Page 1

Sóknarfæri

Nóvember 2011

Frumkvæði og fagmennska í íslenskum sjávarútvegi

» Þór kominn heim » Íslenska sjávarútvegssýningin

» Sjóflutningar fiskafurða » Skipasmíðar í Kína » Heilsa sjómanna

» Íslenskar fiskvinnsluvélar » Sjávarklasinn » Tækninýjungar


2 | SÓKNARFÆRI

Drifkraft sjávarútvegsins má nýta betur

Enn á ný gefur Athygli ehf. út blaðið Sóknarfæri, tileinkað sjávarútveginum. Enda eru sóknarfæri í sjávarútvegi - vart þarf um það að deila. Þannig hefur það verið í gegnum árin í þessari stóru og miklu grein að tækifærin eru alltaf til staðar á einhverju sviði þó önnur kunni á sama tíma að vera í lægð. Stóra málið er að kunna að nýta tækifærin, byggja upp en leggja ekki árar í bát. Íslenska sjávarútvegssýningin var haldin í haust og endurspeglaði enn skýrar en nokkru sinni áður hversu mikill kraftur er í sjávarútveginum. Áhugi erlendra aðila, bæði gesta og

sýnenda, á þátttöku minnir okkur á þá stöðu sem við höfum í sjávarútvegi á heimsvísu. Til okkar er einfaldlega horft og það er áhugi á að vinna með okkur á sjávarútvegssviðinu, nýta okkrar reynslu, hafa við okkur viðskipti. Um þetta vitna fjöldamargir viðmælendur í blaðinu og það ætti að vera mikið gleðiefni að sjá forsvarsmenn fyrirtækja vitna um öflug viðskipti á sýningunni og ný viðskiptasambönd sem þar mynduðust. Hins vegar slá mjög margir annan streng í sjávarútveginum og sjá má glögglega við lestur þessa blaðs.

Hann er sá hve mikil fjárfestingarþörf er að safnast upp í greininni. Hún er áhyggjuefni frá fleiri en einum sjónarhóli. Í fyrsta lagi má það ekki gerast að svo mjög hægist á í fjárfestingu sjávarútvegsins að forystuhlutverki greinarinnar sé ógnað. Fjárfesting og framkvæmdahugur eru þær breytur sem hafa komið greininni á þann stall sem hún er. Þróun verður ekki án fjárfestingar, við verðum að endurnýja tæki og hús, skip og báta. Það að leggja árar algjörlega í bát vita þeir sem í sjávarútvegi starfa að boðar ekki gott. Slíkt hefur aldrei gefist vel.

Í öðru lagi er merkilegt að ekki séu einmitt nýttir drifkraftar sjávarútvegsins til að koma hjólum samfélagsins í gang á nýjan leik. Efla innlend fyrirtæki, auka umsvif, innlenda framleiðslu, virkja starfsfólk, efla þekkingu. Þetta er það sem sjávarútvegurinn gerir hvað best allra atvinnugreina. Þangað ætti að horfa í leitinni að lausnum við of mikilli kólnun í samfélaginu sem mörg merki eru um. Ákall aðila sem starfa innan sjávarútvegsins, hvort heldur er í sjávarútvegsfyrirtækjunum sjálfum eða þjónustunni í kringum greinina, er að komist verði út úr

Jóhann Ólafur Halldórsson.

vítahring sjávarútvegsumræðunnar á stjórnmála- og fjölmiðlasviðinu. Framtíðin þarf að vera skýr og vænleg fyrir greinina. Verði sú stefna mótuð þarf ekki að efast um áhrifin fyrir allt samfélagið. Jóhann Ólafur Halldórsson, ritstjóri.

Þekking Matís á sjávarútvegi er eftirsótt „Að mínu mati þarf að taka þá umræðu hér á landi hvort þau gjöld sem er verið að leggja á sjávarútveginn eigi ekki að nota, að minnsta kosti að einhverju leyti, til að standa undir rannsókna- og þróunarstarfi í þágu greinarinnar. Þetta er þekkt módel í nágrannalöndum okkar og að mínu mati gæti þetta verið lóð á vogarskálar til sáttar um aukna gjaldtöku, auk þess að skapa traustari grunn fyrir nýsköpun í sjávarútvegi. Sá þáttur er greininni mjög mikilvægur og óumdeilt að við eigum mjög mikil nýsköpunartækifæri ónýtt. Ég horfi á þessa leið með tvennum hætti, annars vegar sem hluta af sátt og hins vegar sem þjóðhagslega hagsmuni,“ segir Sveinn Margeirsson, forstjóri Matís ohf. Sveinn bendir á að í Noregi er það fyrirkomulag að 0,75% af útflutningsverðmætum sjávarútvegs renna til markaðsmála fyrir greinina og 0,3% fara í þróunarmál. Þessi framlög koma þar í landi til viðbótar þeim framlögum sem norskur sjávarútvegur fær úr ríkissjóði til rannsókna og þróunar. „Ég sakna þess í þeirri umræðu sem er hér um þessar mundir að sjá ekki tillögur í þessa veru,“ bætir hann við. Erlend verkefni aukast Matís ohf. tengist sjávarútvegi með mjög fjölbreyttum hætti. Ekki aðeins hér á landi heldur einnig erlendis því fyrirtækið sækir sér sífellt aukin erlend verkefni sem mörg hver eru á sjávarútvegssviðinu. Þau eru fjölþætt, geta verið allt frá beinum rannsóknarverkefnum yfir í verkefni á borð við EcoFishMan þar sem þróuð er ný aðferðafræði sem hugmyndin er að nýtist við breytingar og umbætur á fiskveiðistjórnunarkerfi Evrópusambandsins. „Hér á landi hefur átt sér stað mikill niðurskurður á opinberu og hálfopinberu fé til rannsókna- og þróunarmála síðustu árin. Á endanum kemur þetta niður á gæðum starfsemi rannsóknaraðila eins og

Sveinn Margeirsson, forstjóri Matís.

Matís en hins vegar hefur okkur tekist að halda okkar stöðu vegna þeirrar stefnu sem mörkuð var fyrir nokkrum árum að sækja stærri hluta af okkar tekjum erlendis. Það má orða þetta þannig að sú stefnumörkun hefur gert að verkum að okkur hefur tekist að rækja okkar hlutverk hér innanlands betur en ella hefði verið. Erlendu verkefnin styrkja Matís bæði faglega með auknum tengslum við erlenda fagþekkingu en ekki síður fjárhagslega þar sem bæði Matís sem slíkt nýtur góðs af og einnig fjölmargir innlendir aðilar í matvælaframleiðslu sem koma að verkefnunum með okkur. Við skulum heldur ekki gleyma því að Íslendingar eru að greiða inn í rammaáætlun Evrópusambandsins um 1,5 milljarða króna á ári og

Sóknarfæri

mjög mikilvægt er að við berum okkur eftir að sækja þá fjármuni til baka og nýta þá í verkefnum með íslenskum aðilum,“ segir Sveinn. Sjávarútvegurinn á hrós skilið Út frá þeirri þungu umræðu sem verið hefur um sjávarútveginn hér heima síðustu misserin, bankahrunið og efnahagsþrengingar er eðlilegt að spyrja þeirrar spurningar hvort sjávarútvegurinn hafi dregið að sér hendur hvað varðar þátttöku í rannsóknaog þróunarverkefnum. Sveinn sér vissulega merki um slíkt en segir samt fulla ástæðu til að hrósa greininni fyrir að menn hafi ekki dregið hendur fastar að sér í aðhaldi. „Þetta finnst mér að einhverju leyti vera einmitt til marks um að menn vilji viðhalda og byggja upp

öflugan sjávarútveg – og matvælaframleiðslu í heild sinni. Og það er rökrétt að draga þá ályktun að aðilar í sjávarútvegi skynji vel þá möguleika til verðmætasköpunar sem felast í rannsókna- og þróunarstarfi og vilji ekki fórna þeim þrátt fyrir erfið skilyrði í umhverfinu. Í þessu samhengi má líka benda á að á sínum tíma juku Finnar útgjöld til þróunarmála í þrengingum sínum og það er talið hafa skilað þeim miklum árangri á leið þeirra upp úr öldudalnum,“ segir Sveinn. Umhverfismál og líftækni meðal tækifæra í sjávarútvegi Umhverfismál verða æ greinilegri sem virkur þáttur í nýsköpunar- og þróunarstarfi. Á því sviði eiga Íslendingar talsverð tækifæri, að sögn

Textagerð: Jóhann Ólafur Halldórsson (ritstj), Atli Rúnar Halldórsson, Árni Þórður Jónsson og Gunnar Kvaran. Forsíðumynd: Varðskipið Þór kemur til Reykjavíkur í fyrsta sinn. Myndin er frá Landhelgisgæslunni.

Umsjón og umbrot: Athygli ehf. Augl‡singar: Augljós miðlun ehf. Prent­un: Landsprent ehf. Dreift me› Morg­un­bla›­inu fimmtudaginn 3. nóvember 2011

Sveins, ekki aðeins vegna hreinleikans í hafinu við landið. „Eitt af mörgum áhugaverðum verkefnum hjá okkur á næstu mánuðum er samstarfsverkefni með bæði Samtökum fiskvinnslustöðva, Landssambandi útvegsmanna, Matís og norskum aðilum og fleirum þar sem þróuð verður aðferð til að reikna umhverfisálag sjávarafurða. Þetta verður tæki sem nýtast mun öllum sjávarútvegi á Íslandi til að marka sér aukna sérstöðu og aðgreina sig t.d. frá eldisfiski úr Asíu og víðar þar sem umhverfisálag er mun meira en hér. Þetta er dæmi um fjölþjóðlegt verkefni sem fjármagn hefur fengist erlendis frá til að vinna. Og sem er um leið verkefni sem styrkir okkur Íslendinga á sjávarútvegssviðinu og sem framleiðendur á eftirsóttum sjávarafurðum,“ segir Sveinn og bætir við að líftækniþekking innan Matís muni einnig eiga eftir að skila mörgum áhugaverðum nýsköpunartækifærum fyrir Íslendinga í framtíðinni. Ekki hvað síst í sjávarútvegi. „Bara til að nefna tvö atriði í þessu sambandi má nefna aukaafurðir í fiski og nýtingu á þara. Hvort tveggja mjög áhugaverða þætti sem við vitum nú þegar að miklir möguleikar eru í. Við eigum tækifæri víðs vegar um sjávarútveginn og ef við lítum áratugi aftur í tímann þá höfum við þróast úr veiðimannasamfélaginu yfir í að horfa heildstæðar á virðiskeðju sjávarútvegsins og að nýta tækifæri víðs vegar í henni. Í heild stöndum við Íslendingar vel með okkar sjávarútveg og þurfum að gæta þess að draga ekki tennurnar úr greininni heldur þvert á móti beita henni, okkur til hagsbóta,“ segir Sveinn Margeirsson. matis.is


SÓKNARFÆRI | 3


4 | SÓKNARFÆRI

Verðlaunahafar með viðurkenningar sínar í afhendingarathöfninni sem fram fór í Gerðasafni í Kópavogi.

