Issuu on Google+

kwartalnik teleinformatyczny

Informacja zawsze,

z ka˝dego miejsca... mPay — za parkowanie p∏acimy przez komórk´ Zimowa Konferencja Teleinformatyczna ATM — Zakopane Biuletyn firmy ATM S.A.

nr 1/2008 (33)


OD REDAKCJI

¸àcznoÊç bez przerwy, ale z umiarem SPIS TREÂCI

P∏atnoÊci za parkowanie w systemie mPay.........................3 Zastosowania multimedialne sieci komórkowych......................5 Domowe centrum rozrywki ......8 Dobra atmosfera do gadu-gadu ............................10 WWW — antypodsumowanie ..................12 Medyczne Impulsy.....................14

Konferencja ATM. Metoda na kontent ...................16

Wielka Gala grupy kapita∏owej ATM ............18 AktualnoÊci .................................19 Szachista-finansista .................22

2

ATMqsfera

Dla wielu mened˝erów coraz wa˝niejsze staje si´, aby ich pracownicy nie tracili kontaktu z firmà. Jakikolwiek wyjazd — bez wzgl´du na odleg∏oÊç — przestaje byç dziÊ powodem utraty ∏àcznoÊci z centralà (chyba ˝e nast´puje ona z rozmys∏em). Naczelnym has∏em sta∏a si´ mo˝liwoÊç utrzymania sta∏ego kontaktu: „zawsze — zewszàd — w jakikolwiek sposób”. Zjawisko to ju˝ jakiÊ czas temu przenios∏o si´ na nasze ˝ycie prywatne. Chcemy móc zadzwoniç do rodziny i znajomych — zawsze, z ka˝dego miejsca. Chodzi o to, by z hipermarketu móc skonsultowaç z ˝onà list´ zakupów, dowiedzieç si´, czy wszystko jest w porzàdku z naszymi ma∏ymi dzieçmi itd. Stàd nieprawdopodobny rozwój telefonii komórkowej. Samo po∏àczenie g∏osowe szybko jednak przesta∏o wystarczaç. Potrzebà chwili sta∏o si´ przesy∏anie wiadomoÊci tekstowych, a potem multimedialnych: muzyki, zdj´ç, a tak˝e filmów. Telefon dawno przesta∏ byç wy∏àcznie „s∏uchawkà” do rozmawiania. Organizator, aparat fotograficzny i kamera w telefonie komórkowym nikogo ju˝ nie zaskakujà. I powszechna jest opinia, ˝e rynek multimedialnych zastosowaƒ dla telefonów komórkowych b´dzie si´ nadal szybko rozwija∏ — pisze o tym Konrad Ciecierski (s. 5). Âwietnym przyk∏adem mogà byç osiàgni´cia, jakie notuje nasza spó∏ka zale˝na mPay. Podczas Kongresu GSMA w Barcelonie zosta∏a uznana za jednà z najbardziej innowacyjnych firm na Êwiecie. A w Zarzàdzie Dróg Miejskich w Warszawie wdro˝ono pilotowy system p∏atnoÊci mobilnych za parkowanie (s. 3). Ma

Biuletyn informacyjny firmy ATM S.A. ISSN 1428-6513 Redaktor naczelny: Mieczys∏aw T. Starkowski Rada programowa: Marek Montoya, Artur Thielmann, Dariusz Wichniewicz Redakcja techniczna: El˝bieta Figurska Projekt makiety, sk∏ad i druk: MacArt Projekt Korekta, kolporta˝: Beata Wa˝yƒska Kontakt do redakcji: atmosfera@atm.com.pl

szans´ staç si´ sukcesem komercyjnym równie˝ w innych miastach. W przysz∏oÊci — tak˝e za granicà. Odpowiedzià na oczekiwania mobilnego Êwiata jest telewizja w telefonie komórkowym. Mówi∏ o tym Maciej Staszak, dyrektor dzia∏u produktów multimedialnych ATM S.A., podczas konferencji „Metoda na kontent, czyli jak radziç sobie z rosnàcà iloÊcià danych”, organizowanej przez naszà firm´ tradycyjnie w Zakopanem (s. 16). Na Êwiecie ju˝ ponad 220 operatorów telefonii komórkowej uruchomi∏o mobilne us∏ugi wideo! ATM jest gotowy na te wyzwania. Oferuje ATM Mobile TV — system dystrybucji dowolnych treÊci multimedialnych do urzàdzeƒ mobilnych. Czy wszystkie te rozwiàzania oznaczajà wy∏àcznie post´p, z którego powinniÊmy si´ cieszyç? Niekoniecznie. Ogrom danych w Internecie bez wàtpienia przyt∏acza nas ju˝ teraz, co zdecydowa∏o o sukcesie wyszukiwarek. Natomiast Sieç pozostaje wcià˝ na poziomie luênej siatki niezobowiàzujàcych odnoÊników, bez sprawnej struktury u∏atwiajàcej wyszukiwanie wartoÊciowej informacji. Jej wzbogacanie o kolejnà porcj´ cyfrowego kontentu na pewno nie u∏atwi nam nawigacji czy wyboru. Tak czy inaczej, postarajmy si´ nie daç si´ uwieÊç maszynom, pisze Artur Thielmann, doradca zarzàdu ATM (s. 12). Zostawmy je tam, gdzie ich miejsce. Nie zast´pujmy blogiem wyjÊcia z przyjació∏mi na kr´gle! ˚ycz´ Paƒstwu ciekawej lektury. Mieczys∏aw T. Starkowski

ATM S.A. ul. Grochowska 21a, 04-186 Warszawa tel.: 0 22 51 56 100, faks: 0 22 51 56 600 customer@atm.com.pl, www.atm.com.pl ATM S.A., Oddzia∏ Katowice ul. Pod M∏ynem 1c, 40-310 Katowice tel.: 0 32 35 95 661, faks: 0 32 35 95 660 katowice@atm.com.pl


SYSTEMY WS PA R C I A B I Z N E S U

P∏atnoÊci za parkowanie

w systemie mPay

Mieczys∏aw T. Starkowski Kilka lat temu znalezienie wolnego miejsca na samochód w centrum Warszawy w ciàgu dnia roboczego graniczy∏o z cudem. Sytuacja poprawi∏a si´ troch´ po wprowadzeniu stref p∏atnego parkowania. Pojawi∏y si´ jednak inne problemy. Wi´kszoÊç z nich rozwiàzuje system p∏atnoÊci przez telefon. Znamy doskonale t´ sytuacj´. Uda∏o nam si´ znaleêç wolne miejsce. To ju˝ daje poczucie szcz´Êcia. Ale po chwili konstatujemy, ˝e nie mamy dosyç monet.W pobli˝u nie ma oczywiÊcie kiosku, a my spieszymy si´ na spotkanie. Nawet je˝eli mamy troch´ drobnych, stres nas nie opuszcza. Na przyk∏ad p∏acimy za godzin´ parkowania, a w nast´pnej chwili okazuje si´, ˝e umówiony z nami rozmówca nie dojedzie. Pieniàdze stracone. Albo odwrotna sytuacja. Rozmawia∏o nam si´ tak dobrze, ˝e ani si´ spostrzegliÊmy, jak min´∏y dwie godziny. Tymczasem nasze auto zosta∏o ju˝ zablokowane przez stra˝ników miejskich. Dlatego mPay, spó∏ka zale˝na ATM S.A., wraz z Zarzàdem Dróg Miejskich w Warszawie uruchomi∏y testowo us∏ug´ p∏atnoÊci za parkowanie przy u˝yciu telefonów komórkowych. Jest to nowoczesna us∏uga, pozwalajàca wnosiç op∏aty dok∏adnie za rzeczywisty czas postoju. Zdaniem pomys∏odawców jest to rozwiàzanie rewolucyjne, a pierwsi u˝ytkownicy ju˝ je doceniajà. — Zwi´kszy to zadowolenie kierowców oraz przychody bud˝etu miasta, obni˝ajàc jednoczeÊnie koszty funkcjonowania strefy p∏atnego parkowania — mówi Maciej Michniewicz, dyrektor ds. parkowania ZDM. — Ponadto testowe wdro˝enie us∏ugi p∏atnoÊci za parkowanie przy pomocy mPay zosta∏o zrealizowane bez ˝adnych kosztów po stronie miasta. — Cieszy nas, ˝e aplikacja, którà Polkomtel wdro˝y∏ jako pierwszy operator telekomunikacyjny w Polsce, znalaz∏a uznanie — dodaje Dariusz Boduch, zast´pca dyrektora dzia∏u rozwoju produktów i us∏ug w Polkomtel S.A., operatorze sieci Plus, Simplus i Sami Swoi. — JesteÊmy przekonani, ˝e rozwiàzanie, które

wspólnie z mPay oferujemy, ma szans´ pokazaç Êwiatu, ˝e jesteÊmy krajem bardzo innowacyjnym. Weryfikacja op∏at za parkowanie odbywa si´ z wykorzystaniem technologii NFC (Near Field Communication) zastosowanej w karcie parkingowej. Stra˝nik miejski wyposa˝ony przez mPay w telefon komórkowy z funkcjà NFC przyk∏ada go do karty parkingowej umieszczonej na szybie samochodu. Powstaje pole elektromagnetyczne, które indukuje si´ w antenie umieszczonej w karcie i zasila znajdujàcy si´ tam mikroprocesor. W odpowiedzi mikroprocesor przesy∏a drogà radiowà identyfikator karty parkingowej do telefonu, który nast´pnie przekazuje go do serwera mPay. Po sprawdzeniu identyfikatora, na telefon stra˝nika przesy∏ana jest informacja o stanie op∏aty parkingowej. Ca∏y proces trwa zaledwie kilka sekund. Wykorzystana technologia znacznie upraszcza i przyspiesza sprawdzenie wniesienia op∏aty w porównaniu z tradycyjnym biletem papierowym. — Na razie prowadzimy test — podkreÊla Maciej Michniewicz. — Odbieramy wiele telefonów z pytaniami o us∏ug´. W zasadzie nie ma uwag krytycznych. Dlatego chcielibyÊmy wprowadziç jà na sta∏e. — mPay jest pierwszà firmà w Polsce (i prawdopodobnie pierwszà na Êwiecie) oferujàcà komercyjnie us∏ug´ p∏atnoÊci mobilnych z u˝yciem technologii NFC — wyjaÊnia Henryk Ku∏akowski, prezes mPaya. — Zaletà tego rozwiàzania jest mo˝liwoÊç wykorzystania aparatu telefonicznego NFC (na przyk∏ad Nokia 6131), bez koniecznoÊci instalowania dodatkowego oprogramowania. Wykorzystywane sà standardowe funkcje telefonu oferovv wane przez producenta.

mPay, spó∏ka zale˝na ATM S.A., wraz z Zarzàdem Dróg Miejskich w Warszawie uruchomi∏y

testowo us∏ug´ p∏atnoÊci za parkowanie przy u˝yciu telefonów komórkowych.

Weryfikacja op∏at za parkowanie odbywa si´ z wykorzystaniem

technologii NFC (Near Field Communication) zastosowanej w karcie parkingowej.

— mPay jest pierwszà firmà w Polsce (i prawdopodobnie pierwszà na Êwiecie) oferujàcà komercyjnie us∏ug´ p∏atnoÊci mobilnych z u˝yciem technologii NFC — wyjaÊnia

Henryk Ku∏akowski, prezes mPaya.

ATMqsfera

3


SYSTEMY WS PA R C I A B I Z N E S U

Obecnie mówi si´ o dwóch modelach wykorzystania technologii NFC do obs∏ugi p∏atnoÊci mobilnych: rozliczaniu transakcji po stronie sprzedawcy lub klienta. Pierwszy model, promowany m. in. przez Vis´ (Visa Wave), MasterCard (PayPass) oraz organizacj´ GSMA (Pay-Buy-Mobile) zak∏ada, ˝e telefon komórkowy jest wykorzystywany jako substytut karty p∏atniczej w punktach, w których akceptowane sà równie˝ karty bezstykowe. W tym przypadku zarówno sprzedawc´, jak i klienta nale˝y wyposa˝yç w nowe urzàdzenia: telefon NFC u klienta oraz czytnik NFC u sprzedawcy. Rozwiàzanie takie wymaga stosunkowo du˝ych inwestycji (wymiana terminali), co

Natomiast drugi model wykorzystania technologii NFC (w którym mPay jest Êwiatowym liderem) zak∏ada, ˝e p∏acenie telefonem jest identyczne jak inne podstawowe funkcje telefonów NFC, a sama technologia stanowi jedynie dodatek u∏atwiajàcy korzystanie z systemu p∏atnoÊci mobilnych. Kluczowà kwestià jest fakt, ˝e korzystanie z systemu mPay nie wymaga posiadania telefonu NFC. Us∏uga jest dost´pna przy u˝yciu ka˝dego modelu telefonu znajdujàcego si´ na rynku, a sama p∏atnoÊç jest tak prosta jak dzwonienie do innej osoby: wybiera si´ numer telefonu widoczny na naklejce u sprzedawcy i wykonuje po∏àczenie.

