Page 1

}<(l(tp$=adbcae<

Een échte Haagse krant Actueel Voorjaarsnota: tekort van 22,3 miljoen

Vrijdag 25 mei 2012

jaargang 6 nummer 263

€ 1,75

Actueel Strandhuisjes te huur bij Kijkduin

5

3

Op de thee in het Torentje

> Foto: Maarten Hartman/Hollandse Hoogte

?

Welke Vriend van Den Haag Centraal mag op de thee bij Mark Rutte in het Torentje? De (demissionair) minister-president, al jaren enthousiast lezer van deze krant, steunt het initiatief om een arbeidsplaats te creëren voor een jonge Haagse journalist. Den Haag Centraal verkoopt daartoe tijdens de jubileumvoorstelling in de Koninklijke Schouwburg certificaten van € 50,–. Elk certificaat heeft een nummer en burgemeester Jozias van Aartsen trekt één dezer dagen de winnende nummers. Naast een bezoek aan Rutte, kunnen certificaathouders andere prijzen winnen, zoals een voordracht thuis door schrijfster Yvonne Keuls, privé-drumles van Golden Earring Cesar Zuiderwijk en een diner voor twee in de keuken bij sterkok Henk Savelberg. Belangstelling om Vriend van Den Haag Centraal te worden en mee te dingen naar de prijzen? Kijk voor mee informatie op de achterpagina van de UITagenda. Ingezonden mededeling

24

Dag in de Branding Festival voor Nieuwe Muziek zaterdag 26 mei 2012 Info en tickets: www.dagindebranding.nl

Den Haag Korzo Theater aan het Spui Paard van Troje Koninklijk Conservatorium


2>varia

Š Teun Berserik

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

Ingezonden mededeling

! s r e t s u Z e i r We l k o m D

t r a t s e g n e o z i e uwe s e i n p o o k r e v t r Kaa


3

actueel<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Busvervoer naar HTMbuzz ciële deskundigheid van Qbuzz overtuigend. We zijn er klaar voor om te laten zien dat HTMbuzz de beste is voor Haaglanden”. Ook Hameleers stelt dat de concessie geen consequenties heeft voor de reiziger, al is er anderhalf miljoen euro minder budget. “We gaan efficiënter werken en het voordeel van de synergie tussen het tram- en busvervoer blijft”. Het efficiënter werken betekent vooralsnog geen extra ontslagen onder het HTM-personeel.

De kogel is door de kerk. Het Stadsgewest Haaglanden heeft het busvervoer in Den Haag gegund aan HTMbuzz, het nieuwe samenwerkingsverband tussen HTM en Qbuzz. Ondanks druk vanuit de Haagse gemeenteraad om de aanbesteding te stoppen, is de busconcessie een feit. De nieuwe aanbieder zal vanaf december zeven jaar lang het busvervoer in de Hofstad verzorgen. Door Jasper Gramsma

HTMbuzz streed tegen het Franse vervoersbedrijf Veolia. De belangrijkste reden om voor HTMbuzz te kiezen is de prijs van 27 miljoen euro. “Dat is jaarlijks anderhalf miljoen minder dan op dit moment. De prijs woog voor 80 procent in de beoordeling”, aldus wethouder Smit (VVD, vervoer). De prijs en kwaliteit van de bieding van HTMbuzz bestempelt Smit als ‘zeer goed’, in tegenstelling tot die van Veolia. Volgens Smit paste de bieding van Veolia niet binnen het gestelde budget. Voorlopig heeft de aanbesteding geen consequenties voor de reiziger. Smit: “Grosso modo zal er conform de vastgestelde dienstregeling gereden blijven worden. Qua niveau blijft het openbaar vervoer vergelijkbaar, tenzij blijkt dat er nieuwe bezuinigingen nodig zijn. Dat kan betekenen dat er lijnen geschrapt worden”. Woordvoerder Harald Hameleers van

Protest buschauffeurs bleek achteraf onnodig. >Foto: PR

HTM reageert opgetogen op de gunning: “Gelukkig is er nu duidelijkheid

voor de reizigers en voor onze medewerkers over het behoud van hun baan.

Kunstwerk voor jubilerend VNG

Blijkbaar zijn de lange ervaring met het stadsvervoer van HTM en de commer-

Voorjaarsnota: Den Haag wacht miljoenentekort Den Haag verwacht een structureel tekort van 22,3 miljoen euro. Dat is de eerste schatting die Sander Dekker (VVD, Financiën) bekend maakte tijdens de presentatie van de Voorjaarsnota. Dekker benadrukte dat er nog een ‘hoge mate van onzekerheid’ is met dit eerste begin voor de financiële kaders voor 2013. “Het blijft een ‘best guess’, aldus de wethouder. Door Miranda Fieret

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) viert dit jaar haar honderdjarig jubileum. Niet alleen met een feestelijk congres, maar ook met een monument voor het kantoor aan de Nassaulaan. Er staan al twee pilaren van het kunstwerk en volgens de voorlichter van de VNG is het nog niet af. Pas op maandag 4 juni wordt het kunstwerk officieel onthuld, voor die tijd wil de VNG geen informatie prijs geven. De vergunning is in januari al gehonoreerd. De gemeente laat weten dat de VNG zelf voor het beheer gaat zorgen. Over de kosten die met het beeld gemoeid zijn, wil de vereniging nog geen uitspraak doen. Vorige maand deed het congres dat op 5 en 6 juni gepland staat, nog veel stof opwaaien. Een aantal gemeenten zette vraagtekens bij de kosten van het jubileumfeest of weigerde zelfs te gaan. Dagvoorzitter van het congres is Matthijs van Nieuwkerk en ook Johan Cruijff en Freek de Jonge zijn sprekers. Op de feestavond treden het Residentie Orkest en de Golden Earring op. >Foto: C&R

Motie Eerder deze week stemde de gemeenteraad tijdens een extra raadsvergadering in met een motie om Smit ertoe te dwingen alles te doen voor het opschorten van de busconcessie. Na de val van het kabinet Rutte ontstond er een Kamermeerderheid tegen openbaar aanbesteden. Door de beslissing uit te stellen, wilde de raad voorkomen dat HTM het busvervoer uit handen zou moeten geven. In reactie op de motie liet Smit al weten dat het lastig zou worden om het Stadsgewest op andere gedachten te brengen. Daarbij wees hij op de financiële risico’s van schadeclaims en boetes en op het feit dat andere gemeenten in het Stadsgewest wel voorstander zijn van de aanbesteding. “Ik heb geprobeerd de instructie van de raad te verwoorden, maar Haaglanden wilde er zeker van zijn de wet niet te overtreden en de verplichtingen uit de aanbesteding te vervullen. Ik had al kennis van de uitkomst”.

Het Lenteakkoord moet nog officieel naar buiten komen, in september zijn er weer verkiezingen. De gemeente heeft het niet makkelijk met de onzekerheid die het andere Den Haag veroorzaakt. Desalniettemin vond Dekker het verstandig om tòch een begin te maken met vooruitblikken op de financiële positie van de stad. En deze toekomst is niet rooskleurig. De Rijksbezuinigingen gemeentefonds (schatting: 22,5 miljoen minder), de BTW-verhoging (6 miljoen minder) en de nullijn voor de ambtenarensalarissen (nadeel van 8,2 miljoen) zijn hier belangrijke oorzaken van. Onder de streep staat naar verwachting een structureel tekort van 22,3 miljoen euro. Hiermee staat het college van B&W voor lastige keuzes bij de opstelling van de begroting 2013-2016. “We moeten altijd een sluitende begroting indienen. We hebben gelukkig een stevige reservepositie, in de kapitaallasten zit bijvoorbeeld wat ruimte. Maar dit is wel een eenmalig bedrag. Hiermee kunnen we niet de structurele problemen oplossen. Het vooruitschuiven van problemen zou niet terecht zijn voor een volgend college”, aldus Dekker. Tegenvallers De tegenvallers van vorig jaar zaten in de bijstandsuitkering en de vastgoedsector. Daar zit ook het pijnpunt voor ko-

mende jaren. De gemeente beschikt nauwelijks over specifiek weerstandsvermogen om de klappen in de vastgoedsector en bijstandverlening op te vangen. De kosten die de gemeente beraamt in de kwestie Vestia staan op 16.750,- euro. “Maar het is meer dan alleen geld. Het gaat vooral om onze leefomgeving”. Risico’s met een structureel karakter zijn onder meer de decentralisatie van de AWBZ en Jeugdzorg. Of dit doorgang vindt, is onzeker. In de Voorjaarsnota staan vijf van de zes structurele risico’s op een kans van vijftig procent ingeschat. Alleen de herverdeling van het gemeentefonds is hoger (80 procent). Dit geeft nog eens aan hoe moeilijk het is om een basis te leggen voor financiële kaders. “We gaan door met de planvorming”, laat Dekker weten. “De decentralisatie van Jeugdzorg zat bijvoorbeeld al vóór het Catshuisoverleg in de planning. We zijn al lange tijd voorstander. Om ons hierop voor te bereiden is het wel noodzakelijk om te weten wat voor bijdrage we krijgen en wat de regels zijn. We hebben ruimte in de regels nodig om het werkelijk goedkoper te kunnen dan hoe het nu is ingericht”. Deze zomer heeft de wethouder van financiën de taak om een plan te maken om het verwachte tekort van 22,3 miljoen op te vangen. Op de tweede dinsdag in september, een week voor Prinsjesdag, wordt dit plan gepresenteerd. “We hebben een behoorlijke opgave. Het is nog zeer de vraag of we dit kunnen oplossen zonder dat het de stad raakt”. De gemeente kent dan ook geen taboes. Van de omvang van het ambtelijk apparaat tot de OZB; alles staat ter discussie. Medio juni verwacht de gemeente de meicirculaire van het gemeentefonds met daarin de financiële doorrekening van het Lenteakkoord.


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

stadsmens

‘Personal Memorial’ viert levens van overledenen op hun favoriete plek Het leven vieren van iemand die overleden is. Bewust herinneringen ophalen aan de dierbare en bevrijdend lachen om mooie anekdotes. Voor nabestaanden is dat op de dag van de begrafenis of crematie vrijwel onmogelijk; het verdriet is vaak te intens om te beseffen wat er precies wordt gezegd. Korte of (veel) langere tijd na de uitvaart ondergaan familie en vrienden dat anders, hebben Mieke Nugteren en Monique Vugts ondervonden. Zij zijn onlangs begonnen met ‘Personal Memorial’, een bedrijf dat herdenkingen organiseert op een plek die belangrijk was voor degene die is overleden. “De diepe rouw die je voelt bij het afscheid nemen van het fysieke lichaam is bij zo’n Memorial minder”, zeggen ze. “De ergste pijn is weg, de rauwe kanten zijn van het verdriet af”. Het overlijden in 2010 van oud-tennisspeler Hans van Dalsum was eigenlijk de aanleiding tot het ontstaan van ‘Personal Memorial’. Zijn wens was om in stilte begraven te worden. De weduwe en kinderen van Van Dalsum, die ooit op Wimbeldon en Roland Garros speelde en veel voor de tenniswereld heeft betekend, wilden hem later toch met anderen herdenken. Zij benaderden Mieke Nugteren, een bekende van de

Monique Vugts (links) en Mieke Nugteren. >Foto: PR

familie en met haar bureau B&N Event Services zeer ervaren in het organiseren van evenementen. Mieke: “Hans heeft zoveel mensen gekend, maar alleen zijn vrouw en kinderen hadden afscheid van hem kunnen nemen. Zelfs zijn zuster, die in Amerika woont, was er niet bij, terwijl afscheid nemen zo belangrijk is. Daarom wilde de familie

een herdenking houden”. De locatie stond van meet af aan vast: de Metsbanen. Immers, daar had Van Dalsum veel van zijn tijd doorgebracht, ook zijn bedrijf All Weather Sports was er gevestigd. Mieke Nugteren zorgde in samenwerking met de familie voor een bijzondere gebeurtenis. Van Dalsum werd herdacht met foto’s en films vanaf

zijn vroege jeugd tot en met de laatste jaren. Ook werd er een soort museumpje ingericht met oud fotomateriaal van onder anderen Beatrix en Claus, die in het verleden geregeld op de Mets kwamen. Onder de 280 gasten waren ook de vroegere ballenjongens. Mieke: “Er zijn mooie verhalen en anekdotes over Hans verteld en er is veel gelachen; het was een herdenkingsceremonie met een lach en een traan”. Mieke Nugteren organiseerde de herdenking alleen. Zij overlegde wel met Monique Vugts, de collega met wie zij vele evenementen tot stand had gebracht voor Disney Company. De loopbaan van Monique nam zes jaar geleden een andere wending na de dood van haar 33-jarige broer. “Hij is door een ongeluk uit het leven gerukt. Je gaat dan nadenken over wat je met jouw leven wil doen”, zegt Monique Vugts. Zij volgde de HBO opleiding Coaching en Counseling en heeft inmiddels het bedrijf Tranzform, dat gespecialiseerd is in rouwverwerking. Alom was er lof geweest voor de afscheidsceremonie van Hans van Dalsum. Mieke Nugteren besloot, op advies van haar zakenpartner Nikkie Bouman, zich samen met

Monique Vugts daarin te gaan specialiseren. Beiden benadrukken dat zij geen concurrenten zijn van begrafenisondernemers. Want: “Dit is een ander vak”. Hoe zij te werk gaan? “Na aanvraag praten we met nabestaanden thuis, duiken als het ware in het leven van iemand en maken een Memorial op maat. De afscheidsceremonie kan op elk gewenst moment worden gehouden: een week na de uitvaart, na een paar maanden, langer daarna of bij het uitstrooien of wegzetten van de as. Als locatie kiezen we een plaats waar de overledene graag kwam, bijvoorbeeld een restaurant, een plek in een bos of op het strand”. Onder ‘Personal Memorial’ staat in hun brochure de zin: ‘Om een leven te vieren’. Monique Vugts: “De herdenking is echt bedoeld om met elkaar mooie herinneringen op te halen, te vieren dat je die persoon hebt gekend”. Mieke Nugteren: “Natuurlijk is er op zo’n Memorial ook verdriet. Maar iemand is pas echt dood als niemand meer over hem of haar praat”. Joke Korving Informatie: www.personalmemorial.nl

Ingezonden mededeling

MAANDAG 28 MEI Marky Ramone’s Blitzkrieg Dutch Fan Club show open 21:00 | tot 01:00 | alleen concert € 15,00 € 22,00 meet&greet | € 25,00 kassa | uitgelezen concert | fanclub | intiem

N E T W E R K E N M E T B A L L E N

Marky Ramone’s Blitzkrieg Dutch Fan Club show. Op maandag 28 mei komt Marky Ramone optreden. Een speciale show voor selecte groep (maximum 110 pers.) waarbij alle Ramone’s nummers aan bod komen. Een uniek concert want nog nooit kon je zo dichtbij de Ramones komen. Als enige (The Dutch Ramones Fan Club) mochten wij een show organiseren die zo intiem en speciaal is. Vooraf is er gelegenheid om hem te ontmoeten en handtekening te bemachtigen. Er wordt een speciaal T-shirt ontworpen als herinnering aan deze avond. Mis deze unieke up-close niet! Vanaf vrijdag 10 februari 10:00 zijn er kaartjes te koop opwww.330live.nl/tickets of opwww. facebook/330live

BITTER BALLEN BORREL.NL

31 mei 2012 Hilton Den Haag Zeestraat 35 ∙ 2518 AA Den Haag

DONDERDAG 31 MEI 330live presenteert AGENT FRESCO & support Atombox open 21:00 | tot 01:30 | € 3,00 v.v. | € 5,50 kassa ijsland | jazz pop hardcore | veelbelovend | live band

Bitterballenborrel organiseert iedere donderdag van 17.00 - 20.00 uur op toonaangevende locaties in Nederland zakelijke netwerkborrels. Borrelen met bitterballen. Hollandser kan het bijna niet. En simpeler ook niet. Bitterballenborrel biedt u vrijblijvend de mogelijkheid de bitterballenborrels in het land te bezoeken en uw netwerk uit te breiden. Anders dan bij veel andere netwerkclubs betaalt u bij ons geen contributie. De Bitterballenborrel is bedoeld voor persoonlijke en zakelijke ontwikkeling. Natuurlijk is het leuk als u uiteindelijk zaken kunt doen maar gezelligheid en informeel met elkaar in contact komen staan voorop. De borrels worden georganiseerd voor ondernemers, managers, directeuren en anderen die snel en doeltreffend willen netwerken in een prettige ambiance.

