Page 1

Sóknarfæri

September 2012

Frumkvæði og fagmennska í íslenskum sjávarútvegi

Steingrímur J. Sigfússon, atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra:

Fóðrum ekki makríl ókeypis á kostnað okkar fiskistofna


2 | SÓKNARFÆRI

Sóknarfæri er sem fyrr í sjávarútvegi Enn á ný gefur Athygli út veglegt Sóknarfæri um sjávarútvegstengd málefni. Útgáfa þessi hefur verið reglubundin allt frá því margumrætt fjármálahrun dundi yfir Íslendinga. Sú svartnættisumræða sem þá upphófst í samfélaginu skyggði verulega á margt það jákvæða sem þrátt fyrir allt var að gerast í nýsköpun og atvinnulífinu yfirleitt. Athygli ákvað að spyrna við fótum í öldurótinu og jákvæð viðbrögð auglýsenda um samstarf í þessum blöðum eru til marks um þá miklu þörf að halda á lofti hugmyndaauðginni og kraftinum sem er í atvinnulífinu. Og það á ekki síst við um sjávarútveginn. Í blaðinu er að þessu sinni m.a. rætt við Steingrím J. Sigfússon, atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra, þar sem komið er inn á þá deilu sem nú er uppi við Evrópusambandið og Norðmenn vegna makrílveiða. Varla er hægt að verjast því að hugurinn leiti aftur til land-

helgisdeilnanna á sínum tíma þegar fylgst er með þessu máli. Réttur Íslendinga til veiða í lögsögunni hlýtur að vera óumdeildur en það hefur jafnvel þurft að beita hörðu til að fá menn til að viðurkenna hann. Og eins og ráðherrann bendir á er í hæsta máta illskiljanlegt ef Evrópusambandið og Noregur ætlast til þess að Íslendingar hafi sífellt stækkandi makrílgöngur í fullu fæði allt upp á grynningar án þess að hafa rétt til veiða úr stofninum. Ábyrgðin í þessu máli hlýtur að vera allra aðila, þ.e. að ná niðurstöðu annars vegar um skiptingu í veiðum úr makrílstofninum og hins vegar að fá skýrari mynd á stærð stofnsins. Þegar skyndilega er svo komið að makrílgöngur slæðast jafnvel inn á dýpstu firði um allt land þarf ekki sérfræðing til að sjá að eitthvað hefur breyst í magni og göngum þessarar verðmætu fisktegundar. Því betur eru teikn á lofti um að fjárfesting-

ar færist í aukana í sjávarútvegi á nýjan leik. Þær eru nauðsynlegar ef við viljum halda okkur í fremstu röð sjávarútvegsþjóða. Við þurfum á endurnýjun að halda í skipastólnum, sífellt þarf að aðlagast kröfum á markaðnum um gæði sjávarafurða og þannig mætti áfram telja. Eins og endurspeglast víða í þessu blaði hafa þjónustufyrirtæki í greininni þurft að leita sér verkefna erlendis á samdráttartímum í fjárfestingum hér heima. Og hefur mörgum hverjum orðið vel ágengt. Nú þykir ekki tiltökumál að íslensk fyrirtæki selji búnað jafnvel alla leið til Japans. Það hefði þótt saga til næsta bæjar á árum áður. En svona er heimsmyndin breytt og á vissan hátt hefur tæknin gert fjarlægðirnar minni. Það hefur sjávarútvegurinn nýtt sér.

Jóhann Ólafur Halldórsson, ritstjóri skrifar.

Kafað eftir kvöldmatnum Á hafsbotni leynist fjársjóður og fjölskrúðugt lífríki. Margt ætilegt er þar að finna en sjaldgæft er að fólk beinlínis tíni upp það sem það sér í botninum og leggi sér til munns. Þessi upplifun er kjarninn í undirbúningsverkefninu „Frá köfun til maga“ (e. Gourmet Diving) sem Matís hefur unnið að í sumar í samstarfi við Náttúrustofu Vestfjarða, Núp ehf., Dive.is, Alan Deverell og síðast en ekki síst Sveinbjörn Hjálmarsson kafara. „Hugmyndin er sú að fara með ferðamenn í köfunarferðir á Vestfjörðum og leyfa þeim að tína upp skeljar og fleira sem hægt er að borða. Þeir myndu síðan fá matinn eldaðan af kokki frá Hótel Núpi, annaðhvort í fjöruborðinu þegar þeir koma upp úr sjóum eða þá á hótelinu. Maturinn yrði eldaður fyrir framan þá svo þeir fá að fylgjast með öllu ferlinu,“ segir Sveinbjörn og bætir við að á sumum stöðum sé eitthvað af flatfiski sem gott er að fanga með höndunum. Því geti ferðamennirnir hæglega orðið sér úti um stórar og góðar máltíðir.

er ofan í sjóinn um hvað megi tína og hvað ekki, auk þess sem ég myndi leiða þá áfram og benda þeim á hvað og hvar megi tína,“ segir Sveinbjörn.

Hugmynd sem varð til fyrir vestan Ólafur Ögmundarson hjá Matís segir að hugmyndin sé mjög góð og þess vegna hafi fyrirtækið ákveðið að taka þátt í undirbúningsverkefninu sem gæti síðar meir leitt af sér stofnun fyrirtækis sem tæki að sér að fara með ferðamenn í köfunarferðir. „Í þessu tilviki kom umsóknin inn á borðið til mín og ég ákvað að sækja um styrk til þess að ráðast í verkefnið. Hlutverk okkar hefur að mestu snúið að verkefnastjórnun og framkvæmdum á rannsóknum. Bjarki vann að þessu fyrir okkar hönd og var undir handleiðslu minni og Kristjönu Einarsdóttur frá Náttúrustofu Vestfjarða,“ segir Ólafur. „Hugmyndin byggir á meistararitgerð Alan Deverell. Hann var nemi í haf- og strandsvæðastjórnun við Háskólasetur Vestfjarða. Því má segja að hugmyndin hafi orðið til á svæðinu og við fórum svo lengra með hana. Lokatakmarkið er svo það að Sveinbjörn geti nýtt sér lokaskýrsluna til þess að setja af stað fyrirtæki sem selur svona köfunarferðir á Vestfjörðum,“ segir Ólafur að lokum.

Hægt er að komast að flatfiskum og geta ferðamenn þannig „tínt“ þá sér til matar.

Landslagið mjög breytilegt Sveinbjörn kafaði og snorklaði á nokkrum stöðum á Vestfjörðum ásamt Bjarka Sigurjónssyni sem var sumarnemi á vegum Matís. Markmiðin voru þau að finna ætar tegundir, skoða staðhætti ofan og neðan sjávar og leggja gróft mat á það hversu mikið mætti tína á hverjum stað fyrir sig. „Þessir staðir eru aldrei eins, þó það séu kannski ekki nema hundrað metrar á milli þeirra, landslagið er svo breytilegt. Á nánast hverjum stað var eitthvað áhugavert að skoða betur, bæði fyrir augað og svo auðvitað bragðlaukana. Við fundum mikið af öðuskel, kúfskel og ígulkerum. Þá var einnig töluvert af hörpudiski, kræklingi, smyrslingi sem er skeljategund, trjónukrabba, einbúakrabba og beitukóngi, svo eitthvað sé nefnt. Ferðamennirnir myndu fá leiðbeiningar áður en farið

matis.is

Margt ætilegt er að finna á hafsbotninum.

Sóknarfæri

Frumkvæði og fagmennska í íslenskum sjávarútvegi

Textagerð: Geir Guðsteinsson, Gunnar E. Kvaran, Jóhann Ólafur Halldórsson (ábm.), Margrét Þóra Þórsdóttir, Rögnvaldur Már Helgason, Sigurður Sverrisson, Svava Jónsdóttir.

Umsjón og umbrot: Athygli ehf. Augl‡singar: Augljós miðlun ehf. Prent­un: Landsprent ehf. Dreift me› Morg­un­bla›­inu fimmtudaginn 27. september 2012


SÓKNARFÆRI | 3


4 | SÓKNARFÆRI

Mynd: LalliSig

Steingrímur J. Sigfússon, atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra, er einbeittur í því markmiði að ljúka breytingum á fiskveiðistjórninni á komandi þingi:

Samkomulagsgrundvöllur er skammt undan „Það stendur ekkert annað til en að frumvarp um stjórn fiskveiða komi aftur fram nú í haust. Þetta er mál á lista ríkisstjórnarinnar og markmiðið er að ljúka því á þingi í vetur. Næst er að fara yfir niðurstöður trúnaðarmannahópsins sem hafði málið til umfjöllunar frá því þingi lauk í vor og við gefum okkur tíma til þess nú í haust. Í kjölfarið mun málið síðan verða lagt fram á ný,“ segir Steingrímur J. Sigfússon, atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra, um næstu skref í breytingum á fiskveiðistjórninni sem núverandi ríkisstjórn boðaði í samstarfssáttmála sínum í upphafi kjörtímabilsins. Steingrímur segist hafa skilning á því að mörgum þyki of mikils óróa hafa gætt í kringum sjávarútvegsmálin í langan tíma en leiðin á lygnari sjó muni ekki felast í því að skilja við málin nú. Miklu fremur að klára málið eins og lagt hafi verið upp með. Steingrímur ræðir í viðtali við Sóknarfæri um fiskveiðistjórnarmálið, makríl og nýskipan sjávarútvegsins í stjórnsýslunni.

Kannski verða flestir ósáttir Steingrímur segir lausa enda í niðurstöðu trúnaðarmannahópsins.Vinnan framundan snúist um að hnýta þá og finna fleti á einstökum málum, samanber t.d. magn í potta, kvótaþing og fleira. „Ég skil óþreyjuna úti í greininni mjög vel. Þetta er búin að vera löng og skrikkjótt vegferð en að sama skapi er mikilvægt að gefast ekki upp. Þá væru menn litlu betur settir. Ég tel enn að það sé grundvöllur til að ljúka þessu máli á farsælan hátt.

Það verður erfitt og ekki allir sáttir. Kannski um það bil allir jafn ósáttir þegar upp verður staðið. Grundvöllurinn er hins vegar þarna að mínu mati og hreint ekki jafn langt í land eins og margir halda. Ef menn sættast á tiltekna hluti og útfærslur. Við erum að tala um einhvers konar afnotarétt og leyfi til að nýta auðlindina gegn gjaldi í tiltekinn tíma, við erum að tala um tala um hið almenna kerfi sjávarútegsins með hliðarráðstöfunum í sérstökum potti. Þá eru þetta fyrst og fremst spurningar

um útfærslur sem vissulega eru viðkvæmar þar sem miklir hagsmunir eru undir. En að mínu mati er grundvöllurinn að 80-90% til staðar nú þegar. Og talandi um óvissu þá hlýtur líka að vera umhugsunarefni manna í greininni og annars staðar hvort ekki sé talsvert á sig leggjandi til að setja þetta fiskveiðistjórnarmál niður. Það er auðvitað hægt að halda stríðinu áfram en þá vita menn líka hvað það þýðir. Mesta óvissan væri Sjá næstu opnu.


SÓKNARFÆRI | 5

Við bjóðum fyrirtækjum sérþekkingu

Okkar vinna snýst um að þín vinna gangi vel. Við leggjum okkur fram um að setja okkur vel inn í það sem þú ert að gera, og þó að við þekkjum kannski ekki viðfangsefnin í þínu starfi jafn vel og þú, þá vitum við hvað starfið gengur út á. Starfsfólk Íslandsbanka býr yfir áratugareynslu í þjónustu við sjávarútveginn og hjá bankanum starfar stór hópur fólks með sérþekkingu á greininni. Þannig getum við ávallt tryggt fyrirtækjum í þessari undirstöðuatvinnugrein þjóðarinnar þá bankaþjónustu sem hún þarfnast. Þekking sprettur af áhuga.

Við bjóðum góða þjónustu islandsbanki.is | Sími 440 4000

Hallgrímur Magnús Sigurjónsson hefur yfir 30 ára reynslu af sjávarútvegi og fjármögnun sjávarútvegs. Magnús er útibússtjóri hjá Íslandsbanka.


6 | SÓKNARFÆRI sú að komast ekki að niðurstöðu í málinu. Það yrði mesta óvissan í sjávarútveginum inn í framtíðina og væri mikill ábyrgðarhlutur að skoða ekki algerlega í botn hvort við gætum ekki farið að koma inn til lendingar í málinu.“

Harkaleg og ómálefnaleg viðbrögð í Noregi Eitt helsta hitamálið í sjávarútveginum um þessar mundir eru deilur við Evrópusambandið og Norðmenn um makrílveiðar. Steingrímur segir ekkert ánægjuefni að standa í deilum við sjávarútvegsbyggðir í Skotlandi og á Írlandi, þaðan sem heyrst hafa nokkuð hávær köll í garð Íslendinga. „Við skiljum að hver verður að hugsa um sitt en auðvitað ætlast maður til að þeir sem fara fyrir málaflokkunum, ráðherrar og yfirmenn í sjávarútvegsmálum, horfi heildstætt á hlutina. Ef eitthvað er þá hafa mér þótt viðbrögð í Noregi harkalegri og á köflum ómálefnalegri en maður hefði vonast til. En við höfum áður tekið snerrur við Norðmenn og þekkjum vel að þeir geta verið býsna harðdrægir þegar kemur að þeirra hagsmunum í sjávarútvegi og norðurslóðamálum. Makríllinn er auðvitað mikilvægur í Noregi og verðmætasta fiskitegundin í ESB þannig að ekki þarf að koma á óvart þó tekist sé á. En ég verð að viðurkenna að mér finnst Norðmenn stífir og ósveigjanlegir gagnvart þeim veruleika sem við Íslendingar stöndum frammi fyrir, sem og réttmætum strandríkjahagsmunum sem við sannanlega eigum. Það er mikið rætt um breytingar í loftslagi, breytingar í lífríki því samfara og sérstaklega rætt um noðurslóðirnar í því sambandi. En síðan þegar við fáum augljóst dæmi um örar breytingar í lífríkinu, sem eru göngur makrílsins hingað inn á landgrunnið þá hrekkur allt til baka. Þá eru menn skyndilega ekki tilbúnir til að horfast í augu við breytingarnar og takast á við breyttar aðstæður,“ segir Steingrímur og bendir á að gamlar aflatölur fyrri ára geti aldrei orðið grundvöllur að veiðiskiptingu milli þjóða. Þegar svo sé komið að makríll gangi langt vestur fyrir Ísland gefi auga leið að út frá bæði skynsemi og arðbærni veiða sé eðlilegast að Íslendingar nýti stofninn en ekki að fiskiskip komi langt sunnan úr Evrópu til að sækja fiskinn. „Annað mikilvægt atriði er að við getum þurft að horfast í augu við að makríll sækir hér upp á grunnslóð og hann tekur æti frá veiðistofnum okkar og getur þannig neytt okkur til að draga saman seglin í veiðum úr þeim stofnum. Varla halda vinir

Fiskiskip í Vestmannaeyjahöfn.

„Við höfum áður tekið snerrur við Norðmenn og þekkjum vel að þeir geta verið býsna harðdrægir þegar kemur að þeirra hagsmunum í sjávarútvegi og norðurslóðamálum," segir Steingrímur um makríldeiluna.

Mynd: LalliSig

okkar í Noregi og Evrópusambandinu að við getum haft makrílinn fyrir þá í ókeypis fæði hér við strendurnar án nokkurra áhrifa? Að við tökum að okkur að fóðra stofninn fyrir aðrar þjóðir – á kostnað okkar eigin fiskistofna? Það sjá auðvitað allir að svona getur þetta ekki gengið,“ segir Steingrímur og undirstrikar þann vilja Íslendinga að fá Evrópusambandið og Norðmenn með í þá vinnu að endurmeta stærð makrílstofnsins. „Okkur hefur hins vegar

ekki tekist að fá neitt í þá veru inn í texta í þessari vinnu. Þar við situr.“

Sjávarútvegi vel borgið í nýju ráðuneyti Með nýju ráðuneyti atvinnu- og nýsköpunarmála hvarf eiginlegt sjávarútvegsráðuneyti af sjónarsviðinu en skrifstofa þess málaflokks verður hins vegar stærsta einingin í nýja ráðuneytinu. Steingrímur segir óþarft að óttast um hag og skipan sjávarútvegsmála í þessari nýskipan í

æðstu yfirstjórn málaflokksins í landinu. Þvert á móti. „Með þessu er orðið til mjög stórt og öflugt ráðuneyti, mikið bolmagn til að fást við sameiginleg almenn starfsskilyrði greinarinnar, sinna nýsköpunar- og stefnumótun fyrir greinina og almennt verður að mínu mati öflugri dagleg stjórnun í málefnum hennar. Að mínu mati skapast þróunartækifæri fyrir greinina, hér verða starfsmenn í senn sem sinna almennum starfsskilyrðum í

greininni sem og nýsköpun, þróun og framtíðarsýn. Þetta er auðveldara að gera í 80 manna ráðuneyti en litlum einingum áður. Ég tel líka að í því felist mikil tækifæri að sjávarútvegurinn verði hér við hlið annarra atvinnugreina en ekki í þeim hólfum sem einkenndu fyrra skipulag. Í stuttu máli lít ég svo á að breytingarnar muni verði til þess að styrkja greinina, miklu fremur en draga úr áherslum á hana innan stjórnkerfisins,“ segir Steingrímur J. Sigfússon.

Nú einnig til Japans ATW togvindustjórnun, aðalvindur og 16 aðrar vindur Miðhellu 4 • 221 Hafnarfirði • sími: 414 8080

• w w w. n a u s t . i s


SÓKNARFÆRI | 7

AFGREIÐUM SJÓFRYSTA BEITU SAMDÆGURS Voot beita hefur áreiðanlega og persónulega þjónustu í forgrunni sem viðskiptavinir okkar kunna vel að meta. Við flytjum inn mest af saury, smokkfisk og makríl sem eru þær beitutegundir sem hafa reynst einna best á íslenskum fiskimiðum. Við erum einnig endursöluaðilar fyrir pokabeitu. Okkar markmið er að bjóða gæðabeitu og skilvirka þjónustu fyrir íslenskar línuútgerðir. Við afgreiðum sjófrysta beitu samdægurs og sendum pöntunina hvert á land sem er. Erum með afgreiðslustaði á fjórum stöðum hringinn í kringum landið. Vinsamlegast hafðu samband við söluskrifstofu - við tökum vel á móti þér.

Húsavík

Þingeyri

Afgreiðslustaðir Djúpivogur

Grindvík

VOOT BEITA aðalskrifstofa Miðgarði 3 • 240 Grindavík Sími 581 2222 • Fax 5812223 Gsm: 841 1222 • beita@beita.is


8 | SÓKNARFÆRI

Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri LÍÚ, segir mörgum rangfærslum haldið á lofti erlendis um rétt Íslendinga til makrílveiða:

Stærð makrílstofnsins verður að endurmeta

„Evrópusambandið og Noregur hafa ekki tekið tillit til réttmætra krafna okkar og tekið sér yfir 90% af ráðlögðum heildarafla. Þannig ætla þeir okkur, Færeyingum og Rússum innan við 10%. Það verður að Mynd: LalliSig. breytast til að unnt sé að ná samningum,“ segir Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri LÍÚ.

Friðrik J. Arngrímsson, framkvæmdastjóri LÍÚ, segir viðbrögð Evrópusambandsins og einstakra þingmanna Evrópuþingsins í makríldeilu sambandsins og Noregs annars vegar og Íslendinga og Færeyinga hins vegar koma á óvart. Mikið

ójafnvægi sé í viðbrögðunum og beinlínis farið fram með grófar rangfærslur. „Málflutningurinn er hreint ekki yfirvegaður og einkennist af röngum staðhæfingum, eins og til dæmis því að veiðar okkar séu ólögmætar. Það

Rafmagns- og loft rótorar Fyrir spjald- og kúluloka

Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

eru þær auðvitað ekki, ekkert frekar en veiðar Evrópusambandsins sjálfs. Síðan hafa einstakir þingmenn á Evrópuþinginu gengið svo langt að gera tillögur um viðskiptabann með sjávarafurðir almennt. Slíkt gengi gegn samningnum um Evrópska efnahagssvæðið og samningi Alþjóða viðskiptastofnunarinnar – WTO. Evrópusambandið getur samkvæmt EES samningnum bannað landanir á makríl úr íslenskum fiskiskipum. Allt umfram það væri brot á fyrrgreindum samningum. Ég vek líka athygli á því að það tók yfir 10 ár að fá Evrópusambandið og Noreg til að viðurkenna strandríkisrétt Íslands. Það gerðist ekki fyrr en árið 2010 og þá höfðum við tvö ár í röð veitt meira en hundrað þúsund tonn af makríl í íslensku fiskveiðilögsögunni. Okkur var haldið frá samningaborðinu og þar með brotið gegn hafréttarsáttmála og úthafsveiðisamningi Sameinuðu þjóðanna. Vægast sagt er sérstakt að upplifa þetta, en á sama hátt kemur ekki á óvart að lausn makrílmálsins taki tíma. Það stafar af því hversu hratt breytingarnar hafa orðið á göngum makrílsins inn í okkar lögsögu. Makríll hefur lengi verið hér í lögsögunni, þess vegna frá örófi alda. Breytingarnar á fáum árum eru á hinn bóginn svo hraðar og magnið í lögsögu okkar svo miklu meira en áður, að það sem við hefðum getað sætt okkur við sem hlutdeild Íslands fyrir fimm árum er langt frá því sem

við getum sætt okkur við núna. Lausnin er þess vegna aðeins ein – það er að menn setjist yfir þetta á yfirvegaðan hátt, viðurkenni breyttar aðstæður og vinni sig út frá því að niðurstöðu,“ segir Friðrik.

Stærri stofn en talið hefur verið Framkvæmdastjóri LÍU leggur þunga áherslu á vísindalegar rannsóknir á makrílstofninum, göngum hans, áhrifum hans á vistkerfið og sér í lagi stofnstærð. Þetta sé eitt brýnasta verkefni íslenskra vísindamanna um þessar mundir. „Við vitum að í Skotlandi, á Írlandi og jafnvel í Noregi voru aflaupplýsingar gróflega falsaðar sem hefur skekkt mat vísindamanna á stofnstærð makrílsins. Ég er sannfærður um að makrílstofninn er umtalsvert stærri en talið hefur verið. Það leiðir beint af því að uppgefnar tölur um aflamagn, sem vísindamenn byggja á, sýndu aðeins hluta þess afla sem veiddur var. Þegar svo háttar til fæst of lágt stofnmat. Íslenskir vísindamenn þurfa að taka frumkvæðið í því að finna raunverulega stofnstærð makrílsins að teknu tilliti til þessa. Sameiginlegir rannsóknaleiðangrar Íslands, Færeyja og Noregs, þar sem stofninn er mældur með svokallaðri trollaðferð, eru einnig mikilvægir. Því miður hefur Evrópusambandið ekki viljað taka þátt í þeim.“

Höfum sterk rök með okkur Friðrik segir veiðarnar hafa gengið vel í sumar, líkt og undanfarin ár. Makríllinn hafi verið kominn vestur fyrir landið mjög snemma í ár en hins vegar hafi mörg skip farið seinna til veiða en á síðasta ári. „Það skýrist af ástandi makrílsins en hann verður verðmeiri þegar líður á árið. Almennt var þetta góð vertíð og þrátt fyrir að verð hafi verið lægra en í fyrra þá skilar makríllinn miklum verðmætum í þjóðarbúið,“ segir Friðrik og hvetur stjórnvöld til að halda áfram á þeirri braut sem mörkuð hafi verið af hálfu Íslendinga í þessu máli. „Við byggjum á rökum, höfum sýnt fram á það með veiðum og rannsóknum hversu mikill makríll er hér í lögsögunni og þeim staðreyndum eigum við að halda áfram á lofti. Mælingin í ár sýndi um 1,5 milljón tonna af makríl í lögsögu okkar. Makríllinn étur ógrynnin öll á meðan hann hefur viðdvöl hér með tilheyrandi áhrifum á lífríkið. Evrópusambandið og Noregur hafa ekki tekið tillit til réttmætra krafna okkar og tekið sér yfir 90% af ráðlögðum heildarafla. Þannig ætla þeir okkur, Færeyingum og Rússum innan við 10%. Það verður að breytast til að unnt sé að ná samningum.“ liu.is


SÓKNARFÆRI | 9

Persónuleg og traust þjónusta um allan heim. Hjá Samskipum fer saman sóknarhugur nýrrar kynslóðar og áratuga reynsla. Við bjóðum upp á heildarlausnir á sviði flutninga og leggjum stolt okkar í að uppfylla væntingar kröfuharðra viðskiptavina. Samhentur hópur starfsliðs tryggir skjóta og örugga þjónustu. Þinn farmur er í öruggum höndum.

www.samskip.is

Saman náum við árangri


10 | SÓKNARFÆRI

Færeyska fyrirtækið Varðin Pelagic valdi „íslensku leiðina“ við hönnun nýrrar uppsjávarvinnslu:

Settu upp fullkomna verksmiðju á fimm mánuðum – Skaginn í viðræðum við fleiri erlenda aðila um uppsetningu sambærilegrar verksmiðju Á aðeins fimm mánuðum tókst íslensku fyrirtækjunum Skaganum og Kælismiðjunni Frosti að setja upp fullbúna verksmiðju fyrir vinnslu uppsjávarfisks á Tvøroyri á Suðurey í Færeyjum. Sennilega eru þess engin önnur dæmi í heiminum að sambærileg vinnslulína komist í gagnið á svo skömmum tíma. Ingólfur Árnason, framkvæmdastjóri Skagans, er sannfærður um að þetta sé „heimsmet“ svo notuð sé hans eigin orð. Mikill pólitískur þrýstingur var á Varðin í Færeyjum um að verksmiðjan yrði tilbúin í tæka tíð. Úthlutun makrílkvóta miðaðist við að verksmiðjan væri komin í gang í byrjun júlí. Þegar mest var voru um 200 manns að störfum við uppsetninguna, jafnt íslenskir sem færeyskir starfsmenn margra verktaka, en ofurkapp var lagt á að allt yrði tilbúið fyrir upphaf makrílvertíðarinnar í sumar. Frá Kælismiðjunni Frosti voru flest 35 starfsmenn á svæðinu en um 30 frá Skaganum. Öll áform gengu eftir og „íslenska leiðin“ sem Varðin Pelagic í Færeyjum valdi gerði það að verkum að vinnsla hófst á Tvøroyri aðeins fimm mánuðum eftir að samningar um uppsetningu verksmiðjunnar voru formlega undirritaðir þann 1. mars sl.

Tróndur í Götu kom með fyrsta makrílfarminn til vinnslu í nýju verksmiðjunni í Tvøroyri og að sjálfsögðu var flaggað í tilefni dagsins.

þannig að reynslan er óneitanlega góð.“ Hugmyndir eru uppi um að auka afköst verksmiðjunnar á næsta ári þannig að hún anni allt að 1.000 tonnum á sólarhring.

Gríðarmikil áskorun

Umhverfisvæn lausn

Gunnar Larsen, framkvæmdastjóri Kælismiðjunnar Frosts, segir verkefnið hafa verið gríðarmikla áskorun. „Vegna skamms tíma frá undirritun samnings til verkloka var verið að afhenda stóra íhluti í kerfið alveg fram að verklokum. Þetta krafðist mikillar skipulagningar og útsjónarsemi við hönnun, flutninga og uppsetningu kerfisins.“ Til marks um umfang verkefnisins nefnir hann, að lagðir hafi verið 2,5 kílómetrar af stálrörum og að verkið hafi kallað á um 2.400 suður. „Við notuðum 130 rúmmetra af röraeinangrun en til samanburðar má nefna að það er eins og einangrun fyrir 10 meðalstóra frystitogara.“ Gunnar segir að mikið af lögnum, ventlastöðvum og fleiru hafi verið forsmíðað á staðnum og búnaðurinn síðan tengdur þegar hann barst. Húsið sem vinnslan er í var

Tæknin, sem fyrirtækin hafa þróað með íslenskum uppsjávarútgerðum á síðustu árum, byggist á pressulausri plötufrystingu í stað hefðbundinnar blástursfrystingar. Fyrirtækin kynntu þessa byltingarkenndu tækni á sjávarútvegssýningunni í Brüssel í apríl sl. þar sem hún vakti verðskuldaða athygli. Tæknin, sem „íslenska leiðin“ grundvallast á, hentar öllum tegundum og vinnsluformum uppsjávarfisks. Þetta er umhverfisvæn lausn sem sparar raforku, dregur úr umbúðakostnaði og nýtir hráefni betur. Helstu kostir eru:  Eina alsjálfvirka vinnslulínan á markaðinum  Afkastar 600-1.000 tonnum á sólarhring með 20-25 starfsmönnum á vakt  Léttari og umhverfisvænni umbúðir, umbúðakostnaður lækkar um 50%  Aukið geymsluþol þar sem afurðinni er pakkað í lokaða poka  4-5 sinnum hraðari frysting en með hefðbundinni blástursfrystingu  0,3-0,5% minni rýrnun hráefnis við þíðingu  Raforkusparnaður er meiri en 0,1 kW h á hvert fryst kg  30% minna frystikerfi þarf til að frysta sama magn og með blástursfrystingu  Sparar húsrými með minna umfangi búnaðar og færra fólki í vinnslu

Vinnslan komin á skrið, makríllinn farinn að flæða eftir línunum á Tvøroyri.

