__MAIN_TEXT__

Page 1

Bosch Autospec Kwartalnik Bosch | www.motobosch.pl | www.warsztatybosch.pl

Inspiruje nas sport motorowy – świece zapłonowe Bosch Strona 16

Jesień | 2019 Nr 3/73

Zeskanuj QR kod i przeczytaj magazyn „Autospec” online

Maszyny rolnicze i budowlane – diagnostyka z użyciem KTS Truck

Stół probierczy DCI 700 – już w sprzedaży

Napinanie paska rozrządu – procedura niestandardowa

| strona 4

| strona 8

| strona 18


2

Spis treści

nr 3/73

DRODZY CZYTELNICY, zazwyczaj porady techniczne dotyczyły pojazdów osobowych. Dziś chcielibyśmy Wam przybliżyć temat pojazdów rolniczych i budowlanych. Ze względu na stosowanie w nich coraz bardziej rozbudowanych układów elektroniki konieczne staje się posiadanie przez warsztat testera umożliwiającego wykonanie diagnostyki oraz testowanie i kalibrację tych systemów. Szczegóły na str. 4. Wymiana rozrządu to standardowa usługa w wielu serwisach. Są jednak silniki, w któr ych – pomimo elementów podobnie wyglądających do tych z innych silników – procedura ich montażu może być jednak zupełnie inna. O niestandardowej procedurze napinania paska rozrządu na przykładzie silników Fiat 1,6 MultiJet piszemy na str. 18. Bosch wprowadził do produkcji seryjnej i sprzedaży nowy stół probierczy DCI 700 do wtryskiwaczy Common Rail. Dzięki nowym systemom sterowania i pomiaru dawek ma on możliwość testowania wszystkich typów wtryskiwaczy Common Rail – zarówno Boscha, jak i innych producentów, także tych z funkcjami VCC, NCC czy ze wzmacniaczem hydraulicznym HADI. Opis produktu na str. 8. Na koniec – druga część artykułu opisującego systemy zwiększające bezpieczeństwo.

Bosch Autospec

ESI na 12 miesięcy do KTS 250 za 100 zł

s. 17

Aktualności

Produkty

03 Wycieraczki Bosch

12  A kumulatory do aut

Aerotwin – optymalna widoczność niezależnie od pogody

 Bosch kształtuje mobilność przyszłości

Porady

04 Diagnostyka maszyn

rolniczych i budowlanych z użyciem testera KTS Truck

z systemem Start/Stop – praktyczne porady

14  N apinacze i rolki

prowadzące paska wieloklinowego

16  W ymiana świec

zapłonowych z pierścieniem uszczelniającym typu stałego – wskazówki

17  ESI na 12 miesięcy

do KTS 250 za 100 zł

Bosch na pokładzie

18  N iestandardowa procedura

07  Ford Fiesta staje się

Diagnostyka

Technologia

20 Program CoRe

większy i bardziej sportowy

08  Stół probierczy DCI 700 Bosch Car Service

11  Sprzedaż części w serwisie

napinania paska rozrządu

na 12 miesięcy w cenie promocyjnej 100 zł netto

Technika

21  Systemy zwiększające

bezpieczeństwo, część 2

JEŚLI CHCESZ PRZECZYTAĆ BIEŻĄCY NUMER „BOSCH AUTOSPEC” ONLINE, ZESKANUJ QR KOD.

MAGAZYN BOSCH AUTOSPEC REDAGUJE DZIAŁ CZĘŚCI SAMOCHODOWYCH I WYPOSAŻENIA WARSZTATOWEGO FIRMY ROBERT BOSCH SP. Z O.O. Zespół redakcyjny: Artur Chrust, Robert Dzierżanowski, Łukasz Kałucki, Marcin Kiełczewski, Maciej Krzyczkowski, Maciej Łuczyński, Tomasz Maciejasz, Tomasz Miluski, Tomasz Nowak, Zbigniew Pilewski, Jacek Pochopień, Ryszard Polit, Iwona Rokicka, Szymon Sabat, Anna Stryjska, Marcin Stępień, Anna Wilanowska, Tomasz Zawalski. Projekt i realizacja: www.aude.pl

02-231 Warszawa, ul. Jutrzenki 105, tel. (022) 715 40 00 www.motobosch.pl, www.warsztatybosch.pl


Bosch Autospec nr 3/73

Aktualności

Wycieraczki Bosch Aerotwin – optymalna widoczność niezależnie od pogody Jazda z mażącymi lub skrzypiącymi wycieraczkami jest szczególnie niebezpieczna jesienią i zimą, gdy szybko robi się ciemno. Niestety, część kierowców przypomina sobie o ich wymianie podczas deszczu, gdy szyba jest zamazana i nie widać dobrze drogi i jej uczestników. Dlatego ważne jest, aby o wymianie wycieraczek przypomnieć klientom wcześniej, np. przy przeglądzie samochodu. Zachęcamy do wyboru wycieraczek Bosch Aerotwin, które doskonale oczyszczają szybę, pracują bezszelestnie oraz mają do 30% dłuższą ży-

>>

wotność. Warto polecić klientom zestaw dedykowany, który jest łatwiejszy w doborze i montażu od wycieraczek pojedynczych. Dodatkowo zawiera wycieraczki idealnie dopasowane do krzywizny szyby w danym pojeździe. KAMPANIA W TELEWIZJI I INTERNECIE W tym roku, podobnie jak w latach ubiegłych, Bosch prowadzi kampa-

nię na temat bezpieczeństwa na drodze. Od drugiej połowy października w telewizji i Internecie jest realizowana kampania „Optymalna widoczność niezależnie od pogody”, której celem jest zachęcenie kierowców oraz pracowników warsztatów do sprawdzenia stanu wycieraczek przed zimą i do ich ewentualnej wymiany. Anna Wilanowska

WIĘCEJ INFORMACJI O WYCIERACZKACH ZNAJDZIESZ NA WWW.WYCIERACZKIBOSCH.PL

Bosch kształtuje mobilność przyszłości Na targach motoryzacyjnych IAA we Frankfurcie Bosch zaprezentował wizję mobilności opartą na 4 filarach. 1. Elektryfikacja. Od początku 2018 r. Bosch zebrał zamówienia w obszarze elektromobilności o wartości ok. 13 miliardów euro, m.in. na takie projekty jak napęd elektryczny do samochodów osobowych i lżejszych pojazdów użytkowych. 2. Łączność z siecią. Smartfon zamiast kluczyka. Czujniki w aucie rozpoznają smartfon właściciela, np. po odcisku palca i otwierają pojazd tylko dla niego. 3. Automatyzacja. Bosch i Daimler

uzyskały zgodę władz na uruchomienie pierwszego na świecie parkingu z funkcją w pełni zautomatyzowanego parkowania bez kierowcy (Automated Valet Parking – Muzeum Mercedesa w Stuttgarcie). 4. Personalizacja. Użytkownik sam wybiera środek transportu oraz sposób, w jaki będzie miał do niego dostęp. Oferta Boscha jest szeroka – od napędu do rowerów elektrycznych, przez aplikację do wypożyczania e-skuterów, po systemy wspomagające. Bosch IoT Shuttle – wizja autonomicznego Łukasz Kałucki

busa przyszłości.

3


4

Porady

nr 3/73

Diagnostyka maszyn rolniczych i budowlanych z użyciem testera KTS Truck

Bosch Autospec

Ciągnik Claas Axion 830 Cmatic.

Ze względu na stosowanie coraz bardziej rozbudowanych układów elektroniki w pojazdach rolniczych oraz budowlanych, konieczne staje się posiadanie przez warsztat testera umożliwiającego wykonanie diagnostyki oraz testowanie i kalibrację tych systemów. UNIWERSALNY SPRZĘT DIAGNOSTYCZNY KTS TRUCK Brak możliwości uruchomienia maszyny przy wystąpieniu niektórych błędów wymusza mobilną usługę serwisową z dojazdem do klienta w terenie. Koszty napraw czy przeglądów w autoryzowanych serwisach jeszcze bardziej zachęcają do zakupu uniwersalnego sprzętu diagnostycznego KTS Truck z licencją OHW1 – do maszyn rolniczych oraz OHW2 – z licencją do maszyn budowlanych. Co ważne, nie jest konieczne posiadanie podstawowego oprogramowania

do pojazdów ciężarowych. Wszystkie elementy programu można nabywać oddzielnie. W artykule opisujemy diagnostykę ciągnika Claas Axion 830 Cmatic z silnikiem 6,7 litra o mocy 173 kW z roku 2018. GNIAZDO DIAGNOSTYCZNE Po uruchomieniu programu ESI[tronic] 2.0 i wybraniu pojazdu z listy w większości przypadków można znaleźć informację o lokalizacji gniazda diagnostycznego i jego rodzaju. W tym konkretnym przypadku jest to złącze OBD.

Zdjęcie gniazda OBD w ciągniku Claas Axion 830 Cmatic z programu ESI[tronic] 2.0.

