Issuu on Google+

Aко треба ќе избоксува место под сонцето

Број 57 • Мај 2012

ПОРШЕ БОКСТЕР

трета

генерација

Ексклузивно

ици За адреналинските зависн 3436 кубици 315 КС 279 km/h

репортажа

Возевме

Салон на тјунинг на Боденско Езеро

Премиум по цена на обичен

ЗМЕЈОВИ НА САЛОНОТ НА АВТОМОБИЛИ ВО ПЕКИНГ

ХЈУНДАИ и30

Ауто Кина 2012

БАНДАЖИ КОЛКУ МАСА И ДЕВОЈКА ВО ЧАША

ТЕСТ НА ЦФ МОТО ТЕРАЛЕНДЕР

четири тркала за

10 ЦИЛИНДРИ 8,4 ЛИТРИ И 650 КС

4500 евра

е може

Поевтино н

СВЕТОТ СЕ ПОДГОТВУВА ЗА СВЕТ БЕЗ НАФТА

УШТЕ ЕДНА ОТРОВНА ДОЗА

СРТ ВАЈПЕР мај 2012 90 ДЕНАРИ

ГОРИВО ОД СУВА СЛАМА Користено возило

СМАРТ ФОРТУ • НЕ Е УМЕН ИЗБОР

Кој не може да одолее, покрај добри нерви нека си обезбеди и дебел буџет


СОДРЖИНА Број 57 • maj 2012 НОВИТЕТИ

12

САЛОНИ • АУТО КИНА 2012 Светските производители не се двоумат, во Пекинг е најважниот собир во оваа година

20

ПОРШЕ БОКСТЕР Третата генерација е сосема нов модел и со перформансите се доближува до Карера

38

СВЕТ НА ТЈУНИНГ НА БОДЕНСКО ЕЗЕРО На овој салон не се оди на шетање, туку на повеќедневно празнување без престан

76

СРТ ВАЈПЕР Секој детал е внимателно одбран за да се оправда реномето на жива легенда

ТЕСТ И ТЕХНИКА

6

ВОЗЕВМЕ • ХЈУНДАИ и30 Првиот човек на Фолксваген му призна уште во место. Возењето е уште подобро

42

ИМПРЕСИЈА • БМВ СЕРИЈА 1, БМВ 1 М КУПЕ НА САЛЦБУРГРИНГ На патека станува ѕвер кој остава модринки на колената и ја дере кожата од прстите

48

ТЕХНИКА • ИДНИНАТА НА БЕНЗИНСКИТЕ И ДИЗЕЛСКИТЕ МОТОРИ

42

Најлутата изведба на купето од серијата 1 е машина за возење, која што се покажува во најдобро светло кога ќе се потера до максимум, под услов возачот да умее да извози дотаму

48

Во моторите со внатрешно согорување останува уште многу потенцијал за смалување на потрошувачката на гориво и задоволување на идните норми за заштита на животната средина

60

Овие средства се хит во продавниците за прибор за автомобили. По нанесувањето врз лакот, политурата ја мазни површината, но во истиот чекор остава и заштитен слој восок

Се чини дека деновите им се избројани. Но, има уште многу материјал за работа

ТЕМА

54

АУДИ РАЗВИВА ЗВУК ЗА Е-ТРОН Возилата со погон на струја ни беа здодевни. Не повеќе. И тие научија да брмчат

57

КОЛКУ СЕ БРЗИ СИСТЕМИТЕ СТАРТ СТОП Тие се шампиони за штедење, но кога треба да продолжи возењето, некои се губат

58

ГОРИВО ОД СУВА СЛАМА Фирма разви технологија за производство на биометан од слама и од сточен измет

80

НОВО ТАКСИ ВО ЊУЈОРК Многумина ќе тагуваат по долгите лимузини, но ванот на Нисан е совршено такси

СЕРВИС

60

ТЕСТ НА КОМБИНИРАНИ ПОЛИТУРИ Овие средства за полирање во истиот потег оставаат и заштитен восок врз лакот

61

СОВЕТИ СО ВУРТ • ОДРЖУВАЊЕ НА КЛИМА УРЕДОТ Вурт нуди цела лепеза на производи Кулиус кои помагаат во одржувањето на уредите

62

КОРИСТЕНО ВОЗИЛО • СМАРТ ФОРТУ Кој не може да одолее, покрај добри нерви нека си обезбеди и дебел буџет за Смарт

НА ДВЕ ТРКАЛА

74

КВАДРИЦИКЛ • ЦФ Мото ТЕРАЛЕНДЕР ЦФ625-Б Ги надминува очекувањата уште повеќе кога ќе се дознае дека цената е 4 500 евра

АВТОМОБИЛИ ВО МАЈ 20 ПОРШЕ БОКСТЕР 76 СРТ ВАЈПЕР 6 ХЈУНДАИ И30

42 80 54

БМВ СЕРИЈА 1, БМВ 1 М КУПЕ НИСАН СВ 200 АУДИ Р8 Е-ТРОН

36

НА СИТЕ СТРАНИ

ДРУГИ СОДРЖИНИ 28 ИЗБОР НА АВТОМОБИЛ НА

64

ПИСМА

30 ЦРНО БЕЛО

64

ИМПРЕСУМ

32 ВЕСТИ ВО БРОЈКИ

66

ЦЕНОВНИК

34 МОБИЛНОСТ 2014

82

ПРОТИВ ДОСАДА

МЕСЕЦОТ


ВОЗЕВМЕ Хјундаи и30

Германски авто

Повле Компактот на Корејците доби промоција каква што ниту најскапиот маркетинг немаше да осмисли. Првиот човек на Фолксваген му призна на и30 уште во место. Ние бевме да го пробаме како се однесува во возење

При премиерата

во 2007, и30 имаше пазарно учество од 1 процент, а во моментов 4,8 %. Тоа значи дека продажбата се зголемила петпати

6 05/2012

З

начи тоа е автомобилот што за малку ќе го чинеше работно место творецот на последниот Голф. Не едикојси Голф, туку кралот на компактите. Господинот Фолксваген, неговото височество Мартин Винтеркорн, почна да фрла молњи и камења по Клаус Бишоф, дизајнерот на Голф, веднаш штом го фати воланот на новиот компакт на Корејците, на премиерата во Франкфурт. „Тука ништо не штрака! БМВ не може, ние не можеме. Зошто можат овие?“

Една малечка и толку неважна рачка за висинско и длабинско местење на воланот, што ќе се извежба најмногу петпати во целиот животен век, се покажа дека е дел од стратегијата на Хјундаи, да го направат најдобриот автомобил во секоја класа и да го освојат врвот, од кого што, вистина, ги дели само уште малку. Уште помалку останува од титулата на најпродаван автомобил во светот: 10.000 парчиња ѝ недостигаат на Елантра да ја престигне Тојота Корола. Кој уште не

би посакал да биде Хјундаи во овие денови? Од друга страна, пак, десет илјади парчиња од Хјундаи и30 ќе отидат како од шега на пазарите кои ги присобра регионалната презентација во Нови Сад. Небаре луѓево ни ги ислушаа маките, та место презентација на модел да почнува со војничка тревога во 2 часот наутро или по полноќ, а кој уште да знае какво време е тоа, заради фаќање на воздушните врски со светот, ни паркираа лимузина за патување, во време


омобил со корејска стратегија за развој. Тоа е победничката комбинација

овлечи рачка

Ни се допаѓа • Доследноста во секое подрачје на возилото • Пријатно чувство при возење • Врвна практичност на кабината

Не ни пречи Отсуството на неразумно моќни мотори: Повеќе мотори - повеќе трошоци за развој и производство - поскап автомобил

Не ни се допаѓа во кое што може бојата да ѝ се види. Бела Елантра, бел ден да видиш. Многу згодно, затоа што Елантра е историјата на и30 и Елантра е основата на и30. Два модела од две различни стратегии се споија во еден автомобил. Факт е дека Хјундаи е променет од корен. Претходно, Корејците гледаа да понудат колку е можно повеќе за парите и гледаа да си ја одржат честа произведувајќи квалитетно. Место комбилимузина, на народот му се нудеше долга лимузина. Тоа што за 

• Сосема непотребно: Три модуси за сервоуправувањето, преку копче на волан • Старт стоп е достапен само за бензинските мотори и само со доплата; дизел само блу 1.6 ЦРДи со 128 КС • Ксенонски светла и слични ставки се достапни само во пакет во врвните нивоа на опрема

Многумина ќе се вчудовидат кога прв пат ќе го видат и30 во живо. Тоа што кај их35 се покажа добро, кај и30 е уште подобро. Дизајнот на Хјундаи расте, еволуира, тој едноставно не може да стане здодевен и предвидлив

05/2012 7


Салони Ауто Кина 2012 · Странски марки

Н

а салонот на автомобили во Пекинг е исто како на секој друг салон. Навала од посетители, гласна музика, автомобили полирани до висок сјај. На прв поглед, ништо не се разликува од сличните манифестации кои што со многу подолга традиција се одржуваат во Детроит, Женева или Франкфурт. Значењето на овој салон и неговите ефекти за автомобилска бранша најдобро се изразуваат според сеизмографските мерила. Во огромната земја, во која што

