Page 1

}<(l(tp$=adbcae<

Een échte Haagse krant Actueel Buurt fel tegen plan Eurojust

3

Vrijdag 23 maart 2012

Actueel Noordanus keurde salaris Staal goed

jaargang 6 nummer 254

€ 1,75

Economie Van der Valk is Scheveningse Pier echt zat

7

9

Bouwvakkers ‘nemen station over’

Op het Centraal Station heerst dag en nacht bedrijvigheid. Alleen zijn het ’s nachts geen reizigers, maar vooral bouwvakkers die het station hebben ‘overgenomen’. De werkzaamheden staan in het teken van slopen, storten en opschonen. Allemaal ter voorbereiding van de bouw van het nieuwe dak.

Ingezonden mededeling

In de nachten wordt gewerkt aan het dak van de nieuwe OV-terminal. Het dak van de hal wordt volledig gemaakt van glas en wordt bijna twee keer zo hoog als nu. Deze werkzaamheden duren nog ruim een jaar. Tijdens de verbouwing blijven de treinen bereikbaar via de zij-ingangen en rijden de treinen

gewoon volgens dienstregeling. Lijn 2 en 6 en Randstadrail 3 en 4 rijden na 22.15 uur een aangepaste route en stoppen niet op Den Haag Centraal Station. Er is vervangend busvervoer. De fietsenstallingen hebben aangepaste openingstijden. > Foto: Jurriaan Brobbel


2>varia

© Teun Berserik

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Wethouder Norder zet garage Den Haag zorgt voor opvang onder Kanaalpark toch door mensenrechtenactivisten Door Jasper Gramsma

Wethouder Marnix Norder (Stadsontwikkeling) dringt er bij de gemeenteraad op aan een parkeergarage mogelijk te maken onder het Scheveningse Kanaalpark. Norder stelt dat het door de raad goedgekeurde Masterplan Scheveningen, waar de garage onderdeel van is, de basis is voor vergaande onderhandelingen met bouwbedrijf BAM. De onderhandelingen zouden al dusdanig gevorderd zijn dat Norder een schadeclaim vreest van BAM als de raad de parkeergarage blokkeert in het vast te stellen bestemmingsplan. Het Comité Behoud Kanaalpark is tegen de komst van de ondergrondse parkeergelegenheid voor bewoners en bedrijven. Nut en noodzaak zijn wat het comité betreft onvoldoende aangetoond. Woordvoerder Jörn Harry: “De wethouder wendt voor dat het initiatief voor de parkeergarage al door de raad is aangenomen. Vanaf 2002 is het initiatief echter altijd aangehouden om later over te beslis-

sen. Dat weet Norder heel goed. Toch zijn de plannen met BAM inmiddels verder uitgewerkt. Het is de vraag of de gemeente juridisch gebonden is aan de parkeergarage, omdat de raad er nog nooit een besluit over heeft genomen”. Arno Pronk van BAM stelt in een reactie dat er nog geen sprake is van concrete plannen: “Het is juist dat er ideeën zijn voor een parkeergarage onder het Kanaalpark, maar een echt plan is er nog niet. We hebben de ideeën aan de gemeente gepresenteerd en nu zijn we in afwachting van een besluit. We hopen op instemming met het bestemmingsplan, want we zien wel mogelijkheden”. De wethouder heeft een ander beeld bij de onderhandelingen tot nu toe: “De ideeën zijn veel meer geweest dan alleen schetsen. Ik heb in de commissie niet meer willen doen dan een beeld geven van de mogelijke risico’s die het afbreken van de onderhandelingen met zich meebrengt”, laat hij via zijn woordvoerder weten.

Den Haag wordt de eerste Europese stad die mensenrechtenactivisten op gaat vangen die in eigen land gevaar lopen. De raad heeft ingestemd met een voorstel van GroenLinks en D66 om een ‘Shelter City’ te worden. ‘Shelter City’ is een Europees netwerk van steden die tijdelijk mensenrechtenverdedigers opvangen die in eigen land worden bedreigd. Het idee is ontstaan in 2009. Het ministerie van buitenlandse zaken stimuleert het initiatief van GroenLinks en D66. Het Europese Shelter City-Initiatief biedt mensenrechtenverdedigers een veilige leef- en werkomgeving met een visum voor ten hoogste drie maanden, zodat zij even op adem kunnen komen en tegelijkertijd op veilige afstand door kunnen gaan met hun strijd. Het gaat in eerste instantie om een proef waarbij in september vier mensenrechtenactivisten naar Den Haag komen. De meeste taken voor hun opvang liggen bij ministeries en maatschappelijke organisaties. De gemeente heeft een kleine rol, maar deze taak

is volgens GroenLinks en D66 de stad van Vrede en Recht op het lijf geschreven. Na de proef volgt een evaluatie. Neutraliteit De VVD was tegen het voorstel, omdat de partij twijfelt aan de neutraliteit van de organisatie die de opvang moet regelen, Justitia et Pax. Daarnaast twijfelt de partij over de dekking voor het voorstel. De Groep van Doorn was ook tegen, omdat volgens Arnoud van Doorn de scheiding van kerk en staat en daarmee de neutraliteit onvoldoende gewaarborgd is. Behalve VVD en Groep van Doorn, stemde ook de PVV tegen het voorstel, omdat volgens die partij de gemeente niet over asielbeleid gaat. Opvang moet volgens die partij in de eigen regio plaatsvinden. Het voorstel is daarom volgens de PVV een ondermijning van het asielbeleid. Hoewel de IND meewerkt aan Shelter City is dat volgens de PVV niet genoeg. Het college van burgemeester en wethouders gaat het initiatief nu uitwerken tot collegevoorstel.

Subsidie voor elektro-scooter Het Stadsgewest Haaglanden geeft een subsidie van € 250 per nieuwe elektrische scooter. De subsidieregeling geldt zowel voor particulieren als bedrijven. Wie comfortabel wil reizen, of bijvoorbeeld geluidsklachten over zijn of haar bezorgbedrijf wil verminderen, kan een elektroscooter aanschaffen. Elektrische of e-scooters zijn stil en schoon en leveren daardoor een belangrijke bijdrage aan een betere luchtkwaliteit in onze regio. Meer informatie staat op www.haaglandenrijdtschoon.nl/E-scooters. Ingezonden mededeling

0 5 , 2 2 € rtaal a per kw

>www.denhaagcentraal.net

Den Haag entraal


3

actueel<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

Mecanoo ontwerpt Eurojust

Oplevering gepland in 2015, buurt fel tegen

Het nieuwe hoofdkantoor van Eurojust naar ontwerp van het Delftse architectenbureau Mecanoo.>Illustraties: Mecanoo

Door Casper Postmaa

Architectenbureau Mecanoo heeft de competitie gewonnen voor de nieuwbouw van Eurojust in de villawijk Zorgvliet. Eurojust is een EU-organisatie die zich richt op de bestrijding van grensoverschrijdende criminaliteit. Het bureau uit Delft, dat een combinatie vormt met Haskoning en DS Landschapsarchitecten, heeft de overwinning vooral te danken aan het kunstmatige duinlandschap rondom het nieuwe kantoor. De functie ervan is tweeledig: het dient als beveiligingswal, terwijl onder het golvende zand de parkeergarage voor 286 auto’s is weggewerkt. Door de parkachtige veiligheidszone in een straal van dertig meter rond het gebouw zal volgens Mecanoo geen omheining noodzakelijk zal zijn. Bij de presentatie van het winnende plan dinsdag in het atelier van de Rijksbouwmeester werd benadrukt dat het om een ‘ontwerpvisie’ ging, die nog moet worden uitgewerkt. “Maar dit is

wel wat Eurojust wil. Ook met de groene veiligheidszone, zonder hek, heeft men ingestemd”, aldus projectleider Kees Jan Snoei van het ministerie van Veiligheid en Justitie, “maar honderd procent zeker is het niet”. Het hoofdkantoor van Eurojust bestaat uit een vijftig meter hoge, tamelijk massieve, toren en een langgerekt deel van twintig meter hoog. De gebouwen liggen tien meter verdiept, aan de achterkant – de zijde waaraan de wijk grenst – is een vijver onderdeel van beveiliging. De gevels van beide vleugels zullen waarschijnlijk worden opgetrokken uit een lichte kunststof, de gekleurde vensters die onder verschillende hoeken schuin en gekanteld zijn geplaatst versterken het speelse gevelbeeld. Voor die opstelling van de raampartijen is ook gekozen omdat zo afluisteren moeilijker zal zijn. Architect Ellen van der Wal heeft voorgesteld om op een aantal ramen poëzie aan te brengen van dichters uit de 27 EU-lidstaten. “Denk dan nog even na

De ontvangsthal van Eurojust kijkt over de parkachtige omgeving die als veiligheidszone dienst doet

over de vraag of de teksten van binnenuit of van buitenaf leesbaar moeten zijn”, luidde het advies van juryvoorzitter prof. ir. Jan Brouwer, die het ontwerp elegant en tijdloos noemde. Controverse Brouwer ging ook in op de controverse tussen buurt en gemeente over het kantoor. De bewoners zijn fel tegen, ook omdat er voor de bouw een villa moet worden onteigend en gesloopt. “Ik ben ervan overtuigd dat het landschap er door dit plan op vooruit gaat. Voor de bewoners is het een verbetering van hun leefomgeving”, aldus Brouwer. “Inderdaad, vijftig meter is hoog, maar je moet daarbij in acht nemen dat de stad een levend organisme is. Je kunt niet zeggen dat er niets mag veranderen”. De bewoners beroepen zich op de status van beschermd stadsgezicht die het gebied al lang heeft. De wijk bepleit de bouw van Eurojust op het Verhulstplein, dat een kilometer verder aan de

President Kennedylaan ligt. Wethouder Norder (PvdA, stadsontwikkeling) wilde daar aanvankelijk twee wolkenkrabbers bouwen, maar moest die pogingen staken door verzet uit het Statenkwartier. De bouw van Eurojust is wel bespreekbaar. Volgens drs R.H. Coops, voorzitter Wijkoverleg Zorgvliet, doet het college van B&W te weinig om tot een goede oplossing in het geschil te vinden: ‘Daarbij komt dat de geheimzinnigheid over procedures, afspraken en rapporten alleen maar schijnt toe te nemen. Via de Wet Openbaarheid van Bestuur moeten rapporten (zoals het bidbook) worden opgevraagd, hetgeen opnieuw bewijst dat er nauwelijks enig onderling vertrouwen bestaat’, aldus Coops in een brief aan de gemeente. De wijkvereniging overweegt naar de rechter te stappen om de nieuwbouw van Eurojust tegen te houden. Volgens de planning van de Rijksgebouwendienst moet het hoofdkantoor van Eurojust in 2015 worden opgeleverd.

Politie:‘Criminele jeugdbendes op de voet gevolgd’ De politie Haaglanden heeft een nieuwe categorie toegevoegd aan jeugdbendes: het criminele netwerk. De politie volgt de leden, kijkt met wie ze omgaan, wat ze aan hebben en welke auto ze hebben. Zo willen zij verbanden in kaart brengen en de pakkans vergroten. Door Elske Koopman

“Uitroeien is een illusie. Criminele jeugdgroepen zijn van alle tijden, alleen noemden we ze eerst anders”, zegt Hanneke Ekelmans, directeur Opsporing en Informatie van de politie Haaglanden. “Wij benoemen het probleem en dat helpt ons bij het in kaart brengen en aanpakken van de groepen. We proberen de netwerken te ontregelen door degene met de meeste connecties eruit te halen. Dan staat er wel weer een nieuwe leider op, maar de groep is even uit z’n evenwicht. We zetten de schijnwerper erop en daar werken alle collega’s aan mee. Ze hebben foto’s mee en op het bureau hangen posters met de top 25. Hun opdracht is goed kijken en alles vastleggen. Die heeft een groene jas en rijdt rond in zo’n auto”. Netwerken Politie, justitie en de gemeente hebben de afgelopen tijd twee criminele netwerken zien ontstaan van jeugdbendes. De ene bestaat uit zes criminele jeugdgroepen rond bureau De

Heemstraat, de andere uit twee rond de Berensteinlaan. “We onderscheiden nu twee criminele jeugdnetwerken, omdat het onze aanpak kan bevorderen. We brengen iedereen in kaart en houden in de gaten wie waar met wie zit”. De acties rond de Zevensprong, de kruising De La Reyweg, Apeldoornselaan, Paul Krugerlaan, Beeklaan, Regentesselaan, Loosduinseweg-en kade blijkt daarbij een bron van informatie. “Daar komen verschillende groepen samen om plannen te maken. We kwamen daar onlangs twee kopstukken tegen uit de groepen Bouwlust en Mariahoeve. Ze zoeken wie ze nodig hebben voor een klus, als ze een motor missen, kijken ze bij de andere groepen wie er één heeft”. Opvallend is wel dat de afspraken dus regelmatig bij de Zevensprong worden gemaakt, terwijl de groepen daar niet actief zijn. De politie Haaglanden kwam er door een samenwerking met korps Hollands Midden ook achter dat er in Mariahoeve een criminele groep actief was. “Dat bleek uit een gezamenlijk onderzoek. Zonder die samenwerking hadden we die groep niet in kaart kunnen brengen. We laten meer zien wat er gebeurt en hoe de verbanden zitten. Maar dat zal de leden van die groepen een zorg zijn. Zij zoeken naar manieren waardoor ze het minst last van ons hebben. Bijvoorbeeld door een kluiskraak te plegen aan de andere kant van het land”.

Wijkagenten spelen in deze aanpak een belangrijke rol. Zij kennen de jeugd in hun buurt en zien ook wie opvallend gedrag vertoont. Daarbij wordt ook de nieuwe aanwas, broertjes, neefjes en andere buurtkinderen die omgaan met de leden, in kaart gebracht. “Het heeft weinig zin om te wachten tot ze wat doen, we proberen er voor die tijd bij te zijn”. Het probleem is onuitroeibaar, maar de politie wil de veiligheid in de buurten waar de bendes actief zijn zo veel mogelijk vergroten en hun macht inperken. “We houden ook de nieuwe aanwas in de gaten, of zoals onze korpschef zei in zijn nieuwjaarstoespraak: ‘De aanpak begint al op het consultatiebureau’”, aldus Ekelmans. Zij wijst er wel op dat de rol van de politie vooral signalerend is. De aanpak moet gebeuren met instanties en de ouders. Aanpak werkt De aanpak werkt wel, blijkt uit de cijfers. Het aantal aangiften neemt af, het aantal inbraken is rond de Delftselaan met 40 procent gedaald, maar er zijn pieken in overvallen. De veiligheid neemt toe, maar het gaat om de subjectieve ervaring ervan. “En dat is ook logisch. Je zult maar het slachtoffer zijn, dan voel je je niet veilig meer”. Rond de Delftselaan en de De Heemstraat is volgens Ekelmans al veel bereikt om de veiligheid te vergroten. “Daar zijn we ook erg actief en ook

hier geen illusie: als je stopt met surveilleren, komt de criminaliteit zo terug”.

Sloop Stationsweg ‘was noodzakelijk’ De Haagse Stadspartij (HSP) is woedend over de onmiddellijke sloop van beeldbepalende panden aan de Stationsweg. Zonder instemming van de gemeenteraad startte de eigenaar Geste Groep woensdag met de afbraak. Wethouder Marnix Norder (Stadsontwikkeling) acht de sloop noodzakelijk omdat de veiligheid in het geding is. “Er zou eerst een rapport komen over de bouwkundige staat van de panden. Nu besluit de wethouder plotseling dat de constructieve veiligheid van Stationsweg 164-166 in het geding is”, aldus Joris Wijsmuller van de HSP. Tijdens een aangevraagd spoeddebat in de commissie ruimte verklaart Norder over de opdracht tot sloop: “De verbinding tussen vloeren en muren bleek niet meer adequaat, waardoor het advies was om de panden binnen enkele dagen te slopen. Ik vind het zelf ook vervelend, omdat de afspraak met de Geste Groep was de panden te renoveren”. Volgens Wijsmuller heeft de Geste Groep de panden bewust laten ‘verkrotten’, zodat nieuwbouw mogelijk is. Over maatregelen en sancties tegen de Geste Groep wordt op 5 april vergaderd.

PVV weer op zeven zetels De PVV heeft vanaf 1 mei weer zeven zetels. Op dat moment stapt Marjolein van de Waal uit de raad. Zij stapte eind vorig jaar uit de partij omdat ze zich niet langer kon vinden in de werkwijze van de fractie. Zij startte samen met de al eerder vertrokken ex-PVV’er Arnoud van Doorn de groep Van Doorn/Onafhankelijk Den Haag. Nu zij vertrekt vanwege een nieuwe baan en verhuizing naar een andere stad, komt haar zetel weer toe aan de PVV die daarmee op zeven komt. De partij zegt nog niets te hebben vernomen van De Waal en heeft daarom ook nog niet besloten wie haar opvolger wordt.

Inloopavond Fahrenheitstraat Op dinsdag 3 april van 18.00 tot 19.30 uur is in wijkgebouw De Kruin een informatiebijeenkomst over het Voorontwerp herinrichting van de Fahrenheitstraat. De bijeenkomst is voor bewoners en ondernemers van de Fahrenheitstraat, Thomsonlaan en het Thomsonplein.

Ingezonden mededeling

Exclusieve brilmode

Hoogstraat 37 2513 AP Den Haag www.hofstede-optiek.nl


4>varia

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

stadsmens

‘Watt Vies!’-team Maerlant Lyceum naar VS met ‘superieur’ onderzoek Barry, de door middelbare scholieren gemaakte robot, is stukken kleiner dan verwacht. Maar de verrichtingen van het met Lego Mindstorms ontworpen, geprogrammeerde en gebouwde apparaat zijn er niet minder om. Wiebe Martens (14), leerling van het Maerlant Lyceum, bedient de knoppen van Barry die ijverig rotzooi aan het ruimen is. Zo zien we de robot vliegensvlug een ijsje en stukje pizza van de (wedstrijd)tafel oprapen en bacteriën verwijderen. Voedselveiligheid is dit jaar het thema van de First Lego League (FLL), een techniekwedstrijd voor kinderen tussen de 9 en 15 jaar, waarvan de wereldfinale eind april in het Amerikaanse Saint Louis wordt gehouden. Het team ‘Watt Vies!’ van het Maerlant Lyceum, dat eind januari tweede werd op de Benelux-finale, is één van de deelnemers. De opdracht was om uit het thema Voedselveiligheid een probleem te halen en daar een oplossing voor aan te dragen. ‘Watt Vies!’ koos als onderwerp allergieën. Mariska Baaij, één van de coaches en moeder van Wiebe, licht het streven van de internationale wedstrijd toe: “Het voornaamste doel is om belangstelling aan te wakkeren en te ontwikkelen voor techniek en innovatie”. Coach/docent

Benelux-finale het predicaat ‘superieur’. De tien scholieren werden die dag tevens beloond met de TU Delft Robotontwerpprijs.

Het ‘Watt Vies!’ team in actie. >Foto: Mylène Siegers

Natuurkunde Floor Zegwaard vult aan: “Nederland wil een kenniseconomie zijn. Dan is er geen mooiere manier dan Lego League om jonge mensen verslingerd te laten raken aan techniek. Leerlingen, ook die er geen interesse voor hebben, zien wat er op school gebeurt. Zij ontdekken dat techniek helemaal niet saai hoeft te zijn”. ‘Watt Vies!’ popelt intussen om te gaan.