ýmist endurnýjað eða byggt nýtt á verktímanum. „Það þurfti því náið samstarf margra aðila á verktímanum til að fá hlutina til að ganga upp. Fyrstu vikurnar eftir gangsetningu fóru í fínstillingar á tækjum og bún-

aði, en segja má að kerfið hafi gengið vel frá fyrsta degi og eru menn nú þegar að nálgast hámarksafköst.“

Stoltur af verkinu Ingólfur er stoltur af verkinu og seg-

Smíðum úr Ryððfríu stáli, plasti og áli

Við höfum framleitt búnað fyrir plastbáta í 25 ár. t.d. Línuspil 3 gerðir, færaspil, línurennur, blóðgunarkör með lyftu, beitningartrekt, beituskurðarhnífa fyrir rafmagn og glussa, þvottakör, netaborð, afdragarakúlur, krabbaveiðibúnað, handrið, rennur, flapsa og fl. ásamt ýmsum sérbúnaði að óskum kaupanda.

Jónsvör 3, 190, Vogar, Iceland , Tel.: (+354) 424 6650 , Fax.: (+354) 884 2845 , E-mail: beitir@beitir.is , Website: www.beitir.is

ir menn vel geta barið sér á brjóst. „Þetta var ákaflega íslenskt verkefni í alla staði og því mátti ekkert út af bera svo tímaramminn riðlaðist ekki. Við náum að prufukeyra verksmiðjuna strax í annarri viku júlí en áskorunin var að sjálfsögðu fyrst og fremst sú að koma kerfinu upp og í vinnsluhæft ástand fyrir makrílvertíðina og það tókst.“ Ingólfur segir að eins og gengur í svona stórum og flóknum verkum komu upp hnökrar en með samstilltu átaki allra sem að verkinu komu var leyst úr þeim. Þegar vísað er til samstillts átaks allra er ekki aðeins átt við starfsmenn Skagans og Kælismiðjunnar Frosts heldur komu mörg íslensk fyrirtæki og starfsmenn þeirra að verkinu; Þorgeir & Ellert, Straumnes, 3X Technology, Marel, Style, SR-Vélaverkstæði, Samhentir, Vélsmiðja Ólafs R. Guðjónssonar, Blikksmiðja Guðmundar, Blikkverk, HG Verktaki, Frystitækni, Rafeyri og Blikkrás. Ingólfur segir enn verið að fínstílla kerfið en að reynslan gefi góð fyrirheit um framhaldið. „Í þessum fyrsta áfanga eiga afköstin að vera tæp 600 tonn á sólarhring. Verksmiðjan framleiðir fyrir hátt í 100 milljónir króna á sólarhring

Frekari landvinningar Þetta er í fyrsta skipti sem „íslenska lausnin“ er flutt út og Ingólfur segir alveg ljóst að stefnt sé á frekari landvinninga í uppsjávarvinnslu. Hann segir Skagann í viðræðum við nokkra erlenda aðila um sambærileg vinnslukerfi og vonandi skýrist þau mál á næstu mánuðum.


SÓKNARFÆRI | 11

Makríll og síld í belg

Makríll til vinstri á myndinni og síld að byrja að ganga inn

Hlerar og belgsjá

Hlerar og belgsjá

Fossaleyni 16 - 112 Reykjavík Sími 533 3838 - Fax 533 3839 www.marport.com


12 | SÓKNARFÆRI

Markmiðið að útrýma slysum til sjós

„Ef menn eru meðvitaðir um hætturnar í umhverfinu er hægt að koma auga á slysagildrurnar og forðast óhöpp,“ segir Sigrún Ragna Ólafsdóttir forstjóri VÍS. 

Þrátt fyrir öflugt fræðslu- og þjálfunarstarf Slysavarnaskóla sjómanna, bættan skipakost fiskveiðiflotans og fækkun banaslysa eru vinnuslys enn mjög tíð til sjós. Útgerðir og sjómenn hafa því margvísleg tækifæri til að efla enn frekar öryggismál sín og útrýma slysum á hafi úti að mati Sigrúnar Rögnu Ólafsdóttur, for-

stjóra VÍS. „Það hefur vissulega tekist að fækka banaslysum til sjós, en það þarf að gera enn betur í tíðum vinnuslysum og markmiðið hlýtur að vera að fyrirbyggja þau alveg,“ segir Sigrún. Hún bendir á að þótt erfitt sé að meta til fulls það tjón sem einstaklingar, fyrirtæki og samfélagið allt verða fyrir vegna slysa á

Legur og leguhús

hafi úti sé hægt að slá því föstu að miklir fjárhagslegir hagsmunir séu í húfi. Að ekki sé talað um þær hremmingar á sál og líkama sem einstaklingarnir þurfi oft að búa við vegna slysa.

Mælanlegur árangur Á undanförnum árum hafa sjö útgerðir og yfir 200 sjómenn þeirra tekið þátt í forvarnarsamstarfi VÍS og Slysavarnaskóla sjómanna með útgerðunum. Samstarfið gengur út á að innleiða nýja öryggismenningu um borð í skipin, taka upp ákveðið skipulag öryggismála og verkferla í tengslum við þau. Sigrún Ragna segir útgerðirnar mislangt komnar í þessu verkefni, en hjá þeim sem best standi sjái menn áþreifanlegan árangur í færri óhöppum og slysum um borð. Skipstjórar og áhafnirnar segi breytt vinnulag og betri vitund gagnvart hættum um borð skila sýnilegum árangri. Oft þurfi lítið til. Stundum nægi að breyta vinnubrögðum lítilsháttar til að fyrirbyggja slysin. Vinnubrögðum sem fólu í sér óþarfa hættu en hafi ef til vill verið litið á sem sjálfsagðan hlut hingað til.

Slysin gera boð á undan sér

Smiðjuvegi 66 • 200 Kópavogi Sími 580 5800 • www.landvelar.is

„Skráning næstum því óhappa og áhættumat starfa á hvað stærstan þátt í að auka öryggið um borð í skipum,“ segir Sigrún Ragna. „Þannig finna menn slysagildrurnar og geta komið í veg fyrir óhöpp með

því að laga aðstæður eða breyta vinnulagi. Það er stundum sagt að slysin geri ekki boð á undan sér en þetta er ekki alls kostar rétt. Ég held þvert á móti að slysin geri boð á undan sér. Ef menn eru meðvitaðir um hætturnar í umhverfinu er hægt að koma auga á slysagildrurnar og forðast óhöpp. Við þurfum sífellt að vera á varðbergi og endurmeta áhættuna.“ Hún segir að í samstarfinu við útgerðirnar komi VÍS ásamt Slysavarnaskóla sjómanna með nýja sýn á viðfangsefni sem menn hafi glímt við árum saman og með því að taka upp atvikaskráningu og áhættumat verði til nýtt skipulag öryggismála.

Stuðningur stjórnenda forsenda árangurs Sigrún Ragna segir að forsenda þess að hægt sé að innleiða árangursríka öryggismenningu innan fyrirtækja sé að æðstu stjórnendur hafi trú á verkefninu. Þeir þurfi að sýna forystu í öryggismálum og taka virkan þátt í að innleiða bætta öryggismenningu úti á sjó. „Síðan þurfa stjórnendur að hafa úthald til að fylgja því vel eftir. Stöðug eftirfylgni með innleiðingunni er stærsta hlutverk stjórnendanna í þessu tilliti. Ekki er nóg að þeir hafi bara réttu sýnina heldur þurfa þeir líka að hafa styrk og úthald til að fylgja henni eftir og láta sýnina rætast. Við sjáum árangur þar sem stjórnendur líta á öryggismálin sem gæðamál og hluta af nýrri fyrir-

Mynd:LalliSig.

tækjamenningu en ekki sem skammtíma átaksverkefni. Það skiptir líka miklu máli að sofna ekki á verðinum. Þótt það komi áfallalaus tímabil er brýnt að halda vöku sinni, því öryggismálin eru viðvarandi viðfangsefni sem lýkur aldrei.“

Þegar ein báran rís er önnur vís Aðspurð hvar stærstu tækifærin í öryggismálum fyrirtækja liggja segir Sigrún Ragna þau felast í að allir stjórnendur útgerða innleiði bætta öryggismenningu úti á sjó. Allur flotinn þurfi einnig að vera samstíga til að ná árangri í að útrýma vinnuslysum. „Þetta er ekki bara eitthvert hugsjónamál heldur eðlileg krafa að allir starfsmenn komi heilir heim úr vinnu sinni hvort heldur í landi eða af sjó. Við sjáum að þetta forvarnarsamstarf smitast yfir til annarra útgerða. Sömuleiðis hefur þetta orðið til þess að í landvinnslu samstarfsfyrirtækja okkar eru öryggisáherslur ríkari en áður. Það er ákveðin vísbending og mælikvarði á hvaða árangri öflug öryggismenning úti á sjó getur skilað. Þessi nýi hugsunarháttur og afstaða til öryggismála dreifir sér vonandi sem víðast um atvinnulífið og ekki síður inn á heimili landsmanna, því þar leynast svo sannarlega líka slysagildrur sem þarf að huga að,“ segir Sigrún Ragna Ólafsdóttir forstjóri VÍS. vis.is


SÓKNARFÆRI | 13

5ára

*

ábyrgð

Nýr SS4 hleranemi frá Scanmar

Vertu í góðu sambandi! Rafhlöðuending í allt að 700 klst.* Þú ert alltaf í góðu sambandið við nýja SS4 hleranemann frá Scanmar. SS4 gefur þér upplýsingar um marga mismunandi þætti samtímis m.a. • Fjarlægð • Halla (pits og roll) • Dýpi • Hita Stuttur hleðslutími, aðeins 1,5 klst. Stillanlegur sendistyrkur – hefur áhrif á rafhlöðuendingu* Scanmar búnaður er þekktur fyrir áreiðanleika, endingu og lága bilanatíðni sem á sér ekki hliðstæðu. thorrisig.12og3.is 450.014

*12 mánaða ábyrgðartími á rafhlöðu.

Scanmar ehf. • Grandagarði 1a • 101 Reykjavík • Sími: 551 3300 / 691 4005 • Fax: 551 3345 • Netfang: scanmar@scanmar.is

www.scanmar.no


14 | SÓKNARFÆRI

Fiskþurrkanir taka í notkun nýjan ósonbúnað frá Gaia:

Slegið á lyktina frá fiskþurrkunum í Garði Á dögunum tóku tvö fiskþurrkunarfyrirtæki í Garði, Nesfiskur og Fiskþurrkun Rafns Guðbergssonar, í notkun nýjan ósonbúnað frá umhverfislausnafyrirtækinu Gaia ehf. Honum er ætlað að draga úr lyktarmengun sem fylgir fiskþurrkun en góður árangur er af hliðstæðum búnaði sem Gaia setti upp í fiskþurrkun GPG á Húsavík í byrjun árs. Það var fyrsta verkefni Gaia. „Það má segja að við séum þessa dagana með þrjú verkefni í gangi; þ.e. að gangsetja kerfin tvö í Garði og víkka kerfið enn frekar út hjá GPG á Húsavík. Þessari lausn okkar hefur því verið vel tekið á markaðn-

Fiskþurrkun Nesfisks ehf. í Garðinum. Til hægri á myndinni má sjá hversu nálægt iðnaðarhverfinu íbúðabyggðin er komin.

Við tökum á móti netum

Frá vinstri: Þórður Ívarsson, þjónustustjóri Gaia ehf., Bergur Þór Eggertsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Nesfisks ehf., Kristján Pétur Hilmarsson, sölu- og markaðsstjóri Gaia ehf. og Baldvin Þór Bergþórsson, framleiðslustjóri Nesfisks við gangsetningu ósonkerfisins, sem notað er til lyktareyðingar í fiskþurrkun Nesfisks í Garðinum.

Efnamóttakan tekur við veiðafæraúrgangi úr næloni, þ.e: • netaafskurði • hlutum úr f lottrolli • nótaefni

um,“ segir Kristján Pétur Hilmarsson, sölu- og markaðsstjóri Gaia ehf. en fyrirtækinu var hleypt af stokkunum á síðasta ári.

Lyktin minnkaði strax á fyrsta degi

Fáðu hjá okkur sérsniðna poka undir netaafskurðinn.

Hafðu samband og fáðu nánari upplýsingar! Sími 559 2200 www.efnamottakan.is

Ósonframleiðslutæki frá sænska framleiðandanum Primozone sem Gaia ehf. hefur umboð fyrir, er algjör bylting á markaðnum. Þessi tæki eru vatnskæld, viðhaldslítil og geta framleitt óson í mjög miklum styrk.

„Það eru bara örfáir dagar frá því við settum kerfið í gang en við finnum mikinn mun. Þetta er að virka,“ segir Bergur Þór Eggertsson, aðstoðarframkvæmdastjóri Nesfisks í Garði, aðspurður um reynsluna af kerfinu. Hann segir lyktarmengun frá fiskþurrkunum hafa verið viðvarandi vandamál og langþráð að ná árangri í baráttu við hana. „Þetta hefur verið vandamál alls staðar þar sem fiskþurrkanir eru á landinu og margir hafa krafist þess að fiskþurrkanir yrðu færðar út úr þéttbýliskjörnunum. Víðast hvar hefur íbúðabyggð verið að færast nær þessum fyrirtækjum og í kjölfarið aukist kröfur um að færa þau eitthvað annað. Það er því mikið fagnaðarefni fyrir okkur að ná árangri í því að draga úr lyktinni með þessum búnaði,“ segir Bergur Þór.

Umhverfisvænt og einfalt Kerfið frá Gaia er byggt upp á súrefnisframleiðslukerfi og ósontæki og þar af leiðandi krefst kerfið ekki annars en tengingar við vatn og rafmagn. „Kerfið byggist á því að við blöndum ósoni í loftstrauma í og frá framleiðsluferlinu. Við komum búnaðinum fyrir á mismunandi stigum framleiðsluferlisins og vöktum síðan allt ferlið með tilheyrandi skynjurum og stýribúnaði. Ósonið er umhverfisvænt, sótthreinsandi og hefur engin áhrif á framleiðsluvörurnar en reynslan sýnir nú þegar hversu öflugt þetta kerfi okkar er í baráttunni við lyktarmengun í fiskþurrkun, sem víða hefur verið vandamál þar sem um mikla nálægð við byggð er að ræða. Við sjáum möguleika í notkun á kerfinu víðar í sjávarútvegi og öðrum matvælaiðnaði – í raun alls staðar þar sem mikil lykt fylgir starfsemi fyrirtækja. Þetta er umhverfisvæn lausn sem ekki útheimtir nein hráefni og þar með rekstrarkostnað,“ segir Kristján Pétur. gaia-ehf.is


SÓKNARFÆRI | 15

Völdu „íslensku leiðina“ og settu heimsmet Ákvörðun Varðin Pelagic á Tvøroyri á Suðurey í Færeyjum um velja „íslensku leiðina“ skilaði fyrirtækinu hlutdeild í óskráðu heimsmeti. Á aðeins fimm mánuðum tókst Skaganum og Kælismiðjunni Frosti að setja þar upp fullbúna verksmiðju fyrir vinnslu uppsjávarfisks. Helstu kostir „íslensku leiðarinnar”

„Íslenska leiðin“

rfsmanna Skagans og Með samstilltu átaki sta og fjölda undirverktaka Kælismiðjunnar Frosts aki lyft í Færeyjum. var sannkölluðu Grettist undirbúning og Sá andi sem einkenndi ns endurspeglar það framkvæmd verkefnisi fyrirtækja, viðhorf metnaðarfullra firstíganlegt. að ekkert verkefni sé óy a. ðilum okkar samvinnun Við þökkum samstarfsa .“ Þetta er „íslenska leiðin

Bakkatúni 26 - 300 Akranesi - Sími 430 2000 - www.skaginn.is

• Eina alsjálfvirka vinnslulínan á markaðinum • Afkastar 600-1.000 tonnum á sólarhring með 20-25 starfsmönnum á vakt • Léttari og umhverfisvænni umbúðir, umbúðakostnaður lækkar um 50% • Aukið geymsluþol þar sem afurðinni er pakkað í lokaða poka • 4-5 sinnum hraðari frysting en með hefðbundinni blástursfrystingu • 0,3-0,5% minni rýrnun hráefnis við þíðingu • Raforkusparnaður er meiri en 0,1 kW h á hvert fryst kg • 30% minna frystikerfi þarf til að frysta sama magn og með blástursfrystingu • Sparar húsrými með minna umfangi búnaðar og færra fólki í vinnslu

Kælismiðjan Frost ehf. | Fjölnisgata 4b | 603 Akureyri Sími 464 9400 | www.frost.is


16 | SÓKNARFÆRI

Sífellt fleiri farþegar í hvalaskoðunarferðum Arctic Sea Tours á Dalvík:

Mörg sóknarfæri í ferðaþjónustu í Eyjafirði - sjóstangveiði og dagsferðir um sjávarþorpin á döfinni

Freyr Antonsson leyfir farþegum að sjá upp í steinbít í einni ferðinni. Hann segir að nú séu teikn á lofti um að fyrirtækið geti stækkað við sig, m.a. bætt við báti.

„Við sjáum mörg sóknarfæri í ferðaþjónustu í Eyjafirði og draumur okkar er að gera einn daginn út kafbát til að unnt sé að skoða lífríkið neðansjávar. Þar til sá draumur rætist ætlum við að sýna fólki frábæra náttúru og sjávartengda starfsemi í Eyjafirði,“ segir Freyr Antonsson sem ásamt eiginkonu sinni Silju Pálsdóttur á og rekur fyrirtækið Arctic Sea Tours. Bæði eru fædd og uppalin á Dalvík og þar eru höfuðstöðvar fyrirtækisins sem býður upp á hvalaskoðun á Eyjafirði. Freyr segir að upphafið megi rekja til ársins 2009, þegar þau ráku bát sem rúmaði 15 farþega og buðu upp á hvalaskoðun frá Dalvík. Fyrsta árið voru farþegar um 300 talsins, en starfsemin stóð þá einungis yfir í einn og hálfan mánuð. Stakkaskipti áttu sér stað 2011 en þá var keyptur stærri bátur, Draumur sem rúmar 42 farþega. Farþegafjöldinn hefur aukist jafnt og þétt, nánast um 100% árlega frá fyrsta ári. „Það er þó ekki

Hvalaskoðun hefur gengið vel og í nánast hverri ferð sjást hvalir, í sumar sáust hvalir eða höfrungar í 98% ferðanna og 99% ferða árið 2011.

Fyrsta árið voru farþegar Arctic Sea Tours um 300 talsins en þeim hefur fjölgað jafnt og þétt, nánast um 100% árlega frá fyrsta ári.

fyrr en nú, á okkar fjórða sumri í rekstri sem allt gengur virkilega vel,“ segir Freyr.

fyrsta sæti enda einstakt dýr, rólegt og með kröftugan blástur og tignarlegan sporð. „Undanfarin tvö sumur höfum við af og til fengið einstaklega gæfan hnúfubak til okkar, hann hefur dólað í kringum bátinn í allt að hálftíma, sýnt sig og skoðað okkur,“ segir Freyr sem náði því í sumar að snerta hnúfubak tvívegis og segir það einstaka tilfinningu. Þá hafi í fyrrasumar náðst á myndband þegar Kristmann Pálmason teygði hönd sína út fyrir borðstokkinn ofan við hnúfubak sem síðan kom upp með hausinn og snerti hönd hans. Það myndband var sett á Youtube og fékk mikið áhorf.

Vildum gera ferðina að ævintýri Hann segir að frá upphafi hafi verið ákveðið að bjóða upp á ferðir á föst-

Síur í allar loftpressur Hagstætt verð

um tímum og var róið frá bryggjunni þó farþegar væru fáir, jafnvel einn eða tveir. „Við vildum líka gera hvalaskoðunarferðina að ævintýri fyrir okkar gesti, þannig að við stoppum í 10 til 15 mínútur og farþegum gefst kostur á að veiða, aflinn er flakaður og svo fær fólk að smakka á fiskinum eftir ferðina. Þetta hefur mælst vel fyrir og oft vakið meiri hrifningu en sjálf hvalaskoðunin,“ segir Freyr. „Með þessu vildum við líka sýna fólki hversu gjöfull sjórinn við Ísland er og að við höfum gert vel varðandi verndun fiskistofna, en það er allur gangur á hvort fólk þekki slíkt frá sínum heimahögum. Við heyrum reglulega sögur um að fólk hafi reynt að veiða í sjó við sitt heimaland en árangurinn oft lítill sem enginn. Hér er það oft þannig að fólk fær fisk nánast um leið og öngull er komin í sjó.“

Einstakt á heimsvísu

Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

Freyr segir að hvalaskoðun hafi gengið vel og í nánast hverri ferð sjáist hvalir, þannig hafi í sumar sést hvalir eða höfrungar í 98% ferðanna og talan var 99% fyrir árið 2011. Þá hafi hnúfubakur einnig sést í 9496% ferða. „Það er einstakt á heimsvísu,“ segir Freyr og telur Eyjafjörð eitt besta hvalaskoðunarsvæði á Íslandi og jafnvel í heiminum öllum undanfarin tvö ár. Auk áðurnefndra tegunda sjást oft og iðulega hrefnur, hnísur, steypireið, andanefjur og háhyrningar. Hnúfubakur sé ævinlega í

Tækifæri í sjávartengdri ferðaþjónustu Freyr segir að nú séu teikn á lofti um að fyrirtækið geti stækkað við sig, m.a. bætt við báti, „en við höfum ekki tekið ákvörðun um hversu hratt við ætlum að stækka við okkur og hvort við fáum fleiri aðila til að fjárfesta í fyrirtækinu eða halda áfram á sömu braut og byggja þetta upp sjálf,“ segir Freyr. Eigendur ætli sér stærri hluti en spurning hvort uppbygging muni taki lengri eða skemmri tíma. Þá sjái þau einnig fyrir sér fleiri tækifæri í sjávartengdri ferðaþjónustu og er unnið að því að aðgreina þá vöru og þjónustu sem í boði er. Þannig verði hvalaskoðun boðin undir merkjum Arctic Whale Watching og á döfinni sé að markaðssetja Arctic Sea Angling, eða

sjóstangaveiðiferðir og einnig Arctic Villages, dagsferðir um sjávarþorpin í Eyjafirði þar sem fyrirtæki sem tengjast veiðum og vinnslu sjávarafurða eru heimsótt. „Við erum líka með ýmislegt annað á prjónunum, hugmyndir sem við erum að vinna að og verða ef til vill að veruleika á næsta ári eða þarnæsta,“ segir Freyr.

Gott orðspor mikilvægt Að hans mati er mikilvægt að aðilar í ferðaþjónustu vinni saman og segir hann að sitt fyrirtæki sé í samstarfi við fjölmarga aðra í sama geira, meira að segja á stundum sína helstu keppinauta, „en þegar upp er staðið er það allra hagur og hefur gengið frábærlega vel,“ segir hann. Arctic Sea Tours hefur boðið fólki af skemmtiferðaskipum og á hótelum á Akureyri upp á hvalaskoðunarferðir og eru farþegar sóttir á staðinn, sem mælst hefur vel fyrir. „Við höfum áunnið okkur gott orðspor, það er okkar leið á markaðnum að gera vel og heilla okkar viðskiptavini svo þeir mæli með okkur við aðra,“ segir Freyr, en viðskiptavinir fyrirtækisins hafa verið iðnir við að skrifa ummæli inn á Trip Advisor, þar sem er að finna góðar sögur frá ánægðum hvalaskoðunarförum. „Við höfum verið á topp 10 yfir bestu afþreygingu á Íslandi, það er virkilega gaman.“ arcticseatours.is


SÓKNARFÆRI | 17

MAKING MODERN LIVING POSSIBLE

Stjórn og gæslubúnaður til notkunar á sjó og landi Í nærri 70 ár hefur Danfoss framleitt breiða línu af stjórn- og gæslubúnaði og byggir því á mikilli reynslu í þróun og framleiðslu á iðnaðarstýringum eins og hita- og þrýstinemum, hita- og þrýstistillum, hita- og þrýstiliðum, spólurofum, spólulokum og fl.

Við erum

með mikið úrval

• • • • • • •

Hitaliðum Þrýstiliðum Hitanemum Þrýstinemum Segullokum Segullokaspólumum Mótorrofum • Yfirálagsvörnum • Tímaliðum • Mjúkræsum • Og fl.

Danfoss hf. • Skútuvogi 6 • 104 Reykjavík • Sími: 510 4100 • veffang: www.danfoss.is


18 | SÓKNARFÆRI

Með nýsköpun að leiðarljósi

Greining á beinauppbyggingu mismunandi fisktegunda er hluti af verkefni sem snýr að hönnun á búnaði fyrir sjálfvirka og hálfsjálfvirka beinhreinsun.

Nýsköpun hefur frá upphafi verið lykillinn að velgengni Marel, sem í dag er leiðandi á heimsmælikvarða í þróun hátæknibúnaðar og lausna fyrir fiskiðnað. Marel leggur áherslu á rannsóknir og vöruþróun og ver sem samsvarar 6% af veltu félagsins í rannsóknir og vöruþróun ár hvert.

Í fararbroddi á sínu sviði Allt frá stofnun Marel hafa rannsóknir og þekkingaröflun þjónað lykilhlutverki í nýsköpun og vöruþróun fyrirtækisins og framleiðslu hátæknibúnaðar. Um 15% af veltu Marel kemur frá sölu og þjónustu við fiskiðnaðinn og Marel er í dag leiðandi á sínu sviði í heiminum.

Öflugt rannsóknarteymi Hjá Marel starfar alþjóðlegur hópur vísindamanna og fagfólks sem býr yfir sérþekkingu allt frá líffræði, búfræði og matvælafræði yfir í framleiðslu-, ferla- og vélaverkfræði. Þekkingarsvið hópsins spannar virðiskeðjuna allt frá slátrun til pökkunar og hefur hópurinn getið sér gott orð á alþjóðavettvangi. Velgengni Marel í vöruþróun á jafnframt rætur sínar að rekja til náins samstarfs við viðskiptavini, háskóla og rannsóknarstofur víða um heim. Í fiskiðnaði fer stærsti hluti vöruþróunar fram með íslenskum viðskiptavinum.

Rannsóknir í þágu fiskiðnaðar Í rannsóknarstarfi leggur Marel áherslu á mikilvægi þess að úskýra

Nýjustu meðlimir rannsóknarteymis Marel: Kristín Líf Valtýsdóttir og Kristín Anna Þórarinsdóttir.

virkni ólíkra þátta eða aðferða og samspil þeirra. Grundvallaratriði í rannsóknarstarfi er að skilja og út-

skýra „hvers vegna sumir hlutir „virka“ en aðrir ekki. Á þeim grunni verður til verðmæt þekking sem nýt-

Sjómennt – fræðslusjóður sjómanna og útgerðarfélaga

Átt þú rétt á styrk? Félagsmenn Sjómenntar sem unnið hafa í að minnsta kosti sex mánuði á síðastliðnum tólf mánuðum geta sótt um styrk til félagsins: starfstengt nám eða námskeið tómstundastyrkir • meirapróf • kaup á hjálpartækjum vegna lestrar- eða ritörðugleika • •

Samtök atvinnulífsins (SA), Landssamband íslenskra útvegsmanna (LÍÚ) og Sjómannasamband Íslands (SSÍ) standa að Sjómennt.