All the way from Iceland, we bring you AGENT FRESCO. They’re a remarkable band, a headspinning amalgam of sound and fury, which can recall Rage Against The Machine, System Of A Down, Queen and Gang Of Four within a single song and then head in 20 different directions at once. (Kerrang!)

De Haagse Bitterballenborrel is altijd op de laatste donderdag van de maand. Gratis aanmelden kan via onze website.

WWW.BITTERBALLENBORREL.NL Korte Molenstraat 2 / www.330live.nl


5

actueel<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Veertig huisjes bij Kijkduinse strand Goed nieuws voor zonaanbidders. Als de plannen van de gemeente doorgaan, verrijzen binnen twee jaar veertig strandhuisjes ten zuiden van Kijkduin, ter hoogte van de Machiel Vrijenhoeklaan. Strandliefhebbers zouden dan tussen maart en november een huisje kunnen huren aan zee. Door Annerieke Simeone

De gemeente deed locatiestudies bij ondermeer de kustgemeente Julianadorp in Den Helder. > Foto: PR

Een opgetogen wethouder Sander Dekker (Stadsbeheer) presenteerde deze week de plannen voor de seizoensgebonden strandhuisjes. “Het strand en de zee zijn de grote troef van Den Haag. Daarvoor komen mensen hier naartoe. We denken dat strandhuisjes de stad nóg aantrekkelijker maken”. Op het Zuiderstrand is ruimte voor maximaal tachtig strandhuisjes met een oppervlakte van on-

geveer 35m2. Van alle Haagse stranden is dit strand nabij de Zandmotor het meest ideaal: het strand is er breed, sluit goed aan bij het familiaire karakter van Kijkduin en biedt goede parkeermogelijkheden. Dekker wil eerst een proef beginnen met veertig strandhuisjes. “Als het project aanslaat en alles goed loopt, kunnen we over vijf jaar ruimte geven voor nog eens veertig huisjes elders op het Zuiderstrand”. Het idee voor het exploiteren van strandhuisjes is niet nieuw. De gemeente deed locatiestudies bij onder meer kustgemeenten als Noordwijk, Katwijk en Julianadorp. “Daar is het huren van strandhuisjes erg succesvol en populair”. Dekker is inmiddels door vier partijen benaderd die de standhuisjes zouden willen exploiteren. Maar ook andere kandidaten kunnen zich melden. “Het maakt mij niet uit

Opknapbeurt voor Rabbijn Maarsenplein

‘Aantrekkelijk plein, aantrekkelijk aanbod’

De reden waarom juist dit plein nu aangepakt wordt, is dat bewoners en ondernemers daar zelf initiatief toe hebben genomen. Daarnaast past het in het grotere plan van de gemeente om de binnenstad aantrekkelijker te maken. De gemeente stelt dat iedereen die ideeën heeft ter verbetering van de stad welkom is. In overleg kan gekeken worden naar de mogelijkheden. Twitteraars laten aan de krant weten dat het Rabbijn Maarsenplein niet het enige plein is in de stad dat extra aandacht verdient. Op de vraag welke pleinen nog meer een facelift kunnen gebruiken, komen de volgende reacties:

Een rustig stadsplein waar het fijn toeven is. Dat moet het Rabbijn Maarsenplein worden na de herinrichting. Wethouder Marjolein de Jong (D66, binnenstad) presenteerde vorige week op het terras van het Vietnamese restaurant Little V de plannen die de leefbaarheid op het plein moeten verbeteren. Kosten: 186.000 euro.

@reneeswart: Het Koningsplein! Een speeltuin die niet kapot is en weer iets op de lege sokkel zou best fijn zijn.

Door Jasper Gramsma

Wethouder De Jong gaf ter plaatse de symbolische aftrap voor de herinrichting door de laatste stoel aan te schuiven. Tot vorige week stonden de terrassen nog midden op het plein. Nu staan ze langs de gevels. “Er is al veel geïnvesteerd in het plein, nu gaan we het finetunen”, zegt De Jong. Naast het verplaatsen van de terrassen komen er een kiosk voor koffie, boombanken op het plein en leilindes langs de entree. De maatregelen moeten ertoe leiden dat het Rabbijn Maarsenplein aantrekkelijker wordt om te verblijven. Volgens Edwin Baars van projectmanagementbureau Intechraal, die de plannen heeft uitgewerkt, creëert de vernieuwde indeling ‘meer lucht’. Sinds het plein achter de Nieuwe Kerk vijf jaar geleden gereedkwam, wordt er al gezocht naar de juiste invulling. De doorloop en naamsbekendheid lieten te wensen over. Daarnaast hebben omwonenden te maken gehad met geluidsoverlast en openbare dronkenschap in de besloten tuin van de kerk. De bedrijvigheid kwam ook met moeite op gang op het weinig zonnige plein. “Sommige ondernemers hielden het al na drie maanden voor gezien”, zegt Roelco Offerein van de Vereniging van Eigenaren City appartementen. De situatie is inmiddels behoorlijk verbeterd. “De politie heeft de overlast goed

of meerdere investeerders een deel van de huisjes verpacht of dat de keuze op een grote investeerder valt.” Aan de huisjes zelf zijn wel enkele voorwaarden gesteld: de eenlaagse woningen op palen mogen niet geschakeld zijn, de voorgevel of veranda moeten altijd op zee gericht zijn en er mogen geen hekjes om de huisjes heen worden geplaatst. Dekker let verder op duurzaamheid en de aansluiting met de natuur. De kleuren en het materiaal moeten passen bij de rest van het strand. Natuurlijke kleuren krijgen daarom de voorkeur. De gemeente heeft twee modellen voor ogen: veertig huisjes op een locatie of tien strandhuisjes per locatie. “Uiteindelijk kiezen we dan het plan waarvan we het meest verwachten voor de aantrekkingskracht, de economie en de werkgelegenheid van de stad”, aldus Dekker.

Het ovaalvormige Koningsplein in het Regentessekwartier is gebouwd rond 1890. Het plein is lange tijd een verzamelplaats geweest voor hangjeugd. Om daarmee af te rekenen is de groenvoorziening flink gesnoeid. Jaouhari, werkzaam in buurtcafé Sint Joris en de Draeck en bewoner van het Koningsplein: “Vroeger leek het plein op een jungle, maar nu vind ik het prima opgeknapt. In de avond is het rustig”. @WilVonk: Het Mecklenburgplein. Nu een verwilderde rommel, sociaal onveilig, weinig tot geen leefplezier op het plein. Rabbijn Maarsenplein.> Foto: Stichting Den Haag nieuw centrum

aangepakt en de kerktuin is ’s nachts afgesloten. Als het goed is komen er binnenkort een Koreaans en een Thais restaurant bij, dan staat er nog maar één unit leeg. Het gaat dus de goede kant op”. Offerein is te spreken over de plannen voor de herinrichting en hoopt dat de kiosk een trekpleister wordt. Of met de herinrichting de kernproblemen van doorloop en bekendheid worden opgelost, betwijfelt hij. “Het aantrekkelijk maken van het plein zal vooral helpen als men het plein al kent”. Alfred Jansen heeft bij de totstandkoming van de plannen de ondernemers van het Rabbijn Maarsenplein vertegenwoordigd. Hij is tevreden met het resultaat. “We streven naar een combinatie van een aantrekkelijk plein met een aantrekkelijk aanbod. De ondernemers hebben laten zien dat het potentieel er is. Het is de bedoeling dat voorbijgangers na de herinrichting meer naar

de winkels en horeca op het plein getrokken worden”. De uitvoering van het herinrichtingsplan neemt naar verwachting tot eind 2012 in beslag. Volgens de wethouder gebeurt dat ‘niet vanachter de tekentafel, maar in samenspraak met bewoners en ondernemers’. De woordvoerder laat weten dat ook aan het probleem van de doorloop wordt gewerkt: “Obstakels die de doorloop verhinderen, worden verplaatst of verwijderd. Dit geldt voor het hek rond de speeltuin, de stenen banken, de fietsenstalling en de prullenbakken. Met de herinrichting verandert ook het karakter van de Bezemstraat. Nu is het vooral een doorgaande route voor wandelend publiek naar de Grote Markt en de Spuistraat. We willen de mensen verleiden om ook meer tijd op het Rabbijn Maarsenplein door te brengen”.

Wethouder Karsten Klein (CDA, stadsdeel Loosduinen) laat hierop weten dat dit probleem zowel bij de bewoners als de gemeente bekend is en dat er al gezocht wordt naar een oplossing. “Bewoners en stadsdeel zijn aan de slag!”, aldus de wethouder via twitter. Hij meldt ook dat het lastig is om de tegengestelde wensen van de omwonenden in één concept te verenigen. “Groen, planten of toch spelen. Zoeken naar goede mix en dan uitvoeren”. Inmiddels hebben de bewoners goed contact volgens Wil Vonk en gaat de sociale cohesie vooruit. @basvangerwen: Muzenplein. Zelfs in de zon niet echt de plek voor een gezellige lunchpauze.

> Foto’s: C&R

In de jaren negentig werd besloten om ‘De Resident’ te ontwikkelen door een internationaal team van architecten. Het gebied wordt omsloten door de Turfmarkt, Fluwelen Burgwal, Herengracht en Zwarteweg. Het is de schakel tussen de laagbouw van het historische centrum en de hoogbouw rond station Den Haag Centraal. Het Muzenplein vormt het hart van de Resident.


6>Varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

terugblik

foto’s uit het haags gemeentearchief

Ondernemer met historie

Winkeliers en andere kleine middenstanders laten meestal niet veel sporen na in de geschiedenis. Grotere organisaties als gemeenten en verenigingen hebben vaak uitgebreide archieven waarin historici kunnen zoeken naar antwoorden op onderzoeksvragen. Je kunt veel onderzoe-

Je gaat met pensioen, maar je geschiedenis wordt geboren ken naar Haagse winkels en de Haagse middenstand bedenken, maar vaak zul je het antwoord op je vragen niet vinden. De Kamer van Koophandel, adresboeken en de krant leveren basale bedrijfsinformatie, maar daaruit haalt de bedrijfshistoricus niet wat de ene ondernemer dreef om de ‘Heerenbeurs’ te beginnen en waarom een andere ondernemer er in slaagde van Indische saucijsjes een succes te maken. De ondernemer wist waarom hij het deed, maar legde het niet vast in zijn archief. Zijn archief zit in zijn hoofd en als je daaruit iets wilt weten, dan moet je het hem vragen.

Als we het vragen komen we er achter waarom Cornelis Fischer de ‘Heerenbeurs’ begon. Dat kwam door de economische crisis in de jaren dertig. Zijn winkel in elektrische apparaten in Poeldijk bracht niet meer voldoende op en Fischer hoopte met een beurs rijke mensen te verleiden geld uit te geven. Daarvoor werd de grote zaal van het Kurhaus gevuld met stands van bedrijven als de Gemeentelijke Telephoondienst en leveranciers van kantoormachines. Daar omheen werd van alles georganiseerd om publiek te trekken. Er waren wedstrijden in biljart en dans en er was cabaret en muziek. Maar het publiek liet het afweten en Cornelis Fischer moest wat anders bedenken. Met enkele compagnons dreef hij jarenlang de Goederenbeurs in de Papestraat. Het was een soort kringloopwinkel, volgens advertenties de grootste van Den Haag. Vanaf 1950 dreef Cornelis Fischer onder de naam Interventia een winkel in antiekachtige meubelen aan de Lange Houtstraat 23a. Toen hij in 1959 overleed nam zijn zoon Lud de zaak over. Volgens Lud was dit vanzelfsprekend, want handeldrijven was hem met de paplepel ingegoten en hij had er talent voor. Het werk

>Foto: Piet Fischer

was interessant en afwisselend. Als hij niet in de winkel was, dan was hij op pad om te kijken naar handel, om te bezorgen en te installeren, om te repareren of te laten repareren. Echtgenote Thérèse of een van de zoons stonden dan in de zaak. Je moest bereid zijn op alle mogelijke tijden te werken, maar je hoefde niet zo vroeg uit de veren. Antiek werd aangeboden in de zaak of op vrijdag ingekocht op de markt. Lud

had een neus voor goede en niet te dure spullen. Hij richtte zich op kleiner antiek dat minder nazorg gaf dan de grote meubels van zijn vader. Het mocht er slecht uitzien, want winst zat hem juist in restauratie en reparatie. Lud kende goede vakmensen die meubels, koper en kristal perfect repareerden. Zelf reeg hij nieuwe bedrading in kristallen lampen. De zaken gingen voorspoedig totdat de belangstelling voor antiek

terugliep. Omdat de zonen gingen studeren en een ander vak kozen was er geen opvolger om de zaak over te nemen. Daarom sloot Interventia toen Lud Fischer en Thérèse in 2006 met pensioen gingen. De winkel was historie, gelukkig ook in letterlijke zin. Voor het project ‘Haagse Stories’ maakte Lud een kort computerfilmpje over de geschiedenis van zijn zaak. Je gaat met pensioen, maar je geschiedenis wordt geboren. Dit filmpje was heel modern, op nieuwe media, als digitaal verhaal en in het Engels uitgesproken als ‘digitale’. Het concept van de digitale is overgewaaid uit Groot-Brittannië. Een digitale geeft mensen als winkeliers de kans om lacunes in de Haagse geschiedenis op te vullen. De filmpjes zijn (voorlopig nog) via zoekmachines te vinden op ‘Haagse Stories’. Digitales zijn nog niet de bron waar historici van dromen. Ze zijn te kort en te bondig voor diepgravende geschiedschrijving. Ze geven echter wel informatie die er eerst niet was en als ze worden aangevuld met een Oral History-interview krijg je informatie die eeuwen later nog gebruikt kan worden. Jan van Wandelen

Ingezonden mededeling

DEN HAAG

Prinsestraat 57 Tel.: 070-3642925

openingstijden: ma 13.00-18.30 uur di t/m do 10.00-18.30 uur donderdag koopavond tot 21.00 uur zaterdag tot 17.30 uur zondag geopend van 13.00-17.30 uur

NOORDWIJK-OEGSTGEEST-VOORHOUT

www.drinkland.nl

Blended Scotch 1 ltr

Een van de whisky’s uit de stal van Angus Dundee. Een milde whisky, puur of on the rocks en…. Heel betaalbaar voor

Cardhu

€14,50

Single Malt Whisky

Deze 12 jarige Speyside is delicaat, soepel en makkelijk te drinken. De smaken zijn van toffee en vanille. Een “snoeperswhisky“. Daarom mag deze aanbieding dan ook “zoet” genoemd worden: van €36,90

Bacardi

€29,95

Grand Melon

In Noord–West Spanje, Gallicië, vond DRINKLAND een wijnbedrijf, HGAbodegas, waar ze ook nog een klein distilleerderijtje hebben. Op een wat klassieke manier worden hier likeuren gestookt zoals ze moeten zijn: uiterst smakelijk. Samen met de wijn lieten wij de LICOR CAFÉ (koffielikeur) en de CREMA de LICOR (“boterballencream”) meekomen naar Nederland. De grote merken als Tia Maria en Kahlua hadden 25 jaar geleden een andere smaak dan nu. Dat kan ook niet anders, want het alcoholpercentage was toen 31 en nu 20. Bij HGA doen ze dat toch weer anders: er wordt een wijnalcohol getrokken van een blend van koffiebonen uit Brazilie, Afrika en Columbia en dat voor een periode van tenminste 2 maanden. De ouderwets getrokken LICOR CAFÉ heeft een sterkte van 30% en smaakt naar een “pittig bakkie“. De CREMA di LICOR is zó lekker, dat we er geen woorden voor kunnen vinden.