Maar reis- en verblijfkosten komen op ongeveer 2.000 euro per persoon. Daarom is het team op zoek naar sponsors. De tien leden stellen er graag iets tegenover. Zij willen bijvoorbeeld een Mindstormsworkshop geven of ze komen vertellen over hun onderzoek naar allergieën. Die voordracht is trouwens zeer de moeite waard. Niet voor niets kreeg zowel hun onderzoek als hun presentatie op de

Schilderswijk In Eindhoven trad in januari ook ‘Watt2drink’ aan, een tweede team van het Maerlant Lyceum. Daar waren ook de Startpunt Techkids, een team van een basisschool uit de Schilderswijk. De drie groepen trokken op weg naar de Benelux-finale intensief met elkaar op en bezochten onder meer met elkaar de meelfabriek Zeelandia in Zierikzee. Mariska: “Er is een brug geslagen tussen de allochtone leerlingen van het Startpunt en de kinderen van de Benoordenhoutse school. Zodra zij in één bus zitten, vallen de verschillen weg”. Floor: “Dat is de samensmeltende factor van de Lego League; je hebt een gemeenschappelijk gespreksonderwerp”. Het bezoek aan Zeelandia inspireerde ‘Watt Vies!’ tot de keuze voor onderzoek naar allergieën. Het team ging gedegen te werk. De scholieren lieten zich voorlichten bij Nutricia in Zoetermeer en door kinderallergoloog Margreet Oele, vertelt Wiebe. Aan de leerlingen werd onder meer uitgelegd dat teveel hygiëne de

weerstand vermindert, waardoor de kans op allergieën groter wordt. Wiebe zegt het zo: “Als we ietsje viezer leven dan nu, hebben we minder kans op allergieën”. Hun onderzoek wijst meer uit: als kinderen tussen nul en vier jaar goede bacteriën (probiotica) eten, zijn ze beter bestand tegen allergieën. Om probiotica in leven te houden, moeten zij daarnaast gevoed worden met prebiotica, een stof die bovendien de groei van slechte bacteriën remt. Beide coaches, trots: “Hun presentatie was uitzonderlijk goed. Ze moesten binnen vijf minuten op een speelse manier een flinke hoeveelheid informatie voor het voetlicht brengen”. Inmiddels is voor Amerika de tekst in het Engels vertaald en wordt er druk geoefend. Naast het werven van sponsors zijn het team en de coaches ook op zoek naar fietsen. Floor Zegwaard: “We willen ons daar per fiets verplaatsen. Dat is gezond, milieuvriendelijk en dé manier om Nederland uit te dragen. De fietsen willen we cadeau doen aan het Ronald McDonaldhuis in Saint Louis. We hopen dat iemand ons kan helpen”. Joke Korving Informatie: zegwaard@maerlant-lyceum.nl

Ingezonden mededeling

Belastingadvies in het hart van Den Haag Smit en de Wolf is hèt accountants- en belastingadvies-

de Wolf de kwaliteitsslag kunnen maken die heden ten

kantoor in Den Haag. Van starter tot middelgroot

dage van een accountantskantoor mag worden verwacht.

MKB-ondernemer bent u voor accountancydiensten, administratieve werkzaamheden of gedegen belasting-

Bent u benieuwd hoe Smit en de Wolf ook u of uw

advies bij Smit en de Wolf aan het juiste adres.

onderneming kan bijstaan in uitdagende tijden? Neem gerust contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek.

Smit en de Wolf is door haar meer dan 35-jarige historie een betrouwbare en deskundige partner van ondernemend

Met een gerust hart ondernemen begint hier.

Den Haag en omstreken gebleken. Door investeringen in jonge en ondernemende specialisten met ervaring bij verscheidene grotere accountantskantoren, heeft Smit en

Scheveningseweg 10 • 2517 KT Den Haag 070 356 07 95 • info@smitwolf.nl

www.smitwolf.nl


5

actueel<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

Haven

Tijdelijke boulevard

In fo Ve rma tie ro n ce nt Es ica ru cu m be lle Bu e Na na V lu ist So Bea a l b ch e Tw ach in s Bl ue L Co ago c o Bo omo n ra Bo ra

va n Zo No ac in h D o t Za en nd Co pa Bo cab on an oo a no on oo s

Ar k

Br un ot Ha ti rt B Ju eac h m pt ea m

W ij Su rfl e De s W a Al ter oh re a us

Haringeter boegbeeld nieuwe boulevard Pier

Vissershavenweg

Vuurtoren

Sealife

Kurhaus

Keizers

traat

Museum Beelden aan zee

> Infographic: Gemeente Den Haag

De Haringeter, het grootste sprookjesbeeld van de Amerikaanse kunstenaar Tom Otterness, is na een afwezigheid van ruim twee jaar terug op de nieuwe boulevard. Op woensdag 4 april wordt de nieuwe beeldentuin, met de 22 andere sprookjesbeelden, feestelijk geopend. Het publiek kan daarna, voorlopig alleen nog te voet en per fiets, kennismaken met de nieuwe boulevard tussen Sea Life en de keerlus van tramlijn 11. Door Hans Schmit

Sinds hun komst in 2004 vormen de sprookjesbeelden op een terras aan de voet van het museum Beelden aan Zee een belangrijke attractie op de Scheveningse boulevard. Zij stonden echter op een van de zwakste schakels van de Nederlandse kust. Om te voorkomen dat via enkele extreem lage plekken in die schakel (waaronder de Keizerstraat) bij zware storm en hoog water het achterland zou onderlopen, is besloten het strand te verbreden en te verhogen, in combinatie met de aanleg van een dijk tussen de Scheveningseslag en de keerlus van tramlijn 11. Eind 2009 verdwenen de beelden daarom naar een loods in Amstelveen. Na enkele tegenslagen, onder meer met het slaan van de diepwanden aan de uiteinden van de dijk, is de dijk in de zomer van 2011 voltooid en wordt tegen en op die dijk een volledig nieuwe boulevard

aangelegd, naar een ontwerp van de architect en stedenbouwkundige Manuel de Solà-Morales. De Spanjaard, die de ontwikkelingen in Scheveningen op de voet volgde, zal de realisatie van zijn project echter niet meer kunnen meemaken: eind februari overleed hij op 73-jarige leeftijd in zijn woonplaats Barcelona. In het ontwerp, dat breekt met de rechte lijn van de oude boulevard en waarop door de hoogteverschillen voetgangers, fietsers en auto’s van elkaar zijn gescheiden, heeft de beeldentuin een prominente plaats gekregen. Tom Otterness, De Solà-Morales en de Nederlandse landschapsarchitect Klaas Hilverda ontwierpen een geheel nieuwe beeldentuin, die groter is dan de vorige en meer hoogteverschillen kent, waardoor de beelden beter tot hun recht komen. Naast twee informatiepanelen kunnen de bezoekers ook met hun smartphone (via QR codes) informatie oproepen over de beelden en de daarbij behorende sprookjes. Door de nieuwe locatie is ook de verbinding tussen de sprookjesbeelden en het museum sterk verbeterd. Vissersvrouw In de tweede helft van april keert een tweede bekende verschijning terug op de boulevard: de Vissersvrouw. In november 1982 onthulde koningin Beatrix het beeld van de vrouw die vanaf de Kalhuisplaats de zee aftuurt, zich afvragend of haar geliefden behouden van zee zullen terugkeren. Door de aanleg van de dijk verhuisde zij tijdelijk naar de Kalhuis-

De Haringeter staat weer op de boulevard. > Foto: Jurriaan Brobbel

plaats tegenover de Oude Kerk in de Keizerstraat, maar op 17 april keert zij terug op de boulevard. Evenals de Haringeter krijgt zij een prominentere plek: op een grotere sokkel, dichter bij zee, op een plaats waar de wandelboulevard van geel schelpenasfalt op zijn breedst is, met gebogen trappartijen naar het strand. Hiermee heeft De Solà Morales de Keizerstraat uit zijn isolement willen verlossen:deKeizerstraatmoeteenspringplank naar het strand worden, de boulevard ervoor een knooppunt. Ondanks de vertraging die is opgelopen bij de aanleg van de dijk, ziet het er naar

uit dat de komende zomer de derde en de laatste zal zijn waarin op en aan de boulevard hard zal worden gewerkt en dat het project, zoals gepland, in het voorjaar van 2013 kan worden afgerond. Vier van de vijf landmarks, vijftien meter hoog, zijn reeds geplaatst. Deze bakens, die worden voorzien van lichtelementen en grote banieren, zijn uitgevoerd in cortenstaal, hetzelfde materiaal dat is gebruikt voor de wand achter de sprookjesbeeldentuin. Het staal oogt roestkleurig en vlekkerig, maar wordt onder invloed van het weer lichter en egaler van kleur. De opbouw van de vijftien paviljoens

tussen de Scheveningseslag en het noordelijk havenhoofd is de afgelopen maand niet zonder problemen verlopen. Door een aantal tegenslagen waren niet alle nutsvoorzieningen op tijd gereed. Volgens een brief van de wethouders Norder en Dekker aan de gemeenteraad zijn deze week de betrokken paviljoens alsnog voorzien van de noodzakelijke aansluitingen. Komende zomer is tevens de laatste dat de paviljoens langs de gehele boulevard staan. Volgens het ontwerp van De SolàMorales worden de paviljoens in clusters gegroepeerd. Projectleider Hans Alewijnse, die deze maand de vervroegd gepensioneerde Ed Vols opvolgde: “De paviljoenhouders weten in welk cluster ze komen; hoe ze ten opzichte van elkaar komen te staan, staat nog niet vast. Daarnaast bieden de ontwikkelingen langs het Haagse strand nieuwe mogelijkheden. Momenteel mogen paviljoens ’s winters niet op het strand blijven staan. De gemeente heeft samen met het Hoogheemraadschap van Delfland de mogelijkheden opnieuw bekeken. Binnenkort worden deze mogelijkheden met de strandpaviljoenhouders en andere belanghebbenden besproken. Waarschijnlijk besluit de gemeenteraad later dit jaar over deze eventuele ‘jaarrondexploitatie’. Overigens heeft dat nogal wat voeten in aarde: er is een groot verschil tussen elk jaar winteropslag of een permanent gebouw. Waarschijnlijk zullen er niet eerder dan in 2014 permanente paviljoens staan”.

Ingezonden mededeling

ZONDAG 1 APRIL 2012 / aanvang 15.00 uur ELANDSTRAATKERK / DEN HAAG Een krant met smaak

JOHANN SEBASTIAN BACH Den Haag Centraal is dé krant van Den Haag die wekelijks achtergrond en verdieping biedt van Haags nieuws dat er toe doet.Daarnaast biedt Den Haag Centraal een aparte UITagenda.

Neem nu voor €72,50 een jaarabonnement

Ga naar www.denhaagcentraal.net of bel onze abonneeservice: 0172 – 476085

HAAGS TOONKUNSTKOOR HET PROMENADE ORKEST DIRIGENT DAAN ADMIRAAL KAARTEN WWW.HAAGSTOONKUNSTKOOR.NL


6>Varia terugblik

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

foto’s uit het haags gemeentearchief

Lekker ouderwets platen shoppen Uitvinder en zakenman Thomas Edison (1847-1931) stond lange tijd bekend als recordhouder van het grootste aantal aan één persoon toegekende octrooien: ongeveer 1400! De bekendste waaraan hij zijn medewerking verleende zijn de gloeilamp, de elektrische stoel, de ‘kinetoscoop’ (de allereerste filmprojector) en de ‘fonograaf’, de voorloper van de grammofoon. Edison slaagde er als eerste

Den Haag kende door de jaren heen een flink aantal platenzaken, die platen van uiteenlopende muziekgenres verkocht

in de menselijke stem vast te leggen op zijn ‘spreekmachine’ en het kinderversje ‘Mary Had A Little Lamb’, gezongen door de uitvinder zelf, was de eerste muziek die reproduceerbaar werd vastgelegd. Emile Berliner (1858-1929) verbeterde uiteindelijk het procedé van Edison en vond de grammofoonplaat uit. Aanvankelijk was dit een 78-toerenplaat, die maar weinig muziek kon bevatten. Omdat ook het schellak waarmee deze

Ingezonden mededeling

gemaakt werd uiterst fragiel was, werd in 1948 de langspeelplaat op 33 toeren geïntroduceerd. De nieuwe schijf was gemaakt van duurzaam vinyl en kon door de lagere omwentelsnelheid meer muziek bevatten. In deze vorm kennen wij nog steeds de grammofoonplaten. Den Haag kende door de jaren heen een flink aantal platenzaken, die platen van uiteenlopende muziekgenres verkocht. Beroemd was de winkel van Caminada op de Plaats. Tot 1957 verkocht Caminada radio’s, televisies en platenspelers. In 1957 opende de winkel twee afdelingen met vinyl. Een jaar later adverteerde de winkel al met de slogan: ‘meest unieke grammofoonplatenafdeling in Europa’. De afdeling Trattoria van Caminada was volgens eigen zeggen al direct na opening: ‘De meest moderne populaire grammofoonplatenafdeling van Nederland’. Haagse grammofoonplatenwinkels hadden vaak fraaie namen, zoals het Paloeloe Record Centre dat ooit in de Weimarstraat gevestigd was, De Brocanteur in de Korte Houtstraat, Discoboetiek ’76 in de Edisonstraat (!) of Supertracks in de Nieuwstraat. Aan de laatste winkel bewaar ik bijzondere herinneringen, hier kocht ik begin jaren tachtig namelijk mijn eerste heavy metal-elpees. De winkel is afgebeeld op de foto uit 1981. Zowel beroemd als berucht was de platenzaak Manus van Alles, waarover een bezoeker op de Beeldbank van het Haags Gemeen-

>Foto: Dienst voor de Stadsontwikkeling

tearchief de volgende reactie achterliet: “[een] alternatieve platenzaak alwaar ook een blowtje gekocht kon worden. Zeer exclusieve underground collectie”. De winkel verhuisde tussen de jaren 60 en 80 meerdere malen. Met de komst van de compact disc in 1983 begon de teloorgang van de authentieke Haagse vinylplatenzaak. Het feno-

meen downloaden en de introductie van MP3-spelers deed de CD-verkoop geen goed. Ook populaire internetveilingen zoals Marktplaats en e-Bay zorgen ervoor dat het koopgedrag van de consumenten tegenwoordig op een andere wijze plaatsvindt. Reeds dertig jaar na de introductie is de CD als geluidsdrager op sterven na dood. De meeste Haagse vinylspe-

ciaalzaken zijn vandaag de dag uit het straatbeeld verdwenen. Caminada sloot bijvoorbeeld in 2010 de deuren. Voor de meer alternatieve elpee kan men echter in het centrum van Den Haag nog altijd terecht bij Any Record, Bert’s Records, Empire Records, Jazz Center, Plaatboef, Rocky Road, Vinyl Grove en VinylVinyl. De authentieke 33-toeren-plaat wint tegenwoordig steeds meer terrein terug. Waar de CD het overduidelijk heeft afgelegd tegen de i-Pod, komt er steeds meer vraag naar vinyl. Niet alleen is de levensduur van een LP beduidend langer dan die van de CD, maar audiofielen zweren ook bij het warme geluid van de langspeelplaat. Voor DJ’s zijn grammofoonplaten onmisbare ‘instrumenten’ en dan zijn er nog de muziekfreaks die muziek op vinyl om nostalgische redenen prefereren boven een compact disc of de MP3. En Edison? Zijn naam is sinds 1960 verbonden aan de oudste muziekprijs van Nederland die wordt uitgereikt aan ‘geluidsdragers van bijzondere kwaliteit’. Deze onderscheiding is inmiddels aan diverse muziekgroepen en artiesten met Haagse roots zoals Golden Earring, Anouk, Kane, Van Kooten en De Bie, Han de Vries (hoboïst), Klein Orkest, Valensia, Lia Dorana (pseudoniem van Beppy van Werven), Paul van Vliet, Supersister, Gruppo Sportivo en Di-Rect overhandigd. Via al deze Haagse winnaars van de Edisonprijs is de naam van Thomas Edison onlosmakelijk aan deze stad verbonden. Koen Bakker www.gemeentearchief.denhaag.nl

Dutch Design Weken Rob Eckhardt Gerard Vollenbrock Roy de Scheemaker Piet Hein Eek Teun van Zanten Gerard van den Berg Marcel Wanders W.H. Gispen Henk Vos Karel Boonzaaijer Gerrit Rietveld Jan des Bouvrie Arie Dekker Dick Spierenburg

12%

VOORJAARSKORTING SINDS 1891

Den Haag, Spui • Gratis parkeren parkeergarage Stadhuis • Amsterdam • Den Haag • Leiderdorp • Rotterdam • www.hulshoffwonen.nl


7

actueel<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

Peter Noordanus. > Foto: David van Dam/Hollandse Hoogte

Oud-commissarissen bevestigen:

Salaris Erik Staal maakte sprong onder Noordanus verdiende Staal al heel veel vond ik: ongeveer 300.000 gulden (€136.134,-), Het salaris van Vestia-topman Erik dat was driemaal zo hoog als toenterStaal is wel degelijk uit de pan gerezen tijd bij een directeur van een corporain de periode dat oud-wethouder Peter tie gebruikelijk was. Dat kan ik me Noordanus (PvdA) voorzitter was van nog goed herinneren. Maar in de tijd de Raad van Commissarissen van Ne- dat ik bij Vestia betrokken was, was er derlands grootste woningcorporatie. geen sprake van die hoge bedragen die Dat valt op te maken uit verklaringen later in de pers zijn gekomen. Dat kan van vroegere commissarissen tegen- alleen maar in de jaren na mij zijn geover deze krant. beurd. Mijn vrouw maakte er later Eerder nog had Noordanus in het Bra- nog een grap over toen ze een paar bants Dagblad ontkend dat hij als pre- weken geleden las hoeveel Staal verzondag sident-commissaris had ingestemd diende (inclusief pensioenbijdrage met een salarisregeling waardoor Staal €500.000,–, red.): waarom ben je uiteindelijk een veelvoud van de kloosterkerk Bal- daar niet gebleven?” 15.oo uur kenende-norm kon gaan verdienen. Een andere oud-commissaris, die niet ‘Het bericht daarover in het Financiee- met name wil worden genoemd, bele Dagblad is onjuist’, aldus Noord- vestigt de conclusie dat er sprake was anus, ‘er lag al een arbeidsovereen- van een ‘salarissprong’ in de periode komst toen ik begon’. Een inhoudelij- dat Noordanus voorzitter van de RvC ke ontkenning was dat niet, want het was. “De rest van de RvC was daar niet ging er niet om of Staal al dan niet een bij betrokken. Alleen de kernraad ging arbeidsovereenkomst had, de vraag daar over, Peter Noordanus en secretawas of hij onder toezicht van Noord- ris Jeroen Lugte. De anderen hoorden anus grootverdiener was geworden. het pas achteraf ”. Volgens dezelfde vrijdag Noordanus was RvC-voorzitter van bron is in 2006 op initiatief van de 2001 tot 2004. Zijn directe voorganger commissarissen nog een onderzoek kloosterkerk 20.15 uur Bert de Graaf is duidelijk over de loonnaar het salaris van Erik Staal gedaan. ontwikkeling van de inmiddels naar “Toen bleek dat zijn salaris in 2002 inBonaire ‘verbannen’ directeur: houdelijk was getoetst door de Hay “Toen ik op 16 augustus 2000 aantrad, Group. Daarna heeft de RvC de conclu-

25|09

2011

Door Casper Postmaa

2011

04|11

sie getrokken dat het salaris van Staal niet kon worden aangepakt”. Gesprekken daarover met Staal hadden al uitgewezen dat hij niet van plan was vrijwillig in te leveren. “Erik was een heel toegankelijke en aanspreekbare bestuurder, maar zodra je over zijn salaris begon gingen de luiken dicht. Dan werd hij een andere man”. Jeroen Lugte, directeur Stadstoezicht bij de gemeente Rotterdam, wilde geen commentaar op bovenstaande geven. Peter Noordanus, tegenwoordig burgemeester van Tilburg, antwoordde niet op een verzoek om te reageren.