Zdjęcie gniazda w ciągniku John Deere z programu

LISTA PRZYKŁADOWYCH KABLI PRZEZNACZONYCH DO KONKRETNYCH MAREK: ▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶

Deutsch Steyr Eberspächer Deutz, Deutz-Fahr Same, Lamborghini CAT, Perkins

▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶ ▶▶

Fendt New Holland Volvo, Volvo Penta MTU John Deere Valtra

▶▶ Bosch Rexroth ▶▶ Kubota ▶▶ Massey Ferguson, Class

ESI[tronic] 2.0.


Bosch Autospec nr 3/73

Z kolei gdyby komunikacja z pojazdem odbywała się poprzez inne gniazdo, w programie wyświetli się jego obraz oraz sposób podłączenia. W takiej sytuacji można użyć kabla uniwersalnego, który jest standardowym wyposażeniem KTS Truck, lub jednego z wielu dostępnych kabli przeznaczonych do danej marki, co znacznie przyspiesza pracę. Po połączeniu z ciągnikiem mamy do wyboru następujące systemy (patrz ramka).

Przegląd systemów. Widok z programu ESI[tronic] 2.0.

Widok ekranu z programu ESI[tronic] 2.0 CZUJNIK POZIOMU NAPEŁNIANIA/TEMPERATURY W ZBIORNIKU AdBlue Prąd maksymalny: 300 mA Moc maksymalna: 1,25 W 1

WYBIERAMY SYSTEM SILNIKA Należy pamiętać, że w tym konkretnym pojeździe sterownik silnika jest również odpowiedzialny za oczyszczanie spalin, w związku z czym znajdziemy tu również opcje dotyczące tego systemu. Podczas diagnostyki możemy odczytać między innymi takie informacje jak przepracowane przez silnik godziny czy zarejestrowane wartości minimalne i maksymalne, dotyczące obciążenia, temperatury, prędkości obrotowych itp. Po odczytaniu kodów usterek i zaznaczeniu konkretnego błędu, przykładowo – „ciśnienie AdBlue za niskie”, zostajemy przekierowani do informacji na temat czujnika ciśnienia/temperatury AdBlue. Wyświetli się opis jego styków, wartości robocze pracy oraz szczegółowy schemat elektryczny pojazdu. W zależności od rodzaju błędu program może również zaproponować sposób postępowania w celu jego usunięcia. SYSTEM DISPLAY Po wybraniu wartości rzeczywistych możemy wyświetlić je w formie graficznej, tzw. System display, która pokazuje układ zamontowany w pojeździe, lub ręcznie wybrać dowolną z wartości wyświetlanych przez sterownik. Wartości rzeczywiste można wyświetlić również w innych systemach pojazdu, takich jak skrzynia biegów, układ hydrauliczny czy wał odbioru mocy.

5

Porady

2

3

Temperatura robocza: -44, +85°C Przyporządkowanie przyłączy: Patrz ilustracja i informacje dodatkowe Pin 1: Sygnał. Czujnik poziomu napełnienia AdBlue/DEF Pin 2: Masa Pin 3: Sygnał. Temperatura

A1.1. Sterownik silnika EDC 17. A22.12. Sterownik SCR. Y30.1. Zawór ogrzewania zbiornika AdBlue.

Widok ekranu „System display” z programu ESI[tronic] 2.0.

>


6

Porady

nr 3/73

Bosch Autospec

> POPRAWNOŚĆ DZIAŁANIA

UKŁADÓW Kolejnym ważnym elementem jest możliwość uruchomienia wielu funkcji specjalnych testujących poprawność działania układów, jak np. kontrola cylindrów, sprawdzenie sprężania, sprawdzenie układu wysokiego ciśnienia CR, test turbosprężarki o zmiennej geometrii, a także szczegółowe sprawdzenie układu AdBlue (analogicznie jak w pojeździe ciężarowym, co zostało opisane w „Autospecu” we wrześniu 2018 r.). W układach sterowania pojazdu dostępne są również funkcje kalibracji czujników: NOx, wpisywanie kodów IMA wtryskiwaczy, serwisowa regeneracja filtra DPF i wiele innych. KALIBRACJA POJAZDU Przechodząc do zakładki „Zadania serwisu”, można szybko dotrzeć do funkcji testowania i kalibracji pojazdu, niezależnie od systemu. Widoczne są tam opcje dotyczące między innymi resetowania przeglądu po jego wykonaniu, kalibracje dodatkowego osprzętu czy testy przyrządów sterujących w kabinie. Tomasz Zawalski

Widok wartości rzeczywistych z programu ESI[tronic] 2.0. Czujnik położenia, napięcie sygnału 3

Silnik krokowy, włączanie

V

37

Steps

Silnik krokowy, stopień aktywacji 29

%

Podnośnik tylny, stan śred.

Czujnik ciągnięcia, (lewy), napięcie 1,2

Regulacja poślizgu, górna granica

V

Czujnik ciągnięcia, (prawy), napięcie 1,3

15

%

V

Widok podnośnika hydraulicznego z programu ESI[tronic] 2.0.

Przegląd funkcji specjalnych oraz testów z programu ESI[tronic] 2.0.

Przegląd funkcji serwisowych z programu ESI[tronic] 2.0.


Bosch Autospec nr 3/73

Bosch na pokładzie

Ford Fiesta staje się większy i bardziej sportowy Nowoczesny design, wysoka jakość i technologia Boscha, w którą jest wyposażony, sprawiają, że Ford Fiesta odnosi sukces rynkowy. BOSCH W FORD FIESTA

Ford dalej rozwija swój podstawowy model samochodu kompaktowego. Charakteryzują go

▶▶ J  ednostka sterująca silnika (1,0 l GTDI silniki benzynowe /1,5 l diesel) ▶▶ Układ wtryskowy (silnik benzynowy 1,0 l GTDI) ▶▶ Wzmacniacz sygnału i mocy (BCM) ▶▶ Wzmacniacze siły hamowania (serwo) ▶▶ Przedni układ wycieraczek ▶▶ Pompa paliwa ▶▶ Sonda lambda ▶▶ Kamera cofania ▶▶ Zawór opróżniania zbiornika ▶▶ Zarządzanie energią (czujnik akumulatora) ▶▶ Czujnik wału korbowego

elegancki wygląd, wysoki komfort i nowoczesna technologia.

Nowy Ford Fiesta jest bardziej sportowy i dojrzały, a dzięki wysokiej jakości przypomina samochód z segmentu premium. WYDAJNY I POTĘŻNY 1-litrowe, 3-cylindrowe silniki EcoBoost o mocy od 74 do 103 kW (100 do 140 KM) są wyposażone w bezpośred-

ni wtrysk benzyny Boscha zapewniający zwinność i dobre osiągi. Te energooszczędne silniki zaprojektowano tak, aby były bardzo wydajne. O międzynarodowym uznaniu dla tego modelu świadczy fakt, że m.in. otrzymał już siedem razy tytuł Międzynarodowego Silnika Roku*.

SZEROKOPASMOWE SONDY LAMBDA Szerokopasmowa sonda lambda Boscha typu LSU zainstalowana przed katalizatorem charakteryzuje się długotrwałą odpornością na temperaturę tak wysoką, aby umożliwić jej zastosowanie przed katalizatorem. Szybko osiąga tryb sterowania, umożliwiając nawet niższe poziomy emisji podczas rozgrzewania. Dzięki temu poprawia się wartość w przypadku zimnego i ciepłego rozruchu. Czujnik lambda LSF-XF zainstalowany za katalizatorem zawiera grzałkę pracującą z wysoką precyzją.

Wtryskiwacz oraz pompa wysokociśnieniowa.

Sonda lambda.

*W kategorii do 1,0 l pojemności 1-litrowy silnik benzynowy EcoBoost zdobył siedem razy tytuł Międzynarodowego Silnika Roku; źródło: http//ukipme.com/engineoftheyear

Tłumaczenie: Maciej Łuczyński Zdjęcia: Ford, Bosch

7


8

Technologia

nr 3/73

Bosch Autospec

Stół probierczy DCI 700 Bosch zaprezentował nowy stół probierczy DCI 700 do wtryskiwaczy Common Rail na targach Automechanika 2018, a jesienią 2019 roku wprowadził do produkcji seryjnej i sprzedaży. Dzięki nowym systemom sterowania i pomiaru dawek może on testować wszystkie typy wtryskiwaczy Common Rail – zarówno Boscha, jak i innych producentów, także tych z funkcjami VCC, NCC czy ze wzmacniaczem hydraulicznym HADI. POTRZEBA OPRACOWANIA NOWEGO URZĄDZENIA W ciągu ostatnich kilku lat konieczność zmniejszenia emisji szkodliwych substancji do środowiska wyznaczał kierunek rozwoju silników wysokoprężnych. W celu spełnienia norm emisji spalin Euro 5, 6, 6d coraz bardziej istotna staje się kwestia właściwego serwisowania jeszcze bardziej precyzyjnych układów zasilania silników Diesla. Jednym z ważniejszych elementów serwisowania jest szczegółowe badanie bardzo dokładnych, pracujących przy ciśnieniu dochodzącym do 2700 barów, wtryskiwaczy CR montowanych

w nowoczesnych silnikach Diesla. Im większa dokładność pomiaru dawki, tym precyzyjniej można sprawdzić i/lub naprawić i wyregulować wtryskiwacz. Przekłada się to na jakość procesu spalania i tym samym na zmniejszenie ilości szkodliwych składników emitowanych w trakcie tego procesu. Biorąc pod uwagę dynamiczny rozwój technologii i dodatkowych funkcji stosowanych w nowych wtryskiwaczach oraz ograniczenia występujące w obecnie dostępnych stołach probierczych konieczne stało się opracowanie i włączenie do oferty wyposażenia diagnostycznego Boscha nowego urządzenia DCI 700.