Instrukcja parkowania Karta parkingowa mPay s∏u˝y do oznakowania pojazdu, którego kierowca op∏aca parkowanie przy u˝yciu telefonu komórkowego. Us∏uga jest przeznaczona dla osób korzystajàcych z p∏atnoÊci mPay w wybranych sieciach telefonii komórkowej i parkujàcych w strefie p∏atnego parkowania niestrze˝onego. Aktywacja Karta parkingowa zaczyna dzia∏aç po aktywacji: krok 1: Wybierz numer *145*9*mPayID# (np. *145*9*22138985#, gdzie mPayID to oÊmiocyfrowy numer z karty, którà znajdziesz w opakowaniu) i wciÊnij klawisz dzwonienia. UWAGA: Po dokonaniu po∏àczenia masz limitowany czas na wykonanie aktywacji. krok 2: Po wyÊwietleniu tekstu na ekranie telefonu wciÊnij przycisk ODPOWIEDè (lub równowa˝ny) i wprowadê numer rejestracyjny pojazdu, który chcesz oznakowaç kartà parkingowà i wciÊnij klawisz WYÂLIJ (lub równowa˝ny). O aktywacji zostaniesz poinformowany specjalnym komunikatem, który pojawi si´ na wyÊwietlaczu. krok 3: Po aktywacji przyklej kart´ parkingowà od strony wn´trza pojazdu, w prawym dolnym rogu przedniej szyby, bezpoÊrednio nad naklejkà z numerem rejestracyjnym. W∏àczenie parkowania Op∏ata parkingowa pobierana jest dok∏adnie za czas postoju pojazdu. krok 1: Wybierz numer *145*mPayID# i wciÊnij przycisk dzwonienia. Post´puj wed∏ug poleceƒ pojawiajàcych si´ na ekranie. przyk∏ad: Chcàc zap∏aciç za parkowanie pojazdu o numerze karty parkingowej (mPayID) 22138985, nale˝y wykonaç po∏àczenie pod numer *145*22138985# krok 2: Potwierdê transakcj´ kodem PIN. krok 3: Potwierdzenie w∏àczenia op∏aty za parkowanie otrzymasz w wiadomoÊci SMS bezpoÊrednio po wykonaniu transakcji. Wy∏àczenie parkowania krok 1: Wybierz numer *145*mPayID# i wciÊnij przycisk dzwonienia. Post´puj wed∏ug poleceƒ pojawiajàcych si´ na ekranie. Po wykonaniu po∏àczenia otrzymasz informacj´ o dotychczas naliczonej op∏acie. krok 2: JeÊli chcesz zakoƒczyç transakcj´, w odpowiedzi wyÊlij cyfr´ „1” lub znak „*”. krok 3: Otrzymasz wiadomoÊç SMS z potwierdzeniem zakoƒczenia transakcji oraz naliczonà kwotà.

Us∏uga jest dost´pna przy u˝yciu ka˝dego modelu telefonu znajdujàcego si´ na rynku,

a sama p∏atnoÊç jest tak prosta jak dzwonienie do innej osoby: wybiera si´ numer telefonu widoczny na naklejce u sprzedawcy i wykonuje po∏àczenie.

4

ATMqsfera

oznacza d∏ugi czas budowania rynku. Spraw´ komplikuje fakt, i˝ brakuje telefonów NFC. Nie ma te˝ jasno okreÊlonych modeli biznesowych, w których do istniejàcego podzia∏u prowizji (bank–agent rozliczeniowy–Visa/ MasterCard) do∏àcza jeszcze operator telekomunikacyjny oraz opcjonalnie wydawca certyfikatu bezpieczeƒstwa. P∏atnoÊci mobilne w opisanym powy˝ej modelu nie sà nastawione na budowanie nowego rynku akceptantów, a raczej na zastàpienie kart p∏atniczych telefonami komórkowymi.

Z us∏ugi p∏atnoÊci za parkowanie przez telefon komórkowy od po∏owy lutego br. mogà korzystaç u˝ytkownicy sieci Plus, Simplus, MixPlus, Sami Swoi, Play oraz mBank mobile. O dost´pnoÊci us∏ugi informujà specjalne naklejki na parkomatach. Karty parkingowe sà dystrybuowane w wybranych kioskach w obr´bie warszawskiej strefy p∏atnego parkowania. Trwajà rozmowy z w∏adzami innych du˝ych polskich miast, a tak˝e z pozosta∏ymi w operatorami komórkowymi.


TECHNOLOGIA

Zastosowania multimedialne sieci komórkowych Konrad Ciecierski

W koƒcu 2007 roku obchodziliÊmy pi´çdziesi´ciolecie wynalezienia tranzystora. Jednà z dziedzin techniki, która najbardziej skorzysta∏a z tego wynalazku — a wr´cz si´ dzi´ki niemu rozwin´∏a — jest niewàtpliwie telekomunikacja.

W ostatnich latach rozkwit prze˝ywajà szczególnie transmisja danych oraz telefonia, zw∏aszcza GSM. Z po∏àczenia obu tych technologii powsta∏y popularne obecnie telefony multimedialne, wyposa˝ane w radio, aparat fotograficzny, kamer´, odtwarzacz MP3 i umo˝liwiajàce oglàdanie filmów.

Praktyczne zastosowania multimedialne Aby wprowadziç porzàdek i nie przygotowywaç materia∏ów multimedialnych w kilkudziesi´ciu mo˝liwych rozdzielczoÊciach, u˝ywa si´ w kodowaniu kilku typowych formatów: Nazwa formatu SQCIF

SzerokoÊç obrazu (w pikselach)

WysokoÊç obrazu (w pikselach)

128

96

QCIF

176

144

CIF

352

288

4CIF

704

576

Zazwyczaj podczas kompresji wideo materia∏ koduje si´ tak, aby otrzymany film charakteryzowa∏ si´ okreÊlonà przep∏ywnoÊcià (bitrate). Jest to liczba bitów, które muszà byç przes∏ane poprzez po∏àczenie êród∏o–odbiorca, aby film by∏ p∏ynnie odtwarzany. OczywiÊcie parametr ten jest w sposób nierozerwalny

powiàzany z jakoÊcià materia∏u otrzymanego po zakodowaniu. Generalnie im ni˝szy jest bitrate, tym gorszej jakoÊci otrzymuje si´ materia∏ wynikowy. Bitrate jest okreÊlany w takich samych jednostkach jak pr´dkoÊç transmisji, tzn. kbit/s lub dla filmów o wi´kszej rozdzielczoÊci i jakoÊci — Mbit/s. Kodowanie mo˝e si´ odbywaç ze sta∏à lub zmiennà wartoÊcià parametru bitrate. Je˝eli jego wartoÊç ma byç sta∏a, jest ona w zasadzie niezmienna przez ca∏y czas odtwarzania materia∏u multimedialnego, z niewielkimi tylko odchyleniami od zadanej wartoÊci. Gdy kodowanie jest przeprowadzanie ze zmiennà wartoÊcià parametru bitrate, to znajduje si´ on w zdefiniowanym przedziale. OkreÊla si´ jedynie wartoÊç Êrednià, jakà ma przyjàç ca∏y materia∏. Podczas kompresji u˝ywa si´ tak˝e ró˝nych algorytmów kodowania. Ich wybór jest cz´sto nawet wa˝niejszy ni˝ wartoÊç bitrate. Zakodowanie tego samego filmu,z tym samym parametrem bitrate, ale przy u˝yciu ró˝nych algorytmów kompresji, mo˝e daç materia∏y wynikowe o diametralnie ró˝nej jakoÊci obrazu. Na przyk∏ad do zakodowania materia∏u Full HD w bardzo dobrej jakoÊci przy u˝yciu algorytmu kodujàcego H.264 nale˝y stosowaç bitrate rz´du 15 Mbit/s, natomiast przy u˝yciu metody kompresji stosowanej na p∏ytach vv

Zakodowanie tego samego filmu, z tym samym parametrem bitrate, ale przy u˝yciu

ró˝nych algorytmów kompresji, mo˝e daç materia∏y wynikowe o diametralnie ró˝nej jakoÊci obrazu.

Gdy mamy do czynienia ze sta∏ym ∏àczem

o niezmiennej przepustowoÊci, zakodowanie filmu tak, aby mo˝na go by∏o „na bie˝àco” transmitowaç, jest dosyç proste.

ATMqsfera

5


TECHNOLOGIA

W przypadku sieci komórkowych

okreÊlenie rzeczywistej przep∏ywnoÊci ∏àcza

2~4 Mbit/s

jest skomplikowane.

~384 kbit/s

70~440 kbit/s

32~48 kbit/s

Przep∏ywnoÊç w zale˝noÊci V od systemu transmisji danych

Na pr´dkoÊç transmisji wp∏ywa obcià˝enie

sieci operatora czy stopa b∏´dów, zale˝na m.in. od odleg∏oÊci mi´dzy tacjà bazowà a abonentem.

GPRS

DVD — czyli MPEG2 — wartoÊç ta powinna wynosiç oko∏o 25 Mbit/s. Gdy mamy do czynienia ze sta∏ym ∏àczem o niezmiennej przepustowoÊci, zakodowanie filmu tak, aby mo˝na go by∏o „na bie˝àco” transmitowaç, jest dosyç proste. Wymagane jest tylko, aby ca∏y strumieƒ zawierajàcy film, czyli suma bitrate dla dêwi´ku i wideo, by∏ mniejszy od przepustowoÊci ∏àcza. Je˝eli ta regu∏a nie jest spe∏niona, materia∏ nie jest dostarczany na czas i pojawiajà si´ przerwy w odtwarzaniu nazwane buforowaniem, które polega na zatrzymaniu emisji materia∏u, dopóki jego dostatecznie du˝a cz´Êç, wystarczajàca na nieprzerwanà transmisj´ przez okreÊlony czas (np. kilkanaÊcie sekund) nie znajdzie si´ w urzàdzeniu odtwarzajàcym. Dopiero wtedy rozpoczyna si´ odtwarzanie. Jest oczywiste, ˝e takie oglàdanie filmu na raty nie jest komfortowe i zdecydowanie zniech´ca odbiorc´.

EDGE

UMTS

HSDPA/HSUPA

W telefonie trudniej W przypadku sieci komórkowych okreÊlenie rzeczywistej przep∏ywnoÊci ∏àcza jest skomplikowane. Dla ka˝dej z generacji mo˝na mówiç o jej maksymalnej wartoÊci, jednak nie mo˝e byç ona gwarantowana. Zale˝y to od wielu uwarunkowaƒ, cz´sto niezale˝nych od u˝ytkownika telefonu. Na pr´dkoÊç transmisji wp∏ywa obcià˝enie sieci operatora czy stopa b∏´dów, zale˝na m.in. od odleg∏oÊci mi´dzy stacjà bazowà a abonentem. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt przenoszenia ruchomego u˝ytkownika mi´dzy stacjami bazowymi. Jest to niemal niezauwa˝alne przy transmisji rozmowy telefonicznej; niestety, przy transmisji danych mo˝e byç sporym problemem. W sytuacji, gdy u˝ytkownik oglàdajàcy film przemieszcza si´ z zasi´gu nadajnika pracujàcego w standardzie UMTS do nadajnika dysponujàcego tylko EDGE, jego maksymalna mo˝liwa pr´dkoÊç transmisji gwa∏towanie

Rozmiary i proporcje V wyÊwietlanego ekranu SQCIF QCIF

CIF

4CIF

6

ATMqsfera


TECHNOLOGIA

maleje. Film, który poprawnie si´ odtwarza∏ w zasi´gu pierwszego nadajnika, zaczyna si´ buforowaç. Aby zaradziç takim problemom, coraz cz´Êciej stosuje si´ algorytmy, które umo˝liwiajà telefonowi automatyczne prze∏àczanie si´ na wersj´ materia∏u z odpowiednim dla aktualnej pr´dkoÊci transmisji parametrem bitrate. Rozwiàzanie takie, zwane adaptacjà transmisji, jest ju˝ obecnie dost´pne np. w serwerze strumieniujàcym opracowanym przez Dzia∏ Rozwoju Nowych Technologii ATM S.A. Zosta∏o ono przetestowane przez jednego z polskich operatorów sieci komórkowych. W czasie testów, w których bra∏y udzia∏ rozwiàzania wielu znanych mi´dzynarodowych korporacji telekomunikacyjnych, serwer ATM otrzyma∏ najlepsze oceny.

Ochrona praw autorskich w sieciach komórkowych Wsz´dzie tam, gdzie mamy materia∏ multimedialny w postaci cyfrowej, istnieje potencjalna mo˝liwoÊç wykonania jego idealnej kopii. Zjawisko nielegalnych kopii filmów czy te˝ muzyki jest na Êwiecie powszechne i w∏aÊciciele praw autorskich podejmujà ró˝ne dzia∏ania, aby mu przeciwdzia∏aç. Jednym ze sposobów jest technologia DRM (Digital Rights Management). Jako przyk∏ady technologii DRM mo˝na wymieniç szyfrowanie CSS stosowane w p∏ytach DVD czy AACS u˝ywane w HD DVD i Blue Ray. OczywiÊcie nie ma zabezpieczeƒ nie do z∏amania. Film musi zostaç w którymÊ momencie u odbiorcy koƒcowego odszyfrowany, inaczej nie da∏oby si´ go obejrzeç. Na tym etapie najcz´Êciej dochodzi do z∏amania systemu zabezpieczeƒ. Podczas odszyfrowywania zakodowanego materia∏u w programie odtwarzajàcym znajduje si´ pe∏ny klucz kryptograficzny. Je˝eli uda si´ go odczytaç, to

potem za jego pomocà mo˝na usunàç zabezpieczenia chroniàce treÊç multimedialnà. Z technologià DRM kontrowersje sà zwiàzane niemal od jej powstania. Cz´sto jej ubocznym dzia∏aniem jest nawet utrudnione u˝ywanie legalnie posiadanych materia∏ów multimedialnych. Kontrowersje te zwi´kszy∏y si´ jeszcze, gdy w 2005 roku okaza∏o si´, ˝e jedna z najwi´kszych firm multimedialnych instalowa∏a w∏asne komponenty DRM na komputerach u˝ytkowników nie tylko ich o tym nie informujàc, ale wr´cz to przed nimi ukrywajàc. W zastosowaniach mobilnych technologia DRM jest realizowana poprzez standard OMA DRM (Open Mobile Alliance Digital Rights Management). Jest to system zarzàdzania prawami autorskimi opracowany przez organizacj´ przygotowujàcà otwarte jawne standardy dotyczàce zastosowaƒ w sieciach komórkowych. OMA zrzesza najwi´kszych Êwiatowych producentów i operatorów telefonów komórkowych. Jednà z funkcji OMA DRM, którà ka˝dy mo˝e ∏atwo zauwa˝yç, jest Forward Lock — zakaz przesy∏ania dalej — stosowany na przyk∏ad w dzwonkach czy tapetach kupionych lub fabrycznie instalowanych w telefonie. Uniemo˝liwia on wys∏anie dzwonka zakupionego i zapisanego w pami´ci telefonu. OczywiÊcie taki dzwonek nie jest równie˝ widoczny, gdy telefon zostanie pod∏àczony do komputera. Telefon dawno przesta∏ byç ju˝ tylko s∏uchawkà do rozmawiania. Nikogo ju˝ nie zaskakuje aparat zawierajàcy organizator, aparat fotograficzny i odtwarzajàcy filmy. Mo˝na bez ryzyka stwierdziç, ˝e rynek multimedialnych zastosowaƒ dla telefonów komórkowych b´dzie si´ rozwija∏, w niewielkim tylko stopniu zale˝ny od chwilowych trendów w gospodarce.