Kynntu þér rétt þinn á www.sjomennt.is

LANDSSAMBAND ÍSLENSKRA ÚTVEGSMANNA

SJÓMANNASAMBAND ÍSLANDS

Sjómennt – Tækniskólinn, skóli atvinnulífsins – Háteigsvegi – 105 Reykjavík – sími 514 9000

ist við vöruþróun nýs hátæknibúnaðar og lausna fyrir fiskiðnaðinn. Dæmi um slíka þekkingaröflun eru rannsóknir á fiskbeinum og vöðvafestingum og áhrif dauðastirðnunar á stýringu kæli- og vinnsluferla. Með rannsóknum og öflugri samvinnu við fiskiðnað er hægt að greina ný tækifæri og þróa lausnir yfir í hátæknivörur sem marka tímamót fyrir greinina. Hátæknibúnaður á borð við flæðilínur, sjálfvirka laxasnyrtingu, frysta, ofurkæli fyrir bolfisk (SuperChiller) og sjálfvirkan beinhreinsibúnað fyrir lax (Automatic Pinbone Removal), er ágætt dæmi. Allt eru þetta nýjungar sem hafa leitt til aukinnar verðmætasköpunar og framfara í vinnsluferlum fiskiðnaðarins.

Aukin framleiðni Marel á rætur sínar að rekja til rannsóknarverkefnis innan Raunvísindastofnunar Háskóla Íslands þar sem þróuð var tölvuvog fyrir íslenskan fiskiðnað. Marel vogin stuðlaði að hagkvæmni í fiskvinnslu bæði til sjós og lands. Þótt vöruframboð Marel hafi aukist til muna og fyrirtækið þjónusti nú jafnframt kjöt og kjúklingaiðnað er markmiðið enn

hið sama: Að vörur fyrirtækisins auki hagkvæmni og skilvirkni í rekstri viðskiptavina. „Við munum áfram, í samræmi við þarfir markaðarins, starfa markvisst að vöruþróun hátæknibúnaðar og lausna er auka framleiðni innan iðnaðargreinanna og íslenskur fiskiðnaður mun njóta góðs af þeim nýjungum,“ segir Kristján Hallvarðsson, framkvæmdastjóri vöruþróunar Marel. marel.is


SÓKNARFÆRI | 19

PIPAR\TBWA • SÍA • 112444

Hafið býr yfir Hundrað Hættum

Öryggistæki sjófarenda eru frá Garmin. Sjón er sögu ríkari. Þú finnur næsta Garmin söluaðila á garmin.is

Ögurhvarfi 2, 203 Kópavogi | S: 577 6000 | www.garmin.is


20 | SÓKNARFÆRI

Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda:

Makríllinn kærkominn fyrir smábátana „Jú, það er óhætt að segja að þetta sé sumarið sem makrílveiðin hefur verið að gera sig hjá smábátasjómönnum. Vissulega er aflinn misjafn hjá þeim sem fengu leyfi til makrílveiða en það eru mun fleiri en áður að fiska makrílinn. Þarna spilar saman meiri gengd af makrílnum á grunnslóðina en ekki síður aukin reynsla í þessum veiðum. Enda sýnir sig að þeir sem hafa mestu reynsluna í makrílveiðunum hafa náð bestum árangri. Þessar veiðar eru mjög kærkomnar fyrir smábátaútgerðina,“ segir Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, en dæmi er um báta úr röðum smábátamanna sem fiskað hafa vel á annað hundrað tonn af makríl í sumar. Örn segist reikna með að heildaraflinn í sumar verði um 1200 tonn hjá smábátunum.

Besta hráefnið

Örn Pálsson, framkvæmdastjóri LS.

ÍSLENSKA / SIA.IS / FJA 49297 02/10

„Staðreyndin er sú að makríllinn af smábátunum er eftirsóttur vegna hráefnisgæðanna og því er auðvelt að selja aflann. Flestir eru bátarnir í samningum við vinnslur en hann er fyrst og fremst flakaður og frystur til útflutnings,“ segir Örn. Aðspurður segir hann veiðar smábáta á makríl hafa verið fyrir sunnan og suðvestan landið en eins og fram hefur komið í fréttum varð þó vart við göngur nokkuð víða um land í sumar. Auknar göngur gefa vísbendingar um að makríllinn sé kominn í göngumynstur á grunnslóðinni að

Hafnarsjóður Fjarðabyggðar

HAFNARÞJÓNUSTA EINS OG HÚN GERIST BEST! Þegar lagst er að bryggju er ómetanlegt að eiga í vændum hafnarþjónustu sem mætir öllum þörfum skips og áhafnar. Njótið stunda milli stríða á höfnunum í Fjarðabyggð. Við tökum vel á móti ykkur. Löndunarþjónusta Ísverksmiðja Kæligeymsla Frystigeymsla Vélaverkstæði Veiðarfæraþjónusta Rafeindaþjónusta Olíuafgreiðsla Flutningar Afþreying Verslanir Bankaþjónusta Læknisþjónusta

Mjóifjörður Norðfjörður Eskifjörður Reyðarfjörður

Fáskrúðsfjörður Stöðvarfjörður

Smábátarnir hafa margir gert það mjög gott í sumar á makrílnum.

FJARÐABYGGÐ

FJARÐABYGGÐ

Sími 470 9000 - Bréfasími 477 1771 Netfang fjardabyggd@fjardabyggd.is Veffang www.fjardabyggd.is

sumarlagi sem smábátasjómenn geti nýtt sér í auknum mæli á komandi árum. „Já, við ætlum okkur tvímælalaust stærri hluti í makrílveiðum á næstu árum. Veiðarnar munu núna verða 1200-1300 tonn en ég vonast til að sjá þá tölu um 3000 tonn innan fárra ára. Þetta eru veiðar sem henta smábátunum vel og óumdeilt að þeir skila þessu hráefni bestu að landi,“ segir Örn. Hann segir lög um strandveiðar þannig úr garði gerð að þeim sé ekki heimilt að stunda makrílveiðar meðan á strand-

veiðum stendur „en það mætti vel hugsa sér að þegar bátar hafa náð strandveiðikvóta sínum í ágúst geti þeir skipt yfir á makrílinn. Það er mjög ánægjulegt að sjá árangurinn hjá smábátunum í makrílveiðunum í sumar og hvernig menn hafa miðlað sín á milli reynslu og ráðum. Veiðarnar styrkja reksturinn hjá mörgum smábátamönnum og eru því fagnaðarefni,“ segir Örn. smabatar.is


SÓKNARFÆRI | 21

Leiðandi framleiðandi á hitamyndavélum til sjós og lands viðhald - eftirlit - öryggi FLIR hitamyndavélar hafa sannað gildi sitt varðandi fyrirbyggjandi viðhald um borð í íslenskum fiskiskipum. Hitamyndavélar sýna heildstæða hitamynd af t.d. legum, kælikerfum, glussalögnum, rafkerfum, tengiskápum og töflum. Hitamyndavélar henta vel til skoðunar á einangrun lesta og tanka. Með FLIR hitamyndvélum kemur hugbúnaður til skýrslugerðar, þar sem hægt er að greina myndir, sjá breytingar og koma þeim t.d. inn í viðhaldsvaka. Eiríkur Dagbjartsson útgerðarstjóri segir: “ Við erum nýfarnir að nota FLIR hitamyndavélar og eru þær strax búnar að sanna sig um borð í frystitogurunum. Við höfðum um tíma verið að leita að talsverðum leka á milli klæðninga á millidekki án árangurs. Eftir að við fengum hitamyndavél var prófað að ganga með hana um dekkið. Nánast samstundis kom í ljós hitaútstreymi í suðu sem var sprungin og sáum við jafnframt þynningu á dekkinu sem skipt var um í leiðinni. Ég er ekki í nokkrum vafa um að hitamyndavélar eigi eftir að koma að miklu gagni um allt skip, miðað við það sem við höfum séð. Þessi tækni getur flýtt verulega fyrir í leit að bilunum eða við fyrirbyggjandi viðhald og sparað þannig bæði tíma og kostnað.”

FLIR hitamyndavélar auka öryggi og veita skipstjórnarmönnum sýn í niðamyrkri. Allt umhverfi skipsins sést mjög vel óháð birtu, svo sem sjólag, baujur, bátar, land, reköld, ísrönd, lagnaðarís, straum og hitaskil. Maður í sjó sést mjög vel sem getur skipt sköpum ef óhapp verður. Guðmundur Bjarnason skipstjóri segir;”get ekki hugsað mér að vera án hitamyndavélarinnar þar sem straumskil og jafnvel pönnuköku-ís sést svo greinilega að siglingin verður leikur einn í kolniða myrkri þar sem íshröngl sést vel sem það gerir ekki í ratsjá. Ísrönd og stórir jakar sjást mun fyrr í hitamyndavélinni en í ratsjá, við sjáum borgarísjaka í 10 til 12 sjómílum og hitaskil frá þeim í um 20 sjómílur.” Guðmundur segir einnig “jafnvel í mikilli slyddu er FLIR hitamyndavélin fljót að bræða af sér ef henni er snúið undan veðri smástund”.

Síðumúla 28 - 108 Reykjavík - - sími: 510 5100 - www.ismar.is


22 | SÓKNARFÆRI

Stórhuga fyrirtæki í fámennu samfélagi

Árið 2007 var nýsköpun á landsbyggðinni ekki í brennidepli. Það fór því ekki mikið fyrir sjávarlíftæknisetrinu BioPol, sem var stofnað á Skagaströnd árið 2007. Fyrirtækið er að öllu leyti í eigu Sveitarfélagsins Skagastrandar en undirritaður var samstarfssamningur við Háskólinn á Akureyri á fyrstu stigum starfseminnar. Halldór Gunnar Ólafsson var ráðinn sem framkvæmdastjóri. Fyrst um sinn var hann eini starfsmaður fyrirtækisins en í dag starfa þar átta manns við ýmis rannsóknarstörf sem snúa að lífríki hafsins. „Hér eru störf fyrir hámenntaða sérfræðinga, háskólanema og jafnframt ófaglært rannsóknarfólk sem hefur fengið þjálfun til ákveðinna starfa. Hugmyndafræðin á bak við starfsemi félagsins er sú að við reynum að koma auga á nýjar leiðir eða tækifæri til hagnýtingar á sjávarlífverum og öflum almennrar þekkingar á lífríki hafsins. Í framtíðinni er síðan gert ráð fyrir að út frá niðurstöðum rannsóknarverkefna geti orðið til atvinnustarfsemi,“ segir Halldór.

Halldór Gunnar Ólafsson, framkvæmdastjóri BioPol með myndarlega grásleppu.

Hrognkelsarannsóknir í samstarfi við veiðimenn Eitt stærsta verkefnið sem BioPol hefur sinnt eru rannsóknir á hrognkelsi. Markmiðið er að afla frekari þekkingar á líffræði og hegðunarmynstri hrognkelsa ásamt því að leita frekari leiða til nýtingar á tegundinni. „Við höfum merkt um tíu þúsund grásleppur síðan við byrjuðum á þessu verkefni og reynum þannig að kortleggja farleiðir þeirra. Það skilar okkur upplýsingum um hegðunarmynstur tegundarinnar þegar hún kemur til hrygningar og vísbendingum um hvort hún kemur einu sinni, tvisvar eða oftar til að hrygna. Við höfum fengið mjög góðar endurheimtur á merkjum innan vertíðar, ekki mikið á milli ára en höfum aldrei fengið merki eftir tvo vetur í hafi. Það gefur okkur vís-

Að mörgu þarf að huga við rannsóknir og störfin hjá BioPol eru stundum mjög sérhæfð. Þá þarf jafnvel að leita að starfsfólki utan landsteinanna.

Loftfittings

Camozzi, SMC og John Guest

Starfsmenn BioPol búa allir á Skagaströnd að undanskildum einum sem býr á Sauðárkróki. Fyrirtækið er í samvinnu við Háskólann á Akureyri og nemar frá skólanum hafa unnið að rannsóknum með BioPol.

bendingar um mikil náttúruleg afföll eftir hrygningu og að fiskurinn sé í fæstum tilfellum að hrygna oftar en tvisvar,“ segir Halldór. Verkefnið hefur verið unnið í samstarfi við Hafrannsóknastofnunin, Veiðimálastofnun, Háskólann á Akureyri og Matís. Verkefnið hefur einnig að miklu leyti verið unnið í samstarfi við sjómenn og Halldór segir þá hafa verið mjög jákvæða. „Við kunnum þeim miklar þakkir fyrir þeirra hjálp og samstarf.“

Bati hörpuskeljar hægur

Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

Af öðrum rannsóknum má nefna rannsóknir á hörpuskel, beitukóngi, svifþörungi og ræktun á frumdýrum svo eitthvað sé nefnt. „Við gerðum lítilsháttar úttekt á ástandi hörpuskeljar í samstarfi við tilraunastöð HÍ að Keldum. Árni Kristbjörnsson rannsakaði þær skeljar sem við sóttum í Húnaflóa og það kom í ljós að batinn er fremur hægur eftir sýk-

inguna sem kom upp á sínum tíma,“ segir Halldór. „Við erum núna að gera úttekt á ígulkerjum í Húnaflóa og Skagafirði, það er verkefni sem hófst í sumar. Þar erum við að reyna að átta okkur á þéttleika á einstökum svæðum, hrognagæðum og hvernig hrognafylling breytist eftir árstíðum. Svo höfum við einnig verið að rannsaka bandormssýkingu í ufsa, hvað það er sem veldur og hvort einhver svæði eru verri eða betri en önnur. Fyrstu vísbendingar gefa til kynna að fiskurinn hér fyrir norðan geti verið minna sýktur. Það á hinsvegar eftir að fara í gegnum meira af sýnum til að geta fullyrt eitthvað um það. Þessi tegund bandorms virðist hafa verið lítið rannsökuð hér við land og því verður fróðlegt að sjá hver niðurstaðan verður.“

undanskildum einum búa á Skagaströnd. Skyldi ekki hafa verið erfitt að fá fólk til þess að flytjast til Skagastrandar? „Í upphafi var ég bara einn og það verður að viðurkennast að fyrst um sinn var erfitt að fá fólk hingað enda fyrirtækið ungt og að taka sýn fyrstu skref. Það þurfti sannfæringarkraft til að telja fólki trú um að verkefnið væri gott og áhugavert. Eftir fjármálahrunið hefur þetta gengið mun betur. Við höfum einnig ráðið sérfræðinga að utan þegar erfiðlega hefur gengið að fá innlent starfsfólk. Fyrirtækið er orðið þónokkuð þekkt í okkar geira núorðið svo þetta helst allt í hendur. Það er alltaf erfitt að koma nýju fyrirtæki á fót en þetta hefur gengið vel hingað til og við höfum verið að styrkjast faglega frá ári til árs,“ segir Halldór Gunnar.

Þurfti sannfæringarkraft

biopol.is

Allir starfsmenn fyrirtækisins að


SÓKNARFÆRI | 23


24 | SÓKNARFÆRI

Traust Þekking ehf. hefur framleitt fiskvinnsluvélar í yfir 30 ár:

Aðalsmerkið er sérlausnir fyrir viðskiptavinina „Hér höfum við gott rými fyrir framleiðsluna, aðgang að góðu starfsfólki og þetta er því ekki síðra en að vera með framleiðsluna á höfuðborgarsvæðinu,“ segir Trausti Eiríksson, framkvæmdastjóri fyrirtækisins Traust Þekking ehf. sem flutti í fyrra starfsemi sína frá Reykjavík og byggði framleiðsluhúsnæði á jörðinni Lækjarkoti, skemmt norðan við Borgarnes. Traust á sér langa sögu í framleiðslu vélbúnaðar fyrir sjávarútveg, bæði landvinnslufyrirtæki og skip, kjötvinnslu og fleiri iðngreinar. Fyrirtækið var stofnað árið 1979 og frá upphafi hefur vélbúnaður fyrir sjávarútveg verið snar þáttur í framleiðslunni. Sala á erlenda markaði stendur að baki yfir næstum 100% af veltu fyrirtækisins í dag.

Unnið náið með viðskiptavininum „Við erum eingöngu í sérlausnum og hér er því enginn lager eða fjöldaframleiðsla. Við störfum gjarnan mjög náið með viðskiptavinum okkar, förum með þeim yfir það sem hugmyndin er að leysa með tæknibúnaði og útfærum síðan vélbúnaðinn í hverju og einu tilviki,“ segir Trausti og svarar því aðspurður játandi að líkast til sé búnað frá Traust að finna í velflestum fiskvinnslum landsins. Fyrirtækið var til að mynda í fararbroddi í innleiðingu vélbúnaðar í saltfiskvinnslu og framleiddi t.d. sprautusöltunarvélar og svokallaða saltdreifara sem segja má að hafi leyst mannshöndina og saltskófluna af hólmi. Líkt og í saltfiskvinnslunni hefur Traust þróað og framleitt ýmsan búnað fyrir fiskþurrkanir. „Okkar styrkur hefur alltaf legið í því að við erum ekki stórt fyrirtæki og eigum þar af leiðandi auðveldara með að sveigja framleiðsluna betur að séróskum hvers og eins viðskiptavinar. Og að sama skapi er auðvelt fyrir okkur að þróa, breyta og betrumbæta með hverju verkefni. Þetta kunna okkar viðskiptavinir að meta,“ segir Trausti.

Afskurðinum sprautað í flökin Ein af nýjustu lausnum Traust er tækjabúnaður sem heitir á ensku Easy Inject eða „auðsprautun“ en þessi búnaður vinnur afskurð í flakavinnslu í blöndu sem síðan er sprautað í fiskflökin. „Afskurðurinn er mjög gott hráefni sem við erum með þessu móti að koma á verðmætara form en áður, án þess að hafa áhrif á gæði fiskflakanna. Enda hefur sýnt sig að kaupendur flakanna eru mjög ánægðir með þessa vöru. Einkunn í blindsmökkun á flökum með auðsprautun hefur líka verið mjög góð. Þó við höfum ekki fundið þessa tækni upp þá er vélbúnaðurinn dæmi um hvernig við höfum útfært hana á hagkvæman hátt fyrir notendur,“ segir Trausti.

Trausti Eiríksson við hrognabúnað sem fyrirtæki hans smíðaði.

Skelflokkari í smíðum á gólfinu hjá Traust.

Fimmtán starfsmenn eru nú hjá Traust í Lækjarkoti við Borgarnes og þar er unnið að öllum verkþáttum;

Skelsjóðari tekur á sig mynd á verkstæðisgólfinu í Lækjarkoti í Borgarfirði.

allt frá hugmynd, teikningum, smíði til samsetningar og frágangs vélanna.

traust.is

Friðrik A. Jónsson og Marás flytja í stærra húsnæði Fyrirtækin Friðrik A. Jónsson og Marás eru öflug þjónustu- og sölufyrirtæki sem þjóna sjávarútveginum og selja m.a. SIMRAD siglingatæki og YANMAR vélar sem reynst hafa frábærlega við íslenskar aðstæður. Fyrirtækin eru í eigu sömu aðila og sérhæfir Marás sig í vélbúnaði og Friðrik A. Jónsson í siglingatækjum. Árið 2007 keypti Marás Friðrik A. Jónsson en til gamans má geta þess að fyrirtækið er 70 ára á árinu. Með þeirri viðbót var hægt að þjónusta bæði vél og brú, allt á einum stað. Starfsemin hefur aukist jafnt og þétt, en mikil áhersla er lögð á þjónustu, gæði og viðurkenndan búnað fyrir atvinnubáta, sem og aðra báta. „Hvað þjónustuna varðar þá er allt okkar starfsfólk með margra ára reynslu til sjós og lands og einnig reynum við að eiga sem flest á lager því það er slæmt fyrir útgerðarmenn

Starfsmenn fyrirtækjanna þriggja fyrir framan nýju höfuðstöðvarnar en með flutningnum í Garðabæ tvöfaldast húsnæðið sem fyrirtækin hafa yfir að ráða.

Það er mun rýmra um fyrirtækin Friðrik A. Jónsson, Marás og Artic Sport í nýjum björtum húsakynnum að Miðhrauni 13 í Garðabæ.

að bíða lengi eftir varahlutum. Þetta kallar að sjálfsögðu á mikið pláss og eftir að við bættum við okkur umboði fyrir Arctic Cat vélsleða og fjórhjól þá sprengdum við endanlega af okkur húsnæðið í Akralindinni,“ segir Guðmundur Bragason framkvæmdastjóri. Um miðjan ágúst fluttu fyrirtækin öll úr Kópavoginum að Miðhrauni 13 Garðabæ í mun stærra og hentugra húsnæði.

Þar er mun betri aðstaða á rafeindaog vélaverkstæðum, auk sýningarsalar og stærra lagerrýmis sem ekki veitti af því hluti af lagernum var kominn í Hafnarfjörð. „Miðhraunið í Garðabæ er mun betur í sveit sett gagnvart samgöngum en gamla staðsetningin í Kópavogi,“ segir Guðmundur. faj.is - maras.is


SÓKNARFÆRI | 25


26 | SÓKNARFÆRI

Eyjablikk í Vestmannaeyjum:

Annatími í skipaþjónustu milli vertíða því hann hætti á sjónum menntaði hann sig í véliðnfræði og rekstrarfræði og hefur unnið hjá Vestmannaeyjabæ frá árinu 2008. „Sjávarútvegurinn er öflugur hér í Vestmannaeyjum og þarf á mikilli þjónustu að halda í viðhaldi ýmiskonar. Það má því segja að annríkistími okkar í skipaflotanum sé þegar hægist á í útgerðinni milli vertíða. Verkefnin eru fjölbreytt, viðhald á búnaði, almenn járnsmíði, smíði á færiböndum eða öðrum minniháttar íhlutum og búnaði. Síðan er einnig mikið um verkefni í landvinnslunni og það sama gildir um þau fyrirtæki og skipin að mikils er um vert að geta gengið að þjónustu líkt og við veitum hér á heimavelli í Eyjum,“ segir Friðrik.

Verkefni í Noregi og á Kanaríeyjum

Miklu skiptir fyrir sjávarútveginn í Vestmannaeyjum að geta sótt þjónustu á borð við þá sem Eyjablikk veitir á heimavelli, segir Friðrik Björgvinsson, framkvæmdastjóri fyrirtækisins.

„Okkar þjónusta við sjávarútveginn er mjög stór hluti verkefna Eyjablikks,“ segir Friðrik Björgvinsson,

framkvæmdastjóri Eyjablikks í Vestmannaeyjum, en hann tók við stjórnartaumum fyrirtækisins þann

1. september síðastliðinn. Friðrik er öllum hnútum kunnugur í sjávarútvegi eftir áratuga sjómennsku en frá

Eyjablikk hefur ekki aðeins komið við sögu í sjávarútvegstengdum verkefnum hérlendis. Fyrirtækið hefur þannig verið með starfsmenn í viðhaldsverkefnum á Kanaríeyjum fyrir útgerð Kötlu Seafood, dótturfyrirtæki Samherja. Þá framleiddi Eyjablikk flokkunaraðstöðu og innmötunarkerfi fyrir fiskþurrkun á Træna í Noregi. Einnig hefur Eyjablikk verið að hreinsa loftræstikerfi í stofnunum og skipum á síðustu árum sem er mikil lýðheilsubót af fyrir alla starfsmenn.

„Þannig er það í þessum bransa að eitt leiðir af öðru og við eigum tækifæri til frekari vaxtar bæði hér heima og erlendis. Við höfum hins vegar viljað stíga skrefin markvisst og yfirvegað enda er mest um vert að tryggja að þjónustan sé alltaf eins og best verður á kosið og verkin af hæstu gæðum,“ segir Friðrik en hjá Eyjablikki eru 14 starfsmenn í dag. „Við höfum verið að fjölga starfsmönnum undanfarin ár og ég reikna með að sú þróun haldi áfram. Bæði er nóg að gera í viðhaldsþjónustunni og áhugi fyrir að skoða frekari þróun og framleiðslu á búnaði,“ segir Friðrik. eyjablikk.is


SÓKNARFÆRI | 27

Íslenskt framleiðsla í 68 ár RB dýnurnar eru íslensk framleiðsla. Framleiddar í öllum stærðum. Gæðadýnur fyrir íslenska sjómenn. Seljum einnig svamp-, latex- og þrýstijöfnundýnur. Fást í öllum stærðum.

Opið virka daga 09:00 til 18:00 / laugardaga 10:00 til 14:00


28 | SÓKNARFÆRI

Klettur – sala og þjónusta ehf. við Sundahöfn:

Allt frá handlyfturum upp í stórar skipavélar „Þjónusta við sjávarútveginn er umtalsverður þáttur í okkar starfsemi og á því sviði, líkt og mörgum öðrum, búum við yfir bæði sérþekkingu í ráðgjöf og sölu fyrsta flokks tækjabúnaðar sem og alhliða þjónustu í viðgerðum og eftirliti. Það á við hvort heldur við tölum um vélbúnað skipa, bátavélar eða tæki í landvinnslu,“ segja þeir Bjarni Arnarson og Rúnar J. Hjartar, sölustjórar hjá Kletti við Sundahöfn í Reykjavík. Með stofnun Kletts á grunni vélasviðs Heklu árið 2010 varð til fyrirtæki sem byggir ekki einvörðungu á víðtækri þekkingu starfsmanna heldur hélt áfram sölu-, varahluta- og viðgerðarþjónustu fyrir mörg þekktustu merkin í vélbúnaði í sjávarútvegi, jafnt sem öðrum greinum atvinnulífsins. Þar má nefna Caterpillar og Scania í skipavélum og -rafstöðvum en fyrirtækið er það eina hér á landi sem hefur viðurkenningu í þjónustu á Scana-Volda gírbúnaði fyrir stór skip og sömuleiðis er það einnig með viðurkenningu í þjónustu við búnað frá ZF sem framleiðir m.a. bátagíra og búnað fyrir stærri ökutæki. „Það má því með sanni segja að þegar kemur að vélbúnaði báta- og skipaflotans höfum við lausnir á öllum sviðum með viðurkenndum og vönduðum búnaði sem stenst íslenskar aðstæður og kröfur,“ segir Bjarni.

Lyftarar útfærðir fyrir erfiðustu aðstæðurnar Í lyftaraþjónustu Kletts reynir einmitt á það síðastnefnda; krefjandi aðstæður fyrir búnaðinn. Rúnar stýrir lyftarasölu hjá Kletti og eru landvinnslufyrirtækin umtalsverður viðskiptavinahópur. „Við erum núna að bjóða nýja línu í svokölluðum 48 volta rafmagnslyfturum sem eru betur hann-

Klettur er við Sundahöfn í Reykjavík og skipin geta þannig í orðsins fyllstu merkingu lagst að hlið fyrirtækisins þegar þau þurfa á þjónustu að halda.

Söluteymi Kletts. Frá vinstri: Bjarni Arnarson, sölustjóri Scania, Snorri Árnason, sölustjóri vinnuvéla, Rúnar J. Hjartar, sölustjóri lyftara og loftpressa og Karl Geirsson, sölustjóri CAT aflvéla.

aðir og útfærðir en gengur og gerist – sérstaklega til að standast rakann, hitasveiflurnar og ekki síst saltið sem víða er í fiskvinnsluhúsunum. Bæði er þá um að ræða breytingar sem framleiðendur hafa gert á lyfturunum, svo sem með betri vatnsvörn, betri bremsubúnaði og fleiru. Því til viðbótar gerum við oft ýmsar breytingar á lyfturunum fyrir viðskiptavini þar sem aðstæður eru mjög krefjandi, t.d. að skipta um tengi, smíða hlífar og þess háttar. Allt miðar þetta að því að tækin standist kröfur um þrifnað í matvælavinnslu og að þau endist sem best,“ segir Rúnar. Önnur sérhæfing hjá Kletti er sala á ryðfríum léttitækjum frá ULMA sem henta vel í því kröfuharða umhverfi sem matvæla- og fiskiðnaðurinn er.