Rys. 1. Nowy stół probierczy DCI 700.

NOWOCZESNY, SZYBKI SYSTEM POMIARU I MOCOWANIA – KRÓTSZY CZAS TESTOWANIA DCI 700 jest przystosowany do testowania maksymalnie czterech wtryskiwaczy, dlatego system pomiarowy wyposażono aż w osiem przepływomierzy, z których pierwsze cztery przeznaczone są do pomiaru dawki głównej, a kolejne cztery do pomiaru dawki przelewu. Takie rozwiązanie znacznie skraca czas badania, który dla standardowego zestawu czterech wtryskiwaczy wynosi średnio tylko ok. 12 minut. Dodając do tego bardzo szybki system mocowania wtryskiwaczy, w którym zredukowano liczbę przewodów hydraulicznych i elektrycznych, otrzymamy łączny czas badania oraz montażu i demontażu wynoszący jedynie około 20 minut. Znaczne skrócenie czasu testowania nie wpływa negatywnie na jego jakość, ponieważ precyzyjny system pomiaru zapewnia dokładną kalibrację i adaptację wtryskiwacza, jednocześnie znacząco zwiększając wydajność pracy. Specjalna konstrukcja elektronicznej płyty sterującej pozwala na wprowadzenie odwracalnej polaryzacji zasilania elektrycznego wtryskiwaczy. Umożliwia to, przy badaniu wtryskiwaczy piezo Bosch i Siemens/Conti, użycie tych samych przewodów elektrycznych. Brak dodatkowych przewodów wysokiego ciśnienia stosowanych w starszych urządzeniach, w których głównie gwinty i stożki dociskowe przy częstym odkręcaniu i dokręcaniu ulegały zużyciu i wymagały wymiany, znacznie obniża koszt przyszłej eksploatacji. Warto


Bosch Autospec nr 3/73

Technologia

Rys. 2. Nowy stół probierczy DCI 700 – badanie wtryskiwaczy

Rys. 3. Nowy stół probierczy DCI 700 – montowanie wtryskiwaczy

CRIN3.

CRI3 piezo.

zaznaczyć, że przy testowaniu wtryskiwaczy CRIN można korzystać z tych samych adapterów zasilających, które stosowane są wraz z zestawem CRI/N 848 H na EPS815/708. W przypadku CRIN wyeliminowano także konieczność stosowania znanych płytek lub uchwytów mocujących. W stole probierczym DCI 700 do wytworzenia wysokiego ciśnienia zastosowano dwusekcyjną pompę CP4-25, którą napędza silnik elektryczny o mocy 6 kW. ERGONOMICZNA KONSTRUKCJA STOŁU DCI 700 – WYGODA DLA UŻYTKOWNIKA Poza ulepszeniem systemu pomiarowego postawiono także na wygodę użytkowania – efektywną i ergonomiczną pracę oraz intuicyjną obsługę. Podczas korzystania ze stołu użytkownik może utrzymywać wyprostowaną sylwetkę, nawet montaż i demontaż wtryskiwaczy nie wymagają pochylania się czy dłuższej pracy w niewygodnej pozycji. Stół ma pochyloną, antyrefleksyjną szybę oraz dotykowy ekran, z możliwością regulacji wysokości monitora oraz jego obrotu w dwóch osiach. Dla użytkowników preferujących tradycyjne rozwiązania przewidziano możliwość obsługi systemu za pomocą klawiatury i myszy. Ergonomia i intuicyjna obsługa obejmuje również oprogramowanie DCI 900 przystosowane do stołu DCI 700, działające w systemie Windows 10, co sprawia, że czas zazna-

jomienia się z programem jest bardzo krótki. Dodatkowo wszystkie aktualizacje oprogramowania będą dostępne online przez przewód LAN. JEDNO URZĄDZENIE – MOŻLIWOŚĆ TESTOWANIA WSZYSTKICH WTRYSKIWACZY COMMON RAIL W odróżnieniu od innych urządzeń stół umożliwia testowanie najnowszych typów wtryskiwaczy Boscha, takich jak na przykład elektromagnetyczne zrównoważone ciśnieniowo (z zaworem krawędziowym), stosowane w samochodach osobowych CRI2.18 i CRI2.2x wyposażone w nowe funkcje VCC i NCC, wtryskiwacze piezo CRI3.2x, wtryskiwacze stosowane w samochodach ciężarowych CRIN3.2x oraz CRIN4 HADI, jak również najnowsze wtryskiwacze innych producentów. Umożliwia także testowanie wszystkich dotychczasowych komponentów. MOŻLIWOŚCI ADAPTACJI – KODOWANIE WTRYSKIWACZY W niniejszym artykule pojawiło się kilka nowych oznaczeń poza znanym dotychczas kodowaniem IMA/ISA. Są to nowe funkcje systemów sterowania silników Diesla umożliwiające kontrolowanie rzeczywistego momentu zamknięcia iglicy, a tym samym przepływu paliwa przez otwory rozpylacza. Te funkcje to VCC i NCC stosowane w systemach z nowymi wtryskiwaczami elektromagnetycznymi.

VCC (VALVE CLOSE CONTROL) To funkcja pośredniej kontroli momentu zamknięcia iglicy wtryskiwacza poprzez analizę napięcia i przepływu prądu przy odłączeniu sterowania cewki wtryskiwacza, aż do fizycznego mechaniczno-hydraulicznego zamknięcia zaworu sterującego. Jeżeli zamknie się zawór > BADANE PODZESPOŁY: ▶▶ wtryskiwacze Boscha: • elektromagnetyczne kulkowe CRI1.13-2.16/ CRIN1.x-3.22 • elektromagnetyczne zrównoważone ciśnieniowo CRI2.18-2.22 z funkcjami VCC i NCC i bez nich • elektromagnetyczne CRIN4 HADI (ze wzmacniaczem hydraulicznym) • wtryskiwacze piezoelektryczne CRI3.16-3.25, w przyszłości z NCC ▶▶ w tryskiwacze elektromagnetyczne CRI/CRIN innych producentów: • Delphi • Denso • Caterpillar • Stanadyne ▶▶ w  tryskiwacze CRI piezo Conti (VDO/Siemens)

9


10

Technologia

nr 3/73

Bosch Autospec

Złącze elektryczne

Czujnik NCS

> sterujący, to za chwilę zamknie się igli-

ca rozpylacza. Czas zamknięcia zaworu zmienia się w trakcie eksploatacji wtryskiwacza, gdyż następuje zużycie gniazda i wzrost skoku zaworka. Dlatego sterownik analizuje ten przebieg podczas pracy silnika i robi adaptacje w stosunku do wartości korekty VCC wprowadzonej dla nowego wtryskiwacza. W celu określenia prawidłowej wartości VCC, charakterystycznej dla danego wtryskiwacza, nowe oprogramowanie DCI 700 musi wykonać specjalistyczne procesy odpowiadające procesom występującym w sterowniku silnika. Tak jak wspomniano, VCC jest wartością charakterystyczną dla danego wtryskiwacza i po jej określeniu jest umieszczana w zapisie kodu IMA. FUNKCJA NCC (NEEDLE CLOSING CONTROL) To funkcja bezpośredniej kontroli momentu zamknięcia iglicy wtryskiwacza przez zastosowanie dodatkowego czujnika NCS (Needle Close Sensor) umieszczonego w cewce wtryskiwa-

Trzpień Cewka Talerzyk

Komora sterująca

Rys. 5. Konstrukcja wtryskiwacza z funkcją NCC z czujnikiem NCS.

cza. W czasie trwania wtrysku czujnik mierzy nacisk trzpienia prowadzącego zawór wynikający z oddziaływania wysokiego ciśnienia panującego w komorze ciśnieniowej zaworka sterującego. W momencie, kiedy wtryskiwacz jest zamknięty, ciśnienie w komorze jest wysokie, a w momencie załączenia i otwarcia zaworka spada. Po wyłączeniu wtryskiwacza i zamknięciu zaworka z powrotem narasta. Kiedy ciśnienie osiągnie wartość maksymalną, odpowiadającą ciśnieniu w systemie, następuje zamknięcie iglicy rozpylacza. W ten sposób na podstawie pośrednio mierzonych wartości ciśnienia sterującego sterownik silnika jest w stanie

na bieżąco określić jego rzeczywiste zachowanie, tj. czas trwania wtrysku. Budowa wtryskiwacza z czujnikiem NCS została zaprezentowana na rys. 5. Realizacja funkcji NCC jest możliwa w systemach, w których zastosowano wtryskiwacze elektromagnetyczne mające iglicę rozpylacza zespawaną z trzpieniem zaworu. Rozważane jest również wprowadzenie takiej funkcjonalności we wtryskiwaczach piezoelektrycznych. Ze względu na dodatkowy czujnik złącze elektryczne tych wtryskiwaczy ma trzy piny: dwa sterujące i jeden sygnałowy z czujnika. Zbigniew Pilewski

DLACZEGO WARTO KUPIĆ DCI 700

Rys. 4. Przekrój przez cewkę wtryskiwacza z funkcją NCC.

