Issuu on Google+

Op weg naar 0 arbeidsongevallen


Colofon innovaties TM Personeelsblad van Atlas Copco Airpower nv Boomsesteenweg 957 2610 Wilrijk/Antwerpen Tel. 03 870 21 11

01

Verantwoordelijke uitgever Ellen Steck (tel. 9106)

Eindredactie Isabel Vancoillie (tel. 9860) isabel.vancoillie@be.atlascopco.com

Werkten mee aan deze special Stephan Kuhn Tom Vermeersch Steven Bruyndonckx Guido Van Uffelen Geert Bernaerts Reinout Duymelinck Johan Van der Eeken Hans Thibau Bavo Kiebooms Steve Insleghers Mariska Mathieu Marianne Deckers Hendrik Timmermans Edouard Rogge Olaf Theurich

Wist je dat… … er in België jaarlijks 250.000 ongevallen op het werk of tijdens de verplaatsing van en naar het werk gebeuren? … er klanten zijn die enkel bij ons bestellen als onze ongevalcijfers laag zijn? … Atlas Copco Airpower het veiligheidscharter van Agoria ondertekend heeft? Atlas Copco Airpower was één van de pioniers van bij de opstart. Het doel van dit charter is om via goede afspraken tussen opdrachtgever en contractor te komen tot veilige werven. Het charter is niet vrijblijvend want onder wakend oog van de overheid kunnen bedrijven geschrapt worden bij slechte beoordelingen. Meer info over dit charter kan je terugvinden op www.veiligheidcharter.be

02

Op weg naar 0 ongevallen Veiligheidscharter Atlas Copco Airpower Veiligheids- en gezondheidsbeleid van CT Atlas Copco richt SHE Raad op Meten is weten

02

12 14 15 16 17

Veiligheids- en gezondheidsrichtlijnen

Gevaarlijke producten - veiligheidsvoorschriften Nieuwe Europese wetgeving gevaarlijke stoffen op komst Database FS preventiedienst Psychosociale belasting Airpower - alcohol- en drugsvrij bedrijf

04

4 6 7 8 9

Lopende acties Specifieke wetgeving

Persoonlijke beschermingsmiddelen Voorkom handletsels - draag handschoenen Bedrijfsbrandweer Problemen aanpakken - Loctite Spuitbussen, gevaar schuilt soms in een klein hoekje

03

Safety F!RST Project en beleid

18 21 22 23 24

Veiligheid, een taak van iedereen

Veiligheid, gezondheid en welzijn; een taak voor iedereen Het GPP en JAP !? Werken met derden Ook jobstudenten moeten veilig aan de slag ICE - een gouden tip bij nood Beeldschermwerk Praktijkvoorbeeld uit Duitsland Veiligheidsflyer voor bezoekers

25 26 27 28 29 30 31 31


Voorwoord Door Stephan Kuhn Beste collega’s, Graag wil ik via deze special van innovaties™ het belang benadrukken van veilig werken, in alles wat we doen – overal ter wereld! Onze doelstelling is het aantal ongevallen in elke operationele eenheid van Compressor Technique te verminderen met 50% of meer ten opzichte van vorig jaar. We streven er ook naar om de afwezigheden van de werknemers van Compressor Technique wegens ziekte te verminderen. De doelstellingen voor het verminderen van het ziekteverzuim en het aantal ongevallen, zal worden bepaald door elke operationele eenheid en zal worden goedgekeurd binnen de bestaande rapportering- en opvolgsystemen.

Ons doel is het verminderen van ongevallen, met meer gezonde dagen op het werk. We kunnen dit doen! We moeten dit doen! In Compressor Technique hebben we een geschiedenis van zeer gedreven en gepassioneerd werken, alles in de geest van het bereiken van goede resultaten voor de onderneming. Maar het is essentieel om te onthouden dat het bereiken van onze missie alleen zinvol is als we allemaal veilig zijn.

kunnen wij geen orders krijgen van verschillende grote multinationals en petrochemische bedrijven, indien het aantal ongevallen hoger is dan twee per miljoen werkuren. Dus laten we een modern bedrijf zijn, ook in veiligheid.

3.

We hebben als bedrijf een juridische verantwoordelijkheid. We moeten voldoen aan de lokale veiligheidseisen in elke markt waar wij werkzaam zijn. Dit is geen optie, we hebben als leidinggevende een wettelijke verplichting om ervoor te zorgen dat wij veilig werken bij Atlas Copco. Zoals onze veiligheidsspecialisten in veel landen weten, ligt de bewijslast in het geval van een ongeluk bij ons. De autoriteiten zullen onderzoeken of ons veiligheidssysteem gestructureerd is om ongevallen te voorkomen. Als wordt vastgesteld dat ons veiligheidssysteem te zwak is, kan dit leiden tot zware juridische gevolgen voor het bedrijf, maar ook voor de individuele managers die betrokken zijn. Het goede nieuws is dat het bereiken van hogere niveaus van veiligheid mogelijk is bij Compressor Technique. Laten we ervoor zorgen dat we allemaal veilig thuis komen na een dag hard werken. Dit is de reden waarom we bij Compressor Technique veiligheid op de eerste plaats zetten! Ik wens jullie allen nog een gelukkige en gezonde werkdag toe, vandaag en elke dag bij Compressor Technique.

Veiligheid staat voorop! Concreet zijn er drie redenen waarom wij allemaal bezorgd moeten zijn over veiligheid...

Stephan Kuhn,

1.

Iedereen moet veilig thuiskomen aan het eind van de dag. Het wordt verwacht en we zijn dit verplicht aan de mensen om ons heen. Uiteraard is dit niet alleen een Atlas Copco doel, het is het juiste ding om te doen als mens.

2.

Bij Atlas Copco Compressor Technique zijn we modern en innovatief en dit is de perceptie die zo veel van onze klanten van ons hebben - wij blinken uit in heel wat gebieden. Wij hebben vele innovatieve producten, we zijn de concurrentie vóór in energie-efficiëntie, het gebruiksgemak, de betrouwbaarheid, ... We hebben fantastische processen zoals onze financiële instrumenten en procedures en de interne arbeidsmarkt. Als het gaat om onze veiligheidsresultaten, zijn we echter niet altijd en overal de beste. We hebben operationele eenheden die uitblinken door geen ongevallen met tijdsverlet te hebben, en dat voor meerdere opeenvolgende maanden of jaren, zoals Wuxitec en sommige van onze Customer Centers in Zuid-Amerika. Maar we hebben ook operationele eenheden die actie moeten ondernemen. En we mogen niet vergeten dat meer en meer klanten onze veiligheidsresultaten opvragen alvorens een bestellingen te plaatsen. In Rental Service, bijvoorbeeld,

President Compressor Technique Atlas Copco

03


Project en beleid Boarding, Take off ...

Op weg naar nul ongevallen Begin april kreeg iedereen een vliegtuigticket in de bus. Als bestemming stond genoteerd ‘Op weg naar nul ongevallen…’ Het bleek een uitnodiging te zijn, maar waar ging dit nu precies over? Het vliegtuigticket kondigde geen extra weekje vakantie aan, maar nodigde iedereen uit op informatiesessies over veiligheid. Tijdens de week van 19 april doorliepen elke dag heel wat medewerkers een traject waarbij ze op een ludieke en interactieve manier ontdekten waarom Atlas Copco wil evolueren naar een 0-ongevallen beleid, want daar draait het Safety F!RST project om. De huidige cultuur werd er in de spotlights gezet, samen met interessant cijfermateriaal over de huidige veiligheidssituatie binnen ons bedrijf. Vervolgens werden – aan de hand van een grappig toneelstukje – de visie en het actieplan voor de volgende drie jaar toegelicht, die ons zullen helpen onze droom te realiseren… Via een interactieve en spannende quiz werd tot slot een tipje van de sluier gelicht over de diverse acties die in de komende weken en maanden zullen uitgevoerd worden. Het einddoel van de Safety F!RST campagne is duidelijk, iedereen weet ondertussen dat we een heuse actie gestart zijn omtrent veiligheidsbewustzijn.

In Airpower werd de veiligheidscampagne gelinkt aan het vliegwezen. Het vliegwezen staat immers bekend om z’n strenge veiligheidsprocedures en de aandacht die het schenkt aan z’n medewerkers en passagiers. Al een luchthaven binnengewandeld? Dan heb je heus wel de veiligheidsmaatregelen gemerkt! Op 15 maart vond in Airpower een ‘Boarding’ plaats. 75 medewerkers; van arbeiders tot presidenten, uit elke divisie/afdeling, werden verkozen tot lid van de ‘Safety Wing’. Deze leden van de Safety Wing gingen samen op avontuur en bepaalden op 15 maart de route om het aantal ongevallen zo drastisch mogelijk te laten dalen. Samen schreven ze het veiligheidscharter voor Airpower (zie p. 6). Dit document vormde meteen ook de basis voor de Take off sessies, nl. de informatiesessies die alle medewerkers in april doorliepen.

Wie veiligheid op de eerste plaats zet en er actief mee omgaat, zal het aantal ongevallen en incidenten gevoelig zien dalen. Op weg naar nul ongevallen! Deze campagne is er echter niet zomaar en maakt uiteraard deel uit van een groter geheel. Eind vorig jaar werd door Stephan Kuhn, onze President, vastgelegd dat veiligheid binnen Atlas Copco Compressor Technique prioriteit moest krijgen. Als we onze veiligheidscijfers vergelijken met bedrijven uit gelijkaardige sectoren, kunnen we heel wat beter. Bovendien werd op groepsniveau een beleid opgesteld en een werkgroep opgericht die veiligheid en gezondheid op het werk nadrukkelijk onderstreept. Zowel in Compressor Technique als op Airpower niveau gingen werkgroepen aan de slag om een actieplan uit te tekenen…

04

Het projectteam (Karoline Vandingenen, Steven Bruyndonckx, Reinout Duymelinck, Edouard Rogge, Bavo Kiebooms, Marc Weyns, Ellen Verlinden, Ulrik De Backer en Isabel Vancoillie (laatste 5 niet op de foto)) druk aan de slag.

Alle werkgroepjes gingen in discussie over veiligheid op Atlas Copco.

Via korte toneelstukjes werden foutieve situaties in productie op een grappige manier aangekaart. De acteurs konden op heel wat bijval rekenen.


Boarding, Take off ...

Verhoogde Veiligheidsgraad

Bijsturen

Mach 3 Boarding

Bijsturen

Mach 1 Mach 2

Bijsturen

Take Off

Met de Take off werd het officiële startschot – zeg maar het opstijgen van deze vlucht naar nul ongevallen – gegeven. Het doel is ambitieus, maar is niet onbereikbaar. Het wordt een boeiende reis, die in eerste instantie over drie jaar loopt. Elke periode van 1 jaar vormt een ‘Mach’* en in elke Mach wordt een gedetailleerd actieplan uitgevoerd. De Mach ondersteunt het idee dat we het aantal ongevallen drastisch willen reduceren. Iemand die zich beweegt aan een snelheid hoger dan een Mach, doorbreekt immers de geluidsmuur. Voor 2010 zijn al acht acties/projecten opgestart. Een kort overzicht: # Veiligheidsschoenen – verplicht dragen van veiligheidsschoenen in werkplaatsen en labo’s, behalve op de groene voetpaden # Safety F!RST visual in alle gebouwen en shops ophangen – visualisatie campagne # Veiligheidskruis in elke divisie – visualisatie veiligheidscijfers # Veiligheid als eerste agendapunt op dagelijkse en wekelijkse meetings # Verbeteren fietsveiligheid # Optimaliseren van het intern verkeersplan # Maandelijkse veiligheidsflash – maandelijkse update interessant veiligheidsnieuws # Starterspakket persoonlijke beschermingsmiddelen voor elke nieuwe medewerker Uiteraard zitten nog heel wat andere projecten in de pijplijn! Deden we dan vroeger niks rond veiligheid? Toch wel, de artikels die je in deze special van innovaties™ leest, vormen slechts een greep uit de initiatieven die al tot uitvoering werden gebracht. Isabel Vancoillie *Mach: de geluidssnelheid

Elk werkgroepje schreef zijn visie op het veiligheidsbeleid binnen Airpower neer. Nadien werd dit geconsolideerd tot het 'Airpower charter'.