Íslensku sjávarútvegsverðlaunin 2011 Í tengslum við Íslensku sjávarútvegssýninguna voru Íslensku sjávarútvegsverðlaunin veitt þeim sem þykja hafa skarað framúr í fiskveiðum og sjávarútvegi á Íslandi og erlendis. Þetta er í fimmta sinn sem þessi verðlaun eru veitt. Að þessu sinni voru veitt alls sautján verðlaun en þeir sem þau hljóta hafa leyfi til að nota merki verðlaunanna á kynningarefni sitt. Sem fyrr var viðurkenningum skipt upp í flokka en bæði er um að ræða almennar viðurkenningar, sem og sérstakar viðurkenningar sem tengdust Íslensku sjávarútvegssýningunni. Eftirtaldir aðilar fengu verðlaunin: Besta nýjungin á sýningunni: Hampiðjan fyrir Dynax Wraps ofurtóg. Besti básinn á sýningunni – minni gerð: Sjóvá. Besti básinn á sýningunni – stærri gerð: Skeljungur. Besti hópbásinn: Danish Export Group Association. Framúrskarandi íslenskur skipstjóri: Sturla Þórðarson

Framúrskarandi íslenskur framleiðandi – fiskvinnslutæki/fiskmeðhöndlun, stærri fyrirtæki Héðinn.

Framúrskarandi erlendur framleiðandi – veiðar, minni fyrirtæki: Amerro Engineering.

Framúrskarandi erlendur framleiðandi – fiskvinnslutæki/fiskmeðhöndlun, minni fyrirtæki: NOCK Maschinenbau GmbH.

Framúrskarandi íslenskur framleiðandi – fiskvinnslutæki/fiskmeðhöndlun, minni fyrirtæki: Vélfag.

Framúrskarandi erlendur framleiðandi – veiðar, stærri fyrirtæki: Transas.

Framúrskarandi erlendur framleiðandi – fiskvinnslutæki/fiskmeðhöndlun, stærri fyrirtæki: Baader. Framúrskarandi framleiðandi í heildina séð: Marel.

Aukin verðmæti útfluttra sjávarafurða Verðmæti útfluttra sjávarafurða á árinu 2010 námu 226 milljörðum króna þegar tekið hafði verið tillit til tekna af útflutningi eldisfisks upp á 2,4 milljarða og lagmetis upp á 3,2 milljarða. Útflutningur sjávarafurða hefur aukist í ár og fyrstu 8 mánuði ársins nam hann 152 milljörðum króna sem er 9% aukning miðað við sama tíma í fyrra. Ef þessi þróun heldur áfram getur útflutningur náð 240 milljörðum króna á árinu 2011. Hér skiptir mestu aukinn útflutningur á loðnu, karfa og makríl en útflutningsverðmæti á makríl var komið í 11,3 milljarða króna í lok ágúst sem er 7,2% af verð-

Framúrskarandi íslensk útgerð: HB Grandi. Framúrskarandi íslensk fiskvinnsla: Síldarvinnslan hf. í Neskaupstað. Framúrskarandi framlag til íslensks sjávarútvegs: Guðrún Lárusdóttir, framkvæmdastjóri Stálskipa, en fyrirtækið hefur um langt árabil verið leiðandi í rekstri frystitogara. Framúrskarandi íslenskur framleiðandi – veiðar, minni fyrirtæki: Bátasmiðjan Trefjar. Framúrskarandi íslenskur framleiðandi – veiðar, stærri fyrirtæki: Hampiðjan.

Afurðir og verðmæti 2010

Verðmæti í milljörðum kr. Hlutfall

Fersk þorskflök Landfryst þorskflök Blautverkaður saltfiskur Pilluð og soðin rækja Sjófrystur heill karfi Sjófryst þorskflök Heilfrystur makríll Sjófryst grálúða Sjófryst loðnuhrogn Landfryst síld Sjófryst ufsaflök Saltfiskflök og -bitar Samtals

17,2 16,4 13,5 11,0 10,3 8,7 8,3 6,9 6,6 6,4 5,4 5,3 116,0

7,6% 7,2% 6,0% 4,9% 4,6% 3,9% 3,7% 3,0% 2,9% 2,8% 2,4% 2,3% 51,3%

Það sem af er ári hefur verðmæti útfluttra sjávarafurða aukist um 9%. Munar þar mestu um loðnu, karfa og makríl.

mæti útflutnings. Á móti kemur fall í ýsu, síld og kolmunna. Þetta er meðal þess sem fram kom á vel sóttri sjávarútvegsráðstefnu á Grand hóteli í Reykjavík 13. og 14. október síðastliðinn. Í máli Kristjáns Hjaltasonar sjávarútvegsfræð-

ings á ráðstefnunni kom meðal annars fram að 12 mikilvægustu afurðir eða afurðaflokkar í útflutningi árið 2010 vega yfir 50% í útflutningsverðmæti. Lista yfir þær afurðir sem skiluðu mestum verðmætum árið 2010 má sjá á töflu hér til vinstri.


SÓKNARFÆRI | 5

Ameríkuleið I

Suðurleið

Ameríkuleið II

Norðurleið

Noregsleið

Austurleið

Leið samstarfsaðila

Aukin þjónusta Eimskips um Norður-Atlantshaf

Styttra á milli ferða – meiri flutningsgeta Eimskip hefur styrkt leiðakerfi sitt á Norður-Atlantshafi. Nýtt skip hefur bæst í flotann og eru nú tvö skip í siglingum til Norður-Ameríku í stað eins áður. Með þessu fjölgar ferðum og við bætast nýir áfangastaðir, sem bætir þjónustu enn frekar við viðskiptavini félagsins.

Eimskip | Korngörðum 2 | 104 Reykjavík | Sími 525 7000 | www.eimskip.is


6 | SÓKNARFÆRI

Vélfag ehf. hlaut Íslensku sjávarútvegsverðlaunin fyrir framleiðslu á fiskvinnsluvélum:

„Finnum fyrir stórauknum áhuga á vélunum“ Fyrirtækið Vélfag í Ólafsfirði mætti til Íslensku sjávarútvegssýningarinnar með heildstæða línu af fiskvinnsluvélum. Um er að ræða hausara, flökunarvél og roðdráttarvél en vélarnar eru afrakstur áralangrar þróunarvinnu og prófanaferlis. Flökunarvélin á sýningunni var afhent til Þorbjarnar hf. í Grindavík en óhætt er að segja að búnaður Vélfags hafi vakið mikla athygli sýningargesta. Og hápunktinum náði fyrirtækið með því að hljóta Íslensku sjávarútvegsverðlaunin í flokki minni fyrirtækja sem framúrskarandi íslenskur framleiðandi fiskvinnslutækja. Vélfag var stofnað í Ólafsfirði af hjónunum Bjarma A. Sigurgarðarssyni og Ólöfu Ýri Lárusdóttur en hluti starfseminnar er einnig á Akureyri. Bjarmi segir að strax að sjávarútvegssýningunni lokinni hafi tekið við samskipti og upplýsingamiðlun til aðila sem heimsóttu básinn. „Við erum auðvitað afskaplega ánægð og þakklát fyrir þann áhuga sem vélunum var sýndur á sýningunni og ekki síst verðlaunin. Þau munu vafalítið vera tæki fyrir okkur í markaðssetningunni á komandi mánuðum en við finnum fyrir stórauknum áhuga á vélunum,“ segir Bjarmi en fyrirtækið kynnti á sýningunni hausarann M500, flökunarvélina M700 og nýjustu afurðina – roðflettivélina M800. Sú vél er nokkuð byltingarkennd miðað við þær vélar sem hafa verið hér á markaði og segir Bjarmi markmiðið með hönnun roðvélarinnar m.a. hafa verið að lágmarka þann tíma sem vélin stöðvast vegna stillinga eða viðhalds. Roðvélinni er skipt upp í einingar sem hægt er að skipta út á nokkrum mínútum. Ýmsir þættir hönnunarinnar munu væntanlega einnig skila sér í lægri viðhaldskostnaði sem og auknum gæðum og nýtingu flaka. Flökunarvélin skilar betri nýtingu Vélarnar sem Vélfag framleiðir eru gott dæmi um hvernig náið þróunarsamstarf milli iðnfyrirtækja, útgerða og fiskvinnslu getur skilað nýsköpun og auknum verðmætum til þjóðfélagsins. Fyrsta gerð flökunarvélarinnar M700 var prufukeyrð í vinnslu Norðurstrandar á Dalvík í árslok og hefur hún verið staðsett þar frá apríl 2008. Frystihús Samherja á Dalvík tók M700 flökunarvél í prufukeyrslu árið 2009 og þar fékkst í fyrsta sinn tölulegur samanburður við þrjár gerðir af innfluttum algengum flökunarvélum. Og sú niðurstaða sýndi bæði betri meðaltalsnýtingu og mikil flakagæði í M700 flökunarvélinni. Munurinn reyndist allt að 2,13% í meðalstórum þorski með roði. Ekki þarf að fjölyrða um að ef sú tala er sett í samhengi við heildarafla á þorski árlega af Íslandsmiðum þá er á ferðinni mjög mikill ávinningur í gjald-

M500 hausari.

M700 flökunarvélin með M800 roðvélinni.

