Page 1

FREE COPY / Tak blaรฐiรฐ viรฐ winter / vetur 2012


Havi eg ráð at skifta vindeyguni?

Hava børnini røttu uppsparingina?

Skuldi eg kanska lagt bústaðarlánið um? Spari eg nóg mikið upp til pensjón?

Hvussu fáa vit ráð at halda brúdleyp?

Margareth Kundaráðgevi í Eik

Kom til kundaprát í Eik - so svara vit tínum spurningum Try g

gin

g

T

t

KU

N

DA P

www.eik.fo

jón

øk

Tel. 348 000

Pens

ar

Les meira á www.eik.fo um hvussu tú brúkar okkum best.

Bústaður

ng

Bílegg eitt kundaprát á heimasíðu okkara ella á tel. 348 000, og fá betri yvirlit yvir títt fíggjarlív.

g

Fíggin

dis ran Ge agur d

Pe

Í Eik fært tú persónliga ráðgeving um peningaviðurskiftini hjá tær og familju tíni. Við serligu viftuni fara vit ígjøgnum ymisk viðurskifti, har vit ráðgeva tær - uttan mun til hvar í lívinum tú ert, og hvønn fíggjartørv, tú hevur. Vit kunnu fara um alla viftuna, ella bara júst tað blaðið, tú hevur tørv á.


Propellos.fo

Vælkomin heim! Tú veitst hvussu gott tað er at koma heim og verða væl móttikin. Heim til tað kenda, trygga og fjálga – har tínar skipanir eru í tryggum hondum. Tí kanst tú róliga ferðast víðari saman við okkum. So vælkomin heim!

elektron.fo


CONTENTS innihaldsyvirlit

8

16

48

26

34

08 Føroyskur prestur undir liðini á Holberg og Absalon

English summary, page 14

16

Føroysk matlist á heimsmarknaðin

English summary, page 24

26

Á ferð yvir frostbitnum oyggjum

34

Fólkatalið minkar - men vónin veksur

English summary, page 40

42

Visiting the Faroese Beer and Schnapps Industry

Samandráttur, síða 46

48

Talent skal røkjast við hørðum arbeiði

English summary, page 54

42

56 Krossorðagáta og sudoku 58 Barnasíða 60

Søgan um Atlantic Airways

62

Facts about the Faroe Islands

ATLANTIC REVIEW is published by Atlantic Airways, Vaga Airport, FO 380 Sørvágur, tel. +298 34 10 00, fax. +298 34 10 01, e-mail: info@atlantic.fo. Layout and advertising: Sansir P/F, Lucas Debesargøta 3, Postbox 1099, FO 110 Tórshavn, tel. +298 355 355, fax. +298 355 350, e-mail: info@sansir.fo. Printed by Føroyaprent. Edited and coordinated by Sansir, in cooperation with Atlantic Airways. Responsibility: Magni Arge. This publication may only be reproduced in agreement with the publishers. Cover: Claes Bech-Poulsen


www.bergans.no www.bergans.no

Berglon... Berglon... Frítíðarklæðir í Klaksvík í Runavík í Miðvági

Jógvan Weihe í Tórshavn

Maria Poulsen í Tórshavn (bert taskur)


ATLANTIC AIRWAYS

A New Gourmet Superpower is Emerging resources of the Faroe Islands are simply unique. A highly esteemed gourmet writer wrote on Twitter recently that a new gourmet superpower is emerging: The Faroe Islands!

sources. Today the rules are created for heavy export only, and very often they tend to clash with the desire to explore local food as for example dried mutton, fresh fish and dried whale meat.

Since Nordic chefs signed a Nordic food charter in 2003, the Nordic cuisine has become widely known, not least through the restaurant Noma in Copenhagen, which is regarded as the world’s best restaurant. The food there is based on natural resources and the highly skilled chefs’ ability to cook.

Salmon from the Faroe Islands is also recognized as being the world’s best along with the cod from the Faroe bank. The unique conditions with wind, clean air and proximity to the sea have created some very special circumstances for drying food in the islands. We have done this for a thousand years with mutton, fish, whale and other food. The unique outcome has led to some more modern tests with dried cheese and ham. The first tests are promising.

“We have the potential to becoming the best restaurant in the world, because in the Faroe Islands we have the best natural resources in the world,” Johannes Jensen, CEO of Hotel Føroyar, says in this edition. This is the determination in our tourist industry, and hopefully you will enjoy our special food, breathtaking nature and hospitality while visiting our islands.

This tradition has also reached the Faroe Islands with Leif Sørensen as the leading chef and Johannes Jensen, CEO of Hotel Føroyar, as the innovative developer of concepts like the restaurant KOKS. We now realize that the natural

All this is good news for our tourist industry. However, the industry needs back-up from the authorities, especially regarding more pragmatic rules and regulations on the food market to ensure easier access to our natural re-

Sometimes you do not recognize the value around you, and in the Faroe Islands we are about to discover the value of the food in and around the islands. Our fish has been very much in demand around the world for many years, but we rarely looked at it as anything else but daily food for ourselves and export for money.

Magni Arge, CEO Atlantic Airways Ltd

ATLANTIC REVIEW 04/2012

7


8

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Føroyskur prestur undir liðini á Holberg og Absalon Í klosturkirkjuni í Sorø er havnarkvinnan Lis Samuelsen prestur í góðum selskapi. Øðrumegin prædikustólin liggur Ludvig Holberg grivin, og hinumegin liggur Absalon, sum grundlegði Keypmannahavn. Stásiliga kirkjan andar av søgu og mentan, og føroyski presturin heldur eina gamla siðvenju í hevd, tí í Sorø hava mangir føroyingar fingið dyggan andligan førning TEKSTUR UNI ARGE MYNDIR Betina Egelund

ATLANTIC REVIEW 04/2012

9


Føroyska Lis Samuelsen í klosturkirkjuni í Sorø

”Kann ein so ung kvinna bera eina so stóra kirkju?” Ein eldri kona í Sorø setti knyklar í brýr, tá henni gjørdist greitt, at 35 ára gamla Lis Samuelsen úr Havn skuldi taka við prestastarvinum í klosturkirkjuni í býnum. Upp undir hválvið í kirkjuni er himmalhøgt, og í søguligum baksýni mást tú leita heilt aftur til 1100-talið, áðrenn tú sært fólk

staðar, fara brøðurnir kanska bara út í garðin at sparka,

knossast við at leggja grundarsteinin til kirkjuna. Við altarið

meðan lívsins stóru spurningar verða umhugsaðir á telduni

liggur Absalon, sum grundlegði Keypmannahavn, grivin

í køkinum. Á køksvegginum hongur eitt kort yvir Miðeystur

saman við trimum kongum, og stutt haðani stendur sarko­

í bíbilskari tíð. Har sæst m.a., at nøvn sum Berøa, Siloa og

fagið hjá Ludvigi Holberg, bókmentaliga faðiri Danmarkar.

Betesda eru nøvn á býum, sum seinni gjørdust nøvn á samkomum.

Hetta tignarliga selskapið ræddi ikki Lis Samuelsen so nógv sum ivandi konuna í Sorø. Sjálvandi grundaði hon yvir,

”Vit eru tveir prestar í klosturkirkjuni, sum skiftast um

hvussu hon mundi fara at standa seg, tá hon tók við

uppgávurnar, men eg geri alt mítt arbeiði sjálv. Gott er hjá

presta­­starvinum 1. desember í 2011, tí søga og siðvenja

mær, at Rasmus eisini er teologur. Vit kunnu altíð práta

kunnu ikki avnoktast í einum býi, sum júst er errin av síni

um tær avbjóðingar, eg havi, og hann loftar onkuntíð

søgu. Men kirkjuráðið stuðlaði henni treytaleyst, og tá

setningum, ið hava fingið føroyskt orðalag. Kirkjugangar­

kirkjuráðsforkvinnan boðaði Lis frá, at hon hevði fingið

arnir hoyra, at eg eri ikki donsk, men hetta er ongin

prestastarvið, segði hon: ”Nú skrivar tú undir pappírini, og

trupul­leiki. Fólk spyrja bara, hvaðani eg eri, og tá eg sigi,

so fara vit báðar út í garðin og avtala, at tú verður verandi

eg eri føroysk, siga tey søgur um føroyingar, tey kenna. Eg

her í 30 ár!”

kann ikki siga annað enn, at eg eri sera væl móttikin í Sorø,” sigur Lis Samuelsen.

Maðurin eisini prestur Lis Samuelsen er fødd 19. mars í 1976 og vaks upp við Landavegin í Havn. Hon ætlaði upprunaliga at gerast sjúkrasystir, men í starvsvenjingini gjørdist henni greitt, at tann gerningurin var ikki akkurát hon. So fór hon í 2003 at lesa á Teologiska Fakultetinum í Keypmannahavn. Har møtti hon Rasmusi H. C. Dreyer, sum í dag er maður hennara. Hann er eisini liðugur sum prestur og skrivar í løtuni p. hd.-ritgerð um gudfrøðingin og nýbirtaran, Hans Tausen, á kirkjusøgudeilini á fakultetinum. Lis og Rasmus búgva á Elmevej stutt frá jarnbreytarstøðini í Sorø. Óvanligt er ikki, at sonur teirra, Vilhelm, rokast við kettuna ella sínar blonku bilar, tá foreldrini skifta orð um prædikuna næsta sunnudag. Er eldri sonur Lis, Sjúrður, til 10

ATLANTIC REVIEW 04/2012


“Vit eru tveir prestar í klosturkirkjuni, sum skiftast um uppgávurnar, men eg geri alt mítt arbeiði sjálv. Gott er hjá mær, at Rasmus eisini er teologur. Vit kunnu altíð práta um tær avbjóðingar, eg havi”

ATLANTIC REVIEW 04/2012

11


“Heilt ítøkiliga standi eg á grøvini hjá Absalon, tá eg standi í altarringinum. Hetta vísir bara, at onki her snýr seg um meg. Eg eri bara ein av fleiri, sum beri boðskapin víðari” Mætir menn í Sorø

strangur. Heilt upp í sjeytiárini gingu næmingarnir í

Hon er ikki fyrsti føroyingur, ið hevur gjørt um seg í Sorø.

uniformi, og hittu teir ein lærara, høvdu teir skyldu til at

Nógvir kendir føroyingar fingu góðan førning á Sorø Akademi.

taka kollin av høvdinum. Gunnar Hoydal minnist tíðina har

Akademiið er eitt hanagleiv frá kirkjuni og varð stovnað

sum sera góða, men skilagott var, heldur hann, at kravið

sum kongligt akademi, ið skuldi úbúgva ungar menn í

um millimetur neyva disiplin linkaði, tí tíðirnar broyttust,

aðalstættini. Holberg stuðlaði akademinum og virkaði eisini

og skúlin mátti fylgja við tíðini.

sum ráðgevi, tá tað skuldi fara til verka. Hansara ótroyttiligi stuðul til akademiið hevði við sær, at sarkofagið varð gjørt í

Lestrarhugaðu føroyingarnir hoyrdu eins og Lis Samuelsen

klosturkirkjuni til heiðurs fyri hann. Á sarkofaginum er

manga søguna um mæta sálmaskaldið B. S. Ingemann, sum

mynd av Holberg, sum tignarliga vendir vangan til tey

búði í Sorø. Tosa danir um sálmaskøld, nevna teir altíð

vitjandi.

