorkomen als hij een andere keuze had gemaakt. Misschien is hij wel integer, maar bijzonder naïef. Ik heb me wel voor een deel met hem kunnen identificeren. Ik wilde in het begin iets van mijn huidige werk erin brengen en dat hij homo zou zijn en op gegeven moment zou trouwen met een man. Maar als je dan gaat schrijven – en het is voor het eerst dat ik dat meemaak – dan gaan die karakters zelf leven. Hij heeft een vrouwelijke collega bij de AIVD en hij wordt verliefd op haar. Hij wilde maar niet op een man vallen en trok steeds naar die vrouw. Raar dat zo’n karakter een eigen wil krijgt”. Tegen het eind van het boek, wordt de

Na een leven als advocaat in Amsterdam, rechter in Alkmaar en D66politicus in Den Haag stortte Boris Dittrich (56) zich op de mensenrechten; meer specifiek de positie van seksuele minderheden. Dat doet hij sinds 2007 vanuit New York voor Human Right Watch. Onlangs debuteerde hij als thrillerschrijver. Door Coos Versteeg

Jaren kenden we hem als Boris Dittrich, de D66 politicus die naar New York vertrok om voor mensenrechtenorganisatie Human Right Watch te werken. En dan ineens duikt hij hier op als thrillerschrijver en is hij Boris O. Dittrich geworden. Die O. staat voor Ottokar, maar waarom duikt dat initiaal ineens op? Heeft dat met zijn verblijf in de VS van doen? Zoals John F. Kennedy, Lyndon B. Johnson, Richard M. Nixon? “Dat zou wel een mooi verhaal zijn om te vertellen. Maar het heeft er niets mee te maken”, grinnikt Boris Dittrich. Dit is mijn vierde boek, die O. zit er al zolang ik schrijf. Toen ik opgroeide in Utrecht werd ik op school al snel Boris Boef genoemd. Ik vond dat vreselijk. Een nieuwe onderwijzeres las een keer mijn volledige naam voor, Ottokar, dat werd ‘autokar’. Dat was echt om te gruwen. Dus ik heb altijd geprobeerd die O. te verdoezelen, totdat iemand eens zei: ‘wat een mooie naam is dat’. Het is een soort overwinning op mijn eigen jeugdtrauma”. Boris Dittrich leest graag. Maar al jaren schrijft hij ook graag zelf. Eerst ‘Een blauwe stoel in paars’ (2001), over zijn tijd als volksvertegenwoordiger. Daarna, sinds zijn verblijf in New York, publiceerde hij ‘Elke liefde telt’ (2009) en nu ‘Moord en Brand’. Dat lijkt dus een rustig baantje bij Human Right Watch. Boris Dittrich: “Het is veel minder hectisch dan de politiek hier in Den Haag. Toen werd ik echt geleefd. Het werk dat ik nu heb, daar ga ik over mijn eigen agenda. Voor dat werk reis ik veel, breng veel tijd door op luchthavens en in vliegtuigen en ik beloon mijzelf door aan boeken schrijven te denken. Wat ik bedenk, dat schrijf ik op in een schriftje. Reizen is voor mij daardoor heel leuk geworden. Ik schrijf makkelijk”. ‘Elke Liefde telt’ is een verslag van zijn werk bij Human Right Watch. Alsof de oud-politicus het moe werd om telkens weer te moeten uitleggen wat hij sinds zijn verhuizing naar New York uitvoert. Boris Dittrich: “Het boek begint in Den Haag, ik was afgetreden als fractievoorzitter en heb nog een half jaar in de Kamer gezeten, ik was 50 jaar geworden en ging nadenken wat ik nog wilde in de rest van mijn leven. Ik vond dat ik mijn ding wel had gedaan en waar ik me met passie voor in wilde zetten was iets op het gebied van mensenrechten. Het was me duidelijk dat er op internationaal gebied met seksuele minderheden nog niets gebeurde. Zodoende kwam ik bij Human Right Watch. Vanaf dat moment maakte ik zoveel mee in landen waar homoseksueel gedrag strafbaar is gesteld, mensen gemarteld worden. Ik ontmoette heel veel mensen die vreselijke verhalen vertelden. Dat heeft me erg aangegrepen. Ik dacht: dát ga ik opschrijven. Mijn baan was vrij nieuw en zo kon ik ook goed duidelijk maken wat ik precies doe”. Fortuyn En dan ineens ligt er een thriller. Een nieuw genre voor Boris O. Dittrich om zelf te beoefenen, maar al wel een oude wens. “Ik ben in 94 voor het eerst in de Kamer gekomen, de periode van Paars. Voor je dat werk in de vingers hebt, ben je wel een paar jaar verder. Ik zat rond het jaar 2000 al te denken of ik nog wel door wilde gaan in de politiek. Of dat ik iets anders moest gaan doen. Ik wilde toen al opschrijven wat ik meemaakte als kamerlid.

Er is geen politieke agenda die ik nastreef. Het is niet een boek met een boodschap, het is gewoon een spannende thriller

AIVD’er beëdigd als kamerlid voor een nieuwe, als kool gegroeide populistische partij. Fouali heeft zich kandidaat gesteld op verzoek van zijn baas om deze anti-koningsgezinde partij van binnenuit in de gaten te houden. Dittrich schuift op zijn stoel bij de vraag of zoiets in werkelijkheid zou kunnen. “Nu komen we op heel gevaarlijk terrein. Dus laat ik me beperken tot het antwoord dat het zeker denkbaar is. Er zijn publicaties dat iemand twintig jaar namens de AIVD in een organisatie heeft gezeten en uiteindelijk was opgeklommen tot vice-voorzitter. Maar in dit geval gaat het om een kamerlid die een eed af moet leggen, terwijl hij door de AIVD is neergezet. Dat druist in tegen alles. In deel 2 gaat hij een belangrijke rol in de politiek spelen. Het is allemaal verzonnen, maar wel denkbaar”.

Boris Dittrich. > Foto: Ed van Rijswijk

Hoe een kamerlid in relatie tot de bevolking zijn werk doet. Door het opschrijven van ‘Een blauwe stoel in Paars’ ben ik veel meer na gaan denken wat de functie is van een volksvertegenwoordiger en toen kwam het idee op om een thriller te schrijven. Want dan kun je ook lekker je eigen fantasie gebruiken. Basisidee was een kamerlid dat werd vermoord en er zijn allemaal verdachten. Terwijl ik daarmee bezig was, werd Pim Fortuyn doodgeschoten en wat er toen gebeurde was zo heftig en rauw, dat wat ik verzonnen had maar kinderspel was. Er gebeurde heel erg veel in die periode. De verkiezingen gingen toch door en de LPF kwam met 26 zetels in de Kamer, allemaal ruzies. Elke zin om fictie te schrijven verdween toen”. Hij schoof het thrillerplan op de lange baan. Onderwijl kon het verhaal rijpen. En dat pakt niet slecht uit, want ‘Moord en Brand’ kreeg de afgelopen weken van alle kanten goede recensies en beleefde inmiddels een derde druk. “Mensen denken dat je dan al half miljonair bent, maar je krijgt als schrijver standaard tien procent, in mijn geval € 1,95 per verkocht exemplaar. Daar word je niet echt rijk van”. Het succes doet hem echter wel goed. Boris O. Dittrich speelt in zijn hoofd al met een vervolgdeel. Ervaringen De auteur heeft veel eigen ervaringen gebruikt. Niet alleen uit zijn tijd als kamerlid, maar ook uit zijn periodes daarvoor als

advocaat en rechter. Het boek wint daardoor aan authenticiteit, ook al speelt het verhaal in de toekomst: wanneer prins Willem Alexander reeds Koning Willem IV is. Niettemin is de sfeer heel erg die van deze tijd. Er wordt nog niet massaal op elektriciteit gereden, de technische recherche werkt nog gewoon met DNAsporen en Dutchbat is voor sommigen nog steeds een open wond. Ook zijn de politieke verhoudingen en krachtenvelden heel erg anno nu, inclusief de snel stemmen winnende populist, de zuurgroene feministe en de opportunistische sociaal-democraat. Boris Dittrich: “Ik heb gekozen voor de toekomst, om mensen vrijheid te geven bij het lezen. Het is absoluut geen sleutelroman. In die karakters zit bij verschillende personen ook iets van mijzelf. Eén van de eerste reacties van iemand was dat ik zo hard was ten opzichte van Marianne Thieme. Maar ik ken Marianne Thieme helemaal niet. Ik heb haar zelfs nooit ontmoet”. AIVD Zodra NRC/Handelsblad over het te verschijnen boek ‘Moord en Brand’ publiceerde, kreeg Boris Dittrich in New York bezoek van de AIVD. Als oud-fractievoorzitter had Dittrich immers deel uitgemaakt van ‘de commissie stiekem’, de kamercommissie die vertrouwelijk wordt geïnformeerd over de activiteiten van de veiligheidsdiensten. “Dat bezoek ging over iets heel anders, maar toen werd me

wel verteld dat men zich afvroeg of ik mijn geheimhoudingsplicht zou verbreken. Het werd met argusogen gevolgd. Ik heb natuurlijk jarenlang in de commissie stiekem zitten praten over terrorisme en terroristische activiteiten, daar hoor je allemaal dingen. Maar we hebben geheimhoudingsplicht dus daar kan ik geen boek over schrijven. Maar ik kan wel lekker verzinnen. En veel dingen zijn openbaar. Er is gewoon een onderzoek geweest of de AIVD heeft gefaald bij de bescherming van Pim Fortuyn en hetzelfde bij Theo van Gogh. Die rapporten zijn openbaar en als je die leest, dan vallen daarin momenten aan te geven dat je gewoon schrikt hoe dingen zijn gegaan. Die ervaringen gebruik ik wel in mijn plot. Al zal ik niet ontkennen dat ik een zekere zelfcensuur heb toegepast”. Sympathiek Een van de hoofdfiguren in ‘Moord en Brand’ is een jonge AIVD-agent; een goed opgeleide in Nederland geboren joodse Marokkaan. Welgemanierd en intelligent. De meeste lezers zullen deze Redouan Fouali al snel sympathiek vinden. Identificeert Dittrich zich ook met zijn eigen creatie? Boris Dittrich: “Fouali maakt een vreselijke fout. Hij krijgt tot twee keer toe een morele keuze voorgelegd, maakt tot twee keer toe een foute keuze en werkt zichzelf in de nesten door Tweede Kamerlid te worden. Op een heel bijzonder ticket. Dat had hij kunnen

Journalisten Niet alleen denkbaar, maar voor velen herkenbaar is het gekonkel tussen politici en parlementaire journalisten. De opzetjes, de deals en de streken. Boris Dittrich: “Ik vond het wel leuk om journalisten op de korrel te nemen. Ze hebben veel kritiek op anderen, maar doen doorgaans niet makkelijk aan zelfreflectie. Als je dat ter sprake brengt, krijg je na vijf minuten al te horen dat je de boodschapper om zeep probeert te helpen. Dat snap ik in sommige regimes, maar wij zitten in Nederlands in een andere situatie. Er wordt ook heel veel broddelwerk geleverd en er is sprake van een sensatiedrang. Want er moeten oplagecijfers worden gehaald”. Alles bij elkaar is de wereld van ‘Moord en Brand’ niet bepaald verheffend. Politiek noch journalistiek, maar ook het blunderende politieapparaat en de elkaar vliegen afvangende staatssecretarissen. Had Boris Dittrich misschien niet veel eerder moeten stoppen met politiek? Is dit een reactie? “Nee. Ik kijk met heel veel plezier op die tijd terug, ik heb er een paar vriendschappen voor het leven opgedaan. Ik heb veel successen en teleurstellingen meegemaakt in de politiek. Dat hoort bij het leven. Ik heb ervan geleerd. Politiek is voor mij een afgesloten hoofdstuk. Er stond in een krant dat ik met dit boek alsnog mijn gelijk in dingen probeerde te halen. Maar door het schrijven kwam er gewoon weer een heleboel naar boven. Er is geen politieke agenda die ik nastreef. Het is niet een boek met een boodschap, het is gewoon een spannende thriller”. ‘Moord en Brand’ door Boris O. Dittrich. Uitgever NwA’dam. ISBN 9789046809464. Prijs: € 19,95.


9

economie<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Florencia, een Haags instituut

‘Als je een ijsje op hebt, heb je gegeten’

Deze zomer op de economiepagina een serie Haagse instituten. We trappen af met – en hoe kunnen we zo’n zomerse reeks beter inluiden dan met ijs – IJssalon Florencia. Door Alexandra Sweers

In een warm kantoor boven de ijssalon aan de Torenstraat vertellen Adriana Rutten en Pino dal Zotto over het Haagse begrip Florencia. En zo het Italianen betaamt, gaat dat snel, met veel handbewegingen en een niet mis te verstaan accent. Als het gaat over gelato, ofwel ijs, dan zijn ze het over één ding eens: “Lekker of niet lekker? Het is een kwestie van smaak”. Dal Zotto, maestro van de ijsfabriek, laat zich zo af en toe bijvallen door oom Angelo dal Zotto. Schoonmoeder Adriana Rutten zwaait de scepter in de salon. Begin vorige eeuw was het de – zoals Adriana hem noemt – ‘oude baas’ Eduardo Talamini die in de Hofstad neerstreek met een kleine hal aan de Kleine Nobelstraat. Hij toog met een ijswagentje de straat op terwijl dochter Renata in de winkel koffie schonk. Die combinatie van koffie en ijs werkt nog steeds voor Florencia. “Natuurlijk”, zegt Pino en haalt wild gebarend zijn schouders op. “De zomers in Nederland zijn kort. In maart begint het ijsseizoen en dat loopt af met een enkele mooie nazomerdag in oktober. Omdat we ook koffie en gebak verkopen, kunnen we in de winter ook door. Door de jaren heen zijn daar broodjes en soep bijgekomen”. Ook in de winter wordt er ijs geschept in de salon, vertelt Pino, maar natuurlijk veel minder. Bruggenbouwers Al vroeg komen de eerste klanten voor

een kopje koffie. Florencia is door de jaren heen echt een ontmoetingsplek gebleven voor klanten van allerlei slag. “Van taxichauffeurs tot bruggenbouwers en zij die eronder slapen”, beoordeelt de restaurantzoekmachine van IENS. Volgens Adriana komt dat omdat in al die 79 jaar verschillende generaties hun ijsje halen aan de toonbank. “Opa kwam hier al en hij was misschien boer, zijn zoon wordt dokter en komt hier ook jaren. Dat gaat zo door”. En dan worden enkele bekenden opgenoemd; burgemeester Aboutaleb, Mark Rutte, prinses Christina en ook Willem Alexander, maar die laatste is na zijn huwelijk niet meer in de salon gesignaleerd. “Dat er zoveel verschillende mensen komen, heeft ook te maken met onze prijzen”, vult Pino aan. “Iedereen, rijk of arm, heeft wel een euro in z’n zak voor een ijsje”. Dat bleek al tijdens de Tweede Wereldoorlog, zo vertelt Adriana verder. Ook toen stond er een rij tot op de straat. “De oude baas wist overal producten vandaan te halen, zodat we ook in die tijd ijs konden maken. Van suikerbieten konden we slagroom maken. Hij gaf vaak oude mensen een pannetje slagroom en zei altijd: “Als je een ijsje hebt gegeten, dan heb je gegeten”. Alles zit erin; melk, suiker, vitaminen”. Het assortiment is met de jaren uitgebreid van de twee smaken vanille en aardbei naar wel twintig tot vijfentwintig verschillende mogelijkheden. Pino experimenteert ook met nieuwe smaken. “Ieder jaar proberen we twee nieuwe en dan zien we wel of ze aanslaan. Zo waren ooit de smaken yoghurt en stroopwafel een nieuw idee, maar inmiddels zitten deze in ons vaste assortiment”. In

opdracht maakt Pino wat je maar wilt. Voor de sushirestaurants in Den Haag maakt hij ijs in de smaken groene thee en zwarte sesam. Maar onlangs ook nog rozenijs, tomaten-, rabarber- en lavendelijs. “Persoonlijk vind ik tomaat niet echt een smaak voor ijs, maar in principe kan alles. Over smaak valt niet te twisten”.

IJsbeurs Waar Pino wel over wil twisten, is de noodzaak van goede basisproducten. “Iedereen kan ijs maken, maar goed ijs maken, dat is een ambacht. En daarvoor heb je goede ingrediënten nodig. Wij gebruiken volle melk van een boer uit Oudewater en alleen natuurproducten”. Om mee te gaan met alle ontwikkelingen bezoekt Pino de grote ijsbeurzen in Italië. Daar ziet hij de meest bizarre bewerkingen van bijvoorbeeld chocolade. “We zien daar van alles, maar pakken her en der kleine ideeën om over te nemen”. De knowhow zit in de ijsfabriek achter en boven de salon, maar de kwaliteit en de ijssalon moeten altijd hetzelfde blijven, vinden ze allebei. “Heel vaak komen er mensen die Florencia nog van vroeger kennen en blij zijn dat het er nog hetzelfde uitziet. Zelfs mensen die geëmigreerd zijn komen eenmaal in Nederland hier weer langs, omdat ze het nog kennen van vroeger”, vertelt Adriana. Door het magazine ‘Smaak van Italië’ is het ijs van Florencia dit jaar uitgeroepen tot het lekkerste Italiaanse ijs uit de regio. “Een mooie bevestiging”, vindt Pino. Maar het mooiste vindt hij de man die vroeger als kind het ijs bij Florencia proefde en na twintig jaar nog steeds de smaak herkent.

Adriana, Pino en Renata (v.l.n.r.) in de ijssalon. > Foto: Jurriaan Brobbel

‘Overschot kantoren trekt zware wissel’

Hergebruik kantoorruimte nog druppel op gloeiende plaat Ruim 24.000 vierkante meter kantoorruimte heeft vorig jaar een andere bestemming gekregen. Zo is aan de Mauritskade een kantoorcomplex omgebouwd voor de gezondheidszorg, aan de Amsterdamse Veerkade is gelegenheid gekomen voor een welnesscentrum en horecagelegenheid en aan de Laan van Meerdervoort werd een hotel ondergebracht in een voormalig kantoorgebouw. Bovendien is vergunning gegeven voor het aanbrengen van 25 woningen in kantoren. Dit schrijft wethouder Marnix Norder (PvdA, stadsontwikkeling) aan de Haagse gemeenteraad. De grootste ombouw

heeft volgens Norder plaats in een pand aan de Anna van Hannoverstraat, waar een kantoor met een vloeroppervlak van bijna 10.000 vierkante meter wordt omgebouwd tot een multifunctioneel gebouw. Overigens gaat het bij dit hergebruik van kantoorruimte om druppels op een gloeiende plaat. Van de 4,5 miljoen vierkante meter aan kantoorruimte staat volgens het college van burgemeester en wethouders elf procent leeg; daarmee zou de stad ‘relatief goed’ scoren ten opzichte van de andere grote steden. Het college maakt zich wel zorgen over de

gevolgen van het afstoten van ministeries door de rijksoverheid. Het gaat om 570.000 vierkante meter, 13,3 procent van het totale kantorenaanbod in de stad. Dit trekt ‘een zware wissel op zowel de kantoren- als arbeidsmarkt’, aldus het college. Wel is de verwachting dat het rijk nieuwbouw elders in het land zal afblazen en meer uitvoerende diensten zal onderbrengen in Den Haag ‘gezien de enorme leegstand in eigen portefeuille’. ‘In Den Haag dure leegstand handhaven en elders nog duurdere nieuwbouw realiseren leidt immers tot extra kosten, niet tot bezuinigingen’, aldus het college in de be-

antwoording van schriftelijke vragen van Bart Brands (PVV). Afstootprogramma Het college verwacht ook dat de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken aan de Schedeldoekshaven (100.000 vierkante meter) en het ministerie van Infrastructuur en Milieu aan de Plesmanweg (40.000 vierkante meter) over tien jaar, wanneer het afstootprogramma van de overheid zal zijn voltooid, geen kantoor meer zullen zijn, omdat ze of worden gesloopt of een andere functie zullen krijgen.