Sundahöfn í Reykjavík og eru t.d. aðeins 100 metrar að viðlegukanti. „Þessi staðsetning er mjög ákjósanleg í skipaþjónustunni og við höfum fengið skip hingað til okkar í bæði smærri og stærri viðhaldsverkefni. Það sparar útgerðum mikinn

Tækniþekking á heimsmælikvarða „Hjá okkur starfa 28 tæknimenn og eru þeir tæpur helmingur starfsliðs Kletts. Þessi hópur býr yfir sérþekkingu og fer um allt land í þjónustu við vélbúnað, hvort heldur sem eru

Sjóþolnir olíukælar og varmaskiptar

Smiðjuvegi 66 • 200 Kópavogi Sími 580 5800 • www.landvelar.is

lyftarar eða vélbúnaður skipa. Við höfum líka annast verkefni erlendis, bæði í tengslum við íslenskar útgerðir en einnig vegna þess hversu mikilli þekkingu við búum yfir hér innan húss,“ segir Bjarni en Klettur er staðsettur í Klettagörðum við

tíma og er til hagræðis að geta þannig lagt skipunum beinlínis upp að húsvegg hjá þjónustuaðilanum,“ bætir hann við. klettur.is

Humarsoðið frá Höfn vekur áhuga í Danmörku Humarsoð Kokksins frá Jóni Sölva Ólafssyni, matreiðslumanni hjá Mathúsinu ehf. á Höfn í Hornafirði er nú orðið að útflutningsvöru. Fyrstu tilraunasendingar hafa þegar farið til Danmerkur en fyrir utan þann markað er horft til þess að kynna þetta sælkerahumarsoð fyrir matgæðingum og neytendum í Bretlandi, Frakklandi og á Ítalíu. Humarsoðið er afurð sem Jón hefur þróað í samstarfi við matarsmiðju Matís á Höfn og segir Vigús Þórarinn Ásbjörnsson, starfsmaður Matís, mjög spennandi að sjá hvernig útflutningsverkefnið komi til með að þróast á næstu mánuðum. „Soðið hefur skapað sér gott orð og er eftirsótt á innanlandsmarkaði. Það var því rökrétt framhald að láta reyna á hvort möguleikar væru í útflutningi á þessari vöru. Liður í því verkefni hefur verið að hanna nýjar umbúðir utan um afurðina sem munu einnig verða notaðar á innanlandsmarkaði nú fyrir jólin. En það verður virkilega áhugavert að sjá hvað gerist í Danmörku, sem verður fyrsti áfanginn í útflutningsverkefninu,“ segir Vigfús. Claus Mayer, eigandi eins þekktasta veitingahúss Kaupmannahafnar, Noma, sem þekkt er fyrir áherslur sínar í norrænni matargerð valdi humarsoðið frá Höfn á vörukynningu þar sem það vakti mikinn áhuga. Humarsoðið er sannarlega sælkeravara og öll markaðssetning miðast við það,“ segir Vigfús og svarar því játandi að möguleikar séu fyllilega fyrir hendi í löndum eins og

Jón Sölvi Ólafsson hefur slegið í gegn með Humarsoði Kokksins.

Frakklandi og Ítalíu þar sem matarmenning á sér djúpar rætur. „Já, svo sannarlega. Það er lengri leið að fara inn á markaði eins og Frakkland og því völdum við að horfa fyrst til Danmerkur. Taka eitt skref í einu - líkt og einkennt hefur þetta verkefni hjá Jóni Sölva allt frá byrjun. Vonandi taka erlendir markaðir þessari gæðavöru jafn fagnandi og íslenski markaðurinn hefur gert,“ segir Vigfús. matis.is


H V Í TA H Ú S I Ð / S Í A

12-1944

SÓKNARFÆRI | 29

FAKTORING BRÚAR BILIÐ

Faktoring opnar fyrir ný tækifæri í fjármögnun fyrirtækja og liðkar fyrir rekstri þeirra með betra fjárstreymi. Þjónustan gefur kost á fjármögnun í gegnum útistandandi viðskiptakröfur og brúar þannig bilið á milli lánsviðskipta og staðgreiðslu. Útistandandi kröfur verða handbært fé Betra flæði lausafjár Fjármögnun í samræmi við vöxt þíns fyrirtækis Aðstoð við innheimtu krafna Greiðslufallstrygging Þú færð nánari upplýsingar hjá sérfræðingum Faktoring hjá Arion banka í síma 444 7000 eða á arionbanki.is/fyrirtaeki.


30 | SÓKNARFÆRI

Maritec kynnir nýja útgáfa af Wise Analyzer greiningartóli og viðbót fyrir sjávarútveginn:

Enn betri yfirsýn með WiseFish Wise sérlausnir Maritech á sviði viðskiptagreindar veita fjölbreytta möguleika á að fylgjast með og greina upplýsingar fyrir stjórnendur í rauntíma. Um er að ræða sérhannað umhverfi fyrir úrvinnslu gagna og miðlun verðmætra upplýsinga. Maritech hefur í þróun sinni sérstaklega tekið mið af þörfum sjávarútvegs, enda er WiseFish ein af lausnum fyrirtækisins á þessu sviði. Wise lausnirnar vinna jafnt á raungögnum sem og OLAP teningum með vöruhús gagna sem millilag og auðvelda ákvarðanatöku, ásamt því að veita betri yfirsýn yfir reksturinn. Jón Heiðar Pálsson, sviðsstjóri sölu- og markaðssviðs Maritech segir úrvinnslu gagna og skýrslugerð hafa verið helsta höfuðverk stjórnenda um árabil og kostað mikinn tíma og peninga. „Með Wise Analyzer, einni vinsælustu vöru Maritech, verður skýrslugerð leikur einn og notandinn býr til eigin skýrslur og úttak án fyrirhafnar,“ segir Jón Heiðar. Wise Analyzer gerir stjórnendum kleift að hanna nýjar skýrslur og gera úttak á gögnum á augabragði án þess að kalla þurfi til sérfræðinga og forritara í hvert skipti. Með Wise Analyzer gefst aðgangur að öllum töflum og reitum í WiseFish. Þannig getur notandinn sett upp og hannað eigin úttak, endurraðað reitum, flokkað og afmarkað hvað hann kýs að sjá út úr kerfinu. Þegar skýrslan hefur verið skilgreind og sett upp eins og hentar er hún vistuð

Starfsfólk Maritech á Akureyri í sjávarútvegslausnum, ásamt Jóni Heiðari Pálssyni, sviðsstjóra sölu- og markaðssviðs Maritech. Frá vinstri: Halldór Lind Guðmundsson, Hafþór Ingi Heimisson, Hannes Kristjánsson, Eva Hlín Dereksdóttir og Jón Heiðar.

Tilbúnar greiningar á WiseFish gögn þar sem notandinn getur breytt aðlagað og búið til sínar eigin skýrslur, t.d. eftir birgðahreyfingum eða hráefnum, líkt og hér sést.

og aðgangsstýringar valdar, en með því er hún orðin aðgengileg fyrir alla þá notendur sem við á.

Viðbætur fyrir WiseFish Í WiseFish er mikil þörf á greiningum s.s. fyrir kvóta, framlegð, ráð-

stöfun, löndun, nýtingu, gæði og aldursgreiningu birgða, þar sem enginn vinnur á sama hátt. Því er sveigjanleiki Wise Analyzer lykillinn að rauntímaúrvinnslu gagna sem tryggir yfirsýn yfir reksturinn og að ákvarðanir séu teknar í rauntíma. Þær greiningar sem eru í boði fyrir staðlaða útgáfu af Wise Analyzer eru m.a. framleiðslugreining, kvótagreining, birgðagreining, veiðiferðagreining, sölusaga, framlegð, gæði, löndun, launagreining og fjárhagsgreining. Wise Analyzer er tekur

aðeins nokkrar mínútur í uppsetningu og er hægt að nálgast beint af vefsíðu Maritech. Lausnin er notendavæn og keyrir beint með stöðluðu kerfi WiseFish. Ný útgáfa af WiseFish hefur verið í þróun undandarin ár og segir Jón Heiðar að hún komi út í haust fyrir NAV 2009, hlutverkamiðaðan biðlara. maritech.is

Ert þú að nýta

möguleika þína? Endurmenntunarskóli Tækniskólans býður upp á fjölbreytt úrval námskeiða sem auka atvinnuréttindi þín en einnig skemmtileg tómstundanámskeið við allra hæfi. Skipstjórn - vélstjórn ARPA ratsjárnámskeið • ECDIS rafrænt sjókorta- og upplýsingakerfi • Endurnýjun skipstjórnarréttinda • GMDSS GOC • GMDSS ROC • Hásetafræðsla – aðstoðarmaður í brú • IMDG endurnýjun • Skemmtibátanámskeið fjarnám • Smáskipanámskeið staðarnám (áður pungapróf) • Smáskipanámskeið fjarnám (áður pungapróf) • Smáskipavélavörður – vélgæslunámskeið • SSO og CSO öryggisnámskeið •

Tómstundanámskeið Bókband GPS staðsetningartæki og rötun • Húsgagnaviðgerðir • iPhone/iPad námskeið • Leikhúslýsing fyrir áhugaleikhús • Ljósmyndanámskeið • Málmsuða • Margmiðlunarnámskeið • Myndlistarnámskeið • Myndvinnsla í Photoshop • Steinaslípun • Útskurður í tré • •

Skráning og nánari upplýsingar www.tskoli.is/namskeid | endurmenntun@tskoli.is | sími 514 9602 www.tskoli.is


SÓKNARFÆRI | 31


32 | SÓKNARFÆRI

Við skorum á stjórnvöld að standa v Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf. - sjálfbær nýting sjávarauðlinda

Sjómannafélag Eyjafjarðar

Vi›arhöf›a 6 - Reykjavík

Loðnuvinnslan hf. Fáskrúðsfirði


SÓKNARFÆRI | 33

vörð um rétt Íslands sem strandríkis Gullberg hf. Langatanga 5 710 Seyðisfjörður

Sigurbjörn ehf. Grímsey


34 | SÓKNARFÆRI

Nýtt bætiefni skilar umtalsverðum eldsneytissparnaði

„PD-5 Boost bætiefnið dregur úr rekstrarkostnaði, sótið hreinsast úr vélunum, þær verða þýðgengari og þannig er lagður grunnur að því að draga úr eldsneytiseyðslu. Þegar um skip er að ræða spila margir þættir inn í eldsneytiseyðsluna en við sjáum mýmörg dæmi um t.d. vinnuvélar í landi þar sem umtalsverður eldsneytissparnaður hefur orðið með notkun PD-5. Ég hef í mínu fyrra starfi, sem útgerðarstjóri, oft fengið kynningu á bætiefnum fyrir eldsneyti sem ekki hafa vakið áhuga minn fyrr en nú með þessu efni. Tölurnar um aukna nýtingu eldsneytisins, aukna orku vélanna, sóthreinsun, minni mengun og fleiri þætti vöktu áhuga minn á PD-5 efninu,“ segir Haraldur E. Jónsson, sölufulltrúi hjá Kemi ehf. Efnið er þar að auki algerlega án allra kemiskra efna og því umhverfisvænt. Hann hefur í starfi sínu fyrir Kemi farið um landið síðustu mánuði og kynnt notkun PD-5 Boost sem fyrirtækið hóf sölu á þann 3. maí á þessu ári.

Einfalt og árangursríkt „Efninu er blandað í geymslutanka eldsneytisins í hlutföllunum 1:2.000 og það byrjar strax að vinna á bakteríum og gróðurmyndun. Eldsneytið verður hreinna og þegar í brunahólfið kemur verður betri bruni og sót hreinsast út. Sprengikraftur eykst og það er hann sem gefur meiri hita til að hreinsa sót úr sprengirými vélanna og afgasleiðum. Sú reynsla sem við höfum fengið í skipavélum, bátavélum, vinnuvélum og yfir 3.500 bifreiðum hér á landi á þessu ári staðfestir þetta. Eldsneytissparnaður er umtalsverður en mismikill eftir aðstæðum,“ segir Haraldur. Kemi kynnti notkun PD-5 hér á landi fyrr á árinu og náði strax eyrum útgerðarfyrirtækja, verktaka og

almennings. Ekki er að undra, miðað við að eldsneytiskostnaður er oft og tíðum einn stærsti útgjaldaliður útgerða og verktaka. Haraldur segir að eldsneytissparnaður hafi sýnt sig í flestum tilfellum á bilinu 10-20% og munar um minna. Hann segir notkun efnisins mjög einfalda.

Vinnur með öllum gerðum jarðefnaeldsneytis

Haraldur E. Jónsson, sölufulltrúi hjá Kemi ehf. með brúsa af PD-5 Boost. „Við erum í öllum tilfellum að tala um sparnað í rekstri en augljóslega er ávinningurinn mestur hjá þeim sem nota mikið eldsneyti.“ Mynd: LalliSig.

„PD-5 er ætlað til nota með bensíni, dísel eða bio-dísel og einfalt er að blanda því í réttum hlutföllum í eldsneytisgeyma. Notkun PD-5 útheimtir því ekki neinn frekari búnað en sér til hagræðis hafa stærri skipin komið sér upp kútum með efninu til íblöndunar. Nota má efnið jafnt á heimilsbílinn sem stærstu skipavélar. „Við erum í öllum tilfellum að tala um sparnað í rekstri en augljóslega er ávinningurinn mestur hjá þeim sem nota mikið eldsneyti. Einnig vegur mjög þungt að lengja endingartíma vélanna og draga úr viðhaldskostnaði. Að okkar mati sýnir reynslan því ótvírætt að notkun PD-5 skilar góðum ávinningi,“ segir Haraldur. kemi.is

Segulómun beitt á saltfiskinn Nýju verkefni hefur verið hleypt af stokkunum með stuðningi AVS sjóðsins þar sem m.a. verður beitt segulómun til að rannsaka hvernig dreifing salts og vatns í saltfiskvöðvum og mismunandi meðferð hefur áhrif á gæði saltfiskafurða. Að verkefninu standa Matís og íslenskir saltfiskframleiðendur í samstarfi við

Segulómun verður á nýjan hátt beitt til að rannsaka dreifingu salts og vatns í saltfiskvöðvunum.

Allar tegundir beitu Starfsstöðvar Ísfells og Ísnets: • Ísnet Þorlákshöfn - Óseyrarbraut 28 • Ísnet Vestmannaeyjar - Flötum 19 www.isfell.is • Ísnet Húsavík - Barðahúsi • Ísnet Akureyri - Oddeyrartangi • Ísnet Sauðárkrókur - Háeyri 1 • Ísfell / Ísnet Hafnarfjörður Óseyrarbraut 28 • 220 Hafnarfjörður • Sími 5200 500 • isfell@isfell.is

Institut National de la Recherche Agronomique (INRA) í ClermontFerrand í Frakklandi. Verkefnið fékk stuðning AVS sjóðsins til eins árs. Samkvæmt upplýsingum frá Matís má rekja vinsældir íslensks saltfisks á erlendum mörkuðum til mikillar vinnslu- og verkunarþróunar undanfarin ár. „Meirihluti íslenskra saltfiskafurða er seldur til Spánar þar sem blautverkaður saltfiskur er vinsæll og gott verð fæst. Aðrar þarfir eru þó á Portúgals- og Brasilíumarkaði, en þar er eftirspurn eftir þurrkuðum saltfiski meiri. Þessir markaðir eru stórir og því eftirsóknarvert fyrir íslenska framleiðendur að auka hlut sinn á þessum mörkuðum. Til þess þarf þó að vinna að frekari ferlastýringu þurrkunar og útvötnunar miðað við þær söltunaraðferðir sem tíðkast hér á landi. Áætla má að með bestun vinnslu- og verkunarferla allt

frá hráefni til lokaafurðar megi stuðla að gæðaafurð sem hentar þessum nýja markaði fyrir íslenskar saltfiskafurðir. Þá hafa kvartanir borist reglulega um súra vansaltaða hnakka sem rekja má til misdreifingar salts um vöðvann,“ segir í frétt Matís en ætlunin er einmitt að skoða sérstaklega hvernig salt og vatn dreifist um saltfiskvöðvann og hver áhrif meðhöndlunar eru á lokaafurðina. Markmið verkefnisins séu að finna ástæðu þess að áðurnefndir gallar komi upp og koma þannig í veg fyrir þá með bættum verkunaraðferðum.

Nýjung í matvælarannsóknum hérlendis Stuðst verður við nýjustu tækniframfarir innan matvælarannsókna, m.a. segulómun, auk hefðbundinna efna- og eðliseiginleikamælinga. „Segulómun kannast flestir við sem hafa farið í rannsóknir á spítala,

en rannsóknir með tækninni innan matvælarannsókna eru tiltölulega nýjar af nálinni og hafa fram að þessu ekki verið framkvæmdar í íslenskum verkefnum. Í verkefninu verður segulómtæknin notuð til að veita innsýn í uppbyggingu vöðvans og dreifingu vatns og salts um hann með myndrænum hætti. Einn helsti kostur þessarar tækni er að hún hefur engin áhrif á sýnin og þau eru því ólöskuð eftir greiningu. Einnig verða framkvæmdar NMR mælingar, þar sem ítarlegri magnmælingar á áhrif vinnsluaðferða á hreyfanleika og dreifingu salts og vatns, innan sem utan vöðvafrumanna, verða framkvæmdar. Þá verður skoðað hvernig þetta jafnvægi hefur áhrif á gæði saltfiskafurðanna og hvernig megi bæta verkunaraðferðirnar með tilliti til þessa jafnvægis milli vatns og salts í vöðvanum,“ segir í frétt Matís. matis.is


SÓKNARFÆRI | 35

Okkar þekking nýtist þér ...

Allt fyrir kælingu og frystingu og meira til

Bitzer kæli- & frystivélar ofl.

Hraðopnandi iðnaðarhurðir fyrir kæli & frystiklefa ofl.

Eimar & eimsvalar

Ísvélar

Tilbúin kæli- & frystikerfi

North Star ísvélar

Mycom kæli- & frystivélar & varahlutir

Kælivélaolíur

Kæli- & frystiklefar, hurðir & öryggisbúnaður

Iðnaðareiningar fyrir stærri kæli- & frystigeymslur

Plaststrimlahurðir

Kælimiðlar R507, R404, R134 ofl.

www.kælitækni.is og/eða www.kaelitaekni.is Kælitækni Rauðagerði 25 • 108 Reykjavík • Sími 440 1800 • Fax 440 1801 • cooltech@cooltech.is


36 | SÓKNARFÆRI

Nýr fjölgeislamælir frá Sónar:

Meiri fiskur – minni tilkostnaður! Nýverið kom á markaðinn ný útgáfa hins byltingarkennda WASSP dýptarmælis. WASSP F series mælirinn er fáanlegur í 80kHz og 160kHz útgáfu en þessi fjölgeisla dýptarmælir hefur sannað sig um heim allan og er hann kominn í yfir 500 skip, að sögn Guðmundar Bragasonar, sölustjóra Sónar ehf. Hann segir fjölgeislamælinn þegar kominn í línuskip, snurvoðarbáta, humarbáta og uppsjávarskip hérlendis. „Við sjáum aukna möguleika á notkun WASSP í uppsjávarskipum enda hefur WASSP reynst mjög vel við makrílleit og -veiðar. WASSP sýnir makríl, síld og loðnu mjög vel. Það að geta séð 120° þverskurðarmynd í rauntíma undir skipinu á WASSP mælinum gefur skipstjórnanda færi á skjótri ákvarðanatöku. Þegar farið er yfir fiskitorfu eins og makríl sýnir WASSP nákvæmlega hvar torfan er staðsett þannig að hægt er að breyta stefnunni til að staðsetja trollið á besta stað og hámarka aflann,“ segir Guðmundur. Ekki aðeins gefur WASSP mönnum betri mynd af hve stórar fiskitorfur eru heldur hjálpar fjölgeislamælirinn einnig við að kortleggja ný veiðisvæði á miklu fljótlegri hátt en hefðbundnir mælar með einum geisla þar sem hann getur skrásett nokkur hundruð metra rönd í einni yfirferð. WASSP teiknar upp sjávarbotninn með dýpis- og botnhörkuupplýsingum í rauntíma ásamt því að geta sýnt fiskyfirlag bæði í þrívíddar og tvívíddarbotnmynd. Nú er einnig komin svokölluð rannsóknarútgáfa af WASSP á markaðinn með meiri nákvæmni í skráningu botnupplýsinga og kortlagningu þeirra. WAASP S línan er með 224 geisla botnstykki í stað 112 geisla á hefðbundna WASSP F fjölgeislamælinum en báðar gerðir sýna 120° þversniðsmynd í rauntíma undir skipinu. „Við hjá Sónar ehf. höfum mikla trú á að WASSP verði kominn í flest

Þrívíddar botnmynd með fiskyfirlagi.

Guðmundur Bragason, sölustjóri Sónar.

alvöru fiskiskip innan ekki margra ára. Þessi fjölgeislamælir er einfaldur í notkun og gefur skipstjórnanda miklar upplýsingar. Allar valmyndir og leiðbeiningar eru á íslensku og hægt er að tengja WASSP við Olex

og Turbo Tactic til að færa upplýsingar um botn og hörku inn í siglingaforritin,“ segir Guðmundur að lokum. sonar.is

Þversniðsmynd af fiskitorfu undir skipi.

Skipstjórnarskólinn:

Tvö hundruð nemendur í dagskóla og dreifnámi

„Aðsókn í skipstjórnarnám hefur aukist talsvert síðustu ár, en takmörk eru á því hversu mikið við get-

Gufudælur Aflmiklir vinnuþjarkar

HDS 5/11 U/UX 110 bör 450 ltr/klst 1x230 volt

HDS 10/20-4 M 30-200 bör 500-1000 ltr/klst

um stækkað að nemendafjölda. Nokkur atriði ráða þar og þá helst greiðslur miðað við nemendafjölda. Annað er aðstaða en erfitt er að vera með mjög stóra árganga vegna tækjakosts og annarrar aðstöðu. Við skólann stunda nú um 95 nemendur dagskóla og um 110 nemendur lotubundið dreifnám,“ segir Vilbergur Magni Óskarsson, skólastjóri Skipstjórnarskólans.

Dreifnemum fjölgar mest Mesta aukningin er í dreifnáminu og segir Vilbergur kappkostað að dreifnemendur séu jafn vel settir og dagskólanemar. „Því náum við með því að taka upp kennslustundirnar í dagskólanum og hafa þær aðgengilegar dreifnámsnemendum í viðkomandi áföngum. Enda taka þeir sömu próf og dagskólanemendurnir og verða að öðru leyti að uppfylla sömu kröfur um þekkingu. En með þessu móti höfum við komið til móts við stóran hóp fólks sem ekki hefur séð sér fært að taka sér frí frá vinnu til að setjast á skólabekk.“

Skipstjórnarskólinn.

þau heita, stefnu þeirra og hraða, auk upplýsinga frá AIS um hvaðan þau koma og hvert þau eru að fara. Einnig er gervihnattatækni nú nýtt til að fylgjast með veðri og afla auk annarra siglingatengdra upplýsinga, sem og fyrir mikinn hluta almennra fjarskipta skipa við land. Augljóslega erum við því að halda í við tækniframfarirnar en jafnframt að fylgja kröfum námskrár. Hún tekur einnig mið af alþjóða kröfum til þessarar menntunar, sem breytast mun hægar en tæknin,“ segir Vilbergur.

Námið breytist með tækniþróuninni

HDS 8/17-4 M 30-170 bör 400-800 ltr/klst

K Ä R C H E R

S Ö L U M E N N

Skeifan 3E-F · Sími 581-2333 · Fax 568-0215 · www.rafver.is F A G M E N N S K A

A L L A

L E I Ð

Vilbergur segir að þó skólinn sé í eðli sínu íhaldssöm stofnun þá hafi orðið talsverðar breytingar á innihaldi náms og vegi tækniframfarir þar mest. „Rafeindatæknin er nú orðin ómissandi hluti siglinganna en siglingatölvur eru með rafeindakortum og nýta gervihnattakerfi. Þannig sést staðsetning skipsins í rauntíma. Á rafeindakortinu birtast einnig upplýsingar um nálæg skip, hvað

tskoli.is

Vilbergur Magni Óskarsson skólastjóri.


H V Í TA H Ú S I Ð / S Í A – 1 2 - 1 9 1 6

SÓKNARFÆRI | 37

Að sjá verðmæti ... … þar sem aðrir sjá þau ekki er einn dýrmætasti hæfileiki sem fólk býr yfir. Okkar hlutverk er að auðvelda þeim sem hafa þennan hæfileika að þroska og framkvæma hugmyndir sínar, samfélaginu öllu til hagsbóta.

Matís er öflugt þekkingarfyrirtæki sem sinnir fjölbreyttu rannsókna-, þjónustu- og nýsköpunarstarfi. www.matis.is


38 | SÓKNARFÆRI

Skipaverkfræðingurinn Agnar Erlingsson hjá Navis:

Þörf á nýsmíðum og breytingum í skipastólnum Agnar Erlingsson, skipaverkfræðingur hjá ráðgjafarfyrirtækinu Navis í Hafnarfirði, hefur starfað í kringum íslenska skipastólinn í áratugi, bæði í skipahönnun, opinberu eftirliti, rannsóknum, flokkunarfélagsstörfum og ráðgjöf. Hann segir að skipasmíðaiðnaðurinn í heild hafi verið í mikilli hættu hér á landi þegar harðast sló í bakseglin en tekist hafi í sumum tilfellum naumlega að viðhalda og bjarga verkþekkingunni. Agnar segir draumsýn að stærri stálskip verði smíðuð hérlendis frá grunni - eins og gerðist fyrir fáeinum áratugum. Í slíkum verkefnum sé ekki hægt að keppa við lönd þar sem vinnuaflið er mun ódýrara. Agnar lærði skipaverkfræði á sín-

StærSti

um tíma í Englandi og Bandaríkjunum og starfaði síðan í skipasmíðastöð og við rannsóknarstörf í Noregi, síðan hjá Matvælastofnun Sameinuðu þjóðanna í Róm áður en hann fluttist heim til Íslands. Eftir 15 ára starfstíma erlendis tók við uppbygging á fyrirtækinu Det Norske Veritas hér á landi en við það starfaði Agnar í 25 ár en stofnaði síðan Navis ásamt öðrum fagmenntuðum skipatækni og -verkfræðingum. Meginverkefni hans snúast um tjónamál skipa, mat á skemmdum þegar óhöpp verða og samskipti við trygginga- og flokkunarfélög, bæði hérlendis og erlendis. Nýlegt dæmi um verkefni af þessu tagi er þegar flutningaskip strandaði

Fiskiskip í viðhaldi hjá Skipasmíðastöðinni í Njarðvík.

v e t t va n g u r

allra

Sem

Starfa

í

S j á va r ú t v e g i n u m

HORFT TIL FRAMTÍÐAR Grand Hótel Reykjavík 8.– 9. nóvember Skráning á www.sjavarutvegsradstefnan.is

Fimmtudagurinn 8. nóvember

2012

10:00-12:00

09:00 Afhending gagna

Föstudagurinn 9. nóvember

Íslenskur sjávarútvegur • Opnun, sjávarútvegsráðherra • Yfirlit yfir íslenskan sjávarútveg 2012 og heimsafla • Um hugsanleg áhrif breyttra umhverfisskilyrða á næstu áratugum á framboð af fiski frá Íslandi • Sjávarþorpið 2030 • Afhending framúrstefnuverðlauna

Fimmtudagurinn 8. nóvember

13:30-15:00

09:00-10:30

Málstofa A | Heimsframboð helstu

botnfisktegunda

Málstofa B | Framboð samkeppnis-

tegunda uppsjávarfiska í N-Atlantshafi

Föstudagurinn 9. nóvember

11:00-12:45

Fishery management and harvesting in Iceland and the EU

Málstofa B | Framtíðartækifæri í fiskeldi

• The EU Common Fishery Policy and proposals for change • The environment to operate a seafood company in Iceland • Panel discussion with speakers and 2 other persons from the industry in Iceland

Fimmtudagurinn 8. nóvember

15:30-17:00

Málstofa A | Allt hráefni á land? Málstofa B | Er framtíð í fullvinnslu

á Íslandi?