Bjarmi A. Sigurgarðarsson með Íslensku sjávarútvegsverðlaunin í bás Vélfags á Íslensku sjávarútvegssýningunni. Flökunarvélin var afhent Þorbirni hf. í Grindavík á sýningunni.

eyristekjum – að ótöldum lægri viðhaldskostnaði, atvinnusköpun innanlands og síðast en ekki síst möguleikum til sölu á þessum íslenska fiskvinnslubúnaði erlendis. Auk þess að flökunarvélar og hausarar eru í landvinnslum hefur

fyrirtækið selt vélar í nokkur vinnsluskip og hafa vélarnar alls staðar komið vel út. Áhugi vakinn erlendis Bjarmi segir að aðilar hafi beinlínis heimsótt bás fyrirtækisins til að

kynna sér vélbúnaðinn og einnig aðilar sem hafi haft reynslu af notkun vélanna, bæði á sjó og landi. „Ánægðir notendur eru besta auglýsingin og við fengum að heyra af þeirra reynslu. En við fengum líka heimsóknir erlendra gesta sem höfðu séð kynningarmyndbönd frá okkur á netinu og vildu vita meira. Einn af mikilsverðustu lyklum að okkar vélaþróun er gott samstarf við aðila í sjávarútveginum og það hefur lagt þann grunn sem við byggjum á. Framundan er því heilmikil vinna í

sölu- og markaðssetningu, auk framleiðslu og áframhaldandi þróunar á búnaði. Við horfum til þróunar fyrir t.d. laxavinnslu og á því sviði eru stór tækifæri erlendis. Hins vegar stígum við skrefin í takti við það sem hentar stærð fyrirtæksins en við lítum svo á að það séu spennandi tímar og tækifæri framundan,“ segir Bjarmi. velfag.is

Nýjungar í skipahönnun á teikniborðum Skipasýnar Verkfræðistofan Skipsýn ehf. hefur kynnt nokkuð byltingarkennda hönnun á 24 metra fjölnotaskipi. Í fyrsta lagi er gert ráð fyrir að skipið verði smíðað úr samloku trefjaplasti með nýrri aðferð, þar sem ekki eru notuð mót. Skipsformið er byggt upp með kjarnaefnum og trefjaplast lagt utan á það og innan. Hins vegar er búnaður til fiskveiða og annarrar notkunar ekki fastur hluti skipsins heldur er honum komið fyrir á þilfari skipsins í sérútbúinni einingu með því að hífa eininguna um borð frá bryggju. Þannig verður sérstök eining fyrir hverja tegund veiðafæra og annarrar notkunar. Þessar einingar geta verið samsettar eftir þörfum eigenda allt eftir því hvort skipið er að fara á línu- eða netaveiðar, í rannsóknarleiðangur eða með ferðamenn í siglingu. Sævar Birgisson hjá Skipasýn er hönnuður fjölnota skipsins og segir hann að með því að smíða skipið úr trefjaplasti verði það talsvert léttara en hefðbundin stálskip, sem aftur geri það umhverfisvænna og rekstrarkostnað lægri. Þessu til viðbótar er gert ráð fyrir að skipið verði drifið af rafmótor sem fengi orku frá rafhlöðum sem hlaða má með orku frá landi og frá díselvél sem staðsett væri í skipinu. Þetta er ekki ólíkt þeirri hugsun sem svokallaðir tvinnbílar byggja á. „Skrokk bátsins má smíða hvort heldur sem er úr stáli eða trefjaplasti og búa hann hefðbundnum vélbúnaði. Aðalbyltingin felst í þessum útskiptimöguleika á einingunni aftast á skipinu þannig að hægt er að setja sama skip upp fyrir mismunandi veiðar eða notkun,“ segir Sævar. Styttist í nýsmíðar fiskiskipa Skipasýn hefur að undanförnu unn-

Togari af stærri gerðinni frá Skipasýn. Meðal þeirra nýmæla sem Sævar horfir til í hönnun togara er að búa þá tveimur skrúfum.

ur

Byltingarkennt 24 metra fjölnotaskip Skipasýnar. Hér má sjá hvernig skipt er um einingu á skipinu eftir því hvort það er notað til farþegaflutninga eða fiskveiða.

ið að fleiri áhugaverðum hönnunarverkefnum, bæði í samstarfi við útgerðir, vélbúnaðar- og skrúfuframleiðendur. Eitt þeirra er hönnun á 65 m frystitogara sem búinn er tveimur skrúfum en Sævar segir miklu máli skipta hvernig skrúfubúnaður er útfærður til að ná sem bestu afli miðað við vélbúnaðinn. Í samvinnu við skipasalana hjá Álasund ehf., höfum við gengið frá hönnun á nokkrum stærðum af togurum bæði til ferskfiskveiða og frystingar og erum að leggja lokahönd á 1800 rúmmetra uppsjávarskip. Og raunar segir Sævar að bera megi nið-

hvar sem er í útgerð til að sjá þörfina fyrir endurnýjun skipa. „Við erum alls staðar með gömul skip, hvort heldur við lítum á togaraflotann, uppsjávarveiðarnar eða línubátana. Útgerðir eru þó farnar að hugsa sér til hreyfings og til að mynda höfum við unnið með tveimur íslenskum útgerðarfyrirtækjum að hönnun á hentugum ísfisktogara fyrir þessar útgerðir og fjórum fyrirtækjum að hönnun línubáts. Fyrr en síðar munu nýsmíðar hefjast á ný fyrir íslenska útgerðarmenn enda margt sem knýr á um breytt skip. Þar má nefna olíueyðslu

og útblástur, kröfuna um að allur afli komi að landi, nýja tækni á mörgum sviðum, mönnun skipa og þannig mætti áfram telja. Þó ég sjái ekki fyrir mér að allt fari á annan endann í nýsmíðum alveg á næstunni þá styttist þó í að eitthvað fari að gerast á þessu sviði. Þess vegna er mjög mikilvægt að fyrirtækin noti tímann núna til að huga að því hvað þau þurfa og vilja og hvernig best er að útfæra skipin að þessum þörfum,“ segir Sævar. skipasýn.is


SÓKNARFÆRI | 7

Heildarlausnir fyrir sjó- og landvinnslu

• • • • •

Kassar Öskjur Arkir Pokar Filmur

• • • • • • • •

Skór Stígvél Vettlingarr naður, ð Vinnufatnaður, Hnífar Brýni Bakkar Einnota vörur o.fl.

Kassar læsast saman stöf lun og brettið við stöflun ð stöðugra öð verður

Suðurhrauni 4 • 210 Garðabæ • Furuvellir 3 • 600 Akureyri • Sími: 575 8000 • Fax: 575 8001 • www.samhentir.is


8 | SÓKNARFÆRI

Íþrótta- og heilsufræðingurinn Sonja Sif Jóhannsdóttir gerði rannsókn á heilsu togarasjómanna:

Þrekleysi sjómanna kom á óvart „Það sem ýtti mér af stað að beina kastljósinu að heilsufari sjómanna sérstaklega var lítil umfjöllun sem ég rakst á í tímaritinu Ægi á þeim tímapunkti þegar ég var að huga að efni í lokaverkefni í mastersnámi mínu í íþrótta- og heilsufræðum. Þar var fjallað um tíðni hjartaáfalla hjá sjómönnum og þessi grein varð kveikjan að því að leita svara við þeirri spurningu hvort sjómönnum sé hættara við hjartaáföllum en öðru starfsstéttum. Þessi rannsókn leiddi síðan af sér að mér bauðst vinna hjá Tryggingamiðstöðinni við heilsuráðgjöf og forvarnir meðal sjómanna. Og það hefur sýnt sig að bæði er mikil þörf á þessu og sömuleiðis mikil vitundarvakning meðal sjómanna að huga betur að heilsunni og þeim þáttum sem geta haft áhrif á hana,“ segir Sonja Sif Jóhannsdóttir, forvarnafulltrúi Tryggingamiðstöðvarinnar. Of lítil hreyfing „Ég hóf vinnu við verkefnið árið 2007 og fór þá í samstarf við útgerðarfyrirtækið Brim og Hjartavernd. Í stuttu máli má segja að í verkefninu hafi ég komist að því að heilsufarsvandamál sem tengjast lifnaðarháttum hafa stóraukist og sjómenn eru engin undantekning þar á. Á marga vegu hafa þeir jafnvel farið verr út úr þessari þróun en margir aðrir sökum þeirra aðstæðna sem þeir eru í við vinnu sína. Ég sá með óyggjandi hætti í mælingum að þeir reyndust alltof þungir, kólesteról alltof hátt, sem og blóðþrýstingur og það versta var að þrekið reyndist mjög lítið. Síðastnefnda atriðið kom mér hvað mest á óvart því að ég hef alltaf haft þá sýn á sjómenn að þetta væru hetjur hafsins, sterkir og þrekmiklir karlmenn sem allt gætu gert. Og vissulega eru sjómenn sterkir og duglegir karlmenn en vandinn er hins vegar sá að um borð í mörgum skipum, sér í lagi á frystiskipunum, þá standa þeir mjög mikið í sömu sporum og fá litla sem enga hreyfingu,“ segir Sonja Sif en liður í rannsókn hennar var að fara túra með frystitogaranum Guðmundi í Nesi þar sem hún fylgdist grannt með daglegu lífi og störfum sjómanna um borð. Trúðu ekki tölunum „Í verkefninu gerði ég mælingar á áhöfninni, skipti henni síðan upp í rannsóknarhóp og viðmiðunarhóp og mældi síðan alla aftur eftir sex mánuði. Þá hafði ég fylgt rannsóknarhópnum eftir í þennan tíma. Með þessu móti var hægt að sjá hvort og þá hverjar breytingar yrðu út frá því sem ég ráðlagði þeim. Sumir áttu bágt með að trúa því sem út úr mælingunum kom í upphafi. Ég var með síritunarbúnað á púlsi og með því móti gat ég sýnt þeim nákvæmlega hvernig sveiflurnar voru eða öllu heldur hversu litlar þær voru. Í hefðbundinni vinnu við vinnslu á millidekki var púlsinn ekki nema rúmlega púls skrifstofumanns og einu skiptin sem frávik mældust veruleg var þegar sjómennirnir voru að taka trollið eða slá úr pönnum. Þetta er hins vegar svo lítill hluti sólarhringsins að menn ná ekki að byggja upp þrek á þessum grunni. Mín skilaboð voru því þau að ef þeir ætluðu að ná upp þreki þá yrðu þeir að grípa til ráðstafana til að byggja sig upp. Og það gerðu margir með því að fara á þrekhjólið eða

„Í hefðbundinni vinnu við vinnslu á millidekki var púlsinn ekki nema rúmlega púls skrifstofumanns og einu skiptin sem frávik mældust veruleg var þegar sjómennirnir voru að taka trollið eða slá úr pönnum,“ segir Sonja Sif um niðurstöður mælinga hennar á daglegum störfum frystitogarasjómanna.