Aby zaradziç takim problemom,

coraz cz´Êciej stosuje si´ algorytmy, które umo˝liwiajà telefonowi automatyczne prze∏àczanie si´ na wersj´ materia∏u

z odpowiednim dla aktualnej pr´dkoÊci transmisji parametrem bitrate.

Zjawisko nielegalnych kopii filmów czy te˝ muzyki jest na Êwiecie powszechne i w∏aÊciciele praw

autorskich podejmujà ró˝ne dzia∏ania, aby mu przeciwdzia∏aç. Jednym ze sposobów jest

technologia DRM (Digital Rights Management).

Jednà z funkcji OMA DRM, którà ka˝dy mo˝e ∏atwo zauwa˝yç, jest Forward Lock

— zakaz przesy∏ania dalej — stosowany na przyk∏ad w dzwonkach czy tapetach kupionych lub fabrycznie instalowanych w telefonie.

w

ATMqsfera

7


PA RT N E R Z Y

Domowe centrum rozrywki Maciej Staszak

Stosowane obecnie urzàdzenia, tzw. set-top-box, umo˝liwiajà korzystanie z programów przekazywanych za poÊrednictwem telewizji rozsiewczej: naziemnej, kablowej czy satelitarnej. Platforma multimedialna ATM rozszerza te mo˝liwoÊci o bogactwo Internetu — wideo na ˝àdanie i dost´p do przebogatych zasobów Sieci. I to wszystko prawdopodobnie ju˝ nied∏ugo na ekranie odbiornika TV za poÊrednictwem „naszego” STB.

STB sà proste w obs∏udze i zbudowane z myÊlà

o wygodzie u˝ytkowników. T´ funkcjonalnoÊç osiàgni´to przede wszystkim dzi´ki ich integracji z platformà multimedialnà.

STB (set-top box) jest elektronicznym urzàdzeniem pod∏àczanym do telewizora. Umo˝liwia odtwarzanie wideo, dêwi´ku, przeglàdanie stron internetowych, a tak˝e granie w gry komputerowe itp. Wykorzystuje w tym celu transmisj´ satelitarnà, ∏àcze telewizji kablowej, lini´ telefonicznà (w∏àczajàc w to DSL), zwyk∏à anten´ UHF/VHF lub nawet ∏àcze ethernetowe.

W dowolnej sieci Obecnie w Polsce mo˝na doszukaç si´ ponad 3,5 mln tego typu urzàdzeƒ. To dzi´ki nim abonenci platform satelitarnych oraz nieliczni abonenci sieci kablowych czy videostrady mogà korzystaç z mo˝liwoÊci cyfrowej telewizji. Pomimo wielu zalet, STB ma jednak na razie bardzo du˝e ograniczenie: jest „przywiàzany

Broker kontentu

Internet

TreÊci „na ˝àdanie” i „na ˝ywo”

IP (strumieniowanie/ download)

Set-top box

Schemat dzia∏ania V us∏ugi Video On Demand

8

ATMqsfera

Abonent

Abonent


PA RT N E R Z Y

do sieci operatora”, który Êwiadczy us∏ug´. MyÊlàc o tym, aby zniwelowaç t´ barier´ i aby dost´p do us∏ug by∏ jak najbardziej powszechny — a nawet wr´cz wszechobecny — ATM zamierza wprowadziç STB do swojej internetowej platformy multimedialnej ATM Interactive TV. Jest to urzàdzenie abonenckie, które mo˝e pracowaç w dowolnej sieci operatora — wystarczy pod∏àczyç je do Internetu. STB sà proste w obs∏udze i zbudowane z myÊlà o wygodzie u˝ytkowników. T´ funkcjonalnoÊç osiàgni´to przede wszystkim dzi´ki ich integracji z platformà multimedialnà. Nie by∏o to jednak proste. Zaj´∏o sporo czasu in˝ynierom z zespo∏u ATM-Lab pod kierownictwem Paw∏a Pisarczyka. Patrzàc na efekty ich pracy, mo˝na powiedzieç: by∏o warto. Korzystajàc w∏aÊnie z STB, b´dziemy mogli oglàdaç filmy oferowane przez Cinem@na (spó∏k´ zale˝nà ATM) nie tylko na PC, ale równie˝ na odbiorniku TV. Urzàdzenie to umo˝liwia dost´p zarówno do treÊci Standard Definition, jak i serwisów High Definition, tak bardzo rozwijajàcych si´ obecnie na Êwiecie.

Ogromny potencja∏ wzrostu Chcàc poprawiç funkcjonalnoÊç swej platformy, ATM zamierza zaoferowaç u˝ytkownikom odbiorników telewizyjnych serwisy Video

On Demand (na przyk∏ad oferowane przez Cinem@na). Serwisy dost´pne ju˝ dziÊ za poÊrednictwem systemu ATM Interactive TV dla u˝ytkowników komputerów osobistych czy telefonów komórkowych, trafià tak˝e — poprzez zastosowanie STB — do odbiorników telewizyjnych. Oznacza to, ˝e z serwisu wirtualnej wypo˝yczalni wideo, uruchomionego w Internecie, b´dzie móg∏ korzystaç praktycznie ka˝dy. W nieodleg∏ej przysz∏oÊci oprócz serwisów oferowanych w trybie „na ˝àdanie”,

STB b´dzie pozwala∏ na oglàdanie programów telewizyjnych dost´pnych w Internecie równie˝ na ekranie odbiornika telewizyjnego. Wprowadzenie STB do platformy multimedialnej ATM pozwoli wprowadziç funkcjonalnoÊç platformy „co–gdzie–kiedy”, czyli niezale˝nie od tego, gdzie jesteÊ i z jakiego urzàdzenia korzystasz, masz dost´p do oczekiwanych treÊci zarówno „na ˝àdanie”, jak i „na ˝ywo”. Ale nie tylko. Umo˝liwi tak˝e zrobienie kolejnego kroku. STB pozwalajà z jednej strony na wyÊwietlanie treÊci High Definition, a z drugiej — majà mo˝liwoÊç odbioru programów dostarczanych drogà satelitarnà, naziemnà czy kablowà w tzw. technologii rozsiewczej (czyli z jednego punktu do wszystkich u˝ytkowników; DVB — Digital Video Broadcasting). Tym samym urzàdzenia te mogà ∏àczyç w sobie dwa do tej pory bardzo odleg∏e Êwiaty:nadawców telewizyjnych i dominujàcych tam systemów rozsiewczych oraz rodzàcy si´ Êwiat multimediów w Internecie.

ATM zamierza wprowadziç STB do swojej internetowej platformy multimedialnej ATM Interactive TV. Jest to urzàdzenie abonenckie, które mo˝e pracowaç

w dowolnej sieci operatora — wystarczy pod∏àczyç je do Internetu.

Ju˝ za par´ lat… To w∏aÊnie daje nieograniczone mo˝liwoÊci rozwoju i tworzenia nowych standardów, szczególnie w kontekÊcie planów zwiàzanych z wprowadzaniem w naszym kraju cyfrowej telewizji naziemnej. DziÊ w Polsce naziemna telewizja analogowa dociera prawie do 5 mln gospodarstw domowych. Do roku 2012, a najdalej 2014, transmisja analogowa ca∏kowicie zamieni si´ w transmisj´ cyfrowà. Niedawno Ministerstwo Infrastruktury przygotowa∏o rozporzàdzenie mówiàce o rozpocz´ciu procesu cyfryzacji w Polsce. Aby korzystaç z dobrodziejstw cyfryzacji, ka˝dy u˝ytkownik b´dzie musia∏ zaopatrzyç si´ w naziemny dekoder cyfrowy, czyli w∏aÊnie STB. Urzàdzenie zintegrowane z platformà multimedialnà ATM b´dzie nie tylko zwyk∏ym odbiornikiem s∏u˝àcym do odbioru programów telewizyjnych nadawanych drogà naziemnà. Po pod∏àczeniu do Internetu stanie si´ domowym centrum rozrywki. Za poÊrednictwem Internetu b´dziemy mogli korzystaç z treÊci dost´pnych w sieci, a w systemach naziemnych — ze wszystkich programów telewizyjnych i radiowych emitowanych w∏aÊnie tà drogà. I to wszystko na ekranie odbiornika TV za poÊrednictwem w „naszego” STB.

DziÊ w Polsce naziemna telewizja analogowa dociera prawie

do 5 mln gospodarstw domowych. Do roku 2012, a najdalej 2014, transmisja analogowa ca∏kowicie zamieni si´ w transmisj´ cyfrowà.

C Jednà z g∏ównych grup odbiorców majà byç kibice Urzàdzenie

zintegrowane z platformà multimedialnà ATM b´dzie nie tylko zwyk∏ym odbiornikiem s∏u˝àcym do odbioru programów telewizyjnych nadawanych drogà naziemnà.

Po pod∏àczeniu do Internetu stanie si´ domowym centrum rozrywki. ATMqsfera

9


PA RT N E R Z Y

Dobra atmosfera do

gadu-gadu Jaros∏aw Rybus

Z Gadu-Gadu (GG) — najpopularniejszego polskiego komunikatora internetowego — korzysta prawie 6 milionów osób miesi´cznie. To niemal standard komunikacji w polskim Internecie, tak popularny jak numer telefonu czy adres e-mail. Codziennie przez serwery Gadu-Gadu u˝ytkownicy przesy∏ajà kilkaset milionów wiadomoÊci. Obs∏uga stale rosnàcej iloÊci przesy∏anych danych mo˝liwa jest dzi´ki kilkuletniej ju˝ wspó∏pracy Gadu-Gadu S.A. z ATM S.A. W odró˝nieniu od portali horyzontalnych i stron WWW, komunikator ma innà specyfik´ dzia∏ania i wymagania serwerowe. Serwery muszà obs∏ugiwaç na bie˝àco ka˝dà rozmow´ prowadzonà przez u˝ytkowników, ka˝dà wiadomoÊç, jak równie˝ opisy ustawiane na numerach GG — tak˝e wówczas, gdy u˝ytkownik jest wylogowany. To sprawia, ˝e parametry serwerów muszà byç dobrane nie tylko do liczby u˝ytkowników, ale i funkcjonalnoÊci okreÊlonych us∏ug.

My tu Gadu-Gadu, a serwery pracujà

Z Jaros∏aw Rybus

10

ATMqsfera

Dotychczas sam system automatycznej rejestracji nowych kont GG wyda∏ ju˝ ponad 10 milionów numerów, a liczba u˝ytkowników Gadu-Gadu wraz z rozwojem Internetu dynamicznie roÊnie. Gadu-Gadu zanotowa∏o rekordowà liczb´ jednoczeÊnie zalogowanych u˝ytkowników: 9 stycznia br. o godz. 19.55 by∏o ich 2 mln. Ca∏y ruch w sieci Gadu-Gadu przechodzi przez serwery o olbrzymiej mocy obliczeniowej. Szczytowe liczby wiadomoÊci tradycyjnie przypadajà na okresy Êwiàteczne, gdy u˝ytkownicy wysy∏ajà masowo ˝yczenia (na

przyk∏ad Bo˝e Narodzenie, Sylwester). Dziennie przez serwery Gadu-Gadu przesy∏anych jest wówczas ponad pó∏ miliarda wiadomoÊci. Jeszcze 2—3 lata temu podczas okresu Êwiàtecznego wyst´powa∏y k∏opoty z dostarczaniem tzw. wiadomoÊci offline, czyli do osób, które nie sà zalogowane. Ale to ju˝ przesz∏oÊç, obecnie ten problem nie wyst´puje. Równie˝ w dni powszednie ruch jest imponujàcy. Gadu-Gadu wykorzystywane jest niemal w ka˝dym aspekcie ˝ycia — w pracy, w domu, w szkole, do pomagania innym, do poznawania znajomych i do luênych wieczornych pogaw´dek.