Aðal styrktaraðilar Sjávarútvegsráðstefnunnar 2012

Föstudagurinn 9. nóvember

Gjörbreyttur skipasmíðaiðnaður Löng starfsreynsla Agnars í kringum íslenska skipastólinn gefur tilefni til að spyrja hann um þróunina í skipaiðnaðinum sem hann segir umtalsverða. „Já, það hafa orðið miklar breytingar í skipasmíðaiðnaðinum hér á landi síðustu þrjátíu árin. Þegar ég byrjaði að starfa hérlendis skömmu fyrir 1980 var uppgangur í þessum iðnaði, ný skip smíðuð hjá Stálvík í Garðabæ og fleiri en eitt skip smíðað á ári hjá Slippstöðinni á Akureyri, allt upp í stóra togara. Þetta var því allt öðruvísi umhverfi en er núna. Í dag er eiginlega ekki nema einn aðili sem stendur undir nafni að mínu mati, þ.e. Slippurinn á Akureyri. Þar er mannskapur, getan og aðstaðan til að takast á við stærri viðhaldsverkefni. Staðreyndin er sú að Akureyringunum tókst öðrum fremur að komast í gegnum þrengingarnar án þess að missa of mikið út af fagþekkingunni og hafa náð að viðhalda aðstöðunni,“ segir Agnar en bendir jafnframt á að mörg fyrirtæki hérlendis hafi náð að viðhalda þekkingu og getu við að sinna vélbúnaði skipa ágætlega. Auk þess að á nokkrum stöðum á landinu séu smærri slippar sem ágætlega séu í stakk búnir til að sinna smærri viðhaldsverkefnum skipa og þjóna sínum heimabyggðum. „Dæmi um þessi fyrirtæki er Skipasmíðastöðin í Njarðvík þar sem ég þekki vel til. Þar er þó takmörkun við 6-700 tonn í þyngd skipa en sú stöð er ágætlega búin til að fást við þessi minni slippverkefni. Vandinn fyrir mörg þessi fyrirtæki er að vertíðarbátastærðin hefur dálítið vikið á síðustu árum og kvótinn færst meira yfir á stærri skipin.“

Nýsmíðin horfin varanlega

Málstofa A | Eiga Íslendingar að vera með

sameiginlegt markaðsstarf?

á Grænlandi nú síðsumars en viðgerð á skemmdum skrokki þess fór fram hjá Slippnum á Akureyri og hafði Agnar eftirlit með því verki fyrir hönd erlendra trygginga.

13:00

Hluthafafundur Sjávarútvegsráðstefnunnar ehf. | 13:00 Kosning þriggja nýrra fulltrúa í stjórn, skipulag Sjávar­ útvegsráðstefnunnar 2013, o.fl.

Agnar segir að fengur hafi verið í að fá þurrkvíarnar hingað til lands en slíkar eru bæði á Akureyri og í Hafnarfirði. Þær nýtist vel í viðhaldsverkefnin, sem hann segir eiga að vera áhersluefni innlendu slippfyrirtækjanna. Tómt mál sé að tala um frekari skrokksmíðar stálskipa hér heima. Sá tími sé liðinn. „Það er engin skynsemi í að ætla að stálskipasmíði geti komið hingað aftur. Hún færðist til landa þar sem hægt er að vinna þessi verkefni með ódýrari hætti. Og við sjáum jafnvel að stálskipasmíðin er farin að færast frá löndunum í norðanverðri Evrópu til Austur-Evrópu. Pólland hefur þannig gefið eftir í skipasmíðunum með hækkandi launum þar. Og sú breyting er þegar orðin í Noregi að þar eru menn mikið til hættir að smíða skrokkana en einbeita sér að því að taka þá erlendis frá og fullgera heima. Í þeim fáu nýsmíðaverkefnum sem hafa verið hér á landi síðustu árin höfum við klárað smærri verkþætti bæði hér heima og erlendis, til að mynda niðursetningu í innlendum vinnslubúnaði en í þeim


SÓKNARFÆRI | 39 miðlum í skipum og margar útgerðir munu gera breytingar á skipum samhliða því að uppfylla þær kröfur. Mér sýnist því talsvert vera framundan í fjárfestingum í skipastólnum.“

Sárvantar sérmenntað ungt fólk

Agnar Erlingsson, skipaverkfræðingur. „Það er engin skynsemi í að ætla að stálskipasmíði geti komið hingað aftur. Hún færðist til landa þar sem hægt er að vinna þessi verkefni með ódýrari hætti.“ Mynd: LalliSig.

þáttum erum við Íslendingar reyndar mjög vel samkeppnisfærir.“

Uppsöfnuð framkvæmdaþörf hjá útgerðunum Sýnt er, að mati Agnars, að safnast hefur upp þörf á síðustu árum í bæði viðhaldi skipa og nýsmíðum. Fjármálahrunið hafi haft sitt að segja en ekki síður stöðug óvissa um stjórn-

kerfi fiskveiða til framtíðar. Útgerðirnar hafi ekki treyst sér til að ráðast í fjárfestingar við þessar aðstæður. En hvar telur Agnar að skóinn kreppi einna helst í skipastólnum? „Staðreyndin er sú að þrátt fyrir háan aldur margra skipa þá hefur þeim verið vel við haldið og gerðar á þeim ýmsar breytingar. Þau geta því mörg hver dugað nokkuð lengi enn.

Mig grunar að einna helst kreppi skóinn í ísfisktogurum og stærri línuskipunum og þar þurfi bæði að smíða ný skip og búa þau eldri nútímalegri búnaði. Sömuleiðis mætti líka endurbæta og byggja ný skip í flota uppsjávarskipanna, fá fleiri skip búin afkastamiklum vinnslulínum,“ segir Agnar og aðspurður svarar hann því að alþjóðlegar útblástur-

skröfur reki enn sem komið er ekki fast á eftir þar sem þær sé fremur miðaðar að skipum sem eru stærri en hefðbundin fiskiskip. „Menn eru sífellt að leita eftir meiri hagkvæmni í eldsneytisbrennslu skipa en henni má í mörgum tilfellum ná með breytingum á vélbúnaðinum. Hins vegar eru stífari kröfur hvað varðar útskipti á kæli-

Mikilvægur hluti útgerðar hér á landi er starfsemi þjónustufyrirækja á borð við Navis þar sem er að finna sérhæfða þekkingu í skipaverkfræði og skipatæknifræði. Agnar segir mikið áhyggjuefni hversu lítil endurnýjun hafi verið og ekkert sé fyrirsjáanlegt í þeim efnum. „Á mínum námsárum voru margir Íslendingar að læra í þessum faggreinum í Danmörku, Þýskalandi, Bretlandi og víðar en í dag er mér vitanlega enginn í þessu sérnámi. Þetta er auðvitað grafalvarlegt mál og okkur sárvantar nýjan mannskap í þennan geira. Að vísu hefur þessi grein þróast þannig að almennt menntaðir verk- og tæknifræðingar geta komið inn í hana en það er mikil nauðsyn á að sérmennta ungt fólk í skipatækni til að við getum viðhaldið þeirri þekkingu hér heima. Þessi þróun hefur ekkert með hrun að gera heldur má miklu fremur rekja hana til þess þegar skipasmíði lagðist hér af. Þá sá ungt fólk ekki framtíð í þessari menntun en þó nýsmíðar séu aflagðar þá þurfum við á þessari fagmenntun að halda.“ navis.is

ÞEGAR GÆÐI OG ÁREIÐANLEIKI SKIPTIR MÁLI

KLETTUR býður úrval af lyfturum, aflvélum, rafstöðvum, loftpressum og öðrum búnaði fyrir skip og útgerðir frá þekktum framleiðendum, auk þess að vera með framúrskarandi varahluta- og viðgerðarþjónustu.

Klettagörðum 8-10 | 104 Reykjavík | Sími: 590-5100 | www.klettur.is


40 | SÓKNARFÆRI

Varahlutir fyrir milljónir króna reyndust eftirlíkingar

Dæmi eru um að útgerðarfyrirtæki hér á landi hafi setið uppi með umtalsvert tjón vegna innfluttra varahluta sem ekki reyndust upprunalegir frá framleiðanda, þrátt fyrir að umbúðir væru óaðfinnanlega merktar réttu framleiðslumerki og komi jafnvel frá stórum vöruhúsum í Evrópu. „Því miður erum við alltaf að heyra af svona dæmum og þau verða tíðari. Einmitt af þessari ástæðu leggjum við mikla áherslu á þau skilaboð til fyrirtækjanna að þau beini sínum viðskiptum, líkt og í þessu tilfelli, til viðurkenndra söluog þjónustuaðila fyrir framleiðanda vörunnar. Nýjasta dæmið er frá einu af stærri verktakafyrirtækjum landsins en þeir fengu nýverið legur fyrir á fjórðu milljón króna sem við nánari skoðun reyndust eftirlíkingar og uppfylltu engan veginn þær kröfur sem menn gera til orginal varahluta. Árverkni verkstæðismanna bjargaði því sem bjargað var. Eins og þetta dæmi sannar eru einstakir vélahlutar mjög dýrir og jafnvel þótt tími sé dýrmætur þegar tæki bila þá margfaldast sá kostnaður ef viðgerð mistekst vegna þess að varahlutir eru ekki fullnægjandi,“ segir Ingvar

Bjarnason, framkvæmdastjóri hjá Landvélum í Kópavogi en í umræddu dæmi var um að ræða legur sem áttu að vera frá framleiðandanum SKF í Svíþjóð sem Landvélar eru með umboð fyrir. Ingvar segir framleiðandann mjög meðvitaðan um að á heimsmarkaðnum eru eftirlíkingar seldar undir merki SKF og mjög erfitt fyrir leikmenn að greina muninn. Hjá SKF eru til að mynda 6 manns í fullu starfi að skoða svona mál og oft enda þau fyrir dómstólum. Þá er þetta vandamál ekki einskorðað við Asíulöndin því nýlega hætti SKF samstarfi við tvo umboðsaðila SKF í Þýskalandi sem stunduðu þann leik að selja eftirlíkingar á erlenda markaði, en pössuðu sig svo á að gera ekki það sama á heimamarkaði.

Ingvar Bjarnason hjá Landvélum (t.v.) og Víglundur Sverrisson, starfsmaður SKF í Danmörku, með volduga legu á milli sín. Mynd: LalliSig

bara verið hreinsaðir vel upp og meðhöndlaðir þannig að þeir líta út fyrir að vera nýir. Algengara er þó að hið selda er ódýr eftirlíking af „orginal“ vöru en í óaðfinnanlegum umbúðum rétt eins og frá framleiðanda viðkomandi vörumerkis. Við höfum langa reynslu af því að þjónusta sjávarútveginn og aðrar greinar atvinnulífsins hvað vélbúnað snertir og brýnum fyrir okkar viðskiptavinum að fara varlega. Það er dýrkeypt að kaupa köttinn í sekknum,“ segir Ingvar.

Hreinsað, meðhöndlað og sagt vera nýtt! „Þetta sjáum við einnig gerast í margri annarri framleiðslu og við vitum fleiri dæmi um að fyrirtæki í sjávarútvegi hafa orðið fyrir barðinu á innflutningi varahluta sem ekki eru það sem þeir eru sagðir vera. Í sumum tilfellum eru varahlutir sagðir nýir en eru það alls ekki. Hafa

Mynd úr upplýsingabæklingi SKF-leguframleiðandans sem sýnir vel við hvað er að kljást. Þessi lega er eftirlíking.

Nýtum tækifærin í sjávarútvegi! Stöndum vörð um þá miklu uppbyggingu sem orðið hefur í íslenskum sjávarútvegi á liðnum árum og áratugum. Nýtum tækifærin til enn frekari uppbyggingar og leyfum greininni að þróast á eigin forsendum til hagsbóta fyrir land og þjóð.

Norðurtanga - 355 Ólafsvík - Sími 430 3700 - fmis@fmis.is

landvelar.is


SÓKNARFÆRI | 41


42 | SÓKNARFÆRI

Þurrkaðar afurðir fyrir milljarða til Nígeríu

Árið 1987 var sett á stofn fyrirtæki á Dalvík um markaðssetningu og sölu sjávarafurða en að baki því stóð hópur einstaklinga á Norðurlandi, bæði útgerðarmenn og sjómenn. Segja má að stofnun Fiskmiðlunar Norðurlands hafi verið til marks um þá þróun sem síðar varð í markaðs- og sölumálum í íslenskum sjávarútvegi, þ.e. að fleiri aðilar kæmu að þessum þáttum en einungis stór sölusamlög á borð við Sölumiðstöð hraðfrystihúsanna, Íslenskar sjávarafurðir og

SÍF, svo þau helstu séu nefnd. Á þessu ári fagnar fyrirtækið, sem nú ber nafnið Salka-Fiskmiðlun hf., aldarfjórðungs afmæli sínu en í dag er það leiðandi og stærst hér á landi í umboðssölu þurrkaðra fiskafurða á Nígeríumarkaði. Hlutdeild SölkuFiskmiðlunar er þar um 40% og raunar selur fyrirtækið einnig afurðir til Nígeríu fyrir erlenda framleiðendur. Sóknarfæri heimsótti SölkuFiskmiðlun og ræddi við Katrínu Sigurjónsdóttur framkvæmdastjóra.

Neysluvatns-, sjóog þrýstiloftslagnir Plast, hár brunastaðall, hentar sjávarútveginum

Katrín Sigurjónsdóttir, framkvæmdastjóri Sölku-Fiskmiðlunar, með þurrkaðan þorskhaus sem þykir herramannsmatur í Nígeríu.

Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

Útvegsrekstrarfræði Tveggja ára nám á háskólastigi

Námið er 46 einingar (92 ECTS) og unnið í samstarfi við Háskólann í Reykjavík. Sömu námskröfur eru gerðar og á háskólastigi en boðið er upp á sveigjanleika í skipulagningu og skilum á verkefnum. Námið er dreifnám, þ.e. blanda af fjarnámi og staðlotum. Einn áfangi er kenndur í einu og lýkur með prófi/verkefni áður en kennsla í næsta áfanga hefst.

Skráning og nánari upplýsingar: Sími 514 9601 www.tskoli.is/endurmenntunarskolinn | amp@tskoli.is

www.tskoli.is

Í dag eru starfsmenn Sölku-Fiskmiðlunar fjórir og þrautreyndir á þessu sviði því starfsaldurinn er að meðaltali 13,6 ár! Katrín segir að fyrsta sala fyrirtækisins á Nígeríumarkað hafi verið árið 1989 en þá höfðu þurrkaðar afurðir verið fluttar á Ítalíumarkað í smáum stíl. „Maður að nafni Bragi Eiríksson hafði líka byggt upp útflutning á Nígeríumarkað um nokkurt skeið hér á landi og þegar hann hætti sökum aldurs tókum við yfir hans viðskiptasambönd og við getum sagt að með þeim og kaupunum á skreiðardeild ÍS hafi verið lagður grunnur að því sem við erum í dag,“ segir Katrín um þá þróun sem skapaði SölkuFiskmiðlun svo sterka stöðu á Nígeríumarkaði sem raun ber vitni. Hún tók við framkvæmdastjórastarfinu árið 2004 en þá hafði Hilmar Daníelsson leitt fyrirtækið að mestu frá stofnun þess.

Bylting með inniþurrkun Athyglisvert er að staldra við og horfa til þeirrar þróunar sem orðið hefur í fiskþurrkun hér á landi síðustu 20 árin. Upp úr 1990 varð inniþurrkun sterkari og þar má segja að séríslenskar aðstæður séu notaðar út í ystu æsar; auðlindin sem felst í heita vatninu. Fram til þessa hafði skreið fyrst og fremst verið þurrkuð í útihjöllum en þegar inniþurrkanir komu til varð framleiðslutíminn mun styttri, auk þess sem inniþurrkunin er mun stöðugri framleiðsluaðferð en að treysta á duttlungafulla íslenska veðráttu. Þróun á inniþurrkun með hitaveituvatni á sér ekki fyrirmyndir og íslenska hugvitið er því,

Fyrst og fremst eru þurrkuðu afurðirnar sem Salka-Fiskmiðlun flytur til Nígeríu seldar á götumörkuðum í borgunum Aba og Lagos.

ásamt heita vatninu, sú undirstaða sem fiskþurrkun byggist á hérlendis í dag. Hjallaþurrkun er að vísu ekki alfarið aflögð, enda sækjast einstakir kaupendur eftir þeirri framleiðslu en nær öll framleiðslan kemur þó úr inniþurrkunum. „Við keppum við nágrannalönd okkar á þessum mörkuðum fyrir þurrkaðar afurðir en þeir þurfa hins vegar að nota dýrari orkugjafa á borð við olíu og rafmagn til að þurrka. Þar njótum við forskots með þurrkanirnar okkar,“ segir Katrín en hér á landi eru nú um 20 þurrkanir. Þær hafa gjarnan byggst á stöðum þar sem mikið heitt vatn hefur fundist og hráefni hefur verið til staðar.

Afurðirnar sífellt fjölbreyttari Katrín segir að í þurrkun séu nýttar afurðir af magrari fiski og tegundum á borð við þorsk, ýsu, ufsa, keilu og

löngu. „Vöruflokkarnir sem við erum með hlaupa á nokkrum tugum og það er til marks um hversu hugmyndaríkir og framsæknir framleiðendur hafa verið hér á landi. Hér í eina tíð var framleiðslan nær eingöngu þorskhausar en síðan fóru menn að prófa sig áfram og núna spannar þetta svið allt frá hausum yfir í þurrkuð tálkn, beingarða, klumbubein, þurrkaðan afskurð og svo mætti lengi telja. Katrín segir að nú þegar skóinn kreppir á afurðamörkuðum í Evrópu horfi æ fleiri framleiðendur til aukinnar þurrkunar og sölumöguleika í Nígeríu. „Við finnum fyrir verulega auknum áhuga á að þurrka fisk og saga niður í kótelettur á Nígeríumarkað. Þar erum við að tala um allar áðurnefndar fisktegundir og auðvitað segir það nokkra sögu um afurðaverðið í Nígeríu að undanförnu þegar framleiðendur eru farnir að


SÓKNARFÆRI | 43

Mikil aukning er í framleiðslu og útflutningi á svokölluðum fiskikótelettum.

horfa til þessa möguleika af alvöru. Þetta er þróun sem hefur verið að eiga sér stað nú allra síðustu mánuði í kjölfar þrenginga í Evrópu og aukningin í útflutningi til Nígeríu er veruleg. Og þar sem um mjög verðmæta vöru er að ræða í fiskkótelettunum má búast við talsverðri verðmætaaukningu í útflutningi til Nígeríu. Þó við eigum allt eins von á að sjá í kjölfarið á þessu einhverja sveiflu í eftirspurn og verði þá má ekki gleyma því að Nígeríumarkaður er mjög stór og margir munnar þarna sem þarf að metta. Við vonum því að þetta muni ekki hafa mikil áhrif á markaðinn og stöðugleikann sem verið hefur í verði og eftirspurn síðustu ár,“ segir Katrín.

Veislumatur og krydd hjá Nígeríubúum Salka-Fiskmiðlun selur þurrkaðar sjávarafurðir fyrst og fremst til suður- og austurhluta Nígeríu, til borgarinnar Aba í austri og hafnarborgarinnar Lagos. „Þarna er mjög rík hefð fyrir neyslu á skreið og allt önnur neyslumenning hvað þetta varðar en í nágrannaríkjunum, t.d. Kongó. Skreiðin er allt frá því að vera uppistaða í aðalréttum – og gjarnan veisluréttum – yfir í það að vera notuð sem bragðbætir í alls kyns öðrum réttum. Að hluta til er þetta því eins og nokkurs konar krydd,“ segir Katrín en miklu skiptir að varan sé rétt þurrkuð þegar komið er á leiðarenda þar sem lofthitinn er mikill. „Salan er nokkuð jöfn árið um kring en dregur þó úr henni í júní, júlí og ágúst þegar regntíminn geng-

Gunnar Eiríksson, aðstoðarverkstjóri í fiskþurrkun Samherja á Dalvík og Katrín skoða þurrkstigið á fiskikótelettunum.

ur yfir. Það skýrist einfaldlega af því að stórum hluta framleiðslunnar er dreift úr birgðahúsum inn á götumarkaði og þá er eðlilega ekki hentugt fyrir fólk að kaupa inn og fara með þurrkaða vöru til síns heima. Á götumörkuðunum eru vörurnar seldar í alls kyns formi, allt frá því að vera sem næst því sem þær fara héðan yfir í það að dreifingaraðilar eru búnir að höggva hausana niður í smástykki til að selja. En heilt yfir má segja að þessar vörur séu lítið unnar frá því þær fara héðan frá Íslandi og þar til neytandinn kaupir á götumörkuðunum,“ segir Katrín og svarar því aðspurð um hæl að mjög fátítt sé að einhver vandkvæði komi upp í þessum viðskiptum þó fjarlægðin sé mikil á markaðssvæðið. „Það er mjög fátítt og viðskiptavinir okkar eru afar traustir. Undanfarin

Navis ehf

J

ár hafa einkennst af eftirspurn umfram framboð og við höfum því ekki þurft að leita eftir nýjum viðskiptavinum heldur fyrst og fremst unnið með aðilum sem við þekkjum vel til. Verð hefur á þessum tíma farið hækkandi en eins og ég sagði áðan þá er meiri spurning núna hvaða áhrif verða vegna aukins framboðs á fiskikótelettum.“

Verðmætur útflutningur Óhætt er að segja að útflutningur þurrkaðra fiskafurða til Nígeríu sé vel merkjanleg stærð í útflutningstekjum þjóðarinnar því hann skilaði um 10 milljörðum króna á síðasta ári og magnið var þá tæp 19 þúsund tonn. Fyrstu sex mánuði þessa árs var útflutningurinn til Nígeríu 10.700 tonn að verðmæti 6,7 milljarðar og af þeim tölum má hæglega

Flatahrauni 5a

www.navis.is

J

J 220

navis@navis.is

J

sjá aukninguna milli ára. Sér í lagi hvað varðar verðmætið og það skýrist ekki síst af auknum útflutningi á fiskikótelettunum. „Það er líka full ástæða til að halda því til haga að hér er um að ræða framleiðslu úr hráefnum sem fyrr á árum var hent. Á þann hátt má tala um fiskþurrkunina sem afskaplega „græna“ framleiðslu ef svo má að orði komast, útflutning sem hefur þróast mikið á síðustu 20 árum og í þeirri þróun höfum við hjá Sölku-Fiskmiðlun verið virkir þátttakendur með framleiðendum hér á landi og viðskiptavinum okkar í Nígeríu. Og ég sé enga breytingu þar á næstu árin,“ segir Katrín. norfish.is

Hafnarfirði

sími: 544 2450

J

SKIPAHÖNNUN

J

RÁÐGJÖF

J

EFTIRLIT


44 | SÓKNARFÆRI

Þjónustufyrirtækið MD vélar:

Þreföldun verkstæðisrýmis og fjölgun starfsmanna „Ástæðan fyrir þessum breytingum er fyrst og fremst sú að það eru mikil verkefni fyrirliggjandi og sýnileg áframhaldandi eftirspurn. Fyrir nokkrum árum voru allir að kaupa nýjan búnað en núna snýst áhuginn á markaðnum um að gera við og endurbæta vélbúnaðinn fremur en kaupa nýtt. Við erum að mæta þeirri þróun,“ segir Hjalti Sigfússon, eigandi og framkvæmdastjóri MD véla ehf. sem er sérhæft fyrirtæki á sviði túrbínusölu, varahluta- og viðgerðaþjónustu fyrir túrbínur. Fyrirtækið er þessa dagana að taka í notkun rösklega 200 fermetra verkstæðissal að Vagnhöfða 12 í Reykjavík, sem er þreföldun verkstæðisrýmis. „Þessum breytingum fylgir að við aukum verulega við okkur í tækjabúnaði og getum nú tekið stærri vélahluti hingað inn á gólf til viðgerða. Við erum að taka í notkun fullkomnar vélar, til að mynda tvo ballanseringarbekki, rennibekk, ultrasonik þvottabúnað og fleira,“ segir Hjalti en hann fagnar því um þessar myndir að hafa starfað í vélaviðgerðum í hálfa öld. Fyrst í bílaviðgerðum en síðari ár í véla- og túrbínuviðgerðum. „Við erum umboðsaðilar hér á landi fyrir Mitsubishi dieselvélar fyrir skip og báta og þeir fylgjast með þessari breytingu hjá okkur. Sömuleiðis erum við hluti af Turboned keðjunni í Hollandi og veitum í gegnum það fyrirtæki sérhæfða við-

Miklar breytingar eru hjá fyrirtækinu þessa dagana með þreföldun verstæðisrýmis, nýjum tækjum og fjölgun starfsmanna.

gerða- og varahlutaþjónustu fyrir túrbínur. Þetta er mjög þekkt fyrirtæki á heimsvísu í þjónustu við skipatúrbínur og á þeirra vegum er gerð úttekt á nýju aðstöðunni og tækjabúnaði til að tryggja að allt sé fyrsta flokks. Samstarf okkar við Turboned hefur verið mikill fengur fyrir túrbínunotendur hér á landi og skilað hagstæðara verði á túrbínuíhlutum,“ segir Hjalti en starfsmenn

MD véla eru nú orðnir þrír og reiknar hann með meiri fjölgun. „Mér sýnist verkefnin fyrir hendi og þó við séum bara þessa dagana að komast í fullan gang eftir breytingarnar þá höfum við fengið mjög góð viðbrögð og fyrirspurnir um verkefni. Enda mjög þekkt fyrirtæki á þessu sviði hér á landi,“ segir Hjalti. mdvelar.is

Hjalti Sigfússon, eigandi og framkvæmdastjóri MD véla ehf.

Myndir LalliSig

Humarvertíðin:

Humarinn stór og góður í ár Humarvertíð hefur gengið vel, aflabrögð hafa verið nokkuð jöfn og stöðug frá því veiði hófst í apríl. Útlit er fyrir að vertíðin standi eitthvað fram eftir hausti og jafnvel fram undir jól. Humarinn þykir stór og góður í ár.

Aflabrögð með besta móti Ásgeir Gunnarsson, útgerðarstjóri hjá Skinney-Þinganesi á Höfn í Hornafirði segir að vertíðin hafi byrjað í apríl. „Við fórum einn eða tvo túra fyrir páska og síðan höfum

Útgerðarstjóri Skinneyjar-Þinganess segir sölu á humarhölum hafa tekið kipp á innanlandsmarkaði. Þessi gæðavara rati æ oftar á grillið eða pönnuna hjá landsmönnum.

við verið að sleitulaust,“ segir hann. Vertíðin hafi fram til þessa almennt verið góð en fyrirtækið gerir tvö skip út á humar, Skinney SF og Þóri SF. „Aflabrögðin hafa verið með besta móti, vertíðirnar undanfarin tvö ár hafa verið mjög góðar og þessi virðist ekki ætla að vera síðri. Það segir okkur að stofninn er í góðu ásigkomulagi,“ segir Ásgeir. Hann segir að humarinn sé alla jafna stór og góður, stærðin raunar með besta móti núna í ár.

Vertíðin að lengjast Ásgeir segir að útlit sé fyrir að vertíðin í ár verði álíka löng og sú í fyrra, en hún var með allra lengstu humarvertíðum í manna minnum, stóð frá í apríl fram að jólum. „Vertíðin hér áður fyrr stóð yfir í um fjóra mánuði, frá miðjum maí fram í miðjan september, en undanfarin ár höfum við byrjað í apríl og verið að lengra fram á haustið,“ segir hann, en færri skip en áður hafa verið á

humri sem skýrir að vertíðin nær yfir lengri tíma. Hann segir þetta fyrirkomulag henta vinnslunni betur, vinna sé stöðugri og yfir lengra tímabil. „Við höfum hráefni til vinnslu jafnt og þétt og það kemur vel út,“ segir hann. Sala hefur gengið vel að sögn Ásgeirs, en helstu kaupendur eru á Spáni. Um 80% af heilum humri fara á þann markað. Humarhalar eru seldir til Kanada og þá nefnir Ásgeir að sala á innanlandsmarkaði hafi tekið kipp undanfarin ár. Æ fleiri landsmenn kjósi að skella humri á grillið yfir sumartímann eða hafa humar í helgarmatinn af og til.

Humarinn stærri og þyngri Anna Sigríður Hjaltadóttir, framleiðslustjóri hjá Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum segir humarvertíðina hafa gengið ágætlega í heildina litið. „Veiðin var þokkalega góð framan af en heldur dræmari í ágúst,“ segir hún.

Þrír bátar hafa verið á humarveiðum að jafnaði og hafa þeir verið að veiðum á hefðbundnum humarveiðisvæðum. Anna Sigríður segir að humarinn hafi verið stærri á yfirstandandi vertíð en á þeirri síðustu og meðalþyngdin meiri. Um það bil 50 manns starfa við vinnsluna þegar mest er, en rúmlega helmingur humarsins er seldur heill, flokkaður og frystur og fer að langmestu leyti inn á Spánarmarkað. Halarnir eru einnig stærðar- og gæðaflokkaðir. Öskjupakkaður humar fer til Kanada en lausfrystur humar er seldur innanlands og í litlum mæli á Evrópumarkað. „Salan hefur verið heldur stirðari í ár á heila humrinum á Evrópumarkað. Örugglega er að hluta til efnahagsástandi þar um að kenna en einnig er humarinn stærri og þar með dýrari,“ segir Anna Sigríður og bætir við að hins vegar hafi gengið vel að selja hala.