▶▶ Z  akup nowej maszyny DCI 700 otwiera przed serwisem możliwości testowania nowych typów wtryskiwaczy, których nie da się obecnie naprawić. ▶▶ W przypadku wtryskiwaczy teraz naprawialnych zwiększa potencjał testowania poprzez odciążenie obecnie posiadanych maszyn.

▶▶ M  aszyna pozwala zwiększyć opłacalność samego testowania wtryskiwaczy dzięki znacznemu skróceniu czasu testowania kompletu czterech wtryskiwaczy (nawet o ok. 70%). ▶▶ Umożliwia wyznaczanie ważnych kalibracji i adaptacji wtryskiwaczy, takich jak IMA/ ISA/VCC/NCC.


Bosch Autospec nr 3/73

Bosch Car Service

Sprzedaż części w serwisie Marża, jaką uzyskujemy ze sprzedaży części zamiennych, ma znaczący wpływ na rentowność serwisu. W dobrych serwisach obrót na częściach zamiennych stanowi minimum połowę, a nawet dwie trzecie obrotu warsztatu. Serwisy często nie wykorzystują tej możliwości podniesienia wyników finansowych. Bywa, że właściciele warsztatów czują się niekomfortowo, proponując kierowcy wymianę zużytych wycieraczek czy zastąpienie standardowych żarówek takimi, które dają więcej światła. A przecież to przejaw profesjonalizmu i dbałości o klienta. JAKIE CZĘŚCI WARTO SPRZEDAWAĆ? Dobrej jakości, markowe, bo za to, co zamontujemy, odpowiedzialność ponosi serwis i do nas wraca zdenerwowany klient z reklamacją. W interesie serwisu jest więc przekonanie klienta do zakupu dobrych jakościowo i sprawdzonych części oraz wyjaśnienie, dlaczego warto czasem za nie więcej zapłacić. O zapłaconym rachunku klient szybko zapomni, a wadliwie działająca część i reklamacja długo zapadają w pamięć. Jeśli wycieraczki w naprawianym samochodzie nadają się do wymiany, serwis bezwzględnie powinien zaproponować wymianę. Niestety, w przeprowadzanych przez Boscha testach „tajemniczego klienta” to najrzadziej wykrywana przez serwis usterka.

>>

KTO SPRZEDAJE CZĘŚCI W SERWISIE? Doradca klienta prowadzi aktywną sprzedaż i rozszerza zlecenie klienta o dodatkowe usługi i części zamienne. Ważne jest, by właściciel i doradcy mieli świadomość, jaki jest potencjał sprzedażowy serwisu, i byli przekonani, że można go wykorzystać. Wystarczy, że właściciel zacznie okazywać zainteresowanie i często pytać, jaka dziś była sprzedaż i co na nią wpłynęło, by obrót na częściach wzrósł o ok. 10%. Jeśli właściciel określi miesięczne czy dzienne plany sprzedaży i poprosi pracownika o ich regularne raportowanie, może spodziewać się wzrostu sprzedaży nawet do ok. 30%. Właściciel powinien zaangażować pracowników w sprzedaż części i stworzyć atmosferę współpracy i gry w jednym zespole. Dobrą praktyką jest zapewnienie doradcom serwisowym prowizji od sprzedawanych części. JAK SPRZEDAWAĆ? Najlepsza metoda zwiększania sprzedaży części i roboczogodzin to rozszerzenia zlecenia klienta. Dobrze wykorzystują tę praktykę autoryzowane serwisy producentów sa-

mochodów. Zapraszają klienta, kusząc tanim przeglądem czy prostą usługą, która nie zawsze jest dla serwisu opłacalna, po to by zarobić na zaoferowanych mu dodatkowych usługach i częściach. Konieczna jest też znajomość technik sprzedaży, umiejętność przedstawienia nie tylko cech i zalet produktu, ale również korzyści dla klienta. Warto więc zapewnić doradcom szkolenia z zakresu sprzedaży i dostęp do wiedzy o produktach. Ważna jest też dostępność części. Wycieraczki, żarówki i inne popularne akcesoria powinny być w magazynie serwisu, inne części trzeba zamawiać zaraz po umówieniu klienta, bo tylko to daje gwarancję, że mamy na czas wszystkie potrzebne części. Po przeanalizowaniu wyników sprzedaży części z kilkuset warsztatów zrzeszonych w sieci Bosch Car Service wybrana została grupa tych, które mają najlepsze wyniki sprzedażowe. Co je łączy? Przede wszystkim odpowiednie nastawienie właściciela i pracowników, dobra organizacja pracy i atmosfera w serwisie. Jerzy Matląg

WIĘCEJ NA TEMAT SIECI BOSCH CAR SERVICE ZNAJDĄ PAŃSTWO NA STRONIE WARSZTATYBOSCH.PL

11


12

Produkty

nr 3/73

Bosch Autospec

Akumulatory do aut z systemem Start/Stop – praktyczne porady Jeśli w pojeździe silnik automatycznie wyłącza się po zatrzymaniu, wrzuceniu biegu jałowego i puszczeniu sprzęgła, a włącza w momencie wciśnięcia sprzęgła (przekładnia manualna) lub puszczeniu pedału hamulca i wciśnięciu gazu (skrzynie automatyczne), oznacza to, że w pojeździe znajduje się system Start/Stop. Start/Stop pozwala obniżyć zużycie paliwa, jednak stawia zwiększone wymogi wobec akumulatora. W samochodach, w których producent zastosował aku-

AGM

mulator AGM, należy podczas wymiany montować tylko akumulator AGM, aby zachować pełną funkcjonalność i żywotność. W samochodach, w których

zastosowany był akumulator EFB, należy zastosować EFB lub AGM. Szymon Sabat

Nawe czter y t ra większ zy odpor a no na pra ść c cyklicz ę ną

Start/Stop Rekuperacja

WŁÓKNO SZKLANE

Akumulatory AGM  rzeznaczone do samochodów P z systemem Start/Stop z rekuperacją energii hamowania

S5 A AKUMULATORY AGM NR BOSCH

AH

ZASTOSOWANIE – PRZYKŁADY

0092S5A130

95

BMW 320i [E90] 2007, Mercedes E200 CDI [W211], Porsche Panamera

0092S5A080

70

VW Golf VI 1.6TDI 2.0TDI, Opel Astra [J] 1.3 CDTI, Renault Clio IV

0092S5A110

80

BMW 530i [F10], Mercedes 220 CDI [W212], Audi A6 [C7] 2.0TDI

0092S5A150

105

BMW 520d [F10], Porsche Panamera Start/Stop

0092S5A050

60

Hyundai i30 1.6 2007, Kia Cee'd,

Możliwość zastosowania w miejsce tradycyjnego akumulatora Akumulator w technologii AGM ma elektrolit zamknięty w prasowanych pod ciśnieniem matach z włókna szklanego: ▶▶ minimalizuje utratę masy czynnej, ▶▶ obniża oporność wewnętrzną, ▶▶ przyspiesza reakcje chemiczne pomiędzy elektrolitem i masą aktywną, ▶▶ transferuje większą ilość energii w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania.


Bosch Autospec nr 3/73

Produkty

Akumulatora AGM lub EFB w samochodzie z systemem Start/Stop nie można zastępować zwykłym akumulatorem.

EFB

Warto sprawdzić profilaktycznie stan akumulatora przed zimą – profilaktyka chroni przed nagłą awarią.

W przypadku systemu Start/Stop akumulator należy wymienić w warsztacie, gdyż trzeba go zarejestrować w sterowniku pojazdu testerem diagnostycznym.