ГОЛЕМИТЕ ПРОИЗВОДИТЕЛИ ПОВЕЌЕ НЕ СМЕАТ ДА ОТСУСТВУВААТ ОД КИНЕСКИОТ ПАЗАР. НА АУТО КИНА ВЕЌЕ ПРЕМИЕРНО СЕ ПРЕТСТАВУВААТ НОВИ МОДЕЛИ И МАРКИТЕ КРЕИРААТ МОДЕЛИ НАМЕНЕТИ СПЕЦИЈАЛНО ЗА ОВОЈ ПАЗАР

секој месец се продаваат повеќе од еден милион автомобили, само 0,1 процент зголемување или намалување на пазарното учество претставува раст или пад на продажбата за повеќе од 10.000 возила. Тоа повлекува безпоштедна конкуретска битка меѓу долгогодишните владетели на пазарот со огромно пазарно учество и новодојдените домашни и странски фирми кои што имаат големи планови за освојување на кинескиот пазар. Домашните марки имаат само

споредна улога. Тука целосно доминираат европските марки и тоа се забележува во секојдневната улична слика на Пекинг, исто како и на штандовите на салонот. На големите и професионално уредени штандови се покажуваат соништата на средниот слој од населението, кој расте со огромна брзина и во кого што сите сакаат да се позиционираат. Европските марки го осознаа големиот потенцијал уште пред повеќе години и организираат сериозен настап на салонот во главниот

Ситроен ДС9

ФИАТ ВИАЏО

Конечно може да успее, вечниот ДС да добие достоен наследник. Знаменосецот на Ситроен и на моделската серија 7 ја има за цел Кина

Почна како Алфа Гулиета, потоа стана Доџ Дарт, сега се појавува како Фиат Виаџо. Ако ова е наследникот на Фиат Линеа, нека е добредојден

Ауди А6Л е-трон

ФОЛКСВАГЕН Е-БАГСТЕР Едниот е блиска иднина, другиот реалност. Кабриолетот на Битл ќе дојде наскоро, а лимузината веќе вози како ексклузивец за Кина. Претходникот се продаваше за 11 000 евра

Ауди РС Ку-3 Концепт

Жени, жени, жени – ова мора да е рајот. Не смее да се случи автомобил да остане осамен на штандот. Без разлика дали се работи монструм со 1000 коњски сили или за детска количка со погон на струја, со секое возило следува по една хостеса. Тоа не е далеку од реалниот свет надвор од салонот. Повеќе од 30 проценти од клиентите на Порше во Кина се жени. Тоа е апсолутен светски рекорд.

12 05/2012

Не е случајност тоа што Крајслер се враќа во Кина како посестринска фирма на Фиат. Италијанците се веќе одомаќени, дури и произведуваат

БМВ серија 3

со продолжена кабина

БМВ и8 Концепт Спајдер

ТРКАЛАТ

ХЈУНДАИ ШУВАНГ Црвената боја и темпераментниот настап се ценети квалитети во големата земја. Токму нив ги заста��ува дебитантот Сеат

Скапите коли се за жените

КРАЈСЛЕР 300 Ц РУЈИ КОНЦЕПТ

Другите новитети

ФОЛКСВАГЕН ЛАВИДА

Ако Хјундаи е добар за Кина, посебна марка за пазарот ќе биде уште подобра. Шуванг значи Нов почеток и веднаш почнува со хибрид за загадениот Пекинг. Партнер за производство ќе биде кинескиот Баиц

град. Оттаму, не претставува изненадување кога на штандовите ќе се појави некој специјалитет за кинескиот пазар, во форма на продолжена изведба на постоечки модел, кој што во Европа би бил сосема неприфатлив, ако не и комичен. Ауди, на пример, во Пекинг допатува со продолжена изведба на А6, додека БМВ отиде цела класа подолу и ја понуди актуелната лимузина од серијата 3 во изведба со меѓуоскино растојание продолжено за единаесет сантиметри.


Главна ѕвезда кај Мерцедес е автомобил кој во блиска иднина ќе се понуди на пазарот. Германците го избраа Пекинг за премиерата на Концепт Стајл Купе, кој што во основата е спортска лимузина со купеовски покрив како ЦЛС и со техника од новата класа А. Како што е практика на марката со сребрената ѕвезда во последниве години, сериската верзија нема да се разликува премногу од концептниот автомобил. Повеќе може да се нагаѓа името на идниот модел на Мерцедес, а ако се суди

според тоа дека се работи за смалена верзија на купе лимузината ЦЛС и за платформа од класата А, најлогично е новиот модел да ја носи ознаката ЦЛА. Мерцедес е посредно присутен на салонот и преку новата локална марка Денза. Во споредба со концептот на идниот ЦЛА, автомобилот на Денза изгледа здодевно и обично. Но, особеноста на овој автомобил се крие под ламарината. Тука работи погон на струја. Возилото е развиено во соработка на Мерцедес и

Денза вози на струја и стартува до 2013

Мерцедес смисли марка за Кина За да воспостави контрола над загадувањето на животната средина поради сообраќајот, пред неколку години Кина се заложи за погонот на струја. Мерцедес и БИД сега ја претставија студијата на нивното електрично возило Денза, кое што наскоро ќе влезе во продажба. Батериите и техниката за полнење на Денза се од Кина, додека од Германија потекнува дизајнот и техниката на возилото. Со едно полнење се минуваат до 250 километри, а за повторно полнење е потребен еден час.

кинескиот производител Бид, врз платформа од старата класа А, и ќе почне да се продава на домашниот пазар веќе во текот на следната година. Порше исто така ги почести посетителите на салонот со премиера на модел, односно со верзијата ГТС на спортскиот теренец Кајен. Кина е совршеното место за претставување на овој и не само на овој модел, затоа што покрај државата со најбројно население на светот не постои друг пазар каде што герман-

ската марка продава повеќе примероци од Кајен. Концернот Фолксваген пристигна со полн арсенал и со новитети од речиси сите марки. На штандот на матичната марка беше изложен Е-Багстер, изработен врз основа на актуелната Буба, Ауди ја прикажа студијата РС Ку-3, а Сеат имаше светска премиера на Ибица Купра, која што наскоро ќе стартува со продажба. Изборот на локацијата за премиера на легендарниот тркач не е случаен, ако се има во предвид

Светските производители не се двоумат, за нив салонот во Пекинг е најважниот собир во оваа година, поважен од Детроит и Женева заедно. Речиси без исклучок, големите марки ги почестуваат Кинезите со светски премиери Хонда концепт Ц

Хонда концепт С Хонда веќе ја спроведува стратегијата за освојување на кинескиот пазар. Концепт Ц е локална верзија на Акорд и ќе стартува во 2013 под марката Гуанчи, додека концепт С потсеќа на студијата Скајдек од 2009 година и како сериски модел исто така треба да стартува догодина, но како производ на Донгфенг Хонда

ТА ВО КИНА

Ауди Ку-3 Јинлонг Јуфенг

се тркалезни Браншата ја гледа големата земја како златна кокошка. Улиците во метрополите се веќе заглавени, иако само 50 од 100 000 Кинези поседуваат возило. Тоа е пазар со огромен потенцијал

Баварците држат лекција: Автомобилот не е само возење, туку е животен стил. Во годината на змејот доаѓа студијата со име Жолт змеј на ветар, наменета е за љубители на кајтсурфинг. И Кинезите ќе дознаат што е тоа

МГ Стар Ајкон

За половина век постоење и за пет години од преземањето од кинескиот Саиц, марката МГ можеше и мораше подобро. Копија на Нисан Џук и Мини Купер е навреда за традицијата на култната марка

05/2012 13


Новитети Порше Бокстер

, те епитети и н е д е в а со н е се . Опишана в и л д ормансит е т ф р ш е о п п о и с ј н иле л ко нов моде обрз, поаг бела сенка а п е , д м н е а е с л с о р е с л ф е о т П ико кстер з претходн ција на Бо р а в р е и н а е р г е р а т а трета а до К доближув

ЈАСНА СМЕНА НА ГЕНЕРАЦИИ НИКОГАШ ПОРАНО ВО КУСАТА ИСТОРИЈА НА ПОРШЕ БОКСТЕР СМЕНАТА НА ГЕНЕРАЦИИТЕ НЕ БИЛА ТОЛКУ СЕОПФАТНА И ЈАСНО ЗАБЕЛЕЖЛИВА. НОВИОТ БОКСТЕР НЕ НОСИ САМО ПОВПЕЧАТЛИВ ЛИК, ТУКУ ТЕЛО ИЗВАЈАНО СПОРЕД СОВРЕМЕНИТЕ ПРАВИЛА ЗА АЕРОДИНАМИКА

20 05/2012

П

онудата на Порше за посебно возачко задоволство со отворен кров во минатото се состоеше само од 911 Карера Кабрио. Убава понуда, но чини многу. Светот имаше потреба од модел кој ќе биде подостапен и ќе нуди подеднакво задоволство зад волан. Така се роди Порше Бокстер кој стана омилен меѓу купувачите и ги зголеми продажните бројки на марката. Денес пристигнува третата генерација чии најзначајни карактеристики се опишуваат со епитетите: Полесна, побрза, поагилна и

поштедлива. За разлика од втората генерација која се појави во 2004 година како модернизирана варијанта на оригиналот, а во 2009 година беше и дополнително разубавена, третата генерација е сосема нов модел кој со перформансите се доближува до Карера. Денес Бокстер е посериозен и поелегантен заради понакосеното предно стакло на кое се надоврзува мекиот кров со развлечен лак. Дизајнерите стилски го одвојуваат од Карера повеќе отколку претходникот. Предните светла добиваат форма на неправилен