Volgens het college is het hoe dan ook zo goed als uitgesloten dat het Internationaal Strafhof (ICC) en Eurojust verlichting zullen brengen van de leegstand in kantorenland. Beide internationale instellingen willen een pand met eigen identiteit in de internationale zone; bovendien stellen ze zeer hoge veiligheidseisen. Met name de PVV-fractie in de gemeenteraad windt zich hier danig over op. De partij vindt het een ‘farce’ en een ‘schande’ dat Eurojust nieuwbouw wil plegen aan de Jan Willem Frisolaan, terwijl sprake is van ‘een historisch hoge leegstand van kantoorgebouwen in de stad’.

financieel

Oud-regimepolis biedt hedendaags voordeel ABN AMRO MeesPierson kreeg onlangs het fiat van de belastingdienst voor een aantrekkelijke regeling rond de uitkeringen uit een oud regime lijfrentepolis, zo hoorde ik in een recent contact met mijn collega Masha Bril, specialist toekomstvoorzieningen binnen de bank. Aan de mogelijkheden van de zogeheten oud regime lijfrentepolis heb ik al eens in een eerdere column aandacht besteed. Samengevat komt het erop neer dat het mogelijk is, deze zonder fiscale sancties te schen-

dienst, die hiermee akkoord is gegaan.

ken aan een ander. Ook kunnen de lijfrente-uitkeringen die uit het expiratiekapitaal voortvloeien aan iedereen worden geschonken. Is het de wens de lijfrente-uitkeringen zelf te houden dan zijn de uitkeringen meestal belast bij de echtgenoot of echtgenote met het hoogst belastbare inkomen in box 1. Het is echter mogelijk om de lijfrente-uitkeringen toch te laten belasten bij de partner met het laagst belastbare inkomen in box 1. De fiscaal specialisten van ABN AMRO MeesPierson legden deze mogelijkheid voor aan de Belasting-

Gemeenschap Om het doel te bereiken moet onder andere vóór expiratiedatum de begunstiging van de lijfrentepolis worden gewijzigd. Stel dat de man de polis heeft afgesloten, de lijfrentepremie fiscaal heeft afgetrokken en dat hij toen en nu een hoger belastingta-

rief betaalt in box 1 dan zijn echtgenote. Hij kan nu vóór expiratiedatum van de polis zijn echtgenote (geheel of gedeeltelijk) als begunstigde van het lijfrente-expiratiekapitaal benoemen. Bij expiratie heeft de echtgenote daarmee recht op (een deel van) het lijfrentekapitaal. Als de echtgenoten in gemeenschap van goederen zijn getrouwd, hoeft er geen schenkbelasting te worden betaald. Vervol-

Samengevat komt het erop neer dat het mogelijk is, deze zonder fiscale sancties te schenken aan een ander. Ook kunnen de lijfrente-uitkeringen die uit het expiratiekapitaal voortvloeien aan iedereen worden geschonken

gens koopt de echtgenote een nieuw regime (bancaire) lijfrente aan. De uitkeringen die hier in de toekomst uit voortvloeien zijn vervolgens bij de echtgenote tegen een lager belastingtarief belast. De flexibiliteit van het oud regime gaat hierbij wel verloren. Houdt er daarnaast rekening mee dat bij de aanwezigheid van huwelijkse voorwaarden er (vaak) wel schenkbelasting moet worden betaald. Desondanks kan door de besparing bovengenoemde mogelijkheid toch interessant zijn.

Ellen Bossink Directeur ABN AMRO MeesPierson Den Haag Ellen.bossink@nl.abnamro.com


10>Zomerserie: Den Haag Ondergronds

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

â&#x20AC;&#x2DC;De angst was

Een twe voor Oor Terwijl boven de grond de dreiging voor luchtaanvallen dagelijks voelbaar was, ontstaat er een nieuwe stad. Stuk voor stuk eilandjes onder de grond die mens en materieel moesten beschermen. De meeste bunkers in Nederland verschenen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Maar wie denkt dat de bunker na 1945 vergeten goed werd, heeft het mis. Niet lang daarna ontstond een nieuwe dreiging: de atoombom. De organisatie Bescherming Bevolking vestigde zich in Rijswijk op een terrein vol oude Duitse bunkers om zich op het ergste voor te bereiden. Recycling in optima forma. De Tweede Wereldoorlog sloeg diepe wonden: veel infrastructuur zoals bruggen, wegen en spoorwegen waren vernietigd. De periode van wederopbouw betekende werken. Keihard werken. Bovendien was de dreiging van oorlog niet voorbij. Grootmachten Rusland en Ame-

In de ABC-dienstkamer hangen kaarten waa

Op Overvoorde staan ook nog zeven Duitse bunkers uit de Tweede Wereldoorlog.

Er werd bijna niet gelopen binnen de comm


11

Zomerserie: Den Haag Ondergronds<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

s er nog even na Tsjernobyl’

eede leven rlogsbunker

Door Miranda Fieret. Foto's: Jurriaan Brobbel rika stonden lijnrecht tegenover elkaar met het krachtigste wapen ooit: de atoombom. Nederland zette zich schrap voor een nieuwe hausse aan geweld en ditmaal moesten we beslagen ten ijs komen. Daarom werd door de overheid de ‘Bescherming Bevolking’ opgericht in 1952. Engeland werd als voorbeeld gesteld, aangezien daar de civiele beschermingsorganisatie een belangrijke rol had gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op Overvoorde bevindt zich een voormalige commandopost van de BB. Een film naar Engels voorbeeld is meteen zichtbaar wanneer we een klein pand in het Rijswijkse park Overvoorde betreden. Het informatiefilmpje dat wordt getoond, laat een stel schoolkinderen zien dat zo snel mogelijk onder een bureau probeert te kruipen. De voice-over vertelt in perfect Engels wat de kinderen

moeten doen bij een ramp. “Tja, nu weten we dat wegduiken onder een bureau weinig zin zou hebben”, zegt Raphael Smid met een glimlach. Elke tweede zondag van de maand geeft hij rondleidingen over het terrein dat Stichting Nationale Collectie Bescherming Bevolking deelt met de brandweer. De stichting beheert alle goederen en documentatie die specifiek in gebruik waren bij onder meer de Bescherming Bevolking. En deze taak nemen ze serieus. Vol enthousiasme wordt verteld over de ietwat bizarre geschiedenis die de bunkers op het terrein hebben. Op Overvoorde staan ook nog zeven Duitse bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Zes manschappenbunkers en een zware commandobunker. Jarenlang waren er vele vraagtekens rond het complex. Lange tijd werd gedacht dat een onderdeel van Luftgau Holland (Logistieke

arop met speciale glaspotloden aantekeningen zijn gemaakt.

mandopost. Alles werd met briefjes doorgegeven.

dienst van de Luftwaffe) gelegerd heeft gezeten op deze locatie. Na jaren van onderzoek heeft de stichting bewijs verzameld dat dit een broodje aap is. Voor een deel is nu duidelijk wat voor activiteiten er zich in de oorlogsjaren hebben afgespeeld in Park Overvoorde. Het complex was een afluisterpost van de Luftwaffe. Zowel het radio- als het telefoonverkeer werd hier op grote schaal afgeluisterd. “Hoe meer we te weten komen, hoe meer nieuwe vragen ontstaan”, zucht Smid. En de zoektocht wordt steeds moeilijker. De groep mensen die de oorlogstijd bewust heeft meegemaakt, wordt almaar kleiner. “Zo’n tien jaar geleden is hier een Duitse militair langs geweest die hier gelegerd is geweest. Wij waren er niet en de beheerder heeft hem al snel het terrein af gebonjourd. We weten alleen dat hij bij zijn dochter in Den Haag was. Dat is jammer, wellicht had hij een aantal vraagtekens kunnen wegnemen”. Functie Elke bunker had zijn eigen functie. Zo was er een toiletgebouw annex wasgebouw. “Er doen spookverhalen de ronde dat er een tunnel is tussen het landhuis en de keuken en kantine. Dat was hier niet aan de orde. Alleen in ScheveningenNoord bestaan zulke tunnels”, weet Smid te vertellen. Hij neemt ons mee verder het terrein op. De verweerde manschappenbunkers boven de grond herbergen vooral geschiedenis. Het is nu nog maar moeilijk voor te stellen dat hier ooit bijvoorbeeld een ‘huiskamer’ was met zelfs behang. Donker, muf en verlaten. Je kunt je maar moeilijk oriënteren in de kleine bunker. De zaklamp van Smid geeft net genoeg schijnsel om de drempels en deuren te onderscheiden. “Pas op voor de drempel”, roept Smid naar zijn gevolg. “Hier is het veilig”. Hij laat de ingegoten blokjes hout zien waar de wandbekleding aan vast zat. Er is een woongedeelte met ramen voor soldaten die geen dienst hadden. Hij schijnt met zijn zaklamp op de plaats waar ooit stapelbedden stonden en een kachel. De deuren zijn niet meer Duits, maar stalen BB-deuren. De deur van de achterste kamer is beplakt met posters van popsterren uit de jaren zeventig en tachtig. De bunker heeft ook heel andere tijden meegemaakt. Het was het jeugdhonk van de zoon van de beheerder. Eenmaal buiten, terwijl we nog in de ogen wrijven, wijst de gids naar een heuvel even verderop. “Die heuvel is de nieuwe BB-bunker uit de jaren zestig. Daar bereidde de Bescherming Bevolking zich voor op de atoomdreiging. Alles was ‘aangeaard’, bedekt met een laag grond, om meer bescherming te geven”. De Duitsers hadden bunkers in verschillende sterktes, bijvoorbeeld twee meter dik gewapend beton, of één om alles gasdicht af te sluiten. De Duitsers hadden al ervaring met het bouwen van bunkers. Met name de Westwall droeg bij aan de kennis over de bouw. Dit was een Duitse verdedigingslinie die vlak voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd en loopt van Kleef, aan de Nederlandse grens, tot aan de Zwitserse grens en heeft een lengte van meer dan 630 km. “Voor alle functies hadden de Duitsers wel een bunker. Er was zelfs een catalogus waaruit je een eigen bunker kon kiezen. Er zat een hele logistieke planning aan vast”. Commando “Nu gaat het grote werk gebeuren”, waarschuwt Smid met een glimlach. “We gaan de grote commando bunker, de ständige bunker in. De Duitsers hadden angst voor gifgassen waar men nare herinneringen aan had uit de Eerste Wereldoorlog. Deze SK bunker is geen standaard type, maar eenmalig gebouwd. De muren zijn twee meter dik, hij ligt twaalf meter diep en is dertig meter lang. Het is moeilijk te achterhalen wat er zich precies op het terrein heeft afgespeeld. Wel is zeker dat het geen commandopost voor de Luftgau was. “Die mannen zaten in het Carlton Hotel in Amsterdam. Dat was toch een stuk chiquer dan deze bunker”. Opmerkelijk is dat deze bunker niet als onderdeel van de Atlantikwall is neergezet, eind 1940. Het is warmer in de SK Bunker.

“Dit komt omdat er centrale verwarming aanwezig is”, legt onze gids uit. “Dat is heel bijzonder en het was vooral noodzakelijk omdat er gevoelige radioapparatuur stond. Deze centrale verwarming dateert uit de BB-periode, maar de Duitsers hadden iets soortgelijks. Dat is alleen gestolen na de Tweede Wereldoorlog”. In de kamer voor luchtbehandeling is apparatuur die gebruikt wordt om de lucht te filteren bij een gasalarm. Lucht wordt door koolstoffilters geleid. “In geval dat de stroom zou uitvallen worden de ventilatoren met de hand bediend. Alles was tot in de puntjes geregeld. De Duitsers betaalden bijvoorbeeld gewoon de rekening van het Gemeentelijk Energiebedrijf”. Er klinkt een zacht getik op de achtergrond. Ook een kleine erfenis van de Duitse tijd. “Dat is een tijdsklok die we maar niet uitkrijgen”. Na een smalle gang met tegels die zo in een zwembad thuis kunnen horen, bevindt zich de aansluiting met de BB-bunker uit de jaren zestig. De tweede geschiedenis van oorlogsdreiging begint met de deuren. Deze zijn halfrond en daardoor sterker dan platte deuren. Dit was vanwege de nieuwe dreiging, de atoombom, noodzakelijk. De commandopost is bestand tegen de effecten van een atoombom zoals de elektromagnetische ‘puls’ en luchtverplaatsing, maar vooral het buitenhouden van radio-actieve straling. Alles was erop ingericht dat mensen hier voor lange tijd konden verblijven. Mark Witte neemt de fakkel over van Smid en brengt ons in de sfeer van vroegere televisieseries uit de jaren zestig. Een Philips scheerapparaat pronkt in de nauwe badkamer. Koffers zijn onder de stapelbedden geschoven alsof hier nog steeds mensen leven. Het was een flink karwei voor Stichting Nationale Collectie Bescherming Bevolking om alles zo compleet mogelijk te maken. Na het opheffen van de BB in 1985 is de organisatie heel snel ontmanteld en zijn alle goederen en documenten verkocht of vernietigd. De stichting werd pas in 2000 in het leven geroepen om weer alles bij elkaar te brengen. Groot geluk is het feit dat de Bescherming Bevolking heel groot was. Duizenden burgers zijn direct of indirect betrokken geweest bij de activiteiten. Op het hoogtepunt van de organisatie in de jaren zestig, waren dat er mede onder invloed van de vervangende dienstplicht zo’n 250.000. “Dit is de kringcommandopost”, vertelt Witte te midden van de stapelbedden. “Zo’n 3.500 mensen zijn per kring aangetrokken. Nederland was opgedeeld in 48 kringen. Dat omvat de leiding en mensen die een oproep als noodwachtplichtige hebben gekregen”. In de post was plek voor zeventig mensen, opgedeeld in drie ploegen. “Het ging er zeer Spartaans aan toe. Je ziet het al aan de stapelbedden: er waren geen matrassen”. In 2004 kreeg de stichting deze kringcommandopost in beheer en is alles zoveel mogelijk in originele staat teruggebracht. “We hebben goed naar foto’s uit die tijd gekeken en de beheerder van toen is nu vrijwilliger bij ons. Dat heeft ontzettend geholpen”. Er was een dienst die zich bezig hield met gevoelige meetinstrumenten om het gevaar voor radio-actieve besmetting in kaart te brengen. Dit werd de ABC/dienst genoemd: A van atomisch, B van biologisch en C van chemisch. De ABC-dienstkamer hangt vol met kaarten, tussen glas gezet. Met speciale glaspotloden zijn aantekeningen gemaakt. Een smalle gleuf in de muur, naar de andere kamer toont een bijzonder communicatiesysteem. “Ja, dat is waarschijnlijk de grootste floppydrive die jullie hebben gezien”, grapt Witte. “Er werd bijna niet gelopen binnen de commandopost. Alles werd met briefjes of in dit geval zelfs met hele kaarten doorgegeven. Het bleef daardoor rustig en men vond het belangrijk om alles te documenteren. Het was meteen de opbouw van een stukje kennis over wat er toen speelde”. We lopen naar de volgende kamer, waar we in de volgende verbazing vallen. Een volledig berichtencentrum vol bureaus met telefoons domineert de ruimte.

“Men gaf een bericht door aan de telefoniste, die de opgegeven persoon belde voor informatie. Het antwoord schreef ze vervolgens op en het briefje ging terug naar de opdrachtgever”. De BB-bunker had ruim 260 telefoonlijnen. Er was een noodnet van de overheid en inductie telefoonlijnen die niet over de centrale liepen. Witte loopt een klein kamertje in. “Dit is het sirenekamertje. Elke eerste maandag van de maand werd de sirene handmatig bediend en luisterde het personeel naar de radio. De aanwezige radio diende als wekker. Precies om twaalf uur worden de schakelaars bediend”. Een gigantisch apparaat neemt de hele rechterwand in beslag. “Dat is de Facsimile, een bepaalde soort de fax uit de jaren zeventig. Die dingen waren toen godsgruwelijk duur”. Treinkaping De volgende kamer is de commandozaal. Hier zaten alle hoofden van diverse afdelingen en kwam alle informatie letterlijk bij elkaar. Pijp en asbak zijn vaste onderdelen op de bureaus. Voor brandveiligheid onder de grond, heersten toen nog heel andere opvattingen. Operationeel is deze commandopost nooit geweest. “Dat was alleen in Assen het geval, met de treinkaping in 1977. Pas met gerede angst zou men hierin trekken. Op Overvoorde werd alleen geoefend”. Die angst was er even, toen in 1986 de kernramp in Tsjernobyl groot nieuws was. Witte trekt een ernstig gezicht. “We hebben geluk gehad dat het toen niet heeft geregend”. De BB was toen ook al ontmanteld. Begin 1980 startte een grote

Het Vredespaleis, het stadhuis, de achtertuin van de buren: door programma’s als Google Earth blijft vrijwel geen plek geheim. Maar er is toch nog een kant van Den Haag die onontdekt is. We dalen wankele trappen af, openen luiken: op zoek naar een ander gezicht van de stad. Deze week: de BB bunker.

reorganisatie van de rampenbestrijding. Taken werden overgedragen aan de brandweer en het Rode Kruis. In 1985 worden de laatste medewerkers van de BB ontslagen. Vanaf 1994 is er geen schuilkelderbeleid meer. “We worden nu als burger op onze zelfredzaamheid aangesproken”. De laatste stop is de kantine. Er is alles aan gedaan om het er zo gezellig mogelijk te maken. tafelkleedje, bloemetje. “Toch ziet het er nu anders uit dan in de tijd van de BB”, vertelt onze gids. “De gangen stonden vol dozen met noodrantsoen. Elke vijf jaar werden deze vervangen door nieuwe. Alles moest draaiend blijven. Een gigantische organisatie”. De Atoomcommandopost in het park Overvoorde in Rijswijk is regelmatig te bezichtigen. De volgende bezichtiging staat gepland op zondag 14 augustus van 11.00 tot 16.00 uur. Voor meer informatie: www.ncbb.nl

Oproep Heeft u tips voor bijzondere ondergrondse locaties? Mail dan de redactie op: redactie@denhaagcentraal.net


12>Cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Nieuwe kopie van ‘Deep End’

Skolimowski in het badhuis Door Bert Jansma

Nadat hij in zeventien jaar geen film meer had gemaakt, was regisseur Jerzy Skolimowski in 2008 opeens terug in Cannes met zijn film ‘Four nights with Anna’. “Voor wie me goed vinden: ik ben terug. Voor wie me niet goed vinden: ik ben terug”, zei de Pool toen tegen de verzamelde pers. Een tekst die tekenend is voor zijn carrière en de ontvangst van zijn films. Soms toegejuicht (‘Moonlighting’, ‘The Lightship’), soms veronachtzaamd. Misschien wel even talentvol als de met hem bevriende Roman Polanski, maar nooit in de publieke opinie tot diens hoogte gestegen. Vorig jaar presenteerde hij opnieuw een film en hij kreeg er de Speciale Prijs voor van de jury op het festival van Venetië: ‘Essential killing’. Uiterlijk een actiefilm over een Taliban-krijgsgevangene die tijdens zijn vervoer ergens in Europa ontsnapt waarna zich een extreem en weinig zachtzinnig verhaal van overleven ontspint. In het najaar zal ‘Essential killing’ in het Filmhuis Den Haag te zien zijn. Samenvallend met die wederopstanding van Skolimowski als regisseur dook het British Film Institute in de archieven voor een oude Skolimowskifilm, ‘Deep End’. ‘One of the greatest overlooked films of the seventies’ was de begeleidende tekst van het BFI dat een nieuwe kopie liet maken, de kleuren (fraai) corrigeerde en de film internationaal opnieuw in roulatie bracht. Deze week is hij in het Filmhuis Den Haag te zien. ‘Deep end’ kwam in Engeland oorspronkelijk in 1971 uit, de tweede film van de uit Polen vertrokken regisseur op Britse bodem. Men vond het toen ‘een prikkelende, zwarte komedie’, ‘vol visuele poëzie’, ‘komisch, ontroerend, sexy , surreëel en tragisch, Polish New Wave’. Dat is nog-

Scène uit Deep End.

al wat en die zeer uiteenlopende constateringen maakten ook dat de film nauwelijks te ‘marketen’ was, ongrijpbaar en uiteindelijk weinig succesvol. ‘Deep end’ is geen schokkende film, heeft niets groots en meeslepends, maar bijzonder is de film zeker. Ten

eerste de zetting in een Londens badhuis annex zwembad, een soort Regentes-in-staat-van-ontbinding, ‘shabby’ en met z’n groen geverfde wanden en houtwerk absoluut jaren zestig. Daar speelt zich het verhaal af van een 15-jarige jongen die er z’n eerste baan-

tje vindt en het te pakken krijgt van een vrouwelijk collegaatje dat ouder is dan hij, seksueel volwassen. Gespeeld door Jane Asher, die toen net haar relatie met Paul McCartney achter de rug had. Het is het verhaal van het volwassen worden van die badhuisknul, met

een tragisch, wat zwaar uitgevallen slot in die grote badkuip. Droefheid ‘Deep End’ wordt getekend door de zeer eigen toon, ergens tussen kritischkomisch en een latente droefheid om al dat gehannes dat seksueel volwassen worden met zich meebrengt. Bovendien is het een mooi tegenwicht tegen het klassieke ‘swinging London’ van die tijd. Dit Londen swingt voor geen meter met z’n benepen stripteasetenten van Soho, een belachelijke pseudoseksfilm in een trieste bioscoop, z’n schamele handtastelijkheden van een schoolmeester met zijn klas in het badhuis. En met de toenmalige sexbom Diana Dors die een komisch rolletje speelt als een dame die in het badhuis het jonge onschuldige hulpje aan haar ampele boezem drukt en met een verbale hommage aan voetballer George Best haar gerief vindt. In een bijrolletje op straat een Chinese hamburgerverkoper, een gek, piepklein rolletje van acteur Burt Kwouk, later bekend als de assistent van Peter (Inspecteur Clouseau) Sellers. Skolimowksi zelf is heel even te zien als passagier in de ‘underground’, lezend in een Poolse krant. Het is die toon tussen triest en teder, het zijn de observaties met hun spijtige melancholie om al die liefdesonmacht en het zijn de bijpassende gedempte kleuren die van ‘Deep End’ inderdaad een heel aparte film maken. Daargelaten of je het – zoals de BFI en de Engelse pers – nu direct een ‘juweeltje’ moet noemen. Maar mooi dat hij er is, nu ook regisseur Skolimowski zich weer volop in de cinema laat zien. Filmhuis Den Haag; ‘Deep End’ van Jerzy Skolimowski. Met John Moulder-Brown en Jane Asher. Deep End is dagelijks te zien in het Filmhuis om 15.15 uur en 21.30 uur.