Nawet razy w dwa ię odpor ksza no na pra ść c cyklicz ę ną

Start/Stop

POLIESTER

Akumulatory EFB

S4 E AKUMULATORY EFB NR BOSCH

AH

ZASTOSOWANIE – PRZYKŁADY

0092S4E050

60

Chevrolet Aveo 1.3 D 2011, Fiat 500 0.9, Ford Focus 1.0 EcoBoost, Honda Civic 1.4 2008

0092S4E100

75

Ford Focus 1.6 EcoBoost, Mondeo IV 1.6 EcoBoost, Mondeo V 2.0 EcoBoost

0092S4E080

70

Hyundai IX35 1.6 GDI 2010, Kia Cee'd 1.4 CRDI, Sportage 1.6 GDI, VW Golf VII 1.4 TSI

0092S4E070

65

Ford Fiesta VII 1.0 EcoBoost 2012, Ford Transit

0092S4E110

80

Ford Transit

Przeznaczone do samochodów z systemem Start/Stop Możliwość zastosowania w miejsce tradycyjnego akumulatora Akumulator w technologii EFB ma płytę dodatnią pokrytą warstwą poliestru: ▶▶ zwiększa stabilność masy czynnej, ▶▶ podwyższa odporność na pracę cykliczną w porównaniu z akumulatorami konwencjonalnymi, ▶▶ zapewnia pełną sprawność nawet przy silnych wstrząsach.

13


14

Produkty

nr 3/73

Bosch Autospec

WŁAŚCIWE NAPIĘCIE TO DUŻE WYZWANIE Ciągły wzrost osiągów silnika i rosnąca liczba urządzeń podłączonych do układu napędu pasowego zwiększają znaczenie właściwego napięcia paska przez cały czas jego pracy, co jest nie lada wyzwaniem dla napinaczy paska wielorowkowego.

Napinacze i rolki prowadzące paska NAPINACZ PASKA WIELOKLINOWEGO

Rolka prowadząca

Dba o właściwe napięcie paska oraz kompensuje zmiany naprężeń w układzie. Zarówno te krótkoterminowe zmiany spowodowane różnicami temperatury i obciążenia, jak i długotrwałe zmiany wynikające ze zużycia.

Łożysko kulkowe

SKUTECZNE ROZWIĄZANIA:

Sprężyna z tłumikiem ciernym

ZALETY NA PIERWSZY RZUT OKA ▶▶ Redukcja hałasu dzięki odpowiednio dobranym łożyskowaniom i opatentowanemu mechanizmowi tłumiącemu. ▶▶ Wysoka trwałość dzięki odpowiedniej konstrukcji zapewniającej optymalne tłumienie drgań i utrzymanie właściwego napięcia paska wieloklinowego. ▶▶ D ługa żywotność dzięki dokładnie dobranym trwałym materiałom, skutecznej ochronie przed zanieczyszczeniami, sprężynie ze specjalnej stali chromowo-krzemowej i rolkom prowadzącym wykonanym ze stali lub z wysokiej jakości tworzyw sztucznych.

WSKAZÓWKI ▶▶ Przy instalowaniu elementów napędu paska wieloklinowego wymagana jest precyzja, dlatego należy sprawdzić: • równoległość i osiowość wałków i kół pasowych, • zużycie łożyskowań kół pasowych, prowadzących i napinających, • gładkość brzegów rolek, • czystość elementów. ▶▶ Trzeba przestrzegać podanego momentu dokręcania! ▶▶ N ie tylko paski wieloklinowe, ale wszystkie komponenty układu napędowego paska są stale narażone na duże obciążenia, a ich zużycie nie

▶▶ R  olka napinacza z pierścieniem zewnętrznym wykonanym ze stali lub tworzywa sztucznego. ▶▶ W zależności od aplikacji pojedyncze lub podwójne łożysko kulkowe. ▶▶ Wstępnie napięta sprężyna dba o właściwe napięcie paska wieloklinowego przez cały okres eksploatacji.

zawsze jest widoczne, dlatego pozostałe komponenty układu pasowego należy wymieniać w komplecie.

Napinacze i koła pasowe prowadzące paska wieloklinowego należy chronić przed działaniem substancji takich jak olej, płyn hamulcowy, płyn chłodniczy, paliwa i inne chemikalia.

Tomasz Maciejasz


Bosch Autospec nr 3/73

Produkty

MAŁA ROLKA O OGROMNYM ZNACZENIU Pod względem wpływu na trwałość i powstawanie hałasu podczas pracy rolka prowadząca paska wieloklinowego musi spełniać takie same wymagania, co napinacze i koła pasowe, z którymi rolki prowadzące paska współpracują. Prowadząc pasek wieloklinowy, pomagają dostosować ich przebieg do indywidualnych warunków zabudowy.

wieloklinowego ROLKI PROWADZĄCE

Łożysko kulkowe

Zapewniają właściwy przebieg paska wieloklinowego, umożliwiając dostarczenie napędu do odpowiednich kół pasowych napędzanych urządzeń. Ponadto zwiększają kąt opasania paska na kołach pasowych przekazujących dużą moc. SKUTECZNE ROZWIĄZANIA ▶▶ Ł  ożyska kulkowe w zależności od aplikacji jednorzędowe lub dwurzędowe ze zwiększoną ilością smaru. ▶▶ Odpowiednio dopasowany do danego zastosowania pierścień zewnętrzny ze stali lub tworzywa sztucznego (poliamidu), płaski lub ryflowany.

NOWE W OFERCIE Napinacze paska wieloklinowego, koła pasowe wału korbowego z tłumikami drgań skrętnych, rolki prowadzące oraz koła pasowe alternatora ze sprzęgłem jednokierunkowym są podstawowymi elementami współczesnych układów napędu pasowego, które znakomicie uzupełniają dotychczasową ofertę Boscha w asortymencie napędów paska wieloklinowego.

15


16

Produkty

nr 3/73

Bosch Autospec

Wymiana świec zapłonowych z pierścieniem uszczelniającym typu stałego – wskazówki Prawidłowy montaż świec zapłonowych Boscha jest istotny do właściwego ich funkcjonowania, szczególnie w przypadku świec z pierścieniem uszczelniającym typu stałego.

Instrukcje montażu 1

2

3

Poczekaj, aż silnik ostygnie.

Odłącz kabel zapłonowy lub cewkę zapłonową.

9

Dokręć świecę zapłonową tylko kluczem dynamometrycznym, stosując określony moment obrotowy. Ten rodzaj stałego pierścienia uszczelniającego nie może być dokręcany pod kątem.

4

Wszystkie świece zapłonowe Boscha ze stałym pierścieniem uszczelniającym (z pełną podkładką) należy instalować za pomocą klucza dynamometrycznego, stosując określony moment obrotowy. Zapewnia to prawidłowe ustawienie elektrody masowej w komorze spalania. Zastosowanie niewłaściwego momentu dokręcania może doprowadzić do: ▶▶ uszkodzenia świecy zapłonowej, ▶▶ utraty kompresji, ▶▶ przegrzania i późniejszego uszkodzenia silnika. Anna Stryjska

Usuń wszelkie zabrudzenia. 5

6

Wykręć starą świecę zapłonową. W yjmij nową świecę zapłonową z opakowania.

 łaściwy moment dokręcania jest W wydrukowany na opakowaniu świecy zapłonowej Bosch (przykładowa ilustracja). 10

7

Nie nakładaj oleju ani smaru. 8

Wkręć świecę zapłonową ręcznie tak daleko, jak to możliwe. 

11

Podłącz kabel zapłonowy lub cewkę zapłonową.  by wymienić kolejną A świecę, wróć do kroku czwartego.

ŚWIECE ZAPŁONOWE BOSCHA WYPOSAŻONE W PIERŚCIEŃ USZCZELNIAJĄCY TYPU STAŁEGO TYP

NUMER

NUMER OE

ZASTOSOWANIE – MARKA

ZR5TPP330

0242145541

BMW12120038894; BMW12120038896; BMW12120039664; BMW12120040581; BMW7622834

BMW

ZR5TPP33

0242145515

BMW12120037580; BMW12120037581; BMW7601235; BMW7601236; ROL12120037580

BMW, Rolls-Royce

V6SII3328

0241140522

INF2240192C0N; INFB2401HG00B; MB0001590500; MB0041596903; MB0041597003; MB0041597503; MB0041597903; MBA0001590500; MBA0041596903; MBA0041597003; MBA0041597503; MBA0041597903

Infiniti, Mercedes-Benz, Nissan

ZR6SII3320

0242140521

CIT9813769880; MB0041592503; MB0041596003; MB0041596303; MB0041596403; MB0041598103; MBA0041592503; MBA0041596003; MBA0041596303; MBA0041596403; MBA0041598103; PEU9813769880; PSA9813769880

DS (Citroën), Mercedes-Benz, Peugeot

ZR5SPP3320

0242145555

BMW0047375; BMW12120040551; BMW12120040552; BMW12120041666; BMW12120047375; BMW8642152; JAC1026080GH030; MBM12120040551; MBM12120047375

BMW, MINI (BMW)

Y5KPP332

0241145523

AUD04E905601B; BORP500000647; SEA04E905601B; SEA04E905612G; SKO04E905601B; SKO04E905612D; SKO04E905612G; VWW04C905612C; VWW04E905601; VWW04E905601B; VWW04E905612; VWW04E905612B; VWW04E905612C; VWW04E905612D; VWW04E905612G

Audi, Seat, Škoda, VW (Volkswagen)


Bosch Autospec nr 3/73

Produkty

ESI na 12 miesięcy do KTS 250 za 100 zł Mobilny tester usterek KTS 250

Bosch przygotował promocyjną ofertę w segmencie urządzeń do diagnostyki sterowników. Przy zakupie testera KTS 250 możliwy jest zakup oprogramowania Diagnoza Sterowników SD na 12 miesięcy za jedyne 100 zł.