трапез, браникот има нагласени агли, носи светлечки диоди за возење дење и големи отвори за довод на воздух зад кои се сокриваат ладилници. Отворот на средина е покриен, бидејќи нема потреба од дополнително ладење и ја подобрува аеродинамиката. Струкираното тело кое го красат нагласените заоблени крила, карактеристични за Порше, завршува со задник со нагласен раб во кого се сокрива крило кое се подигнува на притисок на копче, или автоматски при брзини поголеми од 120 километри на час и генерира нега-


Третата генерација на Бокстер е новиот бестселер од Цуфенхаузен кој ќе ги освои сите што сакаат да возат Порше, но 911 им е прескап

ВЕ ШИШНЕ ПО ОДВОЕНИТЕ ДБИ СЕ ИСТИ. ДУРИ КОГА ЌЕ ВО РЕТРОВИЗОР И ДВЕТЕ ИЗВЕ ОТ БОКСТЕР С ОЌНИ ПОМ ЗА ТИ РАБО СЕ ДЕКА ИЗДУВНИ ЦЕВКИ ДОЗНАВАТЕ

Технички податоци

Порше Бокстер

Мотор Зафатнина [cm3] Силина [КС /min] Вртежен момент [Nm /min] Менувач Крајна брзина [km/h] 0-100 km/h [s] Потрошувачка просек Димензии д/ш/в [mm] Меѓуоскино растојание [mm] Багажник [L] Гуми напред-назад

Порше Бокстер С

Боксер, 6 цилиндри Боксер, 6 цилиндри 2706 3436 265 КС при 6700/min 315 КС при 6700/min 280 Nm при 4500/min 360 Nm при 4500/min 6 степен мануелен, или 7 степен со две спојки (ПДК) 264 (262) 279 (277) 5,8 (5,7) 5,1 (5,0) 8,2 (7,7) 8,8 (8,0) 4374/1801/1281 2475 150 напред, 130 назад 235/45 - 265/45 ZR18 235/40 - 265/40 ZR19

Лесна конструкција Комбинирањето на високолегиран челик за најважните носечки елементи, алуминиум за каросеријата и за подвозјето и магнезиум за внатрешноста и кровот ја спуштиле тежината во однос на претходникот од 20 до 35 килограми зависно од изведбата. Во должина Бокстер нараснал само 32 милиметри. Притоа меѓуоскиното растојание е зголемено за 60 милиметри, трагата напред за 40 милиметри, одзади за 18 милиметри, висината е спуштена за 13 милиметри, а тежиштето за 6 милиметри. Лесната конструкција, широката трага, долгото меѓуоскино растојание и ниското тежиште значителни ги подобриле возните карактеристики кои се доближуваат до нивото на 911 Карера.

УМНА ГРАДБА РАЗЛИЧНИ БОИ ЗА РАЗЛИЧНИ КОНСТРУКТИВНИ МАТЕРИЈАЛИ. НА ПРИМЕР ЗЕЛЕНАТА Е ЗА ВИСОКОЛЕГИРАН ЧЕЛИК ВАЖЕН ЗА БЕЗБЕДНОСТА

ЗНАЧИТЕЛНО ПОНИСКАТА ТЕЖИНА, ПОГОЛЕМОТО МЕЃУОСКИНО РАСТОЈАНИЕ, ПОШИРОКАТА ТРАГА, ПОГОЛЕМИТЕ ТРКАЛА И СОПИРАЧКИ ПОВЕЌЕКРАТНО ЈА ПОДОБРУВААТ ВОЗНАТА ДИНАМИКА НА ОТВОРЕНИОТ СПОРТИСТ СО ЦЕНТРАЛНО ПОСТАВЕН МОТОР, КОЈА И БЕЗДРУГО Е ДАЛЕКУ НАЈДОБРА ВО КЛАСАТА

тивен потисок. Тој ги врзува впечатливите светла со ЛЕД технологија и во краевите сокрива светло за возење наназад и светло за магла. Задниот браник со интегриран дифузор ја сокрива разликата меѓу Бокстер и Бокстер С. Помоќниот има две одвоени издувни цевки и црвени сопирачки клешти. Гордост на инженерите на Порше е шасијата конструирана од нула за врз претходникот да фрла дебела сенка

кога станува збор за динамиката. Толку е добра што му овозможува на Бокстер С да го сврти северниот круг на патеката Нирбургринг за 7 минути и 58 секунди. На претходникот му требаат 12 секунди повеќе за да се справи со Зелениот пекол на Нирбургринг. Огромната разлика оди на терет на лесната конструкција изработена по принцип, секој материјал на свое место, со што е смалена тежината до 35 килограми за-

Тежина Бокстер Бокстер ПДК Бокстер С Бокстер С ПДК

нова генерација 1310 kg 1340 kg 1320 kg 1350 kg

висно од изведбата. Поголемото меѓуоскино растојание, пошироката трага и пониското тежиште. Комплетно реконструираните мотори изградени на основата на постоечките шестцилиндрични боксери и на напредните системи за динамичка контрола. Одушевувањето од Бокстер доживува кулминација кога ќе се сознае дека, без оглед на силната електроника за контрола на возилото, при возење на

претходник 1335 kg 1365 kg 1355 kg 1380 kg

разлика -25 kg -25 kg -35 kg -30 kg

нож низ свијок минува со пролизгување. Дури и ако возачот, место рачниот шестстепен менувач го избрал роботизираниот со две спојки и седум степени на пренос ПДК. Ова е можно преку деактивирање на програмата за стабилност, ПСМ, и во случај ако е опремен со дополнителниот систем за распределба на вртежниот момен ПТВ и со серискиот самозаклучувачки диференцијал. 

05/2012 21


АЛФА РОМЕО МИ.ТО Најдобар избор за месец maj

П

родавачот и купувачот се две спротивставени страни на пазарот. Првиот има цел да продаде поскапо, вториот да купи поевтино. Единствено конкуренцијата ги држи работите под контрола и воспоставува баланс. Но, во одредени услови балансот се поместува во интерес на купувачот. Кога пазарот е во криза, купувачите обично доаѓаат на свое. Правилото тогаш гласи: Кој може да купи добива, кој мора да продава губи. Пазарот на автомобили не е исклучок. Напротив, тој е еден од најмеродавните показатели на пазарните движења. Модели од компактната класа од актуелна генерација се достапни за околу 10.000 евра, додека најевтините автомобили на пазарот се купуваат за просечна македонска плата за една и пол година. На луксуз никој не смее ниту да помисли. Но, токму тука лежи изненадувањето. Автомобилите од скапите брендови поевтинуваат уште повеќе од обичните. Тука може да се зборува за попусти во висина од 20, па дури и 25 проценти. Тоа значи само едно: Премиум се добива по цена на регулар, Алфа Ромео се купува по цена на Фиат. Престижните модели денес се достапни веќе во класата на градските автомобили. Алфа Ромео го има Ми.То, како престижен модел подигнат врз платформата на Фиат Пунто, Ситроен го користи Ц3 како основа за ДС3, Фолксваген Поло е техничката база за Ауди А1. На ова трио му се придружува и бескласниот Мини, како автомобил кој уште во првата генерација го научи светот дека култот и престижот не се врзуваат безусловно со големината. Во оваа конкуренција, Алфа ја има најевтината понуда со Мито. Се работи за модел со 1,4-литарски бензинец со 95 КС и со збогатено ниво на оп-

Не одат удолу само цените на обичните автомобили, туку и на престижните модели. Денес малкумина помислуваат на луксуз, а уште помалку можат да си го дозволат, но ако се земат во предвид големите попусти и изедначувањето на премиум понудата со регуларната, тогаш луксузот повеќе и не е луксуз

рема Прогрешн, кој што во рамките на актуелната акција на Аутомобиле СК, насловена Премиум Салди, или во слободен превод, продажба која што го наградува купувачот, чини 14.199 евра. За тоа што претходно беа потребни близу 17.699 евра, сега се доволни 3.500 евра помалку, што одговара на заштеда од 20 проценти.