Licor Café

€16,95

Crema de Licor

€15,80

www.hgabodegas.com

Sempé Armagnac Fine

Het oudste Franse gedistilleerd wordt gemaakt van de druiven die groeien in de Gascognestreek, een groot wijnbouwgebied ten zuiden van de stad Bordeaux. De Romeinen brachten de wijnbouw Vodka 1 ltr hierheen, de Arabieren brachten hun kennis mee over het distillatieproces en van €17,50 voor de Kelten introduceerden de opslagtechniek in zwart-eiken fusten. Armagnac kan oud worden, zeer oud. Van de producent Groupe Armanoir, waartoe Sempé behoort, is bekend dat zij nog zeer goed drinkbare Armagnacs op vooraad heeft tot 1888. DRINKLAND begint met de jongste Armagnac aan te bieden: de Fine.

€18,95 Stolichnaya €14,95

We laten U deze Armagnac proeven voor €19,98

per fles

(het gebruiksmoment = als Cognac)

SPECIAL

DE WIJNLEVERANCIERS VAN DRINKLAND Zuid-Afrika DRINKLAND koopt Ridgeback over de hele wereld haar

en daarin zijn we Ridgeback is een zgn. ‘Boutique Winery’, niet te wijnen een beetje eigenwijs: we

groot, met gezellige ontvangstkamers, bijzondere proeverij-locaties, een restaurant en -mocht u besluiten er een paar nachtjes te willen verblijven- een uiterst charmant guesthouse.

Op alle

Ridgeback wijnen

geldt nu: 2e fles van dezelfde soort 50% korting www.ridgebackwines.co.za

Spanje - Cenicero

Bodegas Riojanas

Riojanas is een klassiek wijnhuis maar in zijn marktbenadering een dynamisch jong bedrijf. Een prachtig kantoor en fabriekscomplex met de architectuur van een kasteel. Enorme kelders en dito voorraden gereed product. Op alle

Monte Real wijnen

geldt nu: 2e fles van dezelde soort 50% korting www.bodegasriojanas.com

Spanje - Pozaldes,Valladolid

Felix Lorenzo

Cachazo

Een familiebedrijf gerund door zoon Eduardo. De familie maakt prachtige Rueda wijnen met merknamen als

willen alles zelf kunnen proeven, selecteren en controleren. Zelfs met onze 4 winkeltjes kunnen we deze wereldshow doen. Zelf importeren kost ons veel meer werk dan te kopen bij Nederlandse importeurs, maar als je die kwaliteit wilt hebben die past bij je bedrijf, ga je daar achteraan. We laten U de komende maanden in een paar advertenties kennismaken met verschillende van onze wijnleveranciers. Als klant van

DRINKLAND

kunt U deze bedrijven ook op afspraak bezoeken, mocht U in de buurt zijn. Hiervoor meldt u zich aan bij drinkland@hotmail.com

RTIN G ● KORT

Al weer enige tijd verkrijgbaar, maar DRINKLAND wil dit artikel nog even onder de aandacht brengen voordat de zomer 2012 weer voorbij is. Witte rum met watermeloen- esprit is toch wel heel lekker in de longdrinks, cocktails of on the rocks. Nu 1 ltr van €23,95 voor

LAGAR de PEDRA LICOR CAFÉ en CREMA di LICOR

KORTING ●

€12,50 The Dundee

SPECIAL

50%

AKTIEKORTING op de 2e fles!

ING ● KORTIN

G●

Jonge Jenever

De rots in de branding voor het segment kwaliteits-jenevers. Voor bestaande en mogelijk nieuwe consumenten 1 ltr van €14,95 voor

KOR TING ● KO

Rutte

Carrasviñas Larrua Rueda, Caballero de Olmedo Rosado en een unieke sparkling Rueda

Carrasviñas Espumoso

op de bovenstaande 4 wijnen geldt ook: elke 2e fles van dezelfde soort 50 % korting

www.cachazo.com


7

opinie<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Wethouder wil Eurojust door de strot duwen groen? De Frederik Hendriklaan op loopafstand? En wat wil de gemeente? Joviaal met uw geld smijten? Het zeurend kind tevreden stellen? U mag het zeggen. “Uiteraard is wel grote zorgvuldigheid vereist bij het volgen van de juiste procedures voor het vaststellen van de juiste locatie van Eurojust”. Helemaal juist. Echter, u wordt als bewoner gehoord, heel democratisch, vervolgens wordt er niets mee gedaan. Het plan van het college wordt uitgevoerd. Rechtsgeldigheid wordt alleen op de te volgen procedure gebaseerd, niet op de uitkomsten daarvan. U bent lastig. Jammer dat er tijd aan u besteed moet worden. Die zorgvuldigheid heeft de gemeente zeker in acht genomen. Recht wordt ontleend aan de nota van uitgangspunten Internationale Zone van mei 2009. Voor het gemak wordt het ‘eeuwig durend servituut’ als ‘niet rechtsgeldig’ afgedaan. Een achterbakse trucage. Vertrouwen in het college? Heeft de heer Goekoop het servituut eeuwigdurend gemaakt om toch nog door de Duitse Bezetting te worden afgeschoten? En daarna nog een keer door de gemeente Den Haag? Was dat de opzet van deze bouwondernemer? Het zou dit college sieren meer respect voor de intentie te betrachten.

Door W. Huijsmans

‘Met overleg worden Zorgvliet en Eurojust het best gediend’. Met deze aanhef in Den Haag Centraal tracht onze wethouder mevrouw De Jong haar falen recht te praten. Een armzalige litanie van misplaatste verdraaiingen van de werkelijkheid volgt elkaar op. “Als verantwoordelijk wethouder ben ikzelf gaan vertellen aan de wijkvereniging Zorgvliet, dat de keuze voor de locatie op de Jan Willem Frisolaan was gevallen”. Hier wordt de werkelijkheid geweld aangedaan. Er is gesproken over een driekeuze-mogelijkheid, namelijk het gebouw van het Joegoslavië Tribunaal, het KPMG-gebouw én de J.W. Frisolaan. Later werd wel in een persoonlijk gesprek gemeld dat Eurojust de keuze had laten vallen op de J.W. Frisolaan. Dit in schrijnende tegenstelling tot de uitspraken van EJ in het VPRO programma ‘Slag om Nederland’ , waarbij E.J. geen keuzes maakt en slechts de keuze van de gemeente Den Haag accepteert. Hoe krom is onze samenleving? “Het continue blijven opvoeren van nieuwe alternatieven binnen het gebied (van de Internationale zone) met andere argumenten heeft geen enkele zin”. Erger is het weigeren van de gemeente Den Haag te luisteren naar de argumentatie van de direct betrokkenen. Het plan 18.000 m2 in een te kleine locatie te proppen, is door de omwonenden afgekeurd. Oók op de presentatie van 16 april j.l. waarbij een maquette getoond werd, die de toekomstige werkelijkheid niet vertegenwoordigde. Meermalen werd de vraag gesteld of dit een getrouwe kopie zou zijn van het toekomstige gebouw. Meermalen werd er negatief door DSO op geantwoord. Er konden geen rechten aan ontleend worden. De maquette gaf een klein gebouw met veel ruimte eromheen weer. Een valse voorstelling van zaken. Een reëel alternatief, gedragen door zowel de bewoners van Zorgvliet alsook de bewoners van het Verhulstplein, wordt door mevrouw de Jong belachelijk gemaakt door de eerste zin van deze alinea. Dát zijn pas grote woorden! Een stoot onder de gordel, door de heer Coops van eigen belang te beschuldigen. Het past naadloos in de werkwijze van mw. de Jong. Wanneer gemeenschapsgelden zo onverstandig worden uitgegeven, wanneer Den Haag zoveel op de gebouwen van Ministeries verliest (75 miljoen?), wanneer zoveel afstand tussen gezond verstand van de burgerij en ons parle-

Het nieuwe hoofdkantoor van Eurojust naar ontwerp van het Delftse architectenbureau Mecanoo. >Illustraties: Mecanoo

mentair gekozen college bestaat, verliezen de burgers het vertrouwen in dit college. Grote woorden die door datzelfde college veroorzaakt worden. In een tijd van leegstand van kantoren is het niet aan de belastingbetaler te verkopen, dat er nu voor een nog hoger bedrag (aan verlies op de ministerie gebouwen) aan nieuwbouw besteed wordt. Nota bene op een onjuiste locatie! Het excuus dat de 2,7 miljard aan inkomsten gekoesterd moet worden is pure onzin. Deze expats wonen en werken al jaren in Den Haag naar grote tevredenheid. Het bedrag aan inkomsten wordt niet hoger door E.J. een nieuwe locatie te geven. Laat Eurojust met zijn 500 werknemers op de Binckhorst! Daar is voldoende kantoorleegstand om in de malaise van deze geldverslindende instantie uitkomst te bieden! “Hij (de heer Coops) wil gewoon niet dat dat E.J. bij hem in de buurt komt”. Deze door de wethouder uitgebrachte

uw mening

Noordwal-Veenkade

Leegstand “Eurojust wordt dan ook met open armen ontvangen”. Ook hier wordt de lezer op het verkeerde been gezet.

Haagse Harry

zaakt door 160 parkeerplaatsen van bijna € 100.000,– per stuk met een gecalculeerd verlies van ongeveer € 600.000,– per jaar gemeenschapsgeld. Waardoor ook terrasjes, die nu een grote sociale functie hebben, straks niet meer mogelijk zijn op de Veenkade. De bouwvergunning is thans door 71 belanghebbenden voorgelegd aan het oordeel van de rechter. mr. Henk Boenders woordvoerder

Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Marnix Rueb

Rond het project met de onderwatergarage aan de Noordwal-Veenkade in Den Haag doen B&W er alles aan om te doen geloven dat slechts ‘de Buurt’ dan wel slechts de bewonersorganisatie van het Zeeheldenkwartier ‘De Groene Eland’ er tegen is. Ik ben echter woordvoerder namens bewonersorganisatie Hofkwartier, Biz-ondernemers Zeeheldenkwartier, de eigenaren van de bedreigde panden op de Veenkade, de horeca op de Veenkade en Noordwal, ondernemers uit de Prinsestraat, de zijstraten hiervan, de Torenstraat, zowel ondernemers, bewoners als eigenaren op de Toussaintkade, bewoners en eigenaren in de Bilderdijkstraat en de hotels langs de route van tramlijn 17. Ook kom ik op voor de voetgangers, de mensen die slecht ter been zijn en ouders met kleine kinderen die volledig genegeerd worden in deze. Ter herinnering: de grootste ellende wordt veroor-

beschuldiging is wederom een bewijs van de methode van “het door de strot duwen” van het project. Niets weerhoudt de wethouder er van om haar doel te bereiken.

Nogmaals, Eurojust functioneert al jarenlang naar tevredenheid op de Binckhorst. Wat te denken van de toekomstige leegstand van déze kantoorkolos, die ‘te klein’ wordt. Een groter gebouw past dan wél op een kleiner oppervlak (J.W. Frisolaan)? Met uitbreidingsdrang naar de 25.000 m2? Wat wil Eurojust in deze financieel moeilijke tijden? Meer ruimte? Meer

Machteloos “Het staat iedere belanghebbende vrij om zijn of haar bezwaren kenbaar te maken die daarna gewogen worden”… de gang van zaken geven de burger absoluut geen moed. Machteloos toekijken hoe ons geld verkwanseld wordt. U kent de uitslag…U kunt ook nog beroep aantekenen. Veel succes! Onze wethouder roept de heer Coops op te stoppen met zijn achterhoedegevecht en constructief de foute locatie in te passen. Te gek voor woorden. Men hoeft niet mee te werken aan de eigen ondergang! Hierbij roep ik de wethouder op tot een constructief gesprek ten einde het verloren contact met de burgerij te herstellen. Inhoudelijk, open, op zakelijke gronden discussie voeren. Op die manier worden uw belangen en die van de bewoners van Zorgvliet het best gediend. Dat Euro JUST met dit soort oneigenlijk bestuur een plek in Den Haag wil veroveren, is een moddervlek op het blazoen. Toch weg uit de Binckhorst? EJ wijk uit naar Spanje! Daar zijn kennelijk wél voldoende Europese financiële middelen. W.A.L. Huijsmans is bestuurslid van de stichting wijkoverleg Zorgvliet.


8>interview Vilan

Treingesprek

Bijna was de trein weer in Den Haag, toen het gejengel van kinderen in de coupé me toch nog te veel werd. Daarom ging ik in het middenstuk op de trap zitten, vlakbij de deuren. Straks als eerste eruit, dacht ik. Achter mijn rug stommelde iemand de trap omlaag. Een dikke Hollandse jongen van ongeveer dertig jaar oud, ging pal voor me staan. Hij droeg een blauwe trainingsbroek en een vaalwit shirt. Zijn rugzak was versleten. De jongen hield een briefje omhoog: ‘dakloos’. Ik keek weg. “Bent u verdrietig?”, vroeg de jongen. “Dat gaat u niets aan”, zei ik streng, want er huist in mij altijd wel een verdriet over het een of het ander maar nooit is dat geschikt om met onbekenden te bespreken. De jongen was boos door mijn antwoord: “Nou, ik vraag het maar”. En ik weer: “En dat stel ik niet op prijs”. Daarna ging hij weg, om elders zijn briefje te laten zien. Op het perron zag ik hem nergens meer. Opgegaan in de massa. Het was een korte ontmoeting, maar het treingesprek bleef de hele middag bij me hangen. Ook door zijn voorkomen. Dat dikkige. En Hollands, want de meeste treinbedelaars zijn dat niet. Misschien reizen ze in andere regio’s, dat kan natuurlijk. In de stad zag ik een paar accordeonspelers zitten, zwijgend hun hoofdpijnmuziek makend. Oostblok, vermoedelijk. Met een paar indringende vragen had de dikke jongen zich in mijn geheugen gedrongen. Ik begon me af te vragen wie hij was, waarom hij geen onderdak had, en hoe hij zijn toekomst zag, tenminste, als hij die al zag. Hij zal ook de onrustig stemmende geluiden van het Binnenhof hebben opgevangen, waardoor hij kon voorzien wat het voor hem betekende. Concurrentie in het bedelen, op termijn onvermijdelijk. Gewoon, omdat er meer mensen gaan komen die de rekeningen niet kunnen betalen. De medicijnen, de psychiater, de huur of de hypotheek, alles dat geld kost, wordt duurder. Heden hij, morgen wij, dacht ik somberend. Niemand die als kind treinbedelaar wil worden. Misschien was het afkopen van de angst dat het noodlot ook mij zou treffen, maar die middag besloot ik voortaan wat losse muntjes in mijn jaszak te dragen. Voor de dikke jongen, als ik hem nog een keer zou treffen, en voor de anderen, die evenmin wisten hoe ze de kosten van de nachtopvang moesten betalen. Het was iets, dat ik kon geven, al zou het altijd te weinig zijn. Maar toch: iets. Vilan van de Loo

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

Bas van Werven (1964), journalist

‘Een journalist moet hoor en wederhoor toepassen’

Haagse tv- en radiomaker Bas van Werven kreeg voor elkaar wat collega journalisten niet lukte. Geert Wilders praatte in zijn programma Een Vandaag over wat er gebeurde achter de geheimzinnig gesloten deuren van het Catshuisoverleg op landgoed Sorghvliet.