Grundtvig og Ingemann. Ein bygningur beint við klostur­ kirkjuna er uppkallaður eftir Ingemann, og siglir tú ein túr

Hendan vangan hava eitt nú Christian Matras, Jørgen-

á vatninum í Sorø, siga tey søguna um, tá teir báðir eina­ferð

Frantz Jacobsen, Regin Dahl, Edvard Mitens og Gunnar og

hildu frí í einum húsum við vatnið. Har var onki skil. Hesi

Kjartan Hoydal sæð, tá teir á yngri árum skuldu gerast

mentanarligu og gudfrøðiligu stórmennini fingu búkilsku,

studentar í Sorø. Skúlin var tiltikin góður, men eisini

so túrurin miseydnaðist fullkomiliga.

12

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Lis Samuelsen uttan fyri klosturkirkjuna í Sorø

”Sorø leggur stóran dent á sína søgu,” sigur Lis Samuelsen.

kirkjuni. Á lítlari framsýning í einum skoti verður greitt frá,

”Fólk eru væl útbúgvin her, og fult av akademikarum er í

hvør hann var. Merkisvert er, at bæði klædnapløgg, ein

meinigheitini. Tá gudstænasta er, sita altíð einir 4-5

stavur og ein ringur, sum Absalon átti, eru til enn. Í dag

pensjoneraðir prestar í kirkjuni og lurta. Hetta kendist eitt

eru tey nærum líka gomul sum Metusalem, og í Sorø hava

sindur ræðandi í fyrstani, men soleiðis er ikki longur. Eftir

tey ligið, meðan býurin Keypmannahavn øld eftir øld vaks

eina av mínum fyrstu prædikum kom ein fráfarin prestur til

seg stóran. Lítisvirð hesa sannroynd, og tú veitst aldrin, um

mín og segði, at eg skuldi ikki hugsa um, at teir allir sótu

Absalon brádliga trampar í gólvið!

har. Eg skuldi hugsa sum Martin Luther og prædika fyri Onnu á bonkinum. Við hetta meinti hann, at eg skuldi

”Heilt ítøkiliga standi eg á grøvini hjá Absalon, tá eg standi

tosa, so øll skiltu meg,” sigur Lis Samuelsen.

í altarringinum. Hetta vísir bara, at onki her snýr seg um meg. Eg eri bara ein av fleiri, sum beri boðskapin víðari,”

Tá vindurin blæsur

sigur Lis Samuelsen. ”Eg havi sett meg væl inn í søguna, tí

Absalon, sum var biskuppur, ið livdi frá 1128 til 1201, er

tað haldi eg vera sjálvsagt, at ein prestur í Sorø ger. Ringt

trúgvi fylgisveinurin hjá Lis í øllum, hon sigur og ger í

er eisini at lata vera, tí søgan er sera spennandi og hug­ takandi. T.d. stríddust Sorø og Roskilde nógv um at hava hægstu tign fyrr í tíðini. Endin varð, at tey í Roskilde fóru av avstað við Margrethu 1., sum var grivin í Sorø. Enn hevur Absalon tó fingið frið,” sigur hon smílandi. Sum prestur hevur Lis Samuelsen fleiri bundnar uppgávur, men frælsið í starvinum er stórt. Hon ræður yvir tíðini sjálv, men er gudstænasta, skulu fólk jarðast, verða børn borin til dópin, skulu fólk giftast, ella er konfirmatión á skránni, ja, so skal prestur vera tøkur og fyrireikaður. Lívsjáttandi er at tosa við foreldur, ið skulu doypa síni børn, heldur hon, og tungt kann vera at jarða fólk, men ikki so tungt, at unga kvinnan í teirri stóru kirkjuni hoknar undir byrðuni. ”Við jarðarferðir trínur prestur inn í rúmið millum tey livandi og deyðu. Ongantíð hava fólk so nógv brúk fyri ritualum sum til jarðarferðir. Tað er ein trygd fyri mong, at prestur við sínum ritualum sendir tey deyðu víðari, og mín trygd er at hava Várharra við mína lið. Sjálvandi verði eg ávirkað av sorgini hjá teimum, sum hava mist, men tú lærir, at tungar kenslur mugu ikki sleppa at gera ov nógv um seg. Tað, sum eg ikki risti av mær beinanvegin, lati eg vindin blæsa burtur, tá eg súkkli úr klosturkirkjuni heim á Elmevej,” sigur Lis Samuelsen.

ATLANTIC REVIEW 04/2012

13


SUMMARY

Faroese Priest in Historical Church

Faroese authors such as Christian Matras, Jørgen-Frantz Jacobsen, Regin Dahl and Gunnar Hoydal have all studied at

36-year-old priest Lis Samuelsen is in very good company in

Sorø. It was a good school, but strict. The students wore school

Sorø Abbey Church. Famous Danish author, Ludvig Holberg

uniforms up into the late ‘70s and had to lift their hat in

and Absalon, founder of Copenhagen lie buried on either side

greeting to any passing teacher.

of the pulpit. “Sorø places great significance on its history. People are “Is such a young woman able to carry such a large church,”

well educated here, and there are a lot of academics in the

one elderly woman in Sorø asked, when Lis Samuelsen was

congregation. At any given service there are always some 4-5

inducted in December of 2011. The church was founded in the

retired priests in the church listening. This was somewhat

1100s and besides Holberg and Absalon, the church is also the

intimidating at first, but I don’t really think about it

burial site of three Danish kings.

anymore,” Lis Samuelsen says.

However, Lis Samuelsen was not deterred by such honourable

Absalon was a bishop who lived from 1128 to 1201. He is the

company, when she was inducted. The consistory gave her

subject of a small exhibition in a corner of the church. It is

their full support, and when its chairman brought Lis the

noteworthy that pieces of his clothing, a staff and a ring worn

message that she had been appointed as the priest, she

by Absalon still exist today. Now these items are as old as

remarked: “We hope that you will stay here for 30 years!”

Methuselah.

She is not the first Faroe Islander to make herself noticed

“I am quite literally standing on Absalon’s tomb when I am

in Sorø. Many famous Faroe Islanders have received their

standing in the altar circle. This just shows that nothing here

spiritual guidance on Sorø Academy. The Academy is a few

is about me. I am but one of many that have passed on the

steps from the church and was founded as a royal academy to

message,” Lis Samuelsen says.

educate young men from the nobility.

14

ATLANTIC REVIEW 04/2012


sansir.fo

Enjoy the most beautiful bustrip in the world

DAYS ONLY 500 DKK

DAYS ONLY 700 DKK

Mykines not included Children half price


TEKSTUR UNI ARGE MYNDIR claes bech-poulsen

Føroysk matlist á heimsmarknaðin Føroyar hava náttúru, veiðimentan og rávøru í heims­ flokki. Hetta vilja Johannes Jensen, stjóri á Hotel Føroyum, og Leif Sørensen, kokkur á matstovuni KOKS, nú siga umheiminum í nýggjari bók. René Redzepi, sum rekur heimsgitnu matstovuna Noma í Keypmannahavn, hevur skrivað fororðini í bókini. Hann er bergtikin av føroysku rávøruni

Leif Sørensen

16

ATLANTIC REVIEW 04/2012


ATLANTIC REVIEW 04/2012

17


”Í nýggju bókini vilja vit siga søguna um náttúr­una, veiðimentanina og rávørurnar í Føroyum, og hvussu einastandandi matur kann fáast burtur úr teimum"

18

ATLANTIC REVIEW 04/2012


René Redzepi, ið eigur heimsins bestu matstovu, Noma. Hann kennir væl Leif Sørensen. ”Eg hitti Leif á fyrsta sinni í nítiárunum. Vit stóðu báðir í kokka­læru, og eg spurdi hann, hví hann ikki var heima og fekk sína lærutíð har. Hann snaraði sær seigliga ímóti mær við einum álvarsomum eygnabrá og segði, at matstovur, ið seta smakk og handverk hægri enn stórar máltíðir fyri bíligan pening, vóru ikki til í Føroyum,” sigur René Redzepi. Eplir, kjøt og nóg mikið av sós. Til allan heimin Føroysk matmentan hevur ikki altíð verið so uppfinnsom, tí leingi

Leif Sørensen kundi sagt Føroyum farvæl og verið

snúði hon seg bara um at eta seg mettan. Men hetta er farið at

verandi uttanlands, men setti sær heldur fyri at

broytast, og orsøkin er fyrst og fremst, at kokkurin Leif Sørensen

broyta konservativu føroysku mathugsanina og

við sínum listargávum hevur flutt føroyska matgerð inn í ein

læt í 2005 upp matstovuna Gourmet í Havn. Hon

nýggjan heim.

er afturlatin nú, men við henni prógvaði hann, at matur er ikki bara metta. Matur er list og smakkur,

Hesin nýggi heimurin verður lagdur fram í bókaverkinum KOKS,

og rávørugrundarlagið í føroysku náttúruni er

sum stjórin á Hotel Føroyum, Johannes Jensen, hevur tikið stig til

nærum óavmarkað.

saman við Leif Sørensen. Bókin er 270 blaðsíður til støddar og prýdd við serstakliga vøkrum myndum av mati, náttúru, veiði­

Nú er Leif Sørensen leiðari á KOKS á Hotel

fólkum, djórum og kokkum.

Føroyum, har hann eltir somu slóð sum í Gourmet. Við tí altíð nýhugsandi stjóranum á

Kendi danski matummælarin, Bent Christensen, hevur skrivað

hotellinum, Johannesi Jensen, hevur hann fingið

meginpartin av tekstinum í bókini, og flestu myndirnar hevur

rætta mannin aftrat sær at fáa sagt søguna um

matfotografurin, Claes Bech-Poulsen, tikið. Fororðini skrivaði

burturkrógvaða føroyska rávøruparadísið. ATLANTIC REVIEW 04/2012

19


”Hann er meira enn nakar annar eyðmjúkar ímóti siðvenjuni. Hann hevur eitt opið sinni fyri nýggjum innstøkkum og setir treytaleys krøv til dygd"

”Í nýggju bókini vilja vit siga søguna um náttúr­ una, veiðimentanina og rávørurnar í Føroyum, og hvussu einastandandi matur kann fáast burtur úr teimum. Maturin, sum gjørdur verður á KOKS, byggir á føroyska siðvenju, og ræsti smakkurin gongur nógv aftur,” sigur Johannes Jensen. Danskir ummælarar hava fyri stuttum kosið KOKS at vera millum 17 tær bestu matstovurnar av teim­um 13.000 í kongaríkinum. Eitt norðurlendskt lið av ummælarum hevur sett KOKS á 51. pláss yvir 66 tær bestu norðurlendsku matstovurnar. Johannes Jensen hevur góðar vónir um, at KOKS røkkur longri. Hugtølandi hummarar ”Vit kunnu gerast heimsins besta matstova, tí í

Bókin um matin á KOKS verður ikki bara lempað út í tilvildar­

Føroyum hava vit heimsins bestu rávøru. Í veru­­

ligar bókhandlar, men miðvíst borin mat­journalist­um, gourmet­

leikanum eru Føroyar ógvuliga serstakar. Vit kunnu

kokkum og matnørdum kring heimin. Hesi útvaldu fólkini skulu

kalla okkum norðurlendska Hawaii, um vit vilja.

frætta søguna um sermerkta landið í Norðuratlants­havi og bera

Hetta sigi eg, tí øll, ið vitja her, gerast bæði ovfarin

hana víðari, og tey gera tað longu.

og bergtikin av føroysku náttúruni. Søguna um mentanina og rávørurnar eiga vit at selja um allan

René Redzepi greiðir í bókini frá, tá hann í 2003 var á rannsóknar­

heim,” sigur Johannes Jensen.