„Vitundarvakning er meðal sjómanna að huga betur að heilsunni og þeim þáttum sem geta haft áhrif á hana,“ segir Sonja Sif.

„Á frívakt þurfa menn að gera allt; þvo þvotta, hafa samband við fjölskylduna, borða og sofa. Það gefur því auga leið að samfelldur svefn er ekki langur á sex tíma frívakt en svefninn er mjög mikilvægur þáttur í heilsunni.“

Sonja Sif Jóhannsdóttir, íþrótta- og heilsufræðingur.

göngubrettið um borð,“ segir Sonja Sif. 150 kíló fyrir borð! Fyrir utan að hreyfing sjómanna reyndist of lítil segir Sonja Sif að fæðið hafi ekki verið rétt. „Þar á ég við að það er ekki í öllum tilfellum

þannig að fæðið sé óhollt heldur er þetta spurning um magnið. Þarna er komið að sama vandamálinu og við glímum flest við – of mikill matur – of lítil hreyfing. Ég vann því mikið með kokknum um borð og gerði margar litlar breytingar sem skiluðu sér. Og breytingin sem við sáum á

sex mánaða tímabilinu í Guðmundi í Nesi var að 150 kíló hurfu og kólesteról snarlækkaði,“ segir hún en þessu öllu til viðbótar beindi hún kastljósinu að vaktaskipulaginu. Vöktunum var breytt úr sex klukkustundum í átta og þetta kerfi er víða komið á um borð í skipum í dag.

Hollusta á hafi Eins og áður segir var Sonja Sif í framhaldi af þessu verkefni ráðin sem forvarnarfulltrúi hjá TM og starfar þar sem forvarnarfulltrúi með ráðgjöf við sjómenn. Hún segir skipshafnir leita eftir ráðgjöf til að koma málum til betri vegar og segir greinlegan áhuga hjá mörgum sjómönnum að huga betur að heilsunni. „Allir hafa möguleika til að taka málin í sínar hendur og gera betur. Í mörgum stærri skipum eru líkamsræktartæki og þeir sem róa styttri túra hafa alltaf möguleika í landi til að auka hreyfingu,“ segir Sonja Sif en nú í haust gaf TM út bókina Hollusta á hafi sem er samvinnuverkefni TM og íslenskra sjómanna um þessi mál. Í bókinni er að finna fjölda mataruppskrifta sem létta sjómönnum róðurinn á leið til betri heilsu. tm.is

Met þrátt fyrir aflasamdrátt Sett var met í vinnslu síldar- og makrílafurða í uppsjávarfrystihúsi HB Granda á vertíðinnni sem lauk nú um miðjan október. Alls voru fryst um 20.400 tonn á vertíðinni sem er tæplega 27% aukning frá vertíðinni í fyrra, samkvæmt upplýsingum HB Granda. Það verði að teljast góður árangur þar sem síldar- og makrílafli skipa félagsins hafi dregist saman um tæplega 15% frá fyrra ári. Öllum aflanum var að þessu sinni landað til manneldisvinnslu. Fryst voru um 11.500 tonn af makrílafurðum og um 8.900 tonn af síldarafurðum. Mikil aukning varð í vinnslu á makríl því í fyrra voru fryst 4.800 tonn af makríl á Vopnafirði. Vinnsla á norsk-íslenskri síld dróst hins vegar saman um 2.400 tonn og er skýringanna að leita í því að síldarkvótinn var mun minni í ár en í fyrra. Aflasamdráttur skipa HB Granda á síldveiðunum í ár nam t.a.m. um 7.500 tonnum. Heildaraflinn á nýliðinni vertíð nam um 37.200 tonnum af síld og makríl en til samanburðar má nefna að aflamagnið í fyrra var tæplega 43.700 tonn.

Makrílvinnsla á Vopnafirði síðsumars. Tonnin runnu hratt í gegnum húsið og fóru afurðirnar nánast beint um borð í flutningaskip og á erlenda markaði.


ÍSLENSKA SIA.IS ARI 56465 09/11

SÓKNARFÆRI | 9

Faktoring – Ný þjónusta

„ Að bankinn minn veiti þjónustu sem auðveldar mér að skapa verðmæti.“ Hjalti Ástbjartsson Nastar

Breytum lánsviðskiptum í staðgreiðslu Það skiptir máli að skapa verðmæti. Arion banki býður nýja þjónustu, Faktoring, sem auðveldar þér fjármögnun fyrirtækisins og sköpun verðmæta. • Útistandandi kröfur verða handbært fé • Betra flæði lausafjár • Fjármögnun í samræmi við vöxt þíns fyrirtækis • Aðstoð við innheimtu krafna Hafðu samband við sérfræðinga Faktoring hjá Arion banka, eða kynntu þér málið nánar á arionbanki.is/fyrirtaeki. Saman getum við látið hjólin snúast.

Hvað skiptir þig máli?

arionbanki.is – 444 7000


10 | SÓKNARFÆRI

Skinney-Þinganes kaupir viðskiptahugbúnað frá Maritech

Maritech ehf. og útgerðar- og fiskvinnslufyrirtækið Skinney-Þinganes hf. á Hornafirði skrifuðu undir samning á dögunum um kaup á Microsoft Dynamics NAV viðskiptahugbúnaðinum, WiseFish hugbúnaði fyrir sjávarútveginn, greiningartólum og öðrum sérkerfum Maritech. Um er að ræða samþætta heildarlausn frá Maritech og Microsoft auk tenginga við Innova frá Marel og rafræna afladagbók frá Trackwell. Innleiðing hugbúnaðarins hefst strax og verður ný lausn tekin í notkun hjá Skinney-Þinganesi um áramótin. Samkvæmt upplýsingum frá Maritech mun hugbúnaðurinn keyra á Microsoft SQL grunni með tengingum við Microsoft Office og Outlook, auk annarra veflausna. Með aukinni sjálfvirkni, tengingum og greiningu gagna verða öll ferli einfölduð, hætta á villum minnkar til muna og vinnusparnaður næst á öllum stigum vinnslu. Aldrei hafi verið meiri þörf fyrir hagræðingu og

öflugri sýn stjórnenda yfir reksturinn eins og í því viðskiptaumhverfi sem iðnaðurinn er í um þessar mundir. Lykilupplýsingar séu forsenda réttra ákvarðana í rekstri og utanumhaldi kostnaðar og hvað hugbúnaðarlausn Skinney-Þinganess varðar sé lausnin sveigjanleg og geti auðveldlega vaxið og þróast með viðskiptaumhverfi fyrirtækisins til framtíðar. Gengið frá samningnum á Íslensku sjávarútvegssýningunni. Frá vinstri: Aðalsteinn Ingólfsson, framkvæmdastjóri Skinneyjar-Þinganess hf., Gunnar Karl Níelsson, viðskiptastjóri Dynamics hjá Microsoft Íslandi og Jón Heiðar Pálsson, sviðsstjóri sölu- & markaðssviðs Maritech ehf.

Verðlaunabás Skeljungs „Jú, það er alltaf ánægjulegt að fá viðurkenningu. Raunar er þetta í annað sinn sem Skeljungur hlýtur viðurkenningu fyrir bás sinn á Íslensku sjávarútvegssýningunni. Við fengum hana árið 2002, vorum síðan tilnefndir árið 2005 og 2008 og fengum verðlaunin núna,“ segir Þorsteinn V. Pétursson, sölustjóri hjá Skeljungi, en bás fyrirtækisins þótti skara fram úr á Íslensku sjávarútvegssýningunni 2011. Þorsteinn segir að stóran þátt í þessari viðurkenningu eigi hönnuður bássins, Jón Þórisson leikmyndahönnuður og Merkismenn, sem annast allar merkingar í básnum. „Sjávarútvegssýningin var sem fyrr vettvangur fyrir okkur að hitta viðskiptavini okkar í sjávarútvegi. Það er lykilatriði að rækta sambandið við þá,“ segir Þorsteinn og tekur undir að andinn á sýningunni hafi verið mjög jákvæður. Bjartsýni rýki á mörgum sviðum útgerðar – sér í lagi í uppsjávarhlutanum þar sem vonir eru bundnar við loðnuvertíð á komandi mánuðum.

„Okkar þjónusta við sjávarútveginn felst í sölu á eldsneyti og smurolíum, ásamt þjónustu í tengdum rekstarvörum. Við finnum því strax þegar veiði glæðist, líkt og í makrílnum í sumar, og vonandi í loðnunni á komandi vetri. Takturinn í uppsjávarveiðinni hefur líka breyst talsvert með árunum. Skipin eru stærri, öflugri og fjölhæfari og það gerir að verkum að þau hafa meiri verkefni árið um kring,“ segir Þorsteinn. Íslenski fiskiskipaflotinn notar gróft séð um 300 þúsund tonn af gas- og svartolíu á ári og segir Þorsteinn að margar útgerðir leiti tilboða vegna kaupa á þessum aðföngum. „Viðskiptavinahópurinn tekur því ekki miklum breytingum frá degi til dags þrátt fyrir að það sé samkeppni en þá snýst okkar vinna um að veita sem besta þjónustu og vera til taks þegar útgerðin þarf á þjónstu okkar að halda.“ skeljungur.is

Þorsteinn V. Pétursson, sölustjóri Skeljungs, með viðurkenninguna fyrir framan verðlaunabás fyrirtækisins.