Veiligheid ligt ons nauw aan het hart.

05 Op zoek naar de juiste antwoorden in de veiligheidskrant.


Blok 1 Veiligheidscharter Ondertittel van Atlas Copco Blok Airpower NV Wij streven ernaar om van veiligheid de eerste prioriteit te maken in onze onderneming. Wij sluiten hierbij geen compromissen en streven continu naar verbetering.

# Veiligheid moet in ieders genen komen te zitten, waarbij elke medewerker van Atlas Copco geacht wordt te fungeren als een voorbeeldfunctie. Hij/zij kent de procedures, respecteert deze en zorgt voor een gezonde discipline tov eenieder. # Wij verwachten dit ook van onze externen; klanten, leveranciers, onderaannemers waarvoor wij de verantwoordelijkheid nemen. # Om dit mogelijk te maken zal elke medewerker voldoende opleiding en trainingsmateriaal krijgen en beschikken over de juiste arbeidsmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen. Bij een nieuwe medewerker wordt dit voorzien op de eerste werkdag. # Betreffende veiligheid geldt een consequent gedrag waar geen uitzonderingen mogelijk zijn. # Elk probleem of onveilige situatie vraagt om een directe aanpak. De leiding zal voldoende tijd voorzien zodat de betrokken persoon onmiddellijk na het voorval kan benaderd worden. Via open communicatie zullen zo snel mogelijk correctieve maatregelen doorgevoerd worden. # We zullen evolueren naar een cultuur waarbij iedereen aanvaardt te worden aangesproken bij onveilige situaties of gedrag en dit ook zelf doet met wederzijds respect. # We stimuleren uitwisseling van informatie in een sfeer van open communicatie. Via informatieborden geven we feedback aan alle medewerkers over de veiligheidsvoorschriften en de bereikte resultaten. Bovendien wordt veiligheid het eerste aandachtspunt op vergaderingen. # We staan er garant voor dat veiligheid een vast onderdeel is van elk innoverend project en dusdanig een punt is dat steeds ter verbetering vatbaar is. # We volgen continu de laatste innovaties op met betrekking tot veiligheid en zorgen voor een snelle implementatie. # Orde en netheid dragen we hoog in het vaandel.

Veiligheid zal op een proactieve, positieve, overkoepelende en uniforme manier worden aangepakt. Wereldwijd hanteren we dezelfde visie.

06


Veiligheids- en gezondheidsbeleid van Compressor Technique Het beleid betreffende Veiligheid en Gezondheid (V&G) van de Business Area Compressor Technique is conform de richtlijn Veiligheid en Gezondheid uitgevaardigd door de Atlas Copco Groep. Het bevat een engagement om de veiligheid en gezondheid en het welzijn van onze werknemers als een primaire prioriteit te stellen en verplicht het gebruik van op risico gebaseerde managementsystemen die regelmatig worden geauditeerd. Alle operationele units die onder ons toezicht staan dienen V&G te beheren conform dit beleid.

Beleid

Elke operationele unit binnen Compressor Technique: # beschikt over een systematische aanpak voor het beheer van V&G die een overeenstemming met wet- en regelgeving verzekert en die leidt tot een continue verbetering van de resultaten. Het systeem zal voldoen aan de vereisten van het algemene managementsysteem voor veiligheid, kwaliteit en milieu. Het systeem zal gecertificeerd worden volgens OHSAS 18001; # formuleert doelstellingen voor verbetering en meet, beoordeelt en rapporteert de resultaten; # beheert V&G kwesties zoals elke andere kritische bedrijfsactiviteit; # vereist van contractanten dat ze V&G beheren conform dit beleid; # neemt V&G resultaten mee op in de beoordeling van het operationele management en beloont naar verhouding.

V&G ambitie en doelstelling # We

streven binnen Atlas Copco Compressor Technique naar de totale afwezigheid van incidenten of ongevallen en een continue lage ziektegraad. # Elke operationele unit zal jaarlijks specifieke doelstellingen voorstellen voor frequentiegraad en absenteïsme, die worden goedgekeurd door het bovenliggende niveau. # Elke operationele unit zal jaarlijks specifieke doelstellingen voorstellen m.b.t. de ernstgraad (i.e. het aantal dagen afwezigheid volgend op de dag van een ongeval per 1000 gewerkte uren in die unit). Hiervoor is geen goedkeuring van een hoger niveau vereist.

V&G verantwoordelijkheid en gezag # Elke

persoon die werkt voor of samenwerkt met Atlas Copco Compressor Technique neemt de verantwoordelijkheid voor: # zijn/haar eigen veiligheid; # de veiligheid van anderen (waaronder bezoekers en contractanten) met betrekking tot de gevolgen van zijn/haar eigen werk ; # de veiligheid van zijn/haar collega’s door middel van vroege waarschuwing en herinnering; # het informeren van het operationele management van de unit over de potentiële gevaren. # Het operationele management van elke operationele unit zal de nodige maatregelen nemen om een veilige werking te verzekeren. # Elke operationele unit heeft een preventieadviseur voor veiligheid op de site (PAVS) die verantwoordelijk is voor het adviseren van het operationele management en de werknemers over onderwerpen die een mogelijke impact hebben op de gezondheid en veiligheid. Dit behelst alle interne en externe activiteiten die onder verantwoordelijkheid van de unit gebeuren. # Elke operationele unit organiseert op regelmatige basis (min. 4/jaar) een overlegforum om alle kwesties betreffende gezondheid en veiligheid op te volgen. Dit forum bevat vertegenwoordigers van het operationele management en werknemers en wordt voorgezeten door de manager van de unit met de hoogste titel. Dit forum rapporteert aan het algemene management van de operationele unit. # Het algemene management van de operationele unit neemt de volle verantwoordelijkheid voor de V&G met betrekking tot de activiteiten onder zijn/haar toezicht.

V&G praktijk # Stimuleren

van een cultuur waarin alle werknemers dit engagement delen door middel van opleiding, bewustzijn, communicatiecampagnes en beloning, en de implementatie van projecten voor continue verbetering. # Ontwikkelen van producten, processen en diensten met behulp van systemen die een veilige productie (en test), transport, installatie, onderhoud, herstelling en opruiming mogelijk maken. Dit omvat de identificatie van kritische veiligheidsgebieden, voorziening en onderhoud van de nodige veiligheidsmaatregelen in overeenstemming met de volgende methodologie in de voorgeschreven volgorde: (1) neem risico’s weg of reduceer ze zo veel mogelijk, (2) neem

07


Veiligheids- en gezondheidsbeleid de nodige beschermende maatregelen voor de risico’s die niet weggenomen kunnen worden, en ten slotte (3) informeer de gebruikers over de resterende risico’s, identificeer de individuele opleidingsbehoeften en specificeer elke behoefte aan persoonlijke beschermende uitrusting. # Het operationele management staat in voor het correct naleven van de veiligheidsmaatregelen, inclusief de persoonlijke beschermende uitrusting. De PAVS evalueert de hierboven geïdentificeerde maatregelen en rapporteert passend aan het operationele management. # Het operationele management garandeert dat de selectie van derden die in een Business Unit onder onze verantwoordelijkheid werken afhankelijk is van de aanwezigheid van een veiligheidssysteem en de mogelijkheid om binnen de vereisten van ons managementsysteem te werken. De derde partij zal geïnformeerd worden en informeren over de betrokken risico’s. Dit betekent dat: # subcontractanten die op onze sites werken en subcontractanten die onder onze verantwoordelijkheid bij klanten werken, zullen werken met veiligheidsystemen die conform dit beleid zijn. # subcontractanten ons dienen te informeren over specifieke gevaren met betrekking tot hun activiteiten. # aan klanten wordt gevraagd ons te informeren over specifieke maatregelen die genomen moeten worden om elke bloot stelling te vermijden die de veiligheid in welke zin dan ook kan bedreigen. # Inbreuken op de veiligheidsregels worden bestraft volgens de disciplinaire maatregelen die van toepassing zijn in de operationele unit. # Elk ongeval of incident zal worden gerapporteerd aan het operationele management en de PAVS. Een actieplan zal worden opgesteld, gedocumenteerd en geïmplementeerd onder toezicht van het operationele management en de effectiviteit zal door de PAVS worden beoordeeld. # Noodprocedures worden geïmplementeerd om op een effectieve wijze te kunnen reageren in geval van ongevallen; deze zullen op geregelde tijdstippen worden getest en hun effectiviteit geëvalueerd, besproken en aangepast. # Elke operationele unit rapporteert over zijn resultaten en levert de nodige input voor de management review op het niveau van de unit en het hogere niveau. Dit omvat kritische prestatie indicatoren met betrekking tot ongevallen, de frequentie van ongevallen en arbeidsongeschiktheid. Daarenboven worden de overeenstemmende actieplannen of verbeteringsprojecten voorgesteld. Deze rapportering zal benchmarking mogelijk maken tussen units met gelijkaardige activiteiten. Wilrijk, 8 december 2009

Atlas Copco richt SHE Raad op Atlas Copco stelt nieuwe doelstellingen op vanuit de Groep om de focus op veiligheid en gezondheid te verhogen. Om de uitvoering en opvolging van deze nieuwe doelstellingen te ondersteunen, besliste de Groep een Veiligheids-, Gezondheids- & Milieuraad op te richten: de ‘SHE Council’ *. SHE staat voor Safety, Health and Environment. De missie van de SHE Raad is om de Groep te ondersteunen omtrent: # Het onderhouden en up-to-date brengen van het veiligheids-, gezondheids- en milieubeleid, alsook het ter goedkeuring voorleggen van deze doelstellingen aan het Groepsmanagement. # Toezicht houden op de ontwikkeling van geschikte vraagstukken met betrekking tot veiligheid, gezondheid op het werk en milieu; en advies geven aan de verschillende divisies en het Groepsmanagement. # Opvolgen van prestaties en het consolideren van de Groepsre-

sultaten; opvolgen hiervan t.o.v. de gestelde doelen. van acties en updates van Groepsdoelen gebaseerd op de gerapporteerde prestaties van de verschillende units. # Voorzien van aangepaste training voor de verschillende units. # Benchmarken met andere bedrijven. # Suggereren

In de SHE Raad zijn de verschillende Business Area’s vertegenwoordigd: # Atlas Copco AB - Karin Holmquist, Karin Hermansson # Compressor Technique - Andre Balliauw, Pascale Penné # Construction and Mining Technique Anna Brandhorst-Satzkorn, Christina Wågström # Industrial Technique - Anna Gejke # Service Providers - Ricardo Lopez Naast de kerntaken zal de raad ook jaarlijks het kwaliteitsbeleid van de Groep herzien. * De SHE Raad vervangt de ‘Environmental Council’.

08

Bron: Atlas Copco Group News


Project en beleid

Meten is weten Meten is weten zegt men altijd. Ook in preventie is dit het geval. Om de evolutie van de arbeidsongevallen te meten, wordt gebruik gemaakt van relatieve getallen: de frequentiegraad en de ernstgraad.

Atlas Copco Airpower had in 2009 een frequentiegraad van 30,92 of 1 op 20 arbeiders hadden een arbeidsongeval met werkverlet. De ernstgraad bedroeg 0,60; wat wil zeggen dat elke collega gemiddeld 1 dag diende in te springen voor het slachtoffer.