ferð fyri at fáa íblástur til Noma. Hann var tá í Føroyum, og fyri

20

ATLANTIC REVIEW 04/2012


honum á flogvøll­inum stóð Leif Sørensen. Føroyski kokkurin segði honum, at nú skuldi hann smakka besta hummara, hann nakran­tíð hevði smakkað. Ja, sjálvandi, tað siga jú øll, hugsaði danski gesturin. Teir koyrdu so til eina lítla bygd og sessaðust í einum lítlum húsum. Sum úr ongum kom eitt fatið

skúlatímar í smakki og leskiligleika. Hummararnir vóru so

fyri og annað eftir við stórum hummarum á borðið.

smakk­góðir og saltdrivnir, at teir vóru hugtølandi. Enn tann dag

Summir vóru ráir og aðrir kókaðir. So stórir vóru

í dag, tá eg fái krabba ella hummara, meti eg teir við teir

nakrir teirra, at teir vóru sum undirarmurin á

føroysku,” greiðir René Redzepi frá.

vaksnum manni. Íkast í ferðavinnu ”Hjá mær eru hummari og krabbi vanligur matur í

Johannes Jensen ivast ikki í, at søgan um leskiligu rávørurnar í

Keypmanna­havn. Eg havi smakkað teir ymsastaðni

føroysku náttúruni kann fáa fleiri ferðafólk til Føroya. Hann

í heiminum og hugsaði, at eg visti, hvussu góðir

vísir á, at á Bornholm vitja 600.000 ferðafólk hvørt ár, meðan í

teir kunnu vera. Men tað, eg lærdi hesar báðar

Føroyum eru bara 40.000. Hetta kemst av, at so fá vita, hvussu

tímarnar í hesum lítla bygdarheiminum, vóru tveir

serligar Føroyar eru, heldur hann. ATLANTIC REVIEW 04/2012

21


”Hann er meira enn nakar annar eyðmjúkur ímóti siðvenjuni. Hann hevur eitt opið sinni fyri nýggjum innstøkkum og setir treytaleys krøv til dygd"

”Sjálvandi er lætt at pástanda, at vit hava heimsins bestu rávøru, og so bara endurtaka hetta allastaðni. Men hetta er veruliga so,” undirstrikar Johannes Jensen. ”Best merkir, at vit hava tann besta smakkin, besta fastleikan, besta luktin og bestu útsjóndina. So góð er rávøran í Føroyum, at ein kokkur kann bara gera matin verri, fer hann ikki rætt fram,” sigur hann. Hetta veit Leif Sørensen. Hann er matlistarliga skaldið, sum ger alt við umhugsni, og fagur­frøðiliga

”Hann er meira enn nakar annar eyðmjúkur ímóti siðvenjuni.

umhugsin er hann sum fáur. Bara fyri eygað eru

Hann hevur eitt opið sinni fyri nýggjum innstøkkum og setir

rættirnir, hann borðreiðir við, ein fragd, men alt,

treytaleys krøv til dygd. Við einum skapandi framráki letur

hann ger, er torført. Hann leitar út á ókendar leiðir,

hann sítt yrkisliga grundaða handverk menna seg listarliga á ein

tá hann skal finna nýggj hugskot og nýggja rávøru.

hátt, ið einans tey fáu megna,” skrivar Bent Christensen m.a.

Granskar í onkrum urtagarði ella í haganum.

um kokkin á KOKS í nýggju bókini.

22

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Leif Sørensen could easily have waved the Faroe Islands goodbye and remained abroad, but instead he became determined to change the conservative Faroese food culture, and in 2005 he opened the restaurant Gourmet in Tórshavn. It has since closed,

SUMMARY

but he proved that food wasn’t only about satisfying a hunger. Food is art and flavour, and the Faroese natural resources are almost unlimited.

Faroese Cuisine on the World Market “This new book tells the story of nature, hunter The Faroe Islands have clean nature, a hunter culture and world-class

culture and natural resources on the Faroe Islands,

natural resources. This is what Johannes Jensen, CEO of Hotel Føroyar,

and the unique foods that come from this. The

and Leif Sørensen, head chef of restaurant KOKS, are telling the world

food that we prepare at KOKS is based on Faroese

in a recently published book. The book – which is 270 pages long – is

tradition, and in particular the dry-aged flavour is

adorned with exceptionally beautiful images of food, nature, hunters,

a recurring feature,” Johannes Jensen, CEO of Hotel

animals and chefs.

Føroyar says.

Famous Danish food critic Bent Christensen, has written most of the

Danish critics have recently chosen KOKS to be

book, and food photographer Claes Bech-Poulsen has taken most of the

among the 17 best restaurants of the 13.000 in the

pictures. The foreword is written by René Redzepi, owner of the world’s

kingdom. A Nordic association of food critics placed

best restaurant Noma in Copenhagen. He and Leif Sørensen are old

KOKS in the 51th place of the best 66 best Nordic

friends.

restaurants. Johannes Jensen is confident that KOKS will climb even higher.

“I first met Leif back in the 90s. We were both apprentices, and I asked him why he didn’t finish his term at home. He turned slowly towards

“We have the potential to becoming the best restau-

me and – with a serious look in his eyes – answered that restaurants

rant in the world, because in the Faroe Islands we

that valued taste and craftsmanship over large meals at a cheap price

have the best natural resources in the world,” he

did not exist on the Faroe Islands,” René Redzepi says.

says.

24

ATLANTIC REVIEW 04/2012


I n t rO d u c I n g H I d d e n F j O r d B r a n d P r e m I u m F a r m e d at l a n t I c S a l m O n . Luna P/F proudly introduces HiddenFjord brand salmon. At the core of the HiddenFjord brand is our people, our location in the Faroe Islands and our unique philosophy. We are focused on growing superior, antibiotic-free, sustainable salmon for our customers who demand perfection. As industry leaders, competitors and customers alike look to us for the definition of premium quality. Our growth and stability stand as a testament to our corporate philosophy and integrity. We are confident that together with you, HiddenFjord premium Faroese salmon will increase your customer’s loyalty and make a positive difference in your business. Come visit us for a private tasting and discover your HiddenFjord. For additional information, visit us at HiddenFjord.com or contact Óli Hansen at +298 662100.

Copyright © 2012. HiddenFjord is a registered trademark of P/F Luna.

P/F luna, P.O. Box 29, FO-510 gøta, Faroe Islands • tel +298 662100 • www.hiddenfjord.com


26

ATLANTIC REVIEW 04/2012


TEKSTUR Uni Arge MYNDIR ingi sørensen

Á ferð yvir frostbitnum oyggjum

ATLANTIC REVIEW 04/2012

27


Ingi Sørensen er serliga kendur fyri myndirnar, hann hevur tikið av havbotninum kring Føroyar. Hugtakandi er tann sera livandi og litríka verðin, hann hevur uppdagað millum oyggjarnar, og fleiri av myndum hansara eru kendar uttanlands, tí tær m.a. prýða føroysk frímerkir, myndabøkur og roknskapir hjá oljufeløgum.

28

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Tann ídni myndamaðurin tekur ikki bara myndir undir vatn­ skorpuni. Ein dagin fyrr í ár setti hann sær fyri at fara ein túr við einari av tyrlunum hjá Atlantsflogi. Andrias Mouritsen og Rani Herup Olsen vóru flogskiparar. Leiðin gekk úr Havnini norður til Klaksvíkar, og haðani varð farið til Hattarvíkar og norður um Fugloynna.

ATLANTIC REVIEW 04/2012

29


Á frostbitnu oyggjunum, sum tyrlan sveimaði uppiyvir, var ein suðandi ró, meðan havið bardist sín aldarlanga bardaga við kørgu klettarnar. Tað mest hugtakandi hjá ferðamanninum var frælsið at kunna flúgva tætt at oyggjunum og uppliva teirra vakurleika. Fyrst opið landslag, so ein litrík búseting og so støðugt skiftandi ljós allastaðni.

30

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Ingi Sørensen er ævintýrarin, sum sjáldan fær staðið stillur á jørðini, men annaðhvørt má loypa á sjógv við myndatólinum ella fara til stroks við nøkrum royndum tyrluskiparum. “Eg havi so ógvuliga stóra virðing fyri tyrluskiparum. Teir duga sítt kramm, og mær er sagt, at okkara teljast millum teir bestu í heiminum,” sigur Ingi Sørensen.

ATLANTIC REVIEW 04/2012

31


Sjálv tyrlan er ein serstakliga heppin uppfinning, heldur hann. Hon smýgur sær væl og fær sett seg nærum allastaðni. Hon sleppur eisini framat, har eitt flogfar aldrin kundi farið, og júst hesin eginleikin ger hana so væl egnaða at taka myndir úr. “Úr tyrluni sært tú altíð onkran nýggjan vinkul, so ein tyrlutúrur er gull verdur,” sigur Ingi Sørensen.

32

ATLANTIC REVIEW 04/2012


FREE APP

The app will be available in 2013 on App Store and play.google.com

ATLANTIC REVIEW 04/2012

33


TEKSTUR Heini í Skorini MYNDIR Bárður eklund

Fólkatalið minkar – men vónin veksur “At staðfesta ein trupulleika er ikki nøkur viðgerð. Um hetta evnið var væl viðgjørt, høvdu vit langt síðani sæð fleiri loysnir.” Tað sigur Heri á Rógvi, sum saman við Høgna Reistrup hevur ritstjórnað nýggja greina­savninum “Exit Føroyar,” sum við­ger stóru fólkaflytingina úr Føroyum. Sam­stundis skal Erika Hayfield 1. apríl komandi ár handa politiska myndug­l­eik­anum tilmæli um, hvussu fráflyting kann vendast til tilflyting. Bæði eru tey samd um, at tiltøk mugu fremjast beinanvegin

34

ATLANTIC REVIEW 04/2012


ATLANTIC REVIEW 04/2012

35


Høgni Reistrup og Heri á Rógvi á Hotel Føroyum í desember 2012

“Hvussu nógv ætla sær heimaftur til Føroya eftir loknan

Ein spyrjari við suðuroyardialekt vendir sær til restina av

lestur? Kom nú, eg vil síggja hendur! Fingurin upp, tit, sum

áhoyrar­unum og vil hava at vita, hvussu nógv ætla sær

ætla tykkum heimaftur?”

heimaftur. Tey allar flestu rætta hendurnar upp. Skulu vit

Tað er fríggjakvøld mitt í november og stúgvandi fult á

Bryggjuni, stendur bara væl til.

trúgva mongu upplyftu ørmun­um hetta fríggjakvøldið á Norðuratlants­bryggjuni í hjartanum í føroyska útiseta­ umhvørvinum, Keypmanna­havn. Í bølamyrka rúminum

Men tað ger tað bara als ikki. Frá­­flyt­ingin úr Føroyum

lurta tey flestu eftir framløgunum á upplýsta pallinum, men

stendur við og versnar. Seinastu trý árini eru fleiri fólk flutt

við barrina aftast í rúminum hoyrist áhaldandi smáprát.

úr Føroyum enn til Føroya.

36

ATLANTIC REVIEW 04/2012


"Hetta er størsta hóttanin ímóti føroyska samfelag­num. Og vit eru heilt ólukku­ligir um støðuna. Eitt fantastiskt samfelag er í minking."

num. Og vit eru heilt ólukku­ligir um støðuna. Eitt fantastiskt samfelag er í minking. Hvussu ber tað til? Og hví er tað vorðið ein so stórur og sjálvsagdur partur av okkara lívi at skula flyta til Danmarkar ella onnur lond?” “Exit Føroyar” vísir fyrst og fremst, hvussu samansettur hesin trupul­leikin er. Tað finst ongin einstøk loysn, og skrúvast skal upp á fleiri knøttar. Frá vantandi útbúgvingarog granskingar­møguleikum, høgum kostnaðarstøði, verri vælferðar­tænastum og einum mansdominerað­um vinnu­lívi til ein ótíðarhóskandi útlend­inga­politikk, styggjandi almennar myndugleikar og ein stirvnan bústaðar­marknað. Kvinnu­undirskotið er eitt afturvendandi tema í bókini, og nógvar yvirskipaðar loysnir verða bornar fram á torg. Miðalaldurin í landinum gerst hægri og hægri, og serliga

Men styrkin er stundum at finna í tí heilt ítøkiliga. T.d. tá

kvinnurnar og tey ungu pakka pjøkarnar og veittra

Ben Arabo spyr, hví tollvaldið stendur til reiðar á kaiini at

land­­inum farvæl. Sambært tølum frá Studna missa Føroyar

kanna flytigóðs hjá heimflyt­andi familjum. Áttu vit ikki

eini 150 fólk, sum ongantíð koma heim­aftur. Tað svarar til ein

heldur at tikið reyða langteppið fram? Ella tá Guðrun

Airbuss hjá Atlantsflogi. Hvørt ár.