Hlý og þægileg ullarföt sem henta við allar aðstæður!

www.janus.no

Reykjavík ~ Akureyri

Lausnir sem uppfylla þarfirnar „Eftir vandlega skoðun á þeim lausnum sem í boði eru í dag völdum við viðskiptahugbúnaðinn Microsoft Dynamics NAV, WiseFish 6.0, greiningartól og önnur sérkerfi frá Maritech. Lausnir Maritech uppfylla þarfir okkar í flóknu viðskiptaumhverfi en gerðar eru miklar kröfur til hugbúnaðarins er varðar sjálfvirkni, einföldun skráninga og handbærar greiningar upplýsinga á einum stað,“ að sögn Aðalsteins Ingólfssonar, framkvæmdastjóra Skinneyjar-Þinganess hf. Viðurkenning á WiseFish „Maritech er stolt að fá SkinneyÞinganes í hóp viðskiptavina sinna og hlakkar til samstarfsins. Mikil viðurkenning er fyrir fyrirtækið að Skinney-Þinganes hafi valið lausnir Maritech sem styrkir stöðu okkar á markaðnum og tryggir WiseFish enn frekar í sessi sem einn mest selda viðskiptahugbúnað í sjávarútvegi í dag. Við höfum varið miklum tíma í þróun og viðhald á WiseFish, auk þess að smíða viðbætur við hugbúnaðinn til að uppfylla enn frekar þarfir viðskiptavina okkar. Það að Skinney-Þinganes velji okkar lausnir er viðurkenning á góðu starfi hugbúnaðardeildar Maritech,“ segir Jón Heiðar Pálsson, sviðsstjóri sölu- og markaðssviðs Maritech. maritech.is


SÓKNARFÆRI | 11

5ára

*

ábyrgð

Nýr SS4 frá Scanmar! Ný rafhlöðutækni - allt að tveggja mánaða ending á rafhlöðu Þú getur treyst þeim upplýsingum sem berast frá nýja SS4 nemanum frá Scanmar. SS4 getur unnið á sama tíma í senn sem: • Aflanemi - hitanemi - hallanemi (pits og roll) • Dýpisnemi - hitanemi - hallanemi (pits og roll) Scanmar búnaður er þekktur fyrir áreiðanleika, endingu og lága bilanatíðni sem á sér ekki hliðstæðu.

t h o r r i s i g . 1 2 o g 3 . i s 45 0 . 0 1 0

*12 mánaða ábyrgðartími á rafhlöðu.

Scanmar ehf. • Grandagarði 1a • 101 Reykjavík • Sími: 551 3300 / 691 4005 • Fax: 551 3345 • Netfang: scanmar@scanmar.is

www.scanmar.no


12 | SÓKNARFÆRI

Gerum okkur vonir um fleiri togaraverkefni til Akureyrar - segir Gunnar Larsen hjá Kælismiðjunni Frosti

„Sjávarútvegssýningin var liður í að halda góðu sambandi við okkar viðskiptavini, minna á alla þá þjónustuþætti sem við höfum að bjóða, auk þess sem hún er mikilvægur vettvangur til að ná augum og eyrum nýrra aðila og vonandi væntanlegra viðskiptavina. Við gerum okkur vonir um að slík sambönd, sem komust á nú á sýningunni, skili okkur verkefnum strax á næsta ári,“ segir Gunnar Larsen, framkvæmdastjóri Kælismiðjunnar Frosts á Akureyri. Kælismiðjan Frost hefur fjölbreytt verkefni á kælisviðinu, bæði hér á landi og í vaxandi mæli erlendis en um helmingur veltu fyrirtækisins er af erlendum verkefnum. Sjávarútvegur er burðargrein í þjónustu Frosts, bæði verkefni við kæli- og frystibúnað í landvinnsluhúsum og skipum. Meðal verkefna sem Frost hefur komið að síðustu misserin eru breytingar uppsjávarfrystihúsa á Vopnafirði, Neskaupstað og í Vestmannaeyjum og einnig sá Frost um að gera viðamiklar breytingar á togurunum Guðmundi í Nesi og Brimnesi fyrir makrílvertíðina fyrr á árinu. Bolfiskskipið Havtind frá Noregi var á Akureyri framan af ári þar sem Frost setti nýtt 70t/24 NH3 frystikerfi í skipið ásamt þeim breytingum sem Slippurinn og Rafeyri sáu um. Einnig hefur Frost verið mikið í fisk- og kjötvinnslum í Noregi, Danmörku og Þýskalandi, ásamt þjónustu við verksmiðjuskip í Afríku. Í dag er Frost að vinna að hönnun og afhendingu á nýju NH3 (ammoníak) 80t/24 frystikerfi fyrir togarann Normu Mary sem er í viðamiklum breytingum og lengingu í Pólland. Og er hér aðeins fátt eitt talið. Stefnt að tveimur togaraverkefnum á Akureyri „Samstarf okkar við Slippinn og Rafeyri á Akureyri hefur reynst vel og saman eru þessi þrjú fyrirtæki mjög samkeppnisfær í baráttu um stærri breytinga- og viðhaldsverkefni á erlendum skipum. Það höfum við sýnt fram á með verkefninu við norska togarann Havtind og fleiri hliðstæð verkefni. Okkar markmið er að ná tveimur slíkum verkefnum á næsta ári og líkt og þau fyrri yrði þá unnið í skipunum við bryggju á Akureyri. Þó svo ekkert sé fast í hendi þá eru verkefni af því tagi í farvatninu sem við ætlum okkur að keppa um,“ segir Gunnar. Þrátt fyrir að fjárfestingafrost ríki á sumum sviðum sjávarútvegsins þessa stundina er mikill framkvæmdahugur á öðrum sviðum, samanber makríl- og loðnuveiðar, sem og vinnslu á þessum tegundum. Meðal áðurnefndra verkefna í uppsjávarvinnslum var blástursfrystir sem Frost setti upp í húsi HB Granda á Vopnafirði og óhætt er að segja að hafi skilað mjög góðum árangri á vertíðinni í sumar. Gunnar segist eiga von á að fleiri verkefni í þá veru berist inn á borð þeirra Frostmanna á næstunni, ásamt ýmsu öðru sem fylgir uppsveiflunni í uppsjávarveiðum- og vinnslu. „Sem dæmi um verkefni í bolfiskskipunum má nefna að við höfum sett upp allnokkur sjókælikerfi í togara sem notuð eru til að kæla aflann strax í móttöku skipanna. Vitneskjan um hversu mikill ávinn-

Gunnar Larsen, framkvæmdastjóri Kælismiðjunnar Frosts.

Hér má sjá blástursfrysti í uppsjávarfrystihúsi HB Granda á Vopnafirði sem Kælismiðjan Frost hannaði og setti upp. Þessi frystir kom mjög vel út á makrílvertíðinni í sumar.

ingur er af góðri kælingu afla strax og hann er kominn um borð hefur sífellt vaxið og við höfum boðið sjókælikerfi sem henta vel fyrir móttökna og blóðgunarkörin í skipunum,“ segir Gunnar.

Guðmundur Hannesson, sölustjóri Kælismiðjunnar Frosts.

Greinin bíður eftir framtíðarljósinu Guðmundur Hannesson, sölustjóri Kælismiðjunnar Frosts, segir styrkleika fyrirtækisins snúast um breidd

í þjónustu og mikla reynslu starfsmannahópsins á sviði frysti- og kælibúnaðar. „Við getum annast alla þætti verkefna á kælisviðinu, allt frá ráðgjöf, hönnun, sölu búnaðar, umsjón verkefna, uppsetningu búnaðar og fyrirbyggjandi viðhaldi og daglegri þjónustu, þar sem Frost leggur ríka áherslu á að skila verkefnum með hagkvæmni og rekstaröryggi fyrir viðskiptavini sína. Við bjóðum

merki frá öllum framleiðendum búnaðar og þar liggur líka einn af okkar styrkleikum. Stóra málið þessa dagana er að sjávarútvegurinn losni út úr þeirri fjárfestingargíslingu sem hann er í því við höfum langan lista af verkefnum sem bíða þess að það framtíðarljós kvikni yfir greininni sem fyrirtæki innan hennar geta treyst,“ segir Guðmundur. frost.is

Hlutdeild Íslendinga í veiðum á þorski og ýsu í Atlantshafi snarminnkar Heildarveiði á þorski í norður Atlantshafi verður í ár um ein milljón þrjátíu og níu þúsund tonn og hefur hlutdeild Íslendinga í þessum veiðum fallið á nokkrum árum úr 25% í undir 20%. Á sama tíma hefur hlutdeild Íslands í ýsuveiðum í Norður Atlantshafi fallið úr 30% í 12 en heildarframboð á ýsu í Norður Atlantshafi verður í ár 445 þúsund tonn, sem er það langmesta sem hefur verið veitt í langan tíma. Þetta er meðal þess sem fram kom í erindi sem Kristján Hjaltason sjávarútvegsfræðingur hélt á sjávarútvegsráðstefnunni á Grand hóteli í Reykjavík 13. og 14. október síðastliðinn. Kristján starfar við markaðsmál fyrir Ocean Trawlers Europe í Lundúnum. Mest af Atlantshafsþorskinum kemur úr Barentshafi en þar hefur þorskveiði aukist á fjórum árum um 250 þúsund tonn, úr 450 þúsund tonnum í 703 þúsund tonn og mun líklega aukast enn á næsta ári. Þær þjóðir sem skipta stærstum hluta veiðanna í Barentshafi á milli sín eru Noregur og Rússland. Kristján segir tvennt skýra minnkandi hlutdeild í veiðum á þorski og ýsu í Atlantshafi. Annars vegar er það minni afli við Ísland en hins vegar mikil vöxtur í Barentshafi. „Lífmassinn í Barentshafi er einfaldlega að aukast mjög hratt og vísindamenn hafa lagt til rúmlega 750 þúsund tonna veiðikvóta á næsta ári. Því er jafnvel haldið fram að stækkun þorskstofnsins þarna muni halda áfram.“

Íslendingar ættu að ná meiri afla úr Barentshafi til vinnslu á Íslandi.

Kristján Hjaltason sjávarútvegsfræðingur starfar við markaðsmál fyrir Ocean Trawlers Europe í Lundúnum.

Æskilegt að vinna meira af Barentshafsfiski á Íslandi Kristján telur að Íslendingar eigi að stefna að því að fá meira af þorski og ýsu úr Barentshafi til vinnslu hér á landi. Þetta megi gera með því annaðhvort að kaupa afla af Norðmönnum og Rússum ytra og flytja hann með skipum til frekari vinnslu á Íslandi eða að fá þessar þjóðir til að leggja hluta af aflanum upp hér á landi. Hann bendir á að Samherji hafi þegar fetað inn á þessa braut með því að láta þýskt félag í sinni eigu landa ferskum fiski úr Barents-

Í erindi Kristjáns kom meðal annars fram að um 66% af hráefni til sjávarútvegsins hér á landi kemur frá veiðum innan fiskveiðilögsögunnar, 26% frá veiðum utan lögsögu en einungis 1% úr fiskeldi. Innflutningur nam á síðasta ári um 7% af heildarframboði hráefnis. Heildarafli íslenskra skipa árið 2010 var ein milljón og 49 þúsund tonn sem litlu minna en árið 2009. Þessi afli er hins vegar aðeins um helmingur þess sem hann var fyrir 10 árum og munar þar mest um samdrátt í veiði á uppsjávarfiski.

hafi á Dalvík um nokkurra vikna skeið. „Hvers vegna hefur ekki verið gert meira af þessu?,“ spyr Kristján og segir að með því að fá meiri afla úr Barentshafi til vinnslu á Íslandi megi auka útflutningstekjur þjóðarinnar um tugi milljarða króna. Hann bendir á að í dag er það innflutt frosin rækja sem heldur uppi rækjuvinnslu hér á landi. Á árunum frá 2000 til 2010 voru 46% til 94% af hráefni til rækjuvinnslu á Íslandi innflutt, en pilluð og soðin rækja er fjórða stærsta útflutningsafurðin í sjávarútvegi Íslendinga með tæp 5%.