De frequentiegraad geeft ons een idee van het aantal ongevallen. De ernstgraad toont de ernst van de ongevallen door te kijken naar het aantal verloren dagen ten gevolge van deze ongevallen. Hierbij wordt rekening gehouden met het aantal gepresteerde uren om zo een vergelijk toe te laten tussen verschillende fabrieken, divisies, werknemers, tussen periodes met veel werk of minder werk.

Als we naar de cijfers van de laatste 10 jaar kijken, valt ons behalve voor de jaren 2005 en 2006 - een positieve tendens op. Zowel in aantal ongevallen als in de ernst van de ongevallen is er een daling waar te nemen. We evolueren dus in de goede richting!

Frequentiegraad (FQ) = Ernstgraad (EQ) =

aantal arbeidsongevallen (met minimum 1 dag werkverlet) x 1.000.000 gepresteerde arbeidsuren van de gemeten periode aantal verloren arbeidsdagen (ten gevolge van het ongeval) x 1.000 gepresteerde arbeidsuren

70,00

1,20

60,00

1,00

50,00

0,80

40,00 0,60 30,00 0,40

20,00

Ernstgraad

Frequentiegraad

Ongevallencijfers 1999-2009

0,20

10,00 0,00

0,00 1999

2000

2001

2002

2003

2004

Frequentiegraad

2005

2006

2007

2008

2009

Ernstgraad

Waar situeert Atlas Copco Airpower zich ten opzichte van vergelijkbare industrieÍn in onze omgeving? Ondanks al onze inspanningen en investeringen ligt onze frequentiegraad veel hoger dan in vergelijkbare assemblage firma’s. Deze firma’s hebben een frequentiegraad die 1/3 is of nog beter dan Atlas Copco. De ernstgraad is, op een enkele na, de helft van de onze. Er is dus nog heel wat ruimte voor verbetering!

09


Meten is weten

0,70

35,00

0,60

30,00

0,50

25,00

0,40

20,00

0,30

15,00

fK Be dr ij

fJ Be dr ij

fI Be dr ij

Be dr ij

fG Be dr ij

fF Be dr ij

Be dr ij

fD Be dr ij

Be dr ij

Be dr ij

Be dr ij

fH

0,00 fE

0,10

0,00 fC

0,20

5,00

fB

10,00

Laten we nu eens kijken naar de verschillende divisies. Als we naar de onderlinge cijfers kijken, merken we dat er divisies zijn die het veel beter doen dan andere. Industrial Air, Portable Air en Oil-free Air hebben een frequentiegraad die meer dan twee keer zo laag is als die van Airtec en het Service Center. De frequentiegraad van het Service Center daalde de laatste maanden het meest. Wat de ernstgraad betreft, zien we ook hier enorme verschillen met vooral Oil-free Air die hier de mooiste cijfers kan voorleggen.

Frequentiegraad 12 MAV 90,00 80,00

Frequentiegraad

70,00 60,00 50,00 40,00 ,

30,00 20,00 10,00

2010 apr

2010 maart

2010 feb

2010 jan

0,00

Jaar - maand

10

Industrial Air

Airtec

Oil-free Air

Service Center

Portable Air

Airpower

Ernstgraad

40,00

fA

Frequentiegraad

Vergelijking met omliggende bedrijven

Fg Eg


Meten is weten Ernstgraad 12 MAV 2,00 1,80 1,60 1,40

Ernstgraad

1,20 1,00 ,

0,80 0,60 0,40 0,20

2010 april

2010 maart

2010 feb

2010 jan

0,00

Jaar - maand

Industrial Air

Airtec

Oil-free Air

Service Center

Portable Air

Airpower

Hendrik Timmermans & Bavo Kiebooms

Hoe het niet moet…

Er waren eens vier mensen, genaamd ‘iedereen’, ‘iemand’, ‘eenieder’ en ‘niemand’. Er moest eens gewerkt worden aan veiligheid en iedereen werd gevraagd om dat te doen. Iedereen was er zeker van dat iemand het zou doen. Eenieder kon het, maar niemand deed het. Iemand werd boos omdat het eenieder’s werk was. Iedereen dacht dat eenieder het kon doen, maar niemand realiseerde zich dat iedereen het niet zou doen. Het einde was dat iedereen iemand de schuld gaf toen niemand deed wat iedereen gedaan moest hebben.

De man met de koffers

Tijdens de Safety F!RST sessies ontmoetten we een man op reis... Hij had veel te veel koffers bij en kwam uit het land "hoe het niet moet", zeg maar het verleden. Samen met de hulp van de veiligheidsagent en het publiek sorteerde hij z'n bagage en nam enkel het noodzakelijke mee, op weg vol goede moed naar de toekomst... Een prima voorbeeld!

11


Blok 1 Acties Lopende Noodzaak PBM's

Persoonlijke beschermingsmiddelen Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn noodzakelijk voor medewerkers die blootgesteld worden aan risico’s waar letsels niet uitgesloten kunnen worden indien geen extra persoonlijke beschermingsmaatregelen genomen worden. Onze preventiedienst stelde een procedure op die terug te vinden is in de Airpower Procedures database. Per definitie is een Persoonlijk Beschermingsmiddel (PBM) een uitrusting die bestemd is om door de werknemer gedragen of vastgehouden te worden ter bescherming tegen één of meerdere risico's die zijn/haar veiligheid of gezondheid op het werk kunnen bedreigen. In eerste instantie moet men onderzoeken of een risico niet

weggenomen kan worden. Lukt dit niet, dan kan men nog altijd bekijken of we geen collectieve bescherming kunnen implementeren. Het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen moet dus de laatste stap zijn van de preventiestrategie om arbeidsrisico's te verminderen. PBM's beschermen meestal maar een beperkt gedeelte van het lichaam tegen enkele specifieke gevaren. Ze kunnen zelfs nieuwe gevaren introduceren (beperkte bewegingsvrijheid, gelimiteerd zicht, … ). Daarom moet de keuze ervan weloverwogen worden en door de preventiedienst goedgekeurd worden. In de lijst van standaard PBM's kunnen al onze beschermingsmiddelen teruggevonden worden. Onderstaande matrix maakt het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen duidelijk:

Veiligheidsschoenen

Handschoenen

Hittebestendige handschoenen

Veiligheidsbril

Gehoorbescherming

Stofmasker

12

Inpak

Inpak

Inpak

Inpak

Bij gebruik van nietpistool en pneumatisch rivetpistool

Bij inpak van groepen in houten verpakking

Bij gebruik van klopnietmachine

Bij gebruik van afblaasgereedschap met perslucht

Repair

(boren, tappen, …)

Tes t

Verspanende machinale bewerkingen

Tes t

Bij de opstart van de test en de safety valve test

Vullen drogers

Tijdens de test

Druktest

Droger dessicant

Montage

Altijd

Montage

Montage van verwarmde onderdelen

Montage

Gebruik van gevaarlijke producten

Altijd

Verplicht Aanbevolen

Montage

Volgens de VGM-voorschriften van desbetreffend product

Bescherming

Montage

Bij montage van ongeschilderd plaatwerk

Toepassing

Alle

Bij het losmaken van strapbanden

Alle

Gebruik van pneumatische tools (stof in oog tgv luchtstroom)

Werkpost

Bij montage van geschilderd plaatwerk

Gebruik van PBM’s op alle lijnen - testen - inpakken en audit


Div. Airtec

Noodzaak PBM's Aantal incidenten/ongevallen per letsel (2009) 85 80

78

75 70 65

64

60 55 Aantal

50 45 40 35

29

30

23

25 20 15

14

14

10

6

5

8

6

10

14 7

3

12

12 6

2

4

2

8

4

6

2

4

0 handen

armen

benen

hoofd

ogen

voeten

schouder

rug

3 3

0 borst

3 2 1 buik

Letsel Incidenten + arbeidsongevallen

Incident

Arbeidsongeval

FSP-RD

Doorheen de jaren wordt de verdeling van de letsels door de preventieadviseurs opgevolgd. Dit helpt ons concrete acties te definiëren. Zo zijn we in 2008 bij Airtec met een BOB- of Bewust Ogen Beschermen-campagne gestart.

BOB-Campagne

Vroeger was het dragen van een veiligheidsbril verplicht in de volledige B-shop. Toen was er nog veel open verspaning aanwezig. Met de huidige gesloten machines is de situatie enorm veranderd. De veiligheid van de operator wordt ook meegenomen. Daarom werd de B-shop opnieuw geëvalueerd om na te gaan waar en bij welke handelingen het dragen van een veiligheidsbril nog noodzakelijk is. Daarnaast organiseerden we een marktonderzoek om de beste veiligheidsbril te bepalen. Een leverancier die het beste aan onze vereisten beantwoordde, werd geselecteerd. Als je nu in de B-shop komt, hangt er bij iedere toegangsdeur een matrix die aangeeft wat de afspraken zijn rond het dragen van een veiligheidsbril. We hebben ook ‘blauwe zones’ gedefinieerd waar zowel veiligheidsschoenen als een veiligheidsbril gedragen moeten worden. Buiten de groene voetpaden is het verplicht veiligheidsschoenen te dragen. Deze richtlijnen gelden zowel voor bedienden als arbeiders. Tenslotte werden ook enkele collectieve maatregelen genomen. Zo werden zijkleppen voor de veiligheidsbrillen met correctieglazen voorzien om van de circulerende brillen, waarvan de zijkleppen verwijderd werden, terug veiligheidsbrillen te maken. Edouard Rogge Reinout Duymelinck

23/04/2010

Zijn veiligheidsbrillen met zijkapjes verplicht ? De belangrijkste eisen waaraan een veiligheidsbril moet voldoen, staan beschreven in een Europese norm. Naast voorwaarden die gesteld worden aan de glazen en het montuur, wordt er ook gekeken naar de bril in zijn totaliteit. Een belangrijke verandering van de huidige norm t.o.v. de vorige norm, is dat het testen van een zijwaartse inslag bij veiligheidsbrillen een vast onderdeel is geworden van de standaardprocedure. In de praktijk betekent dit dat een veiligheidsbril standaard met (geïntegreerde) zijkapjes dient te zijn uitgerust. Het spreekt voor zich dat het product niet meer voldoet aan de huidige norm als dragers de zijkapjes van een veiligheidsbril afhalen. Bovendien is de drager daardoor onvoldoende beschermd. Bij veel standaard veiligheidsbrillen is het model echter zo gevormd dat de glazen zowel voorwaarts als zijwaarts een integraal geheel vormen. Op die manier komt er niemand meer in de verleiding om de zijkapjes eraf te halen. Maar let op, zijkapjes alleen volstaan niet. Een veiligheidsbril moet ook bestendig zijn tegen veroudering en corrosieveroudering. Bovendien moet de bril niet brandonderhoudend zijn. Bron: S&F@W, 03-2009

13


Veiligheidshandschoenen

Voorkom handletsels, draag handschoenen Vandaar startten we in september 2009 met een project om het aantal handletsels drastisch te laten verminderen. Als preventieve maatregel hebben we het dragen van handschoenen verplicht gemaakt bij alle ‘picking’ en ‘packing’ activiteiten. Ook de paletten en de bijhorende ringen dienen met handschoenen gemanipuleerd te worden. Tijdens een periode van drie maand hebben we alle handgerelateerde incidenten en ongevallen nauwkeurig opgevolgd en de resultaten mogen gezien worden! Onderstaande grafiek toont het aantal handletsels voor én na het invoeren van het project over de handschoendracht (zie gele pijl).

Hand gerelateerde incidenten 6 5

freq.

4 3 2

Analyse van incidenten en arbeidsongevallen binnen het Airpower Service Center (ASC) leert ons dat bij ruim 25% van deze incidenten en ongevallen de handen betrokken zijn. Veelal zijn dit snijwondjes veroorzaakt door papier- of kartonranden. Ook steekwondjes door hout- en metaalsplinters kwamen frequent voor.