Aangenaam boek over werk van Oxenaar De meeste lezers zullen het niet weten, maar ze kennen Ootje Oxenaar allemaal. Is het niet door zijn bankbiljetten, dan is het wel door zijn postzegels. Door Sjoerd van Faassen

De in 1929 in Den Haag geboren Robert Deodaat Emile Oxenaar volgt na de Tweede Wereldoorlog de opleiding Tekenen en Schilderen aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten in zijn geboorteplaats. Zijn roepnaam ‘Ootje’ zal hij later subtiel in het bankbiljet van vijf gulden verwerken. Oxenaar zal van 1958 tot 1970 ook als docent aan die opleiding verbonden zijn, aanvankelijk voor toegepaste grafiek, vanaf 1960 voor grafische en typografische vormgeving. Al tijdens zijn studie ontwerpt Oxenaar – wiens oudere broer Ruut eerst negen jaar conservator bij het Haagse Gemeentemuseum zal zijn om vervolgens directeur van Kröller-Müller te worden – regelmatig tentoonstellingen, catalogi en affiches voor het Gemeentemuseum. Na een korte periode bij Studio Flem richt hij in 1954 studio Nacieron op, samen met Adam Roskam en de schilder Jan Kuiper. Met de laatste zal hij de culturele afdeling van het Nederlands paviljoen op de Expo 58 in Brussel inrichten. Net als Jan Kuiper houdt Oxenaar zich bezig met boektypografie, omslagontwerpen en illustraties in opdracht van uitgeverijen als L.J.C. Boucher, Van Goor, Ploegsma en Meulenhoff. Samen met Kuiper realiseert hij ook enkele monumenta-

le opdrachten, onder meer een betonreliëf voor de ingang van het hoofdbureau van politie in Den Haag in 1958 en twee jaar later een scherftegeltableau voor de Nutsschool Woonstede in dezelfde stad. Oxenaar maakt deel uit van een hecht Haags vriendenclubje met Kuiper, Gerrit Borgers van het Letterkundig Museum, de schilder Willem Hussem, uitgever Bert Bakker, cultuurpaus Jan Hulsker, Hein van Haaren – Oxenaars voorganger bij de PTT en de latere directeur van de Staatsdrukkerij – en anderen, die elkaar bij hun activiteiten betrekken, waar mogelijk de bal toespelen en die dus netwerken lang voor die term werd uitgevonden. In 1970 treedt Oxenaar in dienst bij de PTT, eerst als adjunct-hoofd Dienst Esthetische Vormgeving, in 1976 als hoofd van die dienst, die – ook de PTT werd opgestoten in de vaart der volkeren – van 1989 Concernstaf Kunst & Vormgeving heet. Een hele verbetering, wat u zegt. In 1994 gaat hij met pensioen. Tijdens zijn betrekking bij de PTT is hij onder meer nog buitengewoon hoogleraar visuele communicatie in Delft (1979-1992), esthetisch adviseur van het ministerie van Financiën (19801998) en De Nederlandsche Bank (1984-1988), voor welke instelling hij in de jaren zestig de nieuwe bankbiljetten ontwerpt. Hij treedt daarmee in de voetsporen van zijn academiedocent W.J. Rozendaal. Vijf jaar na zijn pensionering vertrekt hij met zijn jonge, nieuwe gezin naar de Verenigde Staten en doceert daar

Alternatief ontwerp 250-guldenbiljet met het Rietveld-Schröderhuis in Utrecht,1982

tot op heden typografie en grafisch ontwerpen aan de befaamde Rhode Island School of Design in Providence. Boekverzorging Zijn vroege werk voor Boucher en andere uitgevers is uitgesproken illustratief, een kenmerk van de Haagse traditie van boekverzorging waarbij tekst en beeld onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden. In de jaren zestig verstrakte de Nederlandse vormgevingspraktijk ten opzichte van de meer illustratieve en gemoedelijke vormgeving die in het decennium daarvoor opgeld deed. Er ontstond een zakelijke en functionele vormgeving waaraan namen van bureaus als Total Design (met ontwerpers als Wim Crouwel en Benno Wissing), Tel Design (waar in 1967 Gert Dunbar arriveerde) of BRS (Jan Brinkman, Guus

Ros en Nico Spelbrink) zijn verbonden. Ook de Nederlandse overheid en veel semi-overheidsinstellingen voegden zich in dit patroon. De Staatdrukkerij die verantwoordelijk was voor het drukwerk van de overheid had een eigen ontwerpteam dat op zijn hoogtepunt twintig medewerkers telde. Als je Oxenaar’s werk vergelijkt met bijvoorbeeld dat van de in ontwerpopzicht fundamentalistische Wim Crouwel, zie je dat dat sporen van de Haagse illustratieve ontwerptraditie blijft vertonen. De ontwerpen van Oxenaar hebben niet altijd een duidelijk eigen toon en zijn niet altijd herkenbaar als van hem afkomstig. In het hart van het boek dat zopas aan hem gewijd is, is een selectie tekeningen en collages opgenomen afkomstig uit de meer dan veertig dagboeken die Oxenaar tussen 1978 en

1997 bijhield. Die tekeningen grijpen naar zijn illustratieve vroege werk,waar kennelijk zijn hart lag. Uit het feit dat hij voor zijn werk voor de PTT en andere instellingen uit verschillende vaatjes tapte, mag je afleiden dat hij zich in zijn ontwerppraktijk dienstbaar opstelde. Hij keek daarbij steeds naar beeldende kunst als visuele bron voor de grafische vormgeving. De juiste man dus op de juiste plek. Het uitbundig en grotendeels in kleur geïllustreerde boek dat aan deze duizendpoot en zijn werk is gewijd, volgt zijn carrière op de voet. Het boek is ingedeeld in telkens periodes van 10 jaar. Het boek vertelt op aangenaam laconieke toon het verhaal van Oxenaar’s leven en werken. Dat verhaal wordt op enkele plaatsen aangevuld met in een ander lettertype gezette uitweidingen. De keuze voor die uitweidingen komt nogal arbitrair over en de typografie ervan stoort enigszins de gang van het verhaal. Maar een kniesoor die daar over valt, want de illustraties laten een bonte mengeling zien van affiches, postzegels, bankbiljetten, catalogi, boekomslagen, tentoonstellingsontwerpen enzovoorts. Wat, in tegenstelling tot een roemruchte voorganger als N.P. de Koo, zo te zien alleen ontbreekt in zijn werk, zijn ontwerpen voor bestelauto’s, brievenbussen en soortgelijke hardware voor de PTT. Els Kuijpers, ‘Ootje Oxenaar. Ontwerper + opdrachtgever’. Uitgeverij 010, Rotterdam, ISBN 978 90 6450 721 2, 128 pag., € 29,50


13

sport<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Marcella Mesker: ‘Sport is een leerschool’ Marcella Mesker was zeven maal tenniskampioen van Nederland, stond ooit 31ste op de wereldranglijst, schrijft, presenteert, is lid van de Adviesraad voor Sport van de gemeente Den Haag en columniste voor deze krant. Mede door die achtergrond heeft zij een boeiende visie op de hedendaagse sport. Door Hans Willink

Als er toptennis wordt gespeeld op Scheveningen is Marcella erbij. Dat lijkt bijna een wetmatigheid. Met die wetenschap is het niet lastig om een afspraak te maken in het promodorp van The Hague Open, het tennistoernooi dat afgelopen week op de METSbanen werd gehouden. Het onderwerp? Sport natuurlijk en dan vooral in Den Haag. “Ik probeer de Haagse sportwereld zoveel mogelijk te volgen”, brengt Mesker de bal in het spel. “De laatste jaren gaat het wel redelijk goed en zijn er veel slagen gemaakt. Met de bouw van het beachstadion en de opkomst van het beachvolleybal heeft Scheveningen nog meer aanzien verworven. Ook door het nautische centrum dat we voor het zeilen hebben neergezet. Dat zijn twee voorbeelden van voor Den Haag relatief jonge sporten waaraan de stad actief bijdraagt. De meer traditioneel Haagse sporten, zoals tennis en hockey staan ook nog op hoog niveau. Kijk alleen al bij het tennis waar de toppers vandaan komen: Robin Haase uit Den Haag, Thiemo de Bakker en Arantxa Rus uit

Volgens Marcella Mesker zou sport individualisering van de maatschappij kunnen tegengaan.>Foto: Creative Images

het Westland. Allemaal heel dichtbij. En dan is er nog de historie met ondermeer Richard Krajicek, Huub van Boeckel en ondergetekende. Ook met het binnenhalen van het WK hockey in 2014 en het subsidiëren van het The Hague Open, geeft de gemeente een duidelijk signaal af, ook belang te

hechten aan de sporten waarin Den Haag van oudsher sterk is”. Individualisme Met de sporten die voor het grote publiek zichtbaar zijn, zit het dus wel goed. Maar hoe zit het nu écht met de sport? Ergo: zijn er sociaal-maatschap-

pelijke tendensen waarneembaar? Mesker retourneert met veel effect: “Net als in de maatschappij neemt het individualisme ook toe in de sport. Het clubleven bloedt langzaam dood. Mede door dat individualisme neemt het aantal vrijwilligers af en zonder kunnen verenigingen niet draaien. Ook de ver-

grijzing van de vrijwilligers is een zorgelijke ontwikkeling. Mensen komen — verkleed en wel — naar de club, sporten een half uurtje en gaan weer weg. Dat is een ondermijning van het sociale leven en dat is heel erg jammer. Ik ben wél zo opgegroeid en heb ook daardoor een heel fijne jeugd gehad. De overheid, zowel landelijk als lokaal, doet veel moeite om mensen te laten sporten. Vooral het fysieke aspect telt daarin zwaar, vooral voor kinderen en mensen met overgewicht. Heel belangrijk. Daarnaast is het zo dat er door sport veel gedaan kan worden aan mentaliteitsverandering. Niet alleen in de topsport, maar ook voor scholieren en mensen in het bedrijfsleven. De manier van de dingen benaderen, hoe je positief in het leven moet staan en hoe je veranderingen teweeg kunt brengen. Het is goed om te leren hoe je dingen in teamverband doet. Ook als individuele sporter heb je te maken met een samenwerking met je coach. Sport zou daarom ook een bijdrage kunnen leveren tegen de individualisering van de maatschappij. Dat is wellicht nog een onderbelicht aspect bij de sportstimulering door de overheid. Om hierin terreinwinst te boeken, moet je beginnen bij de trainers. Die moeten een sfeer creëren waarbij het leuk is om te sporten voor iedereen. Sport is in de opvoeding van een kind een heel belangrijke factor. Je leert te incasseren en met tegenslagen, maar ook met succes, om te gaan. Daarom is het ook zo belangrijk dat mensen gaan sporten. Sport is een leerschool die bij voorkeur in Den Haag wordt gevolgd”.

Voor Haagse doelman Newcastle United is het ‘now or never’

Prima optredens bij Oranje verhoogden status Tim Krul Voor keeper Tim Krul (23) is het de hoogste tijd om bij Newcastle United in de Premier League een basisplaats te claimen. Zijn overtuigende optredens bij het Nederlands elftal gaven hem een flinke duw in de goede richting.

was die echter een tijd geblesseerd en nam Krul de plaats in het doel naar volle tevredenheid over. Nu Harper weer fit is, wordt het een spannende strijd. Waarbij het in Kruls voordeel spreekt dat zijn status in korte tijd flink is gestegen.

Door Martin van Zaanen

Debuut Begin juni maakte de lange Hagenaar, door blessures van Maarten Stekelenburg en Michel Vorm, zijn debuut in het Nederlands elftal. De rasgoalie was geen moment onder de indruk en al was Brazilië de opponent, zijn eerste optreden in Oranje resulteerde in een clean sheet (0-0). De wedstrijd erop tegen Uruguay eindigde in 1-1. Zo werd de 23-jarige Haagse sluitpost de 23ste Oranje-debutant onder bondscoach Bert van Marwijk en de vierde debuterende doelman onder diens bewind. Michel Vorm (FC Utrecht), Piet Velthuizen (destijds Vitesse) en Sander Boschker (FC Twente) gingen hem voor. Krul was de 51ste keeper die in een officiële interland van het Nederlands elftal on-

Dan moet het er deze jaargang maar van komen, die volledige doorbraak. Tim Krul, die de grondbeginselen leerde bij HVV RAS aan de Albardastraat en daarna in het Zuiderpark bij ADO Den Haag, hoopt bij Newcastle United definitief eerste doelman te worden. Bij deze cruciale stap in zijn loopbaan moet hij opboksen tegen het feit dat ze in Engeland een sterke voorkeur koesteren voor routine onder de lat. En tegen zijn concurrenten Steve Harper en de van Celtic terugkerende Fraser Forster, niet de minsten. Jarenlang was Shay Given de vaste keeper bij Newcastle, na zijn vertrek nam Steve Harper zijn positie over. Afgelopen seizoen

doellijn haalde, was geluk, maar dat dwing je ook af, hè”. Nu is onze bondscoach niet snel lyrisch, maar na ‘Brazilië’ blies hij toch even de loftrompet: “Tim heeft het fantastisch gedaan, was niet te passeren. Hij speelde alleen te snel de lange bal, wij bouwen via de verdediging op. Maar ja, dat is hij in het Engelse voetbal zo gewend”.

Tim Krul. > Foto: PR

der de lat stond. Na het duel straalde hij op een aanstekelijke manier. Ongebreidelde trots op een prestatie, het blijft mooi om te zien. “Opgeroepen worden was al mooi, en dan ook nog spelen! Ik had geen last van zenuwen ofzo, alles goed onder controle”. Met een knipoog: “Dat Erik Pieters die bal van de

Beachvolleybal terug in Kijkduin Haagse naar WK zeilvliegen Na een onderbreking van een jaar delijke wedstrijdcircuit wordt dit jaar keert het beachvolleybal-circuit terug in Kijkduin. Op 23 en 24 juli heeft het spektakel plaats voor Gotcha en Zippers Beach, waar op het strand circa veertig velden worden uitgezet. Het evenement maakt deel van uit het nationale Beach Volleyball Circuit – Beach Life en is georganiseerd in samenwerking met de Nevobo. Vanwege de verbreding van het strand en de duinen kon het evenement vorig jaar niet plaatsvinden in Kijkduin. Het lan-

voor de twintigste keer gehouden tussen begin mei en eind augustus. Jaarlijks nemen meer dan 30.000 mensen deel. Dit seizoen zijn er vierentwintig toernooiweekenden op negentien verschillende locaties. Iedereen kan meedoen, deelnemers hebben de keus uit achttien verschillende categorieën en niveaus. Teams kunnen bestaan uit twee, drie of vier deelnemers. Inschrijven kan tot vrijdag 22 juli. Meer informatie op www.beachvolley.nl .

Hadewych van Kempen uit Den Haag neemt tussen 16 en 30 juli namens Nederland deel aan de wereldkampioenschappen zeilvliegen in Umbrië. Ze zal als een soort verkenner de wedstrijd openen als winddummy. Honderdvijftig ‘piloten’ uit 34 landen vliegen dagelijks zonder motor honderd tot tweehonderd kilometer. Het Nederlands team bestaat verder uit Arne Tänzer, Gijs Wanders, Joost Eertman, Mart Bosman, Martin van Helden en Rob in ’t Groen .

Ontslag Niet alleen Krul moet de stijgende lijn vasthouden, zijn club kan zich ook nog wel verbeteren. Om nou te zeggen dat vorig seizoen voor Newcastle glorieus verliep; nee. De club eindigde als twaalfde. Een hogere eindklassering zal de gemoederen bij ‘The Magpies’ wat meer tot bedaren brengen. Met het controversiële ontslag van de loyale maar introverte manager Chris Hughton – de flamboyantere Alan Pardew nam het over – en de plotselinge verkoop naar Liverpool voor 35 miljoen pond van Engeland-spits Andy Carroll op de laatste dag van de transferdeadline, was het afgelopen jaar regelmatig

Ingezonden mededeling

€ 69,95

per jaar

www.denhaagcentraal.net

Den Haag entraal

onrustig in Noord-Oost Engeland. Al werd Krul, sinds zijn zeventiende bij de club, daar niet warm of koud van: “Ik kan me voor zulke dingen goed afsluiten. En een beetje leven in de brouwerij is alleen maar goed”. Inmiddels is ook Tim Krul begonnen aan de voorbereiding op het seizoen 2011/2012. De Premier League begint voor hem op 13 augustus, thuis tegen Arsenal, direct een kraker van jewelste. Al wordt drie dagen daarvoor misschien nog wel belangrijker. Dan komt het Nederlands elftal naar Engeland voor een vriendschappelijk duel. Staat hij in het legendarische Wembley voor Oranje tegen zijn tweede vaderland onder de lat; dan slaat Krul op zijn roltrap naar de hemel in één keer minstens vijf treden over. ‘The Mirror’ is een krant waar je jezelf doorgaans niet graag in terug ziet. Want wat kunnen ze overdrijven. Al weten ze de zaken soms ook glashelder te verwoorden. Zoals met betrekking tot Tim Krul: ‘It’s now or never.’

Van Geenhuizen al weg bij HDM Miek van Geenhuizen komt volgend seizoen uit voor hockeyclub Laren. Ze vertrekt daarmee al na één seizoen bij de Haagse vereniging HDM. Hoewel sprake is van een doorlopend contract, heeft HDM beslist medewerking aan de overgang te verlenen. De 29-jarige Van Geenhuizen, die afgelopen seizoen haar hand brak, speelde tot 2004 ook al voor Laren. Ze maakte deel uit van het Nederlandse team dat goud won op de Olympische Spelen van Peking.