28 05/2012

Алфа Ромео по цена на Фиат. Автомобил не се купува преку ноќ, планирањето трае со години. Според тоа, кој планирал да се поднови со Фиат, сега ќе вози Алфа

Најголемиот бисер

во понудата Премиум Салди за Алфа Ромео е Мито 1.4 Милтиер Квадрифољо Верде, со 165 КС и цена од 18 200 евра, односно со заштеда од 3 500 евра. Станува збор за моторот Милтиер кој користи електрика за размена на гасови, место класично брегасто вратило и на тој начин постигнува предност и во моќноста и во потрошувачката

И тоа е начин на штедење: Со актуелната акциска понуда, престижниот модел на Алфа се добива по цена на автомобил од стандардната понуда. Така може човек барем на момент да се почувствува како победник во криза Понудата во рамките на Премиум Салди ја отвара Фиат Панда 1.1 Актив со клима, со цена од 6940 евра, односно со попуст од 2 000 евра


ЛИЦЕ В ЛИЦЕ СО КОНКУРЕНЦИЈАТА

Селекторот ДНА е специјалитетот за автомобилските гурмани: Д за динамично возење, Н за нормално и А за возење во услови на лизгав пат. Во првиот начин на работа, моторот, управувањето и контролата на стабилноста работат поспортски, а дополнително се вклучува и електронската блокада на диференцијал Ку2

Технички податоци Мотор и пренос Зафатнина [cm3] Моќност [KC/min] Вртежен момент [Nm/min] Менувач, степени Димензии и тежини

Алфа Ромео Мито 1.4 16В Прогрешн

Ауди А1 1.2 ТФСИ Атракшн

Ситроен ДС3 1.4 ВТи Шик

Мини

1368 95/6000 125/4500 6

1197 86/4800 160/1500 5

1397 95/6000 136/4000 5

1598 98/6000 153/3000 6

4063 x 1720 x 3954 х 1740 х 3948 х 1715 х 3723 х 1683 х 1453 1416 1458 1407 2511 2469 2452 2467 270 / 950 270 / 285 / 160 / 680 45 45 50 40

Д х Ш х В [mm] Меѓуоскино растојание [mm] Багажник [L] Резервоар [L] Возни вредности 0-100 km/h [s] Крајна брзина [km/h] Потрошувачка (град/пат/просек) Цена на моделот Сериска опременост Воздушни перници

12,1 180

11,7 180

10,6 184

10,5 186

7,7/4,8/5,9

6,2/4,4/5,1

7,6/4,8/5,8

7,2/4,4/5,4

14199 (17699)

17362

15690

16990

7

6

6

6

/-

/-

/-

/-

/

/

/-

-

ЕСП Електрика на прозорци напред/назад Местење на волан по висина/ длабочина Кожа на волан и рачка на менувач

/

/

/

3241)/-

Централна брава со далечинско

/

/

Магленки

-

168

Радио/команди на волан

/

/3241)

/ /

201

Патен компјутер Електрика/греење на ретровизори

/

Клима уред/автоматски

/-

Алуминиумски бандажи

16“

/112 1006/1398 392 (15“), 1229 (16“) 537

Металик лак

/-

//400 400 (16“) 450

/2)

-

во пакет 1 000 евра во пакет Лондон, заедно со сензор за дожд 1)

2)

Производителите нудат престижни модели уште во класата на градските автомобили. Покрај Мито, тука се Ситроен ДС3, Ауди А1 и бескласниот Мини. Предноста во оваа понуда се состои во тоа што се добиваат моќни мотори и богато ниво на опрема уште во основните моделски изведби

Опремата на Мито 1.4 Прогрешн вклучува повеќе дополнителни ставки во вкупна вредност од околу 1.900 евра: Бандажи од лесна легура од 16 инчи . . . . . . . . . . . . . . . . . 380 евра Металик лак . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 евра Кожа на волан и на рачка на менувач . . . . . . . . . . . . . . . . 130 евра Команди за радио на волан . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 170 евра Сатен финиш на рамка на предни и задни светла . . . . . . 110 евра Спојлер . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 евра Посилна верзија на 1,4-литарски мотор, со 95 КС. . . . . . . 500 евра

Во опремата на оваа понуда на Мито од акцијата Премиум Салди се вклучени дополнително ставки кои што се добиваат како стандард во повисокото ниво на опрема Дистинктив: Бандажи од лесна легура од 16 инчи, металик лак, кожа на волан и на рачка на менувач, команди за радио на волан, спојлер, па дури и фини детали, кои што многу значат кај италијанските марки, од типот на сатенски финиш на рамката на предните и задните светла. Сите овие ставки, вклучувајќи и 500 евра доплата за посилната изведба на 1,4-литарскиот мотор, чинат заедно околу 1.900 евра. Ограничувањата во изборот на боја, како и во можноста за избор на одделни ставки од дополнителната опрема, не го попречуваат интересот, во секој случај тоа се зема во предвид при креирањето на овие понуди. За попрефинети вкусови и поспецифични барања, Премиум Салди го нуди и Мито 1.4 ТБ, со турбонатполнење и 155 КС, со побогатото ниво на опрема Дистинктив, за 2.731 евра повеќе од

основниот модел, односно за 16.930 евра. Народот кажува: Повеќе пари, повеќе музика. Поскапата изведба на Мито доаѓа со автоматски двозонски клима уред, кориснички интерфејс Блу & Ми, како дел од стандардното ниво Дистинктив, и дополнително со кожени седишта, спортски пакет со подвозје од 17 инчи и метализирана црна боја со специјален ефект на црвена перла. Заштедата кај Дистинктив со 155 КС е дури поголема, односно изнесува точно 4.000 евра. Акцијата на Аутомобиле СК го потврдува правилото дека тој што може да си дозволи да купува во услови кога пазарот стагнира, добива. Мошне е интересно тоа што добивката останува и во случај кога пазарот ќе ја поврати вообичаената продажна динамика, односно кога Мито ќе се понуди на пазарот како користен автомобил. Тогаш може и да се заработи, или пак, возилото да се отуѓи побрзо, зависно од интересот на продавачот. Проблемот е тоа што кризата мора прво да заврши. �

05/2012 29


Настани Салон на тјунинг на Боденско Езеро

В

еќе десетта година собирот на љубители на автомобили и на целата пратечка индустрија на тркала или на нозе ја тера истата приказна. Славење, славење и само славење. Ако значењето и големината на некој настан од светот на колите треба да се мерат според вревата што тој ја создава и според ладнокрвноста со која се отфрлаат сите норми што некогаш биле поставени како водечка рамка за одржување на настани од типот, тогаш Светот на тјунингот на Боденското Езеро е најголемиот. Во оваа година има дополнител-

на причина за славење, со одбележувањето на десетгодишнината од првиот Свет на тјунингот. Но, покрај четириесетте европски и германски премиери, покрај убавиците на салонот, и покрај богатата придружна програма за посетителите, дури и ваквите јубилеи го губат значењето и само се надоврзуваат на општата атмосфера. Во десеттата година, Светот на тјунингот не изгуби ниту грам од првичната еуфорија, напротив, постојано додава нова доза. Тука не се вози тивко, тука гасот е до метал. Сосема е очекувано тоа што од година в година се собору-

ваат рекордите за бројот на посетители. Дури и времето се раководи според терминот за одржување на салонот, па сервир��ше сонце и чисто сино небо. Така е најдобро, затоа што тјунерите не сакаат дожд и кога надвор е влажно тие не ни помислуваат да ги извадат своите скапи и мачно дотерани миленици од гаража. Светот на тјунингот е настан што не смее да се пропушти дури и ако цел на посетата е да се види изведбата во живо на убавицата Софија Томала, зајачица на Плејбој, или, пак, неранимајковци како Зло Теглоса-

ШТО НЕ СЕ ЛЕКУВА

На овој салон не се оди на шетање, туку на повеќедневно празнување без престан. Скапоцени машини кои се изработени рачно, девојки што играат во чаша и бизнис вреден 4,6 милијарди евра, тоа се празнува на Боденското Езеро

Откако ќе се доживее атмосферата на Светот на тјунингот покрај Боденското Езеро, обичните салони на автомобили стануваат стерилни, стереотипни, здодевни. Автомобилите се главни ѕвезди и тука и таму, но место да светкаат и да гледаат немо во публиката, на Светот на тјунингот тие здивуваат, 'ржат, гризаат. На сликите: Публиката директно го чувствува чадот од гумите при дрифт, голи тела се облекуваат во боја, наградите се поголеми од човек, девојките се најубави

38 05/2012


Тјунерските работилници и производителите на прибор за тјунирање од Германија лани продале во светот стока и услуги вредни 4,6 милијарди евра. Браншата не познава криза: Дури и во 2010-та прометот изнесуваше 4,48 милијарди евра

НЕЖНО ОПАСНО

Колку коњски сили вреди сензуално женско тело? Илјада, пет илјади! Погрешно. Вреди повеќе од се` друго. Во светот на тјунингот царуваат убавиците, па дури потоа се колите

824 069

посетители

8 640

изложени автомобили

1 265

штандови на клубови

3 133

репортери

49 500

посетители на ноќните забави

1 003 750, 88

киловатчасови потрошена струја

9 260,45

метри кубни вода

62 208

ролни тоалетна хартија

249 788

паркирани автомобили

Десетте години низ бројки

ЛЕКУВА

05/2012 39


Импресија БМВ 1М Купе на Салцбургринг

КОГА ТЕ БОЛИ

КОЛЕНОТО

ЗА БМВ Темпераментниот, но галантен БМВ, на тркачка патека се претвора во ѕвер кој остава модринки на колената и ја дере кожата од прстите. Тоа е задоволството во возење за кое што зборува слоганот на Баварците

Г

остопримливоста не е особина која што треба да ја развиваат и усовршуваат луѓето од БМВ. Кој е навикнат на богато гоштевање и широка насмевка кога ќе биде поканет на гости, кај нив нема да се чувствува поразлично отколку во нашиве простори. Разлики, сепак, може да се откријат. Кај нас те викаат в куќи или во викендица, како што по ново се нарекуваат старите семејни куќи во околината на градовите, а таму те носат на тркачка патека и те гоштеваат со адреналинска порција која што

42 05/2012

е зготвена со врвната техника на БМВ. Се разбира, сето тоа во комбинација со стандардната програма за гости. Кој уште може да одолее на тоа? Можеби 1 М Купе е најмал во семејството тркачи на БМВ, но работите тука не се мерат во коњски сили или во секунди, туку во способност, во врвен инженеринг, и на крајот, врвно возачко доживување. Тоа е генот на М ГмбХ

Обично, магазинот добива покани за прво светско претставување на нова генерација на некој модел, неретко се патува дури и