Rógva­­dóttir spyr, hví Taks og Posta eru so tung at dansa við hjá eini altjóða fyritøku sum Guðrun og Guðrun. Ella tá

“Vit eru heilt ólukkuligir”

Armgarð Arge hug­leiðir um nívandi kensluna, tá pisan

Tað er í sambandi við nýggja greina­savnið “Exit Føroyar,”

rýmir, og hon sjálv noyðist at gera seg út við alskyns

at eini 200 útisetar eru savnaðir á Bryggjuni hetta kvøldið.

nútímans tøkni fyri at røkka børnum og ommubørnum

Heri á Rógvi og Høgni Reistrup hava ritstjórnað bókini, har

umvegis ein ólukku telduskíggja.

sjey kvinnur og seks menn hugleiða um orsøkir, avleiðingar og møguligar loysnir á fráflytingini, sum spakuliga drenar

Umframt fjúrtan høvundar, sum hugleiða um trupulleikar

føroyska samfelagið fyri fíggjar­lig, sosial og mentanarlig

og loysnir, eru fýra kapitlar, sum byggja á sam­røður við

virðir.

fyrr­­verandi og núverandi føroyskar útisetar. Her verður tað stóra valið – skal eg flyta heimaftur ella ikki – flutt inn í

“Tá ið eg og Høgni lósu í Aarhus, prátaðu vit mangan um

gerandisdagin. Her verður tað nærverandi og persónligt. Og

evnið. Hetta er størsta hóttanin ímóti føroyska samfelag­

tað gevur bókini eina eyka dimensión. ATLANTIC REVIEW 04/2012

37


Regin Jacobsen, stjóri á Bakkafrosti, Annika Olsen, landstýriskvinna við almannamálum, og Jóhanna á Bergi, stjóri á Faroe Ship, hugleiða um fólkaflyting á Hotel Føroyum í desember 2012

“Eg veit, at summi eru um at sálast av prátinum um hesar vælsignaðu útisetarnar, sum forlanga hetta og hatta fyri at koma heimaftur. Men okkara fatan er, at útisetar hava eina skeiva mynd av Føroyum, og fólk í Føroyum hava eina skeiva mynd av útisetum. Við bókini vilja vit lýsa trupul­ leikan og vísa á loysnir. Annars endar málið sum makrel­ søgan: Týdningurin av málinum er ovur­stórur, men fólk eru nakað so troytt av at hoyra um tað”, sigur Heri á Rógvi.

Bryggjuni heldur, at enn ein arbeiðs­bólkur og enn eitt álit boðar ikki frá góðum, tí álit plaga at enda í eini støvutari

Politikarar ressast

skuffu, tá tey einaferð eru handað politiska myndugleikanum.

Eftir eitt aðalorðaskifti í tinginum setti landsstýrið fyrr í ár ein arbeiðsbólk, sum skal koma við tilmælum um, hvussu

Men Erika hevur tveitt seg yvir stóru uppgávuna og skal

fráflytingin kann vendast til tilflyting. Erika Hayfield,

longu vera liðug 1. apríl næsta ár. Arbeiðsbólkurin hevur

embætis­kvinna í Vinnumálaráðnum, er leiðari í bólkinum,

gjørt seks yvirskriftir: 1) Arbeiðs­marknaður og vinnulív, 2)

og hon er eisini í panel­inum hetta fríggjakvøldið á Bryggjuni.

útbúgving og gransking, 3) bygnaðarligar forð­ingar 4)

Fyri summi er arbeiðsbólkurin eitt tekin um, at politiska

immigratión, 5) bústaðar­viðurskifti og 6) umdømi og mytur

valdið loksins ressast. Men ein skeptiskur áhoyrari á

um Føroyar.

38

ATLANTIC REVIEW 04/2012


"Útisetar hava eina skeiva mynd av Føroyum, og fólk í Føroyum hava eina skeiva mynd av útisetum"

“Tað áhugaverda er, at stórur munur er á hugburðinum hjá teimum lesandi og teimum liðugt útbúnu. Tey lesandi ætla sær næstan øll heimaftur til Føroya at gera mun og taka tøk fyri samfelagið. Men tey liðugt útbúnu eru nógv meiri atfinningarsom og frustrerað, og summar frustratiónir byggja eisini á royndir á føroyska arbeiðsmarknað­inum. Tey halda m.a., at Føroyar eru afturlatnar, og at tað er lættari at knýta faklig sambond til útlendsk heldur enn føroysk arbeiðs­

“Væl vitandi, at hesi økini umskarast, hava vit gjørt hetta

pláss,” sigur Erika Hayfield.

býtið fyri at kunna fara meiri skipað til verka. Summi spyrja, um tað er neyðugt við enn eini lýsing av hesum málinum.

Vónin livir

Vit vita, hvat skal gerast fyri at venda gongdini. Men eg eri

At trupulleikin ikki er nýggjur, er bókin eitt gott dømi um.

ikki samd, tí trupulleikin vísir seg ofta at vera meiri saman­

Her eru sitat frá tríatiárunum, fimmtiárunum og seksti­

settur, enn vit geva okkum far um. Eg vóni, at vit í apríl

árunum, sum tað sama kundu verið skrivað í dag. Men

kunnu geva politikarunum nøkur amboð, og so er tað upp

hóast trupul­leikin er gamal, heldur Heri á Rógvi ikki, at vit

til politiska myndugleikan at gera av, hvat kann og skal

eru komin nakran veg.

gerast politiskt,” sigur Erika Hayfield. “Eftir mínum tykki er kjakið ongantíð komið í gongd. At At lýsa so stór og umfatandi øki uppá nakrar fáar mánaðir

stað­festa ein trupul­leika er ikki eitt kjak. Um hetta evnið var

ljóðar sum ein trupul – fyri ikki at siga ómøgulig – uppgáva.

so væl viðgjørt, høvdu vit langt síðani sæð fleiri loysnir”,

Hví fokusera so breitt? Hví ikki velja eitt ella tvey øki burtur

staðfestir Heri.

úr rúgvuni? Nú vónar hann, at allir aktørar í sam­felagnum fara at lyfta í “Vit kundu saktans sitið við hvørjum einstøkum øki í fleiri

felag, og at bókin kann hvessa tilvitskuna og geva íblástur

ár, men arbeiðs­setningurin er altso at gera eina heildar­ætlan.

til teirra, sum hava vald og ávirkan til at syrgja fyri, at færri

Nú fara vit so ígjøgnum punkt fyri punkt fyri at loysa ein

rýma av kørgu klettunum í Norðuratlants­havi, og at fleiri

ítøkiligan trupulleika, og endaliga úrslitið verður bæði

koma heimaftur eftir lokna útbúgving.

avmarkað og ítøkiligt, so tað kann brúkast til nakað”, slær Erika fast.

”Eg eri føddur bjartskygdur, og tað er ikki broytt við hesi bókini. Vit merkja, at fólk kunnu semjast um trupulleikan

Ein liður í arbeiðinum er at hava sam­røður við sonevndar

og vilja loysa hann. So meðan fólka­talið minkar, veksur

fokusbólkar bæði í Føroyum og í Danmark. Erika Hayfield

vónin,” sigur Heri á Rógvi.

hevur higartil havt samrøður við tveir fokusbólkar í Danmark – annar er mannaður við lesandi úti­set­um og hin við liðugt útbúnum útisetum. ATLANTIC REVIEW 04/2012

39


SUMMARY

People flee – but the hope remains strong

this much talked-about subject. But my impression is that people inside and outside the country misunderstand each other. We want to present solutions, as we are deeply con-

“To confirm a problem is no solution. If the issue was so

cerned about the current state of affairs,” says Heri á Rógvi.

thoroughly discussed and analysed, we would have seen concrete policy initiatives addressing the issue long ago”.

After a parliamentary debate earlier this year launched by the opposition, the Faroese government formed a commission in

In the wake of the recurrent public debate on mass emigration

order to examine ways of turning the tide. Erika Hayfield, civil

from the Faroe Islands, Faroese economist Heri á Rógvi has

servant in the Ministry of Commerce, heads the commission.

co-edited a new book debating causes, consequences and potential solutions to the decline of the Faroese population.

“The challenge is huge, as emigration includes so many different issues. But we are determined to deliver concrete

After three years of negative growth, “Exit Faroe Islands”

proposals ready for political implementation”, Erika notes.

addresses one of the most pressing contemporary issues facing the political authorities, and as the book demonstrates, there

Since the release of the book, Heri á Rógvi has been pleased

are no clear-cut solutions: From public welfare, the price level

with the public feedback.

and more educational options to an inflexible housing market and a male-dominated private sector.

“The large majority has acknowledged the problem and wants to solve it as soon as possible. That should be a good starting

“As this debate tends to illuminate negative aspects of local life, I am well aware that many Faroese inhabitants are tired of 40

ATLANTIC REVIEW 04/2012

point. So while people flee, my hope remains strong”.


sansir.fo - Photo by the Faroese diver/photographer Ingi Sørensen

OUR ENERGY IS FOCUSED ON GROWTH - our growth is focused on energy

Today we are exploring for oil & gas in Faroese waters, the UK North Sea and the Celtic Sea using the latest technology to identify opportunities. Our aim is to find and develop new energy supplies without any adverse impact on the environment. We are building on a solid base of strong near term oil & gas production and cashflow to secure growth in the longer term. We have the resources and ideas to achieve our goal of becoming a leading Northern European E&P company. Atlantic Petroleum is listed on NASDAQ OMX on Iceland and in Copenhagen. www.petroleum.fo

- when it comes to

MAN POWER to the Oil

and Gas Industry Core Business: - Engineering - Welding - Fitting

PAM OFFSHORE SERVICE J.C. Svabosgøta 31 P.O. Box 65 Tel. +298 301100 FO-110 Tórshavn Faroe Islands www.pam.fo

Supplier of skilled workers to the offshore industry since 1998

- Electrician services - Commissioning - Maintenance

PAM Offshore Service - a member of MEST group


Englishman Stan Abbott frequently visits the Faroe Islands, and last time he sat foot on the islands he explored the islands’ innovative beer and schnapps industry. He liked what he saw and tasted at Okkara, Føroya Bjór and Dism TEXT STAN ABBOTT PHOTOS DISM, FØROYA BJÓR, OKKARA

Visiting the Faroese Beer and Schnapps

Industry

42

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Brewmaster Peter Klemensen looks on

400.000 litres of beer

Those old laws

proprietorially as the basket of hot rocks

The volcanic rocks are collected from

For Føroya Bjór, the islands’ oldest

is gently lowered into the wort. There’s

the Faroes’ craggy basalt hillsides and

brewery, with a family pedigree that

a loud sizzle as ten kilos of volcanic

chosen for their holed surface. After

goes back to 1888, the change in the

rock at 800°C meet a barrel of nascent

three dippings they are returned to the

alcohol law came just 15 years too late.

beer. An intriguing steamy aroma of

wort where the caramel deposits add

caramel and burnt hops fills the air.

more flavour.