14>zomerserie: vechters

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

vilan van de loo

Kickbokser Misha Martiosian:

‘Eén van ons moet knock-out’ Na het gesprek geeft Misha Martiosian (26) me een lift. We hebben lang gepraat in dojo Kamakura. De lessen zijn afgelopen en buiten is het donker geworden. “Stap in”, zegt Misha en dat doe ik, min of meer in de verwachting dat we gezellig door de nacht tuffen en wat nababbelen. Dat pakt anders uit. Door Vilan van de Loo

Misha kijkt nauwelijks naar me. Zijn ogen zijn op de weg gericht. Hij vertelt over datgene wat er werkelijk toedoet. De nacht om ons heen maakt alles anders. Emotioneel vertelt hij over het geloof, wat dat voor hem betekent. Dat hij de ArmeensOrthodoxe kerk bezoekt. Zijn hoop voor de toekomst. Wat het is om een vechtsporter te zijn, en dat iedereen daarvoor respect heeft. Over vriendschap, dat een groot woord is. Misha praat openhartig over hoe hij voelt en denkt. Ik zwijg en luister. En ik kijk hoe hij auto rijdt, ongedurig en precies. Die weg over, een afslag scherp in, parkeren op exact die vierkante centimenter waar hij wil staan. Er zit temperament in zijn rijstijl. Ongeduld. Controle. Zo is hij dus, denk ik en ik bewonder de zelfbeheersing, al zeg ik alleen: “Dankjewel voor de lift”. Misha antwoordt: “Tot ziens”. We kijken nog even naar elkaar en dan doe ik de autodeur dicht. Misha Martiosian komt uit Armenië. Sinds elf jaar is hij in Nederland. Via een Noordelijk asielcentrum belandde hij in Den Haag. Hij vroeg om een stad waar goede sportscholen waren. “Ik wil trainen, ik hou van sport. Bij ons is de vechtsport goed, al is het door de oorlog moeilijker geworden. Hier heb ik gezocht en zo vond ik Kamakura”. Dat hij deze dojo vond, beschouwt hij als een keerpunt in zijn leven. Hier leerde hij Nederlands spreken, beter dan op de overheidscursussen die niet altijd doorgingen. “Ja, zo gewoon”, zegt Misha, en hij bedoelt: in de praktijk van alledag. Hier vond hij vrienden, die zijn achtergrond begrijpen. En op Kamakura kwam hij wonen als ‘ushi desi’, degene die de interne opleiding volgt. De strenge regels die er gelden, hinderen hem niet. “Als ik verantwoordelijkheden krijg, moet ik opletten. Sommige mensen zeggen, hoe kan jij hier alleen slapen. Die mensen zijn bang, ze vinden het hier te groot en donker. Voor mij is het goed. Perfect”. Overdag traint hij. Kickboksen. Twee trainingen per dag, elke zes weken een wedstrijd, een leven voor de sport en voor de schoonheid ervan. Dat heeft ook met zijn trainer te maken. “Toen ik in Nederland kwam, heb ik veel wedstrijden gezien op YouTube van Shian [= Gerard Gordeau, VL], ik vond het zó mooi, weet je. En toen ik hier kwam en hem zag, was ik verbaasd. Ik dacht: ‘is het die man of niet’. Die wedstrijden had ik zo vaak gezien. Dus ik was heel blij dat ik hier was”. Zijn wedstrijdmentaliteit sluit aan op die van trainer Gordeau: totale toewijding, alles geven, overtuigend willen winnen, wat er ook voor nodig is. Misha: “Eén van ons moet KO, dat is echt een goede uitslag. Niet zo van: hij heeft op punten gewonnen”. De ijzeren mentaliteit heeft voor hem met de oorlog in Armenië te maken. Hij is als enige van het gezin overgebleven. Misha heeft weinig te verlie-

>Foto: Mylène Siegers

zen en veel te winnen in de ring. Dat maakt hem anders. Fietsen “Toen ik hier kwam, moest ik wennen aan de Hollandse cultuur. Aan de tradities, aan wat mag, wat mag niet”. Het eerste dat hem opviel waren de fietsen in het verkeer: “Zo veel!” De wietgeuren die hij hier en daar rook, verbaasden hem eveneens: “Bij ons krijg je voor één gram al zeven jaar gevangenis”. Daarna was het vooral leren: alles op afspraak, de tolerantie, het gemak, maar ook het nadeel ervan. “Kijk, ik ben zo, als iets vaststaat, dan is het klaar. Ik ga niet afzeggen de dag ervoor. Wanneer ik moet vechten, dan is afspraak de afspraak en dan train ik hard. Maar ik zie soms Nederlandse jongens, die zijn relaxed. Die gaan een keer extra uit, die slapen niet. Ik moet hun ook begrijpen. Want ik kom van een ander land en dan mag ik niet zeg-

gen ‘dat is niet goed’. Wie ben ik om dat te beslissen?”. Misha richt zijn energie liever op zichzelf, dat wil zeggen op zijn sport. Er zijn vrienden, kennissen, maar er is geen geliefde. Verkering is iets voor de toekomst. Een bewuste keuze: “Ik ben alleen met kickboksen bezig. Als ik train en vecht, kan ik voor mijzelf een extra goede toekomst maken. Komt er een meisje, dan word ik verliefd en gaat alles kapot”. Hij moet er zelf van lachen, al zit er een kern van waarheid in. Genoeg vechtsporters van zijn leeftijd die afhaken. Eerst vindt een meisje het geweldig, zo’n stoere jongen. Daarna gaat ze zeuren over zijn vele avonden in de sportschool. Dat moet hij niet hebben. Daarom houdt Misha zijn leven graag zoals het is: trainen en wedstrijden. In de B-klasse zit hij al een tijdje. Wanneer hij promoveert naar de Aklasse, laat hij voor honderd procent

aan zijn trainer Gordeau over. Die beslist, niet Misha. Het is een blijmoedig aanvaarden van autoriteit dat je in het gelijkhebberige Nederland weinig tegenkomt. “Als mijn leraar zegt, ik ben er klaar voor, dan is het goed. Ook al is het over twee jaar. Dan ben ik geduldig. Ik ben leerling, dus ik moet luisteren. Wil je eigenwijs zijn? Dan kom je in de ring en wordt je KO geslagen en dan is misschien je hele toekomst kapot. Voor niks, omdat jij eigenwijs was. Daarom is het beter om naar jouw leraar te luisteren. Hij heeft meer ervaring dan jij”. Later op de avond vertelt hij dat de oorlog diep in hem zit. Hoe dat is, als hij in de ring staat, wat in principe een gevechtssituatie is. “Bij ons zijn er kinderen van acht jaar die zo voelen als ik, door die oorlog. Maar je moet jezelf controleren. Beheersen. Ik kan er zoveel over zeggen, maar sommigen begrijpen het niet. Overal

gebeurt van alles. Dan kan ik niet over de oorlog praten. In Nederland moet je beleefd zijn, toch?”. Paspoort Of Misha ooit terug gaat naar zijn geboorteland, weet hij niet. Dat is voor de verre toekomst een vraag. Hij is Nederlander volgens zijn paspoort, alle herinneringen en gevoelens ten spijt. Zijn blik is op de sport gericht: “Hier in Nederland kun je alles doen wat je wilt. als jij zit te wachten, dan gebeurt er niets”. Dan stel ik toch de vraag die me de hele avond op de lippen ligt. Wat als het niet lukt, wat gebeurt er dan met hem? Hij haalt zijn schouders op. “Als er iets gaat gebeuren, dan gaat het gebeuren. Ik kan … Kijk naar Japan. Daar komt de tsunami, alles is weg. Je bent geboren en je gaat dood”. Meer wil hij er niet over zeggen. Het is een ondermijnende vraag, tenslotte. Hij vraagt of ik een lift wil, zijn auto staat buiten.


15

varia<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Drie nominaties Onderwijsprijs SBO Merlijn, De Vrije School Den Haag en het Domein Maatschappelijke Dienstverlening van ROC Mondriaan maken dit jaar kans op de Haagse Onderwijs Prijs. De onderscheiding bestaat uit een beeld ontworpen door Emma Dekker (leerlinge van het HML) en een geldbedrag van vijfduizend euro voor een workshop naar keuze. Bij de officiële opening van het schooljaar 2011-2012, op 1 september, reikt wethouder Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Dienstverlening) de prijs uit. SBO Merlijn is genomineerd met het project ‘De Magie van Merlijn’, waarbij leerlingen gericht de kans krijgen hun talenten te benutten door op hun eigen niveau en in eigen tempo te leren. De Vrije School is genomineerd met de projectweek ‘Duurzame Ontwikkeling’, waarbij leerlingen zijn geïnformeerd, geïnspireerd en uitgedaagd over dit thema na te denken. Het project ‘Lerend Wijkcentrum’ van ROC Mondriaan draait om een vernieuwende vorm van onderwijs die studenten van vmbo, mbo en hbo een grote verantwoordelijkheid geven bij de ontwikkeling, uitvoering en planning van activiteiten in een realistische beroepssituatie. Daardoor kunnen ze talenten beter benutten.

Dunea blijft De verhuizing van waterleidingbedrijf Dunea naar Zoetermeer gaat niet door. Het pand aan het Plein van de Verenigde Naties waarop de onderneming haar oog had laten vallen, bleek toch niet beschikbaar. Dunea had al haar medewerkers per januari 2013 in Zoetermeer willen onderbrengen. Directeur Piet Jonker van de onderneming liet weten ‘erg teleurgesteld’ te zijn. Volgens hem gaat de zoektocht naar een pand wel door. Dunea levert drinkwater aan circa 1,2 miljoen mensen in het westelijk deel van ZuidHolland. Het hoofdkantoor staat nu nog in Voorburg.

Ingezonden mededeling

stadsgroen

Vormgeven

De wokpan is al vaker gebruikt, dat zie je zo. Het oranje slangetje dat de wokbrander verbindt met de grote gasfles is wel nieuw. Op de tafel liggen vlijmscherpe messen, die dadelijk de koriander, asperges en pepers een nieuwe vorm zullen gaan geven. We zijn te gast in een tuin aan het Nassauplein, waar met een feestelijke buitenmaaltijd het eindresultaat van een bijzondere tuinmetamorfose wordt gevierd. De meeste tuinen achter de eclectische huizen aan deze straat zijn behoorlijk breed, maar niet heel erg

De Nieuwe Kerk.> Foto: Den Haag Marketing

Minder bomen bij Nieuwe Kerk gekapt De kapvergunning voor de bomen op het terrein van de Nieuwe Kerk wordt gedeeltelijk herroepen. Drie bomen kunnen wat de gemeente betreft blijven staan. Daarmee volgt ze de adviescommissie bezwaarschriften. Het gaat om de bomen die bekend staan als 5, 6 en 7, een iep, een populier en een Italiaanse populier. De overige negen bomen rondom de Nieuwe Kerk worden

wel gewoon weggehaald. Er komen twee bomen voor terug. De werkzaamheden hebben plaats in de laatste maanden van dit jaar. Dan wordt ook de positie van de drie bomen die toch mogen blijven, aangepakt. De kwestie speelt al sinds begin vorig jaar, toen de gemeente zonder overleg met de omwonenden de kap van de bomen aankondigde.

De tuinarchitecte heeft speciaal voor de jongedames achter op het perceel een entresol laten bouwen, die met een heuse catwalk is te bereiken diep, ze grenzen aan die van de Surinamestraat. De in de negentiende eeuw zo gewilde kleine theekoepeltjes hebben hier nooit gestaan, maar op de geschoren gazons zijn ongetwijfeld de nodige high tea’s en soirées georganiseerd. Omdat er tegenwoordig veel kantoren, ambassades, genootschappen en ook een damesleesmuseum en kamer van koophandel hun intrek in

de woningen hebben genomen, zijn veel van de tuinen ingericht als onderhoudsarme rooktuin of een handige parkeerplaats. De tuin waar we vanavond in eten behoort toe aan een echtpaar met drie dochters. Tot voor kort bestond hun buitenruimte uit enkel een stenen muur, een enorme, oude klimhortensia, een aangewaaide boom en een wiebelige bestrating. De tuinarchitecte heeft speciaal voor de jongedames achter op het perceel een entresol laten bouwen, die met een heuse catwalk is te bereiken. Op deze houten etage staan een loungebank en loungestoel, fijne fleece dekens zorgen voor kleur. Onder de constructie kunnen de fietsen van het gezin worden gestald. Terwijl de inhoud van de pan begint te geuren, genieten we van het uitzicht over de oude stenen muur. Door het bouwen van de lounge-etage is namelijk niet alleen veel praktische ruimte in de tuin ontstaan, er is ook een geheel nieuw perspectief gecreëerd. Als een soort van cadeautje heeft zich een aantrekkelijk ruimtelijk uitzicht over de omgeving gevormd en terwijl de kok het fusiongevecht van aardappelen, zeekraal en kerrie met een handvol rode peper aangaat, kijken wij naar de fusion die de tuinarchitecte heeft weten te bewerkstelligen. Door vorm en functie te laten versmelten. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

Ingezonden mededeling

Iyengar Yoga Centrum Den Haag

YOGA

SUMMER INTENSIVE juli augustus ma di wo do ochtend 7.00-8.30 uur info 06 24 14 48 73

16 lessen 130 euro - losse les 10 euro

www.iyengar-denhaag.nl

onderwijs

Een taak in de vakantie levert weinig op Jaren geleden schreef ik in deze krant een column over leerlingen, die de hele vakantie door ouders achter hun broek gezeten werden omdat ze hun taak voor wiskunde, Duits of Frans nog moesten maken. De hele ellende wordt meegenomen naar de camping in Frankrijk, waar natuurlijk nauwelijks iets gedaan wordt. Terecht, want vakantie is vakantie. Inmiddels is er nog steeds weinig veranderd. Docenten leggen nog steeds taken en herexamens op, soms om wraak te nemen op vervelende leerlingen, maar meestal om hun eigen vak niet onder het tapijt te

laten wegmoffelen. Vooral taken voor leerlingen, die niets hebben gedaan aan een vak, dat ze toch niet kiezen, zijn populair. Eigenlijk is de zaak nog veel erger geworden. We hebben niet alleen met docenten te maken, die taken opleggen, maar vooral ook met ouders, die alles in het werk stellen om met taken en herexamens een bepaald doel te bereiken voor zoon of dochter. Meestal gaat dat om de VWO-wens aan het eind van de derde klas of de gewenste keuze voor een sterk bèta-profiel. Dat neemt inmiddels belachelijke proporties aan.

Kinderen van veertien jaar worden massaal twee weken naar de Twentse universiteit gestuurd om hun wiskunde B te laten bijspijkeren door studenten, die daarmee hun wereldreis willen financieren. Waarom hebben deze leerlingen die ongekende ijver niet op school laten zien ? Moeder weet dat precies. Haar zoon had een slechte relatie met zijn docent, die geen vertrouwen gaf en hem niet op maat kon helpen. Navraag leert dat de bewuste jongeman in de les slechts met zijn blackberry bezig was en tegen zijn wanhopige docent zei, dat hij op de bijles wel alles begreep. Dit ongebreidelde vertrouwen in een maakbare leerling is misplaatst. Het herexamen dat deze jongen half augustus moet maken en waarvoor hij een zes moet halen, terwijl hij het afgelopen jaar nooit hoger dan een vier haalde, zal waarschijnlijk tot vijf-kommadrie leiden. Dan is de beer echt los. De ouders eisen inzage in het werk en in het correctiemodel en beweren dat de

docent expres een onvoldoende geeft. In Twente wist hij alles, kon hij alles, begreep hij alles. Alle proefexamens maakte hij goed. Er is 1000 euro geïnvesteerd! Nu is zijn toekomst weg. Hij moet wiskunde A gaan doen en dat is heel talig. Omdat hij dyslect is levert dat extra problemen op. Er is maar één oplossing. De school moet hem voorwaardelijk de kans geven in het gewenste profiel. An-

In Twente wist hij alles, kon hij alles, begreep hij alles. Alle proefexamens maakte hij goed. Er is 1000 euro geïnvesteerd! Nu is zijn toekomst weg

ders gaan de ouders naar de landelijke klachtencommissie. De rector zucht en denkt aan die keer dat hij gelijk kreeg bij die commissie in Woerden, maar dat hij wel 3000 euro onkosten moest betalen! Dat niet weer, denkt hij. Wat te doen? Met blij gemoed adviseert hij de ouders uit te wijken naar een particuliere school, want voorwaardelijke bevordering is de grootst denkbare ramp in dit soort situaties. De ouders ontploffen! Wat denkt hij wel? Dat is veel te duur en bovendien is het de schuld van de school. Impasse. Uiteindelijk wordt de rector gered door de leerling, die een gesprek aanvraagt zonder zijn ouders. Hij legt zich neer bij de beslissing en heeft er ook geen moeite mee. “….En je ouders dan…?”, vraagt de rector nog. Ach, die liggen in scheiding en de jongen gaat bij zijn vader wonen, die er helemaal geen moeite mee heeft. Zo zie je maar hoe een vakantiescheiding toch nog tot iets moois kan leiden!


16>eten & drinken

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

koken met henk savelberg

Biologisch fruit Inmiddels is voor heel veel mensen biologisch een logische keuze en dat aantal groeit nog steeds. Niemand kiest immers voor het eten van giftige stoffen en/of waterige, smakeloze groenten en fruit. Volgens onderzoek worden ongeveer 800 pesticide (gifstoffen) gebruikt in de productie van groente en fruit, deze bestrijdingsmiddelen kruipen onder de schil door en dringen door tot in de kern van de groente of vrucht. Schillen of schoonmaken helpt dus niet. Met name pitloze druiven en mandarijnen scoren hierbij hoog en dit zijn nu juist de favoriete fruitsoorten van kinderen. Bij kleine kinderen kan dit gif zelfs een negatief effect hebben op de afweer, de groei en de mentale ontwikkeling. Er bestaan veel stoffen waarvan wij nog veel te weinig weten maar toch zijn toegestaan en bovendien verschillen de normen van land tot land. Vooral Spanje en Italië vatten een en ander wat makkelijker op en dan zijn er natuurlijk nog de talloze tropische fruitsoorten waarvan tot voor kort weinig bekend was hoe ze worden gekweekt. De enige vrucht die bestrijdingsmiddelen grotendeels buiten kan houden is de banaan en dat is maar goed ook want op bananenplantages kijkt men niet op een beetje gif. Er is echter goed nieuws van het tropisch fruitfront: ook daar wordt steeds vaker biologisch geteeld. Ook hier weer: ‘u vraagt wij produceren’. Bovendien wordt men ook in deze landen steeds meer milieubewust. Bij het overgrote deel van de consumenten is het wel duidelijk dat het gezonder is om biologische groente en fruit te eten, er zitten gegarandeerd geen schadelijke overblijfselen van bestrijdingsmiddelen in. Als u overstapt op biologische groente en fruit geldt voor Nederlandse producten ook het in acht nemen van de seizoenen

de eetrubriek

Noh Japans

7½ Oordeel: + dagverse producten + veel halve porties mogelijk - niet onderscheidend

Qua timing valt deze aflevering een beetje verkeerd, want Japans restaurant Noh viert op dit moment vakantie. Over een week, donderdag 21 juli, worden de deuren weer geopend. Ik heb namelijk een beetje vooruit gegeten, want we zijn weer druk op eiwittendieet. Wie mijn strijd tegen de kilo’s eerder dit jaar in de krant heeft gevolgd, weet dat ik in januari op 107,6 begon en na drie maanden op 91,5 eindigde. Inmiddels staat de teller op 88,1. Ik constateer het maar even voor al die mensen die me naar aanleiding van deze rubriek voortdurend vragen of ik het afvallen heb opgegeven. Het maakt alleen dat mijn eerder genoten eetavonturen zich momenteel beperken tot Italiaans, Indisch en Japans, want in die restau-

Japanse en Chinese dimsum-restaurants hebben voor mij een beetje de kunst van Jacobsschelpen bereiden in pacht rants verandert de kaart niet of nauwelijks. Anders is mijn bespreking zo snel gedateerd. Noh is het jonge broertje van Kiraku, in 1992 voortgekomen uit Shirasagi en op een steenworp afstand aan de Toussaintkade. De menukaarten van beide zaken verschillen onderling wel wat en de prijzen lopen ook wat uiteen. Bij Noh zijn de tempura (gefrituurde vis en groenten in een dunne beslaglaag), vlees en eendenborst wat duurder, bij Kiraku zijn de verschillende sushis wat meer aan de prijs. Er zal vast wel een reden zijn waarom het verschilt, al kan ik die niet bevroeden. En het schattige Hong Kong-Chinese meisje dat hier bedient zal ik maar niet met lastige vragen daaromtrent bestoken; de schat is veel te blij dat ze juist die dag voor haar havo-diploma is geslaagd. Wij vieren ook een beetje feest door te beginnen met een glas Prosecco rose (€ 6,75), dat natuurlijk niets met Japan van doen heeft, maar wel gewoon een aangename start inhoudt. Mijn vrouw opent vervolgens het diner met een spicy hotate (€ 10,50), oftwel een gegrilde St. Jacobsschelp. Japanse en Chinese dimsum-restaurants hebben voor mij een beetje de kunst van Jacobsschelpen bereiden in pacht. De allerallerlekkerste vind je bij Oni, iets verderop in de Prinsestraat. Met name de saus daar is om Adres Hooikade 13-14 Telefoon 070 3462603 Info www.nohrestaurant.nl Geopend woensdag t/m zaterdag 17.30 tot 22.30 uur (keuken)

helemaal van de kaart te raken. Maar die van Noh mag er ook zijn. Mijn vrouw heeft geen aanvechting om de schelp uit te likken, maar laat weinig sausresten over. Ik ben best te spreken over mijn Cani Salade (€ 10,50), een salade van Alaska red Kingcrab (echte krab, geen surimi), al kan ik het niet nalaten te constateren dat die bij Wox weer net wat beter is. We drinken er een glas Chardonnay bij (€ 3,75) die tot de categorie dertien in een dozijn behoort. Verder maar aan het bubbelwater (€ 5,50 voor driekwart liter). Naarmate de avond vordert, krijg ik het idee dat dit ‘second-best-gevoel’ een beetje bij alles aan Noh kleeft. Het is allemaal goed, maar ik heb het ergens anders steeds net iets beter getroffen. Dat geldt ook weer de Dobin Musho (€ 11,50), een rijkelijk gevulde vissoep die mijn echtgenote nuttigt voordat ze op sashimi van zalm en tonijn (€ 21,75), twaalf plakjes in totaal, overschakelt. De rauwe vis is van uitstekende kwaliteit, en rechtvaardigt het motto van Japanners: ‘de beste wijze om een vis te koken, is het niet te doen’. Maar dat stelt dan uiteraard hoge eisen aan de kwaliteit en met name de versheid. Daar valt bij Noh niets op aan te merken. Ik heb overigens in Japan meegemaakt, dat de vis aan mijn tafel levend werd opgediend en ter plekke in plakjes werd gesneden. Verser kan het niet, maar ik moest wel even slikken. Meestal heb ik de neiging in Japanse eetgelegenheden me ongeremd op tempura te storten. Ik ben een liefhebber van deze simpele kookkunst en verheug me er op weer naar Japan te gaan en daar in speciale tempurarestaurants (meer een soort snackbar met een enorme frituur) te eten. Ik hou het hier echter bij Usuyaki (€ 22,50), met groenten gevulde beefrolletjes. Ik heb namelijk als dessert tempura-ijs op de kaart zien staan en daar ben ik reuze benieuwd naar. De Usuyaki is een smakelijk gerecht, dat vergezeld gaat van witte rijst en een kleine salade, maar brengt me niet in vervoering. Het tempura-ijs met vers fruit (€ 9,25) – gelukkig geen groene theeijs of rode bonenijs, maar gewoon vanille – is meer een curiositeit dan dat men me hier voortaan ’s nachts wakker voor mag maken. We sluiten Italiaans af, zoals we Italiaans zijn begonnen: met espresso macchiato (€ 2,30), goede koffie die past bij het niveau van deze zaak. In totaal rekenen we € 112,40 af. Coos Versteeg Voorgerechten vanaf Sushi vanaf Hoofdgerechten vanaf Nagerechten vanaf Alle creditcards

€ 4,75 € 1,90 € 15,00 € 3,25

met als gevolg dat u alleen producten eet die op het toppunt van smaak en kwaliteit zijn en bovendien goedkoop doordat de aanvoer groot is. Hierbij het recept van een Franse klassieker uit de Limousin, in het deeg wordt geen boter gebruikt waardoor het een niet al te zwaar nagerecht is. Kersen zijn kwetsbaar, een hagelbui laat ‘deukjes’ achter en een erg warm voorjaar kan door snelle groei scheurtjes in de vruchten veroorzaken. Voor de meeste bereidingen is dat geen enkel probleem. ‘Als de smaak maar goed zit’ is men over het algemeen best bereid genoegen te nemen met een niet geheel volmaakt uiterlijk.