кога производителот ќе реши да ги промени светлата на постоечка генерација на модел, може одвреме навреме да се посети салон, фабрика или трка, и тоа е целата разновидност, тоа се вообичаените поводи. Баварската Фабрика за Мотори немаше што ново да претставува во моментот кога од увозникот Маккар ни јавија да ги пакуваме куферите. В ред, сепак е во прашање БМВ, а тие секогаш имаат по некое пријатно изненадување. Кусата програма, насловена како нешто што на новомакедон-

ски би се превело како сценско возење, предвидуваше патување со модел од серијата 1, од центарот за тест возила на БМВ во Гархинг, предградие на Минхен, до туристичката атракција Салцбург, и дополнително, обука за возење со БМВ 1 М Купе на тркачката патека Салцбургринг. Обука? Зарем ќе се навредуваме? Тоа што нашиот последен еволутивен степен во автомобилизмот ни донесе продажба на безнадежни бугарски лимузини среде ливада не значи дека од претходно немаме научено да возиме! Погрешно сме избрале од кого


Таму каде што другите подзапираат, М штотуку почнува. Над 5 000 вртежи, турбо шестцилиндарецот се ослободува од сите манири и буквално пука од сила

05/2012 43


Техника Иднината на моторите со внатрешно согорување Новите генерации мотори губат по еден или повеќе цилиндри. Тоа што порано можеше да го сработи шестцилиндарец со зафатнина од три литри, денес е лесна работа за четирицилиндарец од два литра

Т

рката почна. Големите политичари на земјите од ЕУ го прифатија предизвикот за нивните држави да се натпреваруваат во ширењето на погонот на струја. Претседателот на Комисијата на ЕУ, Хозе Мануел Баросо, на крајот на јануари го претстави шпанскиот автомобил со погон на струја Хирико, чиј што развој го финансираше Европа. Но, погонот на иднината ќе мора да причека уште малку. Лани во Западна Европа се продадоа 11.563 возила со погон на струја, односно нивното учество во вкупната продажба изнесува 0,09 проценти. За вистинска претстава, тоа значи дека во секои 10.000 продадени автомобили има само девет кои што возат на струја. Експертите предвидуваат дека во 2020 година колите на батерии ќе достигнат пазарно учество од најмногу 3 проценти. Автомобилскиот свет сé уште нема да се менува од корен, а сосема е извесно и тоа дека глобалните цели за намалување на емисијата на ЦО2, во најголемиот Комисијата на ЕУ постави цел просечната емисија на ЦО2 од сите модели на одредена марка да се спушти на 95 грами на километар до 2020 година. Претходно, во 2015 година, производителите ќе мораат да се ориентираат според границата од 130 грами ЦО2. Токму оваа регулатива го предизвика големиот технолошки напредок во последниве години

дел ќе мора да бидат постигнати со нашите мотори со внатрешно согорување. Производителите на возила веќе одамна го имаат откриено намалувањето на потрошувачката и на ЦО2 како аргумент за рекламирање и на светот му испраќаат пораки за успех, најчесто шифрирани во процентуални маржи на подобрување. Но, без точно одредена појдовна основа, тие не нудат меродавност. Што му значи тоа на европскиот пазар? Комисијата на ЕУ ги обврза производителите на возила до 2015 година да ја спуштат просечната емисија на ЦО2 на сите возила од нивниот возен парк на вредност под 130 грами на километар. Во споредба со просечната вредност на емисијата на ЦО2 од 146 грами на километар за новите автомобили во 2009 година, кога беше донесена одлуката, тоа претставува намалување од 11 проценти. До 2020 година се цели маржата да биде спуштена на само 95 проценти, што би одговарало на намалување од 35 проценти. До 2025 година, Ко-

48 05/2012

Горивата поскапуваат секојдневно, многумина посакуваат автомобил на струја. Се чини дека деновите на бензинските и дизелските мотори се избројани. Но, во нив има уште многу материјал за подобрување

се мери во грами


Исклучување на цилиндрите (ЗАС) кај моторот 1.4 ТСИ на Фолксваген Преку аксијално поместување на брегастото вратило, при возење со малку притиснат педал за гас, врз потиснувачите на вентилите дејствува т.н. нулта брег, кој што не предизвикува движење на вентилот

ЗАС е неактивен

ЗАС е активен

Работа под полно/делумно оптоварување Вентилите функционираат во сите цилиндри

Работа под мало оптоварување Затворени се вентилите на 2. и 3. цилиндар

Понатамошното зголемување на прецизноста на впрскувањето на горивото е начин за намалување на потрошувачката на гориво и постигнување почист издув кај дизелските мотори

Цилиндрите што не работат не трошат гориво. Со таа идеја Фолксваген исклучува привремено две комори за согорување на 1,4-литарскиот ТСИ. Во тој случај брегастото вратило се поместува аксијално и врз потиснувачите на вентилите дејствува т.н. нулти брег

Со преоѓањето на напон од 48 волти ќе може да се воведе електричен погон на вентилите. Некои производители експериментираат и со турбина која што се напојува преку струјната мрежа на возилото. Се испробува и додавање турбина во погонската спрега, која што ќе произведува електрична енергија. За инженерите е интересна и високата температура која што се ослободува во погонската спрега. Со оваа техника ќе се оди под 95 грами ЦО2 на километар Заштеда во гориво кај 1.4 ТСИ со 140 КС

Натполнењето е елементарен составен дел од стратегијата на смалување на работната зафатнина на моторите. Губитокот на моќност кој што произлегува од помалата зафатнина го надоместува турбополначот, со повисок притисок на натполнење и со искористување на енергијата на издувните гасови

Смалување на потрошувачка во %

Ефектот од исклучувањето на цилиндрите врз потрошувачката на гориво

мисијата очекува дека новите автомобили во просек ќе испуштаат 70 грами ЦО2 на километар, односно за половина помалку. Тоа значи дека за нешто повеќе од една деценија, автомобилите со бензински мотори ќе трошат во просек точно 3,0 литри бензин на сто километри, додека на дизелите ќе им бидат сосема доволни 2,6 литри. До пред

Турбо двоцилиндарецот на Фиат е најекстремен пример за мотор кој што е конструиран според идејата за Даунсајзинг, односно смалување на зафатнината. Од 875 сантиметри кубни, моторот Твин��р постигнува моќност од 85 КС. Напредното технолошко ниво го дополнува управувањето со работата на вентилите Мултиер, со кое што времетраењето на отворање на вшмукувачките вентили се приспособува според моменталното оптоварување на моторот

1. степен 3. степен 2. степен 3. степен

4. степен 5. степен 6 степен 6. степен

6. степен 6. степен

Брзина во километри на час

неколку години овие цели сé уште ќе претставуваа утопија. Со пакет од технички мери или со делумно хибридизирање може да се постигне целта од 95 грами. Дури потоа доаѓаат проблемите за ото и за дизелскиот мотор. Понатамошното напредување ќе биде можно само со постепено воведување на струја и со дополнителни мери за смалување на потрошувачката во самиот концепт на возилото. И законодавството се уште нема одредено стриктно колку ќе се спушта границата за ЦО2 во следниот чекор. Пазарните сценарија за Европа предвидуваат дека во 2020 година бензинците и дизелите ќе се продаваат во рамномерен сооднос.

Тоа значи дека обата различни концепти на согорување ќе мора да се развиваат паралелно до постигнувањето на новата граница за емисија на ЦО2 на Комисијата. Најделотворен и централен рецепт е смалувањето на зафатнината на моторот. Во прилог на тоа оди сознанието дека моторите со внатрешно согорување постигнуваат најдобар степен на ефикасност кога нивното главно работно подрачје ќе се помести кон повисока специфична моќност. Резултат од тоа се мотори со намалена работна зафатнина, кои што мораат да работат во повисоко подрачје на оптоварување. Доколку смалувањето на зафатнината се изведе со намалување на бројот

05/2012 49


Тема Kаков звук е најверен за погонот на струја? Поради отсуството на звукот на кој што сме научени кај обичните мотори, возилата со погон на струја ни беа здодевни. Речиси преку ноќ се менува претставата. Е-мобилите стануваат неодоливи – и тие научија да брмчат, па дури и подобро

Електромоторите работат мошне тивко, а тоа што се наслушнува, се одвива во подрачјето во кое што фреквенциите не се најпријатни за човечкото уво

Р

аботното биро на Рудолф Халбмајр не е исто како на другите инженери во Ауди. Со средината има клавијатура, покрај мониторот стојат два студиски звучника, а во аголот е исправен куп од музички магазини. За овој инженер за акустика, звукот на автомобилите е како музика. Звукот е едно од својствата на возилата кои што предизвикуваат најинтензивни чувства. Тој може да се опише со законите на физиката, но пред сé мора да се доживее. Звукот дејствува врз стомакот, не врз мозокот. Иако го слушаме свесно само во одредени ситуации, звукот се доживува постојано и со тоа влијае врз чувството во возењето. Преку звуците се испраќаат сигнали. Ниските тонови оддаваат впечаток за моќ и релаксираност, средните посредуваат спортско чувство и темпе-

54 05/2012

Човекот чи колите да што ги нау

Веќе при следното моделско освежување, планирано за наесен, суперспортистот на Ауди ќе добие верзија со погон на струја. Електромобилите веќе се реалност

рамент. Сите модели на Ауди произведуваат звучна слика која што дејствува заокружено и хармонично, и на тој начин ја одразува нивната моќ, квалитет и цврстина. „Добриот дизајн на звук е комплексен“, објаснува Др. Ралф Кункел, шеф за акустика во Ауди.