Nie tylko komunikator Gadu-Gadu to ju˝ wielomilionowa spo∏ecznoÊç internautów oraz zintegrowane ze sobà us∏ugi: rozwiàzania komunikacyjne (komunikator Gadu-Gadu), telekomunikacyjne (VoIP Gadu naG∏os), projekty medialne (Gadu Radio) i spo∏ecznoÊciowe (MojaGeneracja.pl). Misjà spó∏ki jest oferowanie powszechnej i przyjaznej komunikacji opartej na innowacyjnych technologiach i skierowanej do wielkiej grupy odbiorców. Aplikacje projektowane sà przez doÊwiadczonych programistów. Z rozwiàzaƒ spó∏ki korzysta ju˝ co drugi polski internauta. W∏aÊnie mija rok od podpisania kolejnej umowy mi´dzy ATM S.A. i Gadu-Gadu S.A., dotyczàcej Êwiadczenia us∏ug telekomunikacyjnych w sieci ATMAN. Kontrakt nie tylko


PA RT N E R Z Y

przed∏u˝y∏, ale i rozszerzy∏ dotychczasowà wspó∏prac´ mi´dzy obiema spó∏kami w zakresie kolokacji, dost´pu do Internetu, transmisji danych i wsparcia technicznego. Nowa umowa w sposób istotny zwi´kszy∏a mo˝liwoÊci w zakresie teletransmisji. Komunikator Gadu-Gadu oraz Gadu Radio zosta∏y pod∏àczone do sieci AC-X, zwi´kszono pasmo transmisyjne oraz przygotowano infrastruktur´ technicznà pod rosnàce zapotrzebowanie i planowane nowe us∏ugi spó∏ki Gadu-Gadu. Zastosowane rozwiàzania techniczne kwalifikujà si´ do klasy operatorskiej i dajà nieporównanie wi´ksze mo˝liwoÊci technologiczne. Sieç Gadu-Gadu rozwija si´ dynamicznie. W ciàgu minionego roku spó∏ka przej´∏a i zacz´∏a rozwijaç nowe projekty: serwis edukacyjny Nauka.pl i popularny serwis darmowych forów dyskusyjnych Fora.pl. Sà one integrowane z pozosta∏ymi us∏ugami spod znaku GG. Równie˝ rok temu spó∏ka ATM S.A. rozpocz´∏a Êwiadczenie us∏ugi na rzecz radia internetowego rozwijanego przez Gadu-Gadu.

zasi´g porównywalny z ponadregionalnymi tradycyjnymi stacjami radiowymi FM.

Nieustanna ekspansja Gadu-Gadu S.A. rozpocz´∏a równie˝ Êwiadczenie us∏ug za granicà. W czerwcu 2007 r. uruchomione zosta∏y dwa projekty na Ukrainie: komunikator Balachka oraz serwis spo∏ecznoÊciowy MojePokolinnia.org. A to dopiero poczàtek ekspansji. W lutym br. Gadu-Gadu S.A. naby∏a wi´kszoÊciowy pakiet w spó∏ce Livechat Software S.A., produkujàcej komunikator internetowy dla biznesu. Oznacza to, ˝e ju˝ wkrótce Gadu-Gadu zaoferuje dedykowane rozwiàzanie technologiczne dla sektora ma∏ych i Êrednich przedsi´biorstw. D∏ugo oczekiwane Gadu-Gadu dla biznesu wprowadzi popularny komunikator do wielu firm,które ju˝ korzystajà z GG,lecz oczekujà dodatkowych mo˝liwoÊci uwzgl´dniajàcych specyfik´ stosowania komunikatorów IM w przedsi´biorstwie. Skala rozwijajàcej si´ dynamicznie sieci Gadu-Gadu to olbrzymie wyzwanie dla infrastruktury

Sieç Gadu-Gadu rozwija si´ dynamicznie. W ciàgu minionego roku spó∏ka przej´∏a i zacz´∏a rozwijaç nowe projekty: serwis edukacyjny Nauka.pl i popularny

serwis darmowych forów dyskusyjnych Fora.pl. Sà one integrowane z pozosta∏ymi us∏ugami spod znaku GG.

Sieç Gadu-Gadu: r 6 mln unikatowych u˝ytkowników miesi´cznie r 2 mln zalogowanych osób codziennie r 400 mln wiadomoÊci dziennie r 12,5 mld wiadomoÊci miesi´cznie

Gadu Radio jest dost´pne bezpoÊrednio z komunikatora Gadu-Gadu oraz z poziomu stron internetowych. Z uwagi na rosnàcà popularnoÊç Gadu Radia, odpowiednich zabiegów technologicznych wymagajà tak˝e serwery. Obecnie Gadu Radia s∏ucha miesi´cznie 1,2 mln osób, dziennie a˝ 250 tysi´cy. Jest to

technicznej, która wspólnie z doÊwiadczonymi partnerami musi byç na bie˝àco dostosowywana do zmiennych warunków, nowych przedsi´wzi´ç. Z efektów tej wspó∏pracy korzyw sta ju˝ po∏owa polskich internautów. Autor jest dyrektorem dzia∏u PR w Gadu-Gadu S.A.

Dzi´ki zastosowaniu nowoczesnych systemów obs∏ugi klienta gwarantujemy

jakoÊç obs∏ugi zgodnà ze Êwiatowymi standardami.

ATMqsfera

11


I N F O R M AT Y K A W ÂWI EC I E GLOBALIZACJ I

WWW —

antypodsumowanie

Artur Thielmann

Minà∏ Nowy Rok, min´∏a tradycyjna fala podsumowaƒ — przekora kaza∏a mi skierowaç myÊli w drugà stron´. Nie b´d´ si´ sili∏ na podsumowanie, czym jest dzisiejszy Web (niech si´ nazywa „2.0”), nie b´d´ wychwala∏ nowej wspania∏ej jakoÊci wirtualnych kontaktów spo∏ecznych, wynikajàcej z udost´pniania samodzielnie wykonanych zdj´ç czy filmików. Zbior´ kilka prognoz na temat tego, co nas czeka. Tak, tak — czeka.

Masa danych w sieci bez wàtpienia nas przyt∏acza, co zdecydowa∏o o sukcesie wyszukiwarek internetowych. Z drugiej strony,

w technologii baz danych zasz∏a ewolucja od baz hierarchicznych poprzez relacyjne do obiektowych.

12

ATMqsfera

Ju˝ od jakiegoÊ czasu istnieje co najmniej kilka technologii, które zosta∏y wymyÊlone i ch´tnie byÊmy je wykorzystywali, tylko na razie nie zdo∏a∏y si´ upowszechniç, poniewa˝ nie sà doÊç dojrza∏e i sprawne albo infrastruktura techniczna musi jeszcze „podgoniç”. Masa danych w sieci bez wàtpienia nas przyt∏acza, co zdecydowa∏o o sukcesie wyszukiwarek internetowych. Z drugiej strony, w technologii baz danych zasz∏a ewolucja od baz hierarchicznych poprzez relacyjne do obiektowych. Natomiast Sieç pozostaje wcià˝ na poziomie luênej siatki niezobowiàzujàcych odnoÊników, bez sprawnej struktury u∏atwiajàcej wyszukiwanie wartoÊciowej informacji. Model RDF (Resource Description Framework) jest przez wielu postrzegany jako krok w stron´ nadania informacji cech zbli˝ajàcych jà do j´zyka naturalnego. Polega na wyró˝-

nieniu w informacji trójki: podmiotu (zasobu sieciowego), predykatu (okreÊlajàcego relacj´ lub czynnoÊç) i obiektu, którego predykat ów dotyczy. Na przyk∏ad takà trójkà mo˝e byç „artyku∏ w ATMosferze (tu adres sieciowy)” — „mówi o” — „przysz∏oÊci WWW”. Takie przedstawienie informacji umo˝liwia zaw´˝enie przeszukiwania do okreÊlonych gatunków zasobów czy te˝ do w∏aÊciwie skierowanych zale˝noÊci mi´dzy informacjami (tzn. np. do êróde∏, a nie wniosków).

Semantic Web Kolejny krok po nadaniu struktury informacji to nadanie jej znaczenia. Samo poj´cie semantic web ma ju˝ ponad 9 lat. W najogólniejszym zarysie oznacza pociàgni´cie o krok dalej tego, co zrobi∏y dla nas dotychczasowe technologie WWW — przeszliÊmy od danych do informacji, teraz czas na wiedz´.


I N F O R M AT Y K A W ÂWI EC I E GLOBALIZACJ I

W zalewie danych udost´pnionych w sieci potrafimy doÊç sprawnie wyszukiwaç kombinacje s∏ów kluczowych. Od jakiegoÊ czasu umiemy te˝ domyÊliç si´, o co mog∏o chodziç, gdy u˝ytkownik pope∏ni literówk´. Czy korzystali Paƒstwo jednak przy wyszukiwaniu informacji z automatycznego t∏umaczenia? JeÊli nawet odpowiedzà Paƒstwo twierdzàco, to sà Paƒstwo w mniejszoÊci z mniejszoÊci — wi´kszoÊç w ogóle nie spróbowa∏a, a wi´kszoÊç z pozosta∏ych zrobi∏a to tylko po to, ˝eby wyÊmiaç rezultaty. Proponuj´ sprawdziç kilka prostych s∏ów: angielskie „I can” mo˝e znaczyç „ja puszka”, a nie „mog´”. Wcià˝ mamy czasy przeniesione ˝ywcem z ksià˝ki Baraƒczaka „Pegaz zd´bia∏”! Semantic Web to nie tylko oferta t∏umaczenia ze zrozumieniem. To tak˝e mo˝liwoÊç dzielenia si´ wiedzà mi´dzy programami, bez ingerencji cz∏owieka. To mo˝liwoÊç dokonania syntezy wielu êróde∏ informacji i przedstawienia jej wyników w zrozumia∏y dla u˝ytkownika sposób, nawet jeÊli ˝adne ze êróde∏ nie zawiera bezpoÊredniej odpowiedzi na zadane pytanie.

Web, który si´ uczy Patrzàc na bezprzyk∏adny sukces Wikipedii (i pomijajàc niebezpieczeƒstwa, jakie si´ z nim wià˝à), mo˝emy sobie wyobraziç podobne podejÊcie do oprogramowania. W porzàdku, „wolne oprogramowanie” istnieje d∏u˝ej ni˝ „wolna informacja” czy „wolna sztuka”. Popatrzmy jednak na skutki po∏àczenia hipertekstowych odnoÊników, umo˝liwiajàcych ∏atwe przechodzenie mi´dzy dokumentami, ze spo∏ecznà strukturà uzupe∏niania, korygowania i potwierdzania wartoÊci informacji. DziÊ wikipedyÊci przymierzajà si´ do kolorowania fragmentów wpisów w zale˝noÊci od ich wiarygodnoÊci mierzonej zaufaniem zbudowanym przez jej autora i liczbà niezale˝nych potwierdzeƒ. Od jakiegoÊ czasu mo˝na budowaç aplikacje rozproszone, które korzystajà z fizycznych zasobów „gdzieÊ w sieci” i danych pozyskiwanych tam˝e. Nowoczesna architektura oprogramowania opiera si´ na standaryzacji interfejsów wymiany danych, która pozwala ∏atwo zastàpiç dowolny modu∏ programu jego nowà wersjà, bez zablokowania setek dzia∏ajàcych „gdzieÊ w sieci” programów, które z tego modu∏u korzystajà. Tak samo jak powstaje wpis w Wikipedii czy dowolny „mashup” prezentujàcy (wed∏ug ustalonego szablonu) informacje dynamicznie pobierane z wielu êróde∏, tak mo˝e powstawaç aplikacja budowana z odpowiednich fragmentów w chwili, gdy ktoÊ zechce z niej skorzystaç.

Sztuczna inteligencja Piszàc o przysz∏oÊci Sieci jako uniwersalnego medium udost´pniania wiedzy nie sposób nie odnieÊç si´ do zdewaluowanej (moim skromnym zdaniem — s∏usznie) koncepcji „sztucznej inteligencji”. Idealistyczne podejÊcie, które kaza∏o nam odtwarzaç ludzkie procesy myÊlenia w sprytnym po∏àczeniu oprogramowania i wielkiej mocy obliczeniowej, zosta∏o generalnie odrzucone. To, co z niego pozosta∏o, to wykorzystanie prawdziwych zalet powszechnego dost´pu do informacji, na przyk∏ad prognozowanie trendów na podstawie wczesnego rozpoznawania ich symptomów. Badajàc stale statystyki u˝ytkowania utworów muzycznych w wytypowanych oÊrodkach rozpoznanych jako opiniotwórcze (byç mo˝e na podstawie korelacji uzyskiwanych wczeÊniej wyników i póêniejszych statystyk szerokiego rynku w podobnych sprawach), doÊç ∏atwo mo˝emy formu∏owaç przewidywania dotyczàce nast´pnego hitu na listach przebojów. Narz´dzia analityczne maklerów równie˝ prezentujà godny szacunku poziom wsparcia dla podejmowanych przez nich decyzji. I choç nie nale˝y si´ spodziewaç, ˝e „globalny komputer” samodzielnie rozwià˝e problem konstrukcji ma∏ych i tanich, przydomowych elektrowni termojàdrowych, to w wielu dziedzinach mo˝e nam istotnie u∏atwiç ˝ycie.

Semantic Web to nie tylko oferta t∏umaczenia ze zrozumieniem. To tak˝e mo˝liwoÊç dzielenia si´ wiedzà mi´dzy programami, bez ingerencji cz∏owieka.

Od jakiegoÊ czasu mo˝na

budowaç aplikacje rozproszone, które korzystajà z fizycznych zasobów „gdzieÊ w sieci” i danych pozyskiwanych tam˝e.