SÓKNARFÆRI | 45

Naust Marine sækir fram með vindustjórnbúnað fyrir togara:

Söluskrifstofa í Seattle og fyrsta salan til Japan er mjög mikilvægt fyrir okkur að hafa náð þessari sölu, og raunar eru fleiri íslensk fyrirtæki að fá viðskipti í tengslum við sama skip. Þetta á sér um tveggja ára aðdraganda en í þessu tilfelli vorum við í viðræðum við samtök útgerðaraðila, útgerðina sjálfa og skipasmíðastöðina. Í raun eru það þessi samtök útgerðaraðila sem knýja á um að leitað sé fyrirmynda í smíði skipsins hjá þeim sem fremst standa á Vesturlöndum. Staðreyndin er sú að í Japan er flotinn bæði orðinn gamall og úreltur og að sama skapi er meðalaldur sjómanna mjög hár. Þeir vilja því fara nýjar leiðir til að nútímavæða skipin og þróa sína útgerð fram á við. Í ljósi þess hversu mikil þörf er á nýsmíði skipa þarna er mjög spennandi að brjóta ísinn og ná þessari fyrstu sölu. Síðan mun tíminn leiða í ljós hversu mikið fylgir í kjölfarið,“ segir Bjarni Þór en Naust Marine mun skila búnaðinum af sér skömmu fyrir áramót. Umrætt skip verður síðan fullsmíðað snemma næsta vor. Bjarni Þór Gunnlaugsson, framkvæmdastjóri Naust Marine. „Höfum fyrst og fremst vaxið vegna árangurs á erlendum mörkuðum.“

ir einu ári í Seattle þar sem Norðmennirnir hafa setið nánast einir að markaðnum. Þarna eru sterk fyrirtæki í útgerð og eftir nokkru að slægjast fyrir okkur. Og við sjáum árangur af markaðsstarfi okkar á

þessum markaði frá því við komum okkur fyrir þarna vestra,“ segir Bjarni Þór.

Tækifæri í Japan Annar áhugaverður markaður fyrir

naustmarine.is

Naust Marine er í Japan en nýverið samdi fyrirtækið um sölu á vinduog stjórnbúnaði í nýjan japanskan togara. „Flóðbylgjan í Japan var mikið áfall fyrir útgerðina og mikil þörf er á nýsmíði skipa og báta. Það

Jónsson & Le’macks

jl.is

sÍa

„Fyrir fimm árum vorum við 9 starfsmenn hér í fyrirtækinu en erum nú 22. Þessi vöxtur Naust Marine er fyrst og síðast til kominn vegna árangurs á erlendum mörkuðum. Það má kannski orða það þannig að við höfum vaxið þrátt fyrir það ástand sem verið hefur í sjávarútveginum hér á Íslandi síðustu árin. Ókyrrðin í kringum greinina, sem stjórnmálamenn hafa kynt undir, hefur hreint ekki hjálpað til en sem betur fer hefur okkur tekist að byggja fyrirtækið upp á annan hátt,“ segir Bjarni Þór Gunnlaugsson, framkvæmdastjóri Naust Marine. Fyrirtækið er þekkt í heimsfjölskyldunni í sjávarútvegi, ef svo má segja, fyrir þróun á stjórnbúnaði fyrir rafmagnsvindur í togurum en æ fleiri útgerðaraðilar sjá kosti þess að breyta úr vökvaknúnum vindum yfir í rafmagnið. „Rafmagnsvindur hafa marga kosti umfram vökvann, ekki síst lægri rekstrarkostnað. Þær eru mun hljóðlátari og frá umhverfislegum sjónarmiðum er ekki spurning að rafmagnsvindurnar hafa mikið forskot,“ segir Bjarni Þór. Naust Marine keppir fyrst og fremst við vökvavindur á mörkuðum. Norskir framleiðendur stjórnbúnaðar fyrir vökavindur eru skæðir keppinautar og hafa t.d. haft mjög sterka stöðu í Bandaríkjunum. Þar er Naust Marine nú að ná fótfestu. „Við opnuðum söluskrifstofu fyr-

Landsbankinn er öflugur samstarfsaðili Það er stefna okkar að vera hreyfiafl í íslensku samfélagi. Landsbankinn tekur virkan þátt í uppbyggingu í sjávarútvegi og er þar traustur bakhjarl og samstarfsaðili.

Landsbankinn

landsbankinn.is

410 4000


46 | SÓKNARFÆRI

Frumherji hf:

Fjölþætt þjónusta við sjávarútvegsfyrirtæki um land allt

„Nú þegar hefur fjöldi matvælaframleiðanda gert sér grein fyrir að útvistunarsamningur um störf gæðastjóra er hagkvæm og skilvirk leið til að ná gæðamálum fyrirtækisins í réttan farveg.“

Frumherji er stærsta faggilda prófunar- og skoðunarstofa á Íslandi og markaðsleiðandi á öllum sviðum slíkrar starfsemi. Starfsemi Frumherja á sviði ökutækjaskoðana er vel þekkt enda rekur fyrirtækið um 30 skoðunarstöðvar fyrir ökutæki um land allt. Frumherji býður einnig skoðanir, prófanir og ráðgjöf á mörgum öðrum sviðum. Það sem snýr helst að sjávarútvegi og matvælavinnslu eru faggildar skipaskoðanir í umboði Siglingastofnunar Íslands, löggilding og prófun á vogum og rennslismælum í umboði Neytendastofu og að síðustu ráðgjöf um gæðaeftirlit í fiskvinnslum og öðrum matvælafyrirtækjum.

Örugg og fagleg skipaskoðun Skipaskoðunarsvið Frumherja hóf starfsemi í byrjun ársins 2004 og annast eftirtaldar skipaskoðanir um land allt: B  únaðarskoðun V  élskoðun

 Bolskoðun (tré, plast, ál og stál)  Þykktarmælingar (ál, stál og plast)  Rafmagnsskoðun  Öxulskoðun  Fjarskiptaskoðun  Skoðun eldvarna  Eftirlit með nýsmíði, breytingum og viðgerðum  Stærðamælingar skipa  Tjónaskoðanir  Aðal- og milliskoðun skemmtibáta Að auki á skipaskoðunarsvið Frumerja í formlegu samstarfi við erlenda aðila og skoðar skip hérlendis í umboði þeirra. Lykiláherslur í þjónustu Frumherja eru fagleg vinnubrögð og stuttur biðtími eftir skoðunum, hvar sem er á landinu. Allir starfsmenn skipaskoðunarsviðs Frumherja búa yfir mikilli reynslu og þekkingu á skipaskoðunum. Þeir eru menntaðir á sviði skipasmíði, vélstjórnar og

Lofttjakkar Ál og ryðfríir

Róbert Hlöðversson.

skipsstjórnar og hafa starfað um áratugaskeið við skipaskoðanir. Um mikilvægi þess að öryggisbúnaður um borð virki á ögurstundu þarf ekki að fjölyrða. Skoðun á öryggisbúnaði um borð þarf því að vera framkvæmd af traustum fagaðila. Áratuga reynsla og yfirgripsmikil þekking skoðunarmanna Frumherja á skipaskoðunum tryggir sjófarendum bestu mögulegu þjónustu á þessu sviði.

Löggildingar og prófanir

Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

Prófunarstofa Frumherja annast prófanir á mælitækjum af ýmsum gerðum, ásamt löggildingum á löggildingarskyldum mælitækjum s.s. vogum og sannprófanir á ósjálfvirkum vogum. Bílavogir, s.s hafnarvogir, eru löggildingarskyldar árlega og er Frumherji eina prófunarstofa landsins sem býr yfir tæjabúnaði til löggildingar á þessum vogum. Aðrar vogir sem nýttar eru í viðskiptalegum tilgangi eru löggildingarskyldar annað hvert ár. Prófunarstofan hefur yfir að ráða tækjabúnaði til prófana á vogum af öllum stærðum og gerðum sem not-

aðar eru hérlendis, jafnt sjálfvirkum sem ósjálfvirkum, prófbekk til prófunar á algengustu stærðum vatnsmæla, prófbekk til prófunar á öllum gerðum rafmagnsmæla, og færanleg mæliker til prófunar á eldsneytisdælum fyrir bensín/diesel og aðra vökva. Það er mikið hagsmunamál, bæði fyrir seljendur og kaupendur, að þyngd vörunnar sé rétt. Löggilding voga annað hvert ár veitir ákveðna tryggingu fyrir því að vogin vigti rétt. Það er hins vegar nauðsynlegt fyrir alla sem selja vöru eftir þyngd að framkvæma eigin prófun á voginni með ákveðnu millibili. Prófunarstofa Frumherja hefur nú hafið sölu á löggildum lóðum til fyrirtækja sem vilja framkvæma prófanir á eigin vogum. Prófunarstofan prófar einnig eldri lóð sé þess óskað.

Matvælasvið – Ráðgjöf og eftirfylgni Þegar Matvælastofnun tók við framkvæmd eftirlits með sjávarútvegsfyrirtækjum á ný urðu verulegar breytingar á starfsemi matvælasviðs Frumherja. Ákveðið var að nýta

reynslu og þekkingu starfsmanna sviðsins og bjóða matvælaframleiðendum ráðgjöf og fræðslu um gæðamál s.s. uppsetningu HACCP-kerfa, gerð gæðahandbóka og námskeið um gæðamál. Auk þess annast matvælasviðið úttektir á fiski og fiskafurðum fyrir framleiðendur, kaupendur og seljendur sjávarafurða eins og verið hefur. Margir matvælaframleiðendur velja þá leið að kaupa gæðahandbækur af ráðgjafa og telja sig þannig hafa uppfyllt kröfuna um virkt innra eftirlit. Þetta er mikill misskilningur því gæðahandbókin sem slík gerir ekkert annað en lýsa gæðakefinu, sem er gagnlaust nema því sé komið í framkvæmd. Af þessum sökum ákvað Frumherji að bjóða nýja leið við ráðgjöf á þessu sviði en það er uppsetning gæðakerfis, sem fylgt er eftir með samningi um útvistun gæðastjóra. Ráðgjafi Frumherja heimsækir því fyrirtækið reglulega og fylgist með hvort allir hlutar kerfisins séu komnir í framkvæmd og að unnið sé samkvæmt gæðahandbókinni á öllum sviðum. Ráðgjafinn veitir fyrirtækinu einnig margvíslega aðra þjónustu, allt eftir þörfum viðskiptavinarins. Má þar nefna aðstoð við gæðamat, merkingar, nýtingarútreikninga, aðstoð við úrbætur á athugasemdum eftirlitsaðila og fleira. Í lok hverrar heimsóknar skilar ráðgjafinn sýrslu um hvað var gert í viðkomandi heimsókn. Nú þegar hefur fjöldi matvælaframleiðanda gert sér grein fyrir að útvistunarsamningur um störf gæðastjóra er hagkvæm og skilvirk leið til að gæðamálum fyrirtækisins komið í réttan farveg. Ávinningur framleiðandans af útvistun gæðastjóra felst m.a. í því að hann þarf ekki að fastráða sérhæfðan starfsmann til að sinna þessum málaflokki, en getur samt tryggt faglega umsjón með gæðakerfi fyrirtækisins. Umtalsverður sparnaður hlýst einnig af því að geta fækkað heimsóknum eftirlitsmanna. frumherji.is


SÓKNARFÆRI | 47

Meira en 50 ára saga af þjónustu við sjávarútveginn Fyrirtækið Sandblástur og Málmhúðun sf. var stofnað á Akureyri í febrúar 1960 af bræðrunum Jóhanni og Aðalgeiri Guðmundssonum. Fyrstu árin var fyrirtækið til húsa í gömlum leigubragga við Sjávargötu og þar voru helstu verkefnin sandblástur og sprautu-zinkhúðun og voru þau flest tengd sjávarútvegi og skipasmíðaiðnaði. Uppruni fyrirtækisins tengist þannig náið sjávarútveginum, og hefur þjónusta þess við greinina ávallt verið mikilvægur þáttur í starfsemi þess í rúmlega fimmtíu ár. Árið 1965 var fyrirtækið flutt í nýtt húsnæði við Árstíg 6 á Akureyri þar sem það er staðsett í dag. Eftir flutningana var framleiðslu bætt við starfsemina og var smíði ljósastaura stærsti hluti hennar, en sú smíði er enn veigamikill þáttur í starfsemi fyrirtækisins. „Uppbygging fyrirtækisins á Akureyri hélt síðan áfram þegar húsnæðið var stækkað um helming árið 1972 með byggingu kerskála þar sem heitzinkhúðun fer fram, en hann var síðan stækkaður árið 1988,“ segir Helgi Gústafsson, framkvæmdastjóri fyrirtækisins.

Innflutningur á stáli hefst

Árstíg 6 á Akureyri og hins vegar í Hafnarfirði, í 2.500 fermetra húsnæði á 10.000 fermetra lóð að Álfhellu 12-14. Starfsmenn fyrirtækisins eru í dag um 50 talsins. ferrozink.is Verslunin á Akureyri.

Zinkhúðun á stálbita.

VÖRUR FYRIR

SJÁVARÚTVEG GÁMABRÝR

STÁLRISTAR

Hleypa snjó og óhreinindum niður, ristaefni. Passa við mismunandi gáma, liður. Hámarksvernd gegn ryði, zinkhúð.

Galvaniseraðar ristar og þrep í ýmsum stærðum.

RYÐFRÍTT SMÍÐASTÁL, RÖR OG FITTINGS

FIBERRISTAR

BOLTAR, RÆR OG AÐRAR FESTINGARVÖRUR

Árið 1989 hóf fyrirtækið innflutning á stáli og skömmu síðar var byggt lagerhúsnæði og nýr sandblástursklefi á lóðinni. „Lagerhúsnæðið var síðan stækkað um helming árið 1998 og þar fór fram heildsala og smásala með stál og ýmsar vörur tengdar málmiðnaði.

Verslanir með rekstrarvörur á Akureyri og í Hafnarfirði Með kaupum á íþróttaskemmunni sem stóð á aðliggjandi lóð, árið 1999, bætti fyrirtækið við verslun með ýmsar rekstrarvörur fyrir málmiðnaðinn á Akureyri. Í því húsnæði er einnig núverandi aðalskrifstofa fyrirtækisins, auk lagers fyrir ál og ryðfrítt stál,“ segir Helgi. Öflugt birgðahald okkar á ryðfríu stáli er einmitt mikilvægt fyrir sjávarútveginn og aðra matvælaframleiðslu í landinu. Verslunin á Akureyri hefur vaxið og þróast á þann veg að vera í dag einnig áhugaverður valkostur fyrir aðra iðnaðarmenn en málmiðnaðarmenn, auk þess sem samhliða er rekin öflug sérverslun fyrir hestamenn sem nefnist Fákasport. Helstu vörur sem nefna mætti í versluninni fyrir iðnaðarmenn eru festingarvörur (boltar, rær, snittteinar, skrúfur, o.fl.), ýmsar rekstrarvörur, rafsuðurvörur, ýmis vinnufatnaður, verkfæri og margt fleira. Um miðjan mars 2012 var opnuð hliðstæð verslun í nýju húsnæði okkar að Álfhellu í Hafnarfirði.

VINNUVETTLINGAR

Mikið úrval af vinnuvettlingum af ýmsum gerðum.

HANDVERKFÆRI

HÖFUÐ- OG VASALJÓS

Mikið úrval handverkfæra fyrir alla iðnaðarmenn. Vönduð vara, gott verð.

Margar gerðir af vasa- og höfuðljósum ásamt rafhlöðum. Mikil gæði og gott verð.

SMÍÐASTÁL

Ferro Zink kemur til sögunnar Árið 1991 stofnuðu eigendur fyrirtækisins, í samvinnu við aðra aðila, heildsölufyrirtækið Ferro Zink hf. í Hafnarfirði, sem hefur frá upphafi einbeitt sér að innflutningi og sölu á stáli á höfuðborgarsvæðinu. „Fyrirtækið Damstahl hf. var síðan keypt og sameinað rekstri Ferro Zink árið 2001. Þegar Ferro Zink var að fullu komið í eigu Sandblásturs og Málmhúðunar hf. voru fyrirtækin sameinuð í ársbyrjun 2008 undir nafni Ferro Zink hf.“ Í dag fer starfsemi fyrirtækisins annars vegar fram í 3.500 fermetra húsnæði á 20.000 fermetra lóð að

Allar gerðir af smíðastáli.

®

Ferro Zink hf. • www.ferrozink.is • ferrozink@ferrozink.is Árstíg 6 • 600 Akureyri • sími 460 1500 Álfhellu 12-14 • 221 Hafnarfjörður • sími 533 5700


48 | SÓKNARFÆRI

Fréttaskýring:

Vaxandi áhugi fyrir námi í sjávarútvegsgreinum Aðsókn að námi sem tengist ýmsum greinum sjávarútvegs hefur aukist mjög og virðist sem áhugi hafa glæðst til mikilla muna meðal landsmanna að sækja sér menntun á þessu sviði. Áhugi fyrir slíku námi er nokkuð sveiflukenndur, en að jafnaði er hann mestur þegar vel gengur í sjávarúvegi líkt og um þessar mundir.

Fleiri sækja í sjávarútvegsfræði Hreiðar Þór Valtýsson, lektor við Auðlindadeild Háskólans á Akureyri segir að nemendum í sjávarútvegsfræði hafi fjölgað talsvert á síðustu árum eftir mikla lægð í fjölda innritaðra nemenda frá árunum 2005 til 2007. Eftir það hafi nemendum hins vegar fjölgað stöðugt þannig að nú eru 65 nemendur að læra sjávarútvegsfræði við Háskólann á Akureyri, 34 nemendur á 1. ári, 18 á 2. ári og 13 á síðasta ári. „Það er erfitt að segja til um af hverju þessi fjölgun hefur orðið nú undanfarin ár. Líklega eru þar á ferðinni nokkrir samverkandi þættir,“ segir Hreiðar Þór og nefnir m.a. að á árunum 2007 til 2010 hafi fengist góður styrkur frá LÍÚ og Menntamálaráðuneytinu til að kanna forsendur námsins, hvernig útskrifuðum nemendum reiddi af, hvernig þeir reyndust í starfi og hver áhuginn væri hjá ungdómnum á sjávarútvegi.

Fjölbreytt nám „Við settum einnig trukk í kynningarstarf, sérstaklega með heimsóknum í framhaldsskóla og það hefur eflaust skilað sínu. Það eru líka aðrir

Skólastjóri Fisktækniskólans segir greinilegan áhuga hjá ungu fólki á sjávarútveginum og greinin geti vænst þess að sjá áhrif þessa áhuga á komandi árum þegar þetta fólk skili sér úr námi á vinnumarkaðinn.

Áhugi á námi í netagerð hefur verið með minnsta móti undanfarin ár en sú þróun virðist vera að snúast við.

kennd og farið eftir því hvernig áraði í þjóðfélaginu; þegar vel gengi í sjávarútvegi væri aðsókn meiri og minni þegar harnaði á dalnum.

Viljum auka veg og virðingu menntunar í sjávarútvegi

Fisktækniskólinn í Grindavík er nú orðinn framhaldsskóli.

þættir sem spila inn í. Sjávarútvegur og allar hinar fjölmörgu hliðargreinar hans ganga mjög vel um þessar

AIS class-A Sjálfvirk tilkynningaskylda

mundir og laða ef til vill að. Við höfum einnig orðið vör við að þegar lægð er í efnahagslífinu þá virðist fjölga í náminu hjá okkur,“ segir Hreiðar Þór. Hann nefnir að lauflétt könnun meðal núverandi nemenda hafi einnig sýnt að útskrifaðir sjávarútvegsfræðingar eru duglegir að kynna námið og eru allnokkrir af núverandi nemendum í náminu vegna hvatningar frá þeim útskrifuðu. Hreiðar Þór segir að nám í sjávarútvegsfræðum sé mjög fjölbreytt, en lögð er áhersla á að sjávarútvegur er í raun ferli frá því fiskur er dreginn úr sjó þar til afurð lendir á diski neytanda einhvers staðar úti í heimi. Greinar sem kenndar eru í sjávarútvegsfræðum séu því allt frá því að kenna um eðli hafstraumanna, þ.e. um búsvæði fisksins yfir í markaðsfræði. „Þetta er því sérstök blanda af raunvísindagreinum og viðskiptafræðigreinum,“ segir hann.

Erum að ná toppnum

uppfyllir kröfu IMO Viðurkenndur umboðsaðili SAAB Transpondertech

Aðsókn að Skipstjórnarskólanum sem starfræktur er innan Tækniskólans hefur aldrei verið meiri en nú í haust, en undanfarin ár hefur aðsókn farið mjög vaxandi. Vilbergur Magni Óskarsson skólastjóri segir að um 95 nemendur stundi nám við Skipstjórnarskólann í vetur, þ.e. í dagnámi og ívíð fleiri í dreifnámi. Skólinn geti vart tekið við fleiri en um 100 nemendur þannig að toppnum verði senn náð. Vilbergur segir að menn hafi tekið eftir því að aðsókn að náminu hafi farið að aukast strax eftir kreppu. Aðsókn að skólanum hafi alla tíð verið sveiflu-

Ólafur Jón Arnbjörnsson, skólastjóri Fisktækniskóla Íslands í Grindavík segir ljóst að aðsókn í nám sem tengist sjávarútvegsgreinum sé góð um þessar mundir, umræða um sjávarútvegsmál sé mikil og vel gangi í greininni. Fyrirtækin sem starfi innan hennar séu áhugasöm um að fá til liðs við sig menntað starfsfólk og hafi þau sýnt vilja sinn í verki með öflugum stuðningi við Fisktækniskólann. „Okkar markmið er að auka veg og virðingu menntunar í sjávarútvegi og einnig viljum við gjarnan auka framboð á starfstengdu námi,“ segir Ólafur Jón. Fisktækniskóli Íslands í Grindavík hlaut formlega viðurkenningu mennta- og menningarmálaráðuneytisins sem skóli á framhaldsskólastigi í júní síðastliðnum og er hann í eigu sveitarfélaga, fræðsluaðila auk stréttarfélaga og fyrirtækja í sjávarútvegi á Suðurnesjum. Unnið hefur verið að stofnun skólans frá árinu 2007 og er hann fyrsti framhaldsskólinn í landinu sem hefur að megin markmiði að bjóða upp á starfstengt nám á á sviði sjávarútvegs á þessu skólastigi. Einnig hefur skólinn verið öflugur á sviði endurmenntunar og eru jafnan í boði fjölmörg starfstengd námskeið. Ólafur Jón segir að á vegum skólans sé boðið upp á nám á fisktæknibraut en það tengist veiðum, vinnslu og fiskeldi og er tveggja ára vinnustaðatengt grunnnám. Nám með áherslu á vinnslu sjávarafla hefur ekki verið í boði á Íslandi frá því Fiskvinnsluskólinn í Hafnarfirði hætti starfsemi. Nú stunda 7 nemendur nám á öðru ári við skólann, en áður hafa yfir 40 nemendur lokið skilgreindum hluta þess í samstarfi við Vinnumálastofnun. Þá hafa um sjö hundruð nemendur sótt stök námskeið sem Fisktækniskólinn hefur staðið fyrir og komið að síðustu tvö árin. Ólafur Jón segir að stefnt sé að því að taka inn 12 nemendur í janúar næstkomandi og er þegar byrjað að innrita fyrir haustið 2013. Þá er

stefnt að dreifnámi á tveimur áföngum á vorönn í samstarfi við framhaldsskóla, símenntunarmiðstöðvar og fyrirtæki á fjórum stöðum á landinu. Byggt hefur verið upp samstarfsnet þessara aðila um verkefnið með það að markmiði að nemendur geti stundað nám í fisktækni í sinni heimabyggð og á ábyrgð heimaskóla. „Við höfum orðið vör við mikinn áhuga á námi af þessu tagi meðal ungs fólks og það er ánægjulegt. Hér er mikið af áhugasömu fólki við nám sem mun innan tíðar skila sér út í atvinnulífið,“ segir Ólafur Jón.

Áhugi fyrir námi í netagerð að glæðast Lárus Þór Pálmason, kennari við Fjölbrautarskóla Suðurnesja segir að nú í haust hafi nokkur viðsnúningur orðið varðandi áhuga fyrir námi í netagerð. Hann hafi ekki verið ýkja mikill undanfarin ár, en virtist vera að glæðast til muna og sem dæmi mætti nefna að aðsókn í fjarnám við skólann í farbóklegum greinum hefði þrefaldast milli ára. Fjölbrautarskóli Suðurnesja er kjarnaskóli og innan hans er námsbraut í netagerð. Netagerð er kennd eftir meistarakerfi og ljúka nemar verknámi á netaverkstæðum undir handleiðslu meistara. Um þessar mundir eru þrír nemar í verknámi hér og þar á landinu, en um alllangt skeið var enginn í verknámi. „Það er vissulega þörf á endurnýjun í greininni, meðalaldur á verkstæðum er orðinn nokkuð hár, flestir komnir yfir fimmtugt,“ segir hann. Lárus Þór segir að töluvert sé um að sjómenn sæki nú í netagerðarnám og eins bæti stýrimenn því einnig við sig. Hann segir að sjómenn hafi undanfarin ár verið tekjuháir miðað við aðrar stéttir og menn séu að átta sig á að störf í þjónustu við sjávarútveg séu fýsileg. „Það er kjörið tækifæri fyrir ungt fólk sem á annað borð ætlar að leggja fyrir sig iðnnám að læra netagerð, atvinnumöguleikar eru góðir til framtíðar litið, það er þörf á endurnýjun í greininni og það er líka mikilvægt að halda þessari þjónustu við sjávarútveginn hér heim, missa hana ekki úr landi,“ segir Lárus.


SÓKNARFÆRI | 49

Allar umbúðir fyrir matvælaiðnaðinn -okkar vörur selja þína vöru

• • • • •

Kassar Öskjur Arkir Pokar Filmur

• • • • • • • •

Skór Stígvél Vettlingar Vinnufatnaður, Hnífar Brýni Bakkar Einnota vörur o.fl.

Vélreistur kassi

Handreistur kassi

Suðurhrauni 4 • 210 Garðabæ • Furuvellir 3 • 600 Akureyri • Sími: 575 8000 • Fax: 575 8001 • www.samhentir.is


50 | SÓKNARFÆRI

Hafrannsóknastofnunin:

Sandsílastofn í lægð hefur áhrif á sjófuglastofnana Farið var í sumar í tíu daga sandsílaleiðangur á vegum Hafrannsóknastofnunarinnar og var markmiðið m.a. að meta breytingar í stofnstærð og afla upplýsinga um styrk árganga sandsílis. Í leiðangrinum fékkst mesta magn af seiðum í Faxaflóa sem þar hefur fengist síðan athuganir hófust árið 2006. Lítið fannst af eldra síli á öllum svæðum sem athuguð voru sunnan- og vestanlands og er talið að þau sem fengust séu aðallega af 2007 árganginum. Svo virðist sem nýliðun hafi verið slök síðan þá og því vantar nú nokkra aldurshópa í stofninn. Í ljós kom að sandsílastofninn virðist enn vera í mikilli lægð þótt fjöldi seiða sem fengust í Faxaflóa séu náttúrlega góð tíðindi.

Sílastofnsniðursveiflan óútskýrð „Það hefur mikil og neikvæð áhrif á varp sjófugla á sunnanverðu landinu að sílastofninn er í lægð,“ segir Kristján Lilliendahl, sérfræðingur hjá Hafrannsóknastofnuninni, sem tók þátt í leiðangrinum í sumar. „Við vitum ekki hvað veldur þessari lægð í sílinu en líklega er um fleiri en eina ástæðu að ræða. Ástandið í sumar var slakt alveg frá Ingólfshöfða í austri og vestur á Breiðafjörð með þeirri undantekningu þó að við fundum mikið magn af sandsílaseiðum í Faxaflóa sem gefur ákveðna vísbendingu um að hrygning hafi tekist vel einhvers staðar á þessu svæði. Við vitum þó

Engar skýringar eru fundnar á hinni miklu niðursveiflu sílastofnsins.