PROGRAM DIAGNOZA STEROWNIKÓW Program kosztuje 2200 zł, czyli warsztat oszczędza w tej promocji 2100 zł. Akcja trwa do 30 listopada 2019. TESTER USTEREK KTS 250 KTS 250 to nowy, mobilny, uniwersalny tester usterek Boscha. Jest przeznaczony do mniejszych warsztatów do wykonywania podstawowych operacji diagnostycznych przy pojazdach, a także do używania w punkcie przyjęcia lub jako dodatkowe urządzenie w większych firmach. Urządzenie ma 7-calowy ekran dotykowy o rozdzielczości 1024 x 600. Interfejs użytkownika jest oparty na systemie Android, dzięki czemu obsługa jest prosta i intuicyjna. Oprogramowanie obejmuje obecnie około 150 marek samochodów osobowych, czyli dokładnie tyle samo, co w ESI[tronic] 2.0 dla głównych testerów diagnostycznych Boscha. Wydajny procesor zapewnia krótki czas uruchomienia programu, a budzenie

• oparty na systemie Android • automatyczny odczyt numeru VIN • kolorowy ekran dotykowy 7˝ • przygotowany do diagnostyki typu DoIP

ze stanu wstrzymania trwa mniej niż sekundę. Numer VIN pojazdu jest odczytywany automatycznie po podłączeniu testera do gniazda. KTS 250 przygotowany jest także do wykonywania diagnostyki typu DoIP (Diagnostics over Internet Protocol). DolP I ETHERNET: KOMUNIKACJA PRZYSZŁOŚCI Coraz więcej producentów wyposaża swoje pojazdy w nowe złącze diagnostyczne oparte na sieci Ethernet (Diagnostics over Internet Protocol, ang. diagnostyka poprzez protokół internetowy). Zaletą tego rozwiązania jest prawie 100 razy szybsza niż w dotychczas wykorzystywanych złączach transmisja danych – do tej pory stosowana głównie do programowania sterowników. Nadchodzi więc nowa era, ponieważ jest bardzo prawdopodobne, że w przyszłości większość producentów zacznie wykorzystywać Ethernet również do normalnej diagnostyki samochodów. Najnowsze testery Boscha są już przy-

DANE TECHNICZNE ▶▶ P  rocesor: i.MX6Q (Quad Core) @1.2 GHz, dysk: 16 GB SSD, pamięć: 2 GB RAM ▶▶ System operacyjny: Android (AOSP) 6.0.1 ▶▶ Akumulator: litowo-jonowy 7,2 V / 2600 mAh ▶▶ Wielkość ekranu: 7” / 1024 x 600 ▶▶ Software: przeglądarka internetowa Chromium ▶▶ Interfejs: WLAN 802.11 b/g/n, USB 2.0 Master, LAN 10/100 MBit gotowane do wyzwań przyszłości i obsługują nie tylko standardowe złącza diagnostyczne, ale również te oparte na standardzie Ethernet. Już dzisiaj oferujemy warsztatom inteligentne rozwiązanie, spełniające wymagania dnia jutrzejszego. Tomasz Nowak

17


18

Produkty

nr 3/73

Bosch Autospec

Niestandardowa procedura napinania paska rozrządu

(13-16 Nm)

dotyczy silników Fiat 1,6 MultiJet stosowanych również w autach takich marek jak Alfa Romeo, Lancia, Opel, Jeep, Suzuki Wymiana rozrządu dla wielu mechaników to chleb powszedni. Są jednak silniki, w których pomimo elementów podobnie wyglądających do tych w innych silnikach procedura ich montażu może być zupełnie inna. 3

Takim silnikiem jest właśnie silnik produkowany przez koncern Fiat 1,6 MultiJet, w którym, gdy mechanik pomija pewne kroki w procedurze, pasek rozrządu po zmianie może być napięty za słabo, co zazwyczaj powoduje uszkodzenie rolki napinającej i całego silnika w krótkim czasie po zmianie rozrządu. PROCEDURA ZMIANY ROZRZĄDU W TYCH SILNIKACH WYGLĄDA NASTĘPUJĄCO: Zaczynamy od zablokowania wałka rozrządu zaworów ssących przyrządem [nr 1 ], następnie sprawdzamy prawidłowe położenie wału korbowego, używając do tego celu przyrządu [nr 2 ]. Następnie musimy poluzować rolkę napinającą i zdjąć pasek rozrządu.

Zakładanie Zaczynamy od zluzowania śruby centralnej koła pasowego wałka rozrządu, przytrzymując jednocześnie koło pasowe kluczem do blokowania kół rozrządu. Koło rozrządu musi się swobodnie obracać na wałku rozrządu bez przechylania się. Teraz montujemy nową pompę cieczy chłodzącej, rolkę prowadzącą i napinacz. Sprawdzamy, czy przyrząd blokujący wałka rozrządu zaworów ssących nadal prawidłowo blokuje wałek rozrządu. Ustawiamy

PORADA DOTYCZY CZĘŚCI BOSCHA ▶▶ Z  estaw rozrządu bez pompy 1 987 948 961 ▶▶ Zestaw rozrządu z pompą 1 987 946 448

4

5

w prawidłowej pozycji wał korbowy, stosując przyrząd [nr 2 ]. Zakładamy nowy pasek zębaty, rozpoczynając od koła wału korbowego i podążając w prawą stronę. Należy zwrócić uwagę, aby podczas zakładania odcinek roboczy paska był naprężony pomiędzy kołami zębatymi. Znaki na pasku zębatym muszą się pokrywać z odpowiednimi znakami na kołach zębatych [nr 3 ]. WSKAZÓWKA: Strzałki kierunku na pasku znajdują się na odcinku pomiędzy kołem wału korbowego i kołem napinającym.

Wstępne napięcie paska W kolejnym kroku należy zamontować przyrząd blokujący wału korbowego [nr 2 ], a następnie napiąć pasek rozrządu, przesuwając rolkę napinającą, aż wskazówka [nr 4 ] siły napięcia wskaże pozycję pokazaną na rysunku (jest

6

3


Bosch Autospec nr 3/73

Produkty

1

to pozycja końca skali siły napięcia). Po czym należy wstępnie dokręcić śrubę napinacza. Kolejnym krokiem jest dokręcenie śruby centralnej koła pasowego wałka rozrządu – moment dokręcania: 28–31 Nm + 40°. Podczas dokręcania należy cały czas przytrzymywać koło pasowe kluczem do blokowania kół rozrządu.

Korygowanie napięcia paska

3 11

Po wymontowaniu blokad wału korbowego i wałka rozrządu należy obrócić wał korbowy o dwa obroty w prawo w położenie nastawiania, a następnie skorygować napięcie paska rozrządu, ustawiając napinacz, tak aby wskazówka [nr 4 ] pokazywała znak [nr 5 ]. Po skorygowaniu napięcia trzeba ponownie obrócić wałem korbowym silnika o dwa obroty w prawo i sprawdzić, czy można prawidłowo zamontować przyrząd blokujący wałka rozrządu zaworów ssących oraz przyrząd blokujący wału korbowego, jak również prawidłowe napięcie paska.

Jeżeli blokad nie da się prawidłowo zamontować, trzeba powtórzyć cały proces ustawiania i napinania rozrządu. Jeżeli wszystko jest ustawione poprawnie, należy dokręcić śrubę napinacza [nr 6 ] momentem 23–28 Nm. Niestandardową czynnością w tym silniku jest wstępne napięcie paska na maksymalną siłę napięcia, a następnie po dwóch obrotach wału korbowego skorygowanie w dół napięcia paska do prawidłowej wartości. UWAGA: Regulacja napięcia paska na zablokowanym wale korbowym i wałku rozrządu bez poluzowania koła wałka rozrządu jest dużym błędem, powodującym, że rozrząd może być za słabo naciągnięty.

Korekta napięcia paska Bardzo ważnym krokiem w tej procedurze napinania jest sprawdzenie i ewentualna korekta napięcia paska po kilku obrotach wału korbowego. Tomasz Maciejasz

DWIE ŚRUBY DO MOCOWANIA W zależności od wersji silnika, w jego bloku gwint mocowania rolki prowadzącej może mieć rozmiar M8 x 1,25 lub M10 x 1,25. Dlatego zestaw rozrządu Boscha ma dwie śruby do mocowania tej rolki. Podczas montażu należy wybrać prawidłową.