No to jak b´dzie? Krótko skwitujmy dobrze znane (bo cz´sto powtarzane) slogany: r powszechna dost´pnoÊç, niezale˝nie od urzàdzenia, z którego korzystamy i miejsca, w którym si´ znajdujemy; r otwarte Êrodowisko, oparte na standaryzacji — rozproszone oprogramowanie w formie us∏ug korzystajàcych z uzgodnionych formatów wymiany danych; r masowe wykorzystanie dynamicznej, trójwymiarowej grafiki; r interfejsy w j´zyku naturalnym, czyli komputer, z którym mo˝emy rozmawiaç jak z cz∏owiekiem. Do∏ó˝my do tego nieco mniej oczywiste obserwacje, takie jak koniecznoÊç budowania relacji zaufania mi´dzy u˝ytkownikami a êród∏ami informacji czy us∏ug, budowania „wirtualnej reputacji” maszyn i ludzi. To co otrzymamy, to obraz godny staraƒ. Postarajmy si´ zatem wspólnie nie daç si´ uwieÊç maszynom. Zostawmy je tam, gdzie ich miejsce. Nie zastàpmy blogiem wyjÊcia z przyjació∏mi na kr´gle!

Choç nie nale˝y si´ spodziewaç, ˝e „globalny komputer”

samodzielnie rozwià˝e problem konstrukcji ma∏ych i tanich, przydomowych elektrowni termojàdrowych, to w wielu dziedzinach mo˝e

nam istotnie u∏atwiç ˝ycie.

Postarajmy si´ zatem wspólnie

nie daç si´ uwieÊç maszynom. Zostawmy je tam, gdzie ich miejsce.

w

ATMqsfera

13


INFORMACJE DLA I NWESTORÓW

Medyczne Impulsy Mieczys∏aw T. Starkowski Placówki ochrony zdrowia muszà wprowadzaç nowoczesne rozwiàzania informatyczne. WartoÊç zamówieƒ mo˝e osiàgaç setki milionów z∏otych rocznie. Po niedawnej akwizycji warszawskiej spó∏ki to szansa tak˝e dla grupy kapita∏owej ATM. M∏odzi przedsi´biorcy mieli

smyka∏k´ do interesów. Imponujàca jest choçby lista klientów, obejmujàca mi´dzy innymi PLL LOT oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej.

— To by∏y ciekawe czasy — z rozrzewnieniem wspomina Marek Niewiadomski, prezes Impulsów.

— W niektórych tartakach dzia∏a∏y jeszcze telefony na korbk´.

Marek Niewiadomski, V prezes Impulsów, oraz wiceprezesi Janusz Budnicki i Jerzy Popek wspólnie kreÊlà Êmia∏e plany rozwoju spó∏ki

Na prze∏omie roku 1997/98 Impulsy wdro˝y∏y — w Instytucie Psychiatrii i Neurologii — pierwszy system

informacji szpitalnej (Hospital Information System — HIS). Opisuje on wszystkie wydarzenia medyczne dotyczàce pacjenta, poczàwszy od przyj´cia w izbie chorych.

14

ATMqsfera

Marek Niewiadomski i Janusz Budnicki poznali si´ w drugiej po∏owie lat 80. DwadzieÊcia lat temu za∏o˝yli firm´ Impulsy. Rok póêniej wystawili pierwszà faktur´. Sprowadzali sprz´t informatyczny z Singapuru, Êwiadczyli te˝ us∏ugi serwisowe. — Zwyk∏a firma, jakich wiele powstawa∏o w tamtych latach — Êmiejà si´ dzisiaj. A jednak nieca∏kiem zwyk∏a. M∏odzi przedsi´biorcy mieli smyka∏k´ do interesów. Imponujàca jest choçby lista klientów, obejmujàca mi´dzy innymi PLL LOT oraz Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Biznesowy nos nie zawiód∏ ich te˝ w 1994 roku. Podj´li wtedy wspó∏prac´ z Instytutem Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, a póêniej z Instytutem Hematologii i Transfuzjologii, a tak˝e Instytutem Onkologii.Impulsy budowa∏y wówczas proste sieci teleinformatyczne. Wydawaç by si´ mog∏o — nie∏atwi klienci. Niebogaci, trudno zarabiaç na nich kokosy. Ale to by∏ Êwiadomy wybór. ZaÊ powa˝niejsze korzyÊci mia∏y przyjÊç póêniej.

Na prze∏omie lat 1994/95 przedsi´biorstwo by∏o ciàgle niedu˝e, ale rozwija∏o si´ niezwykle dynamicznie. Otwarto fili´ w Suwa∏kach, gdzie sprzedawano sprz´t tamtejszej firmie MiniMax. Przez nià uda∏o si´ nawiàzaç kontakty mi´dzy innymi z Urz´dem Wojewódzkim i wieloma urz´dami gminnymi. — To by∏y ciekawe czasy — z rozrzewnieniem wspomina Marek Niewiadomski, prezes Impulsów. — W niektórych tartakach dzia∏a∏y jeszcze telefony na korbk´. Ale wszystko si´ zmienia∏o, ludzie szukali nowych rozwiàzaƒ. W tym samym historycznym dla Impulsów 1994 roku podpisano równie˝ umow´ z firmà Simple na wy∏àcznoÊç sprzeda˝y jej oprogramowania w województwie suwalskim. A wbrew stereotypom, informatyzowa∏y si´ równie˝ szpitale. Impulsy wdra˝a∏y wi´c przede wszystkim systemy finansowo-ksi´gowe i modu∏y Ruch Chorych. Ale wszystko, co pi´kne, szybko si´ koƒczy. Zlikwidowano województwo suwalskie. Nasta∏y nowe porzàdki, fili´ trzeba by∏o zamknàç.


INFORMACJE DLA I NWESTORÓW

Zosta∏o jednak to, co najcenniejsze: renoma i kontakty.W 1996 roku firma wygra∏a przetarg rozpisany przez wydzia∏ geodezji w Suwa∏kach, a finansowany z funduszu PHARE. Zamówienie opiewa∏o na sporzàdzenie systemu informacji geograficznej (Geographical Information System — GIS) okolic Wielkich Jezior Mazurskich. Razem z wroc∏awskà spó∏kà Biprogeo Impulsy dokona∏y digitalizacji cyfrowych map tego rejonu. Ca∏y czas nie zaniedbywano przy tym wspó∏pracy z jednostkami medycznymi. Na prze∏omie roku 1997/98 Impulsy wdro˝y∏y — w Instytucie Psychiatrii i Neurologii — pierwszy system informacji szpitalnej (Hospital Information System — HIS). Opisuje on wszystkie wydarzenia medyczne dotyczàce pacjenta, poczàwszy od przyj´cia w izbie chorych. Zawiera dane osobowe pacjenta,dane personelu z nim zwiàzanego, wyniki badaƒ, rozliczenia finansowe. Cztery lata temu w∏aÊciciele firmy podj´li strategicznà decyzj´, b´dàcà konsekwencjà wczeÊniejszych: ograniczamy dzia∏alnoÊç do ochrony zdrowia,jako dziedziny majàcej ogromne perspektywy rozwoju. Wtedy, w 2004 roku, nie by∏o jeszcze tego widaç.Zresztà i dzisiaj wiele osób kr´ci g∏owami z niedowierzaniem. W ca∏ej Polsce tlà si´ protesty lekarzy i piel´gniarek. Jednostki publicznej ochrony zdrowia sà zaniedbane, a zw∏aszcza niedoinwestowane. Mówi si´ o koniecznoÊci zamkni´cia wielu szpitali.W tej sytuacji — jakie mogà byç perspektywy? — Czekajà nas wielkie zmiany — nie ma wàtpliwoÊci Jerzy Popek, od niedawna wiceprezes Impulsów, poprzednio dyrektor dzia∏u projektów medycznych Atmed w ATM. — Przede wszystkim pojawi∏y si´ dedykowane fundusze unijne. Dlatego Impulsy sta∏y si´ firmà równie˝ doradczà i pomagajà je zdobywaç wspólnie z firmami S-Projekt i Euroconsulting. Sk∏adajà nawet wnioski w imieniu szpitali. Wykonujà audyty, wskazujà najlepsze rozwiàzania. — Trzy lata temu obs∏u˝yliÊmy ponad 60 szpitali i przychodni — ujawnia Janusz Budnicki, wiceprezes Impulsów. Jak wynika z badania Pentora przeprowadzonego na zlecenie Impulsów równie˝ w 2005 roku, w Polsce by∏o wtedy 650 szpitali i 12 tysi´cy przychodni publicznych. To jest ten olbrzymi potencja∏. Z drugiej strony, firma ma do czynienia z trudnà dziedzinà dzia∏alnoÊci. Wiadomo: brak pieni´dzy, skomplikowane przetargi publiczne. — Ale nauczyliÊmy si´ ju˝, jak docieraç do decydentów, jak ich przekonywaç — wyjaÊnia Marek Niewiadomski. — Dlatego radzimy sobie dobrze.

Dwa lata temu Impulsy zwiàza∏y si´ ze spó∏kà Textus Virtualis. Oferujà przychodniom internetowà aplikacj´ Argus. W ubieg∏ym roku wdro˝ono jà (w konsorcjum z ABG-Spin) w Samodzielnym Zespole Publicznych Zak∏adów Lecznictwa Otwartego Warszawa Bemowo. Dzia∏a ona te˝ we wszystkich przychodniach w Kielcach. Równie˝ w 2007 roku Impulsami zainteresowali si´ analitycy ATM S.A. Ocenili je jako bardzo interesujàce. W paêdzierniku firma naby∏a 72 procent udzia∏ów. — Przedmiotem dzia∏alnoÊci firmy Impulsy jest sprzeda˝, wdra˝anie i opieka serwisowa systemów teleinformatycznych dla szpitali i przychodni (rejestracja us∏ug medycznych, rozliczenia z NFZ itp.) — przypomina Jaros∏aw Pietrzak, pe∏nomocnik zarzàdu ATM ds. grupy kapita∏owej. — Firma ma ugruntowanà mocnà pozycj´ w sektorze, dobre relacje z klientami i rozpoznawalnà mark´ na rynku. Zespó∏ Impulsów stanowi 15 osób, g∏ównie konsultantów ds. systemów medycznych. Obecnie podstawowym produktem Impulsów jest Medicus Online, system opracowany i rozwijany przez firm´ na bazie doÊwiadczeƒ z aplikacjà Argus. — Impulsy Êwietnie sobie radzà w szpitalach i przychodniach publicznych — dodaje Jerzy Popek. — Firma doskonale porusza si´ w meandrach przetargów publicznych w ochronie zdrowia, b´dàc jednym z liderów w tym segmencie w Polsce.

Przychody ze sprzeda˝y Zysk brutto (strata)

WartoÊç rynku zdrowia w Polsce (i to tylko w obszarze finansowanym przez NFZ) szacowana jest na oko∏o 60 mld z∏ rocznie. Z tego 1,5—2,5 proc. wydawane jest na us∏ugi IT w publicznej s∏u˝bie zdrowia. Ocenia si´,˝e prywatna s∏u˝ba zdrowia przeznacza na us∏ugi IT oko∏o dwa razy wi´cej w uj´ciu procentowym (np. Medicover — 5 proc.). W krajach rozwini´tych wydatki na IT stanowià 5—7 proc. wartoÊci rynku. Dlatego w najbli˝szych latach prognozowany jest ogromny wzrost wydatków na IT w polskiej s∏u˝bie zdrowia z obecnego poziomu oko∏o 1 mld z∏ do 3—4 mld z∏ rocznie.

2005 (tys. z∏)

2006 (tys. z∏)

2007 (tys. z∏)

3 638

1 208

3 140

45

(68)

533

Natomiast ATM jest obecny w sektorze niepublicznym ochrony zdrowia (na przyk∏ad TeleArchiwum Radiologiczne w Enel-Med). Spó∏ka ma mniejsze doÊwiadczenie w sektorze publicznym. Mo˝na wi´c by∏o mozolnie budowaç pozycj´, stawiajàc na wzrost organiczny lub dokonaç skoku poprzez akwizycj´ firmy ju˝ obecnej na rynku. Zarzàd ATM wybra∏ to drugie rozwiàzanie. — Impulsy stajà si´ naturalnym medycznym centrum kompetencyjnym w grupie kapita∏owej ATM — podkreÊla Jerzy Popek.— Naturalnie najwi´kszà korzyÊcià b´dzie wykorzystanie synergii wszystkich spó∏ek grupy kapita∏owej. ¸àczàc doÊwiadczenie firm: Impulsy, KLK oraz ATM Services i majàc liczne referencje, grupa ATM dysponuje kompletnà ofertà dla w rynku medycznego.

ZWyniki finansowe Impulsów

Impulsy stajà

si´ naturalnym medycznym centrum kompetencyjnym

w grupie kapita∏owej ATM.

ATMqsfera

15


WYDARZENIA

Konferencja ATM Metoda na kontent Mieczys∏aw T. Starkowski

Doroczna, XV ju˝ Zimowa Konferencja Teleinformatyczna ATM w Zakopanem odbywa∏a si´ pod has∏em „Metoda na kontent, czyli jak radziç sobie z rosnàcà iloÊcià danych”.

Z Maciej Krzy˝anowski, dyrektor pionu us∏ug telekomunikacyjnych ATM S.A. prowokowa∏ tytu∏em swojej prezentacji: od przybytku g∏owa boli...

X Sebastian Niklewicz, dyrektor IT w Liberty Mutual zapewnia∏, ˝e outsourcing infrastruktury IT mo˝e byç czynnikiem sukcesu firmy

16

ATMqsfera

Otwierajàc konferencj´, Roman Szwed, prezes ATM S.A. przypomnia∏, ˝e jeszcze par´ lat temu mówiliÊmy przede wszystkim o koniecznoÊci rozwoju sieci. Obecnie wszyscy zastanawiajà si´, jakie treÊci majà byç przesy∏ane tymi sieciami. I naturalnie szukajà aplikacji, za które u˝ytkownicy b´dà chcieli p∏aciç. Tegoroczne spotkanie z partnerami by∏o szczególnym wydarzeniem, bowiem odby∏o si´ z udzia∏em dwóch wa˝nych partnerów biznesowych ATM: Cisco Systems i Della. Obie firmy nale˝à do Êwiatowej czo∏ówki firm technologicznych. Sam ATM rozwija si´ niezwykle dynamicznie, podkreÊli∏ Roman Szwed. Jest obecnie innà firmà ni˝ rok wczeÊniej. Grupa kapita∏owa powi´kszy∏a si´ do dwunastu spó∏ek. Dwa dni przed rozpocz´ciem konferencji w Zakopanem nastàpi∏a prezentacja wyników finansowych osiàgni´tych w 2007 roku.By∏y one bardzo dobre, pod wieloma wzgl´dami rekordowe w historii.