SÓKNARFÆRI | 13

Fossaleyni 16 - 112 Reykjavík Sími 533 3838 - Fax 533 3839 www.marport.com


14 | SÓKNARFÆRI

Navis í viðræðum um hönnun 10 togara í Kína „Við eigum þessa dagana í viðræðum við útgerð í Kína um hönnun á 10 úthafstogurum. Það er of snemmt að segja til um líkurnar á að af þessu verkefni verði því ekkert er í hendi fyrr en skrifað hefur verið undir samninga. En það er full alvara í þessum viðræðum,“ segir Hjörtur Emilsson, framkvæmdastjóri verkfræðistofunnar Navis ehf. í Hafnarfirði. Mikil reynsla er hjá fyrirtækinu í frumhönnun skipa en verkefni þess hafa um nokkurt skeið fyrst og fremst verið erlendis. Enda lítið verið að gerast í endurnýjun skipa hér á landi. Engu að síður er það hin íslenska þekking á skipum, útgerð og skipatækni fyrir erfið hafsvæði sem beinir kastljósi kínverskra útgerða til Íslands. Horfa til reynslu Íslendinga „Við höfum í nokkurn tíma unnið að markaðssetningu á okkar þjónustu í Kína og höfum samstarfsaðila þar sem hafa komið okkur á framfæri. Þannig eru þessar viðræður fyrst og fremst til komnar nú,“ segir Hjörtur en um er að ræða útgerðarfyrirtæki sem hefur fram að þessu gert út skip á grunnslóð en hefur hug á að færa út kvíarnar og hasla sér völl í veiðum á úthafssvæðum. Á Íslensku sjávarútvegssýningunni nú í september kynnti Navis eigin hönnun á 50 metra ísfisktogara og má segja að útfærsla skipanna fyrir kínversku útgerðina verði byggð á þeirri teikningu – verði af verkefninu. Þó er um að ræða nokkuð stærri skip, eða um 68 metra löng. „Vegna þess að hér er um að ræða skip fyrir úthafsveiðar þarf að taka tillit til þess í hönnun, til að mynda með miklu lestarrými og fleiri þáttum. Þetta eru skip sem munu vinna aflann að einhverju leyti um borð. Í upphafi var eingöngu rætt um heilfrystingu afla um borð en í hugmyndavinnunni hefur þetta þróast yfir í að frekari vinnsla ákveðinna fisktegunda verði einnig í skipunum. Við Íslendingar þekkjum vel hvernig skip þurfa að vera búin til að standast álag á erfiðum hafsvæðum og fyrir þessa þekkingu erum við þekktir víða um heim – jafnvel í fjarlægum heimshlutum á borð við Kína. Það er grunnurinn að því að til okkar er leitað og skapar okkur tækifæri,“ segir Hjörtur en auk kínversku útgerðarinnar hefur m.a. japönsk útgerð, sem tapaði skipi sínu í flóðbylgjunni í Japan í fyrra, leitað til fyrirtækisins um hönnun á nýju skipi.

Endurnýjun orðin knýjandi hér „Hér heima er því miður lítið að gerast í skipasmíðum en mjög nauðsynlegt að endurnýjun fari af stað. Við erum með mjög gömul skip í línuskipaflotanum, sem og marga gamla ísfisktogara. Þessi skip þarf fyrr en síðar að endurnýja, ekki aðeins til að fá yngri og betri skip heldur einnig til að fá hagkvæmari skip hvað varðar olíueyðslu, mengandi útblástur og fleiri þætti. Við sýndum á sjávarútvegssýningunni okkar útfærslu á ísfiskskipi og munum á næstunni fara í viðræður við skipasmíðastöðvar, m.a í Kína um smíði á því skipi þannig að við getum kynnt pakkann í heild fyrir útgerðum hér heima. Því fyrr sem hreyfing kemst á endurnýjun flotans hér á landi – því betra,“ segir Hjörtur. www.navis. is

Hjörtur Emilsson, framkvæmdastjóri Navis ehf. við líkan af skipi sem fyrirtækið tók nýverið þátt í hönnun á.

Bylting í sótthreinsun og nýr viðbragðsbúnaður við olíuleka „Sagewash sóttheinsilausnin frá okkur fékk frábærar undirtektir á Íslensku sjávarútvegssýnngunni, enda ein allra ódýrasta sótthreinsilausn á Íslandi í dag. Sömuleiðis kynntum við á sýningunni viðbragðsbúnað vegna olíuleka sem mikill áhugi var fyrir en það má segja að hjá okkur fái sjávarútvegsfyrirtæki sérhæfðar vörur og þjónustu á ýmsum sviðum, allt frá smurolíum, öryggisvörum og síðast en ekki síst mjög öflugum og hagkvæmum hreinsiefnum,“ segir Jón Óskarsson, framkvæmdastjóri Kemi ehf. Bylting í sótthreinsiefnum Sótthreinsilausnin sem Jón vísar til heitir Sagewash og er óhætt að segja að hún hafi slegið í gegn, enda gefur ein tafla af efninu af sér 1400 lítra af sótthreinsi. Með öðrum orðum skilar ein fata um 12000 lítrum og segir Jón að útgerðir og fiskvinnslufyrirtæki sjái mikla hagkvæmni í þessu efni, bæði sóttvarnargæðanna vegna og ekki síður vegna þess hversu mikið sparast í flutningskostnaði. „Sagewash er auk þess mjög umhverfisvænt efni, hættulaust mönnum og dýrum en drepur allar þekkt-

Sagewash sótthreinsilausnin frá Kemi ehf. Ein fata gefur af sér 12000 lítra af sótthreinsivökva sem úðað er með handhægum búnaði.

ar bakteríur. Þetta efni hentar mjög vel bæði í fiskvinnslum og um borð í skipum almennt. Gestir í bás okkar á sýningunni sáu mikla kosti við að skipta yfir í þetta efni í sinni starfsemi,“ segir Jón. Brugðist við olíuóhöppum Kemi ehf. var stofnað árið 1991 og hefur fyrirtækið vaxið og dafnað síðan en vöxturinn hefur verið sérstaklega mikill síðustu árin. Kemi sérhæfir sig í þjónustu við alls kyns

Sjómennt – fræðslusjóður sjómanna og útgerðarfélaga

Átt þú rétt á styrk?

iðnað og er sjávarútvegurinn mjög mikilvæg grein, eins og áður segir. Meðal annars býður fyrirtækið sérhæfð hreinsiefni fyrir fiskvinnslur, fiskiskip og fiskflutningabíla. Sívaxandi meðvitund er um að gæta þess að spilliefni fari ekki út í náttúruna og sérstakur viðbragðsbúnaður við olíuleka er dæmi um búnað frá Kemi sem hjálpar til við að bregðast rétt við slíkum óhöppum. „Þessi olíuleka- eða viðbragðsbúnaður er meðal nýjunga hjá okkur og við fengum sömuleiðis mikil viðbrögð við honum á sjávarútvegssýningunni. Bæði er hugarfarsvakning um að bregðast við ef olíumengunaróhöpp verða en sömuleiðis munu kröfur jafnt og þétt aukast um að fyrirtæki hafi yfir að ráða búnaði sem þessum. Í pakkanum eru m.a. uppsogs-

mottur, pulsur og olíuhreinsiefni til að þrífa upp olíurestar. Búnaðurinn afmarkar svæði lekans og efnið sýgur í sig olíuna en þennan búnað bjóðum við í mismunandi stórum útfærslum eftir umfangi og eðli starfseminnar hjá hverjum og einum,“ segir Jón. Allt í einni ferð! Kemi ehf. rekur verslun við Tunguhöfða í Reykjavík og þar er að finna breiða línu af efnum, allt frá hreinsiefnum, olíum og tengdum búnaði, lími og límböndum, rafsuðuvörum og þannig mætti áfram telja. Að ógleymdri ráðgjöf þrautreyndra starfsmanna til viðskiptavina. „Hér geta viðskiptavinir okkar því fengið allt í einni ferð,“ segir Jón.

Félagsmenn Sjómenntar sem unnið hafa í að minnsta kosti sex mánuði á síðastliðnum tólf mánuðum geta sótt um styrk til félagsins: starfstengt nám eða námskeið tómstundastyrkir • meirapróf • kaup á hjálpartækjum vegna lestrar- eða ritörðugleika • •

Samtök atvinnulífsins (SA), Landssamband íslenskra útvegsmanna (LÍÚ) og Sjómannasamband Íslands (SSÍ) standa að Sjómennt.

Kynntu þér rétt þinn á www.sjomennt.is

LANDSSAMBAND ÍSLENSKRA ÚTVEGSMANNA

SJÓMANNASAMBAND ÍSLANDS

Sjómennt – Tækniskólinn, skóli atvinnulífsins – Háteigsvegi – 105 Reykjavík – sími 514 9000

Bás Kemi ehf. á Íslensku sjávarútvegssýningunni.

kemi.is


SÓKNARFÆRI | 15

Íslenskt framleiðsla í 68 ár RB dýnurnar eru íslensk framleiðsla. Framleiddar í öllum stærðum. Gæðadýnur fyrir íslenska sjómenn. Seljum einnig svamp-, latex- og þrýstijöfnundýnur. Fást í öllum stærðum.