1 0

ja n/ 0 fe 9 b/ ma 09 ar t/ ap 09 ril /0 me 9 i/ 0 ju 9 ni /0 ju 9 li/ 0 au 9 g/ 0 se 9 p/ 0 ok 9 t/ 0 no 9 v/ 0 de 9 c/ 09 ja n/ 0 fe 9 b/ 09

Heel wat handletsels worden vermeden door het dragen van handschoenen.

Graag wil ik langs deze weg alle ASC medewerkers bedanken om dag na dag hun handschoenen te dragen! Zoals jullie zien zorgt dit inderdaad voor een veiliger ASC! Tom Vermeersch

14


Brand !

Bedrijfsbrandweer Ook Atlas Copco heeft een bedrijfsbrandweer. Van zodra een onderneming meer dan 50 medewerkers tewerkstelt of beschikt over een lokaal/gebouw dat meerdere verdiepingen telt, dient men een eerste interventieploeg te hebben. Het is de brandweer die deze ploeg samenstelt en bepaalt over welke middelen deze groep moet beschikken. Het is vanzelfsprekend dat dit alles in onderling overleg gebeurt en aangepast is aan de risico’s die aanwezig zijn in het bedrijf. Onze bedrijfsbrandweer bestaat uit 20 leden en vijf medewerkers die de eerste interventieploeg van Portable Air vormen. Het team bestaat uit een bevelhebber (deze persoon kan je herkennen aan de oranje interventiekledij), een kader van 1 fulltime brandweerman, preventieadviseurs (zwarte interventiekledij met oranje schouderstukken) en de manschappen (zwarte interventiekledij). Waar mogelijk, worden deze medewerkers zo veel mogelijk verdeeld over de verschillende ploegen en divisies. Deze ploeg doet twee keer per maand een gezamenlijke oefening. Deze oefeningen worden afgewisseld met theorie en praktijk. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat de operationele kennis van de installatie regelmatig wordt opgefrist. Zo gaat het onder meer over: waar bevinden zich de branddetectiecentrales, de sprinklerposten, gasdetecties, afsluiters, haspels, blusapparaten, rookevacuatieluiken, … De praktische oefeningen bestaan bijvoorbeeld uit een evacuatie van een gewonde van op een dak, of het bereiken van moeilijke locaties met verschillende blusmiddelen. Tijdens deze oefeningen wordt ook de radiocommunicatie (van op verschillende locaties met elkaar) ten volle geïntegreerd. Tenslotte worden de leden van de bedrijfsbrandweer regelmatig ingezet als brandwacht bij gevaarlijke of risicovolle werkzaamheden met vuurvergunning.

Steve Insleghers

Middelen:

- Onze bedrijfsbrandweer beschikt onder meer over een interventiewagen: VOLVO FL6-14 met winch drive 4*2 gewicht: 10 ton bruto, bouwjaar: 8/11/1988 wielbasis 3440 mm & lengte 6895 mm - Doel/inzet: materiaalwagen, bedrijfsbrandweer Atlas Copco - Pomp: Ziegler 4*40 en 2*45 aanzuig 110 watertank 2500 liter - Materiaal: stroomgroep 5 kVA, dompelpomp Grindex, 4*poeder PG6, 1* BIO, schuimlansen L2-L4-L8, de nodige slangen en lansen, compressor 24l, perslucht 3* PA80 Dräger, hefkussens, … - Bezetting: chauffeur + 7 manschappen. - Verder beschikken wij over axiale haspels, hydranten, sprinklersysteem, bluswatervoorraad, RWA systemen, eerste interventieblusmiddelen, speciale blusmiddelen (keukens), …

15


Werken met Loctite

Problemen aanpakken beslist om ze uit de afroeplijst te verwijderen, waardoor het bestellen niet meer zo eenvoudig is. Elke bestelling die nu nog gedaan wordt voor dit product, moet eerst goedgekeurd worden door een coach.

Continu verbeteren

Een tijdje geleden werden we op de hoogte gebracht van een gezondheidsprobleem door onze bedrijfsarts, Guy Vogt. Het betrof een klacht van een operator die last had van de luchtwegen na het gebruik van Loctite 7063. Er werd meteen een actiegroep samengesteld om het probleem verder te onderzoeken en de nodige maatregelen te treffen. In deze actiegroep zaten mensen met verschillende raakvlakken aan dit probleem (bedrijfsarts; preventieadviseur; coach, meestergast, monitor en methodeman van de lijn; opleidingscoördinator). Op die manier kon de gevonden oplossingen meteen worden overgenomen in heel de divisie.

Analyse van het probleem

Dit team ging ter plaatse kijken om na te gaan wat precies het probleem was. De ademhalingsproblemen werden gemeld na het werken met een spuitbus Loctite 7063 om tandwielen te ontvetten. Een eerste vraag die het team zich stelde, was of de methode-instructie ook specifiek aangaf om dit product te gebruiken. Het antwoord was negatief, maar daarmee is het probleem niet opgelost.

Risico's

Een tweede vraag die gesteld werd, was of de medewerkers op de productielijnen weten wat de werking van deze producten is en misschien nog belangrijker, wat de risico’s zijn. Er wordt vaak uit gemakzucht een spuitbus genomen die in de buurt staat. “Dat kan toch geen kwaad, het zijn beiden ontvetters”.

Actie

Een delegatie ging op alle productielijnen kijken. Ze namen het product 7063 mee daar waar het gebruik niet voorgeschreven was. Om te voorkomen dat die spuitbussen binnen de kortste keren weer op de lijnen zouden staan, werd er gezamenlijk

16

Nu bleven de plaatsen nog over waar het gebruik van Loctite 7063 wel noodzakelijk is. Voor deze specifieke taken werd opdracht gegeven om het gebruik ervan specifiek in de instructies te verwerken. Aangezien het team geëngageerd was om het probleem tot in de diepste wortels aan te pakken, is men nog volop aan het bekijken of de spuitbussen niet vervangen kunnen worden door een vloeibare variant. Deze kan via dompelpompjes op een doek worden aangebracht om zo de stukken te ontvetten. De eerste testen komen er weldra aan. Op plaatsen waar kleinere tandwielen moeten ontvet worden, gaat men nu onderzoeken of ze niet in een bad kunnen ondergedompeld worden zodat vernevelen niet meer nodig is. Bovendien werd in Oil-free Air het gebruik van alle spuitbussen nagekeken om te onderzoeken of er geen maatregelen moeten genomen worden. Iedereen ging akkoord dat we met het terugdringen van het gebruik van spuitbussen voor een gezondere en milieuvriendelijkere werkomgeving kunnen zorgen.

Safety F!RST, of het bewijs hoe een groep geëngageerde mensen op een korte tijd toch heel wat verwezenlijkte op het vlak van veiligheid en gezondheid. Guido Van Uffelen

Loctite 7063 is een product om te ontvetten, net als Loctite 7070. Beide spuitbussen hebben nagenoeg dezelfde verpakking, maar de werking van Loctite 7063 is veel agressiever.


Spuitbussen

Gevaar schuilt soms in een klein hoekje Een spuitbus gebruiken we in het dagelijkse leven allemaal wel eens. Toch is niet iedereen er zich van bewust dat het werken met spuitbussen ook gevaar kan inhouden. Een spuitbus is immers een drukvat… Een spuitbus is een houder waarin een vloeistof onder druk wordt gehouden door een drijfgas, met als doel om de vloeistof als fijn verdeelde nevel te laten ontsnappen. Maar waar schuilt het gevaar?

Potentieel gevaar

Om de veiligheid te garanderen, moet het materiaal waarvan de spuitbus gemaakt is, kruipvast zijn en voldoende strekte hebben in alle richtingen. Op het kunststoffen spuitkopje zit aan de buitenkant - rondom het spuitgaatje - een ringetje van een brandwerende kunststofsoort. Op die manier voorkomt men dat brand kan inslaan, wanneer de nevel afkomstig uit de spuitbus wordt aangestoken. Vooral bij spuitbussen met lijm, verf en zinkspray, is de kans groot dat het spuitmondje verstopt raakt. Om dat te voorkomen, spuit je met de spuitbus best eerst even ondersteboven, zodat het drijfgas het spuitmondje reinigt. Een spuitbus met schuim daarentegen wijkt hiervan af, omdat deze spuitbussen ondersteboven gebruikt worden. Om het spuitmondje schoon te blazen, moet de bus daarom rechtop gehouden worden.

Om te bepalen welke gevaarsinformatie moet worden opgenomen op het etiket, stelt de fabrikant vast wat er in het ergste geval met het product kan gebeuren. Hij kijkt hierbij eerst naar de gevaarseigenschappen van alle stoffen die in het product zitten. Daarna wordt een rekenmethode gebruikt om vast te stellen of het product op grond van de eigenschappen van stoffen ook gevaarlijk is. Er worden dan ook testen uitgevoerd om te kijken of het product in de spuitbus brandbaar is. Waarschuwingszinnen die je op alle spuitbussen aantreft: # Houder onder druk. # Beschermen tegen de zon en niet blootstellen aan een temperatuur hoger dan 50°C. # Ook na gebruik niet doorboren of verbranden. Waarschuwingszinnen op spuitbussen die brandbare stoffen bevatten: # Verwijderd houden van ontstekingsbronnen; niet roken. # Niet spuiten in de richting van een vlam of een gloeiend voorwerp. # Buiten bereik van kinderen bewaren.

Guido Van Uffelen

Veiligheidsvoorschriften

Spuitbussen kunnen stoffen bevatten die gevaarlijk zijn. Er is wettelijk vastgelegd in welke gevallen er informatie over mogelijk gevaar op de verpakking vermeld moet worden.

Wist je dat spuitbussen ook erg schadelijk zijn voor onze ozonlaag? Een groot deel van de beschadigingen aan de ozonlaag worden veroorzaakt door de CFK’s (chloorfluorkoolwaterstoffen). Die komen vooral voor in spuitbussen, maar ook in de vloeistof die gebruikt wordt in de wanden van koelkasten en diepvriezers om ze koud te houden.

17


Richtlijnen Veiligheid en gezondheid

Gevaarlijke producten Veiligheidsvoorschriften Veiligheidsvoorschriften zijn erg belangrijk voor het veilig en milieubewust gebruiken van gevaarlijke stoffen zowel in éénmalige als in gestandaardiseerde toepassingen. Dergelijke voorschriften zijn van toepassing op de operaties in alle divisies binnen Airpower. Uitzonderingen gelden voor de producten die gebruikt worden bij de medische dienst en in het Airtec labo materialen. Maar hoe gaat men om met deze voorschriften?

Wat moet je doen om een nieuw product aan te vragen?

Voordat er een nieuw product aangevraagd kan worden, dien je na te gaan of dergelijk product al in gebruik is in Airpower. Informatie daarover vind je via de standaard database onder VGM-voorschriften gevaarlijke producten of via de preventiedienst. Zonder voorafgaande aanvraag bij de preventiedienst mag er geen enkel nieuw gevaarlijk product worden aangevraagd. Wacht hierbij niet tot enkele dagen voor het testen. Indien de VGM-voorschriften (VGM - Veiligheid, Gezondheid, Milieu) niet op de werkvloer aanwezig zijn of de operator ingelicht is en de nodige persoonlijke beschermingsmiddelen heeft, mag het product niet gebruikt worden. Bij eenmalig gebruik wordt deze procedure beperkt uitgevoerd. Ook dan moeten alle betrokken diensten geraadpleegd worden en mogen de producten niet gebruikt worden voordat de VGM-voorschriften aanwezig zijn.

Hoe verloopt de aanvraagprocedure?