Tymczasem mamy do czynienia z szybkim wzrostem. Rozwój serwisów spo∏ecznoÊciowych, wideostreamingu itd. oznacza, ˝e za rok, dwa potrzebnych b´dzie 2400 Gb/s. Na pewno damy rad´, przekonywa∏ Maciej Krzy˝anowski. Sieç z 70 ∏àczami/portami 10 Gigabit Ethernet jest wyobra˝alna. Chocia˝ niewàtpliwie troch´ k∏opotliwa (ze wzgl´du na konfiguracj´, zarzàdzanie, zawodnoÊç) i pewnie nietania. Dlatego jest ju˝ miejsce na rozwiàzania typu CDN (Content Delivery Network), które zmniejszà obcià˝enie cz´Êci portalowej. Przy stale rosnàcej iloÊci danych coraz wa˝niejsza staje si´ ich ochrona przed skutkami katastrof, podkreÊla∏ Marcin Zieliƒski, Solution Architect w Dellu. W tym celu tworzy si´ disaster recovery centers. Jest to nies∏ychanie istotne, bowiem w przypadku katastrofy firma traci nie tylko dane, ale tak˝e reputacj´. Dlatego trzeba tak szkoliç pracowników, aby w czasie kryzysu dzia∏ali podobnie jak na co dzieƒ, zgodnie z wszelkimi procedurami.

Lawinowy wzrost iloÊci danych Pierwszy dzieƒ konferencji poÊwi´cony by∏ rozwojowi sieci, centrów przetwarzania danych i ochronie informacji. Maciej Krzy˝anowski, dyrektor pionu us∏ug telekomunikacyjnych ATM S.A. prowokowa∏ tytu∏em swojej prezentacji: „Od przybytku g∏owa boli, czyli gdzie upchniemy bity i serwery”. Obecnie liczba abonentów szerokopasmowego Internetu w Polsce si´ga 4 mln, wyjaÊnia∏. ¸àczny ruch to oko∏o 120 Gb/s. Ale naprawd´ jest ju˝ chyba znacznie wi´cej, bo w ATMAN-ie ju˝ teraz jest 40 Gb/s, a przecie˝ — niestety — nie jesteÊmy a˝ tak dobrzy, ˝eby obs∏ugiwaç jednà trzecià ruchu internetowego.

Wi´cej za mniej Ludzie pope∏niajà wiele b∏´dów, a wi´kszoÊci z nich mo˝na by uniknàç, przypomina∏ Micha∏ Kasprzak, prezes ATM Services, ÊciÊle wspó∏pracujàcej z Dellem.Wykazywa∏ przy tym, ˝e przy nieco wy˝szych kosztach mo˝na zapewniç sobie istotnie wy˝szà niezawodnoÊç. Niewiele dro˝ej oznacza du˝o lepiej, a zaawansowane technologie sta∏y si´ w zasadzie powszechne — dost´pne prawie dla ka˝dego. O tym, jak otrzymaç wi´cej za mniej (czyli o outsourcingu w modelu inONE) mówi∏ natomiast Wiktor Wàdo∏owski z ATM Services. Przypomnia∏ powszechnà dziÊ w zasadzie


WYDARZENIA

opini´, ˝e firma powinna si´ skupiaç na podstawowej dzia∏alnoÊci. Nie musi sama robiç wszystkiego, dlatego niektóre elementy mo˝e wydzieliç na zewnàtrz. Na przyk∏ad obs∏ug´ infrastruktury IT mo˝na powierzyç spó∏ce zewn´trznej. Zw∏aszcza ˝e 90 proc. problemów u˝ytkowników jest rozwiàzywanych zdalnie i natychmiast. Us∏ugi te Êwiadczone sà przez najlepszych specjalistów przy niewygórowanych kosztach. Outsourcing infrastruktury IT sta∏ si´ jednym z wa˝nych elementów sukcesu naszego towarzystwa ubezpieczeniowego, przekonywa∏ Sebastian Niklewicz,dyrektor IT w Liberty Direct. Zwieƒczeniem pierwszego dnia konferencji sta∏ si´ koncert fortepianowy Waldemara Malickiego. Znakomity pianista czarowa∏ s∏uchaczy nie tylko mistrzowskimi autorskimi aran˝acjami wielkich dzie∏ muzyki klasycznej,

telewizji ma byç wart 11,4 mld euro. Natomiast za siedem lat — 20 mld. Obecnie w Europie dzia∏a oko∏o 3,5 mln komórek wykorzystujàcych szerokopasmowy dost´p do sieci. Zdaniem niektórych analityków w ciàgu nast´pnych czterech lat b´dzie ich 30 mln. Jak zaÊ przewiduje prognoza prezentowana przez Datamonitor, w tym samym roku z us∏ugi mobile TV ma korzystaç prawie 43 mln ludzi. ATM jest gotowy na te wyzwania. Oferuje ATM Mobile TV — system dystrybucji dowolnych treÊci multimedialnych do urzàdzeƒ mobilnych. O badaniach jako sposobie realizacji strategii wzrostu przez innowacje mówi∏ trzeciego dnia konferencji Pawe∏ Pisarczyk, prezes ATM-Lab. Utworzona w ubieg∏ym roku spó∏ka oferuje wiele nowatorskich technologii. Bezpieczne sk∏adowanie plików (ATM Objects),

X Marcin Zieliƒski z Della przekonywa∏, ˝e du˝a firma musi mieç disaster recovery center

C Jan Byrski z Kancelarii Prawnej Traple Konarski Podrecki oraz Janusz Zawi∏a-Niedêwiecki z Politechniki Warszawskiej dyskutowali o dyrektywach unijnych MiFID

ale równie˝ opowiadaniem licznych anegdot. Dlatego na proÊb´ zachwyconej publicznoÊci artysta bisowa∏ wielokrotnie. A póêniej by∏y jeszcze taƒce do bia∏ego rana.

Biznes i media Odpowiedzià na oczekiwania mobilnego Êwiata jest telewizja w telefonie komórkowym, mówi∏ drugiego dnia konferencji Maciej Staszak, dyrektor dzia∏u produktów multimedialnych ATM S.A. Na Êwiecie ju˝ ponad 220 operatorów telefonii komórkowej uruchomi∏o mobilne us∏ugi wideo. W tym roku dominujàca technologia DVB-H ma zostaç komercyjnie wdro˝ona w 16 krajach. W opinii ekspertów Niemieckiego Stowarzyszenia Informatyki, Telekomunikacji i Nowych Mediów, telewizja mobilna jest jednà z szeÊciu strategicznych i najdynamiczniej rozwijajàcych si´ technologii na Êwiecie. Wed∏ug analiz przygotowanych dla Komisji Europejskiej, w przysz∏ym roku Êwiatowy rynek mobilnej

ATM City TV dla urz´dów administracji publicznej czy ATM DCS (mo˝liwoÊç odbioru treÊci multimedialnych na ró˝nych terminalach) to aplikacje, które z pewnoÊcià w niedalekiej przysz∏oÊci pozyskajà grupie kapita∏owej ATM wielu nowych klientów. Podobne podejÊcie do biznesu ma Cisco Systems. Firma promuje ide´ cyfrowego domu (lub cyfrowego ˝ycia), przypomnia∏ w Zakopanem Kamil Ciukszo z tej firmy. RoÊnie iloÊç treÊci tworzonych przez u˝ytkowników. Wzrasta rola wspó∏dzia∏ania cz∏onków spo∏ecznoÊci tworzonych w Sieci. Obserwowana ju˝ na Êwiecie eksplozja cyfrowej zawartoÊci przesuwa jej odbiorc´ na pozycj´ kontrolujàcego sytuacj´. Dlatego, generalnie rzecz bioràc, klienci oczekujà wi´cej... wszystkiego. Mamy nadziej´, ˝e w tym roku nastàpi o˝ywienie równie˝ w naszym kraju, podsumowa∏ konferencj´ prezes Roman Szwed. Od wielu lat mówi si´ o wielu nowych technologiach. Ale czekamy na wdro˝enia u operatorów. w

Z Mieczys∏aw T. Starkowski, redaktor naczelny ATMosfery, w zbójnickiej niewoli

ATMqsfera

17


WYDARZENIA

Wielka Gala grupy kapita∏owej ATM Mieczys∏aw T. Starkowski

Nasza firma zmieni∏a si´ w ubieg∏ym roku nie do poznania, podkreÊla∏ prezes Roman Szwed podczas imprezy podsumowujàcej 2007 rok. Grupa kapita∏owa ATM istotnie rozros∏a si´, weszliÊmy w nowe obszary dzia∏alnoÊci.

Laureatami Z∏otej Odznaki ATM zostali: r Grzegorz Figurski r Rados∏aw Piedziuk r Andrzej Stella-Sawicki Za wybitne osiàgni´cia w pracy nagrody otrzymali: r Marcin BanaÊ r Miros∏aw Dembek r Marek Guevara-Braun r Rafa∏ Jurkiewicz r Bartosz Marchlewski r Cezary Odziemczyk r Mariusz Szulc r Robert Âlaski r Jan WiÊniowski r Bogus∏aw Wrzosek Jubileuszowe tabliczki 10-lecia pracy w ATM odebrali: r Tadeusz Harasym r Sylwia Jamorska r Leszek Kie∏pikowski r Mariola Nowak r Barbara Pachowska r Jacek Puczniewski r Edyta Staszewska r Adam Twarowski

W czasie uroczystoÊci V odznaczeni zostali wyró˝niajàcy si´ pracownicy kilku spó∏ek: ATM S.A., KLK oraz ATM Services

18

ATMqsfera

Na poczàtku lutego w warszawskim hotelu Sheraton odby∏a si´ Wielka Gala ATM podsumowujàca dokonania minionego roku. Rok wczeÊniej prezes zastanawia∏ si´, czy podczas nast´pnej imprezy tego typu zmieÊcimy si´ w wielkiej sali balowej.Jak si´ okaza∏o,mia∏ racj´.Wielu pracowników musia∏o zajàç miejsca w sali na pi´trze. Ubieg∏y rok by∏ dobry dla ATM. Grupa kapita∏owa obejmuje obecnie dwanaÊcie spó∏ek. Ten rok ma byç prze∏omowy je˝eli chodzi o wdro˝enia. — Nie sprzyja nam sytuacja na gie∏dzie — przypomnia∏ wiceprezes Tadeusz Czichon. — Mamy jednak potencja∏ i mo˝liwoÊci, aby wyt´˝onà pracà przekonaç inwestorów, ˝e zas∏ugujemy na ich zaufanie.

Podczas imprezy cz∏onkowie zarzàdu uhonorowali najbardziej zas∏u˝onych pracowników. Tradycyjnie trzy osoby odebra∏y Z∏ote Odznaki ATM. Jest to najwy˝sze wyró˝nienie, przyznawane za szczególne zaanga˝owanie na rzecz firmy. Mo˝na je otrzymaç tylko raz w swojej karierze. Dziesi´ciu pracowników odebra∏o nagrody za wybitne osiàgni´cia w pracy. Pamiàtkowe tabliczki otrzyma∏y te˝ osoby, które obchodzi∏y jubileusz 10-lecia pracy w ATM. Po cz´Êci oficjalnej pracownicy GK ATM wraz z osobami towarzyszàcymi bawili si´ na parkiecie do bia∏ego rana. w


AKTUALNOÂCI

Rekordowe wyniki W czwartym kwartale 2007 r. ATM S.A. osiàgn´∏a bardzo dobre wyniki finansowe. Zgodnie z przewidywaniami, ostatnie cztery miesiàce przynios∏y po∏ow´ ca∏orocznych skonsolidowanych przychodów. Dla ATM S.A., spó∏ki dominujàcej w grupie, by∏ to kwarta∏ rekordowy: ponad 100 mln z∏ przychodów (o 138 proc. lepiej od dotychczasowego rekordu w 2006 r.). W ca∏ym 2007 r. skonsolidowane przychody grupy przekroczy∏y 260 mln z∏, co oznacza wzrost o 78 proc. w stosunku do roku 2006. Wyniki osiàgni´te z dzia∏alnoÊci podstawowej wykazujà znaczàcy wzrost (w stosunku do roku 2006) 2007 (tys. z∏)

2006 (tys. z∏) ca∏kowite

we wszystkich kategoriach. W tabeli pokazujemy wyniki ca∏kowite dla roku 2006 r. i dla porównania te same wyniki z wy∏àczeniem transakcji leasingu zwrotnego cz´Êci sieci Êwiat∏owodowej. W 2007 r. nie uda∏o si´ jednak wykonaç planu w zakresie przychodów i zysków ze sprzeda˝y cz´Êci wytwarzanych aktywów. Planowany zysk ze sprzeda˝y akcji mPay S.A., z której spó∏ka przewidywa∏a oko∏o 20 mln z∏ zysku brutto (16 mln z∏ zysku netto), nie zosta∏ zrealizowany ze wzgl´du na przesuni´cie oferty publicznej akcji, podyktowanej przede wszystkim sytuw acjà rynkowà. 2006 (tys. z∏) z wy∏àczeniem transakcji leasingu zwrotnego fragmentu sieci Êwiat∏owodowej