Дизелските мотори кршат ореви, моторите В8 мрморат, трицилиндарците фрчат, компресорските мотори се моторна пила, а дванаесетцилиндарците шепотат. А како звучат електричните автомобили? Неверојатно добро! Секој што се обидел да го раскаже звукот, минал неславно - затоа: http://youtu.be/Er1KFcXjXkI

„Со текот на годините стекнавме богати искуства. Знаеме како да ги засилиме пријатните фреквенции и да ги потиснеме несаканите звуци.“ Моторите се тие што ја прават музиката во денешните автомобили. Но, кај електричните возила, како идниот Е-трон, звукот на


Зошто електромобилите мора да имаат звук, кога возењето без бучност од моторот, од менувачот и од издувот е толку пријатно? Затоа што пешаците и велосипедистите мора секогаш да бидат свесни дека им се приближува возило. Законите во САД веќе пропишуваат минимална бучност за коли на батерии

Рудолф Халбмајр

пејат

со години работи работи на звукот на тишината, односно го бара вистинскиот звук за електричните возила. Инженерот за акустика во Ауди сега за прв пат настапува јавно со неговите композиции. На крајот на годинава, музиката на Халбмајр ќе ја слушнеме и во сериски автомобил, во Ауди Р8 е-трон

Пред крајот на годинава, најспортскиот Ауди од салон ќе претрпи моделско освежување, кое што ќе држи до појавувањето на новата генерација во 2015

Пеглање брчки за пречек на Е-трон Намерниците на салонот во Париз во октомври ќе го посведочат претставувањето на изведбата од Ауди Р8 со погон на батерии, а воедно и на освежената моделска генерација на неговиот бензински брат близнак. Најмногу промени ќе претрпи носот, со подинамичен изглед за светлата со светлечки диоди. Ќе се преработи и маската, исто како и отворите за воздух во предниот браник. Назад има нови светла. Место препознатливите двојни блокови, сега светат светлечки диоди во тесна рамка. Во техниката не се менува многу. Како и досега, моторите се В8 од 4,2 литри и В10 од 5,2 литри, но моќноста им расте на 450, односно 560 КС. Автоматизираниот шестстепен менувач ќе се замени

со седумстепен менувач со двојна спојка, а во серија останува шестстепениот мануелен менувач. Подвозјето ќе биде дотерано како кај верзиите ГТ, но без примена на приспособливи амортизери. Сите овие промени се поздрав за Р8 Е-трон. Тој е прв Ауди со пружини од фиберглас, односно пластика зајакната со стаклени влакна. Со батерии, Е-трон ќе тежи 1,6 тон, а со тоа ќе се справуваат четири електромотори со вкупна моќност од 230 киловати, односно 313 КС. Енергијата ќе доаѓа од литиум-јонска батерија со тежина од половина тон, поставена зад седиштата. Стартот до темпо 100 ќе трае 4,8 секунди, а крајната брзина ќе биде ограничена на 200 километри на час. На брзо полнење, Р8 Е-трон е подготвен за возење по четири часови. Цената ќе изнесува околу 150 000 евра.

електромоторот не може да се искористи, затоа што е премногу тивок и фреквенциите се непријатни за увото. Затоа, Ауди развива вештачки звук за идните модели со погон на струја. Рудолф Хајбмајр е композиторот на музиката на моделите Е-трон. Најголемиот дел од работата се

струменти. „Создавам емоционални творби, кои што претходно не постоеле“, кажува Халбмајр. „Кај звукот на возилата не е поразлично отколку кај музиката. Ја следам мојата интуиција, испробувам нови идеи и откривам каде ме носат тие.“ Инженерот за звук пронајде

завршува на компјутер. Софтверот ги меша звуците, кои потоа се преслушуваат, се оценуваат, се мешаат одново. Халбмајр го проживува овој креативен процес полн со ентузијазам, затоа што во слободното време тој е текстописец, композитор со сопствено тонско студио и умее да свири на сите ин-

инспирација во неколку филмови од научната фантастика, но во реалното опкружување не откри звук кој што ќе одговара на неговата замисла. Кога се компонира музика или звук, човек го прави тоа во што верува самиот. Ако се влезе во компромиси, се добива еднолична акустична чорба. Док-

05/2012 55


Тема Прва фабрика за биодизел од слама

Е

нергијата е главната движечка сила на денешниот свет. Економска политика која што е ориентирана кон иднината не може да се замисли без да се земат во предвид скусувањето на енергетските ресурси и растечката потрошувачка на енергија на глобално ниво. Напредните државни економии се откажуваат од атомската енергија и се ориентираат на добивање струја од силата на ветрот и од сончевата енергија. Интензивно се работи и на замена на нафтата. Претпријатието Вербио, со седиште во германскиот град Лајпциг, покажува дека замената на црното злато е сосема извесна и изводлива. Вербио произведува биодизел врз база на маслодајна репа уште од 2001 година, но за разлика од другите производители на биодизел не ги користи востановените производствени процеси, туку самостојно ги развива и усовршува концептите за производство на биодизел, биоетанол, а од неодамна и биометанол.

Во фирмата сметаат дека нивната најголема предност се состои во познавањата на параметрите преку кои што може да се оптимираат процесите, односно да се ориентираат на различни суровини. Постојаното поместување на границите на технологијата овозможи Вербио да биде едно од најголемите имиња во производството на горива врз биолошка основа. Во 1990-те години, огромната хиперпродукција на житарки и напуштањето на обработливите земјоделски површини во ЕУ наведе на размислувања за ал-

58 05/2012

горивата што можеме самите да ги произведеме Биодизел

Биоетанол

Во Европа се добива првенствено од маслодајна репа, додека во Азија и Америка се користат растителни масла, на пример од соја и палма. При согорување на еден литар биодизел се ослободува 1,7 килограм помалку ЦО2 на сто километри во споредба со фосилна нафта, што е намалување од 62 проценти. Покрај тоа, при производството практично нема отпад, туку само квалитетни сложени соединенија, кои што се враќаат во производствениот процес или се преработуваат во фармацевтск�� глицерин.

Според хемискиот состав се работи за алкохол, кој се произведува со ферментација на суровини што содржат шеќер и скроб. Поголемиот дел од возилата во Бразил користи гориво што се состои од 85% биоетанол. Во повеќето земји во ЕУ се пропишува додавање 5 проценти биоетанол во бензините од фосилно потекло.

Биогас Може да се користи во производство на струја, топлина или како погонско гориво. За производство се користат сточен и птичји измет, биолошки отпад или слама. На тој начин, биометанот не го загрозува прехранбениот синџир. Со пречистување со квалитет за природен гас, биометанот може да се користи во постојниот гасовод за природен гас. Како дополнителна предност, биометанот е најефикасно биогориво, со повисока енергетска густина од биодизелот и биоетанолот. Може да се користи неограничено во мотори што се приспособени да работат со природен гас.

Возењето на алкохол не е нова идеја Уште во 1960 година, Николаус Аугуст Ото, пронаоѓачот на бензинскиот мотор, експериментирал со етанол во прототипите за неговиот мотор со внатрешно согорување

Анонимната фирма Вербио разви водечка технологија за производство на биометан од аграрен отпад – или со други зборови, инженерите фирма произведуваат гориво од слама и од животински измет тернативите. Во овој период, во Европа, а најмногу во Холандија, веќе постоеја помали фабрики за производство на биодизел. Тогаш почна да се осознава дека влошената ситуација може да се искористи во корисни цели, односно во производство на биолошки

погонски горива од неискористените суровини. Уште во самите почетоци, Вербио постави цел колку е можно помалку да се посегнува во синџирот на прехранбени продукти и за производство на биолошки горива да не се користи репа или ‘рж

со послаб квалитет, туку првенствено секундарни суровини, кои што не можат да послужат ниту како сточна храна. Набрзо, фирмата отвори уште две фабрики за производство на биоетанол. Во меѓувреме на територијата на Европа веќе се исцрпуваат сите потенцијали на производството на биогорива, освен ако за оваа цел не се искористат дополнителни аграрни површини или ако не однадвор не се набават огромни количини на соодветни суровини. Отпадните материи кои што настануваат при производството на биоетанол, како еден вид каша од житарки, и кои што не можат


Принос на биогас Субстрат Кравји измет

56%

Свински измет Индустриски отпад од компир Пресувани пелети од репа Шталски отпад

61%

Сточна храна

56%

Просо

54%

Пивски дроб

59%

Сончогледова силажа

57%

Суданска трева

55%

Шеќерна репа

55%

Живински отпад

64%

Јаболково комиње

68%

Зелен 'рж

53%

Растителен отпад

60%

Тревна силажа

54%

Житарки

55%

Пченкарна силажа

53%

Нашата нова арапска сорта Технологијата за добивање гориво од слама или од измет од кокошки е едноставна. Потребни се единствено чиста идеја и добра организација

Да решеше политиката светот да се ориентира на гориво од обновливи извори уште во времето кога Берта Бенц, првата возачка на светот, го паркираше автомобилот пред аптека и ја купуваше целата залиха на алкохол, парите од транспортот ќе ги искористевме многу помудро отколку за изградба на песочни палми во море или скијачки центри среде пустина