Nog voor een aanvraag voor een nieuw product gelanceerd mag worden, moet de aanvrager over een (VIB) beschikken. Dit docu-

18

ment wordt door de leverancier samen met het product geleverd. Het is opgebouwd uit wettelijk bepaalde vaste rubrieken en bevat gespecialiseerde informatie over veiligheids-, gezondheids- en milieu-aspecten en moet steeds beschikbaar zijn voor de preventiedienst, bedrijfsarts en hulpdiensten. Dit document (Nederlandstalige versie) moet volledig ingevuld en gedateerd worden. Deze aanvraag wordt vervolgens door de preventieadviseur en de arbeidsgeneeskundige dienst aangevuld en geldt als VGM-voorschrift. Pas als alle betrokkenen het eens zijn over de VGM-maatregel, wordt de aanvraag terug bezorgd aan de aanvrager. Vanaf dan mag het product geleverd worden. Het bewaren van het product gebeurt zoals voorgeschreven. Het is de taak van de aanvrager en de meestergast om de gebruiker voldoende in te lichten en te zorgen dat alle voorgeschreven middelen ter beschikking zijn voordat het product getest wordt. De testperiode mag max. drie maanden duren. Nadien moet de aanvrager een schriftelijke evaluatie maken via het voorziene formulier. De VGM-voorschriften kunnen op basis van deze evaluatie gewijzigd worden. Bij een 100% positieve evaluatie kan het product via de preventiedienst in de standaard database onder VGM-voorschriften gevaarlijke producten worden opgenomen.

Taak van de leidinggevende?

Van de meestergast wordt verwacht dat hij/zij de gebruikers van het product eerst mondeling informeert over de betreffende VGM-voorschriften. Dit geldt voor alle medewerkers die met dit product in aanraking komen (productie, opslag, vervangen en afvoeren van het product). De meestergast stelt de VGMvoorschriften ter beschikking op de werkplaats aan de hand van een ‘Safety Card’ (die enkel intern gebruikt wordt en die de gebruiker kan opvragen ter inzage). Hierop staat specifieke, lokale informatie die aanwezig moet zijn in de nabijheid van de eindgebruiker. De meestergast ziet toe dat de gebruiker deze voorschriften begrijpt en toepast. Minstens jaarlijks worden de gebruikers opnieuw geïnformeerd over de gebruikte producten.


Veiligheid en gezondheid Bovendien is de meestergast verantwoordelijk dat de afvalproducten op de voorgeschreven wijze worden afgevoerd. Ten slotte moet het product beschikken over de juiste etikettering met vermelding van volgende gegevens, zoals vermeld in de VGM-voorschriften. # Naam van het product; # Gevaarsaanduiding met bijhorende symbolen; # Risicozinnen: zowel het nummer als de gevaarsomschrijving; # Veiligheidsaanbevelingen: zowel het nummer als de veiligheidsmaatregelen; # Naam en adres van de fabrikant of van elke andere persoon die het product ter beschikking stelt van de werknemer: voor

onze interne etiketten wordt hieraan voldaan door het Atlas Copco logo. Voor de originele verpakking gebeurt dit door de leverancier. # Als het product verdeeld wordt in een andere (meestal kleinere) verpakking, gebeurt dit onder de verantwoordelijkheid van de meestergast van het betreffende flow team.

Waar is deze informatie terug te vinden?

De VIB- en VGM-bladen worden centraal beheerd via de webapplicatie ‘Chemical Handling’: www.acvillage.org/GROUP/Standard/GSD_CHS.nsf

Bij een eerste toegang dien je een gebruikersprofiel aan te maken. Kies in het welkomstscherm voor onderstaande optie en definieer je profiel. De view ‘My Products’ geeft een overzicht van alle huidig goedgekeurde producten binnen je unit. Klik op ‘Product name’ om de Safety Card te openen (of het SDS-symbool voor bijhorende VIB). Een snellere manier is het zoeken op artikelnummer of productnaam.

19


Veiligheid en gezondheid Voor producten die verkocht worden onder een eigen merknaam, worden de VIB’s in meerdere talen gepubliceerd op de website van Group Standards Department (GSD): www.atlascopco.com/GSD.

Meer info?

Contacteer de Airpower standaardisatieafdeling voor meer informatie.

Guido Van Uffelen & Geert Bernaerts

20


Europese wetgeving

Nieuwe Europese wetgeving gevaarlijke stoffen op komst! GHS (Globally Harmonized System), het wereldwijde systeem voor de indeling en etikettering van gevaarlijke stoffen, is door de Verenigde Naties goedgekeurd. De Europese Unie zal deze regeling invoeren als verordening onder de naam CLP (Regulation on Classification, Labelling en Packaging). Op dit ogenblik verschijnen de eerste veiligheidsinformatiebladen en producten met GHS labels. Voor bedrijven het signaal om de informatie voor werknemers over gevaarlijke producten aan te passen!

Waarom CLP?

De wetten en regels voor de bepaling en communicatie van de gevaarseigenschappen van chemische producten verschillen van land tot land. Dat creëert vaak verwarring, omdat sommige producten in het ene land als giftig worden beschouwd, terwijl ze in een ander land als ongevaarlijk bestempeld worden. Er was dus nood aan een internationaal geharmoniseerde aanpak. De voordelen zijn duidelijk: # Een internationaal uniform begrijpbaar systeem voor het communiceren van gevaren verhoogt de bescherming van mens en milieu; # Landen die nu geen systeem hebben, krijgen een erkend kader ter beschikking; # Chemicaliën testen en evalueren is minder vaak nodig; # De internationale handel wordt vergemakkelijkt.

Directe gevolgen van CLP?

Er wijzigen een aantal criteria voor de indeling van stoffen en preparaten. Bedrijven die producten op de markt brengen, zullen deze de komende jaren moeten (her)indelen volgens de nieuwe criteria, wat dan weer gevolgen heeft voor milieuvergunning, seveso-indeling, veiligheidsvoorschriften, … Voor de doorsnee gebruiker van gevaarlijke producten zal het wijzigen van de labels het meest merkbare en ingrijpende gevolg zijn. De vertrouwde vierkante oranje labels verdwijnen en worden vervangen door ruitvormige witte labels met rode rand. Het bekende sint-andrieskruis (zwart kruis) wordt niet langer gebruikt en wordt vervangen door labels met een uitroepteken. Bovendien wordt een volledig nieuw label ingevoerd nl. een silhouet met een exploderend hart of long. Dit symbool zal gebruikt worden voor de hogere klassen van gezondheidsgevaren. Het is echter niet zo dat alle bestaande labels op een eenvoudige manier vertaald worden naar nieuwe labels. Voor elk product zal op basis van de aangepaste criteria bepaald worden welke labels moeten gebruikt worden. Er kan dus ook geen eenvoudige oud/nieuw tabel opgesteld worden. De gevaarseigenschappen worden ingedeeld in drie hoofdcategorieën:

Globally Harmonized System (GHS) Cat 1. Materiële gevaren

Cat 2. Gezondheidsgevaren

Cat 3. Milieugevaren

Nieuw Ontvlambaar

Oxiderend

Ontplofbaar

Oud

Wanneer treedt CLP in werking?

Gas onder druk -

De verordening is in werking getreden op 20 januari 2009 en voorziet overgangstermijnen. Enkelvoudige stoffen moeten vanaf 1 december 2010 volgens CLP ingedeeld en geëtiketteerd zijn, voor preparaten is de uiterste datum 1 juni 2015. De indeling volgens de huidige stoffen- en preparatenrichtlijn

Giftig

Gevaarlijk

Corrosief

Schadelijk

Milieugevaarlijk

-

moet nog tot 1 juni 2015 vermeld worden op het veiligheidsinformatieblad. Gedurende deze overgangsperiodes zullen beide etiketteringssystemen naast elkaar gebruikt worden, wat dit niet vereenvoudigd. Reinout Duymelinck & Steven Bruyndonckx

21


Preventie in database

Database FS preventiedienst Binnen Atlas Copco zijn er al heel wat databases, en wellicht zal dit aantal nog groeien in de toekomst… Niet ongewoon, ook op internet komen er dagelijks websites bij. Belangrijk is dat je door het bos de bomen nog ziet en je dus snel de nodige info vindt. Dit is de opzet van de database FS preventiedienst die alle info bevat m.b.t. veiligheid en welzijn op het werk. De database telt zeven rubrieken: 1. Algemene beginselen. Hier kan je terugvinden waarom veiligheid zo belangrijk is. Samen met een link naar de website van de overheid vind je er het overzicht van de taken die van ieder van ons verwacht worden. 2. Beleid dat Atlas Copco Airpower voert en hoe dit georganiseerd wordt. Zo kan er beroep gedaan worden op de verschillende preventieadviseurs bij vragen en opmerkingen rond welzijn op het werk. 3. Basisbeginselen van preventie. Na het uitstippelen van een beleid moeten er acties genomen worden. Deze acties komen uit een risicoanalyse en worden opgenomen in een globaal preventieplan en een jaarlijks actieplan (zie ook p.26). Veiligheid begint met preventie en dit vanaf de eerste werkdag. De basisregels inzake veiligheid en welzijn op het werk zijn er opgenomen, samen met de manier waarop nieuwelingen en jobstudenten onthaald worden.

4. Veiligheidsbeleid opvolgen. Hoeveel ongevallen zijn er gebeurd, welke punten zijn er besproken op het comité PBW en de samenkomsten veiligheid & milieu, zijn er opmerkingen uit de rondgangen, …

22

5. Procedures. Elke procedure wordt kort uitgelegd. Als ze voor jou van toepassing is, kan je doorklikken naar de originele procedure met alle details en bijhorende documenten. Als je wil weten wat je moet doen bij een ongeval, of je hebt een veiligheidsbril met correctieglazen nodig, dan is dit de rubriek die je de juiste weg wijst! 6. Milieu. In dit deel wordt het afvalbeheer en wat je moet doen bij een milieuklacht of -incident toegelicht. 7. Presentaties, foto’s, filmpjes, … gekoppeld aan specifieke thema’s. Als je bv. wil weten welke gevaren elektriciteit inhoudt, of wat er misgaat als je met een heftruck tegen een rek rijdt, neem dan zeker een kijkje.

Deze database vormt een gigantische informatiebron, die je goed op weg helpt. Steven Bruyndonckx

Heb je zelf nog educatief materiaal rond veiligheid en welzijn en je wenst dit te delen met je collega’s, bezorg deze aan de preventiedienst ter publicatie in de database.


Stress, geweld, pesterijen

Psychosociale belasting Stress, geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk zijn spijtig genoeg realiteit. Het is de taak van de werkgever om deze psychosociale belasting veroorzaakt door het werk, te vermijden. We spreken over elke psychologische belasting die haar oorsprong vindt in het uitvoeren van het werk en die schadelijke gevolgen kan hebben voor de lichamelijke of psychische gezondheid van de persoon. Mogelijke gevolgen zijn bv. een hoge bloeddruk, ademhalingsmoeilijkheden, hoofdpijn, spijsverteringsstoornissen, depressie, gebrek aan motivatie, angst, … # Stress op het werk Wanneer een werknemer of groep werknemers een negatieve ervaring heeft waardoor men niet meer in staat is hun job naar behoren uit te oefenen. # Geweld op het werk Elke situatie waarbij iemand psychisch of fysiek wordt bedreigd of aangevallen. Dit kan zich uiten in fysieke agressie (directe slagen maar ook bedreigingen) of via verbale agressie (beledigingen, plagerijen, …). # Ongewenst seksueel gedrag op het werk - OSGW Elke vorm van ongewenst verbaal, niet-verbaal of lichamelijk gedrag van seksuele aard waarvan degene die zich er aan schuldig maakt, weet of zou moeten weten dat het afbreuk doet aan de waardigheid van de andere persoon. # Pesterijen op het werk Elk onrechtmatig en herhaaldelijk gedrag gedurende een bepaalde tijd die tot doel of gevolg heeft dat de persoonlijkheid, waardigheid of fysieke of psychische integriteit van een persoon wordt aangetast, zijn betrekking in gevaar wordt gebracht of een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd. Dit kan onder vorm zijn van woorden, bedreigingen, handelingen, gebaren of eenzijdige geschriften.