Vriendenconcert PvdA Noordanus komt door de Vestia-affaire steeds meer onder druk te staan, niet in de laatste plaats omdat ook zijn echtgenote Susan Baart (zij zat voor de PvdA in de Haagse gemeenteraad) in 2010 in de RvC van Vestia belandde. Daarnaast moet ook de PvdA het ontgelden. Het beeld is ontstaan dat de corporaties in de huidige financiële crisis zijn gestort door PvdA-bestuurders die strategische plekken bij woningbouwverenigingen en aanverwante organisaties bezetten. Een paar voorbeelden. PvdA’er Mar-

tien Kromwijk, directeur van de Rotterdamse corporatie Woonbron die een grotesk schandaal veroorzaakte toen hij het vlaggenschip van de HAL, de Rotterdam, voor een totaalbedrag van 250 miljoen euro aankocht en verbouwde. Toen deze speelfilm in werkelijkheid niet bleek te werken kreeg hij bij zijn ontslag toch nog €425.000,– mee. Of Leks Verzijlbergh, directeur van de Maastrichtse woningbouwvereniging Servatius, die leiding gaf aan het door architect Calatrava ontworpen Campus-project in de Limburgse hoofdstad. Een financieel debacle dat resulteerde in een half voltooid complex en een verlies van 60 miljoen euro. In 2009 is Verzijlbergh bij Servatius ontslagen, het nieuwe bestuur houdt hem persoonlijk verantwoordelijk voor de financiële schade. Vorig jaar werd hij verkozen tot voorzitter van de PvdARotterdam. PvdA’er Marc Calon is in 2009 aangesteld als directeur van de branchevereniging van woningcorporatie Aedes. Calon speelde als gedeputeerde van Groningen een dubieuze rol bij gesneefde nieuwbouwprojecten als de Blauwe Stad en Meerstad. En tenslotte, maar de lijst zou veel langer kun-

Mozart | Requiem

nen zijn, is ook de directeur van het Centraal Fonds Volkshuisvesting, de toezichthouder op de branche die zo pijnlijke faalde bij Vestia, een prominent PvdA’er: Jan van der Moolen, voormalig penningmeester van de partij. Illustratief voor de huidige reputatie van corporatiebestuurders is het cv dat Henk Jagersma (ook PvdA), voormalig topambtenaar bij de gemeente Den Haag, op Linkedin heeft gezet. Alles staat erop, tot de middelbare school aan toe, maar onvermeld is gebleven dat hij van 2006 tot 2008 directeur was van de Haagse corporatie Staedion. De overheid mag dan eind jaren negentig afstand hebben genomen van de corporaties, de PvdA is nog lang zover niet. Wellicht l u i s t e r tot e n spijt van partijvoorzitter Hans die onlangs z i eSpekman n na een uitzending b e l e v e n van Tros Kamerbreed over het Vestia-schandaal opgelucht twitterde dat Erik Staal nooit lid was geweest van de PvdA (althans niet na 1992) ‘en dus niet kan worden geroyeerd’. Het zou kunnen, maar hoe zit het dan met al die andere PvdA-bestuurders en toezichthouders waarvan zeker is dat zij wel lid zijn? luisteren zien beleven

Zes miljoen Nederlanders lopen risico door gokken corporaties

22|12

Händel | Messiah

2011

Het zijn vooral de cijfers die de enorme uit sociale woningbouw. omvang aangeven van het mijnenveld Het komt er op neer dat ruim zes donderdag waarin woningbouwcorporatie Vestia miljoen Nederlanders huren van een zich begaf toen het op grote schaal corporatie wonen. Al die mensen kungrote kerk 19.30 uurmet de gevolgen ging speculeren met derivaten. Omdat nen te maken krijgen woningbouwverenigingen met de van het financiële mismanagement dat overheid hebben afgesproken dat bij Vestia en andere corporaties heeft zij voor elkaar garant staan, kan plaatsgehad. Nu al heeft de Rottereen groot deel van de Nederlandse dams/Haagse woningbouwvereniging bevolking met de gevolgen van dit een drastische huurverhoging aangesoort speculatie te maken krijgen. Er kondigd voor nieuwe huurders. is geen land in de wereld waar zoveel Het systeem is kwetsbaar door de onhuizen in handen zijn van corporaties derlinge garantiestelling. Als een paar als in Nederland: 2,4 miljoen woningrote corporaties onderuit gaan, zal gen, dat is zoveel als 33 procent van de heel Nederland dat merken. zaterdag woningvoorraad. Zelfs in Wassenaar De parlementaire enquête die is aangebestaat dertig procent van de huizen kondigd zou zich ook moeten richten

2012

17|03

kloosterkerk

16.00 uur

op de rol van de banken die het spel onbeschaamd hebben meegespeeld. Waarom? Omdat de geldverstrekkers al snel hadden ontdekt dat ze in een casino waren beland dat altijd uitbetaalde. De Nederlandse Bank (DNB) liet al in het kwartaalbericht van december 2008 een waarschuwing horen. Daarin staat dat de overheid onvoldoende greep heeft op prestaties en vermogen van de corporaties. Dat vermogen bedraagt volgens DNB 291 miljard! Met die gegevens in de hand wisten de banken dat zij niet konden verliezen. In de ogen van DNB moet de roulette die de afgelopen jaren ging draaien de ultieme

Passie met Pärt

nachtmerrie zijn geweest: cowboys die voluit gingen gokken met een van de grootste vermogens in de wereld. Het toezicht was echter in handen van het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting dat veel te laat in de gaten had hoe hoog het spel was dat werd gespeeld. Ir. R. Strijland, voormalig Haags gemeenteambtenaar en projectontwikkelaar met ervaring in de woningbouw, pleit al jaren aan het Binnenhof voor een drastische oplossing: nationalisatie van de corporaties waarbij de helft van de woningen moeten worden overgedragen aan de gemeenten, die daarmee de volkshuisvesting voor de sociale zwakkeren kunnen veiligstel-

len. Dus ongeveer zoals het ooit begon, de andere 1,2 miljoen huizen worden verkocht aan de huurders tegen gelijke netto maanlasten: rendement voor de staat 80 miljard euro.

Erik Staal-zaal Wie dat in elk geval allemaal niet zal meemaken, is de hoofdpersoon uit het l u i s tErik e r e Staal. n Vestiaschandaal: Niet alleen i e n week moet ook de is hij ontslagen,zdeze b e l e v e nErik Staal-zaal in naar hem vernoemde het Vestiakantoor aan het Leeghwaterplein in Den Haag eraan geloven. Het laatste bedrijf in de deconfiture van ‘de zonnekoning’ wordt voltrokken door de huishoudelijke dienst.

Ingezonden mededeling

zondag

01|04

grote kerk

14.30 uur

2012

luisteren zien beleven

Matthäus-Passi0n Haags Matrozenkoor | Residentie Bachkoor Residentie Bachorkest | Jos Vermunt – dirigent

kaarten

€ 35 ,— VVV Haags Uitburo | Spui 68 | tel. 0900 – 3403 505 (45 cpm) € 3 0 ,,— € 10 — www.bachensembles.nl | vanaf 13.45 uur aan de zaal bij alle concerten gratis pauzedrankje!


8>Regio verreck

Emo demo

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Politieacademie verandert Leidschendam in heuse ‘warzone’ Drie leegstaande panden van woningcorporatie Vidomes in Leidschendam waren dinsdag het decor van een grootschalige oefening van de Politieacademie. Menig toeschouwer waande zich in een echte ‘warzone’ met tweehonderd studentagenten, bijtgrage politiehonden en geloofwaardige acteurs. Door Dominique Snip

PSV. Ik schrijf er ook niet graag over, maar lees verder. Zelfs bij PSV in dat lome, goeiige Eindhoven zijn ze stapelkrankzinnig geworden. De hysterie is voortaan niet meer alleen het voorrecht van de Randstad. Trainer Rutten (o ja, wie was dat ook al weer?) werd er uitgejonast na een paar verliespartijtjes en opvolger Cocu is na een gewonnen potje tegen Heerenveen de nieuwe koning. Een fijn een-tweetje tussen de opportunistische voetbaldirectie, wiens sluwe lafheid jaarlijks vorstelijk wordt beloond, en een cohort zich noemende supporters. Zelfbenoemde helden die van hun clubliefde getuigen door de spelersbus op te wachten. Er wordt verantwoording geëist, want verliezen is onacceptabel. Ook in Eindhoven is de cursus ‘Omgaan met teleurstellingen’ helaas niet doorgegaan. Voorlopig hebben deze lynchpartijen nog een verbaal karakter, maar ik voorspel u dat er binnenkort bij matig presterende spelers andere blessures gaan optreden. Veel wijze woorden komen er niet uit de meute tijdens deze volksgerichten. Spelers krijgen toegeschreeuwd dat ze moeten ‘werken voor hun centen’. Dat is het enige wat in de koppen van deze fanatieke aanhangers opkomt. Om een voetbalwedstrijd te winnen volstaat blind gedraaf en woest gebeuk niet. De petieterigste mannetjes (Sneijder, Messi) zijn vaak bepalend. Omdat ze hun hoofd gebruiken. Daar kan je deze supportershorde niet van beschuldigen. Zo’n club zegt te moeten luisteren naar z’n aanhangers. Het is een grappige omhelzing van de democratie door zo’n beetje de laatste feodale bedrijfstak in deze samenleving. Ja, de democratie, je moet hem weten te hanteren. Vraag maar aan Geert Wilders, zou Hero Brinkman zeggen. Genoeg over PSV en andere zuidelijke uitwassen, het was maar een voorbeeld van het larmoyante rumoer dat ons dagelijks omgeeft. Vroeger (toen we nog niet wisten dat ze knoflook van onze duiten kochten) werden de Zuid-Europeanen geroemd vanwege hun pittoreske emotionele levenshouding. Wij norsige kleikoppen konden daarvan een hoop leren. Laat stromen die waterlanders, Gerrit! Jammer je suf, Truus! En, potverpiellekens, we hébben ervan geleerd. Geholpen door sentimentele Amerikaanse series en goedkope charters naar de zonrijke emogebieden zijn wij volleerde huilebalken geworden. De arme prins Friso, het verschrikkelijke busongeluk met de schoolkinderen, gans het radarwerk staat stil, zodat er massaal getreurd kan worden. Stille tochten, het condoleancecircus: een woedend protest tegen het noodlot. Maar ook emotie als statussymbool. We hebben verdriet, als iedereen dat maar ziet. Marcel Verreck www.marcelverreck.nl

LEIDSCHENDAM-VOORBURGLangs een modderige vlakte van ongeveer 50 bij 50 meter omringd door drie leegstaande panden van woningcorporatie Vidomes maakten tweehonderd studenten van de Politieacademie hun acteerdebuut. Zij leerden de opgedane kennis en vaardigheden vanuit de opleiding combineren met praktisch handelen op straat. Hierbij werden alledaagse incidenten als huiselijk geweld, steekpartijen en verkeersongevallen in scène gezet om ze te laten ervaren hoe het is om onder tijdsdruk en in een complexe omgeving cruciale beslissingen te nemen. Zij werden bijgestaan door professionele acteurs en hun eigen docenten om de scènes zo ‘levensecht’ mogelijk te maken. Het oefenterrein was om veiligheidsredenen niet toegankelijk voor publiek. Journalisten mochten vanaf een afstand toekijken. Zo’n grootschalige oefening heeft nog niet eerder in Nederland plaatsgevonden, zegt Manager Onderwijs Jerry Chintor. “We zijn blij dat we Vidomes, de gemeente en de buurtbewoners bereid hebben gevonden. De voorbereiding zijn in december begonnen”. Volgens de politieman was er wel wat overredingskracht nodig. De studenten moesten met zes casussen aan de slag. Een daarvan was een verkeersongeval. Het ‘slachtoffer’, een pop, moest gereanimeerd worden. In de pop zat een computer waarmee alle handelingen van de student werden opgeslagen. Volgens Chintor is dit nodig om straks feedback te kunnen geven. Even leek het op een echte ‘warzone’, maar dan kogelvrij; de studenten hadden geen echte wapens bij zich. In het tweede pand wilde iemand niet meewerken aan zijn arrestatie met geschreeuw en gebonk tot gevolg. Een aantal agenten rende erop af. Er moest zelfs een politiehond aan te pas komen. Heftige taferelen, maar uiteindelijk kon de man worden afgevoerd. Spectaculair was dat nog niet, volgens Chintor. We moesten mee

Een casus tijdens de eerste grootschalige politie-oefening van Nederland in Leidschendam. Tweehonderd studenten van de Politie-academie deden mee. > Foto: Gilles Bœuf.

naar pand nummer één. Een van de scènes mochten wij van dichtbij meemaken. Een agressieve vader moest in zijn woning worden gearresteerd. Moeder en dochter zetten het op een gillen. Vader wilde de deur niet openen. Agenten sloegen de deur vervolgens in. Een hevig vloekende vader rende de woonkamer in en begon met het huisinterieur te gooien. De agenten wisten hem op de grond te krij-

gen. Even later was hij gearresteerd. Tegen twee uur waren de meeste scènes voorbij. Chintor sprak al meteen van een succes. Wat Kelvin en Peter, twee studentagenten, er zelf van vonden? “Het was heel erg leerzaam en heel realistisch. Normaal oefen je met je collega’s, maar nu konden we het met acteurs doen die zich gelukkig niet inhielden”. Peter leerde vooral hoe met stress om te gaan tijdens een

gevaarlijke situatie. Voor Kelvin waren de ‘onverwachte’ momenten erg leerzaam. “Een slachtoffer van huiselijk geweld hoeft bijvoorbeeld niet altijd mee te werken”. Woningcorporatie Vidomes vond het belangrijk om de studenten een goede oefenlocatie te bieden zodat zij in de toekomst hun functie ‘goed en veilig’ kunnen uitvoeren. De kosten bedroegen volgens de Politieacademie ruim € 9.000.

Stadsmuseum dicht Doodsbedreiging na seksrel in Wassenaar wegens verbouwing LEIDSCHENDAM-VOORBURG- Het Stadsmuseum in Leidschendam-Voorburg gaat verbouwen. Daarom is het tot en met september gesloten. Volgens directeur Mark van Hattem moet het museum straks heropenen met een ‘nieuw uiterlijk’ en een ‘nieuw élan’. Er komt onder meer een nieuwe balieen winkelopstelling om het publiek beter te kunnen bedienen. Ook moet een kleine lift de toegankelijkheid voor minder validen verbeteren. De grootste ruimte zal straks worden gebruikt voor wisseltentoonstellingen. “De openingstentoonstelling zal gaan

over schilder, restaurateur en vervalser Theo van Wijngaarden. Van Wijngaarden is wel omschreven als ‘de leermeester van meestervervalser Han van Meegeren’. Hij heeft met name op het eind van carrière zijn atelier in Voorburg gehad”, aldus Van Hattem. Het Stadsmuseum moet volgens de directeur veel meer gaan functioneren als een cultureel platform, waar kunstenaars en historici elkaar kunnen ontmoeten. Het idee is dat er op deze manier nieuwe initiatieven kunnen ontstaan. “Ooit is het museum ook op deze manier ontstaan en we willen trouw blijven aan onze eigen herkomst”, aldus Van Hattem.

WASSENAAR- Aan de ‘sekssoap’ in het doorgaans chique Wassenaar is een nieuw hoofdstuk toegevoegd. Twee leden van de Democratische Liberalen Wassenaar (DLW) zijn met de dood bedreigd. Het gaat om fractievoorzitter Ben Paulides en burgerraadslid Ruud Ruigrok van de Werve. Er is aangifte gedaan. Ruigrok van de Werve en Paulides zeggen dat de bedreiging te maken heeft met de ‘seksrel’ rond wethouder Henk de Greef. Ruigrok van de Werve zou op straat door twee onbekenden in een auto zijn bedreigd. Zij hadden een vuurwapen bij zich. Hij kreeg het volgende te horen: ‘Paulides, boem. Jij, boem’. De politie onderzoekt de affaire. Omdat Ruigrok van de Werve zich niet meer veilig voelt legt hij tijdelijk zijn functie als burgerraadslid

neer. Zo heeft Paulides laten weten. D66wethouder Fred Sanders trok publiekelijk de doodsbedreiging in twijfel. Volgens hem zou het zelfs verzonnen zijn. Paulides reageert verbolgen en eist voor deze ‘ongefundeerde verdachtmakingen en beschuldigingen’ een rectificatie. Volgens hem is de onpartijdigheid in het Wassenaarse college ver te zoeken. In het kader van politie-onderzoek wil hij geen verdere mededelingen doen. Verschillende raadsleden spraken hun misnoegen uit over de kwestie. Ook vinden zij dat politieke meningsverschillen niet in de pers moeten worden uitgevochten. “Politieke meningsverschillen dienen met politieke middelen te worden beslecht. Bedreigingen horen daar niet bij”, aldus de PvdA.


9

Economie<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

Vrees voor voortbestaan Schevenings icoon

‘Pier is niet meer dan een euro waard’ Van der Valk wil van de Scheveningse Pier af. Het concern heeft geen trek er nog eens miljoenen in te investeren, omdat men denkt het geld nooit terug te kunnen verdienen. Diverse partijen in de gemeenteraad vrezen opeens voor het voortbestaan van het icoon. Door Willem Hoogendoorn

Over de prijs van de Pier doet Van der Valk geen mededelingen. In de aankondiging van de verkoop, maandag in De Telegraaf, liet Rob van der Valk wel weten dat het om een ‘marktconform’ bedrag gaat. Volgens een woordvoerder is het niet mogelijk dit te specificeren. “Het hangt er vanaf wat je met de Pier wilt en kunt doen als ondernemer. Als je het daarover eens bent, kun je een prijs bepalen”. Volgens de zegsman is geen sprake van een conflict met de gemeente over afspraken die niet zouden zijn nagekomen. Eind 2010 liet wethouder Norder weten dat het investeringsplan dat hij in 2009 voor de Pier had gepresenteerd van tafel was vanwege de crisis. De gemeente wilde toen tientallen miljoenen in de pier steken. “Het probleem is breder”, aldus de woordvoerder. “Iedereen wil wel iets met de Pier en vindt het een icoon, maar niemand is bereid de portemonnee te trekken. Van der Valk heeft nu gezegd: wij doen het ook niet meer”. Handdoek Van der Valk kocht de Pier in 1991 voor een euro van Nationale Nederlanden. Sindsdien investeerde het volgens Martin van der Valk, namens

het familiebedrijf verantwoordelijk voor de Pier, vijftien tot twintig miljoen, onder meer in het onderhoud van het uit 1961 daterende pronkstuk, dat uniek is in Europa. Het bedrijf exploiteert er onder meer een casino en een restaurant. Of Van der Valk er meer dan een euro voor terugkrijgt, staat volgens Hans Offringa van Frisia Makelaars in Den Haag niet vast. Hij verwacht wel dat er belangstelling genoeg zal zijn van potentiële kopers. “Ik ben er toevallig laatst nog geweest vanwege een feestje en zoals de Pier er nu bij ligt, daar word je niet vrolijk van”, zegt hij. “Net als twintig jaar terug is er achterstallig onderhoud, dus je moet flink investeren, net als Van der Valk toen heeft gedaan. En als het een bedrijf als dit niet lukt de boel rendabel te maken, wie lukt het dan wel? Het wil wat zeggen dat juist Van der Valk de handdoek in de ring gooit. Mijn voorzichtige inschatting is dat hij niet meer waard is dan een symbolisch bedrag en dan kom je uit op een euro”.

Onderhoudsplichtig Offringa gelooft niet dat de Pier gevaar loopt in de zin dat hij wordt afgebroken; diverse partijen in de Haagse gemeenteraad lijken dit opeens te vrezen, zo blijkt uit bezorgde vragen van onder meer de Politieke Partij Scheveningen en GroenLinks. “Als je als gemeente geen sloopvergunning afgeeft blijft de Pier wel staan. Van der Valk is onderhoudsplichtig. Dus zo’n vaart zie ik het niet lopen, maar er moet iets heel bijzonders uit de hoge hoed worden getoverd wil het nog wat worden. Misschien dat een ondernemer als Hennie van der

Most er iets in ziet?”. Een woordvoerder van wethouder Norder (PvdA, Scheveningen) wijst erop dat de gemeente geen partij is, omdat de Pier privé-eigendom is. Wel zijn er in het Masterplan uit 2010 diverse ideeën geopperd over een gezamenlijke ontwikkeling van Scheveningen-bad en de Pier. “Alleen in die zin is de gemeente bij dit proces betrokken. Laten we nu eerst maar eens zien wie de Pier koopt. Meer dan dat is er voorlopig niet aan de orde”.