Dynamika wzrostu wyników z dzia∏alnoÊci podstawowej

Przychody ze sprzeda˝y

260 090

145 726

145 726

78%

Zysk ze sprzeda˝y netto

23 174

11 448

11 448

102%

Zysk operacyjny

22 789

31 797

12 066

89%

Zysk netto

20 590

26 436

10 454

97%

Nowy znaczàcy inwestor W Spó∏ce pojawi∏ si´ nowy znaczàcy akcjonariusz — PKO Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., zarzàdzajàce funduszami: r PKO/CREDIT SUISSE Akcji r PKO/CREDIT Zrównowa˝ony r PKO/CREDIT Stabilnego Wzrostu r PKO/CREDIT Akcji Nowa Europa r PKO/CREDIT Akcji Ma∏ych i Ârednich Spó∏ek. W styczniu br. Towarzystwo naby∏o prawie 1,7 mln akcji ATM. W efekcie posiada 5,33 proc. ogólnej liczby g∏osów na Walnym Zgromadzeniu Spó∏ki. To wydarzenie wa˝ne, bowiem zw∏aszcza przy niepewnej sytuacji na gie∏dzie, decyzje inwestycyjne podejmowane sà ze zdwojonà ostro˝noÊcià, a inwestorzy szukajà najbezpieczniejszych i najatrakcyjniejszych spó∏ek. Inwestycja PKO TFI jest zatem dla ATM S.A. swoistà rekomendacjà, gdy˝

inwestor alokujàc wiele milionów z∏otych w akcje naszej firmy, uzna∏ jà za inwestycj´ atrakcyjnà, rozwojowà i bezpiecznà. Mniej wi´cej w tym samym czasie nastàpi∏ split akcji ATM, co by∏o realizacjà wczeÊniejszej decyzji, gdy kurs spó∏ki oscylowa∏ w okolicach maksimum notowaƒ. Akcje ATM notowane na Gie∏dzie Papierów WartoÊciowych w Warszawie uleg∏y podzia∏owi w stosunku 1: 8. Spowodowa∏o to zwi´kszenie ich liczby z 4,5 do 36 mln. Naturalnie, automatycznie proporcjonalnie zmieni∏a si´ tak˝e ich cena. Dzi´ki temu walory spó∏ki mogà liczyç na wi´kszà p∏ynnoÊç. Akcjonariuszom Zarzàd ˝yczy, by nowa cena — po perturbacjach w drugiej po∏owie 2007 r. — uros∏a w przysz∏oÊci do maksimów wyznaczonych w przez „starà” cen´ akcji.

ATMqsfera

19


AKTUALNOÂCI

ATM wdro˝y autorski system do zarzàdzania (BCP)

w Raiffeisen Bank ATM S.A. podpisa∏a umow´ z Raiffeisen Bank Polska S.A. na wdro˝enie w∏asnej aplikacji do zarzàdzania planami ciàg∏oÊci dzia∏ania (BCP — Business Continuity Planning). W ramach kontraktu Raiffeisen Bank otrzyma licencje na wdra˝any przez ATM system. Pierwsza faza projektu zak∏ada szczegó∏owà analiz´ potrzeb Banku odnoÊnie funkcjonalnoÊci i integralnoÊci systemu. Kolejnym etapem b´dzie modyfikacja standardowej funkcjonalnoÊci systemu — tak, aby spe∏nia∏ on wszystkie potrzeby i wymagania zamawiajàcego.Po zakoƒczeniu wdro˝enia ATM przeprowadzi szkolenia w zakresie administrowania aplikacjà BCP.

Oferowany przez ATM autorski system do zarzàdzania planami ciàg∏oÊci dzia∏ania pomaga spe∏niç jedno z podstawowych wymagaƒ dotyczàcych polityki bezpieczeƒstwa w firmach i instytucjach finansowych. Instytucje z sektora finansowego sà zobligowane do minimalizowania ryzyka dzia∏alnoÊci operacyjnej zgodnie z zaleceniami tzw. Nowej Umowy Kapita∏owej („Bazylea II”), okreÊlonymi przez Bazylejski Komitet ds. Nadzoru Bankowego. Kontrakt obejmuje opiek´ serwisowà, utrzymanie oraz rozwój technologiczny systew mu w ciàgu 5 lat.

ASTER w sieci ATMAN — czo∏owa szóstka w komplecie Umowa ATM S.A. z ABN Amro na 1,5 mln z∏ W grudniu 2007 r. ATM S.A. podpisa∏a umow´ z bankiem ABN Amro na dzier˝aw´ infrastruktury Êwiat∏owodowej (w sieci ATMAN). Bank jest od kilku lat klientem us∏ugi ATMAN Business.Internet. Wspó∏praca obejmuje nie tylko us∏ugi internetowe, ale równie˝ kompleksowe rozwiàzania teleinformatyczne. Us∏ugi oparte sà na rozbudowanej infrastrukturze telekomunikacyjnej oraz wspierane doÊwiadczeniem integratorskim ATM. Kontrakt zosta∏ podpisany na trzy lata, a jego wartoÊç to oko∏o 1,5 miliona z∏. W ubieg∏ym roku ATM S.A. bardzo dobrze radzi∏a sobie w wymagajàcym sektorze finansowym. Poza sprzedanymi us∏ugami telekomunikacyjnymi na uwag´ zas∏uguje stale rosnàca w tym sektorze sprzeda˝ oprogramowania Atmosfera, wspierajàcego obs∏ug´ procesów w biznesowych.

20

ATMqsfera

ATM, operator sieci ATMAN, sta∏ si´ dostawcà ∏àczy dla ASTER sp. z o.o. — jednego z wiodàcych na polskim rynku operatorów telekomunikacyjnych, Êwiadczàcych us∏ugi telewizji, Internetu i telefonii. Umowa zapewnia sieci ASTER dost´p do Êwiatowego i krajowego Internetu przy zachowaniu pe∏nej redundancji ∏àczy oraz gwarancji dost´pnoÊci us∏ugi na poziomie 99,99%. ¸àczna przepustowoÊç oddanych do eksploatacji punktów styku wynosi 22 Gb/s i zapewnia mo˝liwoÊç rozwoju wraz ze wzrostem potrzeb u˝ytkowników.

Nowe us∏ugi wykorzystujà potencja∏ przebudowanego w 2007 roku szkieletu sieci IP i wprowadzonej technologii 10 Gigabit Ethernet. Kontrakt zosta∏ zawarty na 19 miesi´cy. Jego wartoÊç przekracza 1 mln z∏. Dla ATM S.A. szczególnie wa˝ne jest zaufanie, jakim cieszy si´ jako dostawca wÊród operatorów kablowych. W tym sektorze z us∏ug sieci ATMAN korzystajà czo∏owi operatorzy telewizji kablowej na polskim rynku (wed∏ug rankingu publikowanego przez Polskà Izb´ Komunikacji Elektronicznej). Jest to szeÊç najwi´kszych firm: Aster, INEA, Multimedia, Toya, UPC i Vectra. w

Pierwsze abonenckie ∏àcze 10 Gb/s Rozpocz´ta w 2007 roku rozbudowa sieci ATMAN zaowocowa∏a ju˝ nowymi kontraktami. ATM S.A., operator sieci ATMAN, podpisa∏a umow´ z pierwszym klientem, który b´dzie wykorzystywa∏ ∏àcza mi´dzymiastowe o przepustowoÊci 10 Gb/s. Pierwsza sprzeda˝ ∏àcza 10 Gb/s zwiàzana jest z zakoƒczeniem inwestycji w ring po∏udniowy sieci ATMAN, ∏àczàcy ¸ódê, Katowice, Kraków i Warszaw´. Nowa sieç bazuje na ∏àczach Êwiat∏owodowych i urzàdzeniach DWDM, pozwalajàcych na przesy∏anie jednà parà Êwiat∏owodów do 160 Gb/s, z mo˝liwoÊcià rozbudowy systemu do 400 Gb/s.

Inwestycja w budow´ ringu po∏udniowego oraz toczàce si´ prace przy tworzeniu ringu pó∏nocnego stanowià dla sieci ATMAN stabilny fundament rozwoju biznesu i zapewniajà mo˝liwoÊç korzystania z infrastruktury telekomunikacyjnej niezb´dnej do obs∏ugi szybko rosnàcych potrzeb klientów. Tak wielkie przepustowoÊci pozwalajà bowiem obs∏u˝yç nie tylko stale rosnàcy ruch internetowy, ale równie˝ umo˝liwiajà przesy∏anie setek programów telewizji cyfrowej.

w


AKTUALNOÂCI

Âwietne wyniki KLK, spó∏ki z grupy kapita∏owej ATM Katowicka spó∏ka KLK mo˝e pochwaliç si´ rewelacyjnymi wynikami, m. in. dynamikà wzrostu przychodów i zysków. Firma osiàgn´∏a oko∏o 68 mln przychodów i 4,3 mln zysku netto. Oznacza to wzrost odpowiednio o 42 i 93 proc. w porównaniu z poprzednim rokiem. Wyniki spó∏ki Êwiadczà o jej zdolnoÊciach operacyjnych, ale tak˝e o ogromnych mo˝liwoÊciach tkwiàcych we wspó∏pracy z ATM. W tym przypadku korzyÊci, jakie spó∏ki znajdujà w grupie kapita∏owej ATM, da∏y o sobie znaç w oczywisty sposób i w krótkim czasie. W minionym roku KLK realizowa∏a wiele projektów wspólnie z ATM. Mi´dzy innymi by∏ to kontrakt o wartoÊci 2,1 mln z∏ dla du˝ego klienta z sektora mediów.Wspó∏pracowa∏a te˝ blisko z innà spó∏kà z grupy kapita∏owej ATM — firmà Sputnik Software. Zrealizowa∏a z nià

m.in. projekt „Budowa Zintegrowanej Sieci WAN Jednostek Organizacyjnych Gminy Aleksandrów ¸ódzki wraz z dostawà sprz´tu i oprogramowania”, o wartoÊci kilkuset tysi´cy z∏otych.Wa˝nym kontraktem dla spó∏ki, stanowiàcym przy tym doskona∏à referencj´ i ilustracj´ jej kompetencji, jest umowa z Komendà G∏ównà Policji, o wartoÊci 6,6 mln z∏.W ramach tego przedsi´wzi´cia KLK mi´dzy innymi zaprojektowa∏a i zbudowa∏a jeden z najwi´kszych systemów zasilania gwarantowanego w kraju. Sukcesy i rosnàcà pozycj´ na regionalnym rynku dostrzegajà tak˝e inni dostawcy technologii i rozwiàzaƒ IT. KLK zosta∏a w 2007 roku wyró˝niona przez Reichle&De-Massari Polska, producenta systemów okablowania strukturalnego, za najwi´kszà instalacj´ w systemie w Industrial Cabling.

Przychody i zysk netto KLK za lata 2005—2007, w tys. z∏otych 2005

2006

2007*

Wzrost 06/05

Wzrost 07/06

Przychody

39 928

48 093

68 090

20%

42%

Zysk netto

1 836

2 239

4 321

22%

93% * Dane szacunkowe

Play wprowadza system p∏atnoÊci przy u˝yciu telefonu komórkowego P4 (multimedialny operator komórkowy sieci Play) oraz mPay S.A. podpisali umow´ na wspólne wdro˝enie systemu p∏atnoÊci mobilnych. U˝ytkownicy sieci Play uzyskali mo˝liwoÊç p∏acenia za towary i us∏ugi przy u˝yciu telefonów komórkowych. Jest to nowoczesne rozwiàzanie, pozwalajàce na wykorzystanie najnowszych technologii zbli˝eniowych (NFC), a tak˝e obs∏ugujàce wszystkie istniejàce ju˝ na rynku modele telefonów komórkowych. Us∏uga dost´pna jest w tradycyjnych punktach sprzeda˝y, umo˝liwia zarówno realizacj´ p∏atnoÊci internetowych, jak i p∏atnoÊci zdalnych. U˝ytkownicy systemu mPay mogà tak˝e tà drogà do∏adowywaç swoje telefony prepaid oraz przekazywaç pieniàdze mi´dzy sobà. — Telefon przesta∏ byç wy∏àcznie urzàdzeniem do komunikacji, dziÊ mo˝e równie˝ pe∏niç funkcj´ portfela — powiedzia∏ Chris Bannister, prezes Play. — To wa˝ne, by mobilne p∏atnoÊci

by∏y proste i dost´pne dla ka˝dego klienta, dlatego Play zdecydowanie popiera wszelkie tego typu inicjatywy na rynku. — Cieszymy si´, ˝e kolejny operator zdecydowa∏ si´ na wdro˝enie systemu p∏atnoÊci mobilnych mPay — doda∏ Henryk Ku∏akowski, prezes mPay S.A. i pomys∏odawca us∏ugi. — Wierzymy, ˝e dzi´ki zawiàzanej w grudniu ubieg∏ego roku inicjatywie wszystkich operatorów ju˝ niebawem uda si´ na bazie mPay opracowaç wspólny krajowy standard. P∏acenie telefonem w systemie mPay jest tak proste jak dzwonienie do innej osoby. mPay szacuje, ˝e w ciàgu nast´pnych pi´ciu lat z us∏ugi b´dzie mog∏o korzystaç nawet kilka milionów Polaków i stanie si´ ona tak powszechna jak p∏acenie kartà p∏atniczà. Ju˝ teraz w zasi´gu systemu znajduje si´ ponad dziesi´ç milionów abonentów, a przystàpienie do wspó∏pracy kolejnych operatorów szybko powi´kszy grono potencjalnych klienw tów mPay.