Preventieve aanpak

De directie en de sociale partners keurden in 2003 een beleidsnota over psychosociale belasting goed en namen dit op in het arbeidsreglement. Elke werknemer heeft het recht om met de meeste eerbied en achting te worden behandeld. Stress, geweld, pesten en ongewenst seksueel gedrag op het werk kan niet worden toegelaten of getolereerd. Het is elke werknemer absoluut verboden om enige handeling te stellen van dergelijke feiten. In deze beleidsnota staat preventie centraal. Dit kan door een gezond werkklimaat te scheppen. Een positieve houding van alle werknemers is hierbij belangrijk.

Air Solutions - 03/870 23 29). In het rustlokaal van de medische dienst kunnen medewerkers op verhaal komen en discreet contact opnemen met de vertrouwenspersoon en/of psychosociale preventieadviseur. Na de melding kan de werknemer beslissen of door de vertrouwenspersoon een bemiddelingspoging ondernomen moet worden. We spreken op dat moment van een informele klacht. Wanneer de bemiddelingspoging mislukt, kan op uitdrukkelijke vraag van de werknemer een formele klacht ingediend worden. De preventieadviseur psychosociale aspecten onderzoekt op volledige onpartijdige en onafhankelijke wijze deze klacht. Hij/zij deelt zo snel mogelijk aan de aangeklaagde de feiten mee die hem worden verweten, zodat deze persoon een antwoord kan formuleren. Indien nodig kunnen er verschillende getuigen gehoord worden. Van zodra de preventieadviseur z’n analyse heeft verricht, overhandigt hij een schriftelijk advies aan de werkgever met een analyse van de feiten, een beoordeling en voorstellen van oplossingen en preventiemaatregelen in de onderneming.

Ontslagbescherming

Een werknemer die beslist een formele klacht in te dienen, geniet van dan af een specifieke ontslagbescherming. De werknemer kan wel ontslagen worden wegens redenen vreemd aan de klacht. Wanneer een werknemer een met reden omklede klacht wil indienen, moet hij/zij steeds voorzichtig te werk gaan. Hij/ zij mag de klachtenprocedure niet misbruiken door bv. een klacht in te dienen alleen om de bescherming te verkrijgen of als een middel om zich te wreken op een collega. In dat geval maakt hij/zij onrechtmatig gebruik van de klacht, wat kan leiden tot sancties. Blijkt het te gaan om een strafrechtelijk feit, dan zal de politie in kennis gesteld worden. Eerroof en laster worden op dezelfde wijze behandeld.

Meer info?

Arbeidsreglement, artikel 35 Neem contact op met de vertrouwenspersonen # Via Arbeidsgeneeskundige dienst, Provikmo # Via de Belgische Overheid: www.werk.belgie.be, Welzijn op het werk # #

Mariska Mathieu & Steven Bruyndonckx

Help, waar kan ik naar toe?

Een werknemer die meent slachtoffer te zijn, kan zich rechtstreeks wenden tot de HR-managers of een persoon van de hiërarchische lijn. Wanneer de werknemer dit liever niet doet, om welke reden ook, kan hij/zij terecht bij de psychosociale preventieadviseur Suzy Brouckmans (Provikmo vzw 078/150 200) of bij Steven Bruyndonckx (Preventieadviseur Veiligheidskunde - 03/870 22 20) of Mariska Mathieu (Teamleider Quality

23


Drugs en alcohol

Airpower - Alcohol- en drugsvrij bedrijf Op 1 april 2009 werd een CAO ivm het invoeren van een preventief alcohol- en drugsbeleid getekend. Om functioneringsproblemen ten gevolge van alcohol- en drugsgebruik op de werkvloer te voorkomen en/of vroegtijdig te verhelpen, is er een preventief alcohol- en drugsbeleid uitgewerkt dat deel uitmaakt van het algemene welzijnsbeleid.

Elke medewerker is verantwoordelijk voor het eigen drinkgedrag en zorgt ervoor dat hij/zij op een veilige manier en rekening houdend met de geldende verkeersreglementering zich op de openbare weg kan begeven. Bovendien geven of aanvaarden Atlas Copco medewerkers geen relatiegeschenken in de vorm van alcohol aan of van welke belanghebbende ook.

De impact op de werkvloer bij overmatig gebruik valt niet te ontkennen. Het kan een negatieve invloed hebben op de productiviteit en de kwaliteit van het werk. Ook het imago van het bedrijf kan hierdoor geschaad worden. Binnen Atlas Copco werd midden 2008 een werkgroep opgericht om met de sociale partners deze problematiek verder onder de loep te nemen.

Momenteel werkt de werkgroep enkele acties verder uit en worden procedures opgemaakt.

Waarom een preventief alcoholen drugsbeleid? # Om

veiligheidsrisico’s te verminderen. voor stress. Door verminderd of problematisch functioneren en afwezigheid kan de werkdruk op collega’s verhogen en wordt de werkorganisatie verstoord. # Geweld, pestgedrag en ongewenst seksueel gedrag beperken. Alcohol- en druggebruik zijn een erkende en belangrijke oorzaak van grensoverschrijdend gedrag. # Door vroegtijdige signalering kunnen problemen vrij snel aangepakt worden, zodat de alcoholschade kan beperkt worden voor de medewerker zelf, zijn/haar gezin en de collega’s.

Acties: # Bewustmaking en bespreekbaar maken van de problematiek binnen Atlas Copco; # Zorg dragen voor een zo vroeg mogelijke herkenning van probleemsituaties, met bijzondere aandacht voor de bepalende rol van de hiërarchische lijn hierin; # Motiveren tot en het bewerkstelligen van gedragsverandering t.o.v. van alcohol & drugs.

# Aandacht

Hoe gaan we dit realiseren?

Vanaf 1 februari 2010 is Atlas Copco een alcohol- en drugsvrij bedrijf. In de kantines wordt geen alcohol meer verkocht. Bovendien wordt er geen alcoholgebruik toegestaan tijdens externe cursussen, het uitvoeren van een opdracht buitenhuis en events die tijdens de werkuren worden georganiseerd.

Het beleid

Atlas Copco verwacht van haar eigen en externe medewerkers dat zij op een verantwoorde wijze omgaan met het gebruik van alcohol tijdens externe activiteiten na de werktijd, zoals: # Lunches met klanten, leveranciers & bezoekers; # Activiteiten in het sportcomplex; # Georganiseerde activiteiten en uitstappen door Atlas Copco; # Jaarlijkse viering van de jubilarissen; # Eindejaar- en nieuwjaarsrecepties; # Studie- en contacttrip; # ….

24

Procedures: volgen bij vaststelling van slecht functioneren op het werk door mogelijk alcohol- en drugsgebruik of bij de vaststelling van de overtreding van de regels; # Bij het vaststellen van werkonbekwaamheid van een medewerker met betrekking tot het vervoer van de betrokkene naar huis, zijn begeleiding en de kostenregeling; # Betreffende het uitvoeren van testen op alcohol en/of drugs; # Uitwerken van een opvang- en begeleidingstraject voor probleemgebruikers, in overleg met de preventiedienst en medische dienst. # Te

Zodra deze acties en procedures afgerond zijn, zal iedereen hierover meer informatie ontvangen. Marianne Deckers


Veiligheid Een zaak voor iedereen !

Veiligheid, gezondheid en welzijn - Een taak voor iedereen! Veiligheid, gezondheid en welzijn in het bedrijf zijn niet de taken van 1 persoon. Iedereen heeft een rol en moet zijn/ haar steentje bijdragen. Een kort overzicht:

De werkgever

De werkgever staat aan het hoofd van het welzijnsbeleid in zijn bedrijf, hij/zij is de eindverantwoordelijke. Om veiligheid, gezondheid en welzijn in het bedrijf te waarborgen, moet de werkgever zorgen dat er verschillende taken uitgevoerd worden, nl. het opstellen van een dynamisch risicobeheersingsysteem samen met de hiërarchische lijn, de werknemers en de interne dienst voor preventie en bescherming. Concreet houdt dit in dat risico’s in kaart gebracht worden, hieruit preventiemaatregelen opgesteld worden en deze dan ook effectief uitgevoerd worden. Bovendien moet de werkgever informatie en opleiding geven aan de werknemers, een interne dienst voor preventie en bescherming op het werk oprichten (IDPBW) en de werknemers raadplegen.

De hiërarchische lijn

De hiërarchische lijn omvat alle personen die bevoegd zijn om opdrachten te geven. Denk bv. aan meestergasten, coachen, diensthoofden, afdelingschefs, managers, … Zij vormen een erg belangrijke schakel in het uitwerken, programmeren, uitvoeren, evalueren en bijsturen van het welzijnsbeleid. Hun taken bestaan uit het voorstellen en formuleren van adviezen aan de werkgever m.b.t. het verbeteren van het veiligheidsbeleid. Ongevallen en incidenten die zich voorgedaan hebben op de arbeidsplaats onderzoeken en maatregelen voorstellen om dit in de toekomst te voorkomen. Controle uitoefenen op de arbeidsmiddelen, de collectieve en persoonlijke beschermingsmiddelen, ... Het advies inwinnen van de diensten voor preventie en bescherming op het werk en controleren of de aangeduide werknemers over de vereiste bekwaamheid en voldoende informatie beschikken om hun taak naar behoren uit te voeren.

De werknemer

Er wordt wel eens gezegd dat ‘den baas’ ervoor moet zorgen dat alles veilig verloopt. Vergeet echter niet dat je zelf als werknemer ook verantwoordelijkheden hebt, wil je een veilige werksfeer creëren. Je algemene plichten zijn: # Je taken zodanig uitvoeren dat je jezelf en anderen niet in gevaar brengt; # De machines, gereedschappen en installaties op een correcte manier gebruiken;

# Beveiligingen

juist gebruiken en niet uitschakelen; persoonlijke beschermingsmiddelen correct gebruiken daar waar ze verplicht zijn; # Gevaarlijke producten op een correcte manier gebruiken en bewaren; # Meewerken aan de veiligheidsopleidingen die georganiseerd worden; # De veiligheidsinstructies en -voorschriften van de overste opvolgen; # Gevaren melden en zelf voorstellen formuleren om ze in de toekomst te vermijden; # Aanspreken van collega’s, bezoekers, contractors wanneer ze iets onveilig doen. # De

We passen allemaal in één van deze drie groepen, maar hebben we wel genoeg kennis inzake welzijn? Om je hierbij te helpen, werden enkele ondersteunende diensten opgericht waaronder het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW). Een onderneming die meer dan 50 werknemers tewerk stelt, moet over een CPBW beschikken. Dit comité is samengesteld uit werknemers- en werkgeversafgevaardigden. Het comité doet voorstellen en formuleert adviezen rond veiligheid en gezondheid op het werk met het oog op het voorkomen van arbeidsongevallen en beroepsziekten. De werkgever is verplicht het comité advies te vragen over het welzijnsbeleid. Het comité doet jaarlijks een veiligheidsrondgang in alle afdelingen. Verder moet het comité inzage krijgen in alle verslagen, documenten en adviezen die te maken hebben met het interne milieu- en welzijnsbeleid. De vergaderingen van het CPBW vinden de laatste dinsdag van de maand plaats. De verslagen verschijnen aan de berichtenborden verspreid over het bedrijf. De interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (IDPBW) moet de werkgever, de hiërarchische lijn en de werknemers bijstaan bij het invullen van het welzijnsbeleid. Aan het hoofd van de IDPBW staat de preventieadviseur. Indien de vereiste deskundigheid niet of onvoldoende in huis is, moet er beroep gedaan worden op een externe dienst (EDPBW). In Airpower staat Provikmo vzw als EDPBW ons bij op vlak van arbeidsgeneeskunde, ergonomie, bedrijfshygiëne en psychosociale aspecten. Steven Bruyndonckx & Hans Thibau

25


Globale Tittel Blok preventie

Het GPP en JAP!? Iedereen in de onderneming is verantwoordelijk voor zijn/ haar veiligheid, maar ook voor dat van zijn/haar collega’s. Dit is zelfs bij wet vastgelegd… Het koninklijk besluit (KB) van 27 maart 1998 betreffende het welzijnsbeleid stelt dat elke onderneming een dynamisch risicobeheersingssysteem moet hebben. Om een degelijk preventiebeleid te voeren beschikt men over twee steunpilaren, nl. het vijfjarig globaal preventieplan (GPP) en het jaarlijks actieplan (JAP). Beide plannen moeten twee maanden voor de aanvang van het dienstjaar voorgelegd worden aan het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk (CPBW). In ons bedrijf stelt elke divisie een GPP en JAP op.