Во фирмата Вербио го гледаат комињето со трезна глава. Тоа што во цел свет е добро за ракија, може да се искористи уште подобро и да се преработи во биоетанол, како замена за бензин на фосилна основа

Споредба на биогоривата Колку минува автомобил со биогориво добиено од 1 хектар земјиште Биометан

Содржина на метан во %

53% 72% 55%

Принос на биогас [њутнметар кубен на тон цврста материја]

Шема на земојделски погон за биогас Гасоводна мрежа за природен гас

67 600 km

БтЛ (Биомаса преработена во течност)

Маслодајна репа 23 300 km

64 67 000600 kmkm

Биогас

Биометан Загревање на локалните домаќинства

Обработка на гас

Струја

Топлина

+ 17 600 km*

Мотор на гас

Генератор

Термоелектроцентрала

23 300 km

Биоетанол

22 400 km

Куќа

+ 17 600 km*

Струјна мрежа

+ 14 400 km*

* биометан од секундарни продукти (слама, комиње)

Штала

Резервоар за измет

Измет или отпад

Суровини и секундарни продукти од обновливи извори

Ферментатор со резервоар за гас

Енергетски растенија

да се разградат при вриењето на алкохолот, доведоа до револуционерна идеја. Комињето кое што содржи уште многу енергија може да се користи како земјоделско ѓубриво. Но, од него може да се произведува и биогас, биометан, како што се покажа во повеќегодишните истражувања во тој правец. Како резултат од тоа, во 2010 година Вербио ја отвори првата фабрика за биометан. Големата предност на биометанот се состои во тоа што неговиот хемиски состав е идентичен со природниот гас. Тоа значи дека биометанот може да се додава во кој било сооднос и да се внесува

директно во гасоводната мрежа за природен гас. Тоа и се случува во двете фабрики за биоетанол на Вербио, кои што се поврзани на гасоводот. Со мала модификација, слична како при префрлување на погон на течен нафтен гас, автомобилските мотори можат да согоруваат земјен гас, кој што содржи биометан во одреден сооднос, или пак, целосно да работат со биометан. Различните соодноси немаат импликации врз цената на горивата, затоа што Вербио е во состојба да го продава биогасот по иста цена како природниот гас, кој е меѓу најевтините енергенси. Сите отпадни суровини од аг-

рарот можат да се користат за производство на биометан. Сите видови на слама, листови од репа, па дури и сточен и птичји измет може да се трансформира во енергија. На тој начин целосно се избегнува конкуренцијата со прехранбените продукти. За да се овозможи економски исплатливо производство на биометан, неопходните суровини треба да се расположливи во круг на оддалеченост од максимално 50 километри. Секако, неопходно е фабриката да се биде лоцирана веднаш покрај гасоводната мрежа, за произведениот биометан да се внесува во системот.

Доферментарор и резервоар за остатоци од ферментација

Остатоци од ферментација

За просечна потрошувачка на автомобил од 7,4 литри бензин, односно 6,1 литар дизел

Субстрат за ферментација

Биодизел

Искористување во земјоделството

Минатиот месец Вербио реализираше уште една технолошка револуција, со првата индустриска постројка за обработка на слама во светот, која што се користи за добивање биометан. Обемот на производство на биогас е надвор од секаква конкуренција. Со една фабрика може да се произведе енергија за 5 000 семејни куќи да се снабдуваат со топлинска енергија во период од една година. Од еден милион тони слама може да се произведе биометан со енергија од приближно 2 милијарди киловатчасови, односно да се овозможи гориво за 300 000 возила за една година. �

05/2012 59


Совети КОРИСТЕНИ ВОЗИЛА

Смарт Форту (2002-2008)

Не е умен избор

Ова треба да го знаетe за Смарт Форту КАРОСЕРИЈА Завршна изработка/Ракување: Не постои резервно тркало и мора да се доплати за комплетот за лепење гума, со кој што привремено се поправаат само минимални дупки Прегледност: Поради широкиот столб, видливоста косо наназад е слаба, а особено кога совозачкото седиште е повлечено до крај Пристапност на багажникот: Долниот дел од капакот на багажникот паѓа грубо надолу, затоа што нема амортизер. Моторот е под багажникот и поради тоа предметите мора да се креваат високо при товарањето.

ВНАТРЕШНОСТ Ракување: Мачна процедура на стартување ако моторот бил изгаснат на кусо. Рачките за греење, вентилација и за рециркулација на воздухот се неосветлени. Тркалото за местење на горната половина на возачкото седиште оди тешко и е недостапно. Нема светилка за вклучено долго светло.

КОМФОР Комфор на амортизација: Слаб комфор за подолго патување. Амортизацијата не ги совладува правилно големите нерамнини на патот, каросеријата скока и се тресе, поради кусите работни одови на амортизацијата Комфор на седишта: Аголот на горната половина на совозачкото седиште дозволува пријатно седење, но не се мести Бучност во кабина: Моторот се слуша постојано, нивото на бучност е големо Климатизација: Потребно е долго време додека внатрешноста се загрее на пријатна температура. При многу ниски температури греењето е преслабо. ТРОШОЦИ ЗА ОДРЖУВАЊЕ Сервисирање: Редовен сервисен интервал на 15 000 километри или еднаш годишно.

МОТОР И ПРЕНОС Менувач: Степените се менуваат мануелно или автоматски. Паузите за менување се скусени во споредба со постарите модели, но и натаму се чувствуваат и пречат Преносни односи: Шестиот степен е предолг и менувачот префрлува надолу и на најмала нагорнина или челен ветер.

Како ретко кој друг автомобил, Смарт ги раздвојува возачите на две крајно спротиставени страни. Додека едните го сметаат за моторизирана инвалидска количка, за другите тој претставува најголемо достигнување по пронаоѓањето на тркалото. Вистината, како и обично, секогаш е некаде во средината. Џуџето кое што на почетокот се рекламираше како градско купе, има и позитивни својства, на пример, доволно простор за двајца, добра пасивна безбедност и лесно наоѓање паркинг. Наспроти тоа се некомфорната амортизација, неусогласениот автоматизиран менувач, но и превисоката потрошувачка на гориво, особено кај бензинецот. Повеќе од тоа разочарува само високиот процент на дефекти, со кои што Форту се најде на опашот на статистиката на дефекти на најголемиот европски клуб на возачи Адак.

Препорака Списокот на дефекти е долг и рановиден, почнувајќи од серии расипувања на мотори, особено во првите години, до дефектни имобилизатори и прекумерно трошење на подвозјето. Затоа е потребно многу да се внимава при изборот. Кој не може да одолее, покрај добри нерви нека си обезбеди и дебел буџет за Смарт.

62 05/2012


Историја на моделот 07/1998 Почеток на продажба на Сити-Купе во нивоа на опрема Пур и Пулс. Воздушни перници за возач и совозач се во серија. Трицилиндарскиот турбо бензинец постигнува 45 или 54 КС 01/1999 Дополнително ниво на опрема Пасија 03/1999 Систем за стабилност Траст Плус за намалување на опасноста од излетување од патот 09/1999 Трицилиндарски турбодизел од 0,8 литар, со вшприцување со заеднички вод и 41 КС 03/2000 Почеток на продажба на кабриолет со покрив задвижуван со електрика. Мотор со 54 КС, нивоа на опрема Пулс и Пасија 04/2001 Дизелски мотор во кабриолетот. Посилен безинец со 61 КС во нивото Пулс 09/2001 Моделско освежување на купето 03/2002 Почеток на продажба на Смарт Кросблејд како родстер, без ветробран, покрив и врати. Мотор од 0,6 литар со 70 КС 01/2003 Моделско освежување: Контрола на стабилност, сервоуправување со доплата, мотори од 0,7 литар со 50 и 61 КС, а во верзијата на Брабус, со 75 КС 12/2003 Престанок на производство на Кросблејд 01/2004 Моделско освежување на купето и кабриолетот, промена на името во Форту 02/2006 Отворен систем за пречистување на цврстите честички достапен со доплата кај 0.8 ЦДИ 01/2007 Престанок на производството 04/2007 Почеток на продажба на наследникот

Вообичаени дефекти Општо • Форту е еден од најслабите модели во класата на мали возила според статистиката на дефекти на клубот АДАК. За тоа придонесуваат најмногу проблемите со имобилизаторите. Проблем претставува протекувањето масло од моторот и менувачот. Мотор • Дефектни мотори - бензинци до 1999 година, дизели до 2001

ОЦЕНА НА DEKRA Првата генерација на Смарт е татко на сите градски автомобили, со сите свои предности и недостатоци. Откако се надминаа почетните проблеми со сферичните зглобови, останаа протекувањето масло од моторот и менувачот, како и корозијата на издувните лонци. Причина за последното е тоа што Смарт се вози претежно на куси растојанија.

Впрскување на гориво • Пречки во контролната електроника на моторот – кај бензинци до 2006, обновување на софтверот; дефект на иомобилизатор – бензинци до 2005, дизели до 2004; дефект на клуч – кај сите годишта Сервисни повици • Носечки зглобови на предна оска 1999, столб на управување 2002, прекинувач за светла 2003, носечки зглобови на предна оска 2005, пренос на управувањето 2007

ИНДЕКС НА ДЕФЕКТИ НА DEKRA Го покажува резулатот на моделот во споредба со просекот од сите модели во класата.