Nijpender Vorig jaar dreigde Martin van der Valk in deze krant al dat het familiebedrijf niet bereid was nog eens miljoenen in de Pier te stoppen. Althans: niet alleen. Slechts via een eventueel op te richten Stichting Behoud Pier, of met de gemeente, of met projectontwikkelaars zou Van der Valk nog iets ondernemen. Hij wees er onder meer op dat er in Scheveningen veel te veel horeca is; met de mogelijkheid die de gemeente strandtenthouders straks biedt het hele jaar open te zijn wordt dit alleen maar nijpender. Of zoals de woordvoerder het zegt: “De winkeliers, de horeca, de hotels aan de walkant hebben andere belangen dan de Pier. Van der Valk heeft nu beslist dat hij ‘t lang genoeg geprobeerd heeft. Daar komt bij dat het concern ook een ontwikkeling doormaakt. Ze richt zich steeds meer op een concept waarin een hotel samengaat met een restaurant en vergaderruimtes. De Pier past niet in dit plaatje. Er is wel gekeken of het mogelijk zou zijn een hotel te bouwen, maar door de specifieke omstandigheden is dit niet te realiseren”.

De pier: te koop tegen elk aannemelijk bod. > Foto: Den Haag Marketing/Arjan de Jager

Dreigend tekort aan ruimte

Ondernemers haven vragen respijt De ondernemers van het Scheveningse havengebied vragen met klem aan de gemeente om een ‘time out’ van zes maanden. In dit tijdsbestek willen de ondernemers tot een gedegen alternatief komen voor de Derde Haven. In de huidige plannen is hier geen ruimte meer voor de beroepsvaart. “Als dat niet lukt, is het over met Scheveningen”, aldus Henk Groen van Rederij Groen. Door Miranda Fieret

Wethouder Marnix Norder (PvdA, bouwen en wonen en stadsdeelhouder Scheveningen) presenteerde enkele weken geleden zijn plannen voor het opknappen van Scheveningen Haven. Veel ondernemers vertrokken na deze bijeenkomst met gemengde gevoelens. Na zeker twintig jaar gesteggel kwam er eindelijk een plan voor het gebied. Een positieve ontwikkeling, alleen waren Norder’s ideeën voor de Derde Haven anders dan veel

ondernemers hadden gehoopt. In de nieuwe plannen is alleen ruimte voor zeezeilschepen en niet-milieubelastende bedrijfsschepen. De beroepsvaart krijgt geen rol in de Derde Haven. Ondernemers en betrokkenen kwamen daarom deze week bijeen tijdens een presentatie van de Belangenvereniging Schevenings Havengebied (BSH). De belangenvereniging zou hier een plan presenteren om de haven duurzamer en economischer te maken. Maar van een vastomlijnd plan is nog geen sprake. In plaats daarvan vraagt BSH om respijt. In een periode van zes maanden moet het draagvlak gemeten worden voor uitbreiding en investering in het Schevenings Havengebied. “Er is geen gezonde havenexploitatie mogelijk als je de Derde Haven sluit voor de beroepsvaart”, zegt Michel de Graaf, aankomend voorzitter van BSH, tijdens de presentatie. Wat BSH graag zou zien, is het schrappen van de woningen, de kabelbaan, het hotel en de

conferentieruimte aan de kop van de haven. Daarvoor in de plaats moeten meer ligplaatsen en bedrijfsruimten voor de beroepsvaart komen. Functies zijn dan gescheiden; de Eerste Haven voor de visserij, de Tweede Haven voor recreatie en de Derde Haven voor de offshore en Rijksrederij. De Graaf: “Zoals de plannen nu zijn, is het onrealistisch. Alles moet in de Eerste Haven gebeuren, maar daar kun je niet keren. Bovendien willen rederijen een vaste ligplaats, dat kan in de nieuwe plannen van de gemeente ook niet meer”. Investeren Ondernemers zijn bereid om te investeren, aldus De Graaf: “De afgelopen tien jaar is er voor 150 miljoen euro geïnvesteerd in faciliteiten, schepen en vismethoden”. Volgens BSH is de beroepsvaart goed voor een omzet van meer dan 500 miljoen euro per jaar. “De visserij en offshore doen het goed. Vooral in offshore bestaan kansen. We

kunnen veel meer halen uit onderhoud, farming en windenergie. De aan de haven gerelateerde sector voorziet op dit moment zevenhonderd mensen direct van werk. We denken dat de kadebezetting, scheepsbewegingen en de omzet van de visafslag nog fors zullen stijgen. Tot 2020 verwachten we zelfs een verdubbeling van de omzet van de visafslag”. Om die groei te faciliteren, denkt BSH zo’n 10.000 vierkante meter nodig te hebben voor kade- en bedrijfsruimte. Een gouden situatie, zo lijkt het. Maar waar is de lijst van ondernemers die zich hieraan committeren? Daar zit juist de crux: die is er voorlopig nog niet. Iemand die zeker op het lijstje staat, is Rederij Groen. “Als de eerste strook van de Derde Haven een kantoorbestemming krijgt, zetten we morgen de schop in de grond”, vertelt Henk Groen. Hij heeft zijn rederij de afgelopen tien jaar flink zien groeien. Op dit moment zijn er vierhonderd mensen werkzaam. “In 2002 hadden

we nog maar vier schepen, dat zijn er nu 24. We hebben echt meer ruimte nodig. Op kantoor zijn er de laatste drie jaar zo’n twintig medewerkers bijgekomen”. Groen denkt aan zo’n 1000 vierkante meter aan kantoorruimte en 500 aan opslag. “We willen hier graag blijven”. Vorige week heeft hij nog een nieuw offshore-schip gedoopt in de haven, ‘De Linde G’, vernoemd naar zijn kleindochter. “Onze schepen moeten aan de kade kunnen komen. Als dat niet lukt, is het over met Scheveningen. Wanneer er geen groeimogelijkheden zijn, kan ik net zo goed naar IJmuiden vertrekken. Ik denk dat er zeker een aantal ondernemers is die er hetzelfde over denkt”. BSH hoopt op 1 september 2012 een beeld te hebben van het draagvlak en de ruimtebehoefte van de ondernemers. De Graaf: “We willen dan heel concrete plannen hebben voor de Derde Haven. Hierbij zoeken we het overleg op met de ondernemers en de gemeente”.

Ingezonden mededeling

ADV_wt4_slow.indd 1

23-11-11 12:13


10>interview Vilan

Terug naar de kust

De Pier staat te koop. De Van der Valken hebben er genoeg van. Niet van de Pier, maar van alles dat erbij kwam. Ze waren ontevreden over de gemeente, het was toch allemaal erg kostbaar en ze willen een andere richting op met het bedrijf. Dat kan. Maar wat zal er met de Pier gebeuren? Er is een aanwijzing. De van der Valken zeggen dat ze op zoek zijn naar een nieuwe eigenaar die ambities moet hebben. Dat is in dit verband een beklemmend woord. Het klinkt naar dure appartementen, naar plat vermaak dat veel geld opbrengt, en naar berichten in de krant over nieuwe misstanden. Want ambitie en winst, dat is synoniem in Nederland. Een enkele keer ga ik naar de Pier, bij voorkeur als het een beetje miezerregent. Zo’n middag waarop de toeristen wegblijven en de kinderen binnen zitten. Er hangt dan een andere sfeer en de Pier ruikt naar een zoutzoete melancholie. Ik kijk naar de oude beelden toen de Pier nog die Scheveningse grandeur bezat – chic en hooghartig – en door de ogen van dat verleden gezien is alles anders. Mooier. Rustiger ook. Nu ik thuis hieraan denk, glimlach ik en zucht ik tegelijkertijd. Want hoe lang nog zal ik daar nostalgisch kunnen wandelen, voordat de ambitie de laatste resten van het verleden wegvaagt? In Muzee Scheveningen werken ze aan het bewaren van het verleden. De taal, de herinneringen, de vrouwen met hun oorijzers, er is zo veel te doen en er is nog zo weinig tijd. Ze kunnen de Pier met dat grootse verleden er eigenlijk niet bij hebben. En toch moet het. Al is er daar maar één enkele oud-Scheveninger die de voet dwars zet, uit liefde voor de historie. Want ja, wanneer er eenmaal een groot appartementencomplex staat met bijbehorende parkeergarage, dan is er geen weg meer terug naar de kust. In de dagbladen las ik de klacht van de Van der Valken: de geringe opbrengsten en de miljoenen die ze erin stopten. De trage gemeente die niet wilde meedenken over de toekomst. Elk artikel was een echo van het vorige, en het verhaal van die arme familie Van der Valk werd steeds zieliger. Ze wilden zo graag, herhaalden ze en daarom hadden ze het indertijd ook voor die ene gulden gekocht, maar ja, maar ja. Niet genoeg winst, daar kwam het op neer, en toen wezen ze naar anderen. Toch voel ik meer medelijden met de Pier, het kind van alle rekeningen.

Vilan van de Loo

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Duizendpoot Willem Vermeend

‘Ik zou van Den Haag googletown willen maken’ Duizendpoot Willem Vermeend (1948) kort introduceren is een onmogelijkheid. Diversiteit vergt woorden… IT-ondernemer, bijzonder hoogleraar European Fiscal Economies en E-Business in Maastricht, columnist bij de Telegraaf, commentator bij het WNL tv-programma Vandaag de Dag, auteur, commissaris en bestuurder bij vele bedrijven, voormalig Tweede Kamerlid, staatssecretaris en minister. En dan speelde hij als student ook op een hoog niveau competitie schaak, totdat zijn 12-jarige zoon hem jaren geleden wist te verslaan. Deze zoon is intussen ook internetondernemer. Er vloeit onmiskenbaar ondernemersbloed door de Vermeend-aderen. Generatie na generatie.

Door Vera de Jonckheere “Mijn vader had een timmerfabriek in Groningen. Vanaf mijn zesde mocht ik als oudste zoon meewerken in de fabriek: hout bewerken, schilderen en schuren. Op zaterdag kreeg ik de vrije hand om speelgoed voor mezelf te maken. Eenmaal op de hbs was economie mijn favoriete vak en het duurde niet lang of ik deed de boekhouding voor mijn vaders bedrijf. Samen met mijn vader maakte ik offertes, hij nam me mee naar achterland Duitsland om nieuwe afzetmogelijkheden aan te boren. Met een fabriek nooit een vast inkomen, het was iedere dag opnieuw knokken voor opdrachten”. In mindere tijden ging Vermeend senior met zijn vijf zoons rond de tafel om zich op nieuwe mogelijkheden te bezinnen. “Dan besloten we bij voorbeeld in het kerstseizoen kandelaars te fabriceren waarmee ik als minderjarig ondernemertje vervolgens bij V&D aanklopte”. Het hardwerkende ondernemersgezin vormde de ideale basis voor Vermeend’s creativiteit en verantwoordelijkheidsgevoel. Strikte discipline en een bescheiden slaapbehoefte - ‘vijf uur is genoeg, langer slapen zonde van de tijd’ – droegen in combinatie met zijn grote behoefte aan verscheidenheid bij tot het indrukwekkende curriculum vitae. Na doctoraal en promotie Fiscaal Recht aan de Rijksuniversiteit Groningen een breed scala aan activiteiten in wetenschap, bestuur, financiën en politiek. Nog tijdens zijn studie kwam hij in contact met de beroemde econoom Jan Pen (1921-2010) en andere PvdA-zwaargewichten als oud-minister van financiën Hofstra, ondernemer en econoom Arie van der Zwan en Wim Duisenberg. Door die contacten belandde hij in het PvdA-economencircuit en werd hij penningmeester in het landelijk PvdA-bestuur. Daarna Tweede Kamerlid (1984 tot 1994) voor de partij waarvan hij nog altijd loyaal lid is. Zij het als een toch wat vreemde eend in de bijt – wijlen Maarten van Traa zei ooit: ‘Aan Willem Vermeend kun je alles overlaten, behalve het socialisme.’ Als Kamerlid kon hij zijn bedrijfsactiviteiten voortzetten, maar in 1994 moest hij een moeilijke keuze maken. De partij benaderde hem om staatssecretaris van financiën te worden

onder minister Gerrit Zalm. Vermeend diende voor deze functie afstand te doen van alle commissariaten, deelnemingen en nevenfuncties. “Ik mocht niks meer. Ik heb nog aan formateur Wim Kok gevraagd of ik misschien een paar uur colleges economie en belastingrecht mocht blijven geven. Hij keek me hoofdschuddend aan: ‘Ik weet hoe je bent, Willem. Dat zou Kabinetsbeleid in de collegezaal worden.’ Ik mocht ook geen boeken meer schrijven. Toch geen moment spijt van gehad”. Smarties Met Gerrit Zalm – die als zoon van een kolenboer vanaf de linkervleugel van de PvdA uiteindelijk bij de VVD belandde – heeft hij tijdens het eerste (paarse) kabinet Kok (1994-1998) op productieve, plezierige wijze samengewerkt. De heren werden op financiën de ‘smarties’ genoemd vanwege hun snelle, felgekleurde jasjes en hun neiging alles beter te weten. Wie herinnert zich niet hun beider brede grijnzen? “We vormden een goed team, waren het over bijna alle dossiers met elkaar eens. Op financiën vind je van alle departementen het meeste ondernemerschap: in mijn zesenhalf jaar daar heb ik een grote belastingherziening van de grond kunnen tillen en mijn staf enthousiast weten te krijgen voor internet”. Tijdens het tweede kabinet Kok (19982002) continueerde Vermeend deze functie, maar begin 2000 nam hij de ministersportefeuille sociale zaken en werkgelegenheid over van afgetreden partijgenoot Klaas de Vries. In 2002 kwam er een einde aan ‘Paars’. Vermeend herinnert zich stralend van

‘Bevrijd onze jeugd van hun loodzware schooltassen, geef alle kinderen een iPad’

genoegen hoe de chauffeur hem voor het laatst van het departement naar zijn huis in het Haagse Statenkwartier reed. “Heerlijk, dacht ik, nu weer ondernemen. Binnen het uur had ik van alles op de rails staan. Investeren, ideeën ontwikkelen, internetondernemingen opstarten”. Tien jaar later ligt zijn hart daar nog steeds. Met aanstekelijk enthousiasme vertelt hij over zijn gamesbedrijf, met als knaller het digitale Rummikub. “Geen schietspelletjes, we richten ons op smart entertainment. Mensen steken er iets van op. Geheugentraining, fitness, e-health. Met Paul Rosenmöller bekijk ik de mogelijkheid van games die bijdragen aan de bestrijding van obesitas. Mensen worden via het web met opdrachten naar buiten gestuurd om bij voorbeeld een rondje te lopen, oefeningen te doen, een kiwi of iets anders gezonds te eten. De game kan op het web niet worden afgerond als de opdrachten buiten niet zijn uitgevoerd”. Als investeerder en medebestuurder bij TSS Cross Media Group mag hij graag meedenken over apps, zoals verkeersapps en oplossingen van andere knelpunten. Zo ontwikkelt het internetbedrijf applicaties op het terrein van de inzet van sociale media voor het vergroten van de omzet van bedrijven. “Zeventig procent van de mensen die overwegen iets te kopen, oriënteren zich eerst op internet. Als je bedrijf daar niet te vinden is, besta je niet meer. De dooddoener die ik bij sommigen beluister: ik heb niets met internet en sociale media, slaat nergens op. Internet heeft wel iets met u, zeg ik dan. Je klanten zijn er, de wereld is er. Blijf er niet weg, zorg dat je gevonden wordt met je up to date site, webwinkel, via twitter en Facebook. Facebook heeft momenteel meer dan 850 miljoen gebruikers, vertaald in landentermen is het de derde natie ter wereld, met communicatieverkeer dat naar schatting ruim een derde bedrijfsgehalte heeft. Dat leidt tot nieuwe business en economische activiteiten. Nee, het betekent niet het einde van winkels. Juist de combinatie van web en fysiek dient optimaal te zijn. Afhaalpunten voor digitale aankopen in de buurt van de consument zijn effectief. Dertig procent van de mensen die in een winkel een product afhalen, blijken daar iets

>Foto: Raymond van Houten

aan te schaffen”. Dat bedrijven waarin Vermeend actief is ook in China zitten, absolute nummer één op internet, wekt geen verwondering. In razend tempo rollen de cijfers over tafel. Vijfhonderd miljoen Chinezen zijn een paar uur per dag op internet, 300.000 internet start-ups per jaar, 25.000 nieuwe bedrijven per maand. Burgemeesters met handelsmissies naar China sturen is een volslagen achterhaald instrument. “Wie een dienst of product in China wil verkopen, presenteert zich via een so-


11

interview<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

‘Ongelooflijk met wat voor wachtwoorden men soms meent te kunnen volstaan. Eén simpele code verschaft toegang tot werkelijk álles’ petitie en samenwerking loopt. Als ik in een volle Nederlandse collegezaal vraag wie ondernemer wil worden, zie ik van de honderd studenten hooguit tien vingers. In de VS zijn dat er 80, in Engeland 70. We moeten ons meer richten op het ontplooien van talent en de jeugd in het onderwijs uitdagen. In plaats van in onszelf gekeerd, chagrijnig, moeten we ernaar streven optimistisch en internationaal te zijn. Maak internet tot verplicht vak op lerarenopleidingen, zodat docenten leerlingen echt uit kunnen leggen hoe het werkt, hoe te combineren, en hoe ze werkstukken, maar ook educatieve spelletjes kunnen maken. Breng internet als verdiepend vak op hbo’s en wetenschappelijke opleidingen. Zo krijgen we de economische groei weer steil omhoog”. Zijn uitgeverij Einstein Books geeft het goede voorbeeld door de volgorde al om te draaien. Ook zijn recente bestsellers ‘Verwarring in het land van Henk & Ingrid’ en ‘De onstuitbare opmars van de digitale wereld’ verschenen eerst digitaal en alleen op verzoek in een papieren versie.

phisticated site, ontworpen in samenspraak met een Chinese partner naar de lokaal geldende vereisten”. Waar Nederland begin jaren negentig nog een vooraanstaande positie innam met zijn diskette- en floppy-bereidheid, baart de elfde positie van ons bedrijfsleven in e-commerce en e-business hem zorgen. Oplossingen ziet hij ook – net als vroeger in het familiebedrijf. “We raken achterop ondanks onze goede infrastructuur en goed opgeleide internetjeugd. Dagelijks is 60% van de wereldbevolking online; in Nederland

is dat 70%, van onze jeugd zelfs 90%. Mijn tip aan Nederlandse bedrijven is onmiddellijk één of twee jongeren van de internetgeneratie aannemen. De jeugd is multitasking bij uitstek – meisjes en jongens in gelijke mate - hun wieg stond naast pc en iPad, zij lopen voorop in praktische kennis op internet. Maak Nederland Internetland, nu de maakindustrie nagenoeg uit ons land is verdwenen. Zorg ervoor dat alle steden en dorpen worden voorzien van wifi, leg overal supersnel internet aan, glasvezel heeft de toekomst. Schaf de ouderwetse

boeken voor scholieren en studenten af, bevrijd onze jeugd van hun loodzware schooltassen, geef alle kinderen een iPad, laat het lesmateriaal digitaal aanleveren en geef vanaf de lagere school ‘internet’ als vak. Ons vergrijzend onderwijsbestand veroorzaakt vertraging. Nederlands onderwijs behoorde vroeger tot de wereldtop vijf, maar valt nu buiten de top tien, doordat we een zekere logheid en bureaucratie in onszelf de overhand hebben laten krijgen. We houden niet van competitie, terwijl de weg naar de broodnodige innovatie via com-