Globaal preventieplan

Om het GPP op te stellen, beschikt de werkgever over een risicoanalyse. Hiermee inventariseert en evalueert de werkgever systematisch alle risico’s van concrete arbeidssituaties. Natuurlijk kan de werkgever dit niet alleen doen. Hiervoor doet hij/ zij beroep op de hiërarchische lijn. Aan de hand van de opgestelde risicoanalyse moeten er preventiemaatregelen genomen worden. Dit kan op drie niveaus: primaire preventie of het voorkomen van risico’s; secundaire preventie of het voorkomen dat er schade ontstaat; tertiaire preventie als enkel de schade kan beperkt worden. Uiteraard gaat de voorkeur uit naar de primaire preventie. Om een degelijke risicoanalyse te maken, dient men alle wettelijke domeinen betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk te bekijken. Een overzicht van deze domeinen: # Arbeidsveiligheid; # Bescherming van de gezondheid van de werknemer; # Psychosociale belasting veroorzaakt door het werk; # Ergonomie; # Arbeidshygiëne; # Verfraaiing van de werkplaatsen; # Maatregelingen inzake leefmilieu, voor zover ze betrekking hebben op de arbeidsplaats;

26

# Pesten,

geweld en ongewenst seksueel gedrag op het werk. Met de resultaten van deze risicoanalyse maakt men het globaal preventieplan op. Dit wordt opgesteld voor een duur van vijf jaar. Het bevat een overzicht van de preventieactiviteiten die men wil ontwikkelen en invoeren.

Het GPP komt tot stand door overleg tussen de hiërarchische lijn en de preventieadviseurs van de diensten preventie en bescherming op het werk. Ook wordt er vermeld welke middelen en personen er worden voorzien om deze maatregelingen uit te voeren. De werkgever betrekt de hiërarchische lijn en de preventiedienst bij de uitwerking, programmering, uitvoering en evaluatie van het GPP. Dit document moet minstens volgende aspecten bevatten: # De te bereiken doelstellingen over een periode van vijf jaar; # De resultaten van de risico-inventarisatie en -evaluatie; # De mogelijke preventiemaatregelen, uitgaande van de risicoevaluatie van de komende vijf jaar; # De risico’s die prioritair moeten worden aangepakt; # De organisatorische, financiële en materiële middelen die ingezet moeten worden om de doelstellingen te bereiken; # De aanduiding van de personen en hun specifieke opdrachten om de vooropgestelde doelstellingen te verwezenlijken; # De manier waarop het preventieplan kan aangepast worden aan een gewijzigde situatie; # Het vastleggen van de criteria die gehanteerd zullen worden om het vooropgestelde preventiebeleid te evalueren; # In het kader van de bescherming tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk, moeten ook de resultaten van de risicoanalyse en de preventiemaatregelen met betrekking tot deze materie aan het GPP worden toegevoegd. Het GPP is dus een planning op lange termijn om actief aan veiligheid te werken. Maar men moet ook resultaten op korte termijn bereiken. Hiervoor stelt men een jaarlijks actieplan (JAP) op. Om dit plan op te stellen gebruikt men het GPP. Er wordt in dit plan opgegeven wat men zal uitwerken - de preventieactiviteiten voor het volgende werkjaar - op het vlak van welzijn op het werk. Reinout Duymelinck & Johan Van der Eeken


Werken met opdrachtgevers

Werken met derden Voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden wordt soms beroep gedaan op een aannemer of ‘contractor’. Deze externe firma komt met eigen werknemers of onderaannemers werkzaamheden op onze site uitvoeren. Afhankelijk van de aard van de werkzaamheden kunnen de werken risicovol zijn, zodat de aannemer een verhoogd risico in Atlas Copco binnenbrengt. De aannemer kan zelf, wanneer hij/zij een opdracht uitvoert, geconfronteerd worden met specifieke risico’s eigen aan onze site. Denk bv. aan automatische installaties, heftruckverkeer, lawaai, … In beide gevallen kunnen deze risico’s leiden tot ongevallen, iets wat we absoluut willen vermijden!

Wettelijk kader

In de welzijnswet wordt enerzijds de informatie-uitwisseling, de samenwerking en de coördinatie verplicht; anderzijds stelt het een systeem vast waarbij de opdrachtgever ervoor kan zorgen dat de wetgeving daadwerkelijk wordt toegepast door z’n aannemer. In dit kader heeft Atlas Copco Airpower het ‘Veiligheids- en gezondheidscharter opdrachtgevers en aannemers’ van Agoria mee ondertekend.

Opdrachtgever

Info over werkzaamheden

Samenwerking tussen opdrachtgever en aannemer

Als opdrachtgever ben je verplicht om onveilige aannemers te weren. Daarom is elke (onder-) aannemer verplicht z’n ongevallencijfers van de laatste drie jaar aan ons bekend te maken. Wanneer de keuze van een aannemer gemaakt is, dient een eerste werkoverleg of prejobbespreking te gebeuren. Tijdens deze bespreking worden de risico’s specifiek aan onze site en de risico’s die de aannemer binnenbrengt, onderling besproken. Stel dat een aannemer voor het uitvoeren van werken een licht ontvlambaar product meebrengt, dan is het logisch dat wij als firma op de hoogte willen zijn van dit risico. Vervolgens dienen er voldoende op voorhand preventiemaatregelen besproken te worden. Denk bv. aan het afspannen van doorgangen, uitschakelen van bepaalde installaties, vuurvergunning aanvragen, … Tijdens het uitvoeren van de werken is het de taak van de opdrachtgever om erop toe te zien dat werknemers en eventuele onderaannemers van de aannemer hun verplichtingen inzake welzijn nakomen. Bij ingebrekestelling moet de opdrachtgever zelf initiatief nemen en de eventuele kosten daaruit voortvloeiend doorrekenen aan de aannemer.

Info over risico’s en preventiemaatregelen Initiatief voor coördinatie en samenwerking

Aannemer

Info over risico’s Medewerking aan coördinatie en samenwerking

Informatie Opleiding Instructies

Controle dat opleiding en instructies werden gegeven Controle dat verplichtingen worden nageleefd

Werknemers (onder)aannemer

Toelating van (onder) aannemers tot onze site

Wat hierboven aangehaald werd is niets nieuw, alleen werd het niet altijd toegepast. Om in de toekomst wel te voldoen aan de wettelijke verplichtingen, wordt de hulp van de bewakingsdienst ingeroepen. Elke job die uitgevoerd wordt door een aannemer of onderaannemer, ongeacht tijdens de week of in het weekend, zal geregistreerd moeten worden in de database ‘Contractor Planning’. In deze registratie zal een link naar de prejobbespreking staan. Indien er geen prejobbespreking gebeurde, kan er geen werk gepland worden. De bewaking zal er strikt op toezien dat enkel

Werknemer Atlas Copco Airpower

diegene die geregistreerd zijn in de ‘Contractor Planning database’, binnengelaten worden. Je kan enkel een firma registreren en bewaren in deze database als de veiligheidsdocumenten in orde zijn en de prejobbespreking is ingevuld. Bij het binnenrijden wordt een badge met opschrift ‘contractor’ uitgereikt die de onderaannemer gedurende het verblijf op onze site zichtbaar moeten dragen en terug moet overhandigen bij het buiten rijden (positieve identificatie van alle personen). Momenteel wordt alles uitvoerig getest met een select aantal projectleiders en aannemers. De planning voor invoering in Airpower is gepland in kwartaal 2 van 2010. Er zullen op voorhand infosessies georganiseerd worden waarin alle betrokkenen uitgenodigd worden. Steven Bruyndonckx & Steve Insleghers

27


Jobstudenten

Ook jobstudenten moeten veilig aan de slag! Men is jong en wil wat… zakgeld verdienen om een belangrijke aankoop te bekostigen of om samen met vrienden op vakantie te gaan. Jaarlijks zetten deze drijfveren studenten aan tot vakantiewerk bij Atlas Copco Airpower. Maar wordt er ook voldoende stil gestaan bij de veiligheid en gezondheid, of kortweg hun toekomst?

Waar gaat het eigenlijk om?

Als je werkt, bestaat de kans dat er iets misgaat. Als je de Europese statistieken erbij neemt, blijkt dat jongeren meer dan twee keer zoveel kans hebben op een arbeidsongeval in vergelijking met ervaren werknemers. Een jobstudent mist immers die ervaring om goed en alert om te gaan met risico’s op het werk. Ongevallen kunnen zelfs op de eerste werkdag gebeuren, met mogelijk ernstige gevolgen voor de rest van hun leven. Tijd dus om stil te staan bij veiligheid en gezondheid!

Een goed geïnformeerde jobstudent…

… is er twee waard. Daarom moet elke jobstudent deelnemen aan 1 van de veiligheidpresentaties die in juni georganiseerd worden. Net zoals bij het snowboarden, rotsklimmen, benjispringen, … zijn er enkele regels die ervoor zorgen dat het ‘fun’ blijft en men niet met gebroken botten in een ziekenhuisbed belandt. Ook op Atlas Copco gelden er regels om te vermijden dat de eerste job de laatste wordt. Deze regels werden opgesteld volgens de wettelijk verplichtingen uit het ARAB (Algemeen Reglement voor ArbeidsBescherming) en de codex over het welzijn op het werk. Wie dus dacht dat er enkel een studentencodex bestond, had het mis. Zelf veilig werken is belangrijk, maar voorkomen dat anderen in gevaar komen is even belangrijk. Tijdens de veiligheidspresentatie wordt dan ook aandacht besteed over de juiste omgang met gevaarlijke producten, welke verkeersregels van toepassing zijn, welke persoonlijke beschermingsmiddelen gedragen moeten worden, …

Domme vragen…

… bestaan niet. Daarom krijgen alle studenten de raad om vragen te stellen indien ze iets niet weten, begrijpen, of als het allemaal wat snel gaat. Elke student krijgt dan ook een peter of meter toegewezen op de eerste werkdag. Die peters en meters kennen hun werkpost door en door en zullen hun petekind begeleiden en bijsturen indien nodig. Elke student krijgt bovendien een oranje T-shirt, zodat men goed opvalt en je spontaan mensen kan helpen als je ziet dat ze ergens mee vastzitten.

28

Aan de slag!

Tot slot worden nog enkele SUR-5-AL tips meegegeven die studenten zullen helpen veilig aan de start en aankomst te komen: # Voer enkel taken uit waarvoor je duidelijke informatie en opleiding gekregen hebt; # Werkinstructies krijg je niet zomaar, volg ze nauwgezet; # Blijf binnen je werkomgeving, in andere zones kunnen onbekende risico’s schuilen; # Gebruik altijd je beschermingsmiddelen: je ogen, oren, handen en voeten zullen je dankbaar zijn; # Negeer eerste gezondheidssignalen niet: aanhoudende hoofdpijn, rugpijn, duizeligheid, huid- of oogirritatie, … zijn niet normaal. Meld dit onmiddellijk aan de rechtstreekse leiding; # Meld elke gevaar voor veiligheid en gezondheid onmiddellijk melden aan je rechtstreekse leiding.