Kersenclafoutis,

kersentaart voor een vorm van 24 cm doorsnede: >500 gram biologische kersen, ontpit >2 ½ dl melk >merg uit ½ vanillestokje >75 gram bloem >3 eieren >100 gram suiker >snuf zout >poedersuiker om te bestrooien >boter om in te vetten >eventueel slagroom of crème fraîche.

Verwarm de oven voor op 190 graden. Vet de taartvorm in en bestrooi de bodem met een dun laagje poedersuiker. Verdeel de kersen over bodem van de taartvorm. Klop in een kom of keukenmachine melk, bloem, eieren, suiker, vanille en snufje zout tot luchtig beslag en schenk dat over de kersen, zet de schaal in het midden van de oven en bak de Clafoutis in 40 à 45 minuten gaar en goudbruin. Haal de Clafoutis uit de vorm en bestrooi hem royaal met poedersuiker, serveer hem lauwwarm, eventueel met apart een schaaltje geslagen room of crème fraîche.

Alleen maar gezonde drankjes bij JuicyDetails Op zoek naar meer energie, weerstand, schoonheid of balans? Voor al deze ‘moods’ heeft JuicyDetails, het juiste drankje. De wereldwijde franchiseon-

derneming die pasgeleden zijn deuren opende in de Rijnstraat vlakbij Centraal Station claimt dat al haar alle recepturen wetenschappelijk zijn sa-

mengesteld door voedingstechnologen en diëtistes. De smoothies worden gemaakt van hele stukken vers fruit en/ of groente. www.juicydetails.nl.

Ingezonden mededeling

€ 39,95

per half jaar

Savelberg

www.denhaagcentraal.net

Geniet op ons prachtige terras tot eind september van dit unieke aanbod;

Den Haag entraal

Zomerarrangement Bruisend aperitief, 4-gangenmenu, inclusief 4 glazen wijn en koffie met mignardises

€ 75,00 p.p. Reserveren o.v.v. zomerarrangement

~ Oosteinde 14 ~ 2271 EH Voorburg ~Tel 070 387 20 81 ~ ~ info@restauranthotelsavelberg.nl ~


17

service<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

oplossingen van vorige week 7 3 8 2 5 6 4 9 1 M A A G D L S F E E R

4 1 2 9 3 7 5 6 8

6 5 9 8 1 4 3 7 2

O K K R K T E R A T O N A M D M G E L N E D I N A E G A G O E S

3 8 6 5 4 9 1 2 7

A A N E I E R R C E D E A E L E L I F T

1 2 5 6 7 8 9 3 4

9 7 4 1 2 3 8 5 6

A I R G U I A G L E A L A B T A O U R E N D S D I E N A E E D S T N E A D A

kruiswoordpuzzel

sudoku

2 4 7 3 8 5 6 1 9

8 6 3 7 9 1 2 4 5

5 9 1 4 6 2 7 8 3

L O E R G E I V E I D E E N A T H O E R I N

E N S T A D E D E R I N E E D E N A R V E L E N E R D E S E R T

6

7

7 3

2 1

6

8 9 4

9 4

3 8

Min (⁰C) Max (⁰C) Zon (%) Neerslag (%) Wind

14 19 65 40 wzw 4-5

3 7

14 18 20 95 zzw 5-6

Alarmcentrale Politie Haaglanden

SMASH is een samenwerkings­verband van alle huisartsen in Den Haag, Leidschendam, Rijswijk, Voorburg, Voorschoten en Wassenaar. SMASH regelt spoedeisende huisartsenhulp buiten kantoortijden. Iedere dag tussen 17.00 uur ‘s avonds en 8.00 uur ’s morgens; gedurende het hele weekend en op alle erkende feestdagen. www.smashaaglanden.nl

Weerman

maandag

14 18 55 70 wzw 4-5

112

0900 - 8844 Meldnummer dierenbescherming 0900 - 20 21 210 (10ct./min.)

Tandartsendienst avond- en weekenddienst alleen spoed 070 - 311 03 05

Dierenartsen weekenddienst

(dag en nacht bereikbaar) www.dierenambulancedenhaag.nl

27 32

www.dierenbescherming.nl (Spoedgevallen nacht en weekend)

0900 - 2226 333 en 0900 - 2222 456 www.dierenartsenkring-denhaag.nl

11

28

12

20

24

25

29

30

33

34 36

38

39

44

40

45

46

50

59

10

19

35 37

9

16

23

51 55

60

Horizontaal: 1 parcours 7 sieraad 13 aartsbisschop 14 plaats in Engeland 16 vanaf 17 pasvorm 18 eikenschors 19 zeehond 21 bedekte spot 24 verzoekschrift 26 snavel 27 venijn 29 rivier in Afrika 30 herkauwer 31 profeet 33 inham 34 uitvinder 35 sprookjesfiguur 36 persoonlijk voornaamwoord 37 Schotse rok 39 ondersteboven 41 rijstdrank 44 deel van een wet 45 boerenbezit 46 deksel 48 dochter van

41 47

52 56

61

42

43

48 53

57 62

63

65

Cadmus 49 legerrang 52 voorzetsel 54 hevig 55 zwaardwalvis 57 deel van een naald 58 voor de vuist 60 revolverheld 63 voegwoord 64 plant 65 beraad Verticaal: 1 kleedhok 2 dat is 3 Schotse stam 4 dom 5 in voce 6 afslagplaats bij golf 7 autokeuring (afk.) 8 ambtshalve 9 soort kers 10 aantal huizen 11 bedrijfsvorm 12 speels 15 snelle loop 17 telefoon 20 boete

22 opstootje 23 boom 24 welgesteld 25 zangnoot 28 raamwerk 29 plant 32 zangstem 34 halsbont 37 woestijndier 38 Ierse verzetsgroep 39 ijzerhoudende grond 40 gebogen been 42 plaats in Overijssel 43 monarch 45 vliegend dier 47 radiolamp 50 regelmaat 51 vlaktemaat 53 Europeaan 55 grootvader 56 Nederlandse omroep 59 tegenover 61 silicium 62 als volgt 63 water in Friesland

colofon Den Haag Centraal B.V. Korte Poten 9a, 2511 eb Den Haag

Coördinatie redactie Miranda Fieret Willem Hoogendoorn Annerieke Simeone

Marc Putto

Informatie dienstdoende apotheken 070 - 345 10 00

Stichting Dierenambulance Den Haag 070 - 328 28 28

22

31

8

15

Directeur/Hoofdredacteur Coos Versteeg

14 28 30 90 wzw 5

7

64

Voorlopig is dat ook zo, maar in het tijdpad 25-30 juli zijn er toch wat aanwijzingen dat er (iets) stabieler weer in aantocht is. Dat sluit ook aan bij de kalenderklimatologie. Vaak zie je dat na een tegenvallend verloop van de julimaand het tegen augustus wat, of zelfs flink beter wordt. Zelfs in de belabberdste zomer van de laatste drie decennia (1980) was dat het geval. Zomers vanaf laatste juliweek ? Meer info en achtergronden op de weerprimeurlijn, 0900-1234554.

zondag

6

18

26

58

spoedgevallen

SMASH (Stichting Mobiele Artsen Service Haaglanden)  070 - 346 96 69

5

54

2

ren die er beslist wezen mochten (24 graden dinsdag). Dit werd veroorzaakt door voorlopig het laatste hogedrukgebied van deze week. Een actieve depressie die dinsdag opstoomde vanuit een nogal ongebruikelijke richting (uit het zuiden), gaf vooral richting woensdag en donderdag nog (veel) regen. We hebben tot vrijdag steeds een stevige en kille noordwestenwind bij slechts 15-17 graden. Op de vrijdag blijft het voor de verandering goeddeels droog alvorens in het weekeinde dus die venijnige raddraaier langszij komt met opnieuw (veel) regen en vooral flink wat wind aan zee. Het lijkt er een beetje op alsof het niet meer goed zou kunnen komen met deze toch al niet opperbeste zomer.

zaterdag

4

14

49

Zomer voorlopig nog in mineur

vrijdag

3

13

21

het weer in den haag

Vooral in het weekeinde lijkt de zomer verder in het slop te geraken, maar ook in de nacht naar woensdag was het soms al even bar en boos met veel water in het land. Den Haag kwam tot een bescheiden 15 millimeter water, maar in Midden-Nederland viel een veelvoud met in Harderwijk en Elspeet respectievelijk 70 en 73 millimeter. Zo’n hoeveelheid valt normaal in een hele maand. Een actieve depressie komt in het weekeinde zo goed als zeker richting noordelijke Noordzee en kan mogelijk enige tijd veel wind (windkracht 7-8) gaan geven op onze Nederlandse westkust. Afgelopen maandag en dinsdag waren nog prima zomerdagen in Den Haag en omgeving met temperatu-

2

17

5 3 1 4

4 2

1

Stadsredactie Joke Korving Alexander Münninghoff Casper Postmaa Theodore Pronk Hans Schmit Dominique Snip Adrie van der Wel Gemeentepolitiek Jan van der Ven (coördinator) Elske Koopman Economie Alexandra Sweers Joep van Zijl Cultuurredactie Egbert van Faassen Sjoerd van Faassen Bert Jansma Babeth Knol Eric Korsten Thijs Kramer Astrid van Leeuwen Doron Nagan Anneke Ruys Jill Stolk Aad van der Ven Sportredactie Ronald Mooiman (coördinator) André Buurman Eppo Ford Bert Tielemans Hans Willink Chris Willemsen Martin van Zaanen Eindredactie Dick Toet Wouter Storm (corrector)

t 070-3644040 f 070-3633570 Voor een compleet overzicht:

www.denhaagcentraal.net Algemene Zaken Marianne ten Have Columnisten Marc Delissen Troy Douglas Kees Jansma Vilan van de Loo Marcella Mesker Marcel Verreck Rubrieken Teun Berserik (strip) Emilie Bolsius (medisch) Hugo Dirksmeier (onderwijs) Wendy Hendriksen (tuin) Bas Martens (juridisch) Marc Putto (weerbericht) Marnix van Rij (financieel) Marnix Rueb (cartoon) Henk Savelberg (culinair) Renate van der Zee (society) Illustraties Marcello’s Art Factory Vormgeving Anneke de Zwaan Fotografie Jurriaan Brobbel C&R Pan Chen Creative Images Eveline van Egdom Raymond van Houten Mylène Siegers Otto Snoek en fotopersbureau’s Hollandse Hoogte en WFA

Bladmanager Peter Schaaff schaaff@denhaagcentraal.net mobiel: 06 51619680 Advertentiebeheer & Marketing Anne Marie Scheffel Scheffel@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Advertentieverkoop Mayka Postma postma@denhaagcentraal.net mobiel: 06 52579972 Administratie Ida Leferink leferink@denhaagcentraal.net t 070-3644040 Correspondentie • Advertentie advertentie@denhaagcentraal.net • Redactie redactie@denhaagcentraal.net • Algemeen info@denhaagcentraal.net

Abonnementsprijzen Kwartaal € 21,95 / Halfjaar € 39,95 / Jaar € 69,95 *Bij betaling met acceptgiro worden € 2,50 administratiekosten in rekening gebracht.Verzendkosten buitenland zijn voor rekening van de abonnee.

>Abonnementenservice< Voor opgave abonnementen, verhuizingen, bezorging en wijzigingen:

Bel 0172 – 476085 (ma t/m vr: 9 – 17 u),

of per e-mail:abonnementen@denhaagcentraal.net. Voor opzeggingen (uitsluitend schriftelijk, uiterlijk 4 weken voor einde abonnementsperiode).


6>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Vervolg>Exposities waarvan hij hoopt dat het hem nooit ècht zal overkomen.

Kinderboekenmuseum Prins Willem-Alexanderhof 5, 070-3477941, di t/m vr 10-17 uur, za, zo en feestdagen 12-17 uur >t/m 31 december: Kikker. Geïnspireerd op de werken van Max Velthuijs, heeft Kikker en zijn vriendjes een vast onderkomen in het Kinderboekenmuseum. Kikker nodigt de allerkleinsten uit tot spel en prikkelt hun fantasie. >t/m 31 december: Papiria. Een avontuurlijke ontdekkingstocht door de wereld van het kinderboek en de eigen verbeelding. Kinderen strijden tegen Inktvraat die dit literaire luilekkerland bedreigt.

Van Kranendonk Gallery Westeinde 29, 070 3650406, wo t/m za 12-17 uur en op afspraak >t/m 23 juli: Changing Places. Werk van Bieke Depoorter (photography), Esther Janssen (sewn paintings), Luisa Zanzani (photography).

behoort, met haar vele schilderijen van de Haagse School en de Franse School van Barbizon, tot de belangrijkste in haar soort. (juli, aug alleen op afspraak) >t/m 28 augustus: 20 years of Livingstone. Groepstentoonstelling

Louis Couperus Museum Javastraat 17, 070 3640653, do t/m zo 12-17 uur >t/m 6 november: Inspiratie uit NederlandsIndië: Louis Couperus, Isaac Israels en H.P. Berlage. Op deze tentoonstelling zijn schilderijen, tekeningen, schetsen en beschrijvingen van de drie kunstenaars te zien en worden hun reisindrukken vergeleken.

Louwman Museum Nationaal Automobiel Museum Leidsestraatweg 57, di t/m zo 10-17 uur >permanent: Louwman Museum - Vaste collectie. Ruim 200 auto’s uit de periode 1886 tot heden, en een collectie automobiele kunst die bestaat uit schilderijen, sculpturen en affiches.

Madurodam

Korte en Lange Voorhout, > t/m 11 september: Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars.

George Maduroplein 1, 070 4162400,1 juli t/m 31 augustus 9-23 uur, 1 september t/m 31 december 9-18 uur (herfstvakantie 16 t/m 31 oktober 9-18 uur), Kerstvakantie 18 december t/m 2 januari 2012 9-18.30 uur >permanent: Heel Holland in één stad. De bekendste gebouwen van Nederland op schaal 1:25.

Letterkundig Museum

Galerie Maurits van de Laar

Prins Wilem-Alexanderhof 5, 070 3339666, di t/m vr 10-17, za en zo 12-17 uur. UITpas geldig >t/m 14 augustus: Een literaire roadtrip; door passie gedreven. Tentoonstelling over een vrolijk literair avontuur vol onverwachte ontmoetingen en bijzondere belevenissen. >t/m 31 december: Het Pantheon - 100 schrijvers - 1000 jaar literatuur. Nederlandse en Vlaamse schrijvers vanaf de middeleeuwen tot heden. Het Pantheon brengt alle hoogtepunten uit de Nederlandse literatuur in de meest brede zin bijeen. >t/m 31 december: De Nationale Schrijversgalerij. Van Kader Abdolah tot Joost Zwagerman, van Louis Couperus tot Anna Enquist, van De Schoolmeester tot Toon Tellegen; sta oog in oog met schrijvers van toen en nu.

Herderstraat 6, 070 3640151, wo t/m za 12-18, laatste zo v.d. maand 13-17 uur >t/m 17 juli: Zomeropstelling. Marie Civikov, Marjolijn van der Meij, Femmy Otten schilderijen, tekeningen, reliëfs.

Lange Voorhout

Livingstone Gallery Anna Paulownastraat 70 A/B, 070 3609428, wo t/m za 12-17 uur en laatste zo v.d. maand

Museum Meermanno I Huis van het Boek Prinsessegracht 30, 070 3462700, di t/m zo 12-17 uur. UITpas geldig >t/m 23 oktober: Pop up! Bijzondere en beweegbare boeken. Meermanno toont anatomische atlassen en astronomische werken uit de 15de to de 18de eeuw en speelboeken in allerlei verschijningsvormen.

De Mesdag Collectie Laan van Meerdervoort 7, 070 3621434, wo t/m zo 12-17 uur. >permanent: De Mesdag Collectie - vaste collectie. De Mesdag Collectie, voorheen Museum Mesdag, herbergt een uitzonderlijke verzameling 19de-eeuwse kunst. De collectie

Museon Stadhouderslaan 37, 070 3381338, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig >t/m 31 december: De Poolzaal, overleven tussen ijs en smeltwater. De tentoonstelling biedt inzicht in de veranderingen die zowel natuur als cultuur in het polaire gebied doormaken en gaan doormaken. >t/m 31 december: Leefruimte voor mens en dier. Educatieve tentoonstelling over o.a. de druk die door de mens wordt uitgeoefend op de natuur. >t/m 31 december: De eerste kustbewoners: ontdek het geheim onder een vinexwijk. VINEX locatie Ypenburg was gedurende een aantal eeuwen het woongebied van de prehistorische mens. >t/m 31 december: Geologie en Techniek. Deze educatieve tentoonstelling maakt, aan de hand van interactieve presentaties, moderne mediatoepassingen en museumvoorwerpen, de belangrijkste geologische processen in de aarde en de aardkorst inzichtelijk. >t/m 31 oktober: Wetenschap verandert je wereld. Ontdek de impact van wetenschap op onze samenleving.

Muzee Scheveningen Neptunusstraat 90-92, 070 3500830, di t/m za 10-17, zo 12-17 uur. UITpas geldig >t/m 11 september: Scheveningen Holland Sport - Het Sprookje van Houtrust. De geschiedenis van de club, het type voetbal dat werd gespeeld, de organisatie van de club, de samenhang met de Scheveningse gemeenschap en de clubcultuur in beelden, teksten en objecten.

Nest De Constant Rebecqueplein 20, 070 3656546, do t/m zo 13-17 uur >t/m 17 juli: Domesticated Conditions. De Belgische kunstenaar Ruben Bellinkx vult heel Nest met een combinatie van het alledaagse en het absurde.

Galerie Nouvelles Images Westeinde 22, 070 3461998, di t/m za 11-17 uur >t/m 20 augustus: De foute beelden. Beelden van Gijs Assmann, Rachid Ben Ali, Roland Berning, Rob Birza, Marnix Goossens, Paul Klemann, Rudy Klomp, David Lindberg, Lucassen, Mai van Oers, Jan vd Pol, Theo Schepens, Joost vd Toorn, Emo Verkerk en C.A. Wertheim.

Panorama Mesdag Zeestraat 65, 070 3644544, ma t/m za 10-17, zo 12-17 uur >permanent: Panorama Mesdag - Vaste collectie. Zinsbegoochelend panorama van Scheveningen in 1881 en museum gewijd aan overige werken van Hendrik Willem Mesdag.

Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur Lange Houtstraat 15b, 070 3630618, > t/m 15 oktober: 20m2 beleving - 48m3 ruimte. Het beleven van slapen, tv kijken, ‘buiten’ zitten, opbergen en wassen op 20m2 pure eenvoud met een ervaring van 48m3 ruimte. Een echte interieur ervaring met licht en donker ervaring in een 1:1 maquette. >t/m 15 augustus: De plek van Eva. 4 solowerken en 2 installaties waarin thuis voelen en (t) huis ontdekken een grote rol spelen, gemaakt door kunstenares Eva Klee.

Bodega de Posthoorn Lange Voorhout 39, 070 3604906, >t/m 30 juli: Biggen en Boedha’s. Schilderijen van Marjo van Luinen.

Galerij Prins Willem V

>t/m 4 september: Zomer in beeld. Beelden van diverse kunstenaars.

3Stones Laan van Meerdervoort 46a, 070 3608761, >t/m 31 augustus: Tinga Tinga. Schilderijen van de Tinga Tinga Arts Cooperative Society (TACS) uit Dar es Salaam/Tanzania, georganiseerd door Frangipani Art.

Stroom Den Haag Hogewal 1-9, 070 3658985, wo t/m zo 12-17 uur >t/m 21 augustus: Raphael Zarka. Solotentoonstelling van de veelzijdige Franse kunstenaar Raphaël Zarka.

De Verdieping van Nederland Prins Willem Alexanderhof 5, 070 3140911, ma & zo 12-17, di 09-20, wo t/m za 09-17 uur >t/m 28 augustus: Topstukken met de grootste historische X-factor! Unieke, bijzondere stukken uit de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief. Onder de stukken zijn onder andere De Vrede van Munster en de eerste Nederlandse Donald Duck te zien.

Buitenhof 35, 070 3023437, di t/m zo 12-17 uur >permanent: Galerij Prins Willem V - Vaste collectie. Verzameling voornamelijk 17de-eeuwse schilderijen, een weerspiegeling van de smaak van Prins Willem V.

Vitrine

Pulchri Studio

Wagenstraat 124, 070 3562510, ma t/m vr 10-17, zo 10-16 uur >permanent: Yi Jun Peace Museum - Vaste collectie. Eerbetoon aan de Koreaanse onafhankelijkheidsstrijder en diplomaat Yi Jun en herinnering aan het bredere doel van wereldvrede.

Lange Voorhout 15, 070 3461735, di t/m zo 11-17 uur >t/m 18 september: Den Haag onder de Hemel. Hedendaagse Chinese kunst georganiseerd door Den Haag Sculptuur. >t/m 17 juli: Nies de Vuijst. Schilderijen. >t/m 24 juli: Jos Reniers. Wandkleden en penningen in terra cotta. >t/m 28 juli: Ontmoetingen tussen Oost en West. Pulchri-leden reflecteren op de tentoonstelling ‘Den Haag onder de Hemel’ (hedendaagse Chinese kunst) op het Lange Voorhout. >van 30 juli t/m 18 augustus: Grafiek. Grafisch werk van Pulch-leden. >van 30 juli t/m 18 augustus: André van den Heuvel. Keramiek en aquarellen, met tekeningen van Juul van den Heuvel. >van 30 juli t/m 21 augustus: Kijker in beeld. Bewegende, performatieve en interactieve beelden. Gastconservator Sya van ‘t Vlie. >t/m 28 juli: Peter Gentenaar. Papieren beelden die hij o.a. voor de abdijkerk in Saint Riquier maakte.

Smelik & Stokking Noordeinde 101 - 150, 070 3640768, ma t/m zo 11-17.30 uur

Weimarstraat 48, Continu te bezichtigen >t/m 24 augustus: Vitrine 26. Nieuwe installatie van Annemieke Louwerens.

Yi Jun Peace Museum

Galerie ArtiBrak Herenstraat 44, Rijswijk 070 3868701, wo t/m vr en zo 13-17, za 11-17 uur >t/m 4 september: Nieuw werk in stock. Nieuw werk in stock van ArtiBrak kunstenaars.

Huygensmuseum Hofwijck Westeinde 2, 070 3872311, di t/m do, za & zo 13-17 uur. De Hofwijckbibliotheek bevat boeken en artikelen over Constantijn en Christiaan Huygens en onderwerpen die met de familie Huygens in verband gebracht kunnen worden. >t/m 30 oktober: Florilegium Hofwijck. Florilegium Hofwijck toont 17de eeuwse florilegia en hofdichten. Ook de bloemen- en plantenfoto’s van Nora Lambrechts, die in het boek Florilegium Hofwijck zijn opgenomen, zijn op groot formaat te bezichtigen.

Brian Clarke: The Quick and the Dead

Brian Clarke (Oldham, Lancashire, 1953) ziet altijd en overal lijnen om zich heen. Van jongs af aan tekent hij voortdurend en beschouwt hij alles om zich heen als een potentieel onderwerp. Hij werd wereldberoemd met zijn glas-in-lood ramen en kreeg hiervoor opdrachten van Saudi Arabië tot New York. Voor het eerst zijn nu in Nederland zijn schilderijen te zien waarin hij een abstracte compositie combineert met figuratieve emblemen van spitfires, Porsches, fleurs de lys of kruizen. Voor de projectenzaal, waar kunstenaars gevraagd worden een kunstwerk te maken dat een relatie aangaat met deze bijzondere ruimte, maakt Clarke deze zomer een eigenzinnige installatie met acht monumentale schilderijen, waaronder drie indrukwekkende drieluiken. De expositie is te zien t/m 14 augustus. >Foto: collectie van de kunstenaar


7

uitagenda<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

Haagse Hoogtepunten

Wo. 20:00; Zo. 15:30;

Dagelijks 17:15 20:00; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 14:40

PREMIÈRE

Dagelijks 11:00 14:00 17:45 20:30; Zo. 15:45

PREMIÈRE

BuiTenhof

Zo. 11:00;

www.pathe.nl/buitenhof

Dagelijks 19:45 22:00; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 17:30;

Buitenhof 20

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 21:50;

diner 18:00 - 22:00 uur.

Dagelijks 12:10;

Dagelijks16:10 19:00;

voorwaarden.

sCheveningen pathe.nl/scheveningen

Kurhausweg 2

Filminfo en reserveringen 0900-1458 (€ 0,55 cpm)

open: Kassa Dagelijks 11:30 uur.

gelden andere tarief

FILM

A

G

ADRES: Spui 191 2511 BN Den Haag

RESERVEREN:

online: www.filmhuisdenhaag.nl

Kassa: 070 - 365 60 30 ma - vr v.a. 13:00 u. za v.a. 14:00 u. zo v.a. 12:00 u.

Belbios: 0900 - 93 63 Restaurant: 070 - 364 87 63 www.filmhuisdenhaag.nl

Reserveringen en informatie: 0900 - 6664837 (0900 - OMNIVERSUM)

Adres:

President Kennedylaan 5 2517 JK Den Haag

www.omniversum.nl

E

N

D

HAAGSE HOOGTEPUNTEN

A

Do. Vr. 19:30; ook Vr. 17:00 WiNTEr’S BONE (VS, 127’ 4 Za. Zo. 17:00; Za. ook 19:30 A SiNGlE MAN (VS, 101’) 3 Zo. t/m Di. 19:30 CASABlANCA (VS, 102’) 3 Wo. 19:00 NOrWEGiAN WOOd (Japan, 133’) 3 Dag. 15:15 21:30; (DE, GB, 1970, 90’) HERUITBRENG Meesterlijke tragi-komedie van Jerzy Skolimowski. 4 Dag. 15:00 17:15 19:15 21:15; (DE, 103’) 2E WEEK Adembenemend eerbetoon aan danslegende Pina Bausch. 1 Dag. (beh Ma.) 21:45; ook Do. Ma. Di. Wo. 17:00 (FR, 98’) 2E WEEK Man reist terug naar zijn verleden. 1 Dag. 15:15 19:45 (FR, 84’) 3E WEEK Warme zomerse Franse film over eenzame jonge tiener. 3 Dag. 21:30; ook Do. Za. Ma. Wo. 17:00 (UK, 107’) 4E WEEK Twee Britse komieken op hilarische culinaire rondreis. 3 Dag. 19:30; ook Vr. Zo. Di. 17:00 (FR, 104’) 4E WEEK Saaie man raakt in de ban 3 van vurige Spaanse buurvrouwen. 9E WEEK Dag. 17:00 (IT, 110’) Speelse komedie over Italiaanse familie. 1 Dag. 21:30; ook Vr. Zo. Di. 17:00 (FR, 130’) LAATSTE WEEK Meeslepend en magnifiek acteursdrama. 3 Dag. 19:30 (CH, 95’) LAATSTE WEEK intelligent, menselijk drama, vol onderkoelde humor. 1 Do. Za. Ma. Wo. 17:00 (SP, 90’) GEPROLONGEERD Wervelend eerbetoon aan Flamenco! 3 Ma. 22:00 (90’) Verrassende voorpremière 3 Do. t/m Wo. 13:00 18:00 Een tocht langs zeven bijzondere 1 plaatsen in de wereld. Do. t/m. Wo. 12:00 16:00 20:00 22:00 Volg de Storm Chasers naar het hart van de tornado 1 Do. t/m Wo. 11:00 19:00 Ontdekkingsreis door de Arabische gouden eeuwen. 1 Zie graven van een verloren stad, de riffen van de Rode Zee en de Hadj. Do. t/m Wo. 17:00 21:00 Laat je overweldigen door de grootsheid van de ruimte en 1 je visie op het heelal zal nooit meer hetzelfde zijn! Do. t/m Wo. 10:00 15:00 Laat u het leven en de habitat zien van 1 flamboyante inktvissen, speelse zeeleeuwen en heel veel kleurrijke vissen. Do. t/m. Wo. 14:00 Zwem mee met vriendelijke dolfijnen. 1

dEEP ENd PiNA 3d

Dagelijks 11:00 14:00 17:45 20:30; Zo. 15:45

PREMIÈRE

BuiTenhof

www.pathe.nl/buitenhof

Buitenhof 20

Filminfo en reserveringen

0900-1458 (€ 0,55 cpm)

HUBBlE

UNdEr THE SEA dOlPHiNS

Bridesmaids

3st

1 3

4e WEEK

3sht 6e WEEK

2ga

Do. Vr. Za. Zo. Ma.14:50 17:00; Di. 14:30;

6e WEEK

2a

> Bron: Filmhuis Den Haag

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 19:20; Do. Zo. Ma. Wo. 21:30; Vr. Za. 23:45; Di.16:40 18:50;

The hangover 2

8e WEEK

3gasht

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 20:30; Vr. Za. 20:40;

Di. 21:00;

Do.12:20 14:30 19:40; Do. Vr. Za. 23:40;

Dagelijks12:10 14:00 15:00 17:00 20:00; Do. Vr. Za. 23:00; Do. Za. Zo. Ma. Di. Wo. 11:15; Vr. 11:10; Zo. Ma. Di. Wo. 22:00;

PREMIÈRE

Dagelijks13:00 16:00 18:00 21:00; Do. 22:00; Do. Vr. Za. 00:00; Zo. 10:15;

PREMIÈRE

sPuimarkT

Vr. Za. Zo. Ma. Di. Wo. 12:15; Zo. Ma. Di. Wo. 18:20; Vr. Za. 19:00 22:20

PREMIÈRE

www.pathe.nl/spuimarkt

Dagelijks16:45 19:30 22:15;

Spuimarkt 65

sneak Preview

SNEAK

4gadsht

VOORPREMIÈRE

aTTaCk The BLoCk

4gaht

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d

3ga

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2

3ga

BoLLywood: zindagi na miLegi doBara

3

2e WEEK

Bridesmaids

Filminfo en reserveringen

Dagelijks19:10 21:30; Do. Vr. Za. 00:00;

0900-1458 (€ 0,55 cpm)

9e WEEK

PiraTes of The CariBBean: on sTranger Tides 3d 3g

3st 2e WEEK

BLiTz

4gt

Do. Vr. Za. 18:20; Zo. Ma. Di. Wo. 18:50;

2e WEEK

Do. Vr. Za.11:50 15:20 18:45 20:45 22:00; Zo. Ma. Di. Wo. 13:45 17:15 20:30; Zo. 10:30;

3e WEEK

Do. Vr. Za.18:00 20:15; Di. 19:20; Zo. Ma. Wo. 19:50; Zo. Ma. Di. Wo. 17:40;

4e WEEK

Des Deux Villes

dagelijks geopend

Cars 2 3d (ov)

1

Bad TeaCher

3sht

Dagelijks 11:00 uur. Zondag vanaf 10:00 uur. Voor alle 3D voorstellingen gelden andere tarief voorwaarden.

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 21:20;

Grand-Café Restaurant

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 21:50;

diner 18:00 - 22:00 uur.

Dagelijks 12:10;

6e WEEK

Dagelijks16:10 19:00;

7e WEEK

7e WEEK

vanaf 11:00 uur.

Deux Villes Des lunch 12:00 - 14:00 uur;

Reserveren: info@deuxvilles.nl

Voor alle 3D voorstellingen

5e WEEK

TrusT

3gat 6e WEEK

sourCe Code

3at

Penny’s shadow

Do. Vr. Za.12:10 19:00; Zo. Ma. Di. Wo. 19:15; Zo. Ma. Di. 12:20;

Di. 21:30;

BUITENHOF

kindervoorsTeLLingen

3ga

Dagelijks 10:15 12:45; Do. Vr. Za. Wo. 15:15;

2e WEEK

Dagelijks 11:20;

Di. 13:30; Ma. 15:30;

50 PLUS

Di. 21:50;

SNEAK

Vr. Za. 00:00;

Dagelijks11:55 13:00 15:45 17:15 18:30 20:20 21:20; Vr. Za.21:00 23:00 23:30 PREMIÈRE

Dagelijks13:20 15:50 18:20 20:50; Vr. Za. 23:30;

sCheveningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 21:50; Vr. Za.18:50 21:35 23:40;

pathe.nl/scheveningen

Do. Zo. Ma. Di. Wo.13:10 18:40; Vr. Za.12:10 17:35;

Kurhausweg 2

PiraTes of The CariBBean: on sTranger Tides 3d 3g 3ga 4gadsht

VOORPREMIÈRE

4gaht

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d Bridesmaids

3st 2e WEEK

BLiTz

4gt 2e WEEK

Cars 2 3d (ov)

1

Do. Zo. Ma. Di. Wo.15:35 18:50 21:00; Vr. Za.14:30 20:00 23:10;

3e WEEK

0900-1458 (€ 0,55 cpm)

Dagelijks13:40 15:40 17:40 19:40 21:40; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 11:45; Vr. Za. 23:40; Wo. 11:40;

4e WEEK

Filminfo en reserveringen open: Kassa Dagelijks 11:30 uur.

Transformers: dark of The moon 3d

X-men: firsT CLass

sneak Preview

6e WEEK

2ga 3e WEEK

Cars 2 3d (nL)

1

14e WEEK

rio 3d (nL)

2g

SCHEVENINGEN

Wo.11:40 13:25 17:30;

Dagelijks 11:40 14:10 16:30; Do. Vr. Za. Zo. Ma. 12:30; Wo. 15:10; Di. 12:10;

3e WEEK

Dagelijks 12:10 14:40;

3e WEEK

Dagelijks 14:30 16:25;

6e WEEK

mijn vader is een deTeCTive: de weT van 3

2gat

Cars 2 3d (nL)

6e WEEK

Wo.11:15 13:15;

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 19:20; Do. Zo. Ma. Wo. 21:30; Vr. Za. 23:45; Di.16:40 18:50;

8e WEEK

SPUIMARKT

VOORPREMIÈRE

Cars 2 (nL)

Do. Vr. Za. Zo. Ma.14:50 17:00; Di. 14:30;

2a

SNEAK

4gadsht

kung fu Panda 2 3d (nL)

Do. 16:30; Vr. Za. Zo. Ma. Di. Wo. 15:30;

2ga

9e WEEK

Dagelijks 13:40;

Penny’s shadow

8e WEEK

3gasht

PiraTes of The CariBBean: on sTranger Tides 3d 3g

kung fu Panda 2 3d (ov)

4gat

The hangover 2

6e WEEK

alle 3D voorstellingen Voor gelden andere tarief

3g

insidious

3sht

Dagelijks 18:30;

voorwaarden.

3

Bad TeaCher

2ga

Do. Vr. Za. 21:50; Zo. Ma. Di. Wo. 22:10;

9e WEEK

5e WEEK

kung fu Panda 2 3d (ov)

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 18:30;

aTTaCk The BLoCk

3sht

Do. Vr. Za. 16:10; Zo. Ma. Di. Wo. 16:30;

7e WEEK

sneak Preview

Bad TeaCher

3

7e WEEK

3ht

oCeans

Transformers: dark of The moon 3d

Do. Vr. Za. 22:30; Zo. Ma. Wo. 22:00;

9at

someThing Borrowed

1

Do. Vr. Za. 00:00;

Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 11:40;

voorwaarden.

Cars 2 3d (ov)

2a

The Tree of Life

gelden andere tarief

ArABiA

Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 16:00 19:00 21:45; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 10:40 13:20; 2e WEEK Di. 10:50; Zo. 14:30 ;

2e WEEK 3e WEEK

Kassa open:

lES fEMMES dU 6èME éTAGE

TOrNAdO AllEy

1

2e WEEK

4gt

2e WEEK

THE GrEATEST PlACES

2e WEEK

Pina 3d

2e WEEK

3st

4e WEEK

THE TriP

SNEAK PrEViEW

Dagelijks 19:45 22:00; Do. Vr. Za. Zo. Di. Wo. 17:30;

3ga

Dagelijks 22:20; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 14:10;

flAMENCO, flAMENCO

1

4gaht

Dagelijks11:55 13:00 15:45 17:15 18:30 20:20 21:20; Vr. Za.21:00 23:00 23:30 PREMIÈRE

Dagelijks 15:50;

TOMBOy

lA NANA

OPERA ENCORE

PaThé oPera enCore: don PasquaLe

VOORPREMIÈRE

aTTaCk The BLoCk

Grand-Café Restaurant

Dagelijks vanaf 10:00 uur.

A l’OriGiNE

Zo. 11:00;

3ga

Vr. Za. 00:00;

Kassa open:

QUArTiEr lOiNTAiN

MiNE VAGANTi

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d

Haag in de zomer nogmaals de hoogte- 6e WEEK 2a punten van het afgelopen seizoen. Deze7e WEEK parade van topfilms brengt vele filmlief The Tree of Life 9at Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 11:40; 7e WEEK hebbers in de verleiding opnieuw te someThing Borrowed 3ht genieten van hun favorieten. En voor wie Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 18:30; 9e WEEK PiraTes of The CariBBean: on sTranger Tides 3d een film destijds gemist heeft: grijp uw 3g Di. 13:30; Ma. 15:30; 50 PLUS kans. Nieuw dit jaar is dat het publiek zélf oCeans 3ga mocht bepalen welke films opnieuw de Di. 21:50; SNEAK sneak Preview 4gadsht revue passeren. Penny’s shadow

1t

6e WEEK

Traditiegetrouw vertoont Filmhuis Den3at sourCe Code

Penny’s shadow

La ConqueTe

3gat

voorwaarden.

5e WEEK

TrusT

Voor alle 3D voorstellingen

3at

1

4e WEEK

3sht

De keuzes zijn gevallen op harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d 1 A single man; Dagelijks13:20 15:50 18:20 20:50; Vr. Za. 23:30; 2 El secreto de sus ojos; Bridesmaids Do. Zo. Ma. Di. Wo. 21:50; Vr. Za.18:50 21:35 23:40; 3 Des hommes et des dieux; BLiTz 4 Another year; Do. Zo. Ma. Di. Wo.13:10 18:40; Vr. Za.12:10 17:35; 5 Yo, también; Cars 2 3d (ov) Do. Zo. Ma. Di. Wo.15:35 18:50 21:00; Vr. Za.14:30 20:00 23:10; 6 Winter’s bone; Transformers: dark of The moon 3d 7 Potiche; Dagelijks13:40 15:40 17:40 19:40 21:40; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 11:45; Vr. Za. 23:40; Wo. 11:40; 8 Norwegian wood (zie foto); Bad TeaCher 9 Les petitis mouchoirs; Dagelijks 18:30; kung fu Panda 2 3d (ov) 10 Casablanca 

PREMIÈRE

2e WEEK

Bad TeaCher

Grand-Café Restaurant

gelden andere tarief

3st

Cars 2 3d (ov)

Do. Vr. Za. Zo. Ma. Di. 21:20;

Voor alle 3D voorstellingen

VOORPREMIÈRE

1

Bridesmaids

Reserveren: info@deuxvilles.nl

The Beaver

1

2e WEEK

Pina 3d

Dagelijks 22:20; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 14:10;

Deux Villes Des lunch 12:00 - 14:00 uur;

Dagelijks 17:15 20:00; Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 14:40

PaThé oPera enCore: don PasquaLe

Grand-Café Restaurant

dagelijks geopend

Wo. 20:00; Zo. 15:30;

3ga

OPERA ENCORE

Dagelijks 15:50;

vanaf 11:00 uur.