Mynd: Valur Bogason.

tveim áratugum eða frá tímabilinu 1983-1986 og 2005-2008. Um er að ræða fýl, ritu, langvíu, stuttnefju og álku. Öllum fimm tegundunum fækkaði frá miðjum níunda áratugnum. Ritu og álku fækkaði minnst, eða um 16% og 18%, fýl og langvíu um 30% en stuttnefju um 44%. „Slíka fækkun vill maður einmitt tengja minnkandi fæðuframboði.“

Svo virðist sem fleiri lundapysjur hafi komist upp í Vestmannaeyjum en að undanförnu.  Mynd: Kristján Lillendahl.

ekki hvernig þessum seiðum kemur til með að reiða af næsta árið fyrr en með rannsóknum sem eru fyrirhugaðar næsta sumar. Fyrstu upplýsingar frá fuglaathugunum benda til að varp lunda og kríu við Faxaflóa hafi misfarist en þær tegundir eru mjög háðar sandsíli við að koma upp ungum. Svo virðist sem sandsílaseiðin hafi ekki verið aðgengileg fuglunum seinni hluta varptímans. Ekki er vitað hvers vegna fuglarnir hættu að finna sandsílaseiði en ýmsar skýringar koma til greina. Hugsanlega voru seiðin orðin nægilega þroskuð til að grafa sig niður í hafsbotninn og hafi þannig sloppið undan fuglunum. Einnig kemur til greina að seiðin hafi rekið í burtu með hafstraum-

um. Að lokum má nefna þann möguleika að seiðin hafi verið étin upp af afræningjum, en þau eru í uppáhaldi sem fæða hjá sjófuglum, sjávarspendýrum og fiskum. Í því ljósi má nefna að talsvert varð vart við makríl í Faxaflóa í sumar, en hann á það til að éta sandsílaseiði.“

Lundinn að taka við sér? Kristján segir að þótt varp þeirra tegunda sjófugla sem háðastar eru sandsíli hafi í flestum tilfellum gengið illa á sunnanverðu landinu vegna sílaskorts séu aftur á móti nýlegar vísbendingar um að talsvert hafi komist upp af lundapysjum í Vestmannaeyjum. „Athuganir okkar á fæðu lunda í

TRAUST OG ÞEKKING Við framleiðum vélar fyrir sjávarútvegsiðnaðinn bæði fyrir land og sjóvinnslu. Útvegum einnig hausaskurðavélar frá MESA. Traustar lausnir í yfir 30 ár. Við aukum hagræðingu og bætum arðsemi.

Hafið samband við sölumenn sími : 567 4670 traust@traust.is www.traust.is

Súlan étur makríl

Kristján Lilliendahl. „Ef sandsílið nær sér ekki á strik kunna aðrar tegundir að verða meira áberandi í fæðu fugla.“

lok júlí við Eyjar sýndu að fuglarnir tóku aðallega ljósátur og marflær en einnig fannst lítilræði af sandsíli og þorskfiskaseiðum. Okkur virðist því sem að í sumar hafi lundinn bjargað sér á annarri fæðu en sandsíli en það hefur honum ekki tekist undanfarin ár.“ Nýlega fór fram athugun á hvernig varpstofnar fimm algengra íslenskra sjófuglategunda breyttust á

Kristján segir að svo virðist sem helstu tegundir sjófugla séu að spjara sig allvel á norðanverðu landinu en rannsóknir hafa sýnt að þar er loðna uppistaða í fæðu margra tegunda. Á landinu sunnanverðu hefur skort aðra fæðu en sandsíli fyrir margar tegundir sjófugla. „Ef sandsílið nær sér ekki á strik kunna aðrar tegundir að verða meira áberandi í fæðu fugla. Afar erfitt er að spá fyrir um hvaða tegundir það gætu orðið. Þó er hugsanlegt að marflær og ljósátur verði algengari fæða og ýmsar tegundir fiska eins og til dæmis loðna, síld, kolmunni og rauða sævesla. Sú breyting hefur þegar orðið á fæðu súlu að í stað þess að éta sandsíli áður er nú makríll mikilvæg fæða.“ hafro.is


SÓKNARFÆRI | 51

Sjómennt styður fræðslu ófaglærðra sjómanna:

Ánægður sjómaður er betri starfskraftur Flestir eru sammála um mikilvægi starfsmenntunar fyrir íslenskt atvinnulíf. Aukin hæfni og starfstengd menntun eru nauðsynlegir þættir til að auka framleiðni og bæta samkeppnisstöðu útgerða íslenskra fiskiskipa. Útgerðirnar þarfnast vel menntaðra sjómanna sem geta mætt nýjum þörfum og breyttum kröfum. Sjómenn eru hins vegar ekki mikið að sækja sér menntun. Áslaug Maack Pétursdóttir, framkvæmdastjóri Sjómenntar – fræðslusjóðs sjómanna, segir ekki auðvelt að ná til þessarar starfsstéttar. „Það er ekki nóg að framboð á námi og námsefni sé til staðar því eðli málsins samkvæmt er erfitt fyrir sjómenn að sækja sér menntun. Þeir eru langdvölum úti á sjó og nettenging ekki alltaf til staðar. Þegar sjómenn eru í landi kjósa þeir frekar að njóta samvista með sínum nánustu en að sitja á skólabekk.“ „Það er ekki markmiðið að allir fari í langskólanám heldur erum við að tala um fræðslu og endurmenntun af ýmsum toga. Ekki bara starfstengt nám eða námskeið heldur einnig til dæmis tungumálanám eða námskeið í að efla tölvukunnáttu. Fræðslusjóðurinn Sjómennt styrkir þátttöku í alls kyns tómstundanámskeiðum og auðvitað væri það ánægjulegt ef sjómenn gætu tekið námskeið í því sem þeir hafa áhuga á. Ánægður einstaklingur skilar sér í

betri starfsmanni. Þetta hangir allt saman.“

Hvað vilja sjómenn? Áslaug segir afar mikilvægt að hægt sé að finna nýjar leiðir til að ná til sjómanna og nýta nýjustu tækni til þess. Þessi starfsstétt þurfi kennsluefni með öðru sniði en gengur og gerist í skólakerfinu. Fjarnám af ýmsum toga standi til boða í mörgum greinum en örugglega megi gera miklu betur. Nám þar sem tekið er tillit til fjarveru sjómanna megi án efa einnig auka til muna. „Það vantar líka upplýsingar um hvað sjómennirnir sjálfir vilja, hvers konar nám eða fræðslu þeir kjósa. Við hjá Sjómennt munum því á næstu vikum fara um landið og heimsækja útgerðarfélög, verkalýðsog sjómannafélög og símenntunarstöðvar. Vonandi náum við líka að hitta sem flesta sjómenn. Með þessu viljum við kynna Sjómennt, sem er jú styrktarsjóður ófaglærðra sjómanna, en einnig reyna að finna út hver þörfin er á menntun og hver vilji og áhugi sjómannanna sjálfra er. Við vitum heldur ekki hvort útgerðirnar eru að bjóða reglulega upp á starfstengda fræðslu, hver hún er og hvernig henni er komið til skila eða hvort símenntunarstöðvarnar eru að huga að þessum málum. Við þurfum að fá heildarmynd á þetta.“

„Við þurfum að finna nýjar leiðir til að ná til sjómanna og nýta nýjustu tækni til þess. Þessi starfsstétt þarf kennsluefni með öðru sniði en gengur og gerist í skólakerfinu. Fjarnám af ýmsum toga stendur til boða í mörgum greinum en það má örugglega gera miklu betur,“ segir Áslaug Maack.

Sjómenn eiga sinn rétt Áslaug segir að lokum að félagsmenn, sem unnið hafa fullt starf í að minnsta kosti sex mánuði á síðustu tólf mánuðum hjá útgerðum

innan LÍÚ og greitt hafa til aðildarfélags Sjómenntar á starfstímanum, eigi rétt á styrk til náms. Hún hvetur sjómenn til að nýta sér þennan rétt sinn og sækja um styrk fyrir

fræðslu og menntun hjá sínu stéttarfélagi. sjomennt.is

Nýsköpun í þágu fiskiðnaðar Markmið okkar frá upphafi hefur verið að framleiða vörur er auka hagkvæmni og skilvirkni hjá okkar viðskiptavinum. Með nýsköpun að leiðarljósi munum við áfram leggja áherslu á vöruþróun hátæknibúnaðar og lausna er leiða til framfara í fiskiðnaði.

Frá veiðum til neytanda

Lausnin er hjá okkur www.marel.is

Nýsköpun_marel.indd 1

19.9.2012 14:31:23


52 | SÓKNARFÆRI

Ferskleiki íslenska fisksins heillar erlenda ferðamanninn Heimsókn á veitingastaði er snar þáttur í ferðalögum fólks um heiminn og það á ekki síður við um erlenda gesti hér á landi. Fjölbreytni veitingastaðanna er mikil og hugmyndaauðgi í hráefnisvali. Sóknarfæri lék forvitni á að heyra af áhuga erlendra ferðamanna á íslenska fiskinum og hvaða við-

brögð veitingamenn fá við fiskréttum hér í því landi sem við gjarnan segjum að hafi heimsins besta fisk að bjóða! Hér má sjá svör frá þremur veitingamönnum um þetta efni, veitingastöðunum Humarhöfninni á Höfn, Rub23 á Akureyri og Reykjavík og Tjöruhúsinu á Ísafirði.

Rub23 á Akureyri og í Reykjavík:

Þeir vilja helst ferskan fisk Veitingastaðurinn Rub23 er rekinn í Reykjavík og á Akureyri og eru erlendir gestir um 60%. „Útlendingarnir náttúrlega leitast við að borða íslenska fiskinn,“ segir Einar Geirsson, matreiðslumaður og eigandi. „Þeir vilja helst ferskan fisk – svo sem bleikju, lax, þorsk og steinbít. Svo er humarinn alltaf vinsæll og þá bjóðum við upp á sushi sem Íslendingarnir velja frekar en sérstaka fiskrétti. Við erum t.d. með blandaðan sjávarréttadisk og bjóðum þá upp á fimm fisktegundir á einum diski og er vinsælt að smakka þær. Útlendingar eru líka hrifnir af bláskelinni sem er nýleg afurð á Íslandi en það er einungis búið að vera að rækta hana í nokkur ár.“ Einar segir að sumir erlendu gestanna tali um fersleika íslenska fisksins. „Fólk er ekkert vant þessum ferska fiski. Við erum með fisk sem var kannski veiddur tveimur dögum áður en erlendis er sums staðar boðið upp á mun eldri fisk á veitingastöðum. Ég hef heyrt að sumir af er-

Einar Geirsson. „Útlendingarnir náttúrlega leitast við að borða íslenska fiskinn.“

lendu gestunum kvarta undan því að það vanti fiskbragðið í íslenska fiskinn en þeir eiga þá við bragð sem finnst af eldri fiski.“ rub23.is

Tjöruhúsið á Ísafirði:

Fiskur af Vestfjarðamiðum Ragnheiður Halldórsdóttir hefur ásamt eiginmanni sínum rekið veitingasölu í Tjöruhúsinu í Neðstakaupstað á Ísafirði síðustu sumur. Húsið stendur í þyrpingu fjögurra húsa sem voru reist á 18. öld og er sjóminjasafn Byggðasafns Vestfjarða í einu þeirra. Eingöngu er boðið upp á fiskrétti í Tjöruhúsinu og segir Ragnheiður að þau hjónin hafi fyrir rúmum 20 árum rekið veitingastaðinn Sjómannastofuna þar sem var boðið upp á kjöt og fisk og að um 96% er-

Gómsætt úr hafinu. 

lendra gesta hafi eingöngu viljað fisk. „Þegar við opnuðum síðan veitingasöluna í Tjöruhúsinu fyrir níu árum ákváðum við að hafa eingöngu sjávarrétti. Við bjóðum upp á fisk sem veiðist við Vestfirði svo sem kola, steinbít, makríl og hlýra og svo er skötuselur farinn að láta sjá sig.“ Þá má nefna að boðið er upp á fiskisúpu, plokkfisk og hrefnukjöt þegar það er til. Stundum eru haldnar miklar saltfiskveislur og suma daga svigna hlaðborðin undan gómsætum fiskréttum.

Ragnheiður segir að áhersla sé lögð á ferskt sjávarfang enda nýveitt þegar það fer á diska gestanna. „Ég stjórna því hvað er á matseðlinum hverju sinni en þá er boðið upp á besta fiskinn sem ég hef þá dagana.“ Vinsældir fiskréttanna eru miklar á meðal erlendra ferðamanna, sem telja um og yfir 2/3 matargesta og man Ragnheiður t.d. eftir því að einhver þeirra sagði að þetta væri besti matur sem hann hefði borðað! facebook.com/Tjoruhusid

Mynd: Julia Staples.


SÓKNARFÆRI | 53

Humarhöfnin á Höfn í Hornafirði:

Íslenski humarinn þykir öðruvísi „Við höfum sérhæft okkur í humri og það sem ég verð mest var við er hin jákvæða upplifun erlendra gesta sem borða hjá okkur,“ segir Ari Þ. Þorsteinsson, fjármála og nýsköpunarstjóri hjá Humarhöfninni í Höfn í Hornafirði. „Það er tvennt sem ég tek eftir sem þeim finnst vera mikil verðmæti í. Í fyrsta lagi að staðurinn er staðsettur niðri við höfnina og þá sjá gestirnir stundum humarbátinn við bryggju og svo talar fólk um að humarinn sé miklu ferskari en humar sem það kaupir í sínu heimalandi. Þá tala sumir um hvað íslenski humarinn er miklu sætari á bragðið heldur en stóri humarinn sem fólk borðar gjarnan erlendis.“ Ari segir að þegar Humarhöfn hafi verið opnuð árið 2007 hafi gestir verið um 4000 fyrsta árið en nú eru þeir um 14.500 en þess má geta að veitingastaðurinn er einungis opinn á sumrin. „Um 90% af gestunum okkar eru erlendir ferðamenn og er langstærsti hópurinn frá Suður-Evrópu: Ítalir, Spánverjar og Frakkar en síðan koma æ fleiri frá Hollandi, Bandaríkjnum og Asíu.“ Ari bendir á að á Íslandi sé matvælaframleiðsluþjóð á heimsmælikvarða og að gaman sé fyrir erlenda ferðamenn að koma til landsins þar sem frumframleiðslan fer fram. „Ég held að það séu tækifæri fyrir

Íslendinga í því sem kallast matarmenningarferðalög. Við höfum aðeins verið að prófa þetta þar sem ferðamenn koma til að smakka ákveðinn mat en Ísland er kjörið í slíkt þar sem við erum mikil fiskveiðiþjóð. Þarna geta íslenski sjávarútvegurinn og ferðaþjónustan unnið mikið saman og ég held að fólki eigi að fara að horfa á þetta sem sameiginlegt tækifæri.“ humarhofnin.is

Eigendurnir Humarhafnarinnar. Frá vinstri: María Gísladóttir, Ari Þorsteinsson, Vilhjálmur Þór Ólafsson, sonur Önnu og Ólafs, Anna Þorsteinsdóttir og Ólafur Vilhjálmsson.

ÍSLENSKT HUGVIT - ÍSLENSK FRAMLEIÐSLA Slippurinn Akureyri ehf. – Naustatanga 2 – 600 Akureyri – sími 460 2900 – fax 460 2901 – www.dng.is – dng@dng.is


54 | SÓKNARFÆRI

Á fullri ferð inn í sjávarútveginn með Garmin „Garmin býður í dag heildarlínu í tækjum fyrir smábáta. Í henni eru t.d. allt upp í 15 tommu plotterskjáir og í þeim eru öflug sjókort, eftirmynd sjókortanna frá Sjómælingum Íslands. Að auki er Garmin að nota eiginn gagnagrunn sem keyrir með kortum Sjómælinga en birtir botnupplýsingar í þrívíðri mynd með dýptarlínum. Hólar og hæðir sjávarbotnsins sjást vel í grafískri mynd. Þetta er sérstaða sem aðeins Garmin hefur að bjóða,“ segir Ríkarður Sigmundsson hjá Garminbúðinni en það fyrirtæki hefur sótt verulega í sig veðrið í tækjaframboði fyrir sjávarútveginn – sér í lagi smábátaflotann. Garmin hefur lagt áherslu á grafíska birtingarmynd upplýsinga fyrir notendur og þegar t.d. dýptarmælir frá Garmin er tengdur við plotterinn sjást lóðningar í þrívíðu myndinni af botninum.

Allt sem þarf í tækjapúltið í stýrishúsinu „Við bjóðum tvær gerðir dýptarmæla og munurinn liggur í mismunandi tíðnisviðum og púlslengd. Öflugri dýptarmælirinn var einmitt valinn nú í sumar í rannsóknarleiðangri á túnfiskmið vestur af Írlandi og það eru mikil meðmæli með honum,“ segir Ríkarður en í Garminlínunni eru einnig ratsjár, vindhraðamælar, talstöðvar og AIS tæki, sem og sjálfstýringar. „Sjálfstýringar frá Garmin eru komnar í allmarga báta hér á landi og hafa komið gríðarlega vel út. Þær henta krókabátunum mjög vel og hafa reynst vel hvort heldur er á fullri keyrslu eða hægri ferð,“ segir Ríkarður en tækjapakkar frá Garmin fóru um borð í tvo nýja Sómabáta sem Bátasmiðjan Bláfell í Reykjanesbæ smíðaði nýverið. „Með því að taka allan tækjapakkann í bátinn nýtir notandinn alla bestu eiginleika tækjanna, þau tengjast auðveldlega saman og hægt er að kalla fram upplýsingar á plotterskjánum frá mismunandi tækjum.“

Miklu meira en útivistarbúnaður Ríkarður segir að á sínum tíma hafi Garmin verið þekkt merki hér í landi fyrir stjórntæki í skip og báta en á síðustu árum hafi merkið verið

GPSmap 7215 plotter frá Garmin með snertiskjá. Hægt er að samtengja Garmintækin í gegnum plotterinn og kalla þannig fram fjölþættar upplýsingar fyrir skipstjórnandann.

hvað þekktast fyrir GPS tæki í útivist, leiðsögutæki í bíla og æfingatæki. „Nú má segja að Garmin hafi styrkt stöðu sína á nýjan leik á bátasviðinu, bæði með þessum frábæru

sjókortum og breiðri línu notendavænna tækja í brúna. Enda er Garmin að fá mjög vandaðar umsagnir í blöðum fyrir sín tæki í dag. Við erum því á fullri ferð inn í sjávarútveg-

inn á Íslandi með Garmin,“ segir Ríkarður. garmin.is

Stóraukin viðgerðaþjónusta WORLDWIDE TURBOCHARGER SERVICE AND PARTS

Vagnhöfða 12 | 110 Reykjavík | Sími 567 2800 | Fax 567 2806 | mdvelar@mdvelar.is | www.mdvelar.is


SÓKNARFÆRI | 55

Hafsteinn Ólafsson og Þóra Bragadóttir, eigendur Beitis, við afhendingu á afsöltunarbúnaði og karalyftu í saltfiskverkun í Vitoria á Spáni.

Grænlenskur sjómaður prufukeyrir Beitisbúnaðinn í blíðviðri á miðunum.

Beitir í Vogum hefur þróað og framleitt veiðibúnað í 25 ár:

Síðustu þrjú ár þau bestu í sögunni „Síðustu þrjú ár hafa verið þau bestu í sögu fyrirtækisins, bæði verkefnalega og afkomulega. Því þakka ég fyrst og fremst útflutningnum og þeim árangri sem við höfum náð með þrautseigju á mörgum árum í markaðsstarfinu erlendis. Það hefur skilað okkur árangri og sérstaklega í Noregi. Okkar sérgrein er þróun og framleiðsla á línubúnaði en það er staðreynd að Norðmenn hafa staðið okkur Íslendingum að baki tæknilega í línuveiðunum,“ segir Hafsteinn Ólafsson, framkvæmdastjóri og eigandi Beitis í Vogum á Vatnsleysuströnd. Fyrirtækið hefur frá árinu 1988 smíðað fiskvinnslutæki og ýmis konar lausnir fyrir matvælaiðnað úr ryðfríu stáli. Þekktast er það fyrir framleiðslu á beitningartrektum, línuspilum og beituskurðarhnífum fyrir 6-100 tonna báta en af mörgu öðru sem fyrirtækið hefur framleitt má nefna hrognaskiljur, þvottakör, átakskerfi, saltara og lyftukör – lausnir fyrir bæði skip og báta, sem og landvinnslur. Enda segir Hafsteinn engin tvö tæki eins – allt sé útfært að þörfum og séróskum viðskiptavinanna. „Eitt af því nýjasta í okkar lausnum er hreinsibúnaður á línuspil sem hreinsar krókana betur en áður hefur þekkst. Önnur nýjung frá okkur er sérsniðin að norskum markaði og er kapalspil fyrir gildruveiði. Þetta eru tvö dæmi um lausnir sem við höfum fundið til að mæta tækniþörf viðskiptavinanna,“ segir Hafsteinn en um 60% framleiðslu Beitis fer nú á erlenda markaði. Þannig hefur staðan verið síðustu þrjú ár.

Tækifæri í norsku línubátunum Eins og nafn fyrirtækisins bendir til var beitningartrektin frumraun fyrirtækisins í þróun veiðibúnaðar og í kjölfarið fylgdu síðan línuspil og önnur tækni fyrir línuútgerðina ásamt mörgu öðru. Hafsteinn segir það hafa verið mikið átak að komast inn á markað í Noregi en eftir miklu sé þar að slægjast. „Línuveiðarnar á norsku bátunum eru talsvert frábrugðnar því sem við þekkjum. Þeir nota til að mynda girnislínu almennt, sem flestir hafa gefist upp á hér heima. Á vissum svæðum við Noreg er mikið af grænþörungi á botninum yfir sumartímann og þá hafa þeir fundið út leiðir til að halda línunni upp frá botninum þar sem fiskurinn heldur sig. Það hefur síðan sýnt sig að þessa girnislínu er hægt að draga mjög auðveldlega með

Poclain þjónusta Sérhæft verkstæði fyrir vökvadælur og mótora

Hafsteinn að vinna að uppsetningu á búnaði í bát í Upernavik á Grænlandi árið 2008.

okkar spili. Þeir eru líka smám saman að átta sig á því að með okkar búnaði geta þeir verið færri á en verið samt með fleiri króka og fiskað meira sem skilar þeim einfaldlega betri afkomu. Sumir af þeim sem keyptu fyrst búnað af okkur fyrir hátt í 10 árum eru

enn að nota hann og það segir sína sögu. Þarna er stór markaður fyrir okkur og mikil tækifæri áfram,“ segir Hafsteinn. beitir.is

Sala, varahlutir og viðgerðir

Smiðjuvegi 66 • 200 Kópavogi Sími 580 5800 • www.landvelar.is


56 | SÓKNARFÆRI

Kælismiðjan Frost:

Mikil verkefni í uppsjávarfrystingunni „Uppsjávarfrysting hefur verið bakbeinið í okkar starfsemi upp á síðkastið og verður á komandi mánuðum, bæði um borð í skipum og í landi. Því er ekki að neita að góð loðnuveiði í fyrravetur og tilkoma makrílveiðanna er snar þáttur í þessari þróun. Bæði útgerðir og landvinnslur eru að leita eftir auknum afköstum í sinni vinnslu,“ segir Gunnar Larsen, framkvæmdastjóri Kæl-

ismiðjunnar Frosts um verkefnastöðu fyrirtækisins um þessar mundir.

Tækniþróunin flutt út Kælismiðjan Frost lauk nýverið uppsetningu uppsjávarverksmiðju á Þvereyri á Suðurey í Færeyjum í samstarfi við Skagann. Mörg íslensk fyrirtæki komu að verkefninu en verksmiðjan tók til starfa fáeinum mánuðum eftir undirskrift samninga. „Þarna getum við sagt að sé á ferð útflutningur á íslenskri tækni og þróun sem orðið hefur í sjávarútvegi á Íslandi. Verksmiðjan er komin í fullan gang, þ.e. með þeirri 600 tonna afkastagetu sem lagt var upp með í upphafi. Umræðan var í upphafi um stækkun strax í kjölfarið í 1000 tonna afkastagetu og ég reikna fastlega með að sú ákvörðun komi fljótlega,“ segir Gunnar en nýjungin í tæknilausn Skagans eru sjálfvirkir plötufrystar og vinnslulína sem fyrirtækið framleiðir. Frystiþátturinn

Blástursfrystur makríll í uppsjávarvinnslu HB Granda á Vopnafirði. Blástursfrystirinn er hönnun og smíði frá Kælismiðjunni Frosti.

sjálfur hvílir síðan á herðum Frosts. Gunnar segir lausnina hafa vakið áhuga víðar erlendis í kjölfar kynningar og verksmiðjunnar í Færeyjum. Talsverðar líkur séu á fleiri verkefnum á borð við færeysku verksmiðjuna „og raunar er þetta tæknilausn sem vel má nota víðar í matvælavinnslu. En fyrst og fremst markaðssetjum við hana fyrir uppsjávarvinnslu,“ segir Gunnar.

Betra hráefni með meiri kælingu Hér heima segir Gunnar að áherslur

uppsjávarvinnslufyrirtækjanna snúist um að auka afköstin og bæta meðferð hráefnis og afurða. „Það liggja bæði fyrir verkefni sem búið er að semja um og önnur þar sem áhugi er fyrir hendi að hefjast handa. Uppsjávarvinnslan er orðin mjög þétt árið um kring hjá verksmiðjunum, makríllinn yfir sumarið, síldin á haustin og síðan loðnan í beinu framhaldi. Makríllinn var mjög kærkomið verkefni til að brúa bilið milli vertíða,“ segir Gunnar. Kæling leikur æ stærra hlutverk um borð í skipunum og þar kemur

Frost einnig við sögu. Sjókælikerfi eru til að mynda mjög mikilvæg á makrílveiðunum á sumrin og Gunnar segir einnig að talsverð þróun hafi orðið í kælingu afla um borð í bolfisktogurum allt frá móttöku þar til aflinn er kominn í frystingu eða lest. „Allt miðar þetta að betri aflameðferð og ótvírætt að betri kæling hefur skilað þar miklum árangri,“ bætir hann við. frost.is


SÓKNARFÆRI | 57

Framúrstefnuhugmynd Sjávarútvegsráðstefnunnar 2012:

Hugmyndir séu framsæknar og skapi umræðugrundvöll Sjávarútvegsráðstefnan verður haldin í þriðja sinn 8.-9. nóvember og ber heitið „Horft til framtíðar“. Eins og í fyrra er kallað eftir framúrstefnulegum nýsköpunarhugmyndum sem veitt verða verðlaun fyrir og er lögð áhersla á að hugmyndirnar séu framsæknar og skapi umræðugrundvöll. Frestur til að skila inn umsóknum er til 1. október. Þegar kemur að því að meta hugmyndirnar verður m.a. litið til frumleika þeirra, virðisauka, sjálfbærni og ímyndar landsins eða greinarinnar út á við. Verðlaunafé er 400.000 kr. og þar að auki fá hugmyndirnar kynningu og sérstaka viðurkenningu á Sjávarútvegsráðstefnunni.

sjávarbotninn og að notaður sé veggur úr laserljósi í staðinn fyrir net. Þá var það hugmynd um grænt hringferli en hún felst í eldi á tveimur ólíkum fisktegundum þar sem vatnið frá einni tegund er nýtt fyrir aðra og síðan er vatnið notað til vökvunar og næringargjafar í gróðurhús þar sem ræktaðir eru þörungar eða grænmeti. Í þriðja lagi var það hugmynd

um rafbáta til veiða innan fjarða en bátarnir myndu nýta umhverfisvæna orku. Í fjórða lagi er það hjarðeldi á þorski en hugmyndin gengur út á að koma upp fóðrunarstöðvum fyrir villtan smáþorsk á grunnslóð þar sem hjarðir af þorski yrðu fóðraðar frá vori og fram á haust.