ATM S.A. zbuduje dla PFRON sieç WAN w technologii MPLS W wyniku przetargu wygranego przez ATM S.A. w konsorcjum z Crowley Data Poland, ATM dosta∏ zamówienie na dostarczenie i utrzymanie rozleg∏ej sieci transmisji danych (WAN) oraz jej styku do sieci Internet mi´dzy centralà Paƒstwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepe∏nosprawnych przy al. Jana Paw∏a II w Warszawie a 16 oddzia∏ami PFRON w kraju. W ramach kontraktu konsorcjum ATM S.A. zapewni ∏àcza do lokalizacji centralnej i trzech oddzia∏ów terenowych oraz konfiguracj´ routerów klienta. Sieç zostanie wykonana w technologii VPN MPLS (Multiprotocol Label Switching), która umo˝liwia dostosowanie sposobu obs∏ugi pakietów przez urzàdzenia transmisyjne do rodzaju realizowanej przez te pakiety transmisji, czyli tzw. „in˝ynieri´ ruchu”. Umowa o wartoÊci oko∏o miliona z∏otych zosta∏a zawarta na trzy lata w.

ATMqsfera

21


L U D Z I E ATM

Jaros∏aw Pietrzak W liceum chodzi∏ do klasy o profilu matematyczno-fizycznym. A od wczesnego dzieciƒstwa interesowa∏ si´ szachami. Mnóstwo czasu sp´dza∏ na lekturze teorii. Âledzi∏ partie arcymistrzów: otwarcia, przebieg meczów, koƒcówki. To by∏a prawdziwa pasja, na którà przeznacza∏ 2—3 godziny dziennie. ˚eby dobrze graç w szachy, trzeba je studiowaç, podkreÊla. Gra∏ w Sandecji Nowy Sàcz, uczestniczàc w wielu turniejach. Osiàga∏ spore sukcesy. By∏ wicemistrzem ówczesnego województwa

nowosàdeckiego i m∏odzie˝owym wicemistrzem Polski w grze korespondencyjnej. Powa˝nie rozwa˝a∏ poÊwi´cenie si´ karierze zawodowego szachisty. Na studia przeniós∏ si´ do Warszawy — na handel zagraniczny w Szkole G∏ównej Planowania i Statystyki (obecnie Szko∏a G∏ówna Handlowa). To by∏ wtedy presti˝owy kierunek. Wy∏ama∏ si´, bo koledzy wyjechali przewa˝nie do Krakowa. Ale uwa˝a∏, ˝e jest to najlepsza uczelnia ekonomiczna w Polsce. Poza tym

Szachista-finansista Pisa∏em na temat

modelu wyceny aktywów kapita∏owych, pod kierunkiem profesora Mieczys∏awa Pu∏awskiego. Po raz pierwszy przetestowa∏em t´ teori´ na przyk∏adzie polskiej gie∏dy.

To by∏y poczàtki rozwoju rynku kapita∏owego w naszym kraju.

Okaza∏o si´, ˝e funkcjonuje on zupe∏nie inaczej ni˝ na Zachodzie.

Pomaga∏em przy prywatyzacjach narodowych operatorów na Mauritiusie, w Kamerunie, Jordanii, Serbii, Rumunii.

To by∏a rzeczywiÊcie ciekawa praca.

22

ATMqsfera

ATMosfera: W 1992 roku, po powrocie z Anglii — b´dàc jeszcze na piàtym roku studiów — podjà∏eÊ prac´ zawodowà. JP: Zaczà∏em prac´ w firmie doradczej Arthur Andersen. W dziale audytu. Po kilkanaÊcie godzin dziennie — to by∏a istna harówka. ATMosfera: Zw∏aszcza ˝e pisa∏eÊ te˝ wtedy prac´ magisterskà. JP: Tego nie da∏oby si´ pogodziç. Musia∏em wziàç urlop. Pisa∏em na temat modelu wyceny aktywów kapita∏owych, pod kierunkiem profesora Mieczys∏awa Pu∏awskiego. Po raz pierwszy przetestowa∏em t´ teori´ na przyk∏adzie polskiej gie∏dy. Chodzi∏o o analiz´ ekonometrycznà, w jakim stopniu notowania poszczególnych spó∏ek sà skorelowane z g∏ównymi wskaênikami gie∏dowymi. ATMosfera: Twoja praca by∏a nowatorska. Jej skrócona wersja zosta∏a opublikowana w miesi´czniku „Bank i Kredyt”, wydawanym przez Narodowy Bank Polski. JP: To by∏y poczàtki rozwoju rynku kapita∏owego w naszym kraju. Okaza∏o si´, ˝e funkcjonuje on zupe∏nie inaczej ni˝ na Zachodzie. Wnioski z mojej pracy potwierdza∏y niedojrza∏oÊç rynku. ATMosfera: W Arthur Andersen sp´dzi∏eÊ nieca∏e dwa lata. JP: Bardziej interesowa∏ mnie dzia∏ corporate finance, a takiego nie by∏o wtedy w Arthur Andersen. Dlatego przeszed∏em do PriceWaterhouse. Na poczàtku zajmowaliÊmy si´ przede wszystkim badaniem spó∏ek (analizy due dilligence) i wycenami. Sam wspó∏tworzy∏em metodologi´ robienia wycen. ATMosfera: Ale w zasadzie od poczàtku specjalizowa∏eÊ si´ w sektorze teleinformatycznym.

JP: Moim pierwszym projektem by∏o przygotowanie dla Ministerstwa ¸àcznoÊci analizy op∏acalnoÊci inwestycji w telefoni´ lokalnà. Przygotowywa∏em model biznesowy, pokazujàc nast´pstwa w przypadku dopuszczenia dwóch, trzech i wi´cej konkurujàcych operatorów. Opracowanie tak si´ spodoba∏o kierownikowi projektu w Londynie, ˝e dosta∏em ofert´ pracy w Anglii jako mened˝er grupy telekomunikacyjnej. ATMosfera: To by∏ pasjonujàcy okres w twoim ˝yciu, zwiedzi∏eÊ wtedy kawa∏ Êwiata. JP: Pomaga∏em przy prywatyzacjach narodowych operatorów na Mauritiusie, w Kamerunie, Jordanii, Serbii, Rumunii. To by∏a rzeczywiÊcie ciekawa praca. W hotelu na Mauritiusie, schodzàc na Êniadanie w garniturach i z notebookami, budziliÊmy sensacj´ wÊród turystów w krótkich spodenkach. ATMosfera: Wróci∏eÊ do kraju mniej wi´cej po roku. Dlaczego tak szybko? JP: W naszym kraju dzia∏o si´ wtedy bardzo du˝o w tej bran˝y. Uzna∏em, ˝e to b´dzie du˝o ciekawsze wyzwanie. W Polsce tworzy∏em od podstaw grup´ teleinformatycznà w dziale corporate finance, ju˝ w po∏àczonym PricewaterhouseCoopers. PracowaliÊmy dla wielu du˝ych klientów, mi´dzy innymi Deutsche Telekom, Telii, UPC, a z polskich spó∏ek wa˝nym klientem by∏ Prokom kupujàcy spó∏ki internetowe. DoradzaliÊmy równie˝ firmie GTS przy zakupie ATOM-u, dawnej spó∏ki zale˝nej ATM. ATMosfera: To by∏ twój pierwszy kontakt z firmà ATM? JP: Owszem, a póêniej spotykaliÊmy si´ ju˝ cz´Êciej. Przed wejÊciem ATM S.A. na gie∏d´


L U D Z I E ATM

kontynuowa∏ rodzinnà tradycj´ (ojciec te˝ jest absolwentem SGPiS). Po trzecim roku dosta∏ stypendium w ramach unijnego programu Tempus. Na egzaminie kwalifikacyjnym ulokowa∏ si´ w pierwszej trzydziestce w naszym kraju. Dzi´ki temu znalaz∏ si´ w po∏udniowej Anglii, na University of Sussex ko∏o Brighton. Przez rok studiowa∏ ekonomi´ i finanse. By∏ to dla niego ogromny szok kulturowy ze wzgl´du na panujàcà tam samodzielnoÊç.

Nie by∏o obowiàzkowych wyk∏adów, çwiczeƒ. Ponadto prowadzàcy zaj´cia podkreÊlali, ˝e trudniejsze fragmenty (na przyk∏ad wzory matematyczne) mo˝na omijaç. Jarka to Êmieszy, bo sam nigdy nie mia∏ takich k∏opotów. Kto chcia∏, to si´ uczy∏, ˝artuje. Chodzi tylko o to, ˝eby pisaç prace i zdawaç egzaminy. Ale bardzo docenia ten pobyt. Zetknà∏ si´ tam z wieloma kolegami praktycznie z ca∏ego Êwiata. To by∏o ogromnie ciekawe doÊwiadczenie.

w 2004 roku rozwa˝ano ró˝ne mo˝liwoÊci, mi´dzy innymi wprowadzenie inwestora strategicznego. Pracujàc w PricewaterhouseCoopers doradza∏em przy rozmowach z potencjalnymi inwestorami. Jak wiadomo, ostatecznie zarzàd ATM zrezygnowa∏ z tej opcji. ATMosfera: A ty przeszed∏eÊ do Netii. JP: Zosta∏em szefem dzia∏u ds. strategii i przej´ç. Opracowywa∏em d∏ugoletnie plany strategiczne, a tak˝e biznesplany dla produktów. Jednak by∏ to okres dekoniunktury w sektorze i Netia nie mia∏a Êrodków finansowych na przej´cia innych spó∏ek. ATMosfera: Dlatego wróci∏eÊ do doradztwa, tym razem w firmie KPMG. JP: Znowu w dziale corporate finance, odpowiada∏em za sektor teleinformatyczny. DoradzaliÊmy na przyk∏ad operatorowi komórkowemu, który zastanawia∏ si´ nad wejÊciem na polski rynek. Próbowa∏em te˝ zach´ciç ATM, by korzysta∏ z us∏ug KPMG. A wtedy dosta∏em propozycj´ pracy w naszej firmie. ATMosfera: Od pó∏tora roku odpowiadasz za rozwój grupy kapita∏owej ATM. Przypomnijmy krótko twoje dokonania (bo opisywaliÊmy je ju˝ dok∏adnie w kolejnych numerach ATMosfery). Pierwszym projektem by∏a finalizacja przej´cia KLK. JP: To bardzo dobra spó∏ka. Jest liderem w dziedzinie integracji systemów zasilania i ma wielu klientów z sektora finansowego. Sputnik Software oferuje g∏ównie oprogramowanie dla jednostek samorzàdu terytorialnego. Daje nam Êwietne kontakty w gminach wca∏ej Polsce. Linx Telecommunications pozwala nam wyjÊç na rynki Europy Wschodniej. Oznacza to poczàtek naszej ekspansji zagranicznej. Natomiast Impulsy majà znakomite kontakty w publicznej s∏u˝bie zdrowia, wpasowujàc si´ w strategi´ rozwoju us∏ug dla sektora medycznego. Wszystko to daje nam Êwietne efekty synergii.

ATMosfera: A jak oceniasz to, co si´ dzieje ostatnio na gie∏dzie? JP: Je˝eli chodzi o akcje ATM,inwestorzy zareagowali zbyt nerwowo. Z pewnoÊcià obawiali si´, ˝e opóênienie wejÊcia mPaya na gie∏d´ spowoduje pogorszenie wyników grupy ATM w 2007 roku. Dlatego zarzàd opublikowa∏ wyniki szacunkowe, które zosta∏y bardzo dobrze ocenione przez inwestorów. Ju˝ nastàpi∏o odbicie, mimo niekorzystnej sytuacji na rynkach kapita∏owych na ca∏ym Êwiecie. Jestem przekonany, ˝e najgorsze jest za nami. ATMosfera: Sam odreagowujesz stresy g∏ównie na rolkach. JP: Je˝d˝´ na rowerze, p∏ywam, czasem çwicz´ na si∏owni. Naturalnie nadal gram w szachy. Ale najwi´kszà frajd´ sprawia mi jazda na w rolkach.

Przed wejÊciem ATM S. A. na gie∏d´ w 2004 roku rozwa˝ano ró˝ne mo˝liwoÊci, mi´dzy innymi wprowadzenie inwestora strategicznego. Pracujàc w PricewaterhouseCoopers

doradza∏em przy rozmowach z potencjalnymi inwestorami.

Opracowywa∏em

d∏ugoletnie plany strategiczne, a tak˝e biznesplany dla produktów.

Je˝eli chodzi o akcje ATM,

inwestorzy zareagowali zbyt nerwowo. Z pewnoÊcià obawiali si´, ˝e opóênienie wejÊcia mPaya na gie∏d´ spowoduje pogorszenie wyników grupy ATM w 2007 roku.

Dlatego zarzàd opublikowa∏ wyniki szacunkowe, które zosta∏y bardzo dobrze ocenione przez inwestorów.

ATMqsfera

23


Centrum Danych

ATMAN Najlepsza lokalizacja i bezpieczeƒstwo dla Twoich zasobów r g∏ówne i zapasowe centra danych r kolokacja serwerów i szaf teleinformatycznych r zaawansowany hosting aplikacyjny r wirtualizacja serwerów r zapasowe biura i centra operacyjne

Profesjonalne Êrodowisko techniczne r gwarantowane zasilanie r systemy klimatyzacji i gaszenia r ochrona fizyczna i elektroniczna r monitoring i kontrola dost´pu r doskona∏e mo˝liwoÊci telekomunikacyjne*

ATM S.A. * Centrum Danych jest fragmentem warszawskiej sieci Êwiat∏owodowej ATMAN ∏àczàcej centra biznesowe oraz w´z∏y telekomunikacyjne

ul. Grochowska 21a, 04-186 Warszawa tel.: 0 22 51 56 100, faks: 0 22 51 56 600 CDatman@atm.com.pl, www.atman.pl


ATMosfera 1/08 (33)