Beveiliging Het lijkt te mooi om waar te zijn. Is niet menigeen al gestuit op de haken en ogen van het digitale verkeer? Recent zijn vele (grote) Nederlandse bedrijven en instanties wreed geconfronteerd met de noodzaak van beveiliging tegen hackers. Vermeend ligt er niet wakker van, cyber security is voor hem niet anders dan een vanzelfsprekend vereiste. “In de fysieke economie ondervinden we ook last van boeven en dieven. Iedereen dient maatregelen te treffen tegen beroving, inbraak, valsheid in geschrifte en andere criminele vernuftigheden. In de digitale wereld is evengoed bescherming nodig van bestanden, verkeer en apparatuur. Ongelooflijk om te constateren met wat voor wachtwoorden men soms meent te kunnen volstaan. Eén simpele code verschaft toegang tot werkelijk álles. Zelfs een aantal overheidsinstanties bleek dergelijke lage drempels te hanteren. In de fysieke economie geef je evenmin alles prijs. Individueel

heeft ieder de verantwoordelijkheid voor eigen beveiliging – cyber beveiligingsbedrijven groeien als kool – maar ook de overheid heeft een taak. Fysieke misdrijven vormen een overheidszorg, cyber criminaliteit eveneens. Mevrouw Kroes verricht goed werk door internationale systemen te bestuderen, zodat de mondiale veiligheid van het net wordt verhoogd. Ook beveiliging is economie. Een beveiligd internet trekt meer mensen en bedrijven. Gouden tip: dankzij cloud computing is al mijn hardware leeg, als iemand mijn smart phone in handen krijgt, heeft-ie slechts een lege huls. Moet jij eens uitzoeken hoeveel mensen dagelijks hun goedgevulde pc in de trein laten liggen. Alle gegevensbestanden in één klap voor iedereen beschikbaar”. Als wereldreiziger is hij totaal gedigitaliseerd. Het travel light-principe is bij hem tot minimale proporties teruggebracht. Niéts heeft hij bij zich. “Nou ja, één computertas waarvan het formaat bij alle vliegmaatschappijen als handbagage is geaccepteerd. Daarin is plaats voor mijn laptop, iPad, korte broek, hardloopschoenen en tandpasta. Pak en ondergoed koop ik in het land van aankomst wel, in het hotel heb je je spullen na een uurtje terug van de laundry service”. Modelfietsje Hardloopschoenen? In zijn kantoor hangt ook een modelfietsje aan het plafond. Vermeend beweegt zich niet louter digitaal. Hij is een fanatiek fietser en loopt al dertig jaar lang driemaal per week hard. “Het is bijna dwangmatig, ik kan er niet buiten. Vanuit Scheveningen ren ik ’s ochtends om half zeven langs het strand naar Kijkduin en door de duinen weer terug. Tien kilometer een uur lang genieten van een prachtige route”. Die steeds meer mensen ontdekken sinds hij in Eva Jinek’s ‘Vandaag de dag’ op dat traject te zien was. Hij zingt tijdens het lopen mee met zijn iPod: de eigen Haagse Earring van wie hij een groot fan is en de andere favoriet die hij met Bill Clinton deelt: Don’t stop thinking about tomorrow (Fleetwood Mac). “Den Haag is de heerlijkste stad van Nederland, ik kan me op de wereld geen leukere stad voorstellen om te wonen. Internationaal, open en aan zee”. Natuurlijk blijft er digitaal iets te wensen over, anders zou Vermeend niet Vermeend zijn, die recent voorzitter is geworden van het Fiber-to-the-home (FttH) Platform Nederland. Het platform wil dat in 2020 zo’n 80 procent van ons land glasvezel heeft om zo snellere verbindingen op internet mogelijk te maken. Met een lach van oor tot oor: “Ik zou van Den Haag Googletown willen maken. Den Haag, glasvezelstad, 24 uur per dag worldwide connected. Zodra ik tijd heb, ga ik mijn plannetje technisch uitwerken. Mijn eigen stad Den Haag: Google-Town. Ik weet zeker dat de burgemeester er met mij over wil praten. Schrijf maar op: Jozias bellen”.


12>opinie

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Duurzame mobiliteit niet gebaat bij meer wegcapaciteit Wethouder Smit van Verkeer nodigt in zijn opiniestuk in Den Haag Centraal van enkele weken geleden iedereen uit mee te doen aan het debat over het regionale verkeersbeleid. Op die uitnodiging gaat het Haags Milieucentrum graag in. Door Lennart van der Linde

Volgens Smit staat het vast ‘dat de komende jaren de mobiliteit verder zal groeien’. Om te voorkomen dat daardoor het verkeer op de wegen rond Den Haag tot stilstand komt, zou opnieuw ruim een half miljard euro nodig zijn voor uitbreiding van de wegcapaciteit in Haaglanden. Dat bedrag moet komen uit het landelijke Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) voor de periode 2020-2028. Voor nadere onderbouwing van deze keuze verwijst Smit naar de MIRT-Verkenning Haaglanden 2020-2040 die door gemeente, regio, provincie en Rijk gezamenlijk is uitgevoerd. De kernvraag is echter of het autoverkeer de komende jaren inderdaad verder zal groeien. Die zogenoemde ‘autonome’ groei lijkt minder zeker dan de MIRT-Verkenning aanneemt. En mocht het autoverkeer inderdaad verder groeien, dan is dat vooral vanuit het belang van snelle reductie van CO2-uitstoot zeer onwenselijk. Olieprijs De MIRT-Verkenning gaat uit van een onrealistische groeiverwachting voor het autoverkeer. Die verwachting is onder meer gebaseerd op een olieprijs in 2030 van maximaal 45 dollar per vat. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) verwacht echter een olieprijs van rond de 100 dollar per vat in 2030. Die prijs hebben we het afgelopen jaar al bereikt en kan de komende jaren nog verder stijgen. Een veel hogere olieprijs, met als gevolg hogere autokosten en lagere economische groei, of zelfs krimp, betekent een lagere groei of zelfs krimp van het autogebruik. Per saldo geldt dit ook nog als we uitgaan van een versnelde transitie naar zuiniger auto’s. Ook een prijs op CO2-uitstoot kan de autokosten laten stijgen. De MIRTVerkenning gaat uit van 20 euro per ton CO2 in 2030. Het IEA houdt echter

Van der Linde: ‘Grotere investeringen in alternatieven als fiets, OV, P+R, telewerken en elektrisch rijden zijn vele malen duurzamer dan steeds opnieuw geld pompen in meer asfalt’.>Foto: Den Haag Marketing

rekening met een CO2-prijs van 50 dollar per ton in 2020 en 110 dollar per ton in 2030. Zelfs met die CO2-prijs zou de olieprijs nog 90 dollar per vat bedragen. De autokosten zullen in dat scenario een stuk hoger zijn dan in de scenario’s van de MIRT Verkenning. Dat er een aanzienlijke prijs op CO2uitstoot door verkeer komt, lijkt slechts een kwestie van tijd. Den Haag wil als stad in 2040 klimaatneutraal zijn en dan dus (bijna) geen CO2 meer uitstoten. De Europese Unie wil de klimaatopwarming tot maximaal twee graden beperken. De CO2-uitstoot van verkeer moet daarvoor de komende decennia met minimaal 60% omlaag, maar waarschijnlijk zelfs met circa 90%. Een forse CO2-prijs is daarvoor onvermijdelijk. Wie mocht betwijfelen of zulke sterke CO2-reductie wel nodig is, kan te rade

uw mening

Zeespiegelstijging Bij onvoldoende CO2-reductie is een stijging van 2 meter in de komende eeuw en 8-10 meter in de komende drie eeuwen niet uit te sluiten. Een dergelijke zeespiegelstijging zou waarschijnlijk het einde van Den Haag als Stad aan Zee betekenen. Is het verantwoord om zo’n risico voor toekomstige generaties te nemen door nu te investeren in weguitbreidingen die de huidige automobilist gemiddeld hoog-

Haagse Harry

Medezeggenschap commissie hét recht heeft om door de academiedirecteur gehoord te worden, want de opleidingscommissie is namelijk hét orgaan waarin de student direct invloed kan uitoefenen binnen zijn opleiding. Onderwijsinstellingen horen een leidende rol te nemen in het faciliteren en ondersteunen van de opleidingscommissies, faculteitsraden en centrale raden. Maar het is eerder regel dan uitzondering dat studenten die zich willen inzetten voor de opleidingscommissie overal zelf achteraan moeten gaan. Thijs Zandee, bestuurder Haagse Studentenvakbond Den Haag Centraal verwelkomt ingezonden brieven van maximaal 200 woorden. De redactie behoudt zich het recht voor deze te redigeren. Vermeld altijd uw adres (en liefst ook uw telefoonnummer), ook wanneer u e-mailt.

© Marnix Rueb

In Den Haag is de studentenparticipatie in de medezeggenschap vrij laag. Kijk maar naar het aantal studentenzetels in de Hogeschoolraad van de Haagse Hogeschool die niet zijn gevuld. De signalen die ik opvang als bestuurder van de Haagse Studentenvakbond is dat weinig studenten in aanraking komen met medezeggenschap. Maar hoe komt dat eigenlijk? Is de student niet geïnteresseerd genoeg of doen de onderwijsinstellingen te weinig moeite om de medezeggenschap onder de aandacht te brengen? Het is haast onmerkbaar dat de Haagse onderwijsinstellingen hun best doen om studenten in de medezeggenschap te krijgen. De studenten krijgen bitter weinig te weten van wat er speelt binnen de raden en daarnaast worden opleidingscommissies weinig bij de medezeggenschap betrokken. Dit komt doordat sommige opleidingscommissies matig worden ondersteund door hun academie. En dat terwijl de opleidings-

gaan bij prominente klimatologen als Pier Vellinga in Nederland en Jim Hansen van de NASA. Zij wijzen erop dat zelfs een opwarming van twee graden nog een fors risico op onder meer snelle en grote zeespiegelstijging betekent. En vooralsnog stevenen we af op een opwarming van circa 4 graden of meer.

uit enkele minuten tijdwinst oplevert? Het alternatief voor steeds maar verdere weguitbreidingen ligt allereerst in een slimme kilometerheffing. Daarmee kan de spits ontlast en de bestaande wegcapaciteit beter benut worden. Verder is het goed om werken en wonen weer dichter bij elkaar te brengen. Daarnaast zijn grotere investeringen in alternatieven als fiets, OV, P+R, telewerken en elektrisch rijden vele malen duurzamer dan steeds opnieuw geld pompen in meer asfalt. Dat is niet alleen beter voor het klimaat, maar ook voor de luchtkwaliteit, gezondheid en leefbaarheid in de stad. Het is een misvatting dat investeren in nog meer bereikbaarheid via de weg noodzakelijk is voor het versterken van de Haagse economie. Voor een vitale en houdbare stedelijke economie

is juist investeren in duurzaamheid cruciaal. Het zal op de iets langere termijn veel geld en kostbare grondstoffen besparen en behoorlijk wat nieuwe banen scheppen. We zullen moeten accepteren dat altijd maar groeien op een eindige planeet simpelweg onmogelijk en onnodig is. Ecologische duurzaamheid is een voorwaarde voor economische duurzaamheid. In een duurzame en dus toekomstbestendige economie staan de bestaanszekerheid en het welzijn van mensen voorop. Het debat zou vooral moeten gaan over de manier waarop we die nieuwe economie zo snel mogelijk kunnen realiseren. Lennart van der Linde is projectcoördinator stedelijke ontwikkeling bij het Haags Milieucentrum.


13

Cultuur<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

Tomas Lieske wint Littéraire Witte Prijs 2012 naar gene zijde. Op knappe wijze weet Lieske aanwijzingen te geven aan zijn lezers. Lieske zegt dat niet met zoveel woorden, maar wel geeft hij aanwijzingen in die richting. De jonge held speelt tussen elzenbomen. In het Duits heten die ‘Erle!’. Op een toevallig koekblik staat een afbeelding van de Erlenkönig. Lieske gebruikt situatieflarden van een eerdere bewerking van deze sage; het onder een zekere generatie stukgelezen boek ‘Zen en de kunst van het motoronderhoud’ van Robert M. Pirsig. De held van Alles Kantelt, Anton, reist ook met een kind, en wel door Duitsland in de jaren 70, ten tijde van de Rote Armee Fraktion. Leden daarvan schijnen zelfs in de buurt te zijn en zorgen voor een vage dreiging. Hij is echter niet met zijn zoon, maar met zichzelf in een jongere versie; met het kind dat hij ooit was, dus.

Door Thijs Kramer

Sociëteit de Witte zal op 28 maart haar tweejaarlijkse literaire prijs overhandigen aan schrijver en dichter Tomas Lieske voor zijn roman ‘Alles Kantelt’ uit 2010. Deze prijs is bedoeld voor Haagse auteurs, danwel aan auteurs van boeken die een Haags onderwerp hebben. Zowel literaire als wetenschappelijke boeken kunnen genomineerd worden. Eerdere winnaars waren: Hella Haasse, Frédéric Bastet, Inez van Dullemen, Rico Bulthuis, Elisabeth Keesing, Helga Ruebsamen, Margaretha Ferguson, Jan Siebelink, Bart van der Boom, Kees van Kooten, Cees Fasseur, Frans Blom, Annejet van der Zijl, Henk Nellen en Wim Willems. De prijs bestaat uit een legpenning van de Haagse beeldhouwster wijlen Thea IJdens-Schipperheijn en een geldbedag van 5000 Euro. De jury wordt gevormd door leden van de Littéraire Tafel van De Witte: Eric Denig, Maarten Knoester en wordt voorgezeten door Eleonore Burgers van den Bogaert. In Alles Kantelt, lovend besproken in Den Haag Centraal op 26 november 2011, verwijst Lieske nadrukkelijk naar de Erlkönigsage, door Goethe geschreven en door Schubert tot zijn beroemde lied gemaakt. Een man reist te paard door de nacht met zijn zieke zoontje in zijn armen en wordt langzaam maar zeker ingehaald door de elfenkoning, die hem wil verlokken

Omgekeerd Het draait om de omkeringen in deze roman, door Lieske verbeeld met een Möbiusband. Een wiskundige figuur waarin voor- en achterkant niet van elkaar te onderscheiden zijn. Zo wordt goed en fout radicaal omgekeerd door Lieske. Het Bezuidenhout werd in de oorlog, bij vergissing weliswaar, maar toch, door geallieerde bommen verwoest en na de oorlog neemt het gezin van Anton een Duits meisje op om aan te sterken. Vriend en vijand worden

Tomas Lieske. > Foto: Allard de Witte

moeiteloos verwisseld. Het fraaie van deze roman is dat Lieske de lezer met dergelijke aanwijzingen door zijn verhaal loodst zonder al te nadrukkelijk te vertellen wat er aan de hand is. Als lezer moet je na zo’n ontdekking, steeds je manier van lezen aanpassen. Zelfs het schema van de Erlkönig wordt omgedraaid: Het is niet de volwassene die het kind bij zich probeert te houden. Nee, het kind zit de volwassene op de hielen. Tenminste, zo lijkt het. Het kind vertoont al vroeg in het boek verschijnselen van epilepsie. Wie weet zitten we de hele tijd in het hoofd van het kind! De lezer die er dieper in wil duiken, kan ook nog de vele verwijzingen naar Shakespeare gaan uitpluizen. Een zeer gelaagde, preciese en doorwrochte roman, kortom en een terechte winnaar. Eleonore Burgers van den Bogaert schrijft in haar toelichting: “De jury vond naast de boeiende inhoud de stijl van Lieske passend bij een boek de Littéraire Witte Prijs waardig. Hij schrijft prettig lange zinnen en gebruikt heldere beelden. Hij zorgt bovendien voor een goede spanning in zijn stijl door indien nodig ingehouden te schrijven. (…) Met de roman Alles kantelt heeft geboren en getogen Hagenaar Tomas Lieske een prijzenswaardig boek geschreven waarin het Haagse Bezuidenhout een belangrijk decor vormt”. De jury wil geen mededelingen doen over de andere genomineerde boeken.

Componist Roel van Oosten herdenkt gebroeders De Witt

Dubbele moord waarvoor Den Haag zich schaamt Als Den Haag nog eens een stadscomponist benoemt, komt Roel van Oosten daarvoor als eerste in aanmerking. Niet alleen is hij geboren, getogen en woonachtig in deze stad, diverse Haagse onderwerpen hebben hem ook geïnspireerd. Door Aad van der Ven

Visuele beelden spelen een rol in ‘Passages’, gecomponeerd voor het Residentie Orkest, en de ‘stad van vrede en recht’ staat centraal in zijn compositie ‘Mare Liberum’, gebaseerd op het gelijknamige boek van Hugo de Groot die op het Spui woonde. Ook componeerde hij wel eens muziek voor de opening van de Staten-Generaal op Prinsjesdag. Nu gaat een werk in première dat hij schreef naar aanleiding van de moord op Johan en Cornelis de Witt op 20 augustus 1672, vlak voor de Gevangenpoort. Het is geen episode in de geschiedenis van Den Haag om trots op te zijn. De bloedige moord op de gebroeders Johan en Cornelis de Witt in het ‘rampjaar’ 1672 – de Nederlanden werden van diverse kanten aangevallen – valt door zijn onverklaarbare wreedheid met niets anders in onze historie te vergelijken. Nog steeds is niet duidelijk in hoeverre de lynchpartij door de uitzinnige, wellicht opgehitste menigte die de Gevangenpoort bestormde ‘geregisseerd’ was. Herhaaldelijk duikt in dit verband de naam Willem Tichelaer op, een louche crimineel uit de Hoeksche Waard, die meende dat hij met de familie De Witt een rekening had te vereffenen. Bovendien wordt nog steeds Prins Willem III al dan niet terecht met deze geschiedenis in verband gebracht, wellicht mede doordat Johan de Witt zich had gekeerd tegen de erfopvolging van de Oranjes. Wat wel duidelijk is: enige vorm van landverraad en persoonlijke bevoordeling van de kant van de ge-

rijk, haar zus Nienke Oostenrijk, sopraan en de pianist Sepp Grotenhuis. “Die combinatie”, zegt de componist, “roept het beeld op van vredige, vriendelijke muziek, maar dat gaat hier niet op. Ik heb de grenzen van de mogelijkheden opgezocht en soms zelfs overschreden. Ik heb het extreme gevonden in vooral het hoge en het lage register van de hobo en het middengebied nauwelijks gebruikt. Ook zijn er veel toonherhalingen die voor een scanderend effect zorgen. Men associeert mij in het algemeen met speelse muziek, maar dat gaat deze keer niet op. Dit is een heel serieus, af en toe zelfs woedend stuk”. De première maakt deel uit van een programma met als titel ‘Den Haag, je blaast er tegen en het zingt’, ontleend aan het gedicht ‘Passage’ van Gerrit Achterberg. Er wordt muziek uitgevoerd van zowel echt Haagse componisten als beroemde buitenlanders die deze stad bezochten en er hun sporen hebben achtergelaten. Het Haags Historisch Museum heeft op de middag van het concert een toepasselijk arrangement op het programma staan. Eerst, vanaf twaalf uur, zijn er achtereenvolgens een lezing over de moord op Johan en Cornelis en een lunch. Vanuit dit gebouw, waarvandaan op de bewuste augustusdag in 1672 de schutterij vertrok op weg naar de Gevangenpoort, waar de gebroeders De Witt zich op dat moment bevonden, maken de bezoekers met een gids een wandeling langs historische plekken die met deze onverkwikkelijke geschiedenis verbonden zijn. Hierop sluit het concert aan.

broeders is nooit aangetoond. Roel van Oosten is al heel lang gefascineerd door het hoe en waarom van de moord op de raadspensionaris Johan en de minder op de voorgrond tredende vlootvoogd Cornelis. Toen de hoboïste Pauline Oostenrijk aan de beurt was om in het kader van de kamermuziekuitvoeringen van het Residentie Orkest een concert te programmeren vroeg zij de Haagse componist voor deze avond in de Nieuwe Kerk een stuk te componeren.