Door Vera de Jonckheere Bas van Werven (1964) groeide op in Heemstede in een sfeer die vergelijkbaar is met die van het Haagse Benoordenhout, waar hij zich met zijn vrouw en twee dochters (11 en 14) al twintig jaar thuis voelt. Zelfs als doorgewinterd autoliefhebber, in woord en daad, vindt hij 180 km woon/werkverkeer per dag aan de straffe kant. “Wanneer onze jongste dochter haar basisschool heeft afgerond, gaan we op zoek naar een plek die de afstand naar het werk van mijn vrouw in Houten en de studio’s in Hilversum terug brengt tot een klein half uur. We streven naar een betere work/life balance om meer tijd met onze kinderen door te kunnen brengen”. Na zijn rechtenstudie in Leiden, waar hij lid was van Minerva, geen corpsbal – ‘het bewijs dat er ook normale mensen lid worden’ – bekwaamde hij zich in het intellectueel eigendomsrecht. “Ik ben als zovelen jurist geworden omdat iedereen in mijn omgeving het werd of al was. Eigenlijk ben ik een halve techneut, die de afslag Delft miste doordat het wiskundig brein tekortschoot. Als jurist vond ik het heerlijk om met octrooien en uitvinders in de weer te zijn”. De ware bestemming ontdekte hij toen hij via een vriend eind jaren negentig bij Talk Radio aan de slag kon. Een uitgesproken pioniersradiozender, met vrije geesten als Theo van Gogh en Frédérique Spigt. Doordat niet alle adverteerders zich aangetrokken voelden tot het cowboyachtige van de zender, werd deze rond de eeuwwisseling omgevormd tot Business Nieuws Radio (BNR). Anderhalf jaar geleden trad Van der Werven in dienst bij de gevestigde

omroep de TROS, een overstap die hij niet als stijlbreuk ervaart. Als anchorman presenteert hij het tv-programma Een Vandaag en op zaterdag de radioprogramma’s TROS in Bedrijf en TROS Autoshow. “Een gevestigde omroep? Ik vind het een buitengewoon stoere omroep. Het getuigt van lef dat de TROS het risico heeft durven nemen om niet in de bekende vijver van talenten te vissen, maar een uitgesproken radiovent op tv te zetten in hun best bekeken actualiteitenrubriek. Met dagelijks op prime time, van 18.15 tot 18.45, ruim een miljoen kijkers. Ik voel me thuis bij inhoud en sfeer van het programma. Direct na het zes uur journaal diepen we Nederlandse onderwerpen uit, we verrichten intensief onderzoek naar achtergronden. Onlangs zijn we zelfs onderscheiden voor onze research naar de voicemails van Kamerleden. Niemand bleek te doen wat-ie in de Kamer predikt: verander regelmatig je wachtwoorden. Voicemails waren in no time te kraken”. Derde dimensie Een Vandaag is een gezamenlijke inspanning van de TROS en de AVRO.

‘Radio biedt de luisteraar door zijn tweedimensionaliteit de gelegenheid tot mystificatie’

Pieter Jan Hagens is de AVRO-presentator met wie Van Werven iedere zes dagen wisselt. De beide omroepen hebben ook de handen ineengeslagen om aan de Haagse bezuinigingseisen te voldoen. “Twee grote volksomroepen die hebben ingezien dat ze samen beter en sterker zijn. Na het zo volslagen andere medium radio is het erg leuk om het televisievak te leren. Radio biedt de luisteraar door zijn tweedimensionaliteit de gelegenheid tot mystificatie. Televisie kan door zijn derde dimensie, beeld, kracht toevoegen aan het woord. Ik begin door te krijgen hoe je beeld interessant maakt door met bodylanguage en camera-instelling te spelen, zoals bijvoorbeeld in de interviewreeks tijdens Wilders’ recente reis naar de Verenigde Staten. Een lege ruimte, met twee spotlights op interviewer en geïnterviewde. Zodra de journalist een vraag stelde, verscheen het hoofd van Wilders in een frame rechtsboven. Je ziet wat de interviewer ziet en andersom, waardoor je als kijker een aan voyeurisme grenzende nabijheid ervaart”. Kennisoverdracht is volgens Van Werven het antwoord op vele problemen van onze tijd. Daarom is hij geen solist; in het radio- en tv-werk en als moderator voor internationale congressen overlegt hij diepgaand met alle betrokkenen. “Ik beschik over een groot netwerk dat ik graag inzet door mensen en knowhow aan elkaar te koppelen. Bij symposia over de toekomst kun je niet volstaan met een paar grijze pakken achter een tafel op een podium. En dan maar praten over telecom – mannen van mijn leeftijd weten nauwelijks wat ze met hun smart Phone allemaal kunnen doen.

>Foto: Raymond van Houten

De jeugd moet je hebben. Ik ken jongens en meisjes die op hun twaalfde de eerste internet-start-up beleven. Op hun zeventiende moeten ze nog even de middelbare school afmaken, maar zijn ze intussen wel ervaren ondernemers die als gastdocent veel te melden hebben”. Autofreak Hobby en werk vloeien ineen bij het radioprogramma Autoshow dat hij iedere zaterdagmiddag met de andere autofreak Carlo Brantsen presenteert. Je ziét Bas van Werven blij kijken als hij het heeft over een van zijn vele vroegere auto’s: “een appelgroene Honda Civic met zwart dak en vier deuren”, waarin hij op zijn Antilliaans onderuit achter het stuur hing, stoel zo ver mogelijk naar achter, pet met klep omgekeerd op zijn hoofd. De luisteraar is bijkans bereid een elektrische auto aan te schaffen wanneer Van Wervenop-reportage vanachter het stuur juicht: “Wat veert dit spectaculair slecht, maar ’t is wel lachen op deze motorfiets op vier wielen”. Feest wordt het pas echt als tijdens de uit-


9

interview<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

‘Bij haar winnen auto’s het nooit van de kinderen, bij deze ontaarde vader wel’

zending blijkt dat de Porsche 911 tot ‘Fashion car of the year’ is uitgeroepen. De 911 is zijn passie, hij heeft er twee. De zwarte is 14 jaar oud, de rode telt 46 lentes. Wil je er met hem over praten, dan moet je beslist de laatste ‘e’ van de naam ‘Porsche’ wel tot zijn recht laten komen. Pure liefde straalt van zijn gezicht als hij om de twee auto’s heenloopt, hier en daar een voor minder gezegende waarnemers onzichtbaar pluisje van de motorkap strelend. Van het exemplaar uit 1966 heeft hij werkelijk ieder onderdeel in zijn handen gehad: helemaal zelf opgebouwd. De liefde gaat ver, hij geeft het eerlijk toe. Voor de repetitieweek van zijn dochter laat hij de Duitse tour rally met luchtgekoelde motoren – “zestig oude beestjes met leuke gekken achter het stuur”– niet schieten. “Vorig jaar belandden we dankzij de navigatiekwaliteiten van mijn vrouw zowaar op de vierde plaats. Bij haar winnen auto’s het nooit van de kinderen, bij deze ontaarde vader wel.” Intussen overhandigt hij de autosleutels aan zijn oudste dochter die weet dat ze voor kauwgom in het

dashboardkastje van de rode Porsche moet zijn. Vrouwen Hem vragen naar zijn favoriete auto blijkt een beetje dom. “Ik rijd teveel auto’s om er eentje te noemen. Toen ik hier net woonde, trok ik veel bekijks met mijn oude lichtblauwe Oldsmobile Vista Cruiser van 5 meter 54, bijnaam Battleship Galactica, een verslindend ruimteschip dat 1 : 4 reed. Een te dikke gozer in een te grote Amerikaan, en dat in het Benoordenhout. Ik heb hem verkocht aan de drummer van een Zeeuwse hardrockband die er zijn drumstel in kan parkeren zonder dat-ie het uit elkaar hoeft te halen. Een tijd terug heb ik gereden in de nieuwe Alfa Romeo 8c, met een Ferrarimotor in handgebouwde carrosserie. Briljant, maar kost een beetje veel. Net als de Aston Martin uit de jaren zestig: een echte herensportauto”. De vraag die al enige tijd tastbaar in de lucht hangt, hoeft niet eens gesteld te worden: “Ik heb drie vrouwen in huis die niet van auto’s houden, maar ze laten het op een lieve manier toe”.

Deze zomer heeft het gezin zelfs een lange tocht uitgestippeld voor twee auto’s, één autogek en drie dames. “Mijn vrouw in de nieuwe, ik in de oude, ieder een dochter aan boord. We trekken vanuit ons huisje in Duitsland (Van Werven is een kwart Duits, red.) in zuidelijke richting naar Süd Tirol, een wonderschoon stukje Italië. Opgeruimd, iedereen spreekt er Duits en er kronkelen de prachtigste bergweggetjes waar de Porsches zich helemaal thuis voelen. Picknickmand mee, heerlijk lunchen op een bergtop en dan weer een uurtje of twee rijden naar het volgende hotel”. Het wekt geen enkele verbazing meer als Van Werven zich laat ontvallen dat hij bestuurslid is van de KNAC (Koninklijke Nederlandsche Automobiel Club), met 11.000 leden, die hij nieuw leven wil inblazen door aansluiting te zoeken bij bezitters van oude auto’s. “Bij de RDW staan in Nederland ruim 300.000 auto’s ingeschreven van 25 jaar of ouder. We genieten in het buitenland bekendheid als het land waar vele museale auto’s verstopt staan in schuren en kelders. Te calvinistisch

om ermee voor de dag te komen, maar je weet niet wat je meemaakt als je interesse toont. Juist voor die mensen wil ik plezier met gelijkgestemde prettige zonderlingen organiseren. Haagse ‘events’. Den Haag heeft alles in zich om de klassiekerstad van Nederland te worden”. David Frost Zijn onverstoorbaar beminnelijke wijze van interviewen blijft door de jaren heen zijn handelsmerk. In het programma ‘On the move’ van BNR hield hij het met de nodige humor al strikt zakelijk, maar ook Geert Wilders legde hij in Een Vandaag niet op Kockelmanns-wijze het vuur na aan de schenen. “Een journalist moet hoor en wederhoor toepassen en duidelijk voor ogen houden wat hij weten wil. David Frost is een groot voorbeeld. De wijze waarop hij als een zoon die zijn vader bevraagt Nixon in 1976 allerlei uitspraken wist te ontlokken, is van historische klasse. Als je mensen op hun gemak stelt, komen ze vaker over de brug. Hard op de zaak, niet op de persoon. Iemand gaat echt niet

eerder ja of nee zeggen wanneer je tegen zijn schenen schopt”. Van Werven hoedt zich eveneens voor de valkuil van discussies die gedetailleerde dossierkennis behoeven, zoals de kwestie drie of vier procent bezuinigen. “Politici hebben alternatieven uit en te na laten doorberekenen, terwijl de journalist qua parate cijferkennis al gauw op achterstand staat. Houd het simpel. Als Rutte bij Pauw&Witteman zijn verhaal doet over het Catshuisoverleg en politieke statements afgeeft, wil ik de dag erna het relaas van Wilders horen. Rutte en Wilders zijn gedurende anderhalf jaar als partners opgetreden. In het buitenland werd gedoogpartner PVV gezien als onderdeel van het kabinet. Als journalist ben ik er niet om mijn eigen zienswijze te ventileren, maar dien ik op zoek te gaan naar de feiten achter die gedurende zeven weken hermetisch gesloten deuren. Rutte zegt A, Wilders zegt B en de kijker mag beslissen wie of wat hij gelooft. Op het moment dat Wilders beweert dat hij zich door Rutte bedreigd en geïntimideerd voelde, denkt de luisteraar allicht: toch een raar verhaal uit de mond van iemand die hele bevolkingsgroepen bedreigt en intimideert. Journalisten hebben niet de wijsheid in pacht; er bestaat geen enkele noodzaak om de consumenten van het nieuws aan het handje mee te nemen. Zij beschikken over voldoende hersencellen om het nieuws te duiden. Uit ervaring weet ik dat iedereen zijn eigen mening heeft en die met dank aan de sociale media vrijelijk ventileert”. Hij schiet, niet voor de eerste keer, in de lach. “Op Twitter werd ik vlak na de uitzending met Wilders uitgemaakt voor ‘die linkse hond van de TROS’. Gewéldig.”


10>Regio verreck

Het blikje

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

Rijswijk krijgt primeur voor ledverlichting boven tramlijn Ledverlichting boven tramlijnen moet de nieuwe norm worden, zeggen de gemeente Rijswijk en CityTec. In Rijswijk werd onlangs de eerste tramlijn met ledverlichting in gebruik genomen. Het gaat om tramlijn 17 die daarmee het eerste traject in Nederland is met energiebesparende verlichting. Door Dominique Snip

Op vrijdag 18 mei jongstleden werd in Randstadrail 3 een leeg colablikje geadopteerd. Het rolde, na lediging door een onverschillige anonymus, over de vloer, voortgestuwd door de bewegingen van de tram. Wij zaten met zes mensen in het compartimentje met de klapstoelen, die tegen de zijwand zijn bevestigd. Daar huppelde het blikje door onze arena. We volgden zijn grillige banen. We wisten de impuls te onderdrukken het ratelende cilindertje op te rapen. De zes mensen in de stoeltjes kenden elkaar niet, maar wisten zich onweerstaanbaar verbonden door dit gemeenschappelijke vriendje. Dat speelde nog wat en rolde toen tussen de voeten van een vriendelijke mevrouw tegenover mij. ‘Ach kijk,’ zei ik vertederd, ‘hij komt bij u liggen.’ De mevrouw kon hem niet zien, maar koesterde het blikje in de haven van haar laarsjes. ‘Hij ligt daar goed,’ stelde ik haar op de hoogte, ‘hij leunt zelfs een beetje behaaglijk tegen uw linkervoet.’ De vriendelijke mevrouw zei dat ze het prima vond. Zou hij blijven liggen? De Randstadrail maakt genoeg spannende bochten, er zijn wel eens rijtuigen geweest die daarbij de rails verlieten. Maar het colablikje had zijn nestje gevonden. Nog eenmaal bewoog het naar de andere laars, maar wilde, nieuwe reisintenties namen wij niet waar. Zou-ie er genoeg van hebben? Of nam-ie alleen even een rustpauze en stond er een Odyssee door het Haagse Openbare Vervoer op het programma. Hoe je het ook wendde of keerde, we dienden ons voor te bereiden op een afscheid. Zowel de vriendelijke mevrouw als ikzelf moesten er bij het Centraal Station uit. We hadden ons in korte tijd ernstig aan het blikje gehecht. Wat te doen? Normaal gesproken zouden we hem oppakken en op het tramperron een definitief pensioen geven in een prullenbak. Maar dit lieve, speelse blikje... mochten wij zijn reis wel onderbreken? Zou hij Zoetermeer halen? Zou hij doorreizen naar een ander stukje tram, waar men hem minder vriendelijk gezind was? Zou hij door woeste hoeven van één dimensie worden beroofd? Platgetrapt, weggeschopt, een heilloos einde tussen de rails. Niet aan denken. Station Spui. Het blikje rustte vredig tegen het laarsje. ‘Nu moeten we sterk zijn,’ zei ik tegen de aardige mevrouw. Ik draaide me naar de jongeman die naast me zat. Hij was een glimlachende, maar zwijgende vennoot in onze alliantie. ‘Ga jij naar Zoetermeer?’ Hij knikte. ‘Wil jij dan nog even op hem passen?’ Dat beloofde hij. Marcel Verreck w.marcelverreck.nl

RIJSWIJK – De keuze van de gemeente Rijswijk voor ledverlichting boven tramtrajecten was gauw gemaakt. Met ledverlichting kan tot 40% energie worden bespaard en de lampen gaan ook nog eens langer mee. Waar een normale lamp om de drie jaar vervangen moet worden, hoeft dat met led pas na 20 jaar. Vooral het laatste vormde de doorslag voor de gemeente Rijswijk, omdat er minder onderhoud nodig is en het tramverkeer daardoor minder wordt verstoord. “Bij onderhoud moet vanwege veiligheidsvoorschriften het volledige tramverkeer op die lijn worden stilgelegd. Dat is onhandig voor de reiziger en kostbaar voor het vervoersbedrijf”, aldus de gemeente Rijswijk. CityTec, gespecialiseerd in openbare verlichting en verkeersregelinstallaties, kwam daarom met het voorstel om de traditionele lampen boven de tramrails te vervangen door ledverlichting. Om die 40% energiebesparing te bereiken moet de gemeente Rijswijk wel meer doen dan nieuwe lampen aanschaffen. Dat blijkt uit proefprojecten van CityTec in opdracht van de gemeente Rijswijk. Zo kan bestaande verlichting dimmen op tijden dat dit mogelijk is, ook flinke winst opleveren. Met de projecten waren zo’n driehonderd lichtmasten gemoeid. Het idee voor ledlampen ontstond vorig jaar tijdens een workshop over energiebesparen bij CityTec. “Tijdens zo’n workshop laten wij gemeenten zien wat ledverlichting is, doet en

Wethouder Jense installeert de laatste ledlamp in een armatuur boven tramlijn 17 in Rijswijk. >Foto: PR

kan. Bij gemeenten met een besparingsdoelstelling enerzijds en een verouderd armaturenareaal anderzijds is het van belang hiervoor een goed beleid te maken. Tijdens zo’n workshop maken wij al dit soort zaken inzichte-

lijk”, aldus Wilfred Akerboom, accountmanager bij CityTec. Volgens beleidsmedewerker Stadsbeheer Mark Pasman zijn de resultaten zo goed bevallen, dat de komende tijd heel veel openbare verlichting zal worden ver-

vangen. “De verwachting is dat hiervoor flink wat ledverlichting zal worden aangeschaft”, aldus Pasman. Er zijn wel kritische noten te plaatsen. Zo is ledverlichting fors duurder om aan te schaffen.