It’s just a regular day at Okkara, the

I’m privileged to taste the new 10.4

was a very exciting market in Denmark,

newcomer on the Faroe Islands brewery

per cent Brandan special stone beer,

because up to five years ago there were

block. Klemensen brought the hot rocks

“with more hops, more barley, more

20 breweries there, but now there are

idea from Denmark’s Thisted brewery,

everything”, named after Ireland’s St

120 and it’s a saturated market for

which was where he met Høgni Jensen,

Brendan, who may have visited the

strong beer, so when the law changed it

while the latter was on a year’s sabbati-

islands in the sixth century.

was too late.”

“We tried to get the law changed 15 years ago,” says CEO, Einar Waag. “There

cal to learn the brewing business. Okkara now produces 400,000 litres of

Now the brewery, in Klaksvík, produces

Jensen’s family was moving out of dairy

beer in cans, bottles and draught each

about ten thousand hectolitres of beer -

production around the time the islands’

year, under a dizzying variety of brands,

and a similar amount of soft drinks.

old Restorff brewery was going bust.

from a new cider to porter. Steinbjørn

By July 2010, backed by new investors

í Dali is excited by the company’s

Currently the niche beers cater to only

brought in by the brewery’s current

developing market in Iceland: “We have

about five per cent of the market and

manager, Steinbjørn í Dali, Okkara was

a really good chance in Iceland because

the brewery’s staples are Gull Export

turning out its first lager and export

the attitude towards Faroese products

and Black Sheep, a very drinkable mal-

from its plant near Tórshavn, the latter

there is very positive and Icelanders like

ty, dark lager, served in draught form in

notching 5.8 per cent, the legal maxi-

Faroese people very much.”

many bars and echoing the brewery’s

mum at the time.

sheep logo. Currently it is 5.8 per cent, but it “may become stronger”.

In the strong league arrived Rinkusteinur, the first rock beer, weighing in

For an Englishman like me, Black Sheep

at a sturdy 7.9 per cent alcohol. Until

usually refers to a craft brewery in the

the 5.8 per cent limit was lifted in April

county of Yorkshire. Indeed, the Faroese

2012, it had to be diluted with light ale

brewer went to law to confirm its ex-

to make it legal.

clusive legal rights to the Black Sheep ATLANTIC REVIEW 04/2012

43


name, within the Kingdom of Denmark.

drinking classes with new brews. These

and the Irish bar, Glitnir, among several

Another favourite to be found on tap is

include hard apple Scandinavian-style

others.

Slupp, a golden 5.8 per cent brew with

cider and a quite exquisite rhubarb

an appealing hoppy and caramel palate.

beer, Ydun, with a sexy label, brewed

“Even with the bars, people still have

in the Belgian tradition, though Annika

the tradition of drinking at home,” says

Annika’s inventions

confesses that the rhubarb flavour

Annika, who, with an eye on the new

The Waag brewery dynasty will in time

is “very volatile” and hard to bring

customers, has been experimenting

pass to only daughter, Annika, who

through into the product.

with other local flavours, such as heat-

returned from Denmark to be produ-

her blossom, elderflower, strawberries

ction manager. Having graduated in

The near 50,000 Faroese drink about 2.3

and angelica, which of course grows

engineering in Copenhagen, she got her

million litres of beer a year but the main

wild wherever Vikings laid down their

Brewmaster degree in Berlin and even

beneficiary of the new more liberal laws

swords.

attended a Brewers’ Guild course in my

seems to be the state alcohol monopoly,

own home city of Durham.

which alone can stock and sell the new

But Annika’s growing passion is whi-

stronger beers, alongside wines and

sky. While demand for beer falters, whi-

spirits.

sky is on the up and Einar and daughter

Earlier this year she marked her father’s 65th birthday and 40th year at the

have done their research on compliance

helm with the secret creation of Einar’s

Whisky is next

with the rigorous laws on production

Special, featuring angelica and other

My Faroese friends tell how the restric-

and storage. “We dream about whisky

Faroese herbs.

tive laws created a culture of socialising

and it will happen very soon,” asserts

at home and it’s only in the last two

Annika. So what will a Faroese single

Annika is innovating to court the female

decades that café bars and pubs have

malt be called? “We have three years to

drinker and the islands’ growing wine-

begun to spread, at least in Tórshavn,

think about that!” she jokes.

where the traditional grass-roofed Café Natúr and cosy timber Cleopatra have

The Faroese schnapps

been joined by the minimalist Hvonn,

One man who is already in the Faroese hard liquor market is Erling Eidesgaard, who formally ran an internet company but now owns Dism, the islands’ only

44

ATLANTIC REVIEW 04/2012


spirits company. “We have a strong

welcome and then more schnapps

the sea air give it a particular flavour.

tradition of drinking schnapps on the

with dinner: but it was always Danish

We have tested Icelandic water and it’s

Faroe Islands,” he says. “In fact, we are

schnapps and that annoyed me because

completely different, so we were satis-

the people in the world who drink the

we should have been celebrating our

fied it made sense to ship the water.”

most schnapps, but there is no tradition

traditions with a Faroese product,” says

of distilling here.”

Erling Eidesgaard.

“I was living in Copenhagen and all

His answer was to make a Faroese

brands, the 38 per cent Lívsins Vatn and

the Faroese parties, as is the Faroese

schnapps, but the 5.8 per cent rule

Havið, which at 50 per cent claims to

tradition, would begin with a schnapps

made this impossible. The solution was

be the strongest aquavit in the world.

The akvavit also uses the ubiquitous angelica and cumin and comes in two

Eldvatn vodka completes the product list and is now our biggest seller.

“We dream about whisky and it will happen very soon”

This year’s legal change “brings a new opportunity” for Dism, but Erling, who splits his time between Tórshavn and Suðuroy, feels volumes need to be higher before he’ll switch production from

to ship Faroese water, first to Denmark,

Iceland. Should Annika worry? “My

but latterly to Iceland, where the pro-

own opinion is that we will not go into

ducts now account for 15 per cent of

whisky production,” says Erling.

the annual output of the British-owned Reyka distillery. Iceland is country with a lot of ice and many springs, so why? “The water is crucial and we would not be without it. Our water has a very strong taste, because of the basalt and

ATLANTIC REVIEW 04/2012

45


Einar og Annika Waag, Føroya Bjór

Steinbjørn í Dali, Okkara

Erling Eidesgaard, Dism

SAMANDRÁTTUR

Føroyskir dropar undir enskum luppi Onglendingurin Stan Abbot hevur verið á rundferð í Føroyum

Føroyingar drekka umleið 2,3 milliónir litrar av øli um árið,

og vitjað Okkara, Føroya Bjór og Dism hjá Erlingi Eidesgaard,

men vist er als ikki, at Føroya Bjór bara fer at bryggja øl í

sum framleiðir Eldvatn, Havið og Lívsins Vatn. Hann lýsir í

framtíðini. Annika Waag droymir um, at Føroya Bjór eisini

hugleiðingini, hann hevur skrivað, hvussu Okkara bryggjar

skal fara at framleiða whisky, og hon væntar, at hetta fer at

sínar serligu øl, m.a. Rinkustein, ið er lagraður við poknutum

henda skjótt. Enn hevur hon tó ikki eitt boð uppá, hvussu

føroyskum gróti.

barnið skal eita á føroyskum.

Okkara framleiðir 400.000 litrar av øli um árið, og Steinbjørn

Erling Eidesgaard greiðir frá, at føroyingum dámar serstakliga

í Dali, stjóri, sær ljóst upp á framtíðina. Ikki minst tykjast

væl at drekka snaps. Hann helt ikki, at tað sømdi seg, at føroy-

útlitini at vera góð í Íslandi, tí hugburðurin har mótvegis

ingar bara drukku danskan snaps, so hann fór at hugsa um,

føroyskum vørum og føroyingum sum heild er sera góður. Í

hvussu hann kundi fara undir at framleiða føroyskan snaps.

vøruúrvalinum hjá Okkara eru m.a. Rinkusteinur, Brandan,

Úrslitið gjørdist Lívsins Vatn og Havið. Eldvatn er so eisini í

Vanliga, Klassik og Cider.

vøruúrvalinum.

Stan Abbot hitti eisini Einar og Anniku Waag á Føroya Bjór,

Dism framleiðir sítt brennivín í Íslandi, tí føroysk lóggáva

sum hevur bryggjað øl í Føroyum síðan 1888. Hann gjørdist

loyvir ikki framleiðsluni í Føroyum. Men vatnið er føroyskt.

ikki minst hugtikin av Black Sheep, og Sluppølin var heldur

Fyritøkan hevur roynt íslendskt vatn, men tað er als ikki tað

ikki at kimsa at. Hesar ølirnar eru best umtóktar millum

sama. Okkurt serligt er við føroyska vatninum. Smakkurin

menn, men Annika hevur eisini syrgt fyri, at kvinnurnar fáa

er ramur orsakað av basaltinum og havluftini, so lívins vatn

sítt, eitt nú rabarbuølina Ydun. Cider hevur Føroya Bjór eisini.

verður eisini í framtíðini – føroyskt.

46

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Gjógv

Tórshavn

Airport

FAR AFIELD, AND YET SO CLOSE … Tourist attractions Enjoy a tour around the best sights on the islands, in the safety and comfort of an experienced chauffeur driven car

sansir.fo

Airport taxi vn: to/from Tórsha r Special offer kr fo 0 60 or on rs s 180 kr per pe imum 4 person a car with max

In picturesque surroundings, far away from the treadmill of reality, Gjáargarður is the most charming hotel of the Faroe Islands. Enjoy the idyllic village of Gjógv or go hiking in the impressive countryside. Back at the hotel, a lovely dinner awaits your fresh and uplifted spirit. Gjógv is ideally situated – enjoy local attractions or go sightseeing by car. The northern islands are less than an hour away, as is Tórshavn, the cosy historic capital.

For example, experience Kirkjubøur, Saksun, Gjógv, Viðareiði, Bøur, Gásadalur - see description, prices, distances and duration on auto.fo

With our friendly service and hospitality, you are guaranteed an unforgettable stay.

Welcome to Gjáargarður Guesthouse of Gjógv FO-476 Gjógv, Faroe Islands Tel. +298 42 31 71 info@gjaargardur.fo www.gjaargardur.fo

GJÁARGARÐUR Guesthouse of Gjógv

YOUR RELIABLE PARTNER

IN THE NORTH ATLANTIC

Our diverse workforce of employees are specialized in mechanics, steel, electricity, timber and paint. MEST also offers a comprehensive spares department, a number of general agencies as well as rental of tugboats and cranes. MEST J.C. Svabosgøta 31 P.O. Box 65 Tel. +298 301100 FO-110 Tórshavn Faroe Islands www.mest.fo

MEST GROUP comprises two shipyards and a factory producing equipment in stainless steel for the fishing industry.