2

Śruba z gwintem M8

Śruba z gwintem M10

Wymiary śruby M8 x 1,25 x 63 z częścią walcową o średnicy 10 mm, na klucz 17 mm

Wymiary śruby M10 x 1,25 x 67 na klucz 22 mm

19


20

Diagnostyka

nr 3/73

Bosch Autospec

Program CoRe na 12 miesięcy w cenie promocyjnej 100 zł netto W warsztatach jest wiele urządzeń i osób, które potrzebują informacji: o kliencie, o pojeździe, o usterce lub o przeglądzie technicznym. Wszystkie te systemy są w interakcji z użytkownikiem, jednak nie współdziałają ze sobą. Rozwiązaniem jest Bosch Connected Repair. CoRe to oprogramowanie, które łączy sprzęt warsztatowy, dane o pojazdach oraz dane o naprawach. Nowa wersja CoRe została dostosowana do wymagań klientów. Firma Bosch przygotowała ofertę specjalną, w której proponowany jest zakup oprogramowania CoRe na 12 miesięcy za jedyne 100 zł. Program ten kosztuje 1100 zł, czyli warsztat oszczędza 1000 zł. Warunkiem zakupu CoRe w cenie promocyjnej jest zakup w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 29 lutego 2020 r. jednego z urządzeń z tabeli poniżej.

MINIMALNE WYMAGANIA DLA PC ▶▶ System operacyjny powyżej Win 7. ▶▶ Procesor CPU minimum i5. ▶▶ Pamięć RAM minimum 8 GB. KORZYŚCI DLA WARSZTATU: ▶▶ Oszczędność czasu – identyfikacja pojazdu jest robiona raz i przesyłana do wszystkich urządzeń. Trwa 30 sekund, co daje oszczędność kilku godzin w roku. ▶▶ Uproszczenie procesów – protokoły badania, komentarze i zdjęcia zapisuje się na karcie pracy i można je w dowolnym czasie odczytać.

▶▶ W  zrost wydajności – pracownicy mają w każdej chwili dostęp do cyfrowych kart pracy i statusu pojazdów. Przypadkowe błędy są zredukowane do minimum. ▶▶ Rozszerzenie zakresu działalności – do zlecenia można dołączyć wyniki pomiarów oraz korzystać z elektronicznej bazy danych. ▶▶ Zwiększenie zadowolenia klientów – przejrzysty i łatwy do zrozumienia raport daje klientom poczucie bezpieczeństwa. Tomasz Nowak

URZĄDZENIA OBJĘTE PROMOCJĄ ACS z serii Andiamo, modele: ▶▶ ACS 863 Nr SP00000112 ▶▶ ACS 763 Nr SP00000113 ▶▶ ACS 753 Nr SP00000110 ▶▶ ACS 663-RI Nr SP00000134* ▶▶ ACS 663-P Nr SP00000133* ▶▶ ACS 663 Nr SP00000132* ▶▶ ACS 653-P Nr SP00000136* ▶▶ ACS 653 Nr SP00000135*

lub BEA: model ▶▶ B EA 950 Uni S1 ** lub FSA 740, modele: ▶▶ FSA 740 ▶▶ FSA 720 ▶▶ FSA 500

Nr 0684120360*** Nr 0684010740** oraz 0684012742** Nr 0684010500** Nr 0684010512**

* Należy dokupić ACS WiFi dongle nr S P00 101 379 w cenie 500 zł netto. ** Należy dokupić FSA WiFi dongle nr 1 687 010 583 w cenie 200 zł netto *** Należy dokupić moduł WiFi dostępny na rynku


Bosch Autospec nr 3/73

Technika

Systemy zwiększające bezpieczeństwo, część 2 Moment wyprodukowania w pełni autonomicznego pojazdu jest bliżej, niż nam się wydaje. Już dziś oferowane do sprzedaży auta są bogato wyposażone w rozwiązania zwane asystentami kierowcy, które w wielu sytuacjach tego kierowcę zastępują. Bosch i Daimler uzyskały zgodę władz Badenii-Wirtembergii na autonomiczne parkowanie samochodów na wielopoziomowym parkingu Muzeum Mercedes-Benz w Stuttgarcie. Kierowca wysiada z samochodu i za pomocą specjalnej aplikacji na smartfonie uruchamia proces samoczynnego parkowania. System sam wybiera wolne miejsce parkingowe i prowadzi do niego pojazd koncernu Daimler, który komunikuje się z infrastrukturą parkingową opracowaną przez Boscha. Samochód prowadzony jest wytyczoną przez czujniki parkingowe drogą, a elementy wykonawcze samochodu muszą same spowodować ruch pojazdu, skręcać kołami w odpowiednich momentach, zahamować i wyłączyć silnik. Następnie na polecenie

kierowcy pojazd musi samodzielnie dotrzeć do wyjazdu z parkingu. W klasyfikacji autonomiczności pojazdów odpowiada to tzw. poziomowi SAE Level 4, czyli autonomicznej jeździe na ograniczonym obszarze. Na tym poziomie autonomiczności przeprowadzane są również próby pojazdów użytkowych na placach rozładunkowych magazynów, np. portów morskich. Ten poziom autonomiczności jest już technicznie opanowany, a ułatwieniami są niewielka prędkość jazdy i przewidywalne tory poruszania się samochodów. Znacznie trudniejsze jest wprowadzenie najwyższego poziomu autonomiczności, w którym pojazd będzie poruszał się samodzielnie na drogach publicznych, gdyż znajdują się na nich pojazdy

o różnym stopniu autonomicznej jazdy, również kierowane przez ludzi, poruszające się w wielu kierunkach i z różnymi prędkościami. Dlatego obecnie dąży się do tego, by jak najwięcej samochodów miało systemy mogące zastąpić kierowcę, chociaż na razie kurtuazyjnie nazywane są jego asystentami. Podczas prób z samochodami autonomicznymi okazało się, że ich pasażerowie cierpią na chorobę lokomocyjną, gdyż poszczególne zmysły człowieka nie potwierdzają bodźców docierających podczas jazdy. Jednostki badawcze starają się ustalić, co dokładnie jest przyczyną powstawania tej choroby u człowieka i w jakich sytuacjach jest ona wywoływana. Obecnie panuje pogląd, by w maksymalny sposób wytłumić >

Elementy systemu wykrywającego ruch poprzeczny z tyłu ekran z możliwością różnych ustawień systemu

przycisk sterujący centralny sterownik

sterownik układu hamulcowego ESP

głośnik

radar tylny kamera cofania

komputer pokładowy

System wykrywający ruch poprzeczny z tyłu zapobiega ewentualnym kolizjom parkingowym.

tablica przyrządów

radar tylny

bramka sterownicza sterownik przyczepy

21


22

Technika

nr 3/73

Bosch Autospec

Wirtualny obraz samochodu i jego otoczenia z góry (360 stopni) wyświetlany na ekranie ułatwia manewrowanie na parkingu. Podczas cofania system w czasie rzeczywistym

> drgania przenoszone na nadwozie i zni-

welować jego pochylanie się podczas jazdy w zakrętach. Dlatego powstają nowe, coraz bardziej skomplikowane rozwiązania układu zawieszenia auta. W tym artykule kontynuujemy opisy najpopularniejszych asystentów kierowcy, zapoczątkowane w poprzednim numerze „Autospeca”. SAMOCZYNNA JAZDA W KORKU W zakresie prędkości do 65 km/h system utrzymuje stałą odległość od poprzedzającego pojazdu, wykorzystując dane z czujników radarowych i ultradźwiękowych oraz przedniej kamery. Uzyskuje orientację od oznakowania jezdni i innych pojazdów na drodze. System wykorzystuje elementy systemów utrzymania auta na wybranym pasie ruchu oraz aktywnego tempomatu. Samoczynne ruszanie i hamowanie umożliwia automatyczna skrzynia biegów. UTRZYMANIE/ZMIANA PASA RUCHU Jeśli auto zaczyna w niezamierzony sposób zjeżdżać z obranego toru jazdy (kierowca nie włączył kierunkowskazu), system ingeruje w układ kierowniczy lub hamulcowy, utrzymując auto na środku pasa ruchu lub na torze obranym przez kierowcę. Działa w różnym zakresie prędkości, w zależności od marki pojazdu lub ustawień. System śledzi oznakowanie jezdni za pomocą kamery, a jeśli jest ono niewidoczne (na przykład podczas jazdy w korku z małymi odstępami), może podążać za poprzedzającym pojazdem. Przed ingerencją system ostrzega kierowcę wibracjami koła kierownicy. W wersji autostradowej (prędkości 60 – 200 km/h), jeśli dojdzie do przekroczenia linii ciągłej, system potrafi sprowadzić samochód z powrotem na właściwy pas ruchu poprzez uruchomienie hamulców po jego lewej lub prawej stronie. W przypadku prze-

wyświetla rekomendowaną drogę, a na centralnym ekranie pojawia się trójwymiarowa wizualizacja całego otoczenia.