Rijswijk fluit plan voor ‘Nog geen beslissing Prinses Beatrixlaan terug Amerikaanse ambassade’

Het plan van het Rijk, de provincie Zuid-Holland en Stadsgewest Haaglanden om een open tunnelbak aan de Prinses Beatrixlaan aan te leggen valt bij de gemeente Rijswijk in slechte aarde.

RIJSWIJK – Het plan voor een open tunnelbak maakt deel uit van de MIRT Verkenning Haaglanden waarmee de regio Haaglanden in de toekomst beter bereikbaar moet worden. MIRT staat voor Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport. De hoofdrolspelers Rijk, provincie Zuid-Holland en Stadsgewest Haaglanden hebben onlangs een akkoord bereikt over de investeringen. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu draagt 412 miljoen euro bij, het Stadsgewest Haaglanden 104 miljoen euro en de provincie Zuid-Holland 51 miljoen euro. Het idee is om het in- en uitgaande verkeer in de regio over verschillende verbindingswegen te verspreiden. De Prinses Beatrixlaan in Rijswijk, tussen de A4 en Den Haag is één van die wegen. Maar volgens hen is deze weg pas een ‘volwaardige verbindingsweg’ als de kruisingen met de Admiraal Helfrichsingel en Sir Winston Churchilllaan ongelijkvloers worden gemaakt door een open tunnelbak. De gemeente Rijswijk geeft aan niet zonder

meer akkoord te gaan. Volgens de gemeente zal de hoeveelheid verkeer die dwars door Rijswijk naar Den Haag rijdt fors toenemen.In de wandelgangen wordt zelfs over een toename van 40% gesproken. “Dit vergt een goede inpassing. Aan de inpassing van de weg wordt in de huidige voorstellen onvoldoende aandacht besteed”, aldus de gemeente die de tunnelbak onaanvaardbaar vindt. De leefbaarheid langs de Prinses Beatrixlaan staat op dit moment al erg onder druk, zegt de gemeente.

Racebak Fractievoorzitter Marloes Borsboom van GroenLinks zei eerder geen voorstander te zijn van de beoogde tunnelbak. Zij spreekt van een ‘Haagse racebak’ in plaats van de ‘groene tunnel’ die Rijswijk zelf voor ogen heeft. Een zelfstudie naar andere varianten die volgens de gemeente Rijswijk wel rekening houden met de verwachte zware verkeerstroom, heeft het idee voor een tunnel van de Admiraal Helfrichsingel tot en met de Prinses Irenelaan voortgebracht. Deze tunnel zou overdekt worden met groen en zou zo’n 190 miljoen euro moeten gaan kosten. De plannen voor de Prinses Beatrixlaan liggen tot 4 juli ter inzage. De gemeente Rijswijk zal officieel reageren met een zienswijze hierop.

WASSENAAR – Het Amerikaanse Congres moet het besluit over de verhuizing van de Amerikaanse ambassade naar Wassenaar nog nemen, zo bleek dinsdag uit het antwoord van B&W van Den Haag op een vraag van een raadslid. Het besluit wordt dit najaar verwacht. Ondanks dat zijn de voorbereidingen in volle gang. In juni 2010 ondertekenden de Amerikaanse ambassadeur en de burgemeesters van Wassenaar en Den Haag de overeenkomst over de grond waarop de nieuw te bouwen ambassade zal ver-

rijzen. Op 7 februari jl. werd het ontwerp voor het nieuwe gebouw, van het architectenbureau Moore, Rubel & Yudel, gepresenteerd aan het college van burgemeester en wethouders en aan de inwoners van Wassenaar. Een ‘artist’s impression’ van het ontwerp is te vinden op de websites van de gemeente Wassenaar en van de Amerikaanse ambassade. Een maquette staat in het gemeentekantoor van Wassenaar. Naar verwachting zal de ambassade in 2016 verhuizen.

BAVA

Ingezonden mededeling

ie

LICHTARCHITECTUUR LICHTADVIEZEN VOOR PARTICULIEREN EN BEDRIJVEN MET GROTE SHOWROOM

e

Bel

ze n o ef

f o s o l i f il cht

SYLVAIN POONSSTRAAT 14 (WATERINGSE VELD) 2548 XX DEN HAAG TEL: 070-345 00 45

WWW.BAVA.NL


11

economie<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Ondernemen zonder grenzen met tabletstandaard Stads- of landgrenzen bestaan niet voor ondernemer en productontwerper Roel Wijnterp. Hij ontwikkelde de Tablet Stand voor Swipespot, die wereldwijd verkocht wordt. Het product is tegen alle conventies in ontworpen in nauwe samenspraak met het publiek. Een plek veroveren op de wereldmarkt gaat daardoor zo goed als vanzelf. Door Jasper Gramsma

Anderhalf jaar geleden begon Wijnterp aan het bedrijf Swipespot. Het idee ontstond met de opkomst van de tabletcomputer. “Steeds meer bedrijven werken met tablets, terwijl een mooie presentatie vaak ontbreekt. Om de tablet ook voor klanten en bezoekers toegankelijk te maken, hebben we deze standaard bedacht. Zo kunnen zij interactief de digitale content opzoeken in winkels, zorginstellingen of op beurzen”, legt Wijnterp uit. Met de Tablet Stand richt Swipespot zijn pijlen op het hoge segment en daar is de prijs ook naar: vanaf 1480 euro per stuk. Voor massaproductie is de stand minder geschikt, omdat het maatwerk is. “Printers, beamers, speakers, alles kan worden ingebouwd naar behoefte. Het bedrijfslogo wordt uitgelaserd en de kleur is zelf te bepalen zodat de zuil een geheel vormt met de bedrijfsidentiteit van de klant”. Vanuit Hangar36, onderdeel van het bedrijfsverzamelcomplex Bink36 is Wijnterp met zijn team continu bezig met het uitbreiden en verbeteren van de zuil. “We hebben het doel om nieuwe producten te blijven introduceren. De plannen daarvoor ontwikkelen zich gaandeweg. Als een klant een ingebouwde functie wil waar we nog geen ervaring mee hebben dan rekenen we daar in principe geen meerprijs voor. Voor ons is het een kans om het aanbod steeds beter te maken. Daarnaast wordt in alle openheid aan de ontwikkeling van nieuwe types gewerkt. Weinig bedrijven geven in de schetsfase al zoveel prijs over hun plannen. Wij doen dat wel, want door vanaf het begin alles te delen met het publiek krijg je directe en waardevolle feedback. Minstens zo belangrijk is dat het goed is voor je netwerk. De transparantie vergroot de betrokkenheid van buiten. Op die manier ontstaat er een community om het pro-

Raad voor havenplan Ondanks het protest van diverse bewonersorganisaties is een meerderheid van de gemeenteraad voor het ontwikkelingsplan van wethouder Norder voor Scheveningen haven. De oppositiepartijen drongen er bij de wethouder op aan eerst een betere OV-verbinding te maken met het havengebied, de natuureffecten van de hoogbouw te onderzoeken en alternatieven te zoeken voor de kabelbaan, alvorens te starten met de herontwikkeling. Coalitiepartijen PvdA, VVD, D66 en CDA steunen Norder echter. Eerder lukte het de visserijsector wel om het plan aangepast te krijgen. Zo krijgt Rederij Groen, in tegenstelling tot eerdere voornemens, alsnog een plek in de derde haven. Volgens Norder staat nu niets meer in de weg om het plan ten uitvoer te brengen. Hoewel de raad formeel nog moet instemmen, liet Norder tijdens de vergadering weten dat hij deze week al afspraken gaat maken: “Ik voer slechts een eerder raadsbesluit uit. We gaan investeren in Scheveningen haven. Het plan gaat nu echt van start”.

Parkeren: 615 extra plekken

Roel Wijnterp (links) en Maurits Karstkarel met de Tablet Stand > Foto: C&R

duct heen waar vervolgens opdrachten uit voortkomen”, aldus de productontwerper. Beeldend Wijnterp heeft de Tablet Stand doelbewust internationaal op de markt gezet. De Nederlandse markt alleen is erg beperkt. Dankzij het netwerk dat hij in de loop van de tijd heeft opgebouwd kan Wijnterp inmiddels grote internationale bedrijven tot zijn klantenkring rekenen. Onder meer Philips, Deutsche Bank en Nescafé behoren tot de afnemers van de tabletstandaard. “We zorgen ervoor dat we online heel goed vindbaar zijn. Mede door Twitter komen nieuwe klanten met ons in aanraking”, zegt Wijnterp. Naast de vindbaarheid op het web is de manier van communiceren belangrijk voor het internationale zakendoen: “De teksten zijn in het Engels en de communicatie rond de Swipespot is voornamelijk beeldend. Het product leent zich daar ook goed voor, want ‘what you see is what you get’. Daardoor is de informatie over het product voor iedereen toegankelijk”. Voor con-

currentie is Wijnterp niet zo bang. “Als we concurrentie zouden kunnen verwachten, komt die waarschijnlijk uit Azië. Daar wordt op een andere manier gewerkt, meestal in hele grote oplages. Onze aanpak is dusdanig op maatwerk gericht dat de organisatie enorm flexibel moet zijn ingericht om de belofte te kunnen waarmaken”. Aan zakendoen in het buitenland zitten, naast het voordeel van een wereldwijde markt, ook wat haken en ogen. Wijnterp: “We hebben ons natuurlijk wel voorbereid, maar we zijn vooral gewoon aan de slag gegaan. Dan loop je vanzelf tegen dingen aan. Zo hebben we de verpakking voor het internationale transport steviger gemaakt nadat één van de standaards onderweg naar Australië beschadigd raakte doordat ermee gegooid was”, zegt Wijnterp. Niet alleen praktische zaken zijn anders, er zijn ook wettelijke verschillen: “In de Verenigde Staten moet je rekening houden met veel strengere aansprakelijkheidsregels. We leveren daarom niet aan consumenten, maar aan resellers die tekenen voor de Nederlandse voorwaar-

Ingezonden mededeling

Een krant met smaak

Den Haag Centraal is dé krant van Den Haag die wekelijks achtergrond en verdieping biedt van Haags nieuws dat er toe doet.Daarnaast biedt Den Haag Centraal een aparte UITagenda.

Neem nu voor €72,50 een jaarabonnement

Ga naar www.denhaagcentraal.net of bel onze abonneeservice: 0172 – 476085

den. Voor advies over dat soort zaken zijn goede en betrouwbare partners van groot belang”. Met het sociale aspect van internationaal zakendoen houdt Wijnterp ook rekening: “Amerikanen zijn in hun omgang veel uitbundiger, ze noemen je in hun eerste mail bijvoorbeeld al ‘my friend’. Ik ga in die toon wel enigszins mee. Zonder te slijmen, want dat gaat me te ver”. Hoewel de Swipespot producten de hele wereld over gaan, heeft Wijnterp in Den Haag nog weinig producten verkocht. Voor hem is dat ook geen streven op zich: “Internationaal zakendoen heeft niets te maken met de stad waar je zit. Dat we met Swipespot in Den Haag zitten is toeval. Hangar36 is een fijne plek en de mentaliteit is no nonsense, maar van de grote steden is Den Haag eigenlijk het minst geschikt voor creatieve bedrijven. Amsterdam en Rotterdam zijn veel stimulerender en hebben betere faciliteiten. Den Haag doet z’n best, maar wil te veel verschillende dingen. Daardoor is de stad van alles een beetje. Er is wel veel vrijheid, dat maakt het ondernemen hier wel prettig”.