Oproep Roel van Oosten, broer van de organist van de Grote Kerk Ben van Oosten, moest bij de woorden Nieuwe Kerk meteen denken aan de aldaar in 1672 aan de deuren bevestigde oproep om de gebroeders De Witt ter dood te brengen. En aan het grafmonument voor Spinoza, die het voor beiden had opgenomen en enkele Latijnse dichtregels aan hun gruwelijke lot had gewijd. Van Oosten dook in het onderwerp en besloot naast de bewuste tekst van Spinoza voor zijn compositie ook een gedicht van ene Joan van Broekhuizen (tevens bekend als Janus Broukhusius) te gebruiken. Daarin toont deze 17de-eeuwse dichter zijn afschuw over de moord en noemt hij Johan de Witt een ‘fijne oogappel van de stad en het vaderland’. Zijn in memoriam begint aldus: ‘De wraak op De Witt, die kwam als een onverwachte bliksem, gaat / het toch al zwaar beproefde verstand van een levend wezen, te boven. / Geschokt door de rouw en dit verlies, / kan zij niet waardig met een droevig hart gezang tonen’. Teksten van Johan de Witt zelf heeft de componist opzij geschoven. “Die keus had natuurlijk voor de hand gelegen, maar dan had ik muziek moeten schrijven op politieke of juridische verhandelingen. Ik had liever teksten van vlees en bloed”. Roel van Oosten dacht bij het componeren aan het krachtige

Roel van Oosten. >Foto: Mylène Siegers

standbeeld van Johan de Witt op de Plaats. Zijn muziek moest hameren alsof hij als componist de rol van beeldhouwer op zich had genomen. “Mij stond rituele muziek voor ogen,

vandaar ook de titel Monumentum”. Hij had zich te houden aan de bezetting die voor het bewuste concert in de Nieuwe Kerk op het programma staat, namelijk de hoboïste Pauline Oosten-

Pauline Oostenrijk (hobo, voordracht), Nienke Oostenrijk (sopraan), Sepp Grotenhuis (piano) en Christian Gutiérrez (barokgitaar). Muziek van Constantijn Huygens, Mozart, Verhulst, Schumann, Van den Sigtenhorst Meijer, Hendrik Andriessen en Roel van Oosten. Zondag 25 maart, 14.15 uur, Nieuwe Kerk. Voor meer informatie: www.ldt.nl


14>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Een ‘dansmetropool’ om van

Of ze het nu leuk vinden of niet, de Haagse dansinstellingen zullen de komende jaren nauwer samenwerken. Maar niet alleen binnen de stad worden allianties verwacht. Immers, op bestuurlijk niveau wordt druk gedaan over de metropool en dus is het aan de instellingen om die papieren ambitie tot leven te wekken. Echter, een rondgang langs Rotterdamse en Haagse danspartijen laat een nogal onevenwichtig beeld zien. Want, waar Haagse instellingen zeggen volop kansen te zien in het interstedelijke avontuur, blijken de Rotterdammers lang niet zo enthousiast. Door Theodore Pronk

Cultuurwethouder Marjolein De Jong maakt een verliefde indruk. Nu doen privézaken van politici er doorgaans niet zo toe, maar de D66-politica zadelt met haar uitgesproken liefde voor de metropoolregio cultuurinstellingen op met een opdracht nader tot elkaar te komen. Haar hart stroomt ervan over, maar is het niet gewoon een door het Rijk gearrangeerd verstandshuwelijk waarmee VVD-staatssecretaris Halbe Zijlstra probeert onder het mom van ‘verzorgingsgebied’ zijn uitgaven aan de Haagse en Rotterdamse cultuurinfrastructuur te verminderen? Voor zulke cynische gedachten is op de roze wolk van De Jong geen plek, zij ziet in het metropool-denken namelijk vooral een kans om de hervormingen in het cultuurveld perspectief te bieden. “Een verstandshuwelijk werkt niet uit achterdocht en negativisme. We moeten op een andere manier kijken naar het aanbod. De metropoolgedachte betekent niet dat je een hek om de steden zet, maar je moet het zien als een grote familie waarin iedereen een eigen rol heeft. Eén grote soep moet het niet worden. Ik zie het als een liefdesverklaring.

In Den Haag is het kwartje gevallen dat samenwerking de sleutel naar de toekomst is, daar ben ik trots op”, aldus De Jong. Waar de Haagse cultuurwethouder het woord liefde al in de mond durft te nemen, blijkt haar Rotterdamse ambtsgenoot Antoinette Laan (VVD) een stuk terughoudender. Misschien heeft ze last van bindingsangst, maar vol voor de metropoolliefde gaat ze vooralsnog niet. Er staan zelfs nog een hoop andere pannetjes op het vuur. Zo wordt ook hevig geflirt met onder meer Schiedam en Capelle aan den IJssel. Laan: “Ik begrijp de aarzeling van het veld wel omdat de consequenties van de metropoolsamenwerking als een extra bedreiging worden gezien. Maar er is met kunst en cultuur gewoon te weinig gekeken naar het aanbod. We moeten als steden niet meer alles zelf willen doen, als in de regio ‘software’ aanwezig is kun je je afvragen of we dat dan in Rotterdam ook moeten hebben. Hoe de metropoolregio zich met Den Haag ontwikkelt, moet zich nog bewijzen. We praten ook nog met andere steden. Voor mijn gevoel is het wat dat betreft alsof ik in een discotheek loop en een jongen zie van wie ik me afvraag of het wel wat is. In elk geval is er wel oogcontact”. De Rotterdamse

wethouder verkent haar mogelijkheden en speelt hard-to-get. Panikeren, hoeft De Jong niet. Ze kan namelijk vertrouwen putten uit het feit dat zij en Laan afspraakjes hebben. “We zijn momenteel bezig om onze festivalagenda’s op elkaar af te stemmen, daarnaast kijken we ook hoe we op het gebied van marketing samen kunnen werken”, vertelt De Jong. Rijksbezuinigingen Hoewel de relatie tussen de bestuurders zich ‘gezond’ lijkt te ontwikkelen, blijkt de inter-stedelijke verhouding in het cultuurveld nog niet geheel met open armen te worden ontvangen. Ter afbakening is gesproken met verschillende dansinstellingen in Rotterdam en Den Haag. In deze kunstniche zouden de gevolgen van het metropooldenken namelijk wel eens heel rap expliciet kunnen worden. Immers, in het verzorgingsgebied Den Haag – Rotterdam waarover staatssecretaris Zijlstra spreekt in zijn nota ‘Meer dan kwaliteit’ waarmee hij de Rijkskaders voor het cultuurbeleid heeft bepaald, is dans als genre behoorlijk vertegenwoordigd. Eerder gaf de VVD’er al aan te stoppen met het subsidiëren van de productiehuizen. Daarmee verdwijnen Korzo (Den Haag) en Dansateliers (Rotterdam) uit het landelijke kunstenplan. Ook voor het Holland Dance Festival is daarin geen plek meer. Voor de Haagse dansinstellingen lijkt er vanuit de gemeente echter voldoende steun te zijn om ze overeind te houden. Den Haag wil immers zijn profilering ‘dans-stad’ waarmaken en het zou opmerkelijk zijn als Korzo en/of HDF uit het aanbod zouden verdwijnen. Naast het wegbezuinigen van de productiehuizen geeft Zijlstra in zijn dansparagraaf aan dat hij het aantal Rijksgesubsidieerde dansgezelschappen wil terugbrengen. Al leest het hele land impliciet dat het Nederlands Danstheater (NDT) zich

geen zorgen hoeft te maken over zijn toekomst, Robert van Leer zakelijk directeur van het gezelschap wil nog niet op de zaken vooruitlopen. “Pas in het najaar weten we of we echt veilig zijn”, drukt hij zich voorzichtig uit. De diplomatieke bewoordingen van Van Leer kunnen voor kennisgeving worden aangenomen, maar veranderen niet het beeld dat het NDT vanwege zijn internationale allure als ‘excellent’ ge-

‘Een probleem is dat op stedelijk niveau wordt geprofileerd. Het is een oude reflex om je als stad te willen onderscheiden’

zelschap zijn landelijke subsidie behoudt. Het Scapino Ballet verkeert in tegenstelling tot het NDT wel in de gevarenzone. Samen met een aantal andere gezelschappen dingt het Rotterdamse Scapino mee om de laatste nog vrije plek in het rijks-bestel. Daarbij moet worden opgemerkt dat in het ‘verzorgingsgebied’ het NDT reeds lijkt te voorzien in de behoefte aan een volwaardig gezelschap. Ondanks de sombere vooruit-

zichten, wil zakelijk leider Harald Moes niet van wijken weten. Hij zegt het besluit met vertrouwen af te wachten. Ook bij een eventueel wegvallen van Rijkssubsidie ziet hij het Scapino niet definitief van het podium verdwijnen. Moes: “De gemeente heeft gezegd dat ze een groot stadsgezelschap wil houden”. Samenwerken Om de bezuinigingen te doorstaan, worden de cultuurinstellingen min of meer gedwongen samen te werken. De politieke machtshebbers menen dat hierdoor efficiënter kan worden gewerkt en dat de cultuuromslag in het cultuurveld zo wordt gestimuleerd. Haagse dansinstellingen verenigen zich daarom in het zogenaamde Huis voor de Dans dat Korzo en HDF in staat moet stellen met hun activiteiten door te gaan. Het platform ‘Den Haag Danst’, opgericht in 2008, is tevens een indicator dat de Haagse partijen bezig zijn om een vorm van gemeenschappelijkheid te ontwikkelen. Zo hecht als de Haagse danswereld zegt te zijn, zo fragmentarisch toont het Rotterdamse veld zich. Daar werken de instellingen weliswaar toe naar een volgende ‘Dansnacht’ maar blijkt een


15

cultuur<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

n te dromen?

tiepunt, de relatie tot de eigen stad is leidend. Het publiek is op dit moment nog niet klaar voor een metropool en de instellingen vaak ook nog niet. Als de metropool alleen vanuit bezuinigingsnoodzaak belangrijk wordt gemaakt, vind ik dat te mager”. 2010

€ 6.924.162

7.000.000

6.000.000

2011

Projectsubsidies en overige Kunstenplan

men. Hij noemt de metropoolsamenwerking ‘een papieren verhaal’ dat ‘politieke moed’ verlangt om werkelijk tot leven te kunnen worden gewekt. “Een probleem is dat op stedelijk niveau wordt geprofileerd. Het is een oude reflex om je als stad te willen onderscheiden. Daarbij is de stedelijke politiek voor instellingen een oriënta-

€ 5.946.678

€ 2.941.500 * € 2.896.500

€ 6.390.462

€ 3.036.500 € 2.896.500

€ 6.352.462

€ 45.000

€ 110.500

Rotterdam

Den Haag

Kunstenplan Den Haag

€ 319.000

Projectsubsidies en overige

Den Haag

Rotterdam

0

€ 140.000

Totaal

Rotterdam

1.000.000

€ 571.000

2.000.000

Den Haag

3.000.000

€ 2.896.500

4.000.000

€ 3.006.500

5.000.000

€ 110.000

Den Haag spendeerde de voorbije jaren structureel een dikke zes miljoen euro aan dans. Het bedrag omvat alle dans-gerelateerde uitgaven (kunstenplan, project-subsidies, calamiteitenfonds, Fonds voor Cultuurparticipatie, Wijkcultuur en Marketing). Ook de exploitatie van het Lucent Danstheater/Dr. Anton Philipszaal en de Stichting Gastprogrammering zijn hierin opgenomen. In Rotterdam – waar ook het Zomercarnaval tot dans wordt gerekend – liggen de uitgaven beduidend lager.

2009

€ 6.049.178

Uitgaven Dansstad & Dance Capital

€ 6.709.462

de toekomst gewerkt moet worden aan het vergroten van zichtbaarheid en populariteit van de discipline dans in de metropool. Leo Spreksel, artistiek directeur van Korzo ziet echter nog wel een aantal hindernissen die moeten worden geno-

Rotterdam

structurele samenwerking tussen Scapino en Conny Janssen stukgelopen. Volgens Moes omdat het ‘weinig zou opleveren’. De Rotterdamse instellingen concentreren zich op hun eigen voortbestaan. Aan metropoolsamenwerkingen wordt weinig aandacht besteed. “Ik heb het idee dat de metropool pas is gaan leven door de bezuinigingen. Het is vooralsnog een papieren werkelijkheid. Als je de metropool levend wil maken, heb je het publiek nodig. Dat moet gaan reizen. De ‘peers’ doen dat wel, maar ik vraag me af of anderen dat ook gaan doen. Als je Rotterdammer bent, heb je eigenlijk niets met Den Haag”, meent Kristin de Groot, artistiek leider van danswerkplaats en productiehuis Dansateliers. Harald Moes zegt dat het Scapino Ballet in een eerder stadium met het NDT om tafel heeft gezeten om te spreken over samenwerking, maar laat ook weten dat de verkenningsgesprekken uit 2011 nooit een serieus vervolg hebben ge-

kregen. Desalniettemin zijn de twee grote gezelschappen van plan om vaker in elkaars stad op te duiken en zo op hun manier invulling te geven aan het begrip samenwerking. Deze oplossing lijkt sterk op die van het Rotterdam Philharmonisch en het Residentie Orkest die eerder dit jaar bekendmaakten een soortgelijke uitwisseling aan te gaan. Het onderstreept echter dat de cultuurinstellingen er geen geloof in hebben dat het metropoolpubliek in beweging te krijgen is. Samuel Wuersten, bestuurder bij de Rotterdamse kunstvakopleiding Codarts én tevens directeur van het Haagse Holland Dance Festival, is vol vertrouwen dat binnen afzienbare tijd de metropool ook op publieksniveau zal bestaan. Hij toont zich net als wethouder De Jong een beetje ‘verliefd’. “Ik leef de metropool. Er wordt door sommigen heel cynisch over gedaan, maar ik denk dat als je de metropool thematiseert dat die ook kan ontstaan, perspectief kan creëren en kan inspireren. Een festival, zoals HDF, bestaat bij de gratie van samenwerking. Ik vind het belangrijk om er met goede energie aan te werken. Het kan niet meer zo zijn dat we niet van elkaar weten wat we doen”, aldus Wuersten. Afstemming van programma’s, joint promotions en een structureel interstedelijk overleg tussen de danssteden (en de tussenliggende gemeenten) zijn in Wuersten’s optiek concrete voorbeelden van hoe in

* In 2011 werd door Rotterdam Festivals het dansevenement ‘Dance Capital’ georganiseerd. Wat dit heeft gekost wilde RF niet prijsgeven.

Het oriëntatiepunt waar Spreksel over spreekt, zou als men werkelijk de metropool van het papier wil krijgen, moeten verschuiven. Zo moet worden voorkomen dat steden binnen de regio een vergelijkbaar aanbod hebben en kan een situatie ontstaan die uitgaat van een complementair aanbod dat niet de instellingen dwingt samen te werken, maar het publiek reden en nood-

zaak geeft zich te laten verleiden tot een interstedelijke reis. Ontwikkeling van een goed overzicht van het cultuuraanbod binnen de metropool is daarvoor vereist en zou er op termijn toe kunnen leiden dat metropoolsubsidies worden verdeeld of dat één kunstenplanadviescommissie alle aanvragen binnen de regio beoordeelt. Wethouder De Jong noemt deze laatste suggestie een ‘interessante gedachte’. “Dat is wel waar je naartoe zou kunnen, maar pas als de verkeringstijd over is”. In Rotterdam durven of willen ze daar nog niet over fantaseren. Daar blijkt wethouder Laan namelijk echt nog niet overtuigd van de liefde en blijkt dat ze een wezenlijk ander beeld heeft van een relatie. Die gaat uit van twee huizen waar zo nu en dan posters worden opgehangen die laten zien welke activiteiten in de andere metropoolstad gaande zijn. Tijdens bijvoorbeeld het HDF moet Rotterdam vol hangen met het roze promotiemateriaal van het dansfestival en als het Internationaal Filmfestival in de havenstad bezig is, moet dat in de hofstad ook duidelijk zijn. Een werkelijke samenwerking op cultuurniveau laat voorlopig dus nog wel even op zich wachten. Al worden ambities uitgesproken en worden afspraken gemaakt, partners blijken een andere verwachting hebben van de relatie. Instellingen binnen een verstandshuwelijk vragen als broertjes en zusjes van de grote familie waarover De Jong het heeft met elkaar om te laten gaan, is nu nog niet nu zo reëel. Immers, als op papier de metropool al niet een gelijkwaardigheid kent, zal deze in het veld heus niet zomaar tot leven komen. Daarvoor verlangt men stabiliteit en duidelijkheid die de verliefde én aftastende wethouders eerst maar eens goed moeten bespreken voordat ze eisen stellen aan hun instellingen. Of de cultuurwethouders het nu leuk vinden of niet: ‘de metropoolgevoelens’ moeten nog maar eens wat beter worden onderzocht.