MEST

- a member of MEST group


48

ATLANTIC REVIEW 04/2012


“Kenslan er góð,” sigur Olaf Johannessen, sjónleikari, eftir at rulluteksturin til seinasta partin av krimirøðini “Brotsgerðin” júst er horvin av skíggjanum. Í leiklut­ in­um sum forsætisráðharrin, Kristian Kamper, var Olaf við í stjørnusetta hópinum av sjónleikarum, sum í heyst fingu milliónir av fólkum at klína seg til sjón­ varpið heili 10 sunnukvøld á rað

Talent skal røkjast við hørðum arbeiði TEKSTUR Kristianna Winther Poulsen myndir Olaf Johannesen, DR

ATLANTIC REVIEW 04/2012

49


"Tað skal ikki vera ein súr skylda, men stuttligt og forvitnisligt. Hendan gleðin tendrar mín hug at arbeiða"

“Sendirøðin er ein krimisøga, men hon snýr seg eisini um so nógv annað. Eg haldi, at vit fingu eina mynd av dagsins Danmark. Av politikki, pengum, familjuviður­ skiftum. Og tað eru børnini, sum verða harðast rakt,” hugleiðir Olaf Johannesen um leiklutin í sjónvarpsrøðini, har forsætisráðharrin í seinasta parti velur politisku maktina fram um sannleikan um lagnuna hjá deyða soni sínum. “Eg skilji Kristian Kamper út frá hansara fortreytum. Hann velur politikkin fyri at útinna sínar visjónir, og so má vissan um deyða sonin víkja. Onkursvegna stendur hann á líkinum hjá soninum fyri at røkka maktini. Hendan støðan, at alt annað má víkja fyri at náa málinum, er ikki so heilt fjar, tá ið avtornar,” sigur hann. Nógvar avbjóðingar Leikluturin sum forsætisráðharri í “Brotsgerðini” er bara ein í røðini av mongu leiklutunum, sum 51 ára gamli havnarmaðurin hevur spælt seinastu árini. Í løtuni stendur hann á palli í Týsklandi. “Ein stórfingin Olaf Johannessen, sum við sínum ríkidømi í bæði rødd og andliti skilir seg burturúr,” stóð í týskum ummæli

Rokaligur unglingi

beint eftir frumframførsluna av “Karte und Gebiet” eftir

Barnaskógvarnar sleit Olaf Johannesen í Havn, á Venjingarskúla­

franska høvundan Michel Houellebecq í Düsseldorfer

num, har hann ofta var larmandi og órógvandi miðdepil, og í SHJ

Schauspielhaus, har Olaf hevur verið í sjónleikara­

Radiohandlinum, har hann lærdi til krambakall, meðan skapandi

hópinum í hálvtannað ár. Har hevur fagnaðurin verið

evnini fingu luft í tónleikabólkunum Aurora og Kaktus. So við og

so stórur, at sáttmálin er longdur við einum ári, og

við gjørdist Olaf partur av sjóleikarabólkinum Grímu. Við leiklutinum

sjónleikararnir hava fingið tilboð um leikferðir bæði til

sum “Skógardrongurin” í barnaleikinum av sama navni, ið varð

Japan og Avstralia.

sýndur í Sjónleikarhúsinum í 1982, fall alt uppá pláss. Tað var sjónleikari, hann skuldi verða.

“Sum tað sær út nú, havi eg nógvar góðar arbeiðs­ avbjóðingar fyri framman,” sigur Olaf Johannesen.

“Eg dugi ikki ordiliga at siga hví. Pápi mín var við at stovna Grímu, og eg havi altíð verið ein partur av hasi verðini,” sigur Olaf Johannesen,

50

ATLANTIC REVIEW 04/2012


FAKTA UM OLAF JOHANNESEN Olaf Heine Johannesen, føddur 1961. Hevði leiklutin sum forsætisráðharrin, Kristian Kamper, í “Brotsgerðini,” sum varð víst í føroyska sjónvarpinum sunnukvøld frá 23. september til 26. november 2012. Er knýttur at Düsseldorfer Schauspielhaus, har hann farna árið hevur havt ein stóran leiklut í leikinum “Karte und Gebiet” eftir franska høvundan Michel Houellebecq.

Olaf Johannesen og Marita Dalsgaard

Fekk í 2010 Lauritzen-virðislønina, sum er størsta sjónleikaravirðislønin í Danmark. Við heiðrinum fylgdu 250.000 krónur. Útbúgvin sjónleikari í Odense í 1986.

ið sum 20 ára gamal í 1983 varð upptikin á sjónleikara­skúlan í Odense. Hugurin at undirhalda er størsta drívmegin hjá Olafi, ið sum smá­drongur og tannáringur var skjótur at taka pallin í spæli og í vert­skapi. Honum dámdi at vera miðdepil og at vera tann stuttligi og

Búsitandi í Vanløse saman við unnustuni Maritu Dalsgaard, ið er útbúgvin sjónleikarinna, og børnum teirra Antoniu og Johannesi. Eigur børnini Sissal, fødd 1983, Tobias, føddur 1992, Sigrid, fødd 1995, Antoniu, fødd 2002, og Johannes, føddur 2004.

tann freki. Ta upprunaligu gleðina við at undirhalda hevur hann enn. “Tað skal ikki vera ein súr skylda, men stuttligt og forvitnisligt. Hendan gleðin tendrar mín hug at arbeiða. Og so eri eg so heppin, at eg kann velja og vraka millum tey tilboðini, sum koma,” sigur

Men ein dagin fyri 10 árum síðan er minni gott lag á

hann.

monnum. Eftir 10 ár í føstum starvi á Kongliga Sjón­ leikarhúsinum í Keypmannahavn var Olaf ein av átta

Andaneyð millum stjørnur

fastsettum sjónleikarum, sum ikki fingu sáttmálan

Eftir lokna útbúgving var Olaf í føstum starvi á sjónleikarhúsinum

longdan. Nýggja leiðslan metti ikki, at hann átti eitt

í Århus í átta ár. Um tað mundið var hetta sjónleikarhúsið eitt av

pláss í bólkinum av fastsettum leikarum.

teimum bestu í Danmark, og Olaf var partur av eini menning, sum hann ikki hevði hug at sleppa, hóast hann fekk fleiri onnur tilboð.

“Hetta var hart. Tað nart við tær persónligu kenslurnar. Hinvegin hevði eg verið leingi í føstum starvi, og mínar

Tá so Kongliga Sjónleikarhúsið í Keypmannahavn fyri aðru ferð lá

royndir siga mær, at tryggleikin drepur forvitnið. Tá eg

framvið, gjørdi hann av at flyta úr Århus til høvuðsstaðin. Arbeiðs­

meldaði meg í kórið hjá teimum, sum gramdu seg um

lívið har var ein fantastisk tíð. Hvønn dag fór ungi havnarmaðurin

matin í kantinuni, átti eg at havt sagt mær sjálvum, at

til arbeiðis saman við mætum starvsfeløgum sum Ghitu Nørby,

nú var tíðin komin at leita mær aðrar vegir,” sigur Olaf

Bodil Kjær og Henning Moritzen, og tað var ikki sørt, at hann fekk

Johannesen.

andaneyð. Eitt neyðugt spark “Eg skuldi brúka bæði tíð og orku uppá at slappa av, men hetta

Stutt eftir at Olaf var farin út gjøgnum kongligu úthurðina

var aldeilis mín egni ótryggleiki. Mínir starvs­felagar vóru av fittastu

fyri seinastu ferð í tí umfarinum, gjørdust bæði hann og

fólkum og gjørdu alt fyri at taka væl ímóti mær,” sigur Olaf

onnur greið yvir, at uppsøgnin var eitt tiltrongt spark,

Johannesen.

sum gagnaði hansara yrkisleið. Hann gekk ikki leingi ATLANTIC REVIEW 04/2012

51


"Allir teir leiklutirnir, eg havi havt, hava verið ynskileiklutir. Eg leggi sama arbeiðið í lítlar sum stórar leiklutir"

Sofie Gråbøl Olaf Johannesen

Góðu ílegurnar hava higartil givið Olafi lætt spæl á likamligu kontuni, men nú árini eru fjølgað, ber ikki longur til at lata kropp vera kropp. fyri einki, tí skjótt varð neyðugt at sortera við harðari hond millum tilboðini.

“Tað krevur likamliga styrki at standa á palli, so eg má venja, og eg havi nýliga funnið fram til, at

Og sjey ár eftir hevði hann meitlað sítt navn so fast í donsku sjónleikara­

russiska hermannavenjingin Kettle-bells við

verðini, at hann í 2010 streyk avstað við Lauritzen-virðislønini, sum er

boyum og vektum, sum skulu svingast runt í

størsti heiðurin, ein danskur sjónleikari kann fáa. Til handanina treyt ikki

luftini, er tann rætta fyri meg,” sigur Olaf.

við rósi og góðorðum, og grundgevingarnar vóru m.a. hesar: Og hvussu røkir gitni sjónleikarin so sálina? “Tað er eitt undan og eitt efitr Kongliga Sjónleikarhúsið hjá Olafi

Hvussu finnur hann fram til tann listarliga stílin,

Johannesen, og tað er serliga fyri eftir, at hann í dag fær Lauritzen-

sum ferð eftir ferð gevur sannførandi úrslit á palli

virðislønina 2010. Tí tað var ikki fyrrenn Olaf Johannessen steðgaði á

og á skíggja?

Kongliga, at hann veruliga vísti sínar ómetaliga stóru møguleikar sum sjónleikari.”

“Her eri eg so heppin at hava eina unnustu, sum eisini er sjónleikari. Marita er mín sparrings­

Eftir øll hesi árini á palli er tó ongin leiklutur, ið Olaf Johannesen metir

partnari, og hon er skjót at síggja, um eg

sum sín yndisleiklut.

listarliga eri á skeivari leið. Hon loyvir mær ikki at sovna mentalt,” sigur Olaf, sum heldur ongar

“Allir teir leiklutirnir, eg havi havt, hava verið ynskileiklutir. Eg leggi

ætlanir hevur um at sovna á sínum listarligu

sama arbeiðið í lítlar sum stórar leiklutir. Tað var stórt at spæla Hamlet á

evnum, hóast hesi við tíðini eru væl kend.

pallinum í sjónleikarhúsinum í Århus, men tað var eisini stórt at spæla “Eg taki tína hond í mína” saman við Maritu á Tjóðpallinum í Havn,”

“Um eg hvíli á mínum talenti, doyr tað. Tað er

sigur hann.

hart arbeiði heldur enn talentið, sum gevur úrslit, og eg haldi, vit alla tíðina hava skyldu til at bjóða

Kropsligar venjingar Við kroppinum sum høvuðsamboði er tað ein avbjóðing at vera væl fyri. 52

ATLANTIC REVIEW 04/2012

okkara talenti av,” sigur Olaf Johannesen.


AQUAD’OR is pure bliss and gives you a natural surplus. The clean mineral water, drawn from deep beneath the Jutland moors, helps you to maintain your fluid balance.

sansir.fo

The AQUAD’OR bottle is mainly made of the tiniest amount of recycled plastic to minimize the CO2 effect and is processed with green electricity.

Faroe Law provides legal assistance to business enterprises with an emphasis on the commercial, practical and pragmatic objectives of the client. our areas of practice include: Mergers and acquisitions company law Project development and financing • restructuring and insolvency law • Building and construction law

Banking and financing law oil and gas law Maritime law • Tax law • international contracts

Faroe law is an independent Faroese law Firm with associated offices in copenhagen, aarhus, nuuk, Moscow and Kiev. We are result oriented and provide a personal tailored service to our clients.

sansir.fo

www.faroelaw.fo · faroelaw@faroelaw.fo Faroe Islands Faroe law P/F Magnus Heinasonar gøta 10 Postbox 158 Fo - 100 Tórshavn Tel. (+298) 66 99 00

Copenhagen Delacour Dania law Firm langebrogade 4 1411 København K Tel. (+45) 70 11 11 22

Aarhus Delacour Dania law Firm lille Torv 6 8000 aarhus c Tel. (+45) 70 11 11 22

Greenland nuna advokater a/S Qulilerfik 2, 6 Postbox 59 3900 nuuk/Godthaab Tel. (+45) 32 13 70

Russia Delacour Dania law int. aps M. Dmitrovka 23/15, ap. 3 127006 Moscow Tel. (+7) 495 589 1189

Ukraine Delacour Dania law int. aps 59, Zlylyans´ka Street Suite 107 Kiev 01033 Tel. (+38) 04 42 07 08 98


for power is not so strange to us after all,” he says. Olaf Johannesen grew up in Tórshavn. Already at an early age he enjoyed performing. Everything fell into place when he performed the eponymous role in “Forest boy” in Tórshavn theatre in 1982. He wanted to become an actor just like his father Eyðun Johannesen. He was admitted to the Odense acting school in 1983. Having finished his education Olaf remained in employment with the Århus theatre for eight years.