Opið virka daga 09:00 til 18:00 / laugardaga 10:00 til 14:00


16 | SÓKNARFÆRI

Sónar heimsfrumsýndi nýja tækni á Íslensku sjávarútvegssýningunni:

Skipstjórnendur greina fisktegundir í þrívídd! „Við lögðum mikið í þátttöku okkar í Íslensku sjávarútvegssýningunni, vorum þar með mjög stóran og viðamikinn bás sem endurspeglaði þá miklu breidd sem er í vöruúrvalinu hjá Sónar. Við bjóðum tæki frá mörgum birgjum og reyndum að gera sem flesta þeirra vel sýnilega í básnum. Það tel ég að hafi tekist vel því viðtökurnar voru góðar,“ segir Guðmundur Bragason, sölustjóri Sónar í Hafnarfirði sem hefur frá stofnun fyrir sex árum orðið eitt af þeim öflugustu í sölu siglinga-, fiskileitar- og fjarskiptatækja hér á landi. Heimsfrumsýning á þrívíddarsónar „Þær nýjungar sem við tefldum fram á sýningunni vöktu mikla athygli og við höfum haft nóg að gera síðustu vikur við að vinna úr þeim áhuga og miðla upplýsingum til útgerða. Hér er fyrst og fremst um að ræða heimsfrumsýningu okkar á nýjum SeapiX þrívíddarsónar frá Ixblue en þessu tæki sýndu sérstaklega útgerðir stærri skipanna mikinn áhuga. Þetta er sambyggt tæki, sónar og dýptarmælir sem býður upp á áður óþekkta möguleika í að greina á milli fisktegunda í kringum skipið, safna botnupplýsingum og fleiru sem skiptir máli til að flýta veiðum, auðvelda þær og skila sparnaði,“ segir Guðmundur. Hitamyndavélar í öll skip Hitamyndavélar er önnur tækni sem mikla athygli vakti á bás Sónar og hafa nokkrar slíkar selst í kjölfar sýningarinnar. Guðmundur telur að sú tækni verði komin í öll skip og báta innan fárra ára. Hana megi nýta á margvíslegan hátt, bæði sem öryggisbúnað á siglingum til að greina umhverfi skipa en sér í lagi skipti tækið sköpum ef óhöpp verða og sjómenn fara fyrir borð. „Það má segja að mönnum verði fyrst ljósir allir kostir þessarar tækni þegar þeir reyna hana um borð úti á rúmsjó,“ segir hann en hitamynda-

Bás Sónar á Íslensku sjávarúvegssýningunni var stór og þéttsetinn áhugaverðum búnaði.

vélarnar frá Sónar eru frá Raymarine. „Ný fjarskiptalína frá SAILOR fékk mjög góð viðbrögð, enda má segja að tími sé kominn á þróun á því sviði. Einnig vakti nýr Doppler

Current straummælir frá JRC mikla athygli því miklu máli skiptir við veiðar að vita stefnu og hraða straums á mismunandi dýpi. Þessi nýi straummælir reiknar straumstefnu og hraða á 100 mismunandi

Hér má sjá hvernig þrívíddarsónarinn frá SeapiX birtir mynd af botni, afstöðu fisks og veiðarfæra og fiskitorfum í sjónum.

dýpislögum og sýnir myndrænt á einstakan hátt. Heilt yfir erum við því mjög sáttir við sýninguna og áhrif hennar. Vissulega er það ekki eins og í gamla daga þegar menn seldu oft talsvert á staðnum en núna

koma áhrifin fram í sölu fyrstu misserin eftir sýningu.“ sonar.is

Fjörkippur í sölu kera Sæplasts „Íslenska sjávarútvegssýningin í ár er líkast til ein sú allra besta sem við höfum tekið þátt í hingað til. Á sýningunni og í kjölfar hennar höfum við selt á þriðja þúsund Sæplast-ker og það er umtalsvert magn fyrir okkar framleiðslu hér á Dalvík,“ segir Hilmar Guðmundsson, sölu- og markaðsstjóri Promens Dalvík ehf. Verksmiðja Promens er keyrð á sólarhringsvöktum alla daga vikunnar árið um kring og það er til marks um uppsveiflu í sölu á framleiðslu fyrirtækisins að nú er í undirbúningi stækkun verksmiðjunnar á Dalvík sem miðað er við að ljúki um mitt næsta ár. Þar með eykst framleiðslugetan um 50% en framleiðslusalurinn verður stækkaður um rösklega 800 fermetra með tilheyrandi framleiðslubúnaði.

Með stækkun verksmiðjunnar, sem áætlað er að verði tilbúin um mitt næsta ár, eykst framleiðslugetan á Promens Dalvík um 50%.

Unnið er á sólarhringsvöktum alla daga vikunnar hjá Promens Dalvík.

Kaupendur velja gæðin og öryggið Í bás Promens var kynnt öll fram-

leiðsla fyrirtækisins á Dalvík og jafnframt framleiðsla Promens Tempru í

Hafnarfirði. Hilmar segir að meðal nýjunga hafi verið nýtt 345 lítra ker sem fyrirtækið hefur að undanförnu þróað í samstarfi við stóran viðskiptavin í Suður-Afríku. Þetta ker segir Hilmar að sé mjög áhugavert fyrir íslenska skipaflotann þar sem veggir þess eru lægri en á hefðbundnum 460 og 660 lítra kerum og nýtast nýju kerin því vel í lestum skipa. „Íslenski markaðurinn er líflegri núna en hann hefur verið um árabil. Framleiðsla okkar hefur á sér gott orð enda höfum við lagt áherslu á vöruþróun og öryggisþáttinn hvað varðar stöflun. Allt er þetta að skila sér,“ segir Hilmar. Meiri kvóti skilar meiri viðskiptum Sævaldur Gunnarsson, sölufulltrúi Promens Dalvík, segir augljóst að kvótaaukning á þessu fiskveiðiári í verðmætum tegundum sé að koma fram í keraendurnýjun sem stærri fyrirtækin hafi sett á ís meðan kvótasamdrátturinn gekk yfir. „Fjárfestingin er heldur að aukast í greininni með meiri kvóta en óvissan er samt að hamla því að hjólin fari að snúast af krafti. En vissulega erum við hæstánægðir með söluna í haust og getum ekki annað en verið bjartsýnir á framhaldið,“ segir Sævaldur og bætir við að stór hluti sölunnar sé í hinu klassíska 660 lítra Sæplast-keri, sem fylgt hefur fyrirtækinu alla tíð. „Sú stærð hentar mjög mörgum kaupendum og stendur alltaf fyrir sínu. Menn kaupa það ker aftur og aftur.“ promens.is


SÓKNARFÆRI | 17

Landsbankinn er öflugur samstarfsaðili Það er stefna okkar að vera hreyfiafl í íslensku samfélagi. Landsbankinn tekur virkan þátt í uppbyggingu í sjávarútvegi

Jónsson & Le’macks

jl.is

sÍa

og er traustur bakhjarl og samstarfsaðili.

Landsbankinn

landsbankinn.is

410 4000


18 | SÓKNARFÆRI

Nýjungum hjá Vélasölunni vel tekið

„Við erum hæstánægðir eftir Íslensku sjávarútvegssýninguna og þakklátir fyrir þær viðtökur sem við fengum þar. Við seldum talsvert á sýningunni svo og á þeim vikum sem liðnar eru frá henni þannig að það er hreint ekki ástæða til að kvarta,“ segir Kristján Jónsson, sölustjóri hjá Vélasölunni, um gengi fyrirtækisins á sýningunni. Innan Vélasölunnar er áratuga reynsla í þjónustu við sjávarútveginn og hefur hún umboð fyrir mörg af þekktustu vörumerkjunum í búnaði fyrir skip og báta. Nægir þar að nefna Rapp Hydema spilbúnað, Cummins díselvélar og Triplex þilfarsbúnað, Sperry ratsjár, dælubúnað frá Jabsco, Rule

og Pedrollo, siglingaforrit frá Nobiltec, Koden og Humminbird dýptarmæla, Standard Horizon og Sailor talstöðvar, MAQ sonartæki sem henta vel til uppsjávarveiða, Seematz ískastara og flóðljós á hagstæðum verðum. Margar fyrirspurnir hafa verið um hitamyndavélar og þar erum við að bjóða vandaðar vélar frá Ocean View í USA, sem greinir mann í myrkri á allt að 370 metra færi. Og er þá hvergi nærri allir birgjar taldir enda flytur Vélasalan hingað til lands búnað frá á annað hundrað birgjum víðs vegar um heim.

Korkaniðurleggjari Vélasölunnar auðveldar verulega vinnuna í nótakassanum á uppsjávarskipunum. Með þessum búnaði má spara tvo menn við að leggja korkið niður.

Korkaniðurleggjari sem sparar mannskap Kristján segir mikinn mun á andrúmsloftinu á sýningunni í ár, sam-

anborið við haustið 2008 enda sýningin þá haldin mitt í hringiðu bankahrunsins. Kristján segir að bæði hafi verið góður áhugi á sigl-

Megum ekki gleyma okkur í velgengninni - segir Helgi Anton Eiríksson, forstjóri Iceland Seafood „Það er mjög auðvelt að selja fisk um þessar mundir enda hafa markaðirnir sjaldan verið eins góðir og þeir eru í dag. Eftirspurnin er mikil og fer vaxandi. Við megum hins vegar ekki gleyma okkur í þessari velgengni því markaðirnir verða ekki svona til frambúðar og þess vegna þurfum við að undirbúa okkur og styrkja á þeim mörkuðum sem við þurfum á að halda þegar staðan breytist,“ sagði Helgi Anton Eiríksson, forstjóri Iceland Seafood á nýafstaðinni Sjávarútvegsráðstefnu. Helgi Anton sagði ytri skilyrði mjög hagfelld þeim sem eru í fisksölu því víða um heim sé fólk hvatt til meiri fiskneyslu. Þannig hvetji bandarísk yfirvöld fólk til að borða fisk þrisvar í viku og í Brasilíu eru sömuleiðis auglýsingaherferðir sem hvetji fólk til meiri fiskneyslu. Þá benti hann á öra fólksfjölgun í heiminum. „Allt vinnur þetta með okkur. Breytt aldursdreifing vinnur líka með okkur vegna þess að þegar fólk eldist hugsar það meira um heilsuna og borðar hollari mat eins og fisk.“ Aðrar þjóðir auka sameiginlega markaðssetningu Helgi Anton benti á að á sama tíma og verulega hefur dregið úr markaðssetningu á Íslandi sem upprunalandi sjávarfangs og á Íslendingum sem fiskveiðiþjóð væru aðrar þjóðir að auka slíka markaðssetningu. Þessu þurfi Íslendingar að huga að. „Við þurfum að markaðssetja Ísland og ímynd fiskveiðiþjóðarinnar Íslands á þeim mörkuðum sem við viljum vinna á til framtíðar. Við erum hins vegar ekki að vinna mikið að þeim málum sameiginlega um þessar mundir,“ sagði Helgi Anton. Hann nefndi sem dæmi að Norðmenn leggja nú 1,05% af útflutningsverðmæti sinna afurða í sérstakan sjóð þar sem 0,75% fara í að markaðssetja norskar sjávarafurðir og 0,3% fara í

Helgi Anton Eiríksson, forstjóri Iceland Seafood, segir nauðsynlegt að laða ungt fólk inn í greinina og auka sameiginlega markaðssetningu á Íslandi og íslenskum sjávarafurðum.