Om de ernstige parkeerproblemen in de Haagse wijken Oud-Leyenburg, Vruchtenbuurt en Laakkwartier-Oost aan te pakken, komen er 615 parkeerplekken bij op straat. In Leyenburg komen er zo’n 200 parkeerplekken bij door de volgende straten opnieuw in te richten: Polsbroekstraat, Jaarsveldstraat, Leersumstraat, Soesterbergstraat en de Rhenenstraat. Het werk start eind 2012 en wordt gecombineerd met het vernieuwen van de riolering. De werkzaamheden zijn naar verwachting in de tweede helft van 2014 klaar. In de Vruchtenbuurt worden negen straten opnieuw ingericht, waardoor er ongeveer 215 parkeerplekken bijkomen. Het gaat om de Aardbeistraat, Amandelstraat, Ananasstraat, Morelstraat, Perenstraat, Perziklaan, Kruisbessenstraat, Meloenstraat en Pomonaplein. In Laakkwartier-Oost komen er zo’n 200 parkeerplekken bij door tien straten opnieuw in te richten: de Dercksenstraat, Haverschmidtstraat, Miquelstraat, Suringarstraat, Convivastraat, Burgersdijkstraat, Johan Gramstraat, Van den Berghstraat, Laakkade (tussen Oudemansstraat en Rijswijkseweg) en de verbindingen van de Damasstraat met de Paets van Troostwijkstraat. Het werk start eind 2012 en wordt gecombineerd met het vernieuwen van de riolering. Eind 2013 zijn de werkzaamheden klaar. Meer informatie op www.denhaag.nl/parkeren


12>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

Depot VBVR in het Gemeentemuseum

Verzameld met lak aan conventies

Door Egbert van Faassen

Geert van Beijeren (1933-2005) en Adriaan van Ravesteijn (1938) leidden vanaf 1968 Art & Project. Deze galerie, achtereenvolgens gevestigd in Amsterdam, Rotterdam en Slootdorp, was een brandpunt van de internationale conceptuele kunst, lanceerde jonge Nederlandse kunstenaars en maakte ook tentoonstellingen van kunstenaars met een al gevestigde naam als Carel Visser. Het is opvallend hoeveel kunstenaars, met wie de galeriehouders vaak op vriendschappelijke basis hebben samengewerkt inmiddels landelijke roem of internationale bekendheid hebben verworven. Tegelijkertijd vormden Van Beijeren en Van Ravesteijn een eigen kunstverzameling, grotendeels uit werk dat ook door hen werd geëxposeerd, maar niet als regel. Zo toont het Gemeentemuseum nu een door de veelzijdige modernist Erich Wichman (18901928) gedecoreerde beker en een vroeg ‘Metamorphosis piece’ van Carl Andre, dat voor een tentoonstelling in het Gemeentemuseum (1969) werd gemaakt. De kunstverzameling is overgegaan naar drie musea: het Gemeentemuseum, het Rijksmuseum Twente en Museum Boymans van Beuningen. Het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie kreeg het archief in beheer. Op dit moment zijn enkele tientallen werken opgesteld in het Willem Cordia-kabinet van het Gemeentemuseum onder de naam Depot VBVR. In deze opstelling zijn brieven te zien van Hanne Darboven, de Duitse kunstenares wier onnavolgbare systemen in fraai handschrift werden vormgegeven. Dat is opvallend, omdat eerder de conceptuele kunst in het Museum of Modern Art terecht kwam. Ook dat ging op vriendschappelijke wijze, via conservator Rainer Mason die zich eerder in Genève had beijverd om de conceptuele kunst te documenteren en die in New York een mooi boek over dat deel van de verzameling kon maken. Hoe vaak ook beweerd werd, dat een conceptueel werk niet uitgevoerd behoefde te worden, toch was het de verschijningsvorm die de aandacht vast hield. Dat blijkt bijvoorbeeld uit het tekst-werk in Berlage-kleuren dat Lawrence Wiener maakte voor de hal van het museum en ook uit de wonderlijke vaas met tekst of sculptuur met bloemen van dezelfde kunstenaar die nu in het kabinet staat. De Bulletins, die Art & Project heeft verzonden, dubbelgevouwen A4-tjes die een aanvankelijk gratis conceptueel werk bevatten – gedrukt door de Haagse

drukkerij De Dageraad – zijn inmiddels gezocht. Een gesigneerde foto van Gilbert & George onder de lentebloesem is het duurst, geloof ik. Opvallend is, dat het Kröller-Müller geen werk uit het Depot VBVR ontving. Dat museum kreeg wel de bij Art & Project gekochte conceptuele kunst uit de collectie Van Eeghen en kon voor een fiks bedrag een prachtige ruimtelijke opstelling met tekeningen van de vroege Gilbert & George verwerven. Daarbij steekt een vitrine met een vervormde gin-fles, een souvenir van een op verschillende manieren vastgelegde dronkenschaps-performance van het Britse duo, schamel af. Wat in deze opstelling duidelijk wordt, is niet alleen de breedte en de duur van de belangstelling van de verzamelaars, maar vooral hun eigenzinnigheid. Voor zichzelf kozen ze voor het middelpuntvliedende, voor kunstenaars die lak hadden aan wat kunst zou moeten zijn en die schoonheid maakten naar hun eigen opvatting. Zo konden ze werk van Carl Andre, die zijn eigen ‘kunst van de isolatie’ afzette tegen ‘de kunst van de associatie’ tegelijk waarderen met dat van Juan Muñoz, die de vreemdste verhalen vertelde voor wie zijn associaties wilde volgen. En daarom bleven ze de schilder Rob van Koningsbruggen volgen, toen deze zijn methodische werkwijze verruilde voor een tastend zoeken naar kleur zoals die nog nooit uit de hand was geschilderd. Het toch nogal ongewone schilderen van Emo Verkerk bracht Art & Project voor het eerst. Van beide schilders zijn ook werken te zien op dezelfde benedenverdieping, in de opstelling uit eigen collectie onder de naam ‘Gewoon schilderen’. Die moet je ook gaan zien – al is het alleen maar om vast te stellen dat goed schilderen nooit gewoon is. Dat was al eerder vastgesteld door de Italiaanse schilder Salvo, wiens aforistische geschrift ‘Della Pittura’door o.a. Art & Project werd uitgegeven. Een denkende schilder met groot retorisch talent, die vragen stelde over waar het esthetisch oordeel op gebaseerd zou moeten zijn. Rafaël had hij liever dan welke moderne theorie ook. Tekenen als Rafaël kon hij niet. De belangstelling voor zijn doeken in Nederland bleef nihil. Maar eigenlijk zijn ze op hun eigen manier schitterend. Depot VBVR. Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, www.gemeentemuseum.nl, tot 17 juni. Er is een mapje prentbriefkaarten te koop met werk uit het Depot VBVR voor € 7,90

Juan Muñoz: Gecorrigeerde ets, 1996. Coll. Rijksmuseum Twenthe (Depot VBVR)

muzikaal adviseur gespeeld. Woensdagochtend om 10.50 uur ging de stekker er definitief uit en kon Den Haag de droom van tóch een jazzfestival bij het afval zetten. De zoveelste klap. North Sea, Pure Jazz, The Hague Jazz. Weg of failliet. “Het failliet van The Hague Jazz mag niet het failliet van jazz in Den Haag betekenen”, had Peter Beets nog geroepen bij de presentatie van het nieuwe festival. “Er is blijkbaar geen voedingsbodem

meer voor een grootschalig jazzevenement in Den Haag”, constateerde organisator AT Events nu met pijn in het hart. Van diverse kanten kwamen reacties en blijken van medeleven (!) mijn brievenbus en e-mail binnen. Met vragen als: ‘Moest dat nou zo snel, wij wilden nog kaartjes kopen’. Of: ‘Iedereen zat te wachten tot er kaartjes goedkoper via Groupon zouden worden aangeboden’. En: ‘Het is duidelijk crisis. Nergens loopt de verkoop goed’. En ook: ‘Het failliet van The Hague Jazz werkt blijkbaar nog steeds door’. Ik weet het niet meer. Ik weet nog dat we niet zo heel erg lang geleden bij Den Haag Marketing zaten om de Haagse jazz te coördineren tot een speerpunt in de promotie van Den Haag als Jazzstad. Niet dus. Dat doet pijn. Met in je achterhoofd dat recente cultuuradvies dat geen

jazz

De mokerslag van de week

Het was of ik een moker op m’n hoofd kreeg. Vorige week dinsdag vertrouwde pianist Peter Beets me in de Equinox Jazz Club (Pavlov) toe dat besloten zou worden of Jazzin’ The Hague doorging. Kaartverkoop slecht, de organisatie wilde het deficit niet zover laten oplopen dat het hopeloos voor ze werd, etcetera. Ik was verbijsterd. Beets zat er ook flink doorheen. Hij was dan niet de organisator, maar had wel de rol van

cent meer over heeft voor de jazz. Een paar dagen later las ik in de NRC: ‘Jazzscene Rotterdam vreest val in afgrond’. Ook daar een Cultuurplanadvies waarin zesentachtig procent bezuinigd wordt op jazz. De Rotterdamse jazzpartners constateren dat er ‘voor structurele programmering van kwalitatief hoogwaardige en avontuurlijke jazz nauwelijks geld meer is’. Zelfs het Codarts conservatorium laat weten ‘ongerust te zijn over de geringe ontwikkelingskansen van studenten binnen het Rotterdams podiumcircuit’. Ook daar al? Het gaat op een samenzwering tegen de jazz lijken. Als troost dan maar een driewerf hoera voor al die goochelaars, centenkunstenaars en muzikanten die tegen de verdrukking in tóch weer een week met jazz brengen. Bassist Joris Teepe (Hagenaar maar inmid-

dels hoofd jazz op het Gronings conservatorium) speelt met Rembrandt Frerichs en Michael Varekamp in de Regentenkamer (26 mei), Pavlov brengt de toppers Ack van Rooijen (27 mei) en Benjamin Herman (29 mei), sociëteit Engels heeft zangeres Joke Bruijs gesteund door vader en zoon Bob en Simon Rigter op de tenorsaxen, Wolfert Brederode en Joost Lijbaart concerteren in het Koorenhuis (30 mei). En dan is er 27 mei nog Jazz in Paradise in Paard/Koorenhuis – zie elders in deze krant – en Pinksterjazz (27 en 28 mei) op het Kurhausplein en Boulevard. Ga er heen voordat het er allemaal niet meer is.

Bert Jansma


13

cultuur<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Raad voor Cultuur tikt musea op de vingers Meermanno en het Letterkundig Museum die ‘in hetzelfde domein bewegen’. Het Letterkundig Museum zou op dit moment meer een documentatiecentrum zijn met een publieke functie dan een museum en Meermanno ‘niet sterk genoeg om een voortbestaan als zelfstandige instelling te rechtvaardigen’. Een samenwerking moet de prestatiefunctie verbeteren. Als dat lukt, adviseert de raad 75% van ieders aangevraagde subsidiebedrag toe te kennen. Aad Meinderts, directeur van het Letterkundig Museum, spreekt over ‘een bom onder het literaire erfgoed’. Ook het Mauritshuis wordt op de vingers getikt. Het museum is niet vernieuwend genoeg en krijgt daarom € 4,3 miljoen in plaats van de gevraagde € 4,7 miljoen.

In het advies van de Raad voor Cultuur moet het Residentie Orkest drastisch inkrimpen en worden Haagse musea op de vingers getikt: het Mauritshuis is onvoldoende vernieuwend, het Letterkundig Museum te weinig publiekgericht en Meermanno niet sterk genoeg om een voortbestaan als zelfstandige instelling te rechtvaardigen. Deze laatste twee zullen intensiever moeten gaan samenwerken. Door Annerieke Simeone en Aad van der Ven

Alles wijst erop dat het Residentie Orkest met ingang van volgend jaar zijn bezetting drastisch zal moeten inkrimpen en zijn ambities ingrijpend moet bijstellen. Dat blijkt uit het deze week verschenen advies van de Raad voor Cultuur, die het Rijk adviseert welke culturele instellingen vanaf 2013 in aanmerking komen voor een rijkssubsidie. Het advies van de Raad voor Cultuur loopt in de pas met de ideeën van staatssecretaris Zijlstra over de muziekvoorziening in de Randstad. Wederom krijgt het Haagse ensemble een regionale functie toebedeeld, met een kleinere bezetting en een daarop afgestemd repertoire. Ook het recente rapport van de gemeentelijke adviescommissie met Hirsch Ballin als voorzitter conformeert zich aan deze visie. Het ingekrompen Residentie Orkest zou volgens deze opzet zo nodig musici uit Rotterdam te hulp kunnen roepen. Daarnaast zou, zo is het uitgangspunt van de adviseurs, het Rotterdams Philharmonisch Orkest met een zekere regelmaat naar Den Haag kunnen komen om bijvoorbeeld een groot bezette symfonie van Mahler of ‘Le sacre du printemps’ van Stravinsky te spelen. ‘De bereikbaarheid van het symfonisch repertoire loopt aanzienlijk terug’, geeft de Raad voor Cultuur toe. De intentie bij een nieuwe opzet als die van het Residentie Orkest is behalve te bezuinigen ook ‘een omslag te maken’. De orkestmusicus die na 2013 nog een baan heeft zal zich als een ware duivelskunstenaar door het muziekleven moeten bewegen. Want de Raad voor Cultuur wil ‘orkesten omvormen naar meer open en flexibele

Stroom is volgens de Raad voor Cultuur een van de best presterende instelling binnen de sector. > Foto: PR

muziekvoorzieningen, waar meer ruimte ontstaat voor andere activiteiten dan het uitvoeren van symfonische concerten, opera en balletbegeleiding’. Zowel het Nederlands Danstheater als het Nationale Toneel (NT) krijgen beide het maximaal aan te vragen subsidiebedrag, respectievelijk € 5,9 miljoen en € 2,5 miljoen. Het laatstgenoemde gezelschap is volgens de

commissie ‘een vaste waarde in het Haagse en landelijke theaterlandschap’. Ook prijst zij het uitstekende publieksbereik en de overtuigende toekomstplannen. De aanvraag voor NT Jong wees de raad af. Staatssecretaris Zijlstra (inmiddels demissionair) had bij grotere instellingen aangedrongen ruimte te maken voor jeugdtheater. Maar de raad ‘ziet in de samenwerking tussen het NT en Stella Den

Haag geen artistieke en bedrijfsmatige meerwaarde; daarnaast wordt met de fusie nauwelijks voortgebouwd op de expertise en ervaring van Stella Den Haag’. Het bedrag van € 500.000,– voor jeugdtheater blijft open staan voor nieuwe aanvragers. Bom Een intensieve samenwerking heeft de raad juist wel voor ogen bij Museum

Heel anders oordeelde de raad over Stroom. De gemeentelijke adviescommissie wil Stroom wegens de schijn van belangenverstrengeling zijn subsidietaak ontnemen en daarbovenop korten op het presentatiebudget en beheerslasten. Dit zou een ontmanteling van de huidige organisatie zijn, liet directeur Arno van Roosmalen al eerder weten. De Raad voor Cultuur is echter uitermate positief over deze nieuwe aanvrager en bestempelt Stroom tot de best presterende instelling binnen de sector. De subsidie van € 200.000,– zou zij mogen gebruiken voor extra programmering. “Voor Stroom betekent dit een geweldige steun en een stimulans om aan onze ambities vast te houden”, aldus Van Roosmalen. “De weloverwogen evaluatie van het beleid, het programma en vooral van de maatschappelijke ambities van Stroom zijn een welkome aanvulling op het advies van de Commissie Hirsch Ballin aan het Haagse college. We hopen dan ook dat dit advies de lokale politiek niet onberoerd laat”. Het advies van de Raad van Cultuur gaat nog langs Zijlstra en de Tweede Kamer. De demissionaire staatssecretaris heeft al te kennen gegeven dat hij het grootste deel van de adviezen van de Raad voor Cultuur zal overnemen. In september neemt de Tweede Kamer een definitief besluit over de cultuursubsidies.

Nederlands erfgoed in het geding

Muziekinstituut valt tussen twee stoelen Door Aad van der Ven

Het ziet er naar uit dat voor het Nederlands Muziek Instituut (NMI) het laatste uur heeft geslagen. Deze instelling, die ons muzikale erfgoed beheert en toegankelijk maakt, is tussen twee stoelen gevallen. De Raad voor Cultuur adviseert het NMI geen subsidie te verstrekken omdat het geen museum is maar een ‘collectie-instituut’. Eerder had staatssecretaris Zijlstra het NMI laten weten dat het verstandig was juist een aanvraag in te dienen om te worden opgenomen als museum in de nieuwe basisinfrastructuur. Want

het eerder door deze instelling ingediende plan kon hij niet honoreren.