SUMMARY

When the Royal Theatre in Copenhagen came knocking for the second time, he took the decision to move to the Danish capital.

Cultivate Talent through Hard Work

His success continued there.

Olaf Johannesen, 51, is Faroese and is lead actor in the famous Danish

He was awarded the Lauritzen award in

tele­vision series “The Killing.” He plays Danish Prime Minister Kristian

2010, the highest honour bestowed upon

Kemper, who ultimately chooses power over the truth regarding his son’s

actors in Denmark. There seemed to be no

death.

end to the praise and well-wishing at the ceremony and this was also the case when

“The series is a crime series, but it is also about a lot of other things. I think

“The Killing” was broadcast in Danish

that it illustrates contemporary society with its politics, money and family

tele­­vision from September to December of

values. And the children are hit hardest,” Olaf Johannesen reflects on his role

2012.

in the series that was watched by millions of people. “Should I choose to rest on my talent, it will “I can relate to Kristian Kemper considering his preconditions. He chooses

die. Hard work, rather than talent, creates

politics in order to realise his visions, and that means that he will never get

results, and I think that we owe it to

the truth regarding his son’s death. In some ways he is standing on his dead

ourselves to challenge our talents,” Olaf

son in order to reach absolute power. This situation of forsaking everything

Johannesen says.

54

ATLANTIC REVIEW 04/2012


Vit arbeiða fyri føroyska vinnulívið Vit tryggja støðug viðurskifti á arbeiðsmarknaðinum Vit vegleiða limum okkara um sáttmálaásetingar og setanarviðurskifti Vit kunna limir okkara um nýggjar lógir og ásetingar

Les meira um Føroya Arbeiðsgevarafelag og Vinnuhúsið á www.industry.fo

Vit arbeiða fyri at ávirka allar lógir og reglugerðir, soleiðis at hesar tæna og ikki darva vinnuni Vit knýta bond millum leiðarar í privatu vinnuni Vinnuhúsið er miðdepilin fyri vinnuligum og vinnupolitiskum orðaskifti

sansir.fo

Føroya arbeiðsgevaraFelag


KROSS orðagáta

© www.bergur.NET

1998 fór Atlantic Airways at 1 Íflúgva til bæði Grønlands og …?

verður árliga fjalla4 Nær samkoman í Kunoy hildin?

Symfoniorkestur spældi 2 Føroya í heyst verk eftir hendan kenda,

felagið, ið áður 5 Føroyska nevndist Supply Service,

finska komponistin, ið livdi frá 1865 - 1957

3 ©bergur

.net 2012

4

1

Helikoptari

Hóast

partur av kirkju súrevni Hava í Hyggju

2

allur ...? bøtir

kropspartur

Hermi

6

ljóðføri gran. bóks.

ókókaðu neon

56

berjaslag mánaður

100% pjakast

gran. Hjá o vøkstur á Høvdi

eftir g besta úrslit

kornvelta

fiskaslag nikkul láta sum lundi lítlu

drykkur

ATLANTIC REVIEW 04/2012

3

Hvølt ljóð

finnist

3 1 2 2 5 2 4 7 4 1 4 1 7 3 9 1 4 3 3 8 4 5 7

er til land

eitt spakuligur róður

skreyt

6 5 4

2 eins

partafelag Helt avstað

italsk á

fuglamál

land

S U d o k u

vakurt

dýrandi fullur

drykkur latast upp

síða

varpað út

fram úti í heimi. Hvat var meginparturin av framleiðsluni?

5 fuglur

fótur á dýri

arvatilfar

Hár á rossi

tóni

akfar

2 eins

pápin

20’unum smæddist føroyskt 6 Ívinnulív ikki við at bjóða seg

Í hvørjum býi fekk Atlantic Airways Airline of the Yearheiðursløn í september fyri at taka í nýtslu nýggja navigatiónstøkni?

titanium

51

kallast nú Skansi ...?

Heldur røðu

8 7

4

3 8 2 1 7 6

3 8 2 9 3

5 4

5 4 8 8 2 4 6 8 7 2 3 6 2 5 4

1 6

9


Heildarloysnir frá Articon

Eitt trygt grundarlag Articon hevur serligan førleika innan jørð-, kloakk-, betongarbeiði, byggibúgving, vega- og havnagerð, fjarhita, timbur- og snikkaraarbeiði eins og ymisk apteringsarbeiði, tá skip verða bygd ella umvæld. Men vit kunnu standa fyri ella vera partur av so at siga øllum verkætlanum ella byggiarbeiði so sum skrivstovubygningar, verksmiðjubygningar, goymsluhallir, umvæling og umbygging. Articon P/f · á Hjalla 20 · 188 Hoyvík · Tel. 350 700 · www.articon.fo

Hitapumpur rør & Fittings Ventilatión Filtur BaðirúmsinnBúgV gosBað

Fá ikki kaldar føtur Við einari Mitsubishi FH25 hitapumpu frá Demich er eingin grund at sita kaldur

www.demich.fo

Ring á

200 300

og fá eitt g tilboð viðott uppsetin g

Mitsubishi FH25 Hendan spildurnýggja hitapumpan frá Mitsubishi hevur m.a. 3D-Sensor Tvídeildar lamellir 10°C funktión Viku-ur Hyper Heating funktión Plasma filtur S t i ð j a g ø ta 2 tel. 200 300

Okkara dygd – tín trygd!

demich@demich.fo w w w. d e m i c h . f o


Barnasíðan Eftir Rebekku J. Simonsen

Tveir eins

Hvørjir kavamenn eru heilt eins?

Hvussu eita børnini?

3

Nr. __ og __ 1

2

5

4

Anna

Pól

Markus

6

Magna

8 7

Finn orðini

Hvør kemur her? Tekna frá 1 til 54, so sært tú, hvør kemur her. Tú kanst lita tekningina aftaná. 23

Her hava 15 ymisk orð krógvað seg. Øll hava okkurt við veturin at gera. Orðini standa vatnrætt ella loddrætt

19 20 21

22

24

B R P S K Í Ð A Ú F S Ó

E S Ø L M F S V S R U L

H O V E P P N I K O R G

Ú Æ E Ð L K K Ø O S K L

G T T A Ø Ó R N Y T A E

V T U H A P T K T Ø V R

A N R K V Ø T T U R A P

L I L M P H R D R Y R Í

M H Y A S T I V L I O P

P J S J A K K I P E K A

16 15

17

14

25 26

31

5

13 7

27 29 28

12

4

6

11

30 10 9

32

2 3

8

1

33 34 35 36 54

37

38 53 39

52

48 51

49

44

46 42

45 43

50

47

40 41 Kavamaður nr. 1 og nr. 7 eru eins. Orðini eru: Jakki, skíð, glerpípa, ísur, skoytur, kavarok, stivli, frost, kavaflykra, kavi, húgva, vøttur, sleða, vetur, jól.

K A V A F L Y K R A Í J

18


krea

Atlantic Review kann eisini lesast รก www.issuu.com

Easy to use - very useful! Could it be of some value to see a footage of what really happened during last haul? Could this tool inspire you to test new ideas? Have you wondered about something that only really seing it, could solve the riddle?

Learn more on: trawlcamera.com


ATLANTIC AIRWAYS

Søgan um Atlantic Airways Atlantic Airways fleyg sín fyrsta túr millum Føroyar og Danmark 28. mars í 1988. Felagið varð formliga sett á stovn 10. november í 1987 við tveimum eigarum, Føroya Landsstýri og Cimber Air. Tað var ikki nøkur løtt uppgáva at loysa Atlantic Airways úr lagdi. Raksturin gav hall fyrstu árini, og tá búskapar­kreppan í Føroy­um av álvara fór at gera um seg í 1992, var egin­ognin hjá felagnum horvin. Cimber Air var tá farið úr felag­num, og landsstýrið mátti tí einsamalt taka um endan. Loysnin var, at landsstýrið teknaði 75 milliónir krónur í nýggjum parta­peningi, og við tí eydnaðist at geva føroyska flog­­­felagnum nýtt lív. Tey ringastu kreppuárini eydnaðist ikki at fáa Atlantic Airways at geva avlop, men gongdin vendi. Í 1995 hevði felagið á fyrsta sinni avlop á rakstri­num. Hetta árið varð virksemið spakuliga víðkað til eisini at umfata flúgving til Íslands. Atlantic Airways átók sær at standa fyri hesi flúgving í sam­starvi við Air Iceland. Árini eftir gekk skjótt hjá Atlantic Airways. Felagið fór at flúgva millum Ísland og Grønland og fleiri leigutúrar úr Keyp­­manna­havn til Bosnia. Og í 1998 gjørdi Atlantic Airways av at leiga eitt flogfar aftrat. Við tveimum flogførum bar til at víðka flúgv­­ingina uppaftur meira. Fyrst varð túra­­ talið millum Føroyar og Danmark økt. Í 1998 fór felagið at flúgva til Skotlands og í 1999 eisini til Noregs. Víðkaða

AIRBUS

OY-RCC

TYPE Seats: Engines:

Airbus 319-115 144 2 x CFM 56 5B/7

Length: Wingspan: Max Speed: Max Range:

33,84 m 33,91 m 911 Km /t 5.984 Km

60

ATLANTIC REVIEW 04/2012

Type: Seats: Engines:

flúgvingin fekk stóra undirtøku millum manna, og felagið fekk tí tørv á eini varandi loysn fyri flogfør. Farið varð til samráðingar um keyp av nýggj­um flogfari í oktober 1999. Sáttmáli varð undir­skrivaður í november, og 2. februar í 2000 stóð næsta flogfarið av slagnum British Aerospace 146-200 í Vágum. Síðan hevur Atlantic Airways víðkað nógv um talið á flogførum og fráferðum. Í dag eru fýra flogfør og tvær tyrlur í flotanum. Í januar 2008 undirskrivaði felagið sáttmála við Airbus um at keypa nýtt flogfar av slag­num A 319. Flogfarið varð sett í flúgving 28. mars í 2012, og stutt eftir varð farið at flúgva beinleiðis til Barcelona. Í september 2012 vann felagið Airline of the Year-heiðursløn á aðalfundinum hjá European Regions Airline Association í Dublin í Írlandi. Dómsnevndin segði, at avrikini at taka í nýtslu heilt nýggja navigatiónstøkni á Airbus-flogfarinum og prógva sítt stóra virði fyri Føroyar eru einastandandi. Atlantic Airways hevur síðan 2007, tá ein triðingur av felagnum varð einskildur, verið skrásett á íslendska virðisbrævamarknað­inum. Felagið er nú til próvtøku hvønn gerandis­dag á altjóða fíggjar­marknað­inum.