kroczenia linii przerywanej interwencja taka jest podejmowana wyłącznie w chwili zagrożenia kolizją z pojazdem znajdującym się na sąsiednim pasie (w tym nadjeżdżającymi z przeciwka). W innym rozwiązaniu przy prędkościach w zakresie od 10 do 200 km/h system ostrzega kierowcę za pomocą sygnału optycznego, a po uruchomieniu kierunkowskazu – także akustycznego, gdy zaistnieje ryzyko kolizji bocznej z innymi pojazdami, w tym z rowerami (Mercedes-Benz, Audi). W wersji typowo miejskiej asystent zmiany pasa ruchu działa od 15 do 50 km/h i zapobiega kolizji z pojazdami jadącymi na sąsiednich pasach ruchu. Wykorzystuje dwa tylne czujniki radarowe o zasięgu 70 m. Jeśli pojazd na sąsiednim pasie ruchu zbliża się szybko lub znajduje się w martwym polu, zapala się dioda ostrzegawcza w obudowie odpowiedniego lusterka zewnętrznego. Systemy utrzymania auta na pasie ruchu współdziałają z systemem monitorowania martwego pola. Ten ostatni został wzbogacony w wersji miejskiej o funkcję ostrzegania przed pojazdami znajdującymi się na drodze poprzecznej. Kierowca wyjeżdżający tyłem z miejsca parkingowego jest informowany o pojazdach zbliżających się do niego. System może włączyć hamulce, jeśli kierowca nie zareaguje na wcześniejsze ostrzeżenia. Ostrzeżenie o wyjeździe wykorzystuje tylne radary, których informacje są wykorzystywane również po zatrzymaniu samochodu. W razie potrzeby ostrzegają kierowcę i pasażerów, by nie otwierali drzwi, jeśli inne pojazdy lub rowery zbliżają się od tyłu.

Układ działa w gotowości przez 3 minuty po wyłączeniu zapłonu. ZMĘCZONY KIEROWCA Gdy kierowca przez określony czas nie porusza kierownicą, najpierw otrzymuje ostrzeżenie optyczne i akustyczne. Jeśli mimo to nie wykona żadnego skrętu, nie przyspieszy, nie zahamuje lub nie wciśnie przycisku kontroli dotykowej na kierownicy, samochód zacznie zwalniać aż do zatrzymania, podążając swoim pasem ruchu. Przy prędkościach poniżej około 60 km/h pojazdy znajdujące się z tyłu zostają ostrzeżone poprzez uruchomienie świateł awaryjnych. Działania zostają przerwane, gdy tylko kierowca ponownie przejmie kontrolę nad samochodem. Wcześniej do określania zmęczenia kierowcy stosowano kamery monitorujące ruch powiek, ale rozwiązanie to się nie rozpowszechniło. NA SKRZYŻOWANIU Stosunkowo nowy jest system, który monitoruje nadjeżdżające pojazdy na skrzyżowaniach podczas skręcania w lewo przy prędkościach jazdy od

Nieustanne unowocześnianie czujników umożliwiło opracowanie nowych systemów wspomagania kierowcy. Na zdjęciu różne generacje radarów Boscha.


Bosch Autospec nr 3/73

Technika

2 do 10 km/h (Audi). System wykorzystuje czujniki radarowe i kamerę przednią. W krytycznej sytuacji pojazd hamuje aż do zatrzymania. Odmianą systemu jest wykrywanie pojazdów na skrzyżowaniu nadjeżdżających z lewej oraz prawej strony (Lexus). ASYSTENT ZNAKÓW DROGOWYCH Rozpoznawanie znaków drogowych za pomocą kamery jest wykorzystywane do ostrzeżenia kierowcy o przekroczeniu prędkości jazdy oraz o tym, że wjechał w drogę z zakazem ruchu lub pod prąd. Ponieważ kamera nie w każdych warunkach atmosferycznych jest w stanie odczytać znaki drogowe, Bosch stworzył oprogramowanie do aplikacji na smartfony ostrzegającą kierowcę jadącego w złym kierunku oraz kierowców jadących z przeciwka. Usługa ta dostępna jest w 13 krajach europejskich. SYSTEMY PARKOWANIA System parkowania pierwszej generacji ułatwiał parkowanie tyłem równolegle do jezdni. W drugiej generacji dodano

Bosch i Daimler uzyskały zgodę władz

Jeśli systemy wspomagające jazdę mają

na autonomiczne parkowanie samo-

działać skutecznie, czujniki muszą być

chodów na wielopoziomowym parkingu

właściwie wyregulowane. Na zdjęciu

Muzeum Mercedes-Benz w Stuttgarcie.

urządzenie Boscha do kalibracji kamer i radarów.

możliwość parkowania tyłem prostopadle do jezdni, a miejsca do parkowania równoległego mogły być mniejsze niż w przypadku starszego systemu. Obecny system trzeciej generacji pozwala również na parkowanie przodem w miejscach prostopadłych do jezdni. System wykrywa równoległe i prostopadłe miejsca parkingowe wzdłuż boku drogi, wykorzystując czujniki ultradźwiękowe (ok. 12 sztuk). Kierowca musi tylko ustawić odpowiedni bieg, przyspieszyć i hamować, w autach z automatem zatrzymanie pojazdu następuje samoczynnie. Najbardziej zaawansowany obecnie system wyświetla na monitorze obraz samochodu i jego otoczenia z góry

(360 stopni). Dzięki temu można zobaczyć obszar wokół samochodu niewidoczny w lusterkach. Podczas cofania system wyświetla rekomendowaną drogę na ekranie, z którego obraz można przybliżyć (Toyota). Wszystkie te systemy wykorzystują informacje przekazywane przez czujniki radarowe i kamery, pod warunkiem że są to wskazania wiarygodne. Dlatego radary i kamery w samochodach muszą być kalibrowane na specjalnych urządzeniach, oferowanych m.in. przez Boscha. Ryszard Polit, Auto Moto Serwis Zdjęcia: Škoda, Audi, Toyota, Daimler, Bosch

ZALETY I WADY CZUJNIKÓW CZUJNIK

CECHA

ZASIĘG

ZALETY

WADY

radar

za pomocą fal, efektu Dopplera i opóźnień czasowych wykrywa obiekty, służy do określania własnej pozycji względem innych obiektów

–p  rzedni dalekiego zasięgu – 250 m, –p  rzedni średniego zasięgu – 160 m, – r adar tylny średniego zasięgu – 100 m

działa również w nocy

nie rozróżnia kształtów obiektów i kolorów

kamera

rozróżnia linie na jezdni, rozpoznaje znaki drogowe

– – – –

rozróżnia kolory, określa wielkość obiektu

nie działa w nocy i przy słabym oświetleniu

lidar

za pomocą wysyłanych 500 tys. razy na sekundę promieni świetlnych określa kształt obiektu, umożliwia pomiar odległości

250 m

działa również w nocy

nie wykrywa obiektów zasłoniętych

ultradźwiękowy

mierzy odległość na zasadzie pomiaru czasu powrotu fali ultradźwiękowej odbitej od obiektu

6m

działa również w nocy

nie rozróżnia kształtów obiektów i kolorów

przednia – 80 m, cofania – 15 m tylna – 80 m boczna – 15 m

23


smog Coraz częściej słyszymy o smogu

Dopuszczalny poziom zanieczyszczenia powietrza jest przekraczany w polskich miastach

OGRZEWANIE

PRZEMYSŁ

KOMUNIKACJA

POGODA

Zanieczyszczenie powietrza

do 100 dni w roku Choroby wywoływane przez smog

pyły drobne (PM2,5) substancje szkodliwe (BaP)

jest szczególnie niebezpieczne dla dzieci, osób starszych i przewlekle chorych Jak się chronić? Sprawdź jakość powietrza, np. w aplikacji GiOŚ

Załóż maskę ochronną na dworze

Zostań w domu podczas alertów

• astma • zapalenie oskrzeli • niewydolność oddechowa • paraliż układu krwionośnego

• choroby niedokrwienne • zmniejszenie masy urodzeniowej • nowotwory • przewlekła obturacyjna choroba płuc

W samochodzie wymień filtr kabinowy na Bosch Filter+ ▶ antysmogowy ▶ antybakteryjny ▶ antyalergiczny Przekrój filtra Bosch Filter+

Możesz przyczynić się do poprawy jakości powietrza Częściej korzystaj z komunikacji miejskiej Nie pal śmieci w kominkach i piecach

Nie pal liści i traw w ogrodzie

Wymień stary piec węglowy na nowoczesny

ALERGENY

ultracienkie włókna

SMOG

BAKTERIE

warstwa jonów srebra węgiel aktywny

włóknina nośna

CZySte POWietrZe

Profile for Bosch Autospec

Bosch Autospec 03 2019  

Bosch Autospec 03 2019  

Profile for autospec