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d

Kassa open:

Des Deux Villes

1t

Do. Vr. Za. Ma. Di. Wo. 16:00 19:00 21:45; Do. Vr. Za. Zo. Ma. Wo. 10:40 13:20; 2e WEEK Di. 10:50; Zo. 14:30 ;

Dagelijks vanaf 10:00 uur.

3at

La ConqueTe

Filminfo en reserveringen

0900-1458 (€ 0,55 cpm)

D E N H A A G D O 14 J U L I T / M W O 2 0 J U L I 2 011

VOORPREMIÈRE

The Beaver

1

kung fu Panda 2 3d (nL)

2ga

PREMIÈRE

harry PoTTer en de reLieken van de dood mijn vader is een deTeCTive: de weT van 3

1

3ga

VOORPREMIÈRE

2gat

Dagelijks11:50 14:20;

2e WEEK

Dagelijks11:30 13:50;

2e WEEK

PiraTes of The CariBBean: on sTranger Tides 3d 3g

6e WEEK

Di. 21:00;

Do. Vr. Za.11:15 13:50 15:50; Ma. Di. Wo. 11:40; Zo. Ma. Di. Wo.13:40 15:40; Zo. 10:20;

Do.12:20 14:30 19:40; Do. Vr. Za. 23:40;

Dagelijks12:10 14:00 15:00 17:00 20:00; Do. Vr. Za. 23:00; Do. Za. Zo. Ma. Di. Wo. 11:15; Vr. 11:10; Zo. Ma. Di. Wo. 22:00;

PREMIÈRE

Dagelijks13:00 16:00 18:00 21:00; Do. 22:00; Do. Vr. Za. 00:00; Zo. 10:15;

PREMIÈRE

The hangover 2

3gasht

Do. Zo. Ma. Di. Wo. 20:30; Vr. Za. 20:40;

sneak Preview

9e WEEK SNEAK

4gadsht

aTTaCk The BLoCk

VOORPREMIÈRE

4gaht

harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2 3d harry PoTTer and The deaThLy haLLows: ParT 2

3ga 3ga

Cars 2 (nL)

Cars 2 3d (nL)

kung fu Panda 2 nL

Do. Vr. Za.15:00 17:00; Zo. Ma. Di. Wo.15:10 17:10; Zo. 10:30;

kung fu Panda 2 3d (nL)

1 1

2ga 6e WEEK


4>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Wonen Weg met klinisch wit, met de lege expositieruimte waar niks van herkenning is. Kunst moet in huiskamers terecht komen, zo vinden kunstenares Eva Klee en Karel Bodegom van Bas van Pelt binnenhuisarchitectuur. Samen gaan zij het experiment aan en ontdekken het ‘thuisgevoel’ in de expositie ‘De plek van Eva’. Door Miranda Fieret

De één verschuift wat. De ander pakt er een nieuw kussen bij. Soms voelen Eva Klee en Karel Bodegom zich net een stel. Pas aan het samenwonen en nog aftastend naar wat hun gezamenlijke thuis kan zijn. In de expositie ‘De plek van Eva’ is dat precies waar het om draait. Met vier solowerken en twee installaties stelt de kunstenares thuis voelen en (t)huis ontdekken centraal. Relatief kleine werken in ronde vormen en voor het eerst in keramiek. “Ik maak beelden voor in huis, niet voor een museum. Dus waarom zou ik ze niet in een huiselijke omgeving exposeren?”, legt Eva Klee uit terwijl ze in haar ‘nieuwe’ huiskamer rondwandelt. Ze ontmoette Karel Bodegom jaren geleden. Na een aantal gezamenlijke projecten wagen ze nu de stap om samen een ruimte in te richten. “Mijn werk is sculpturaal. Eigenlijk is mijn kunst een plek in een plek. Een huisje in een huiskamer. Er zit veel symboliek in”. Eva Klee maakt gebruik van stapelingen, een metafoor voor wonen.

Vervolg>Theater, Muziek & Evenementen

12.45

13.00

13.00

14.00

14.00

14.00

tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl Kloosterkerk > ‘Pauzeconcerten’ [Klassieke muziek]. Geniet tijdens uw lunchpauze van een half uur durend concert georganiseerd door de Stichting Kunstcentrum Kloosterkerk. Ton van Eck uit Haarlem (orgel). Tot 13.15 uur. Gratis. www.kloosterkerk.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl VVV Den Haag > ‘Liefde, intriges, moord

en doodslag’ [Excursie]. Een wandeling rond het Binnenhof met verhalen en anekdotes over alles wat menselijk is. € 9,75 (reserveren via VVV 070-3618860). www.residentieontdekkingen.nl 19.00 Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 23.00 Café de Pater > ‘Remjam’ [Popmuziek]. Coverloze pop. Gratis. www.patermuziek.nl

10.00

10.30

10.30

donderdag 21 juli 09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese

Ingezonden mededeling

11.00

kunstenaars. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl Lange Voorhout > ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’ [Markt]. Sfeervolle markt met antiek, boeken en curiosa met gezellige terrasjes, rondom de markt. Op zoek naar een 1ste druk van een lievelingsboek, oude prenten, schilderijen of spullen uit grootmoederstijd het is hier te vinden. Tot 18.00 uur. Gratis. www.denhaag.com Muzee Scheveningen > ‘Zomerworkshop tingel tang mobile maken’ [Jeugd]. Maak tijdens deze zomerworkshop een vrolijke Tingel Tang mobile maken met glimmende zeevormpjes, zoals een zeester, een schelp en een visje. Ook van 13-14.30 uur. Tot 12.00 uur. www.muzee.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse

12.00

13.00

14.00

14.00

strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Afvaart iedere uur (laatste om 17.00 uur). € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl Museum voor Communicatie > ‘Knuffel expeditie’ [Jeugd]. Neem je knuffel mee. Want samen met je knuffel beleef je een avontuurlijke reis door Het Rijk van Heen en Weer. Met een reisdagboek en een fotocamera maak je foto's van je knuffel in Het Rijk en schrijf je in jouw logboek. www.muscom.nl Museum voor Communicatie >

14.00

20.00

22.00

23.00

‘Reporters gezocht’ [Jeugd]. Help, er is iets ergs gebeurd! De krant van morgen heeft nog lege plekken op de voorpagina. Het museum is op zoek naar goede reporters. Waar ga jij over schrijven? Welk plaatje kies je erbij en haal je de deadline? Gelukkig, net op tijd: start de persen www.muscom.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Bastacafé > ‘MeltingPot’ [Dance]. Multiculturele disco-avond met dance, r&b, reggaeton en top 40 muziek. Tot 01.00 uur. Gratis. www.cochaaglanden.nl SuperMarkt > ‘Boehmer’s birthday bash’ [Dance]. Hip-hop/dupstep/house/disco/ edits. Gratis. www.supermarktdenhaag.nl

>Informatie THEATERS Appeltheater/ Appelstudio Duinstraat 6-8, 070-3502200 Circustheater Circusstraat 4 070-4167600 Concordia Hoge Zand 42 070-3022680 Culturalis Hobbemastraat 120 Tel: 070 44 52 808 Diligentia Lange Voorhout 5 0900-4104104 Nationale Toneel Gebouw Schouwburgstraat 8

0900-3456789 Koninklijke Schouwburg Korte Voorhout 3 0900-3456789 Kooman’s Poppentheater Frankenstraat 66 070-3559305 Korzo Theater Prinsestraat 42 2513 CE Den Haag Branoul Maliestraat 12 070-3657285 Lucent Danstheater Spui, 070-8800333 Rijswijkse Schouwburg Gen. Spoorln. 10

Rijswijk, 070-3360336 Stella Theater Kerkstraat 11 070-3307070 Theater Camuz Damlaan 44 Leidschendam 070-3875314 Theater Merlijn Bilderdijkstraat 33 070-3450996 Theater Pepijn Nwe Schoolstr. 21-23 0900-4104104 Theater Pierrot Ferrandweg 4 070-3933348 Theater in de Steeg Westeinde 165a 070-3648408

Theater aan het Spui Spui 187, 070-3465272 Theater Rest. Toussaint Spectacle Toussaintkade 21 070-3609324 Theater de Tobbe Burg. Feithplein 96 Voorburg 070-3864880 Theater Zeebelt De Constant Rebequeplein 20a 070-3656546 Theater Zwembad De Regentes Weimarstraat 63 070-3656515 World Forum Convention Center

Churchillplein 10 070-3066228 Zeeheldentheater Trompstraat 342 070-3991000

MUZIEKCENTRA Dr. Anton Philipszaal Spui, 070-8800333 Haags Pop Centrum Burg. Hovylaan 12 070-4400086 Lokaal Vredebreuk Papestraat 38 070-3656046 Koorenhuis Prinsegracht 27 070-3422722 Musicon Soestdijksekade 345

070-3686800 Muziekcafé De Paap Papestraat 32 070-3652002 Muziekcafé De Pater Achterom 8 070-3450852 Paard van Troje Prinsegracht 12 070-3601838 Podium Vocale Ln v. Meerdervoort 32 070-3451423 Regentenkamer Noorwest Buitensingel 20, 070-3658612 ’t Syndicaat Nieuwe Molstraat 10 070-3600053


5

uitagenda<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

tussen kunst “Wonen is een stapeling van herinneringen. Je bouwt steeds meer op. Dat gegeven wil ik in mijn kunst verwerken”. Beiden zoeken ze de ruimte op, ze willen hun thuis op een andere manier laten zien. Klee loopt naar één van haar werken, uitgevoerd in crèmekleurig keramiek. “Karel heeft het beeld op een felrode sokkel geplaatst. Nu kijk ik er heel anders naar dan voorheen, het is nu een heel ander wezen. Je leert op een andere manier naar je werk kijken”. Niet alleen haar beelden staan centraal. Ook het wonen zelf neemt een belangrijke plaats in. “De manier hoe je het inricht, heeft veel invloed op de gemoedstoestand. Dat maakt zo’n experiment leuk. Je zoekt gek genoeg juist de onveiligheid op en leert vertrouwen te hebben in anderen”. Licht De kunstenares merkt dat het publiek anders is dat nu op haar expositie afkomt. “Ze komen niet specifiek voor mijn beelden, maar voor het totaalplaatje. Ik merk dat de kleinste ingrepen al van belang zijn. De kleur van het licht bijvoorbeeld”. Eva Klee studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en heeft al tien jaar een fascinatie voor wonen en verblijven. Haar werk laat tentvormen, celvormen zien. Stuk voor stuk roepen ze een gevoel van geborgenheid op. “Mensen praten te weinig met hun kunstwerk”, stelt Karel Bodegom. Dat probeert

hij door deze expositie te doorbreken. “Vaak wordt kunst neergezet en zo blijft het staan. Waarom verzet je het niet een keer, zet je een element een stukje verderop neer. Het licht kan dan op een andere manier met je kunstwerk spelen. Het geeft diepte of lange schaduwen. Dat proberen we mensen mee te geven. Een beeld is niet hetzelfde als een schilderij aan de muur, het is dynamischer”. Klee ziet nu hoe de omgeving haar beelden een ‘boost’ geven. Als voorbeeld laat ze haar werk wat achter de bank staat zien. “Eerst had Karel gestreepte kussens in de bank gelegd. Toen ik hier een paar dagen later kwam, zag ik meteen dat er iets veranderd was. Hij had de gestreepte kussens verruild voor een rustige, lichte kleur. Opeens ging alle aandacht naar mijn kunstwerk”. Bodegom loopt naar een opstelling van beelden, achter de bank. “Overdag ziet deze omgeving er heel anders uit dan in de avond. Als het donker wordt, gaan de lichten aan. Het lijken dan net drie poortwachters die ons beschermen. Dat maakt het zo’n ontdekkingstocht. Als je maar durft te proberen”. De plek van Eva, Bas van Pelt, Lange Houtstraat 15 b. Openingstijden: dinsdag en woensdag op afspraak. Donderdag, vrijdag & zaterdag 10.00 - 18.00 uur. Maandag gesloten. De expositie is nog te zien tot 15 augustus. Voor meer informatie: www.evaklee.nl

Exposities 1900 Maliestraat 10, 06 42717591, do t/m za 17-23 uur (en tijdens voorstellingen in Branoul) >t/m 31 augustus: Vrije academie exposeert in 1900. Acryl op doek van Fleur van der Gronden en Ingrid van Polen. Beelden van Willem Spronk.

About Flowers Korte Houtstraat 14, 070 3621302, ma t/m vr 8-18, za 9.30-17 uur >t/m 30 juli: Hortusfotografie. Foto’s van Eelco Jongma gemaakt in de Hortus van Berlijn.

De Affiche Galerij Het Souterrain (Station Spui), 070 3537006, ma t/m zo 06-24 uur >t/m 25 juli: Recht/Onrecht. Voor de 4de keer is De Affiche Galerij het platform voor 1ste-jaars studenten grafisch ontwerpen en fotografie van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en studenten grafisch ontwerpen van Willem de Kooning Academie Rotterdam.

Atrium Spui 70, 070 3533629, ma t/m vr 07-19, do tot 21.30, za 9.30-17 uur >t/m 25 augustus: Ephemeral Remnants. Antieke Chinese kleding van 1860 - 1910 en hierop geïnspireerde haute couture.

Museum Beelden aan Zee Harteveltstraat 1, 070 3585857, di t/m zo 11-17 uur >t/m 18 september: Den Haag onder de Hemel. Hedendaagse Chinese kunst georganiseerd door Den Haag Sculptuur. Werk van Sui Jianguo.

Galerie de Blauwe Leuning Laan van Meerdervoort 180, 070 3469592,

Eva Klee (linker foto) en Karel Bodegom veranderen kunst en inrichting, op zoek naar de ultieme huiselijkheid. > Foto: C&R

Escher in Het Paleis

ma t/m vr 9-17 uur en op afspraak >t/m 31 augustus: Kool in de gang. Expo van portretschilder Remigius met dan 30 portretten, zijn meest recente portret is dat van Haags wethouder Henk Kool.

Museum Bredius Lange Vijverberg 14, 070 3620729, di t/m zo 11-17 uur >permanent: Museum Bredius - Vaste collectie. Verzameling van kunsthistoricus Bredius. Een collectie van schilderijen, zilver en porselein in een 18de eeuws herenhuis.

Museum voor Communicatie Zeestraat 82, 070 3307500, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig >t/m 31 december: Het Rijk van Heen en Weer. Knetterend spannende ontdekkingstocht door zes wonderlijke landen (Anderland, Toenland, Huisland, Digiland, Droomland en Vreemdland), op zoek naar contact. >t/m 31 december: Iconen van de Post. In deze tentoonstelling zie je hoe de geschiedenis was verlopen zónder belangrijke uitvindingen op het gebied van de post. >t/m 31 december: StarRing. Wat hebben The Matrix, Harry Potter en Mary Poppins met elkaar gemeen? Tentoonstelling die je telefonisch meesleurt in de wereld van de speelfilm. Ontdek welke rol is weggelegd voor jezelf... en voor jouw mobieltje! >t/m 8 januari: W.E. Blog. Met W.E. Blog onderzoekt het museum waarom mensen bloggen over hun persoonlijke omgeving en waar hun grenzen liggen. >t/m 31 december: Briefgeheimen. Selectie van honderden kaarten waarop Nederlanders en Vlamingen hun geheim anoniem opbiechten. >t/m 31 december: Alles werkt! Contact in de jaren 50 en 60.

Lange Voorhout 74, 070 4277730, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig >pemanent: Escher in Het Paleis - Vaste collectie. Museum en virtuele attractie gewijd aan het werk en leven van Nederlandse graficus M.C. Escher. >t/m 4 september: Emma: Redster van Oranje. Fototentoonstelling uit de Haagse tijd van Koningin-Moeder Emma. Voor deze tentoonstelling is een keuze gemaakt uit materiaal van verschillende archieven en particulieren.

FAST (Free Architecture Surf Terrain) Strandweg 1A, >t/m 31 december: Badgast-cultuurcontainer aan zee. Programmering aan zee over de zee.

Galerie ‘t Fotokabinet Maziestraat 2, 070 2202984, di t/m zo 11-18 uur, do tot 20 uur >t/m 17 juli: Magnum Opus. Werk van fotografen van het legendarische fotopersbureau Magnum.

GEM Stadhouderslaan 43, 070 3381133, di t/m zo 12-18 uur. UITpas geldig >t/m 18 september: Erwin Wurm. Het GEM presenteert het eerste uitgebreide overzicht in Nederland van één van de meest belangrijke hedendaagse beeldhouwers van dit moment, de Oostenrijkse Erwin Wurm (1954). >t/m 18 september: Chinese hedendaagse kunst uit een particuliere collectie.

Gemeentemuseum Den Haag Stadhouderslaan 41, 070 3381111, di t/m zo 11-17 uur. UITpas geldig >t/m 2 oktober: Kracht van de eenvoud. Retrospectief van Marthe Wéry. >t/m 14 augustus: ZomerExpo 2011. In navolging van de Summer Exhibition van de Royal Academy of Arts in Londen en de Canvas Collectie in Belgie krijgt ook Nederland haar eigen zomertentoonstelling door open inschrijving. >t/m 11 september: Pablo Picasso - Ik zoek niet,

ik vind. Werk op papier en affiches van Pablo Picasso. >t/m 23 oktober: Pronkzucht aan het hof. Keizerlijk porselein uit Shanghai. >t/m 14 augustus: Brian Clarke - The Quick and the Dead. Eigenzinnige installatie met acht monumentale schilderijen, waaronder drie indrukwekkende drieluiken. >t/m 2 oktober: Markus Lüpertz. >t/m 30 oktober: Keepvogel en kijkvogel - In het spoor van Mondriaan. Kinderboekillustraties van Wouter van Reek.

Museum de Gevangenpoort Buitenhof 33, 070 3460861, di t/m vr 10-17, za en zo 12-17 uur (laatste rondleiding start om 15.45 uur) >t/m 28 augustus: Vrouwen in het gevang. Verhalen van een aantal opmerkelijke vrouwelijke gevangenen aan de hand van prenten, portretten en een korte film. >permanent: Museum de Gevangenpoort - Vaste collectie. Bezoek de gevangenis, waarvan de geschiedenis teruggaat tot de Middeleeuwen. Rondleiding door de Gajolen, Ridderkamer, Stockzolder, Pijnkelder, Examineerkamer en Treurkamer. Collectie o.a. schandborden, boeien, brandijzers, beulszwaarden en beenblokken.

Haags Historisch Museum Korte Vijverberg 7, 070 3646940, di t/m vr 10-17, za & zo 12-17 uur. UITpas geldig >t/m 31 december: Prinsjesdag experience. Prinsjesdag, een dag vol feest en tradities. In een audiovisueel spektakel ziet u de stoet met de Gouden Koets door de jaren. Hoofddeksels van de verschillende onderdelen, zoals hofhouding en leger. Ook is er aandacht voor de troonredes. >t/m 28 augustus: Vrouwen rond de Hofvijver. Vijfhonderd jaar Haagse vrouwen. >t/m 14 augustus: Gijsbert Karel graaf van Hogendorp, orangist en staatsman. Als lid van het zogeheten Driemanschap zorgde hij in 1813 voor de terugkeer van prins Willem naar Nederland. De tentoonstelling schetst een beeld van het leven van Van Hogendorp aan de hand van portretten, documenten en

bijzondere objecten. >t/m 23 oktober: Kijk, daar gaat de koning! De Oranjes in Den Haag, getoond aan de hand van schilderijen, prenten, foto’s films en tal van Oranjalia.

Haagse Kunstkring Denneweg 64, 070 3647585, di t/m za 12-17, zo 13-17 uur >van 16 juli t/m 2 augustus: Caro Rambonnet, Karin Vlieger. Inboedel, Caro Rambonnet, schilderijen, werken op papier en (wand-) objecten (galerie). In de wachtkamer van de dood, foto’s van Karin Vlieger (Hoge zaal). >van 16 juli t/m 16 augustus: Alik Assatrian, Vitrine Ansichtkaart. Alik Assatrian (Albert Vogelzaal). Presentatie Ansichtkaart, samenstelling: Jan de Weerd (vitrine entree).