16>cultuur

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Vertragende tentoonstelling in ‘West’ en op het net

Voorschot op een ander tijdsbegrip Tijd, zei scheidend KNAW-voorzitter Robbert Dijkgraaf onlangs, is eigenlijk het centrale object van onderzoek in de natuurwetenschap. Het zou best kunnen dat we een ander tijdsbegrip ontwikkelen naarmate de digitalisering voortschrijdt. Een aantal kunstenaars neemt hier alvast een voorschot op. Door Egbert van Faassen

Enkele glinsterende puntjes tegen een pikdonkere achtergrond; een momentopname van de in één seconde vallende zandkorrels in een zandloper. Een scherm bedrukt met steeds verschillende aanduidingen van gepasseerde tijd. Een reeks olieverfschilderijen – bepaald geen specialisme van galerie West – met steeds hetzelfde beeld op verschillende manieren behandeld. Grafieken aan de wand. Een boekenplank met banden waarin een kosmische afstand is teruggebracht tot zwarte pagina’s in twaalf banden. Fraai drukwerk om mee te nemen. De verschijning van veel kunstwerken in de huidige tentoonstelling van ‘West’ sluit aan bij die van de conceptuele kunst van rond 1970. Sommige deelnemers waren toen nog niet geboren. Indertijd was conceptuele kunst, niet gebonden aan het object maar aan de gedachtegang, ook al louter logistiek een vondst. Een fax kon een kunstwerk zijn, heel wat makkelijker

Beeld uit Daniel Gastav Cramer: ‘Orrery’ met op de voorgrond stoelen van ontwerperscollectief Rolu. >Foto: Jhoeko

te verzenden dan een zware sculptuur of een groot doek. De conceptuele strategie bleek ook gemakkelijker over te brengen in een geïnternationaliseerd academisch onderwijs dan hoe je een goed schilderij maakt – wat het succes van de in voormalig Oost-Duitsland opgeleide schilders weer verklaart, maar dit terzijde. Het internet is een nog veel sneller ka-

naal om kunst te verspreiden en contacten te leggen. David Horvitz (1981) is een kunstenaar die via internet werkt en die tegelijk reist, overal een ‘speldenprik’ uitdeelt, zoals Marie-José Sondeijker van ‘West’ zijn werkwijze karakteriseert. Wie veel contacten op het net onderhoudt, krijgt al snel te maken met tijdverschillen. Met deze tentoonstelling, waarvoor hij mede-

werking zocht van veel van zijn contacten, heeft hij het begrip tijd aan de orde gesteld. Horvitz verfoeit het idee van het unieke kunstenaarschap, houdt zich op de achtergrond, maar ondertussen is het geheel wel zo ongeveer zijn werk. Met onder anderen Mylingh Nguyen, die ook het gratis kunstwerk ontwierp, inventariseerde hij anderhalf jaar lang verschillende opvattingen over de tijd, neergelegd in een reader, die gratis is te downloaden. Men heeft onder meer alle feestdagen in verschillende landen en periodes geteld. Wat blijkt ? Eigenlijk is het iedere dag wel ergens een feestdag (geweest). Dat gegeven gaf de titel aan de publicaties, die uitgeprint de vorm heeft van een kalender. ‘Let us keep our own noon’ was een kreet van activisten die streden tegen de eenheidstijd, die noodzakelijk werd toen de stroomtrein het Wilde Westen openlegde. Pauzebeelden De tentoonstelling verloopt dan ook niet volgens een spoorboekje. Anna Lundh plaatste op verschillende plekken historische pauzebeelden zoals uitgezonden op de Zweedse televisie. Zach Houston stuurde uit de losse hand gekalligrafeerde teksten in, waarmee hij ons deelgenoot maakt van zijn toenmalige invallen. Audiokunstenaars ‘Lucky Dragons’ geven versnelde, ter ontspanning gecompo-

neerde behangmuziek weg via de website van ‘West’. Het blijft muzak, maar de titel ‘Relax in a hurry’ geeft precies aan waar het in deze tentoonstelling om gaat. De bijdrage was trouwens maar net op tijd klaar. De film, of misschien beter: de compositie op blu-ray van de Duitse kunstenaar Daniel Gustav Cramer, die schijnbaar gaat over een bezoek aan de als een kluizenaar levende planetariumbouwer Michael is het boeiendst in deze geestige en intelligente expositie. We krijgen niet te horen wie deze man is, maar wel heel precies hoe zijn lang geleden gestorven kat heette. Terwijl je op beeld wacht, lees je tekst die niets verklaart, maar de spanning vasthoudt. Geluiden lijken niet bij de getoonde of vertelde tijd te passen. Het raadsel wordt gedurende twintig minuten opgebouwd. Verwacht geen oplossing, want het gaat over het meest ongrijpbare begrip. Voor een bezoek aan deze tentoonstelling moet je de tijd nemen. Houd er rekening mee, dat je een andere tijdzone binnentreedt. Alle computers in West zijn (door pauze-kunstenares Anna Lundh) iets minder dan een minuut vooruit gezet. De tentoonstelling opende op schrikkeldag 29 februari. Let us keep our own noon. West, Groenewegje 136, woensdag tot en met zaterdag 12-18 uur tot en met 31 maart. www.west-denhaag.nl

Ingezonden mededeling

Vigelandstraat 40-66, Wateringse Veld - Den Haag Nieuw en per direct te betrekken 12 appartementen en 1 penthouse

Afwerking appartement: KEUKEN Inclusief 5 stuks inbouwapparatuur: - koelkast - vaatwasser - combimagnetron - gaskookplaat - afzuigkap

Gratis Keuken*

De keuken wordt kosteloos geplaatst. * Indien u tekent voor een woning voor 1 juni a.s.

Woonoppervlakte van 95 m2 tot 160 m2 Koopsommen van  224.850,- tot  459.000,- v.o.n. Inbegrepen: - tegelwerk en sanitair - 1 of 2 parkeerplaatsen

KIJKDAGEN - wij verwelkomen u graag in de modelwoning, Vigelandstraat 40, op de volgende dagen.

Verkoop en informatie:

(015) 276 04 00

(070) 308 46 56

woensdag 21 maart zaterdag 24 maart zaterdag 31 maart

17.00-19.00 uur 11.00-13.00 uur 11.00-15.00 uur

www.bouwfonds.nl/ vigelandstraat


17

Cultuur<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

‘Alsof er een vrachtwagen over je heen is gereden’ Eén van de grootste én hartroerendste pronkstukken van Het Nationale Ballet is ongetwijfeld ‘Het Zwanenmeer’, in de choreografie van de onlangs overleden Rudi van Dantzig. Dit seizoen maakte eerste solist Casey Herd (34) – inmiddels vaste partner van stersoliste Igone de Jongh – een overtuigend debuut als prins Siegfried. Hij danst de rol dit weekend tijdens één van de twee Zwanenmeer-voorstellingen in het Lucent Danstheater. Door Astrid van Leeuwen

Als kind droomde Casey Herd, een fervent voetballertje, er absoluut niet van om balletdanser te worden. Maar net als zo veel andere kinderen in zijn geboortestad Salt Lake City wilde hij wél meedoen aan ‘De Notenkraker’. “De stad puilt dankzij de Mormonen uit van de kinderen en ‘De Notenkraker’ is er dan ook elk jaar een ‘big event’. Op mijn tiende deed ik auditie. Van de 34 jongens werden er 32 aangenomen, maar ik zat daar niet bij. Overstuur was ik, waarop mijn moeder troostend zei: ‘Misschien als je wat balletlessen neemt, lukt het volgend jaar wel. En je zult zien dat dat je ook helpt bij het sporten’. Nou, ik had wel wat beters te doen, maar als ik daardoor én in ‘De Notenkraker’ zou belanden én ook nog beter zou gaan voetballen, vooruit dan maar”. Algauw voelde Casey zich thuis in de balletwereld. “Op mijn gewone school had ik altijd het gevoel er niet helemaal bij te horen. Op de balletacademie vond ik mijn draai en bovendien werd ik, tijdens de voorstellingen die we gaven, gegrepen door de sfeer in en rond het theater”. Op zijn zestiende verruilde hij de Ballet West Academy in Salt Lake City voor de

Eerste solisten Casey Herd en Igone de Jongh in Rudi van Dantzigs’ ‘Zwanenmeer’. >Foto: Angela Sterling

befaamde Kirov Academy in Washington, want inmiddels had hij een vastomlijnde droom: dansen bij het prestigieuze American Ballet Theatre in New York – een droom die ingegeven werd door zijn grote voorbeeld Mikhail Baryshnikov, voormalig sterdanser en artistiek directeur van het gezelschap. Maar hoewel Casey probleemloos door de audities rolde, eindigde het avontuur in één grote deceptie. “Het jaar in de studiogroep (een juniorengroep à la NDT2 – AvL) was – ofschoon we zo weinig verdienden dat we nauwelijks te eten hadden – fantastisch. Maar daarna ging alles ‘down hill’. In de grote groep werden veel politieke

spelletjes gespeeld, het gezelschap had in die periode financiële problemen met onder meer als gevolg dat we in de meest armzalige theaters in Amerika optraden, en als jonge danser kreeg je er nauwelijks kansen als je niet naar de pijpen van de directie danste”. Veelzijdig Zijn droom in New York te dansen vervloog al snel, en Casey vertrok naar het Pacific Northwest Ballet in Seattle, waar hij na een uitvoering van de Witte Zwaan-pas de deux uit ‘Het Zwanenmeer’ van het ene op het andere moment tot eerste solist werd gebombar-

deerd. Hij werd er in 2007 ontdekt door Ted Brandsen, artistiek directeur van Het Nationale Ballet. Casey: “Ik kende, zoals iedereen in de balletwereld, de uitstekende reputatie van Het Nationale Ballet. Toch was ik, toen Ted mij uitnodigde om een gastrol in ‘The Sleeping Beauty’ te dansen, beslist niet van plan uit Seattle weg te gaan. Maar eenmaal in Amsterdam dacht ik: ik ben gek als ik deze nieuwe kans laat schieten. Het repertoire is veelzijdig, je krijgt de mogelijkheid om met veel internationale choreografen en coaches te werken, en behalve een prachtige stad, is Amsterdam ook een geweldige plek om vandaaruit

de rest van Europa te ontdekken”. De rol van Siegfried in ‘Het Zwanenmeer’ heeft hij vaak gedanst, zowel in Amerika als tijdens gastoptredens in Japan. Maar, zegt hij: “Dat waren – zoals dat daar gaat – steeds ‘gecondenseerde’ versies van het ballet, het is geweldig om nu het complete verhaal met alles erop en eraan gestalte te kunnen geven. Tegelijkertijd is Rudi van Dantzig’s versie wel een absolute marathon, het is heel zwaar om bijna drieëneenhalf uur gefocust te blijven en op de toppen van je kunnen te presteren. Na afloop voelt het alsof er een vrachtwagen over je heen is gereden. Niet dat dat erg is, het is als in de sportschool: ‘no pain no gain’. Na een zware work-out ben je blij dat je het gedaan hebt”. Op de vraag hoe het is om met stersoliste Igone de Jongh te dansen, zegt hij lachend: “O ja, ik moest van Igone nog zeggen dat ze fan-tás-tisch is”. Om daarna serieus te vervolgen: “We hebben veel samen gedaan dit seizoen, we weten inmiddels wat we aan elkaar hebben. Daardoor kunnen we ook meer variëren: een voorstelling is bij ons nooit hetzelfde. Vroeger keken we per dag tijdens de repetitie hoe we ons voelden, nu laten we ons gevoel ook meer tijdens de voorstelling spreken”. En, voor Casey van wezenlijk belang: “We hebben veel plezier samen.” Want, zegt hij: “Zonder humor wordt het moeilijk voor mij. Ik kan dit vak alleen maar doen als er ook gelachen kan worden”. Het Nationale Ballet met ‘Het Zwanenmeer’: zaterdagavond en zondagmiddag in het Lucent Danstheater. Casey Herd en Igone de Jongh dansen de voorstelling op zaterdagavond. Op zondagmiddag worden de hoofdrollen vertolkt door Anu Viheriäranta en Jozef Varga. Voor verdere info: www.hetballet.nl en www.ldt.nl

Bel Air-serie moet klassieke muziek uit verdomhoekje halen In het Bel Air hotel start vanaf april op zondagochtend een driedelige kamermuziekreeks. Door de intieme opstelling, de meet & greet met de artiesten en een brunch denkt initiatiefneemster en pianiste Margaret Krill vooral jonge bezoekers te kunnen trekken. “Elf uur vroeg? Ach, na een bak koffie is iedereen toch wel wakker?”. Door Annerieke Simeone

Zondagochtend, 11.00 uur. Volgens veel mensen het moment om de dag eens rustig te beginnen. Volgens musicologe en pianiste Margaret Krill het tijdstip om van een klassiek concert te genieten. Krill, programmeur van ondermeer de kamermuziekseries van

het Nederlands Muziek Instituut in de Koninklijke Bibliotheek, start vanaf 1 april een zelfde reeks in het Bel Air hotel. De organisatrice heeft een missie met deze serie: klassieke muziek uit het verdomhoekje te halen. “Er kleeft nog altijd een bepaald imago aan dit genre. Het is stijf en elitair, in ieder geval niet hip. Al is het maar omdat je tijdens concerten in rijtjes op een stoel moet zitten”. De pianiste denkt dat het anders kan. Tien loungebanken en een aantal kleine tafels met wat stoelen eromheen moeten voor een knusse sfeer zorgen. Bezoekers kunnen na afloop met de musici in gesprek. “Ik mik niet op studenten, maar op 25-plussers die al wel wat te besteden hebben, voor veel studenten is € 17,50 een stap te ver”. Over het vroege tijdstip maakt de

musicoloog zich geen zorgen. “Elf uur vroeg? Ach, na een bak koffie is iedereen toch wel wakker?”. Via haar ruime netwerk in het veld zette de pianiste, met meer dan 25 jaar podiumervaring, de programmering redelijk snel in elkaar. In een serie van drie concerten trapt fluitiste Marieke Schneemann af met leden van het Rubens Strijkkwartet. Zij brengen fluitkwartetten van Mozart ten gehore. Later in het seizoen spelen een viertal vrouwelijke musici: op 6 mei Duo Bilitis bestaande uit harpist Eva Tebbe en zangeres Ekaterina ‘Katja’ Leventhal en op 10 juni fortepianist Shuann Chai met violist Cecilia Bernardini. Duo Bilitis levert volgens Krill een warmbloedig programma af, met Spaanse en Franse muziek, terwijl Chai en Ber-

nardini Schubert en Beethoven ten gehore brengen. Het is toch een opmerkelijke keuze, een kamermuziekserie plannen in een hotel terwijl veel podia in de binnenstad dezelfde, wellicht wel betere faciliteiten bieden. Krill is het daarmee maar deels eens. “Je zegt het zelf al, de meeste podia zitten in het centrum. Richting Scheveningen gebeurt er weinig op het gebied van klassieke muziek. Het Kurhaus heeft jaren terug het klassieke repertoire overboord gegooid. Daarnaast is er niks mis met de zaal waarin we spelen. Het ligt aan de tuinkant, waardoor veel licht naar binnen valt, de akoestiek is goed en over de inrichting mogen we zelf nadenken. En daarbij, door de samenwerking met het hotel krijgen bezoe-

kers een viersterrenbrunch. Dat is toch bijzonder? Een all-in-pakket”. Hoe enthousiast Krill ook is over de nieuwe Bel Air-concerten, het is voor de musicologe niet alleen een leuk tijdverdrijf. De concerten zijn op eigen initiatief en op eigen risico. Subsidie krijgt ze niet, gelukkig stelt Bel Air de zaal kosteloos beschikbaar. Alleen de musici worden betaald. “Het is een gok, een pilotserie. Maar als het eenmaal loopt, zetten we door”.

geserveerd. Ik herinner me een verbaasde Matthijs van Nieuwkerk van DWDD die tegen zijn gast Peter Beets iets zei als: “Maar hoe komt het dat ik nog nooit van je gehoord heb?”. Waarop Peter koel riposteerde: ‘Maar elke muzikant in Nederland heeft wél van me gehoord’. Buitenland. De Haagse pianist Rembrandt Frerichs meldt me dat hij net terug is van optredens in Rusland en dat hij in mei in Algerije en in juli in

het Spaanse Granada speelt. Spannend. Maar eerst zit hij nog achter de vleugel in De Regentenkamer om daar met zijn trio zijn nieuwe cd ‘Continental’(Challenge records) te presenteren. Met vooral eigen composities. Wie meer wil weten: zaterdag 24 maart gaan luisteren. Een dag eerder in diezelfde Regentenkamer het trio van pianist Edgar van Asselt en die heeft zich in het recente verleden sterk gemaakt voor de Braziliaanse jazz in Den Haag (met percussionist Robertinho Silva onder aanderen); in het bop-idioom herken je bij hem een Horace Silver-achtige benadering. We blijven even in de voormalige kerk van de Zevende dags adventisten waar op 30 maart twee bijzondere gitaristen samenspelen die dat twee jaar terug al eens deden: Olaf Tarenskeen en Axel Hagen. Axel

de typische jazzgitarist à la Jimmy Raney, verwant met de ‘cool school’ van Lennie Tristano en Lee Konitz. Tarenskeen die niet alleen jazz speelt, géén typische bopper is, meer een romanticus die met een prachtige techniek de mooiste akkoorden kan neerleggen. Bijzondere combinatie die twee. Voor nog twee aanraders over naar het jazzpodium van Pavlov. Op zondag 25 maart speelt daar ’s middags altist Marco Kegel met een ritmesectie onder leiding van pianist Berend van den Berg en op dinsdag 27 maart de jonge Amsterdamse saxofonist Joris Roelofs. Ook al twee werelden in jazz. Marco, de ervaren stilist, bij wie je zowel de subtiliteit van Lee Konitz als het ‘lekkere’ van Cannonball Adderley kan herkennen. Roelofs de jonge ontdekker, ook met een groot

gevoel voor de traditie, maar tegelijkertijd iemand die meer de uitersten wil opzoeken. Om de zoveel tijd experimenteert uitbater Ron Ketting van café De Bieb met jazz. Centraal daarbij is de jonge Haagse jazzpianist Maurits Roes die op 25 maart gitarist Jesse van Ruller hierheen brengt. Dat kan een mooie, poëtische zondagmiddag worden. Het nieuwe Haagse jazzinitiatief Pro Jazz bracht kortgeleden een eerste avond ‘Acoustic Jazz’ in het Koorenhuis en presenteert nu de eerste ‘Jazz Unlimited’ in het Paard op woensdag 28 maart: gitarist Eef Alberts met twee ‘Earringen’: bassist Rinus Gerritsen en drummer César Zuiderwijk. Leuk om die weer eens jazz te horen spelen.

Bel Air Concerts, op zondagen: 1 april, 6 mei en10 juni, aanvang concert: 11.00 uur, brunch: 12.15 uur. Kosten € 35,00 per persoon, inclusief brunch | €17,50 per persoon, alleen concert Kaarten zijn vanaf maandag 5 maart beschikbaar via www.belairhotel.nl of via de balie van Bel Air Hotel.

jazz

Rembrandt Frerichs speelt ‘Continental’ Nederland lijkt echt te klein te worden voor jazzmusici. Want hoeveel podia kan je tegenwoordig nog voor één tourneetje op je hand krijgen? Tien is veel. En hoe goed je ook bent, dan moet je nog aan veel programmeurs gaan uitleggen wat je eigenlijk doet. Wat dat betreft blijf je in Nederland altijd een beginner. Bekendheid van radio of tv kan je nauwelijks veroveren, want daar wordt jazz in porties voor heel zuinige mondjes

Bert Jansma


18>sport Marc

Kabbelen

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

Punten zijn belangrijk in stadsderby

‘Hard werken voor de winst’ Het gaat niet goed met het tophockey in de Haagse regio. In het verleden vertegenwoordigden soms zes teams Den Haag op het hoogste landelijke niveau. Nu zijn alleen de HGC heren en de dames van HDM en Klein Zwitserland op dit platform actief. Met het WK hockey dat in 2014 in Den Haag wordt gehouden, is dat geen goede zaak. Door Ronald Mooiman

Het voelt als stilte voor de storm. Er gebeurt even niet zo veel. De competitie kabbelt voort en niemand die zich bovenmatig druk lijkt te maken. Het play-off-systeem zorgt er sowieso ieder jaar voor dat de spanning voor het grootste deel van de competitie ver te zoeken is. Den Bosch en Laren zitten niet lekker in hun vel. Hurley ook niet, maar zij hadden dit toch wel zien aankomen. Bovenin doen Kampong en Pinoké het opmerkelijk goed en moet Bloemendaal er nog even aan trekken. Ik zag afgelopen week HGC tegen Rotterdam, waarbij Rotterdam ietsje gelukkig aan het langste eind trok. Zoals ik al zij: het kabbelt lekker voort. Inmiddels is ook de poule-indeling tijdens de Olympische Spelen bekend gemaakt. Nederland heeft zeer goed geloot. Hoewel een aantal media spraken over een loodzware loting, geloof ik werkelijk dat de champagne in huize Van Ass is opengetrokken toen het nieuws wereldkundig werd gemaakt. We treffen Duitsland. Ok, sterke tegenstander maar die tref je dan niet in de halve finale. Is ook wat waard. En voor de rest zijn het landen van de tweede garnituur. Voor Nederland in ieder geval geen tegenstanders om zenuwachtig van te worden. De voorbereiding kan met vertrouwen tegemoet worden gezien. Nederland verloor niet of nauwelijks van deze landen in de afgelopen 10 jaar. Dus kabbelen we ook in Londen zo naar de halve finale.

Vooral in de Hoofdklasse voor dames is het kommer en kwel voor wat betreft de prestaties van de Haagse clubs. Klein Zwitserland probeert sinds het vertrek van international Naomi van As het hoofd boven water te houden met jonge speelsters. Even leek HDM de weg naar boven te zijn ingeslagen met enkele toppers die zich hadden aangesloten bij de club. International Miek van Geenhuizen sloot zich aan bij HDM, maar de weg omhoog werd niet gevonden. Na het vertrek van Van Geenhuizen is HDM afgezakt naar een bedenkelijk niveau. De strijd tussen de dameselftallen van KZ en HDM is een gevecht geworden tussen de nummers laatst en voorlaatst om het vege lijf in de Rabo Hoofdklasse te redden. “Vrijdag wordt de wedstrijd waarin het moet gebeuren”, vertelt Sabine van Silfhout, behalve speelster van KZ ook talent van Jong Oranje. “Hier moeten we punten pakken, anders wordt het gat te groot en is het waarschijnlijk niet meer haalbaar om voor de play-outs te gaan”. HDM-speelster Mascha Kimman kent ook het belang

van de stadsderby. “We moeten gewoon winnen. Het gat met KZ moet groter worden. Bovendien willen we kans houden om zonder extra wedstrijden te hoeven spelen in de Hoofdklasse te blijven”.