Er is een impasse ontstaan met een somber vooruitzicht. De vraag is hoe vaak dirigenten als Mariss Jansons en Riccardo Chailly nog de aantekeningen van hun collega Willem Mengelberg in diens Mahler-partituren kunnen bestuderen. En hoe vaak nog vioolsonates van een onbekende Nederlandse barokmeester als Jacobus Nozeman kunnen worden ontdekt en opgenomen op cd. Frappant is dat de Raad voor Cultuur de aanvraag weliswaar afwijst, maar

tegelijk zeer positief oordeelt over het Nederlands Muziek Instituut. Wel stelt de Raad: ‘Het NMI langs de museale meetlat leggen doet naar de mening van de raad geen recht aan deze bijzondere instelling’. De Raad voor Cultuur meent dat de collecties van het NMI dus toch behouden moeten blijven. Maar met steun via een ander kanaal. Intussen vreest Frits Zwart, directeur van dit instituut, het ergste. Het NMI, dat twaalf jaar geleden verzelfstandigde en van het Gemeentemuseum naar het gebouw van de Koninklijke Bibliotheek verhuisde, is voor een deel eigendom van de ge-

meente Den Haag. Zwart kan niets negatiefs zeggen over de Haagse steun die hij altijd heeft gekregen. Maar nu dreigt een kink in de kabel te komen. De gemeentelijke adviescommissie voor cultuur pleitte onlangs voor een verlaging van de subsidie. Het NMI zou kunnen worden ondergebracht in het Haags Gemeentearchief, zo was de boodschap. Dit op zichzelf zou al een groot probleem kunnen zijn, organisatorisch en qua toegankelijkheid, meent Fritz Zwart. Maar nu is de situatie nog ernstiger geworden: “Door de perspectieven die met het advies van de Raad

voor Cultuur zijn ontstaan dreigt het enige instituut voor muzikaal erfgoed te verdwijnen. En dat terwijl iedereen de mond vol heeft over juist ons erfgoed”. Een vuist maken kan de directeur niet. “Bij ons komen geen drommen mensen, maar hoofdzakelijk musici en muziekwetenschappers. Zij bestuderen partituren en documenten die nergens anders te vinden zijn. De resultaten hoor je pas in de concertzaal of op de cd. Wij hebben musici nodig om te laten weten dat wij er zijn. Dat is ons probleem”.

Haags Historisch Museum gekort ondanks lofzang Het Haags Historisch Museum wordt lof toegezwaaid en tegelijkertijd zwaar gekort in het advies van de commissie Hirsch Ballin. Frustrerend, vindt Antoinette Visser, directrice van het museum. “Ik krijg aan alle kanten felicitaties vanwege het positieve advies, maar dat is schone schijn. Na de eerdere algeme-

ne bezuiniging van bijna 8%, volgt nu voor de Haagse Historie een bezuiniging van 256.000 euro, bij elkaar een bezuiniging van ruim 21 %”. De laatste jaren leek het erop dat het museum juist extra steun van de gemeente kon verwachten. Bij de verzelfstandiging van het museum in 1984

was er een minimale subsidie beschikbaar. Na indiening van een toekomstvisie in 2009 mocht het museum stapsgewijs doorgroeien naar het noodzakelijk geachte basisbedrag. Het Haags Historisch knokte zich de laatste jaren omhoog met een vernieuwende manier van werken, door partnerschappen en

een zuinige flexibele organisatie. “Eindelijk kon de collectie aandacht krijgen en werden restauratieprogramma’s mogelijk”, aldus Visser. “Dat de noodzaak van dit basisbedrag nu vergeten is, blijkt uit het feit dat er een extra bedrag van 256.000 euro wordt bezuinigd. Dat is voor het Haags Historisch Museum

een enorm bedrag”. Visser hoopt van harte dat zij de noodzakelijke basis van € 1,75 miljoen mag houden. “Onder dit basisniveau kunnen we geen aankopen doen voor de collectie, geen restauratieprojecten uitvoeren en is het moeilijk een beroep te doen op Bankgiroloterij of andere belangrijke fondsen.


14>sport Chris

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

Leimonias klaar voor de eredivisie Drie jaar op rij won Leimonias de landstitel in het tennis. Een unieke prestatiereeks die de Hagenaars de komende weken graag een vervolg geven. “Makkelijk zal het niet worden, we zijn de te kloppen ploeg in de eredivisie, maar wel een ploeg met een hele brede internationale selectie”.

Chelsea Den Haag

De Champions League finale gaf weer eens aan hoe groot de verschillen zijn tussen gewoon voetbal en de absolute top. Jammer dat we dat in Nederland weigeren te zien, laat staan te accepteren. Nog altijd spugen onze media hun gal op het type voetbal dat Chelsea speelt. Ze moesten aan de valium toen de Londenaren het de vorige maand in hun hoofd haalden om het goddelijke Barcelona uit te schakelen. Nu ze in München de beker pakten, werden ze helemaal gek. Heerlijk om naar hun machteloze gejeremieer te luisteren en hun dito commentaren te lezen. Van NOS tot RTL en van Telegraaf tot Volkskrant, als de media het voor het zeggen zouden hebben, werd Chelsea voor altijd uit alle competities genomen. En u? U vond het zeker ook vreselijk dat Chelsea tot Europa’s beste werd gekroond? Afbraakvoetbal, schandalig, walgelijk, niet om aan te gluren... u zult zich vast in dergelijke termen hebben uitgelaten. Maar dat neem ik u niet kwalijk. Net als het complete vaderlandse voetbaljournaille snapt ook u namelijk niets van profvoetbal. In het profvoetbal gaat het niet om Mooi, maar om Resultaat. Dat behaal je met spelers die heel goed kunnen voetballen. Maar die daarnaast de mentaliteit hebben van liever sterven dan verliezen. Bovendien moet er een coach zijn die tactisch zo sterk is, dat hij zijn elftal tegen betere tegenstanders goed kan laten presteren, lees: niet verliezen. Bij Chelsea klopte dat dit jaar perfect. O zeker, ze hadden geluk dat Messi en Robben hun strafschoppen misten. Maar daar kon Chelsea niets aan doen, tenzij u daar anders over denkt. Waar het om ging, was dat de spelers van Chelsea de duels ingingen met een heilig geloof in eigen kunnen, wie de tegenstander ook was. Het gat tussen Chelsea en ADO Den Haag is onoverbrugbaar groot, in elk denkbaar opzicht: van management tot stadion en van financiële mogelijkheden tot voetbalbeleving. Maar beide clubs bewaren warme herinneringen aan de glorietijd van het Internationale ADO Jeugdtoernooi, dat Chelsea vijfmaal won. Wat zou het mooi zijn als die oude liefde weer opbloeit. En ADO Chelsea bereid vindt om jonge talenten in Den Haag te stallen, ook al zijn ze pas 18 of 19 jaar. Nee, voetbaltechnisch zullen ’t niet allemaal Drogbaatjes zijn. Maar qua mentaliteit zijn ze onmiskenbaar beter dan de hele ADO-selectie van het afgelopen seizoen bij elkaar. Chris Willemsen

Door Bert Tielemans

Teammanager Fan Jacobus maakt lange dagen. “Alleen mijn wekelijkse training op maandagavond offer ik er niet voor op, verder hebben de voorbereidingen voor de start van de competitie nu prioriteit. Maar met plezier hoor”, lacht Jacobus. Als teammanager is hij verantwoordelijk voor de organisatie en communicatie rond het eredivisieteam van Leimonias. Een team dat drie jaar op rij succes boekte en de landstitel wist te veroveren. Maar voordat zaterdag aan de Klatteweg de eerste ballen geslagen kunnen worden, moet er nog wel wat gebeuren. “De laatste contracten met spelers worden afgewikkeld en de huisvesting en het vervoer moeten worden geregeld. De Nederlandse competitie duurt zeven wedstrijddagen en een play off weekend; alle spelers brengen we onder bij onze leden. Veel organisatie dus, maar wel zo gezellig”. Bont Het gezelschap nationale en vooral internationale spelers en speelsters van Leimonias doet dit jaar nog bonter aan dan voorgaande jaren. De Hagenaars schrijven een team van twintig spelers in, waaronder veel subtoppers die net uit de top 100 van de wereldranglijst zijn gevallen. “Op het eerste gezicht ontbreken misschien de absolute toppers, maar juist in de breedte is deze selectie heel erg sterk”, denkt Jacobus. Voor de acht eredivisieteams is het jaarlijks een enorme toer om een zo sterk mogelijke selectie bij elkaar te krijgen, met bij voorkeur ook een aantal Nederlandse gezichten. “Maar dat valt niet mee”, zegt Jacobus. “De top is onbetaalbaar en bovendien past de Nederlandse competitie niet in hun voorbereiding voor Wimbledon. Daarna wordt de spoeling voor wat betreft Nederlanders helemaal dun en wil Leimonias niet zo maar spelers losweken bij andere verenigingen”. Samen met de andere eredivisievereni-

Teammanager Fan Jacobus: ‘Om te genieten van toptennis moet je de komende twee weken naar Leimonias komen’. > Foto: Creative Images

‘Om te genieten van toppers hoef je helemaal niet naar Wimbledon of Roland Garros’ gingen deed Leimonias daarom de suggestie bij de KNLTB om de eredivisieteams vooral te laten bestaan uit spelers en speelsters van Jong Oranje. “Bondscoach Rohan Goetzke wilde daar niks van weten”, lacht Jacobus. “Past niet in het schema en er kunnen tijdens de competitie geen punten voor de wereldranglijst worden verdiend”. De Haagse teammanager noemt de afwijzing van Goetzke vooral ‘teleurstellend’. “Aankomende Nederlandse toppers worden feitelijk gefinancierd door de recreatieve tennissers via hun bondsbijdrage. Dan is het toch prachtig wanneer ze, een keer

Leimonias eredivisie team 2012 Voor het eredivisie vlaggenschip van Leimonias kunnen de coaches Mark Paul Burgersdijk en Tim Rompa kiezen uit een vreemdelingenlegioen van 20 nationale en internationale spelers en speelsters. Vrouwen: Iryna Bremond-Kuryanovich (Fra) – 137, Vesna Dolonc (Ser) – 175, Teliana Pereira (Bra) – 236, Eva Fernandez Brugues (Spa) – 261, Katalin Marosi (Hon) – 404, Oksana Kalashnikova

(Geor) – 522, Gabriela van de Graaf (Ned), Emma Verberne (Ned), Eva Wacanno (Ned) en Julia Babilon (Dui). Mannen: Simone Vagnozzi (Ita) – 212, Philipp Oswald (Oos) – 225, Marco Crugnola (Ita) – 281, Attila Balazs (Hon) – 260, Bastian Knittel (Dui) – 263, Alberto Brizzi (Ita) – 318, Mikhail Elgin (Rus) – 477, Roy Bruggeling (Ned), Bart Brons (Ned) en Bass van der Valk (Ned).

per jaar, iets terug doen en zich laten zien aan het publiek in de eredivisie. De spelers van Jong Oranje zijn een mooi voorbeeld voor onze jeugdspelers”. Amstelpark Meer serieuze kritiek heeft Fan Jacobus dit jaar op de handelwijze van tegenstanders in de competitie, Amstelpark en Popeye, en vooral de lauwe reactie van de KNLTB op zijn kritiek. Fan Jacobus, geërgerd: “Beide clubs spelen bij Amstelpark tennisschool in Amsterdam. Popeye doet als recreatieve vereniging eigenlijk alleen in naam mee aan de eredivisie, waardoor Amstelpark feitelijk twee teams opstelt. Dat is volgens de reglementen gewoon verboden. Het zorgt voor een ‘conflict of interest’, helemaal omdat beide teams dezelfde sponsor (Spa-red.) hebben. Zo wek je competitievervalsing in de hand”. Volgens de Haagse teammanager luistert de KNLTB niet naar de argumenten van Leimonias, daarbij gesteund door andere verenigingen. “De KNLTB maakt de vergelijking met het hockey waar meer clubs dezelfde hoofdsponsor hebben, maar die vergelijking gaat natuurlijk volledig mank omdat het verenigingen zonder binding met elkaar uit verschillende plaatsen zijn. Het zal in ieder geval een spannend potje opleveren wanneer Leimonias zondag bij Amstelpark moet spelen”, verwacht Jacobus. Niveau Aan de Klatteweg verwacht Jacobus nog veel meer spannende wedstrijden de komende twee weken. “Het team wil ontzettend graag de play offs halen, die ook dit jaar weer op ons eigen park worden gespeeld. Het niveau van de eredivisie is hoog, dus is dit de kans voor de Haagse tennisliefhebbers om gratis toptennis

van dichtbij te kunnen bekijken”. Lachend: “Om te genieten van toppers hoef je helemaal niet naar Wimbledon of Roland Garros, ook bij Leimonias kun je daarvoor terecht. En als we de play offs weten te bereiken zou dat helemaal geweldig zijn”.

Programma De thuiswedstrijden van HLTC Leimonias en de play offs worden gespeeld op het tennispark aan de Klatteweg in Den Haag. Alle wedstrijden beginnen om 12.00 uur en de toegang is gratis. Iedere speeldag worden er zes wedstrijden gespeeld (twee dames- en herensingles en een dames- en herendubbel). De beste vier ploegen plaatsen zich na zeven wedstrijddagen voor de play offs. Hierin worden kruisfinales en uiteindelijk de finale gespeeld. Voor een compleet competitieschema kijk op www.leimonias.nl Speeldagen: 1 (zaterdag 26 mei) Leimonias - ALTA 2 (zondag 27 mei) Amstelpark - Leimonias 3 (woensdag 30 mei) Leimonias - Zandvoort 4 (zaterdag 2 juni) Heerhugowaard - Leimonias 5 (zondag 3 juni) Leimonias - Helderse 6 (dinsdag 5 juni) Leimonias - Popeye 7 (donderdag 7 juni) Lobbelaer - Leimonias

Meerderheid raad wil grote huldiging voor ADO-vrouwen Het vrouwenelftal van ADO is vorige maand kampioen van Nederland geworden. D66 had vragen gesteld over een huldiging. Wethouder Karsten Klein (CDA) wil de vrouwen uitnodigen op het stadhuis. Teleurstellend, vindt D66, en de partij krijgt bijval van PVV en PvdA. Door Elske Koopman

“Het lijkt nu of Klein het op zijn kamer wil doen, dat kan toch niet, die vrouwen

zijn kampioen”, reageert een boze Kim Waanders, coalitiegenoot van Klein die de vragen mede namens haar partij stelde. “De kersverse kampioenen verdienen meer dan een appelpunt en een kopje koffie op de werkkamer van de wethouder”, zegt PVV-raadslid Richard de Mos. “Organiseer een rondrit door de stad met een uiteindelijke huldiging in het stadion waarbij Haagse basisschoolmeisjes de dames kunnen toejuichen”. Zijn PvdA-collega Gerard Verspuij ziet meer in een huldiging in Diligentia. Een

intiem theater vindt hij wel een gepaste plek. “Op de kamer van de wethouder, dat vind ik een beetje klein van Karsten”, aldus de PvdA’er. Waanders ziet meer in een groot podium met veel publiek in het centrum, bijvoorbeeld tijdens Beatstad of eventueel Parkpop, waar toch al veel mensen zijn. Een ander sympathiek idee van Lobke Zandstra: ‘Een rondvaart over de Hofvijver’. GroenLinks-fractievoorzitter David Rietveld vindt het ook een beetje karig als de ADO-vrouwen alleen een felicitatie van de wethouder

krijgen. Het vrouwenteam van ADO staat komende week in de finale van de KNVB-beker en kan daarmee de dubbel pakken: zowel landskampioen als de beker. De D66 vrouwen, Kim Waanders en haar eveneens boze collega Irene van Geest, gaan tijdens de komende commissievergadering de vragen agenderen, zodat de wethouder moet uitleggen waarom hij niet voor een grote huldiging kiest. De PVV heeft raadsvragen gesteld over een grote huldiging; de PvdA sluit zich hier mogelijk bij aan.