Heden (locatie Denneweg) Denneweg 14, 070 3465337, wo t/m za en eerste zondag van de maand 12-17 uur >t/m 27 augustus: Hedens Haagse Zomer. Werk van Moran Fisher, Andrea Freckmann, Theun Govers en Ton van Kints.

Kunstzaal Van Heijningen Noordeinde 152, 070 - 345 90 53, >t/m 31 juli: Kees Andréa. Twintig olieverfschilderijen van Kees Andréa samen met werken van zoon Pat Andréa, schoondochter Ans de Groot e.a.

Galerie Helder Tasmanstraat 188, 070 3466309, vr t/m zo 12-19 uur en op afspraak >van 23 juli t/m 6 augustus: Summer Festival. Installatie ‘the Remains’ - reconstructie van een gebeurtenis in de vorm van een achtbaan door Van der Plas & Albrecht (Zwitsers kunstenaarsduo).

Humanity House Prinsegracht 8, di t/m za 10-17 uur en zo 12-17 uur >permanent: Humanity House - Vaste collectie. Zien, voelen en beleven wat het is om een ramp mee te maken. In het Humanity House maakt de bezoeker precies datgene mee


2>uitagenda

Den Haag Centraal > Vrijdag 15 juli 2011

Naoorlogse commercials in de Nutstuin

De man kan de was doen Reclames over wasmachines zijn doorgaans saai. Maar toen in de jaren 50 het product voor het eerst op televisie werd gelanceerd, dacht men daar heel anders over. Zeker als befaamd actrice Bette Davis je vertelt ‘how fantastic’ haar nieuwe aanwinst wel niet is. Naoorlogse reclamefilms waren nieuw en humoristisch. Aankomende vrijdag is een reeks van deze historische commercials te zien in de Nutstuin. Door Annerieke Simeone

Still van Piccolo, Saxo & Company van Joop Geesink uit het tijdschrift De Katholieke Illustratie (1959).

OMSLAG: Eindelijk, hij is uit: de allerlaatste Harry Potterfilm! In het allerlaatste deel van de Harry Potter-cyclus barst de strijd pas echt los tussen de goede en kwade krachten binnen de tovenaarswereld. Niemand is nog veilig en niets is meer wat het ooit was. Harry Potter komt steeds dichterbij de allesbeslissende confrontatie met de Heer van het Duister en zal als Uitverkorene misschien wel het ultieme offer moeten brengen. Te zien in alle Haagse Pathé bioscopen.>Foto: Pathé

Theater, Muziek & Evenementen Gegevens voor de UITagenda De brongegevens voor deze weekagenda zijn afkomstig van Den Haag Marketing. Tips voor de agenda kunt u (uiterlijk een maand van te voren) uitsluitend mailen naar Arja Kalhorn en Rob Hogeslag: info@denhaag.com. Voor de meest actuele culturele informatie kunt u kijken op www.haagsuitburo.nl

vrijdag 15 juli 09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl 10.00 Zuiderstrand > ‘Kunst in plaats van Propaganda’ [Dans]. Drie dagen lang maakt Danslab het Haagse Zuiderstrand tot een vrijplaats. Met activiteiten en ontmoetingen, vanuit gevoel en verbeelding, voeren we een publieke dialoog over maatschappelijke thema’s. Tot 22.00 uur. Gratis. www.danslab.nl 11.00 Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl 12.00 Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende

13.00

14.00

19.00

20.00

rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Afvaart iedere uur (laatste om 17.00 uur). € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl Museum voor Communicatie > ‘Kinderworkshop Doe je dromen’ [Jeugd]. Onderzoek Droomland in Het Rijk van Heen en Weer en ontdek wat dromen eigenlijk zijn. Droom je zelf ook vaak? In een droomwolk maak je je allerleukste droom. www.muscom.nl Uilebomen 2 > ‘Salonboot Den Haag - Bier- en kaasproeverij’ [Excursie]. Een varende bier- en kaasproeverij vanuit Den Haag langs de oude landhuizen aan de Vliet, waaronder het Huygensmuseum Hofwijck. € 34,95. www.salonbootdenhaag.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over

21.30

21.30

22.00

23.00 23.00

opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 330live > ‘Moshpit Mayhem’ [Popmuziek]. Een avond vol hectisch headbangen op de ruigste riffs, meest snerpende solo's en hardste grooves waar de gemiddelde metalhead dagen spierpijn van krijgt. Met Men Among Machines, State of Negation & Variscythe. € 5,-. www.330live.nl Haags Pop Centrum > ‘HPC’s Muziekcafé’ [Popmuziek]. Hard in HPC met: Aesthetic Malice (hardcore/ metalcore) en GFR (hardcore punk). Gratis. www.haagspopcentrum.nl Nutstuin > Tuinfilm: Retro commercials [Film]. De Reclamefilm staat centraal in de tuin bij het Nuthuis, met onder andere een aantal Geesink Dollywood reclamefilms uit de jaren veertig. Prijs: 5 euro. Café de Pater > ‘Jazzsessie’ [Jazz]. Met Alex Co. Gratis. www.patermuziek.nl SuperMarkt > ‘Dj Mono’ [Dance]. Indie/breaks/prodigy. Gratis. www.supermarktdenhaag.nl

zaterdag 16 juli Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl 10.00 JoHo World Experience Center > ‘Australië & Azië event’ [Evenement]. Ervaar de wereld! Event met muziek, hapjes, drankjes, reisartikelen, specifieke reisinformatie en handige tips in het teken van Azië & Australië. Tot 17.30 uur. Gratis. www.joho.nl 10.00 Zuiderstrand > ‘Kunst in plaats van Propaganda’ [Dans]. Drie dagen lang maakt Danslab het Haagse Zuiderstrand tot een vrijplaats. Met activiteiten en ontmoetingen, vanuit gevoel en

Verwacht niet dat je tijdens één van de filmavonden in de tuin van het Nutshuis de nieuwste Harry Potter ziet. Of de populaire arthousefilm Pina die nu in het Filmhuis wordt vertoond. Het Nutshuis en het Film Atelier Den Haag die voor een gezamenlijke programmering zorgen, willen niet in het vaarwater komen van andere bioscopen. “We richten ons vooral op smeuïge klassiekers die passen bij de zomerse setting in de buitenlucht”, zegt Mirjam Zweers, hoofd programmering van het Nutshuis. “Maar wel versies met een educatieve inslag”. De komende vrijdag staat in het teken van retro commercials in de periode van 1940 tot eind jaren zestig. Deze reclamefilms geven met terugwerkende kracht een interessant beeld over de maatschappelijke en sociale ontwikkelingen van weleer. Een periode waar het heel

11.00

11.30

12.00

12.45

09.00

13.00

14.00

verbeelding, voeren we een publieke dialoog over maatschappelijke thema’s. Tot 22.00 uur. Gratis. www.danslab.nl Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl Panorama Mesdag > ‘Den Haag kust Scheveningen: Huygensroute’ [Excursie]. Bezoek Panorama Mesdag en zie hoe de kust en Scheveningen er in 1881 nog onbeschermd uitzag. Word opgehaald door de Ooievaart voor een tocht over de Haagse grachtengordel. Bij de Bierkade wacht de Vlietvaart die naar het oude buitenhuis Hofwijck vaart. € 27,50; jeugd 19,50 (2-12 jr). www.denhaagkustscheveningen.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Afvaart iedere uur (laatste om 17.00 uur). € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Lutherse Kerk > ‘Bätzorgelconcert’ [Klassieke muziek]. Een mooie gelegenheid om het beroemde Bätz-orgel, volgens kenners één der mooiste orgels van Nederland, te beluisteren. Mattias Havinga (Amsterdam). Thema > 400 jaar Lutherse kerkmuziek. Tot 13.30 uur. Gratis. www.luthersdenhaag.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl Parktheater Den Haag > ‘Knofje, waar zit je?’ Theatergroep Pop [Jeugd: Muziektheater (3+)]. Knofje krijg een broertje of zusje. Uit spanning verstopt ze zich. € 9,-. www.parktheaterdenhaag.nl

normaal was om figuranten rokend door het scherm te laten lopen. In één van eerste Amerikaanse commercials uit 1897, ‘Admiral sigaret’, springt de hoofdpersoon zelfs uit een sigarettendoos om het product te promoten. Om hem heen steekt een handvol mannen van diverse pluimage een spandoek omhoog met de tekst “We all smoke”. Medeprogrammeur en filmhistorica Elisa Mutsaers van het Film Atelier Den Haag moet er hartelijk om lachen. “Heel Amerika aan de sigaret was de boodschap. Wat nu niet meer is voor te stellen, was toen een heel gangbaar ethos”. Nieuw waren ook de reclames voor wasmachines en drogers. Bette Davis is te zien in een commercial uit 1930 voor General Electric waarin zij een andere dame verkondigt ‘how fantastic’ haar nieuwste aanwinst is. Maar nog grappiger is de maar liefst tweeëntwintig minuten durende reclame ‘Mother takes a holiday’ uit 1952, waarbij drie meisjes fantaseren hoe het zou zijn als in ieder huishouden een wasmachine en droger zou staan, zodat moederlief rustig eens op vakantie zou gaan. Zodat een man de was kon doen. Dollywood Een aantal van Mutsaers favoriete reclamespots is afkomstig uit de Dollywood (een combinatie van het Engelse woord voor pop en Hollywood) -studio’s van Hagenaar Joop Geesink (1913-1984). Tijdens de Nutsfilm-

14.00

14.30

20.00

20.00

20.30

21.00

21.00

21.30

22.00 23.00

VVV Den Haag > ‘Haagse en Nederlandse historie. Horen, zien en beleven’ [Excursie]. Een historische wandeling met verhalen en anekdotes door het bestuurscentrum van Den Haag. € 9,75 (reserveren via VVV 070-3618860). www.residentieontdekkingen.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Barefoot Beach Bar & Club > ‘Disco & Classics Beach Party’ [60-70-80-90]. Beleef het echte discogevoel tijdens deze disco & classicsparty on the Beach. Tot 02.00 uur. € 13,50. www.noorderstrand.tv Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Strandtent de Fuut > ‘Sticky Wax’ [Popmuziek]. Broekstrakke rock & roll met Gerard van Soolingen (gitaar/zang), Babette van Soolingen (zang), Lennard Torbijn (gitaar), Tim Polderman (gitaar), Nico Hart (bas), Yorick Nydam (drums). Gratis. www.defuut.nl 330live > ‘Club IDM’ [Dance]. Heel veel electronische muziek. Bijzonder. Met veel emotie. Soms dansbaar. Artistiek. Genieten maar. Met ENKA, Microseq, i0, & DJ MOOS. € 5,-. www.330live.nl Murphy’s Law > ‘Northern Soul’ [Popmuziek]. John Fletcher playing acoustic covers (Paul Weller, The Jam, The Who, The Beatles). Gratis. www.murphysjazz.nl Haags Pop Centrum > ‘HPC’s Muziekcafé’ [Popmuziek]. The Tonomats (surf) en Dj Surfcave. Gratis. www.haagspopcentrum.nl Café het Hoekpandje > ‘Bodhi’ [Popmuziek]. Allround covers. SuperMarkt > ‘Delasarge’ [Dance].


3

uitagenda<

Vrijdag 15 juli 2011 > Den Haag Centraal

getekende animaties. De liefde was echter van korte duur, na een jaar ging ieder alweer zijn eigen weg. Een clash tussen karakters, meent Mutsaers. “Toonder was een heer, Geesink een onbehouwen kerel met snelle auto’s en veel vrouwen. Een levensgenieter met een groot gevoel voor humor. Die laatste karaktereigenschap is onontbeerlijk in de reclame-industrie”. In ‘Een bezoek aan Bols’ (1947), één van de vertoonde animaties, neemt Geesink ons mee naar Nederlands oudste destilleerfabriek. Na een schel trompetgeluid doet een stem als in een polygoon journaal op humoristische wijze verslag van de vervaardiging van de drank. Onder toeziend oog van Bolsagenten worden door in het jeneverwagentje zittende grondstofmannetjes gerst, maïs en rogge op de juiste plekken afgeleverd om zo het hele drankproces te doorlopen. Het filmpje neemt in totaal drieënhalve minuut in beslag. “Dat lijkt lang, maar reclamecommercials voorafgaand aan een bioscoopfilm konden makkelijk vijftien minuten in beslag nemen. Zoiets kunnen we ons nu niet meer voorstellen, maar de naoorlogse spotjes waren een nieuw fenomeen die de tijdgeest van die periode goed weergaven. Mensen gingen er toen nog echt goed voor zitten”.

Italiaanse aankondiging voor één van Geesinks films. > Collectie Eye Film Instituut Nederland

avond wordt een reeks van Geesinks promotiespotjes voor belangrijke Nederlandse merken als Philips, Heineken en Van Nelle vertoond. “Niet veel mensen kennen hem”, vertelt Mut-

saers, “maar met zijn kantoren in New York, Athene en Parijs was Geesink in de jaren veertig wereldwijd één van de meest toonaangevende film- en reclameproducenten. Veel jonge film-

Soulful eclectic. Gratis. www.supermarktdenhaag.nl

zondag 17 juli 09.00

10.00

11.00

12.00

13.00

13.30

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl Lange Voorhout > ‘Antiek-, Curiosa- en Boekenmarkt’ [Markt]. Sfeervolle markt met antiek, boeken en curiosa met gezellige terrasjes, rondom de markt. Op zoek naar een 1ste druk van een lievelingsboek, oude prenten, schilderijen of spullen uit grootmoederstijd, het is hier te vinden. Tot 18.00 uur. Gratis. www.denhaag.com Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 14.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl Draf- en Renbaan Duindigt > ‘Draverijen en rennen’ [Sport]. Altijd al een keer naar een paardenrace gewild? De sfeer van een renbaan willen opsnuiven? U ziet dampende paardenlijven en fanatieke

14.00

14.00

14.00

14.30

15.00

15.30

17.00

jockeys en pikeurs. Programma: 5 + Stakes. €7,-; jeugd gratis (tot 18 jr). www.renbaanduindigt.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl Deltaplein Kijkduin > ‘Open Podium Kijkduin’ [Evenement]. Iedere zondag verzorgt een Haagse of Westlandse vereniging een workshop, een demonstratie, een complete show of een (sport) wedstrijd op het Deltaplein In Kijkduin. Bezoekers zijn van harte welkom, de toegang is gratis. Tot 15.00 uur. Gratis. www.kijkduin.nl Museum voor Communicatie > ‘Fantasievriendjes’ [Jeugd]. Heb jij al een fantasievriendje? In Het Rijk van Heen en Weer ga je op inspiratietocht. Daar kom je gekke figuren tegen. Bedenk hoe jouw vriendje eruit ziet, hoe hij heet en of hij kan praten. Daarna ga je aan de slag en knutsel je je fantasievriendje. www.muscom.nl Pier Scheveningen > ‘Zumba Marathon’ [Sport]. Zumba marathon op de Scheveningse pier, van de opbrengst gaat een deel naar het goede doel KiKa (Kinderen Kankervrij www.kika.nl). Tot 16.30 uur.€ 28,-; jeugd 17,- (tot 12 jr). www.krachtigengezond.nl Strandpaviljoen Downunder > ‘Jazz @ Downunder’ [Jazz]. Het Hans Braber trio in steeds wisselende samenstelling. Gratis. www.downunder.dds.nl/ Abdijkerk > ‘Orgelbespeling’ [Recital]. Concert met voorafgaand om 14.30 uur bezichtiging kerk, expositie van schilderijen van André Hoppsack en dia-presentatie ‘Van Rondraam naar Roosvenster’. Orgelbespeling door Aarnoud de Groen. Gratis. www.abdijkerk.info Strandtent de Fuut > ‘Jazz in De Fuut’ [Jazz]. Gratis liveoptredens in de ontspannen sfeer van de opvallende kanariegele strandtent. Vrije Hand voor

makers uit de jaren 60 leerden maar wat graag bij Dollywood studio de fijne kneepjes van het vak”. Geesink, begonnen als decorontwerper voor Nederlandse theaterrevues, is in de

reclamewereld vooral bekend geworden om zijn poppenanimatiefilms en later ook om zijn creatie Loekie de Leeuw. Hij werkte samen met Marten Toonder, die zich met name richtte op

gitarist Alex Hagen. Gratis. www.defuut.nl Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl 23.00 Café de Pater > ‘Funkavond’ [Popmuziek]. Op het podium staat een funkband die tot diep in de nacht de sterren van de hemel speelt. Meespelen? Meld je aan bij de bandleider! (ervaring met deze muziekstijl is wel een vereiste). Met Driftkikker. Gratis. www.patermuziek.nl

21.00

19.00

maandag 18 juli Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl 11.00 Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl 13.00 Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl 13.00 Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl

Murphy’s Law > ‘Live jazz-jamsessie’ [Jazz]. Jammen in de gezelligste openbare huiskamer van Den Haag met wisselende jazzmuzikanten en studenten van het Koninklijk Conservatorium. O.l.v. David Barker. Gratis. www.murphysjazz.nl

dinsdag 19 juli 09.00

10.30

09.00

10.30

11.00

13.00

13.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl Muzee Scheveningen > ‘Zomerworkshop tingel tang mobile maken’ [Jeugd]. Maak tijdens deze zomerworkshop een vrolijke Tingel Tang mobile maken met glimmende zeevormpjes, zoals een zeester, een schelp en een visje. Ook van 13-14.30 uur. Tot 12.00 uur. www.muzee.nl Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl Madurodam > ‘Nederland en de strijd tegen het water’ [Evenement]. Geniet van de spectaculaire licht- en lasershow. Het verhaal over de eeuwenoude Nederlandse strijd tegen het water. In de 15 minuten durende multimedia show beleeft u hoe Hansje Brinker probeert het land te redden van een watersnoodramp. Ook om 13, 15, 17, 19 en 21 uur. www.madurodam.nl Bierkade > ‘Den Haag vanaf het water’ [Excursie]. Geniet van een 1½ uur durende rondvaart in een historische Kagenaar van Stichting De Ooievaart door de Haagse grachten. Ook afvaart om 15.00 uur. € 10,-; jeugd 6,- (3 tm 11 jr). www.ooievaart.nl Duinrell > ‘Zomershow Musical Dreams’ [Musical/show]. In de Musical Dream

Nutshuis films in de Nutstuin, Riviervismarkt 5, vrijdag 15 juli, 22 juli en 29 juli. Alle films zullen worden geduid en toegelicht met korte inleidingen van filmhistorica Elisa Mutsaers. De Nutstuin opent om 22.00 uur, het programma gaat om 22.30 uur van start. Toegangsprijs: € 5,00. Bij slecht weer zal er naar de knusse filmkluis in Het Nutshuis worden uitgeweken.

wordt een selectie van de populairste musicals van vroeger en nu ten tonele gebracht. Bij binnenkomst in het theater is het duidelijk dat er een auditie aan de gang is. (Drie shows per dag). Ook shows om 14.30 en 16.00 uur. www.duinrell.nl 14.00 Museum voor Communicatie > ‘Vliegende telefooncellen’ [Jeugd]. Als het goed weer is, staan de telefooncellen er weer vrolijk bij. Hoe anders zijn die oudjes vergeleken met nu. Hoe ging dat met muntjes? Na wat onderzoek ga je zelf aan de slag en knutsel je jouw eigen telefooncel. www.muscom.nl 14.00 Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl 19.00 Circustheater > ‘Mary Poppins’ [Musical/ show]. Mary Poppins is de kleurrijke nanny van de familie Banks. Ze beschikt over opmerkelijke talenten. In haar bijzijn verandert iedere taak of gebeurtenis in een wonderlijk avontuur voor het hele gezin. € 29,- t/m 79,-. www.circustheater.nl

woensdag 20 juli 09.00

Lange Voorhout > ‘Den Haag Sculptuur 2011 - Den Haag onder de Hemel - Hedendaagse Chinese kunst’ [Tentoonstelling]. Gratis toegankelijke beeldententoonstelling op het Lange Voorhout. Beelden van hedendaagse Chinese kunstenaars. Gratis. www.denhaagsculptuur.nl; www.denhaagonderdehemel.nl 10.30 Tweede Kamer > ‘Maak kennis met de Tweede Kamer’ [Excursie]. Voorlichtingsprogramma genaamd ‘cineac’ door de Tweede Kamer der Staten-Generaal met filmpresentatie ‘De Kamer aan het werk’ en een bezoek met uitleg aan de Plenaire zaal. Telefonisch reserveren verplicht 070-3183055. Gratis. www.tweedekamer.nl 11.00 Madurodam > ‘Nederland en de strijd


UIT

agenda Den Haag entraal

> www.denhaagcentraal.net > uitgave van Den Haag Centraal >vrijdag 15 juli 2011


dhc_218_15_juli_2011