Verðlaun veitt á ráðstefnunni í fyrra þegar hugmynd um ljósveiðar varð hlutskörpust.

sjavarutvegsradstefnan.is

Ýta við grasrótinni „Hugmyndin að samkeppninni kom upphaflega frá stjórn Sjávarútvegsráðstefnunnar sem vildi ýta við grasrótinni til að koma með hugmyndir til umræðu til að efla grósku og nýsköpun í sjávarútvegi og tengdum greinum,“ segir Guðrún Ólafsdóttir, sérfræðingur hjá Rannsóknarhópi í hagnýtum vöruferlum við Verkfræði- og náttúrvísindasvið Háskóla Íslands. „Markhópurinn er allir þeir sem hafa áhuga á málefninu; einstaklingar og frumkvöðlar eða aðilar sem vinna að rannsóknar- og nýsköpunarverkefnum sem eru vel til þess fallin að senda inn og líka hugmyndir nemenda sem eru að vinna áhugaverð verkefni.“ Guðrún segir að skipta megi tillögunum frá því í fyrra í nokkra áhersluþætti. „Fólk lagði áherslu á samstarf í sjávarútvegsfyrirtækjum til að auka eða efla ímynd Íslands út á við og það voru verkefni sem komu að sjálfbærni; bæði hvað varðar sjálfbærar veiðar og sjálfbærni framleiðslunnar í gegnum allan ferilinn og þá sjálfbærni vörunnar sem slíkrar. Þá tengdust sum verkefni nýtingu upplýsingatækni, önnur tengdust nýrri tækni við veiðar og þá sérstaklega umhverfisvænar veiðar. Svo var það vöruþróun og að nýta megi takmarkaðar auðlindir og fullnýta það sem fellur til við framleiðslu í verðmætari vörur.“

HEILDARLAUSN FYRIR SKREIÐARFRAMLEIÐENDUR Skreiðarpressa Hausabrjótur Vinnslulína (Blautrými) Þurrkklefar Skurðarvél (Kótelettuvél) Bjóðum einnig sérlausnir m.a. færibönd saltkerfi

PIPAR \ TBWA • SÍA • 113430

Sérstakar viðurkenningar 2011 Fjórar hugmyndir fengu sérstaka viðurkenningu á Sjávarútvegsráðstefnunni í fyrra. Í fyrsta lagi voru það ljósveiðar eða ljósvarpa en hugmyndin er að notuð sé varpa sem nemur ekki við

Guðrún Ólafsdóttir. „Markhópurinn er allir þeir sem hafa áhuga á málefninu; einstaklingar og frumkvöðlar eða aðilar sem vinna að rannsóknar- og nýsköpunarverkefnum sem eru vel til þess fallin að senda inn og líka hugmyndir nemenda sem eru að vinna áhugaverð verkefni.“

Málmey ehf. | Helluhraun 8 | 220 Hafnarfirði | S 555 6130 | Fax 555 6131 | malmey@malmey.is

MÁLMEY

stálsmiðja


58 | SÓKNARFÆRI

Á markaðsdeild HB Granda vinna 11 manns. Svavar Svavarsson markaðsstjóri er þriðji frá hægri. F.v.: Sonja Óskarsdóttir, Sólveig Jóhannesdóttir, Brynjólfur Eyjólfsson, Garðar Svavarsson, Jón Helgason, Smári Einarsson, Fjóla Stefánsdóttir, Davíð Davíðsson, Svavar Svavarsson, Kári Sölmundarson og Steinþór Steingrímsson. Myndir: Geir Guðsteinsson

Stöðugt er leitað nýrra markaða - segir Svavar Svavarsson, markaðsstjóri HB Granda HB Grandi er stærsta sjávarútvegsfyrirtækið á Íslandi. Reynsla og þekking í nýtingu auðlindar og framleiðslu sjávarafurða endurspeglast í öllu starfi HB Granda. Lögð er rík áhersla á háþróaða tækni við veiðar og vinnslu og stöðuga þróun framleiðslunnar. Fyrirtækið framleiðir verðmæta gæðavöru úr fersku hráefni sem aflað er úr hafinu við Ísland. HB Grandi gerir út fimm frystitogara og þrjá ísfisktogara til bolfiskveiða. Áratugareynsla áhafnanna og besti fáanlegi búnaður um borð skilar fiskafurðum eins og þær gerast bestar. Ísfisktogararnir landa aflanum í fiskiðjuver HB Granda í Reykjavík og á Akranesi en frystitogararnir vinna aflann um borð og skila honum fullunnum. Fyrirtækið

Sölumál

á einnig öflugan flota fjögurra skipa til veiða á uppsjávarfiski; síld, loðnu, makríl og kolmunna sem landa aflanum að mestu í vinnslur fyrirtækisins á Vopnafirði en einnig á Akranesi. Lögð er sérstök áhersla á afurðir til manneldis en framleiðsla fiskmjöls og lýsis er einnig mikilvægur þáttur í starfsemi fyrirtækisins. Svavar Svavarsson, markaðsstjóri, segir þá verðaðlögun sem orðið hef-

Loftpressur

Grandatogarinn Ásbjörn RE gerður klár fyrir sjóferð.

Stimpil- og skrúfupressur

Súrefnis- og ósonframleiðslubúnaður Mælitæki og eftirlitsbúnaður Þjónustum m.a.: Fiskeldi - Fiskvinnslur - Matvælafyrirtæki Sveitarfélög - Sundlaugar Hjallabrekka 1 • 200 Kópavogur • Símar: 564 3000 – 564 0030 Fax: 564 0030 • www.loft.is • loft@loft.is

www.gaia-ehf.is | gaia@gaia-ehf.is

ur á fiski í helstu viðskiptalöndum Íslendinga mikilvæga til að viðhalda neyslu og spurn eftir fiski. Erfiðar markaðsaðstæður á Spáni, Portúgal og Grikklandi hafa ekki haft teljandi áhrif á HB Granda þar sem félagið er ekkert í saltfiski og aðeins um 3-4% af framleiðslu fyrirtækisins sé í dag að fara inn á markaði í þessum löndum. - Er einhver munur á sölumöguleikum sjófrysts fisks og fisks sem unninn er í landi í ykkar frystihúsum eða verksmiðjum? ,,Nei, það er ekki svo. Við erum að selja allan okkar fisk hvort sem hann er unninn til sjós eða lands. Við seldum til 40 landa á síðasta ári en 10 af þeim kaupa fyrir um 80% af söluverðmætinu en hin 30 eru með restina. Flest þessara landa eru utan Evrópusambandsins en Rússland var á síðasta ári langstærsta markaðsland okkar og það stefnir allt í að svo verði einnig á þessu ári. Það er ekki bara síld, makríll, loðna


SÓKNARFÆRI | 59

HB Grandi.

Stærð HB Granda hefur mikla þýðingu í markaðssókn fyrirtækisins. Að vera með mikið magn á bak við sig og fjölbreytt úrval í vörutegundum styður heildina og auðveldar okkur að geta ávallt afgreitt þá vöru sem beðið er um á hverjum tíma. Það styrkir okkur einnig að vera hvorttveggja í bolfiski og uppsjávarfiski.

ing getur leitt af sér verðlækkun en þó er ólíklegt að hún verði veruleg.“ Svavar segir að stærð fyrirtækisins hjálpi í markaðsmálum. Að vera með mikið magn á bak við sig og fjölbreytt úrval ívörutegundum styðji heildina og að geta ávallt afgreitt það sem beðið er um á hverjum tíma. Það styðji líka við í sölumálunum að vera bæði í bolfiski og uppsjávarfiski því vara selur gjarnan aðra vöru. Um 40% af tekjum félagsins koma frá uppsjávarfiski og um 60% eru botnfiskur. Svavar telur að viðskiptavinir íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja erlendis séu almennt mjög hæfir í alþjóða viðskiptum. Þátttaka HB Granda í sjávarútvegssýningum erlendis, eins og á sýningunni í Brussel, er liður í því að halda góðu

sambandi við viðskiptavinina, afla nýrra, og einnig að kanna nýja markaði. ,,Það eru engar blikur á lofti um sölutregðu eða umtalsvert verðfall á einstaka vörutegundum, en markaðsdeildin sýnir auðvitað fyllstu árverkni enda mikil verðmæti sem verið er að selja á hverjum einasta degi.“

Vottun afar mikilvæg Vottun á sjálfbærni íslensks fisks er gríðarlega mikilvæg undir merkjum Iceland Responsible Fisheries. Nú eru komnar á borð atvinnumálaráðherra tillögur að aflareglu fyrir karfa, ufsa og ýsu sem bíða formlegrar staðfestingar. Aflaregla felur í sér staðfasta stefnu stjórnavalda á nýtingu þessara fisktegunda til langs

tíma. Í framhaldi munu þessar fisktegundir fá alþjóðlega vottun um sjálfbærni, svipað því sem hefur verið í þorski undanfarin ár með mjög góðum árangri. Vottun á sjálfbærni er afar mikilvæg. Ef fiskistofnarnir fá að vaxa og dafna verður ódýrara að sækja fiskinn og auðveldara að selja hann því kaupendur eru stöðugt meðvitaðri og gera þær kröfur að við getum sýnt fram á að fiskurinn sem þeir kaupa sé ekki ofveiddur. Þetta er annar mikilvægur útgangspunktur og eykur stöðugleikann,“ segir Svavar Svavarsson.

Frumherji í þjónustu við sjávarútveginn Ykkar menn í skipaskoðunum Stefán Hans Stephensen GSM 860 8378, stefans@frumherji.is Axel Axelsson GSM 860 8379, axela@frumherji.is Einar J. Hilmarsson GSM 865 1490, einarjh@frumherji.is Guðmundur H. Kristinsson GSM 860 8377, hanning@frumherji.is

og loðnuhrogn heldur einnig bolfiskafurðir eins og karfi og gulllax. Auðvitað taka markaðirnir breytingum, verð lækka, m.a. vegna kreppu í Evrópu, og þá fylgjum við því bara eftir. Á hverjum virkum degi erum við að selja frá okkur afurðir fyrir um 1 milljón dollara svo það er gríðarlega mikilvægt að salan gangi hikstalaust og það sé stöðugt vöruflæði. Í ár hefur orðið veruleg aukning á framleiðslu loðnuhrogna. Það voru framleidd um 16.000 tonn hér á Íslandi og í Noregi, sem er verulega meira magn en markaðurinn er vanur að nota svo það hefur orðið lækkun frá þeim himinháu verðum sem voru áður að fást fyrir þessa vöru. En það er ekki vit í neinu öðru en að nýta það tækifæri sem gefst til að framleiða hágæða hrogn. Við verðum svo að fylgja óhjákvæmilegri niðursveiflu í verðum þó við séum að framleiða loðnuhrogn í hæsta gæðaflokki. Verð á öðrum vörum okkar hefur í flestum tilfellum hækkað í erlendri mynt undanfarin ár en verð einstakra vara hefur gefið eftir uppá síðkastið.“

Ráðgjöf um gæðamál, úttekt á grásleppuhrognum og öðru sjávarfangi Róbert Hlöðversson GSM 897 0525, robert@frumherji.is Hildur Sigurðardóttir GSM 861 6676, hildurs@frumherji.is

Löggilding og prófanir á vogum og mælitækjum Prófunarstofan Sími 570 9260 profunarstofan@frumherji.is

Aukinn þorskkvóti skapar virðisaukningu - Hefur þessi verðþróun leitt til þess að þið hafið verið að leita nýrra markaða? ,,Það er stöðugt verið að því. Við erum í dag að selja til 40 landa og með tilkomu makrílsins höfum við bætt við viðskiptasamböndum í nýjum löndum. Tíu af okkar viðskiptalöndum eru langstærst með um 80% hlutdeild af söluverðmæti. Það er um 200 þúsund tonna aukning i þorskkvótanum í Atlantshafi strax á næsta ári, en 20% aukn-

Hestháls 6-8  110 Reykjavík  Sími 570 9000  www.frumherji.is

grandi.is


60 | SÓKNARFÆRI

Meira þarf að hafa fyrir sölunni en áður - segir Ólafur Bjarni Halldórsson, framkvæmdastjóri Ísfangs hf. á Ísafirði ,,Það hefur þyngst á öllum sölum frá því á miðju sumri og þarf að hafa miklu meira fyrir því að selja í dag,“ segir Ólafur Bjarni Halldórsson, framkvæmdastjóri Ísfangs hf., fyrirtækis í útflutningi sjávarafurða á Ísafirði. ,,Um leið og þessi kreppa fór að hafa áhrif í Evrópu þyngdist salan. Ég held að öllum beri saman um það. Við erum að selja frystan bolfisk og rækju og ekki bara héðan frá Vestfjörðum heldur víða af landinu, m.a. frá suðvesturhorninu. Héðan að vestan höfum við verið að selja rækju, m.a. frá rækjuverksmiðjunni Kampi. Það eru hins vegar mjög miklir erfiðleikar framundan með öflun hráefnis til vinnslu hjá Kampa svo annað hvort verður að stöðva vinnslu einhverja daga í hverri viku eða hreinlega stöðva vinnslu tímabundið. Verksmiðjan þarf um 8-10 þúsund tonn af hráefni á ári. Salan á rækju er því eðlilega ekki vandamál þegar svona lítið framboð er af henni. Rækjuverksmiðjurnar hérlendis eru nú 5 talsins, en voru rétt fyrir aldamót allt að 20. Nú fara verksmiðjurnar að reiða sig meira á

Fiskiskip í Ísafjarðarhöfn.

Ólafur Bjarni Halldórsson, framkvæmdastjóri Ísfangs hf.

íslenskt hráefni og vonandi er að koma upp meiri veiði fyrir Vesturlandi og Norðurlandi. Ekki er loku fyrir það skotið að innfjarðarækjan gæti orðið búbót á Ísafjarðardjúpi, Arnarfirði og Axarfirði. Norskt og kandadískt hráefni er orðið það dýrt að lítið er orðið að hafa út úr því að vinna það.

Verðlækkun étur upp aukinn þorskkvóta „Það hefur verið gefið út að verðið á

Sölumál

þorskinum hefur verið að lækka um 12% og því er fráleitt halda því fram að að þessi aukning á þorskvótanum um 20 þúsund tonn þýði auknar gjaldeyristekjur fyrir þjóðarbúskapinn. Verðlækkunin gerir að verkum að við getum í besta falli vonast til að fá sömu verðmæti fyrir aukið magn af þorski og á síðasta ári. Það sem við hjá Ísfangi byggjum nú á eru fyrst og fremst langtíma-

samningar við trygga kaupendur. Við vorum sjálfir með framleiðslufyrirtæki en erum hættir því og erum eingöngu að kaupa af framleiðendum þegar við höfum trygga sölu en umboðssala er eiginlega alveg hætt. Framleiðendur setja upp skilaverð og reynt er að vinna úr því.“ - Hefur þú trú að þetta ástand eigi eftir að breytast á næstu misserum? ,,Ljóst er að fiskneysla á bara eftir að aukast. Vel má vera að það þurfi frekari verðlækkanir til að koma sölunni á skrið svo að ekki verði hér birgðasöfnun. Þetta skýrist kannski á næstunni því venjulega eru haustið og veturinn góður sölutími, ekki síst jólamánuðurinn. Síðan er fiskneysla víða mikil í Evrópu þegar páskar nálgast. Staðan er erfiðust á Spáni

sem er mikilvægt viðskiptaland en Grikkland er veigaminna markaðsland fyrir Íslendinga og því hefur efnahagskreppan þar ekki eins mikil áhrif hér í fisksölu. Við höfum aðeins verið að fá fyrirspurnir frá Brasilíu á svipuðum fiski og Spánverjar hafa verið að kaupa og einhverjir hafa verið að selja fisk þangað. Það hefur alltaf verið seldur einhver saltfiskur til Brasilíu en það er nýtt að léttsaltaður fiskur þangað í einhverjum mæli. Helsta viðskiptaland Ísfangs er Frakkland en Bretland er að sjálfsögðu stærsta viðskiptalandið fyrir frystan fisk og hefur verið lengi, segir Ólafur Bjarni Halldórsson.


SÓKNARFÆRI | 61

Grásleppuhrogn fyrir 300 milljónir króna enn óseld Grásleppuvertíðin hófst í byrjun mars sl. og lauk 2. ágúst sl. en um 350 bátar stunduðu veiðarnar. Verkað var í um 12.000 tunnur sem þýðir að vertíðin var yfir meðallagi. Í upphafi vertíðar vildu kaupendur greiða um 1200 evrur fyrir tunnuna, eða allt að 200.000 krónur en verðið lækkaði fljótlega. Jafnvel um allt að þriðjung eða niður í liðlega 800 evrur. Örn Pálsson, framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda, segir að áætlað útflutningsverðmæti hrognanna sé um tveir milljarðar króna. Í dag sé staðan sú að hrogn fyrir um 300 milljónir séu óseld og þessi staða bitnar óneitanlega á útgerðinni. Ástæðuna telur Örn vera að kreppan í Evrópu geri það að verkum að fyrirtækin vilji lækka kostnað með því minnka birgðir. Á næsta ári telur Hafrannsóknastofnunin þörf á að minnka veiðarnar vegna slaks ástands á stofninum og telur Örn að þess vegna megi búast við því að framleiðendur kavíars tryggi sér þær tunnur sem eftir eru óseldar. Þrátt fyrir að um fjórðungur alls magns sé enn óseldur telur Örn að vonir standi til að þetta magn seljist fyrir næstu grásleppuvertið. Það eru því allmargir sem enn eiga óseld hrogn en miðað við venjulegan markað. ,,Við búum ekki við venjulegt

fundnalandi eða Grænlandi á þessu ári. Veiðin þar var á áætlun þannig að það er ekki ástæðan. Í venjulegu árferði hefði verið auðvelt að selja þessar 12.000 tunnur. Við höfum verið að kanna möguleika á að selja

grásleppuhrogn á áður óþekktum mörkuðum en það hefur ekki tekst ennþá,“ segir Örn Pálsson.

Drifbúnaður

Framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda segir samdráttinn í Evrópu aðal skýringuna á tregari sölu grásleppuhrogna.

Sölumál

ástand í dag,“ segir Örn Pálsson. ,,Það eru erfiðleikar á okkar markaðssvæði fyrir kavíarinn í Evrópu og stórmarkaðarnir bregðast við því með því að panta minna af kavíar frá Íslandi. Það var ekki umframframboð af grásleppuhrognum frá Ný-

Smiðjuvegi 66 • 200 Kópavogi Sími 580 5800 • www.landvelar.is


62 | SÓKNARFÆRI

Botninum í verðsveiflum líklega náð

Danica Seafood er útflutningsfyrirtæki í sjávarafurðum með skrifstofur í Suðurgötu 10 í Reykjavík sem leggur mikla áherslu á að afhenda kaupendum erlendis ferskan íslenskan fisk á sem fljótastan máta, bæði með flugi og í gámum með skipum. Á því hafa blómleg viðskipti fyrirtækisins byggst. Markmið Danica hefur alltaf verið að útvega viðskiptavinunum sem bestu gæði á þorski, ýsu, lúðu, steinbít, skötusel, karfa og öðrum fisktegundum. Fyrirtækið var stofnað árið 1993 af hjónunum Jan B. Thomsen og Laufeyju Jóhannsdóttur. Það hlaut viðurkenningu VR 2011 sem fyrirmyndarfyrirtæki og er vottað af Iceland Responsible Fisheries. Í stöðugt vaxandi mæli eru kaupendur sjávarafurða og neytendur um allan heim að leggja áherslu á að sjálfbær nýting sé höfð að leiðarljósi. Jan B. Thomsen, framkvæmdastjóri, segir að að sala á ferskum fiski í flugi gangi vel en það er meginuppistaðan í útflutningi Danica. Einnig flytur fyrirtækið út frosinn fisk, en í miklu minna mæli. Þar er samkeppni í ódýrara hráefni eins og Alaska-ufsa og svo er vegna kreppunnar í Evrópu þrýstingur á að fá

Sölumál

ódýrari vöru, þó því fylgi oft lakara hráefni. ,,Danica hefur fengið MSC-vottun og það mun örugglega verða okkur hagstætt ef markaðirnar erlendis verða enn erfiðari. Ég er samt ekki viss um að það séu framundan krítískir tímar. Við erum auðvitað að keppa við Norðmenn á mörgum mörkuðum og verður að mæta því, m.a. með því að bjóða alltaf hágæðavöru. Á kröfum um gæði má aldrei slaka. Við erum að selja fisk nánast alla daga ársins, erum alltaf til staðar, viðskiptavinirnar fá alltaf það hráefni sem þeir sækjast eftir. Ameríkumarkaður verður kannski eftirsóknarverðari ef það verður erfiðara að selja fiskinn, auðvitað munum við skoða þann möguleika. Þessir efnahagsörðugleikar snerta mjög ferskfiskmarkaðinn og eins hafa Norðmenn verið að koma mjög

Jan B. Thomsen, framkvæmdastjóri Danica.

sterkir inn á Frakklandsmarkaðinn með verulega aukið magn og lækkandi verð sem hefur gert okkur verulega erfitt fyrir. En okkar viðskiptavinir geta teyst okkur vöru og að fá vöruna þegar eftir henni er leitað. Á það leggjum við áherslu.“

Auknar kröfur um ferskleika Jan segir að starfsmenn Danica muni þurfa að leggja aukna áherslu á markaðsmálin og það þýði auðvitað aukna vinnu í sölumálunum. ,,Við verðum að geta útvegað okkar viðskiptavinum það hráefni sem þeir sækjast eftir til að viðhalda trausti þeirra á okkar þjónustu. Með trausti haldast markaðir opnir og hægt

verður að fá ásættanlegt verð fyrir fiskinn. Stórmarkaðir víða á Bretlandi og í Evrópu hafa verið að gera auknar kröfur um ferskleika og gæði auk ýmissa sérkrafna og það hefur einnig haft einhver áhrif á verðin. Þessir stórmarkaðir eru með ýmsa ráðgjafa á sínum snærum til að meta gæði vörunnar og gera kröfur þar að lútandi en einnig fjármálasnillinga sem hafa það hlutverk m.a. að keyra verðin eins mikið niður og þeim er mögulegt. Viðskiptin eru að aukast við þessa stórmarkaði en auðvitað fær neytandinn þá um leið á tilfinninguna að hann er að kaupa hágæðavöru frá Íslandi.“ Jan segir að markaðirnir sveiflist

BYLTINGARKENNT BÆTIEFNI FYRIR ELDSNEYTI

upp og niður á einhverra ára fresti. Nú sé botninum líklega náð eða að hann sé alveg að nást. Síðan muni verð stíga aftur. Það sé eðli svona kreppu eins og ríki nú í Evrópu. ,,Ef kreppir meira að verðum við í auknu mæli að leita eftir öðrum mörkuðum fyrir íslenskan fisk, t.d. í Suður-Ameríku, Austur-Evrópu og Kína. Sala á heilfrystum makríl hefur opnað nýja markaði í Rússlandi og kannski er hægt að nýta sér það og fylgja þeirri sölu eftir á öðrum fisktegundum,“ segir Jan B. Thomsen. danica.is

20% 50%

ALLT AÐ ELDSNEYTISSPARNAÐUR

YFIR

MINNI MENGUN

Ráðandi - auglýsingastofa ehf

Olíur Smurolíur Gírolíur Loftkerfaolíur Bílavörur Hreinsivörur Öryggisgleraugu Rykgrímur Hjálmar Heyrnarhlífar Lím og límbönd ... og fleira! Opið: Mánudag - fimmtudags: Frá kl. 8.00 - 17.30. Föstudaga: Frá 8.00 - 17.00.

Kemi • Tunguhálsi 10 , 110 Reykjavík • www.kemi.is • Sími: 544 5466


SÓKNARFÆRI | 63

Godthaab í Nöf í Vestmannaeyjum:

Afkastaaukning með nýrri flæðilínu Nú í loks sumars var ráðist í umfangsmiklar endurbætur í vinnslusal Godthaab í Nöf í Vestmannaeyjum og stöðvaðist vinnsla í nokkra daga af þeim sökum. Öll tæki voru fjarlægð úr vinnslusalnum, ný gólfefni lögð og síðan komið fyrir nýrri flæðilínu frá Marel, samvalsflokkara og pökkunarlínu en hana átti fyrirtækið átti raunar fyrir. Daði Pálsson, verkstjóri hjá Godthaab í Nöf, segir að með nýju línunni aukist afkastageta um a.m.k. 20%. „Við fjölguðum snyrtistæðum í línunni um fjögur frá því sem var í þeirri gömlu. Þau eru nú 24 talsins en voru 20 áður. Með nýju línunni getum við fylgst mun betur með öllum afköstum, skoðað þau hjá hverjum og einum starfsmannni, höfum betri yfirsýn á nýtingu, auk þess sem starfsmenn á línunni fá betri vinnuaðstöðu og geta betur fylgst sjálfir með því sem þeir eru að gera. Þetta er því mikil framför og við sjáum strax góðan árangur þann tíma sem liðinn er síðan við tókum línuna í notkun,“ segir Daði. Tilkoma samvalsflokkarans frá Marel segir Daði vera mikla byltingu í vinnslunni. „Með þessum búnaði getum við valið saman í nákvæmlega þær þyngdir sem við viljum og í hvaða þyngdarflokka sem er. Þetta skiptir miklu máli í t.d. hnakkavinnslunni og að sjálfsögðu er mikilvægt í svona mikilli framleiðslu að þyngdir í pakkningum séu nákvæmar,“ segir Daði en að jafnaði 80-90 manns hjá fyrirtækinu, allt upp í 120 manns þegar mest er að gera á vertíðum. Nýverið auglýsti Godhhaab í Nöf eftir starfsfólki en á þessum tíma ár er yngra fólkið að halda í skólana en þess utan þarf að bæta við vegna nýju flæðilínunnar. „Vinnslan hjá okkur er bæði í ferskan fisk og frystar afurðir. Markaðssvæði okkar eru, líkt og verið hefur, í Ameríku og Austur- og VesturEvrópu. Í ferska fiskinum framleiðum við mest fyrir Bretland og Frakkland og sú vinnsla er fyrst og fremst síðari hluta vikunnar,“ segir Daði og svarar því aðspurður að hráefnisöflun hafi ekki reynst vandamál en fyrirtækið er eingöngu í vinnslu en ekki útgerð. „Við fáum afla af Þórunni Sveinsdóttur VE, frá skipum BergsHugins og tilfallandi af öðrum bátum hér í Eyjum. Síðan kaupum við alltaf eitthvað á mörkuðum, mismikið eftir framboði þar og verði. Okkur hefur gengið vel að tryggja okkur hráefni til vinnslunnar,“ segir Daði en hjá Godthaab í Nöf er um 60% vinnslunnar ufsi, þorskur 35% og ýsa um 5% „Þessu til viðbótar höfum verið í makrílnum líka og sú vinnsla gekk ágætlega í sumar. Innkaupsverðið var reyndar alltof hátt í byrjun og markaðir í Rússlandi voru seinir að taka við sér. Þar af leiðandi var þetta talsvert frábrugðið því sem við sáum í fyrrasumar,“ segir Daði.

Skipaskrá og sjómannaalmanak Áraklóar 2013 er í vinnslu Bókinni verður dreift frítt í desember Auglýsingar:

Endurbættur vinnslusalur og nýr tækjabúnaður í vinnslusal Godthaab í Nöf.

Inga Ágústsdóttir Símar 898 8022 & 515 5206 inga@athygli.is

Mynd: Óskar Friðriksson.

Vantar þig frystirými ? Frystigámar • Sala & leiga • 20 & 40 ft.

Seljum einnig gámahús, geymslugáma og salernishús í ýmsum stærðum og gerðum. Útvegum sérlausnir, sniðnar að þörfum viðskiptavina okkar. Hafðu samband!

568-0100 • stolpi@stolpiehf.is • www.stolpiehf.is stolpi-frystig-A4-augl-1.indd 1

20.2.2012 23:03:41


VÍS VINNUR MEÐ ÞÉR SVO ÞÚ GETIR HAFT HUGANN VIÐ VEIÐARNAR Bæði á sjó og landi skipta forvarnir sköpum til að fyrirbyggja slys. Samhliða sérsniðinni tryggingaþjónustu fyrir sjávarútveg vinnur VÍS náið með íslenskum áhöfnum til að skapa VÍS | ÁRMÚLA 3 | 108 REYKJAVÍK | SÍMI 560 5000 | VIS.IS

skipverjum öruggt vinnuumhverfi við krefjandi aðstæður á hafi úti. VÍS - þar sem tryggingar snúast um fólk.

E N N E M M / S Í A / N M 5 4 4 37

Réttar forvarnir skipta sköpum í krefjandi vinnuumhverfi

Sóknarfæri í sjávarútvegi  

útgáfa um sjávarútvegsmálefni

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you