Напојување со гориво • Откачени црева за гориво – бензинци до 1999 Систем за ладење • Протекување од систем за ладење – до 2002

--

-

о

+

++

Мошне слабо

Слабо

Просечно

Добро

Одлично

Вообичаени мани • Дефект на вистинско местење на светла • Кршење на завојни пружини • Корозија во издувот Што вели статистиката за Смарт Форту Тип на возило: МЦ 01

Општо електрика • Откачен стартер – до 2007; заглавена контакт брава – од 2004 до 2005, промена на бравата Погон • Дефект на автоматизиран менувач – најчесто кај бензинци; дефект на механиката – до 2006 Каросерија • Лошата синхронизација на задвижувањето на покривот со електрика предизвикува кинење на платното – кабриолет до 2006, префрлување од два на еден електромотор; дефект на електрика за подигнување на прозорци – во 2006

0-50 000 km Просек во класа

50-100 000 km

100-150 000 km

Опел Вектра

Просек во класа

Опел Вектра

Просек во класа

Опел Вектра

Според процент на дефекти

1)

Без значајни дефекти

81,6 %

73,8 %

59,5 %

54,0 %

42,9 %

42,8 %

Со мали дефекти

11,8 %

17,6 %

24,7 %

28,5 %

32,5 %

33,3 %

Со значајни дефекти

6,6 %

8,6 %

15,9 %

17,5 %

24,6 %

23,8 %

Подвозје, управување

4,4 %

5,6 %

13,9 %

11,4 %

24,4 %

15,8 %

Мотор, екологија

3,9 %

6,0 %

12,8 %

20,5 %

24,8 %

32,1 %

Каросерија, кабина

2,0 %

1,5 %

3,8 %

3,5 %

6,1 %

5,4 %

Сопирачки

6,3 %

6,3 %

15,8 %

12,4 %

26,4 %

18,9 %

Електрика, електроника, светла

11,3 %

17,8 %

30,6 %

35,2 %

51,5 %

51,5 %

Според група1)

ВОЗНИ СВОЈСТВА Стабилност: На нерамен пат, возилото станува немирно и мора многу да се работи со воланот. И покрај контролата на стабилност, на замрзнат пат може да се случи возилото да се изврти Однесување во свијоци: Силно подуправување во свијоци Управливост: Повратната сила на управувањето е пресилна, индиректен пренос со четири вртежи од крај до крај Управување: Бавна реакција при нагло вртење и слаба прецизност. БЕЗБЕДНОСТ Сопирачки: Просечно дејство, пат на сопирање 44 метри Концепт: Нема мачкини окца при отворена врата Безбедносни системи: Три од пет ѕвездички според старите норми на ЕуроНцап, добра странична заштита, потпросечна заштита при челен судир. Воздушни перници не се нудат Заштита на деца: Смее да се користат само детски седишта од Смарт, затоа што совозачката воздушна перница не се исклучува.

добра изработка • богата понуда на корисен прибор • лесно влегување, висока каросерија • просторно чувство • големи, анатомски седишта • контрола на стабилност • евтино одржување • малку простор за паркирање нема резервно тркало • амортизацијата е некомфорна • мал резервоар

Технички податоци за Смарт Форту Купе Пасија Мотор и погон Вид на мотор/цилиндри..................... бензинец/3 Норма на издувни гасови..................... Еуро4, 5Л Зафатнина.................................................698 cm3 Моќност..................................61 КС при 5250/min Вртежен момент.................. 95 Nm при 2000/min Погон и пренос.............................Назад, 6-степен автоматизиран менувач Подвозје и гуми Големина на гуми...............................145/65R15Т Сопирачки напред/назад.....................Диск/Диск Круг на вртење лево/десно................... 8,9/8,9 m Перформанси Крајна брзина......................................... 135 km/h

1.549 mm

Предности и недостатоци на моделот (за Смарт Форту Купе Пасија од 2004 година)

Покажува колкав процент од проверените возила од овој модел не покажале дефекти, имале мали дефекти или имале значајни дефекти. За споредба, во левата колона на секоја класа на километража е наведен просекот од возилата во класата. Црвената боја означува вредност полоша од просекот во класата на возилото.

1)

0-100 km/h.....................................................15,5 s 60-100 km/h во II/III степен............................9,0 s Потрошувачка во L/100 km Град....................................................................5,9 Пат......................................................................4,2 Автопат...............................................................7,0 Просек................................................................5,5

2.500 mm

Димензии и тежини Должина/ширина/висина....2500/1515/1549 mm Багажник........................................................145 L Празно возило/носивост..................... 745/245 kg Товар на покрив................................................- kg Приколка со сопирачки.....................................- kg Резервоар/ Досег..............................33 L/ 700 km

05/2012 63


Импресија СРТ Вајпер

Змијата

отров

се вр

Вајпер можеби ја нема техничката искристализираност на европските суперспортски машини, но затоа во себе носи нешто посебно и секој детал е внимателно одбран за да се оправда реномето на жива легенда

Суперспортист од најплеменита врста После долг период на неизвесност спортскиот оддел на групацијата Крајслер, СРТ, ја лансира петата генерација на Вајпер и докажува дека нема намера да се откаже од спортската икона давајќи го најдоброто од себе за да создаде суперспортист од најплеменита врста

76 05 /2012

Б

ескомпромисен, див, пуритански, поставен врз основите на американскиот принцип дека за зафатнината нема замена, Вајпер e единствениот автомобил којшто станал легенда за време на своето постоење. Затоа подготвувањето на неговиот наследник траеше долго, а целиот развој се одвиваше со должен респект како од инженерите, така и од тимот на дизајнери на спортскиот оддел на групацијата Крајслер, СРТ. Секој технички и дизајнерски детал е внимателно одбран за да се оправда реномето на жива легенда. Вајпер можеби ја нема техничката искристализираност на европските суперспортски машини, но затоа во себе носи нешто посебно. Содржина која што како елемент, во недостаток на соодветни параметри да се објасни

физички, се нарекува душа. Новиот Вајпер има тело на бог. Став кој искажува моќ и влева стравопочит поддржан од напумпаните, но витко извајани мускули. Змиското се препознава само по намрштениот поглед и способноста да нападне со молскавична брзина. Токму затоа е одбран и беџот на змија лутица во акт на напад кого членовите на Американскиот клуб на Вајпер го нарекуваат Страјкер. СОЗДАДЕН СО КОРИСТЕЊЕ НА ВРВНА ТЕХНОЛОГИЈА И ПРЕМИУМ МАТЕРИЈАЛИ СРТ ВАЈПЕР Е ПОДГОТВЕН ДА СЕ ФАТИ ВО КОСТЕЦ СО НАЈДОБРИТЕ ВИСОКОПЕРФОРМАНСНИ АВТОМОБИЛИ НА СВЕТОТ

Ударот на отровницата продолжува преку комплетно реконструираниот 8,4-литарски мотор со десет цилиндри, способен преку задните тркала

да испорача 640 КС и 814 њутнметри. Целосно изработен од алуминиум и поставен напред-централно зад предната оска во шасија која има поголе-


вница

рати

ЗМИСКИ ОЧИ ПРОЕКТОРИТЕ БИКСЕНОН И БЕЛИТЕ СВЕТЛЕЧКИ ДИОДИ ФОРМИРААТ ЗЛОКОБНА КОНФИГУРАЦИЈА КОЈА НАЛИКУВА НА ЗМИСКИ ОЧИ

Совршен баланс Тежинската распределба предна/задна оска од 50/50 доаѓа од моторот поставен зад предна оска, или напред-централно. Рачно изработената шасија е просторна рамка од цевки од високолегиран челик во која одредени врски се скрутуваат со магнезиум, алуминиум и карбон-фибер. За половина поголемата отпорност на усукување е добиена со поставување на профил-X врзан во четири агли кој го покрива моторот и доаѓа од светот на трките. Крутата и лесна шасија со поширока трага е основа за подобра возна динамика.

ЗМИСКА КОЖА ИЗГАСЕНИ ЗАДНИТЕ СВЕТЛА ИМААТ ТЕКСТУРА НА ЗМИСКА КОЖА. КОГА ЌЕ СВЕТНАТ СВЕТЛЕЧКИТЕ ДИОДИ СЕ ДОБИВА КРИСТАЛЕН ЕФЕКТ

ма крутост за 50% и допринесува за намалување на вкупната тежина на Вајпер за 70 килограми, моторот ветува забрзување како од вистински

катапулт. Од место до 60 милји на час за 3,3 секунди, или за 0,1 секунда подобро од претходникот. Со карактеристичниот кров како

двоен меур кој ослободува повеќе простор за глава, за кога се вози со кацига, купето, родстерот е оставен за некои други времиња, доаѓа во две

верзии: СРТ Вајпер и поекстремна СРТ Вајпер ГТС која носи поцврсто подвозје погодно за на патека со амортизери на Билштејн со два модуси на работа. Изработката е рачна. Браниците, хаубата, кровот и застаклениот капак на багажникот се од карбон-фибер, а вратите и задните крила од алуминиум. Само со рачна изработка е можно да се изведат облините на каросеријата чив дизајн е еволуција, модерна интерпретација на најпривлечната, втора генерација на Вајпер. Вeштите прсти на американските занаетчии рачно ја изработуваат и внатрешноста целосно поставена со кожа која го нагласува престижот очекуван од американската икона. Верен на своето тркачко наследство Вајпер е брутален и подготвен за тркачка писта. Бруталноста сега е 05/2012 77



AutoFocus No 57