SN: E3357

AVRO/RJ-100 97 4 STK Honywell LF507-1F Turbofan Lenght: 31,00 M Wingspan: 26,34 M Max Cruising Speed: 800 Km/T Min Speed: 170 Km/T Max Altitude: 10.668 M Max Flighttime: 4 Hours Max Range: 3.000 Km

OY-RCE Type: Seats: Engines:

SN: E2233

AVRO/RJ-85 95 4 STK Honywell LF507-1F Turbofan Lenght: 28,55 M Wingspan: 26,34 M Max Cruising Speed: 800 Km/T Min Speed: 170 Km/T Max Altitude: 10.500 M Max Flighttime: 4 Hours Max Range: 3.000 Km


ATLANTIC AIRWAYS

Reykjavík

Faroe Islands Bergen

4 1987: Atlantic Airways stovnað

Aalborg

4 1988: Fyrsti túrur millum Danmark og Føroyar 4 1992: Cimber Air úr felagnum

Billund

4 1995: Fyrsta avlopið

Copenhagen

4 1995: Íslands-leiðin stovnað 4 1998: Grønlands-leiðin stovnað

London

4 1998: Nýtt flogfar leigað 4 1998: Skotlands-leiðin stovnað 4 1999: Noregs-leiðin stovnað 4 1999: Nýtt flogfar í flotan 4 2007: Skrásett á virðisbrævamarknaðinum 4 2008: Sáttmáli við Airbus 4 2012: Barcelona-leiðin stovnað

Barcelona

4 2012: Nýtt Airbus-flogfar í flotan

OY-RCD Type: Seats: Engines:

SN: E2235

AVRO/RJ-85 95 4 STK Honywell LF507-1F Turbofan Lenght: 28,55 M Wingspan: 26,34 M Max Cruising Speed: 800 Km/T Min Speed: 170 Km/T Max Altitude: 10.500 M Max Flighttime: 4 Hours Max z: 3.000 Km

OY-HSR

SN: 36133

OY-HSJ

Type:

BELL Helicopter Textron BELL 412EP/HP 2 STK Pratt & Whitney

Type:

Engines: PT6T-3D Lenght: Width: Main-rotor, diameter: Sling: Max Speed: Average Speed: Max Altitude: Max Flighttime: Max Range: Seats:

12,90 M 2,50 M 14,00 M 1300 KG 259 Km/T 231 Km/T 6000 FT 4 Hours 874 Km 10 (13)

SN: 36069

BELL Helicopter Textron BELL 412EP/HP Engines: 2 STK Pratt & Whitney PT6T-3D Lenght: 12,90 M Width: 2,50 M Main-rotor, diameter: 14,00 M Sling: 1300 KG Max Speed: 259 Km/T Average Speed: 231 Km/T Max Altitude: 6000 FT Max Flighttime: 4 Hours Max Range: 874 Km Seats: 10 (13)

ATLANTIC REVIEW 04/2012

61


ATLANTIC AIRWAYS

Facts about the Faroe Islands Hospitals There are three hospitals in the Faroe Islands, one in Tórshavn, Klaksvík and Tvøroyri, each with an accident and emergency department. There are also several doctors spread throughout the country. Information Offices Klaksvík, tel. 45 69 39 Fuglafjørður, tel. 44 48 60 Saltangará, tel. 44 94 49 Miðvágur, tel. 33 34 55 Vágar Airport, tel. 35 33 00 Tórshavn, tel. 31 57 88 Sandur, tel. 36 18 36 Tvøroyri, tel. 37 24 80 Vágur, tel. 37 43 42 Health Insurance The health insurance regulations for EU countries do not apply to the Faroe Islands; however, citizens of the Nordic countries and the UK are covered by their own national health insurance. Hospital, doctor or dental expenses should be reclaimed from your home municipalty. Chemists There are chemists in Tórshavn, Klaksvík, Rúnavík and Tvøroyri. It is possible to buy nonprescription medicines from larger shops in the towns and villages. Banks There are several banks throughout the country. Opening hours are: Monday - Friday 09.00 or 09.30 until 16.00. Thursday 09.00 or 09.30 until 18.00. Post office There are post offices in almost every town and village, although the smallest ones are only open for a few hours each day. The post office in Tórshavn is open: Monday, Tuesday, Wednesday and Friday 10.00 - 16.00 and 62

ATLANTIC REVIEW 04/2012

Capital

Tórshavn 62°00 N 06°47 W Official languages Faroese, Danish Ethnic groups 91.7% Faroese 5.8% Danish 0.4% Icelanders 0.2 % Norwegian 0.2% Poles Demonym Faroese Government Parliamentary democracy within a constitutional monarchy Monarch Margrethe II Prime Minister Kaj Leo Johannesen Autonomous province of the Kingdom of Denmark Home rule 1 April 1948 Area Total 1,399 km2 (180th) Water (%) 0.5 Population January 2009 48 778 (202nd) 2007 census 48,500 Density 34/km2 (176th) Currency Faroese króna (DKK) Internet TLD .fo Calling code 298 Source: Wikipedia

Thursday 10.00 - 18.00. Parcels can be collected from the post office at Óðinshædd 2 which is open Monday - Friday 09.00 - 17.00. Transport A well developed transport network makes it easy to travel around the islands. Timetables for the helicopter, buses and ferries can be found in all travel and tourist offices, as well as on board all ferries and in the hotels. Car hire It is possible to hire a car at the airport in Vágar, in Tórshavn and several other places around the islands. For more information, contact the tourist offices.

Mountain hiking Due to the changeable weather, it is advisable to take a map and warm clothes. Never go alone. Time difference The local time is GMT, which is one hour behind CET (Denmark - Norway - Sweden). Summer time is GMT + one hour and runs from April to October. Useful tel. numbers: In an emergency Tel. 112 Accident dep. Tel. 30 45 00 Police station Tel. 35 14 48


»GOOD LEGAL ADVICE IS VITAL« Business our core corebusinesses businesses Businesslaw lawisisone one of our

Kom og les á Setrinum Summarið 2013 er møguleiki at søkja inn á hesar 7 bachelorútbúgvingar

ADVOKATFELAGIÐ VIÐ STROND 4 Leading lawfirm in the Faroe Islands – founded in 1928 YVIRI VIÐ STROND 4 · TEL 311260 · FAX 311261 · P.O. BOX 359 FO-110 TÓRSHAVN · FAROE ISLANDS LAWFIRM@LAWFIRM.FO · WWW.LAWFIRM.FO

Sjúkrarøktarfrøði • Lærari • Námsfrøði Føroyskt • Søga • Politikkur og umsiting Sosialvísindi og samfelagsplanlegging Umsóknarfreistin er: Kvota 1 1. juli 2013 á midnátt Kvota 2 15. mars 2013 á midnátt

TORMÓÐUR DJURHUUS · JÓGVAN PÁLL LASSEN · PETUR EVEN DJURHUUS JÓGVAN E. ELLEFSEN · ANNA DAM · INGI HØJGAARD GUNN ELLEFSEN · MIMI STEINTÓRSDÓTTIR

setur.fo

www.navit.fo

Grannskoðan // Ráðgeving // Bókhald // Roknskapur

Skalt tú meta um framtíðina mást tú kenna fortíðina

Vit bjóða regluliga skeið til sjófólk, og fólk í frálandavinnuni Trygdarskeið Heilsuskeið Heilsuskeið til donsk skip A-kistan Bátaføraraskeið Skjótgangandi bjargingarbátur, FRB Flutningur av vandamiklum farmi Hull Integrity and stability Security, SSO, CSO og PFSO (ISPS) Crises & Crowd Management

føroyaprent

…umframt nevndu og onnur skeið eftir áheitan

WWW.JANUAR.FO

…when safety matters… Tórshavn

tlf: 508200

info@navit.fo ATLANTIC REVIEW 04/2012 63


Úr 6.300 kr.** um mánaðin Úr 6.300 kr. um mánaðin við 2 ára iðranarrætti við 2 ára iðranarrætti

Heimasta Horn er nú opið. Lekkrar, ljósar og lyklaklárar íbúðir í trimum sniðum. Umbyggingarnar lidnar, alt erogspildurnýtt klártíer at flyta inn. Heimasta Horn er nú opið. eru Lekkrar, ljósar lyklaklárarog íbúðir trimum Tú fært 2 ára iðranarrætt eru við lidnar, í keypinum fíggingin er sniðum. Umbyggingarnar alt erog spildurnýtt og sera klártlagalig. er at flyta inn. Tú fært 2 ára iðranarrætt við í keypinum og fíggingin er sera lagalig.

87 m2 Keypsprísur 87 m2 Útgjald

Fíggingardømi 1.783.000 Fíggingardømi

0 Mánaðargjald áðrenn rentustuðul 1.783.000 8.050 Keypsprísur Rentustuðul um mánaðin 1.750 Útgjald 0 Mánaðargjald áðrenn 8.050 Mánaðargjald eftirrentustuðul rentustuðul* 6.300 Rentustuðul um mánaðin 1.750 Íroknað mánaðarligan avdrátt á 2.972 Mánaðargjald eftir rentustuðul* 6.300

102 m2 Keypsprísur 102 m2 Útgjald

Fíggingardømi 1.906.000 Fíggingardømi

0 Mánaðargjald áðrenn rentustuðul 1.906.000 8.550 Keypsprísur Rentustuðul um mánaðin 1.850 Útgjald 0 Mánaðargjald áðrenn 8.550 Mánaðargjald eftirrentustuðul rentustuðul* 6.700 Rentustuðul um mánaðin 1.850 Íroknað mánaðarligan avdrátt á 3.177 Mánaðargjald eftir rentustuðul* 6.700

105 m2 Keypsprísur 105 m2 Útgjald

Fíggingardømi 1.954.000 Fíggingardømi

0 Mánaðargjald áðrenn rentustuðul 1.954.000 8.800 Keypsprísur Rentustuðul um mánaðin 1.900 Útgjald 0 Mánaðargjald áðrenn 8.800 Mánaðargjald eftirrentustuðul rentustuðul* 6.900 Rentustuðul um mánaðin 1.900 Íroknað mánaðarligan avdrátt á 3.257 Mánaðargjald eftir rentustuðul* 6.900

2 ára 2iðranarára rættur iðranarTú fært 2 ára iðranarrætt. rættur Tað merkir, at tú kanst

í upp rætt. til 2 ár.** Túangra fært 2keypið ára iðranar Tað merkir, at tú kanst angra keypið í upp til 2 ár.**

Íroknað mánaðarligan avdrátt á 2.972 Íroknað mánaðarligan avdrátt á 3.177 Íroknað mánaðarligan avdrátt á 3.257 * Galdandi mánaðargjald aftaná rentustuðul og við 100% lánsfígging. Rentan er skiftandi. Aftan á 2 ár skal restskuldin umleggjast til sethúsafígging við vanligum treytum. Gjald fyri tinglýsing av skeyti og panti, skeytikostnaður og avgreiðslugjald til bankan eru ikki íroknað. Harafturat er limagjald til eigarafelagið, sum í løtuni er kr. 300 um mánaðin, íroknað íbúðartrygging. Um tú velur at nýta iðranarrættin fært túog keypspeningin aftur, tó frá drigið um áriðAftan ella lutfalsliga av. ***Galdandi mánaðargjald aftaná rentustuðul við 100% lánsfígging. Rentan er2% skiftandi. á 2 ár skalhar restskuldin umleggjast til sethúsafígging við vanligum treytum. Gjald fyri tinglýsing av skeyti og panti, skeytikostnaður og avgreiðslugjald til bankan eru ikki íroknað. Harafturat er limagjald til eigarafelagið, sum í løtuni er kr. 300 um mánaðin, íroknað íbúðartrygging. ** Um tú velur at nýta iðranarrættin fært tú keypspeningin aftur, tó frádrigið 2% um árið ella lutfalsliga har av.

Bílegg eina framvísing > Bílegg eina framvísing >

Ring 357 400 skyn.fo/heimastahorn Ring 357 400 skyn.fo/heimastahorn

Atlantic Review - Winter 2012  
Atlantic Review - Winter 2012  

Atlantic Airways inflight magazine.