Kwaliteiten Beide ploegen doen het niet goed, maar hebben desondanks specifieke kwaliteiten om de derby te kunnen beslissen. “Ik denk dat het een hele zware wedstrijd zal worden”, vervolgt Van Silfhout “We weten beiden waar we staan en dat het een belangrijke pot is. Wij zijn gevaarlijk met onze strafcorners, daar maken wij onze doelpunten uit. Daar ligt onze focus dan ook. Maar we moeten ook niet bang zijn om tegen HDM te hockeyen”. Kamman kent de kwaliteiten van KZ, maar weet dat HDM normaal gesproken sterker is. “Normaal gesproken hebben wij de betere ploeg, denk ik. Maar in derby’s zegt dat niet altijd alles. KZ heeft een ploeg die altijd wil hockeyen en zich niet terug zal laten zakken. We moeten vrijdagavond gewoon hard werken voor de winst”. Het kan zijn dat na degradatie van Klein Zwitserland het spelen bij de club voor Van Silfhout tot het verleden zal gaan horen. Spelen in de Overgangsklasse is voor een speelster van Jong Oranje niet aantrekkelijk. “Ja, ik denk er eigenlijk iedere dag aan, ook al wil ik dat totaal niet. Heb het onwijs naar mijn zin bij KZ en moet er niet aan denken om ‘mijn’ clubje te verlaten. Maar natuurlijk ik weet dat het ook belangrijk is voor mijn eigen ont-

wikkeling. Dus het speelt in mijn achterhoofd mee, maar ik hou nu vooral de focus nog bij KZ en de komende wedstrijden”. De speelsters van HDM zullen nog geen rekening houden met degradatie. “Er wordt niet over gesproken”, zegt Kamman. “Je denkt er wel eens aan, maar alleen maar heel kort. Nu is het vooral zaak om niet als voorlaatste te eindigen. Dan blijven we uit de play-outs. Mocht dat wel gebeuren, dan gaan we zo hard ervoor werken, dat we ook volgend seizoen in de Hoofdklasse spelen”.

Meevaller HCKZ behaalde na de winterstop de eerste drie punten tegen Hurley. Een meevaller die voor het nodige zelfvertrouwen kan zorgen. Van Silfhout:”We zijn in de voorbereiding op stage geweest in Haarlem, we hebben elkaar daar nog beter leren kennen. De start van de competitie was weer lastig, maar wel lekker de eerste drie punten gepakt. Dat voelde goed en smaakt natuurlijk naar meer”. Ook HDM kende een goede winterstop waarin het zelfvertrouwen een boost kreeg. Kimman: “We zijn in de zaal tweede van Nederland geworden. Dat goede gevoel hebben we meegenomen naar het veld. We begonnen tegen lastige tegenstanders als Amsterdam en Laren. Daarna hebben we gelijk gespeeld tegen Hurley. Nu hebben we het nodige zelfvertrouwen dat we kunnen gebruiken in het duel tegen KZ. Altijd een leuke wedstrijd met speelsters die bij beide clubs hebben gespeeld. Een gezonde rivaliteit. Je hoeft elkaar niet

En ook de discussie over Taeke en Teun kabbelt voort. Ingewijden vinden er nog steeds wat van maar totdat er een definitief standpunt wordt ingenomen, is de angel uit de discussie. De bondscoach heeft wel aangegeven dat er op korte termijn een beslissing wordt genomen. Omdat er een eind moet worden gemaakt aan speculaties. Niemand is gebaat bij langdurige onzekerheid en voortkabbelende issues. Volgende maand wordt duidelijk of we het met of zonder Teun en Taeke moeten doen. Ik vind nog steeds dat zij meemoeten. Ervaring is een niet te onderschatten factor tijdens de Olympische Spelen. Nog even los van de kwaliteiten die ze meebrengen. Maart is een kabbelmaand. Geen beslissingen, geen opzienbarende gebeurtenissen. In maart is het allemaal niet zo belangrijk. De lente begint.

Marc Delissen Voormalig hockeyer en advocaat bij Delissen Martens Advocaten & Belastingadviseurs

KZ-speelster Sabine van Silfhout (links) probeert Maike Stöckel van HDM af te stoppen.>Foto: Daan Rhijnsburger

op te jutten voor zo’n wedstrijd. Dat gaat vanzelf. Iedereen is met vrijdag bezig. Trainen, video’s kijken…we laten niets aan het toeval over”. Ook Van Silfhout kijkt uit naar de stadsderby die op de Klatteweg zal beginnen. “Ik kijk vooral uit naar de drie punten die er te verdienen zijn. Fijn dat we op KZ spelen. Ik vind avondwedstrijden altijd wel gaaf. Ben meestal wel de hele dag heel ongeduldig en onrustig omdat we pas om half 9 spelen... Hoop dat er veel publiek is, dan gaan we een mooie wedstrijd neerzetten!”.

HGC-heren kruipen uit diep dal De hockeyers van het Wassenaarse HGC kenden een slechte eerste seizoenshelft. Nadat vorig seizoen HGC nog de Euro League op eigen veld won, is de prestatiecurve van het team van coach Alex Varga een stuk grilliger. De eerste seizoenshelft werd afgesloten met een plek in de onderste regionen. Na de winterstop lijkt het tij te keren. Inmiddels zijn de Gazellen opgeklommen tot een plek in de middenmoot net achter Bloemendaal. Plaatsing voor de play offs zit er niet meer in, maar de Wassenaarse hockeyformatie kan nog heel wat roet in het eten gooien van teams die zich in de top vier van Nederland hebben genesteld. Zondag spelen de HGC-heren een thuiswedstrijd vanaf 14.45 uur tegen Oranje Zwart op sportpark De Roggewoning.


19

Varia<

Vrijdag 23 maart 2012 > Den Haag Centraal

stadsgroen

Opwarming

Soms lijken herfst en lente op elkaar: Dichte knoppen aan kale takken ... Blauw en grijs verwisselende luchten ... Vochtig bruin met vrolijk geel En een hart, dat weer gelooft in verandering. (Uit: Gerrit Venema ‘Terug op eigen bodem’, 2010) Zacht gemompel, dat is het enige wat rest als het over de aanstaande hittegolf in april, de opwarming van de aarde in het algemeen en die van Nederland in het bijzonder gaat. De voorspellingen van een hogedrukgebied dat ons langdu-

mzinnig gedoe?

rij: wat is het - en wat niet? voor belangstellenden Ingezonden mededeling

aandag 26 maart, 20.00 uur. bent welkom vanaf 19.30 uur. ewel nietGeheimzinnig noodzakelijk, wordtgedoe? het op Vrijmetselarij: wat is het - en wat niet? js gesteld alsAvond u (per email) even laat voor belangstellenden ten dat u van plan bent te komen. Wanneer:Kerk maandag 26 maart, 20.00 uur. monstrantse U bent welkom vanaf 19.30 uur. an van Meerdervoort 955, Den wordt Haag Hoewel niet noodzakelijk, het opSter prijs gesteld als u (per email) ge De Vlammende even laat weten dat u van plan bent ail rhcoutinho@me.com) te komen. Plaats:

Remonstrantse Kerk Laan van Meerdervoort 955, Den Haag Organisatie: Loge De Vlammende Ster (mail rhcoutinho@me.com)

eens: “Ach ja, Vrijmetselarij, een voor oude mannen” – “Geheimzininci Code enzo” – “Elitair gedoe”, U hoort het wel eens: “Ach ja,Vrijmetselarij, een padvindersclub oude mannen” – “Geheimzinnig daar ook lid van,voor nou…”, enz. gedoe, Da Vinci Code enzo” – “Elitair gedoe”, avond ook wel op zulke vragen over “Mijn oom was daar ook lid van, nou…”, enz. j ingaan,Wemaar liever nog willen deze avond ook wel op op wat vragen over de Vrijmetselarij èl is. zulke ingaan, maar liever nog op wat Vrijmetselarij wèl is.

De Vrijmetselarij heeft geen Geheimzinnig? De Vrijmetselarij heeft r wij kunnen iemand niet isdie niet is geen geheimen, maar wijdie kunnen iemand ingewijdje nietdat uitleggen hoe je datNet beleeft. Net zomin tleggen hoe beleeft. als we kunnen uitleggen hoe een sinaasappel smaakt unnen uitleggen hoe een sinaasappel of wat je ervaart bij parachutespringen. e ervaart bij parachutespringen. Hoewel onze Loge alleen mannen inwijdt, zijn ook vrouwen deze avond van harte welkom.

oge alleen mannen inwijdt, zijn ook vond van harte welkom.

Zonkunstwerk op Schouwburg

Er zijn wel 20.000 soorten narcissen en ze bloeien gewetensvol precies op het juiste moment

De gevel van de Koninklijke Schouwburg is deze week opgeluisterd met een zonkunstwerk. Katinka Fick ontwierp het ‘ZonPalet’, waarbij de openingen van de façade van de Koninklijke Schouwburg zijn ingevuld met transparante kleurvakken en op de wind bewegende gekleurde spiegeltjes. Het zonlicht wordt door de kleurvlakken geprojecteerd op de gevel. Hiermee wil de kunstenares het monumentale gebouw ook overdag een theatrale beleving geven. Omdat de kleurvlakken aan het vooraanzicht van het gebouw bevestigd zijn, is het kunstwerk zichtbaar voor iedere voorbijganger. ‘ZonPalet’ laat zien wat licht en schaduw met de omgeving doen. > Foto: C&R

rig een temperatuur van dertig graden in het voorjaar zou gaan opleveren, zijn namelijk als kletspraat afgedaan. Metereologisch schijnen er bar weinig redenen te zijn om aan te nemen dat de lente vandaag spectaculair van start gaat. De verschillende seizoensmodellen laten wel een iets warmere april dan de normale 13 graden zien. En iets warmer betekent

BAVA

in de weerkunde: twee graden warmer. 13 graden, of vooruit dan, 15 graden was ook de temperatuur die we eind november voorgeschoteld kregen. Soms lijken herfst en lente op elkaar. Het verschil zit ‘m in de kleuren. Die van het najaar zijn donkerrood, donkerrose en paars. En voorjaarsbloeiers zijn doorgaans daverend geel. Het wordt lente als de winterjasmijn bloeit. De trend vind navolging door de schijnhazelaar, Mahonia, Forsythia, Hamamelis, gele Kornoelje, bitterzoet en wilde planten als gewoon speenkruid, klein hoefblad, vlasbekje en winterakoniet. Inmiddels zijn de gele krokus, de paardenbloem, boterbloem, tandzaad, brem, kleine ratelaar, havikskruid, gele dovenetel en de wede ook al gezien. Er is echter geen mooiere voorjaarsbrenger dan de narcis. Er zijn wel 20.000 soorten en ze bloeien gewetensvol precies op het juiste moment. Als de sneeuw is verdwenen, het gras zich uitrekt en we naar de lente verlangen, verschijnt daar de narcis. Een trefzekere timing, want zouden ze hartje zomer bloeien, of in de herfst, zou niemand er van opkijken. Wist je dat de kleinste narcis niet groter is dan een speldenknop? En de grootste groter dan een schoteltje? De vroegste soort is tête à tête en Sweet love heeft de lekkerste geur. Het is lente in Den Haag. De Lange Vijverberg is stralend gekmakend geel. Het eilandje in de Hofvijver doet voorzichtig mee. Het is lente. Kijk maar naar de narcissen. Wendy Hendriksen >Meer columns en een boek op www.wendyhendriksen.nl

Ingezonden mededeling

ie

LICHTARCHITECTUUR LICHTADVIEZEN VOOR PARTICULIEREN EN BEDRIJVEN MET GROTE SHOWROOM

e

Bel

ze n o ef

f o s o l i f il cht

SYLVAIN POONSSTRAAT 14 (WATERINGSE VELD) 2548 XX DEN HAAG TEL: 070-345 00 45

WWW.BAVA.NL

financieel

Alle elementen goed vastleggen Als een directeur-grootaandeelhouder (dga) een lening verstrekt aan zijn BV, valt die lening in Box 1 van de inkomstenbelasting. Dit betekent dat de rente op de lening bij de dga belast is tegen maximaal 52%. De rente is bij de BV in beginsel aftrekbaar tegen 25%. Een verlies op de lening is in beginsel aftrekbaar. Stel een dga heeft een lening van €100.000 aan zijn BV verstrekt. De jaarlijkse rente is 5%. Dan is de 5% (= € 5.000) belast in Box-1. Als de BV failliet gaat , mag de dga € 100.000 in Box-1 aftrekken tegen maximaal 52%.

Recent heeft de Hoge Raad zich een aantal keren uitgesproken over de vraag wanneer en onder welke omstandigheden de dga een verlies op een dergelijke lening mag nemen, kortom in andere situaties dan een evident faillissement. De Hoge Raad heeft aangegeven dat het belangrijk is dat de dga aan zijn BV een zakelijke rente in rekening brengt. Zakelijk wil zeggen dat het rentetarief gelijk moet zijn aan wat een derde partij in een dergelijke situatie aan de BV aan rente zou vragen. Een derde partij zou bijvoorbeeld een bank kunnen zijn.

Uiteraard is het dan van belang om ook in een overeenkomst van geldlening de essentialia vast te leggen, zoals looptijd, rentetarief en rentetermijn, hoofdsom, zekerheid, aflossingsschema en zekerheden. Het is denkbaar dat een lening is verstrekt , toen het nog goed ging met de BV, terwijl de BV in de tussentijd in financiële problemen is gekomen. Met name in de periode 2009-2011 doet die situatie zich veel voor. Een dga kan echter niet altijd de lening afwaarderen, wanneer het financieel slechter gaat met de BV, zo leert ons de jurisprudentie van de Hoge Raad. Als er bijvoorbeeld geen zakelijke rente is afgesproken vanwege het ontbreken van zekerheden en looptijd, dan wordt aangenomen dat de dga met het verstrekken van de lening een risico heeft aanvaard dat een derde niet zou hebben genomen. Als een dga een dergelijk onzakelijk debiteurenrisico op zich heeft genomen, dan kan hij

een eventueel verlies op de lening niet in aftrek brengen. Maar ook al heeft de dga de lening verstrekt aan zijn BV, inclusief aflossingsschema, dan kan nog zo zijn dat een afwaarderingsverlies niet genomen kan worden op de lening, wanneer de BV zich niet aan zijn verplichtingen kan houden. Bijvoorbeeld in de situatie dat de rente niet wordt betaald, maar wordt bijgeschreven bij de hoofdsom en

Mocht het dan fout gaan, omdat de BV de hoofdsom en de rente niet meer kan betalen, dan is het afwaarderingsverlies in Box-1 mogelijk

wanneer er geen zekerheden zijn gesteld. Het is dus zaak om alle belangrijke elementen bij een lening goed in een schriftelijke overeenkomst vast te leggen. Mocht het dan fout gaan, omdat de BV de hoofdsom en de rente niet meer kan betalen, dan is het afwaarderingsverlies in Box-1 mogelijk. Zorgvuldigheid is dus geboden. Het is aan te raden, omdat dit goed met de belastingadviseur te bespreken.

Marnix van Rij Belastingadviseur bij Ernst & Young www.ey.nl


20>society

Den Haag Centraal > Vrijdag 23 maart 2012

vilan, renate & de residentie

Gratis werk voor iedereen Achteraf begrepen we: er is volop werk in Nederland, vólóp. Zolang je het gratis doet. Dat heet: ‘vrijwillig’. In de brede maatschappelijk golf die vorige week over Nederland trok, werd dat aspect feestelijk benadrukt. ‘Nederland doet’, heette het. En Den Haag deed mee, twee lange dagen. Wij gingen meteen naar het Plein, waar een grootse manifestatie gaande zou zijn, gepresenteerd door Fred Zuiderwijk. Voor de tent stonden grote kleurige schilderijen uitgestald op ezels. Dat de zon er fel op scheen, gaf deze keer helemaal niks. Ook was Ansje Tweedehandsje present, waar je kon zien dat er van oude meubels best wat te maken viel. In de tent stond Fred te presenteren onder een felle belichting. Wij houden van hem. Wie niet? Haags in zijn wezen, stevig van postuur en door die combinatie niet snel gek te krijgen. Een man die je een groot podium gunt, in ieder geval iets groters dan wat we zagen: een vlotje, met ervoor kampeertafeltjes. De manifestatie was toen al uren aan de gang. Volgens het programma-overzicht was minister Edith Schippers ‘s morgens vroeg geweest om de manifestatie te openen, kinderen hadden cupcakes voor ouderen gemaakt en zo waren er meer activiteiten geweest. In de tent bevond zich een mini-studio waarin Den Haag FM voortdurend live uitzond. En er was een stand waarin je alle vacatures voor gratis werk kon bekijken. Voor onszelf namen we mee: een circusworkshop geven aan kwetsbare kinderen. Plezier is belangrijk in het leven.

Zal die Zuiderwijk daar nou ook gratis hebben gestaan? > Foto’s: Otto Snoek

Druk was het niet. Er waren meer ballonnen dan mensen. In de tent praatte Fred de minuten moeiteloos vol, vooral toen hij vrijwilligers ging huldigen. Iedereen had wel iets gedaan, ooit eens, dus dat huldigen duurde even. Er vielen woorden als ‘kanjer’ en ‘topper’. Soms riep Fred hele groepen tegelijk op het vlotje, en iedereen kwam ook, glunderend. Ontroerend was het samensmelten van de ABN Amro-top met een groep verstandelijk gehandicapte jongens en meisjes, waarbij elk verschil verdween en niet meer duidelijk was wie nu voor wie werkte. En wat maakt het eigenlijk ook uit, dachten we. Iedereen die bij een bank werkt, kan wel wat hulp gebruiken tegenwoordig. Waarom het niet zo druk was? Nou, eenvoudig. Je hebt mensen die overdag aan het betaalde werk zijn, je hebt degenen die voor nop werken dus die zijn ook bezig en de mantelzorgers konden niet weg. Maar in Nederland heb je voor alles organisaties met bestuurders, dus dat bracht gelukkig het leven in de tent, met wat vrijwilligers en veel familie van de vrijwilligers. Overal lag duur kleurendrukwerk. Er stonden logo’s van het Oranje Fonds (‘Brengt ons bij elkaar’), HOF, Den Haag FM en dan waren er nog enkele full colour tijdschriften om mee te nemen. Ook was er volop gratis eten. Dat alles werd betaald door, ja, dat wisten we niet zo goed. Maar wie er veel geld voor over heeft om anderen gratis te laten werken en ze te huldigen, leek ons een filosofisch vraagstuk waar we liever over wilden zwijgen. Voor je het

Even allemaal de handjes laten wapperen.

Nou ja allemaal…

weet, vinden ze je kwaadaardig. Intussen keken we naar wie er wel waren. Agnes Kamstra van Tv West was ’s middags al present, al zou ze pas ’s avonds de Slinger Awards uitreiken. Ook een huldiging, maar dan voor maatschappelijk betrokken ondernemen. Agnes droeg een grijze hoge hoed.

’s Avonds dachten we er nog eens over na. Nederland vol folders, twee dagen lang, en overal werden mensen gehuldigd die gratis wilden werken. Het leek opeens immoreel dat de loodgieter geld durfde te vragen. Vilan van de Loo

Nee, niet allemaal.

dhc-254  

Actueel Noordanus keurde salaris Staal goed Actueel Buurt fel tegen plan Eurojust }&lt; ( l ( t p $ = a d b c a e &lt; Een échte Haagse kran...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you