15

varia<

Vrijdag 25 mei 2012 > Den Haag Centraal

Phil Muysson (1949-2012)

Een leven tussen warme vriendschap en intense haat

Door Coos Versteeg

Phil Muysson noemde zichzelf graag uitgever, maar in wezen was hij handelaar. En bij tijd en wijle een heel succesvolle. Phil had een neus voor wat aan kon slaan. Of dat nu om een biografie van Maria Callas ging, om de omstreden bestseller over Lady Di of de succesboeken van Chaim Potok. In literair Nederland werd hij nauwelijks serieus genomen, al was het maar omdat hij mensen jarenlang niet met ‘Dag’ of ‘Hallo’, maar met ‘Tok’ begroette. Hij had een grote voorliefde voor het absurdisme. Zijn uitgeverij BZZTôH kwam voort uit BZZTôH Theater, een stichting die begin jaren zeventig schoolfeesten verzorgde met een soort totaalconcept van muziek, literatuur, theater, film en wat al niet meer. Zelfs de Hare Krishnaadepten liepen er in hun oranje jurken zingend bij rond. Met grote handigheid wist hij in de gouden tijden subsidiegelden los te krijgen bij de gemeente en het rijk, daarbij goed geholpen door topambtenaar en dichter Peter Berger, met wie hij onstuimig drankgebruik als voorliefde deelde. BZZTôH werd gaandeweg omgebouwd tot commerciële uitgeverij. Dat kwam voort uit het grote succes van de Bzzlletin-reeks, goedkope ‘tijdschriften’ gewijd aan populaire schrijvers als Harry

Mulisch en Umberto Eco of aan literaire thema’s. Hij wist met ruimhartige honoraria scribenten van naam aan zich te binden. Door zijn contacten met middelbare scholen sloot hij collectieve abonnementen af, waardoor de oplage van Bzzlletin op het hoogtepunt begin jaren tachtig bijna de 30.000 bereikte. Phil had een duidelijk beeld van wat hij wilde en nam meedogenloos afscheid van zijn kompanen uit de begintijd: Henk Camping en André Matthijsen. Phil kon zachtaardig, warm en vriendelijk zijn, maar op cruciale momenten kon er geen misverstand over bestaan wie de alleenheerser was. Zijn loopbaan werd dan ook gekenmerkt door rechtszaken. Alleen met de timide financiële man Arend Meiboom hield hij het tot het einde toe vol. BZZTôH groeide in de jaren tachtig, negentig voortvarend als bedrijf. Phil Muysson ontdekte de joodse schrijver Chaim Potok, succesauteur van onder meer ‘The Chosen’ en ‘My name is Asher Lev’ voor Nederland. Dat de boeken van BZZTôH vol zetfouten stonden en dikwijls bij eerste lezing al uit elkaar vielen, deerde Potok niet. Muysson was voortdurend op zoek naar goedkopere productiemethoden. Hij reisde op en neer naar het Verre Oosten, waar hij voor een fractie van de prijzen in Ne-

derland lithografieën kon laten maken. Maar terwijl BZZTôH groeide en groeide, van het goedkope winkelpandje aan de Stille Veerkade verhuisde naar de chique Laan van Meerdervoort, ging het met de voorman zelf steeds slechter. Zijn drankmisbruik nam onstuimige vormen aan, hij raakte depressief en deed een zelfmoordpoging. In zijn persoonlijk leven was het een komen en gaan van nieuwe liefdes, meestal het type van de sexy, opgedirkte secretaresse. Zijn relatie met schrijfster Helga Ruebsamen duurde relatief lang, maar die verbrak hij zelf toen hij ontdekte dat haar vorige liefdes vroegtijdig waren overleden en hij bang werd dat hem als in Reve’s boek ‘De vierde Man’ een zelfde lot wachtte. Ook in vriendschappen verliep het turbulent. Menige relatie begon vol warmte, maar eindigde in intense haat. BZZTôH veranderde als bedrijf. Was het eerst een vreemde eend in de bijt van de literaire wereld, gaandeweg werd het een productiemachine voor kookboeken, werkjes over astrologie, de wijsheden van Johan Cruijff en wat al niet meer. Het mocht niet baten. In 2009 ging BZZTôH failliet. Het faillissement van zijn eigen leven kreeg vorm in de jaren erna. Volledig teruggetrokken en vereenzaamd stierf Phil Muysson vorige week. Tok!

Roodbruine runderen begrazen de Uithof Op nog geen tien minuten lopen van schaatscentrum de Uithof begrazen sinds deze week vier Schotse Hooglanders het groengebied nabij de Lozerlaan. Wethouder Sander Dekker (Stadsbeheer) liet de dieren los in het 4 hectare ruige landschap van het Wengebied vol bosjes en plantengroei. De vriendelijke runderen moeten ervoor zorgen dat de oevers niet dicht groeien met riet en de flora en fauna in het gebied gevarieerd blijven. Bij meerdere natuurgebieden zet de gemeente tegenwoordig graasdieren in, waarbij per gebied wordt bekeken welke dieren het meest geschikt zijn. De voorkeur gaat vaak uit naar Schotse Hooglanders, Galloway runderen of paarden. Aangezien de roodbruine runderen een dieet van riet het

lekkerst vinden, passen zij goed in het rietrijke Wengebied. Datzelfde geldt voor het onlangs vernieuwde

Westduinpark waar ook vier runderen werden losgelaten. > Foto: Jurriaan Brobbel

lopen. Sinds een kleine vijf jaar is hiervoor een heel protocol ontwikkeld, waardoor de mensen postoperatief (na de operatie) na het verwijderen van hun milt gevaccineerd gaan worden door het ziekenhuis. Het hoort dus als het ware nu bij de behandeling. Tien jaar geleden was dit nog niet zo. De vrouwen uit mijn praktijk zijn dus niet gevaccineerd na de operatie. Inmiddels worden wij huisartsen verzocht om alsnog bij mensen zonder milt met terugwerkende kracht de vaccinaties te geven. En hier kom ik nu op de vraag van het probleem in mijn praktijk.

Wie gaat deze vaccinaties betalen? Officieel vallen vaccinaties niet onder het vergoedingensysteem met uitzondering van medische indicatie. Met één van de zorgverzekeraars van deze vrouwen heb ik eindeloos aan de telefoon gezeten, maar de verzekeraar wil de vaccinaties niet vergoeden. Mijn patiënte zou deze dus zelf moeten betalen. Nu werk ik in een achterstandswijk en voor menigeen is 80 euro niet zo maar op te brengen; zeker niet als je moet leven van alleen AOW. Ik vraag me nu af wat ik hier verder mee moet. Deze vrouw heeft nooit gevraagd om haar milt te verwijderen; de dokters hebben hiertoe besloten. Het is dus een iatrogene (veroorzaakt door de dokter) oorzaak van haar verhoogde kans op infecties. Mocht ze overigens zo’n infectie oplopen dan worden de kosten wel betaald door de zorgverzekeraar en die zijn niet mis. Meestal is hiervoor een intensivecare-opname nodig. Van de zorgverzekeraar is het advies nu,

stadsgroen

Jubileum

De krant bestaat vijf jaar. Hoog tijd voor feest, felicitaties en een toespraakje. Een mooie avond met een bedankje hier en daar. Met een welgemeend chapeau en natuurlijk champagne! Nu is het een goed gebruik een jubilaris met een presentje te verwennen. Een fles wijn, een boek of bloemen. Over bloemen wil ik u nog snel even bijpraten, alvorens het feest losbarst. Want het geven van een boeketje is zo eenvoudig nog niet. Het is van belang dat u op de hoogte bent van de taal der bloemen. Het boeketje zou zomaar, onbedoeld, een heimelijke boodschap kunnen bevatten.

Een krokus staat voor ‘maak geen misbruik van mij’, een zonnebloem voor bewondering Een paar voorbeelden. Anno 2012 zijn anjelieren ontzettend hip. Nu gaat ‘hip’ niet per se samen met ‘jubileum’ maar de betekenis van de bloemen is wel zeer passend: ‘toewijding’. Een gerbera kun je altijd wel geven, ze staat voor: door jou wordt alles mooier. Bij de iris is het opletten geblazen, ze zegt: ik bewonder uw mannelijkheid. Een krokus staat voor ‘maak geen misbruik van mij’, een zonnebloem voor bewondering, een dahlia voor goede smaak en de geranium voor ‘wanneer ontmoet ik u’.

Zelf overweeg ik een chrysant te sturen. Deze al sinds 1753 gekweekte bloem stond vroeger bekend als een teken van verval. Inmiddels is het echter een zeer notabele bloem en staat ze voor een blijk van waardering. Maar weet de hoofdredacteur dat ook? Spreken meneer Versteeg en ik, om het zo maar eens te zeggen, dezelfde bloementaal? Misschien moeten we gewoon niet al te moeilijk doen, bij een bosje van ’t één of ’t ander. Is spontaniteit niet het ware kenmerk van vreugdevol geven? Elodie, de Parisienne die in februari haar woonplaats verliet om in onze stad een ‘petit’ bloemenwinkeltje te beginnen, weet hoe dat moet. De Française zag Koningin Beatrix deze week voor Paleis Noordeinde uit haar auto stappen. Ze merkte op dat de Koningin er een tikje vermoeid uitzag. Alsof ze die middag letterlijk haar gehele koninkrijk mee torste. Elodie twijfelde geen moment, maakte een chique tuiltje van ‘pois de senteur’ en bracht deze naar de ingang van het paleis. Kort daarna werd er in het kleine bloemenwinkeltje een briefje bezorgd waarop, onder een gouden kroontje, te lezen stond: ‘Hare Majesteit de Koningin zegt u gaarne hartelijk dank voor de mooie bloemen die zij van u mocht ontvangen’. De geheimtaal van de geurende pronkerwt zegt: ‘Ik denk aan u’. En er is niets fijner dan dat. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

medisch

Geachte mevrouw Schippers, Met deze column/brief wil ik uw aandacht vragen voor het volgende probleem in mijn praktijk. Een kleine tien jaar geleden werden twee vrouwen in mijn praktijk geopereerd. Het gaat er niet zo zeer om waaraan ze toen geopereerd werden, maar peroperatief (dat betekent tijdens de operatie) besloten de dokters dat het noodzakelijk was om de milt te verwijderen. Een levensreddende handeling. Echter, het leven zonder milt zorgt dat de kans op ernstige infecties met bepaalde bacteriën weer dodelijk kan ver-

dat mevrouw bezwaar moet aantekenen tegen het weigeren van de vergoeding. Overigens na wel eerst de rekening zelf te hebben betaald. Vervolgens komt er dan een welles-nietes-spelletje, waarvan ik nu al de uitkomst weet: de zorgverzekeraar trekt aan het langste eind. Wat vindt u hier nu van met het oog op de bezuinigingen op de gezondheidszorg?

Een levensreddende handeling. Echter, het leven zonder milt zorgt dat de kans op ernstige infecties met bepaalde bacteriën weer dodelijk kan verlopen

Lijkt het u niet slimmer om juist deze kleine kosten te vergoeden? Grof geschat 80 euro versus 20.000 euro bij een ernstige infectie. Om een opname te besparen kunnen heel veel mensen alsnog met terugwerkende kracht gevaccineerd worden. Gaat u voor mij onderhandelen met de zorgverzekeraars over deze vergoeding? Ik ben geen minister en heb dus geen macht om het systeem van de zorgverzekeraar, die steeds meer macht heeft en krijgt in de gezondheidszorg, te beïnvloeden. Inmiddels heb ik er ook al heel wat uren aan gespendeerd, die ik helaas niet onder een verrichtingencode kan declareren. Ik wacht uw antwoord met spanning af. Met vriendelijke groet Emilie Bolsius Huisarts


16>society

Den Haag Centraal > Vrijdag 25 mei 2012

vilan, renate & de residentie

Het geluk van crèmekleurige sokken Dus daar zaten we. Buiten scheen de zon, binnen waren de oude en nieuwe boeken beschut tegen de ultraviolette stralingen, en wij ook. In het Museum Meermanno had men de gouden gedachte gekregen om lezingen over de batikbanden van Louis Couperus te organiseren, met het doel op deze wijze een win-win situatie te creëren met de Tong Tong Fair. Men moet cultureel ondernemer zijn tegenwoordig, liefde voor het erfgoed is niet meer voldoende. De liefde was er die middag evenwel volop. Achter de lessenaar stond Couperuskenner Han Peek te glimmen van het komend geluk: hij ging over zijn favoriete onderwerp spreken en wat kon fijner zijn dan dat? Niets. In de zaal bevonden zich zeker negen mensen, misschien zelfs wel tien, die – zo zou blijken – elk op een andere manier diepgaande kennis hadden van ofwel Couperus, ofwel de batik ofwel de gehele literatuur tijdens, na en wellicht ook voor Couperus. Kritische kenners. En dan was er de mevrouw van het museum, die elke bezoeker met een hartelijke blik begroette. In deze entourage was de middag geslaagd nog voor het programma goed en wel begonnen was. De lezing bleek een grote hoeveelheid beelden van boekbanden te bevatten, die wij op deze plaats willen samenvatten met: ‘alles even prachtig en sommige nog prachtiger dan andere’. Waarom bleven we dan toch zo lang zitten? Want ook al zagen wij niet precies de door Han Peek aangeduide kleurverschillen tussen twee verder volledig identieke ontwerpen van Jan Toorop, we bleven waar we waren. Evenmin hadden we innerlijk contact met de gevoelswaarden van linnen en half-linnen, al begrepen we wel dat een uitgave goud op snee op perkament heel wat anders was dan een gebonden dingetje. We namen beleefd kennis van de diepgaande antipathie van Couperus zelf tegen de kleur geel van zijn uitgever Veen, maar verder deed het ons eerlijk gezegd weinig. En toch, in dat ene uur kenden we een eeuwig soort geluk. Want daar en toen, werd een monument opgericht tegen de waan van de dag en tegen de platheid van het alledaagse. Hier mocht het leven anders zijn, op een vanzelfsprekende manier. Rechts naast ons in de vitrine een rij biografische woordenboeken (Echt papier! Geen e-boekerij!) en links van ons een oudere jongen, wiens donkere crèmekleurige sokken zo volmaakt pasten bij zijn zomerbroek, dat het vele uren zoekwerk in winkels moet hebben gekost. En voor ons Han Peek, die geleidelijk steeds meer prijsgaf van zijn persoonlijke leven als man van de letteren. Dertig jaar geleden begon hij te verzamelen. Dat kwam doordat hij een mooie band kocht, twee weken later nog eentje en toen werd de verzamelaar in hem wakker. Han Peek gaat veel naar veilingen, antiquariaten en musea waar hij altijd een oog voor boekbanden heeft en in het bijzonder voor die van Couperus. Alle boeken staan bij hem in de kast, en hij vindt het jammer dat hij alleen de ruggen ervan ziet. Han onthulde dat hij een ‘betere helft’ bezit die als hobby kalligraferen heeft. We dachten meteen aan knusse avondjes in het huwelijksleven. Han herleest voor de zesdui-

Bij elke lezing zijn mensen die een beetje wegdommelen, maar om nu al bij voorbaat kussens mee te nemen. > Foto’s: Mylène Siegers

De mensen die er waren, bleken wel erg thuis in de materie.

Als er maar zo weinig mensen zijn, zeur je natuurlijk niet over laatkomers. Welkom, welkom, komt u verder!

zendste keer Eline Vere. De betere helft zit aan tafel treffende zinnen van Couperus te kalligraferen, er is immers altijd wel iemand jarig die een fijn cadeau wil. En anders is het een geschenk voor het Louis Couperus Genootschap, waar Han penningmeester is. Dan komen er bedankbriefjes van het bestuur, natuurlijk geschreven in paarse inkt. Na de lezing (bij boekbandafbeelding nummer negentig hielden we op

met tellen) verzamelden we ons in het souterrain van het museum. Een schaal met spekkoek werd voor ons neergezet. Straks zou Han Peek ons voorgaan naar de bescheiden expositie, die speciaal voor zijn lezingen was ingericht. We voelden al heimwee naar dit kleine universum vol rustige schoonheid, nog voor we het Meermanno verlaten hadden. Vilan van de Loo

Voor alle potentiële schrijvers: een pen met Couperiaans-paarse inkt. Wel een balpen, dat is dan weer minder.

dhc-263  

Dag in de Branding Festival voor Nieuwe Muziek zaterdag 26 mei 2012 Den Haag Korzo Theater aan het Spui Paard van Troje Koninklijk Conservat...