Steven Bruyndonckx


In geval van nood Tittel Blok

ICE - een gouden tip bij nood Bij een ongeval of ander noodgeval hebben hulp- en veiligheidsdiensten het vaak moeilijk om te weten welk familielid of bekende van het slachtoffer ze moeten contacteren. Anno 2010 heeft bijna iedereen een GSM bij zich, maar welk van de voorgeprogrammeerde nummers moeten zij bellen? Om hulpverleners hierbij te helpen, is er een eenvoudig en handig middeltje dat iedereen kan toepassen. Programeer een ICE-nummer (ICE staat voor ‘In Case of Emergency’) in je gsmtoestel! Zo weten hulpverleners meteen wie ze moeten contacteren in geval van nood en kunnen kostbare minuten worden gespaard. Bovendien waarschuwen ze de persoon waarvan jij wil dat hij/zij op de hoogte wordt gebracht. Het ICE-nummer raakt ondertussen internationaal ingeburgerd. Het werkt dus ook bij noodgevallen in het buitenland!

Hoe programmeer je een ICEnummer?

Maak een contact aan met de naam ICE in het telefoonboek van je gsm. Onder deze naam sla je het telefoonnummer op van jouw ‘noodgevallenpersoon’. Vergeet niet om de landcode voor het nummer in te voeren (bv. +32 voor België). Zo kan je ICEcontact ook vanuit het buitenland opgebeld worden. Je kunt ook meerdere ICE-nummers aanmaken (bv. ICE1, ICE2, etc.) indien je wil dat er meerdere personen gecontacteerd worden. Het is wel belangrijk dat je deze personen informeert dat ze jou contacten zijn in geval van nood. Waarschijnlijk staan je ICE-contacten al onder een andere naam in je contactenlijst (bv. thuis of mama). Als één van deze personen je belt, zal je gsm niet meer kunnen uitmaken welke naam moet worden weergegeven. Om te vermijden dat je ICE1, ICE2 te zien krijgt, kan je een sterretje aan het ICE-nummer toevoegen (bv. +32 456 123456*). Zo zal altijd de naam van de persoon verschijnen als je gebeld wordt en niet ICE1, ICE2, …

Help de hulpdiensten!

ICE is eenvoudig te realiseren, het kost niets en het kan het verschil maken als het snel moet gaan. Besef dat het ICEnummer geen garantie is dat de juiste persoon gecontacteerd zal worden. Je kunt je gsm immers verliezen bij een ongeluk, of hij kan vergrendeld zijn door een code. Dan helpt het ICEnummer niet. Je kan daarom ook een ICE-kaartje met je ICEcontacten in je portefeuille steken, of in je wagen. Het is bovendien een goed idee om een kaartje met je bloedgroep bij je identiteitskaart te bewaren.

I N C A S E o f E M E R G E NC Y Mijn naam Naam van de contactpersoon Telefoonnummer van de contactpersoon Mijn adres Mijn bloedgroep

Bewaar deze kaart bij uw identiteitskaart.

Zie je iemand in nood, doe dan eerst het nodige om die persoon te helpen en waarschuw de hulpdiensten. Zij zullen eventueel contact opnemen met diens ICE-persoon. Bel nooit zelf het ICEnummer uit iemand anders’ gsm! Voor meer info of om een ICE-kaart te maken, kan je terecht op: www.bivv.be Bron: BIVV Steven Bruyndonckx

29


Aan de computer

Beeldschermwerk Uit meerdere studies blijkt dat beeldschermwerk op zich niet schadelijk is. Nochtans kan dit aanleiding geven tot oogvermoeidheid en houdingsgebonden klachten. Enkele tips en adviezen om op een comfortabele wijze je werk uit te voeren:

Zithouding

Je zit comfortabel op je stoel, op de juiste hoogte met een goede ruggesteun De stoelhoogte komt overeen met de lengte van de onderbenen. De rugleuning wordt zo ingesteld dat er een goede steun is ter hoogte van de lage rug. De armsteunen laten een hoek van 90° toe in de ellebogen. Je kan recht achter het scherm zitten Wanneer je schuin zit ten opzichte van het scherm, krijg je vroeg of laat nekproblemen door de asymmetrische belasting. Je kan je voorarmen steunen op de armleuningen van je stoel of op de tafel Indien je de armen kan steunen, worden de schouderspieren veel minder belast. Voorzie dus voldoende ruimte en stel de armsteunen van de stoel goed in.

Werkhoogte

raden. Tracht bij gebruik van het toetsenbord de polsen niet te overstrekken. Neem de handen regelmatig weg van het toetsenbord, hierdoor kunnen de voorarmspieren ontspannen.

Werkomgeving

Je ziet geen reflecties van ramen of kantoorverlichting in je scherm Reflecties hebben een negatieve invloed op de beeldkwaliteit. Richt je scherm zodanig dat de kijkrichting evenwijdig is aan het venster. Reflecties van armaturen kunnen dikwijls vermeden worden door het scherm verticaal te plaatsen. Je scherm staat niet in de richting van het raam Wanneer je scherm in de richting van een raam staat, krijg je teveel tegenlicht wat zorgt voor oogvermoeidheid. Hetzelfde geldt voor onvoldoende afgeschermde lichtbronnen, deze mogen zich niet in het normale gezichtsveld bevinden.

Beweging

Je hebt de kans om regelmatig je houding te veranderen of te bewegen De beste manier om fysieke klachten te vermijden is beweging, en dit zowel op het werk als er buiten. Sta regelmatig op om andere taken uit te voeren. Tracht minstens één keer per week een uurtje te sporten om je spieren goed los te maken.

De hoogte van de tafel is aangepast aan je gestalte De ideale hoogte voor een beeldschermtafel is die waaraan je werkt met de ellebogen in een hoek van 90°. Ideaal is een in de hoogte verstelbare tafel. Als je daar niet over beschikt en je tafel is te hoog, kan je de stoel wat hoger zetten. Je gebruikt dan best een voetenbankje om dit niveauverschil op te vangen. Wanneer de tafel te laag is, kan je ze eventueel verhogen door blokken onder de poten te plaatsen. Plaats ten opzichte van het beeldscherm Je ogen bevinden zich op de hoogte van de bovenste menubalk. Om de nekspieren te laten ontspannen, is het nodig om regelmatig naar de neutrale houding te komen waarbij je voor je uit kijkt. Uit onderzoek blijkt dit te gebeuren wanneer de bovenste menubalk zich op ooghoogte bevindt.

Bron: © IKMO 2000

50/75cm 90°

De afstand tussen je ogen en het scherm Voor kleine schermen geldt een minimale afstand van 50 cm, voor de grotere schermen is dit 75 cm. Dikwijls is enige creativiteit nodig om die afstand te bekomen op klassieke kantoortafels.

Computermuis en toetsenbord

Je hebt voldoende plaats om de computermuis te gebruiken De computermuis ligt best naast het toetsenbord. Als je ze gebruikt, doe dit dan zo ontspannen mogelijk, het heeft geen zin op de muis te knijpen. De muis gebruiken met een gestrekte arm vergroot de spierbelasting in de voorarm en is dus af te

30

min 90°


Een zaak van iedereen Safety F!RST, overal ter wereld

Veiligheidsflyer voor bezoekers

Hoe wordt er in een Customer Center omgegaan met veiligheid en gezondheid en wat zijn de belangrijkste vereisten? Een praktijkvoorbeeld uit Duitsland. Op wekelijkse basis verzoeken klanten ons bewijzen voor te leggen dat we een arbeidsveiligheidssysteem geïmplementeerd hebben. Of klanten vragen ons hun veiligheidsinstructies te aanvaarden of te bevestigen dat onze medewerkers de relevante veiligheidsopleidingen kregen. Dit toont duidelijk aan dat veiligheid en gezondheid meer en meer aan belang winnen. Daarom besloot Atlas Copco tijd en energie te investeren om alle doelstellingen te behalen. Sinds 2007 is een uitgebreid veiligheidsmanagementsysteem geïnstalleerd voor de hele Duitse organisatie. In 2009 werd dit systeem uitgebreid om te voldoen aan de eisen van VCA (Veiligheid Checklist Aannemers) voor Specialty Rental en Greenfield. Het systeem is conform met de internationale norm OHSAS 18001:2007. Deze norm omvat het beleid voor arbeidsveiligheid, de organisatie van de uitvoering en processen, doelen en acties, en het continu verbeteren door audits en evaluaties. Hierbij is de betrokkenheid van alle medewerkers – in het bijzonder de teamleiders – erg belangrijk. Wanneer je zelf erg bewust bent voor veiligheid, beïnvloedt dit zowel de gezondheid van de medewerkers als de veiligheidscijfers van de onderneming. Managers fungeren als rolmodel en moeten hun medewerkers motiveren zodat zij veilig handelen en niet veilig gedrag zonder uitzondering afkeuren. Aan alle medewerkers werd gevraagd eventuele hiaten in het systeem op te sporen en verbeteringsvoorstellen in te dienen. Opleiding en training rond veiligheid en gezondheid op het werk is geïntegreerd in periodieke opleidingen en is een vast gegeven bij een introductietraining voor nieuwe medewerkers. Doel hierbij is om de verantwoordelijkheid en de taken van de medewerker omtrent veiligheid te benadrukken en hen te begeleiden bij het implementeren van veiligheidsprocedures. Natuurlijk leert men ook hoe men veilig met dingen moet omgaan. Maar toch is veiligheid in de eerste plaats een individuele verantwoordelijkheid. Door voorzichtig te zijn en op risico’s te letten kan je heel wat ongevallen vermijden. Inbreuken moeten onmiddellijk gemeld worden aan de overste.

Welkom bij Atlas Copco Airpower

Veiligheidsrichtlijnen Gelieve om veiligheidsredenen volgende richtlijnen na te leven bij uw bezoek aan ons bedrijf. 1. Draag steeds uw toegangsbadge duidelijk zichtbaar. 2. Blijf steeds bij uw Atlas Copco begeleid(st)er. 3. Volg altijd het aangeduide voetpad in de werkplaatsen. 4. Bij evacuatie, begeef u samen met de Atlas Copco begeleid(st)er naar de evacuatieplaats. Blijf bij hem/haar en volg de instructies.

Verboden te roken

Verboden foto’s te nemen

Gebruik het groene voetpad

Blijf bij uw begeleider

Respecteer alle plaatselijke veiligheidspictogrammen. Evacuatiealarm: doorlopend signaal Noodnummers: - bij brand: tel. +32 (3) 870 22 22 - bij ongeval: tel. +32 (3) 870 21 05

Olaf Theurich Atlas Copco Duitsland

Sinds kort krijgen al onze bezoekers deze nieuwe flyer met veiligheidsrichtlijnen mee, wanneer ze een bezoek brengen aan onze bedrijfsterreinen. De portiers in de portiersloges lasVeiligheidsfiche_10x21cm.indd 1 03-05-2010 en de receptionistes van de C7 zullen elke bezoeker een flyer meegeven. Ook in het hoofdgebouw – bij de ingang – staat een display met flyers ter beschikking. De flyer is recto-verso bedrukt en heeft een Nederlandse en een Engelse kant, zodat iedereen de richtlijnen begrijpt. Veiligheid moet immers door iedereen worden nagestreefd!

11:50:50

31


Toegewijd, duurzaam, productief

Reacties ?

Heb je reacties, suggesties of opmerkingen over innovatiesTM ? Laat het ons weten en stuur een mail naar innovaties@be.atlascopco.com Lees innovatiesTM ook online!

www.responsup.be/atlascopcoNL/SafetyFirst www.responsup.be/atlascopcoENG/SafetyFirst


AtlasCopco Nederlands