þróunar- og rannsóknastarf. Í Alaska er hálfu prósenti af útflutningsverðmæti sömuleiðis varið í sameiginlegt markaðsstarf. Fleiri lönd, til dæmis í Asíu, eru einnig að koma inn á markaðinn með sameiginlega markaðssetningu. Í svipaðri stöðu og Norðmenn fyrir 20 árum „Þessar þjóðir eru ekki að auglýsa að gamni sínu að þeirra fiskur sé sá besti í heimi heldur vegna þess að þetta er að virka. Þetta er ein leið til að styrkja stöðu sína á markaðnum og til að viðhalda stöðu sem menn hafa þegar náð.“ Helgi Anton sagðist ekki vera að kalla eftir að því að sölusamtökin verði endurreist en hins vegar hafi hann áhyggjur af því að Íslendingar séu að komast í svipaða stöðu og Norðmenn voru í upp úr 1990. Þá var auðveldara að keppa við Norðmenn því þá voru 40 til 60 norskir aðilar að berjast á markaðnum á meðan Íslendingar voru mun

„Við þurfum að markaðssetja Ísland og ímynd fiskveiðiþjóðarinnar Íslands á þeim mörkuðum sem við viljum vinna á til framtíðar. Við erum hins vegar ekki að vinna mikið að þeim málum sameiginlega um þessar mundir,“ sagði Helgi Anton.

skipulagðari og töluðu meira einum rómi. Því miður hafi þetta snúist við og nú séu Norðmenn meira samstíga í sinni nálgun á markaðnum á meðan Íslendingar eru tvístraðri. Helgi Anton segir að aflaaukning Rússa og Norðmanna á þorski og ýsu úr Barentshafi þrengi okkar stöðu á mörkuðunum. „Þessir aðilar munu herja á okkur á mörkuðum. Þeir hafa fjármagn til þess og hafa nú þegar tekið ákvörðun um að gera það. Þess vegna er mikilvægt að við áttum okkur á því og komumst að niðurstöðu um hvernig við ætlum að spila í þessum nýja veruleika.“ Hann sagði nauðsynlegt að laða ungt fólk inn í greinina og auka sameiginlega markaðssetningu á Íslandi og íslenskum sjávarafurðum. Það megi til dæmis gera með samstarfi við Íslandsstofu og Iceland Responsible Fisheries verkefnið. is.is

ingatækjum og öðrum búnaði sem tengist stjórnun skipa og stærri búnaði á borð við spil og vélar. „Sérstök áhersla var í bás Vélasölunnar á þjónustuverkstæðin. Annars vegar vélaverkstæði Vélasölunnar og svo dótturfélagið Tæknivík, sem sinnir uppsetningu og þjónustu á þeim rafeindabúnaði sem við bjóðum. Einnig rafknúnar togvindur frá Rapp en sú vara sem kom, sá og sigraði var korkaniðurleggjari frá Triplex, fyrir nótaskip. Það ríkir greinileg bjartsýni í uppsjávarveiðunum. Bæði hefur gengið vel á makrílveiðum og framundan er loðnuvertíð sem miklar vonir eru bundnar við. Við seldum um og eftir sýninguna sjö korkaleggjara sem létta störfin í nótakassanum á nótaskipunum. Þessi búnaður dregur korkateininn og leggur hann niður og honum er stýrt með fjarstýringu af einum manni sem stendur uppi á bátapalli. Þessi búnaður leysir með öðrum orðum af tvo háseta sem hingað til hefur þurft til að leggja korkið niður á höndum. Við seldum talsvert af þessum búnaði fyrir sex árum en síðan hefur lítið sem ekkert gerst þar til núna. Enda sjá menn í hendi sér að með þessum búnaði má einfaldlega komast af með færri í áhöfn og það munar um hvern mann sem sparast,“ segir Kristján en fyrstu korkaleggjararnir í þessari söluhrinu í haust eru þegar komnir til lands og til viðkomandi útgerða. Bjartsýni í uppsjávarveiðunum Vélasalan hefur verið meðal stærstu og öflugustu innflutnings- og þjónustuaðila við sjávarútveginn frá stofnun hennar fyrir rösklega 70 árum og segir Kristján að fyrirtækið hafi verið þátttakandi í öllum sjávarútvegssýningum hér á landi. Viðtökurnar hafi jafnan endurspeglað gengi greinarinnar hverju sinni. „Núna finnum við að það ríkir mikil gleði og bjartsýni í þeim plássum sem byggja mest á uppsjávarveiðinni. Á mörgum öðrum sviðum greinarinnar er komið að nauðsynlegri endurnýjun og fjárfestingu sem menn hafa kannski eðlilega beðið með að ráðast í þar til niðurstaða fæst í fyrirkomulag fiskveiðikerfisins til framtíðar. Að því kemur fyrr en síðar að sú fjárfesting fer í gang,“ segir Kristján. velasalan.is


SÓKNARFÆRI | 19

Mynd: Landhelgisgæslan

Sjálfstæðistáknið Þór „Óneitanlega er þetta mjög stór dagur fyrir Landhelgisgæsluna en fyrst og fremst fyrir alla Íslendinga, sem eru jú eigendur skipsins. Öflugt varðskip er eitt af skýrustu sjálfstæðistáknum þjóðarinnar og því ekki að undra að fólk fyllist stolti þegar við tökum á móti jafn góðu skipi og Þór sannarlega er,“ segir Georg Lárusson, forstjóri Landhelgisgæslunnar, í tilefni af heimkomu varðskipsins Þórs í síðustu viku. Langur aðdragandi Smíði nýs varðskips hefur átt sér áratuga aðdraganda og fleiri en eitt skip verið hannað á þeim tíma. Við sölu Símans á sínum tíma voru teknir frá fjármunir til smíði á varðskipi og flugvél fyrir Landhelgisgæsluna. Á árinu 2005 var undirbúningsvinnunni vegna smíði varðskips breytt á þann hátt að í stað þess að horfa til þess að hanna skip frá grunni var ákveðið að leita frekar að nýlegri hönnun og byggja þannig systurskip annars sem komin væri reynsla á. Í stuttu máli fannst þetta skip hjá norsku strandgæslunni en þar er um að ræða nánast sama skip, þó varðskipið Þór sé 10 metrum lengra og 60 cm breiðara. Út frá reynslunni af norska skipnu var útfærslan á Þór útfærð og þróuð enn betur og Landhelgisgæslan hefur notið góðrar samvinnu við norsku strandgæsluna í þessu ferli öllu. Meðal annars fékk áhöfn Þórs þjálfun á norska skipinu áður en hún hélt til Síle til að taka við nýja Þór. „Norska skipið var afhent árið 2005 og við sáum strax að þarna var um að ræða skip sérsniðið til siglinga á Norður-Atlantshafi, einmitt sömu áherslur og við sóttumst eftir. Það má því segja að hreyfing hafi komist á þetta mál þegar við tókum þá stefnu að finna ekki upp hjólið hér heima heldur nýta okkur undirbúning, smíðaferil og reynslu annarra. Og aðstoð norsku strandgæslunnar var okkur alveg ómetanleg í ferlinu,“ segir Georg.

Fyrsta viðkomuhöfn varðskipsins Þórs var Vestmannaeyjar og þar var skipinu fagnað. Frá vinstri: Sigurður Steinar Ketilsson skipherra, Sveinn R. Valgeirsson, forstöðumaður Vestmannaeyjahafnar og Georg Lárusson, forstjóri Landhelgisgæslunnar. Mynd: Óskar P. Friðriksson.

Öflugt björgunarskip „Fyrst og fremst eru Íslendingar að eignast í Þór mjög öflugt björgunarskip. Dráttargetan er 120 tonn, eða rúmlega tvöföldun á því sem önnur skip okkar ráða við. Tonnafjöldinn segir aukinheldur ekki alla söguna því tæknin er einnig talsvert önnur. Í stað þess að í gömlu skipunum er togvírinn tekinn beint aftur úr skipinu fer vírinn í Þór inn á öflug spil á miðju skipi. Vírinn getur þannig leikið rúmar 30 gráður á bæði borð. Sömuleiðis er skipið frá grunni hannað fyrir drátt og byggingarlag þess miðast við að fá sem mesta dráttargetu,“ segir Georg. Af öðrum tæknilegum nýjungum má nefna búnað til að girða af olíu sem lekur í

sjó, dæla henni upp og hreinsa hana í tönkum um borð. Þá er í Þór mjög góð aðstaða fyrir bæði björgunar- og rannsóknaraðila til að hafa stjórnstöðvar um borð þegar skipið tekur þátt í slíkum verkefnum. Georg segir að við hönnun skipsins hafi verið samráð við vísindamenn og vísindastofnanir varðandi möguleika til að nýta skipið til rannsókna og þannig séu fleiri tækifæri í framtíðinni í verkefnum fyrir það. Þessu öllu til viðbótar þarf síðan vart að nefna byltingu í aðstöðu áhafnar frá því sem tíðkast á öðrum varðskipum, jafnframt því sem mun meiri möguleikar eru til farþegaflutninga og þannig mætti lengi telja.

„Með dráttargetu Þórs höfum við mun meiri möguleika en áður að koma mjög stórum flutningaskipum á okkar hafsvæði til hjálpar ef eitthvað bjátar á. En mesta öryggið felst auðvitað í því að hafa nú yfir að ráða skipi sem ræður vel við fiskiskipaflotann og flutningaskip okkar. Þetta er því bylting fyrir allan íslenska skipaflotann.“ Í sýningarferð um landið Þór mun hefja sitt úthald nú í lok vikunnar og ætlunin er að sýna skipið í sem flestum höfnum landsins á komandi misserum. „Ætlunin er að sýna þjóðinni skipið, sem er sameign okkar allra. Fyrir liggur útgerðarskipulag Þórs út

árið 2012 sem byggist á að önnur skip Landhelgisgæslunnar verði í verkefnum erlendis en Þór hér á heimamiðum. Það er okkur líka mikilvægt að geta kynnt skipið sem best fyrir þjóðinni á næstu misserum, samtarfsaðilum okkar, útgerðum skipa, almannavörnum, sveitarstjórnum, björgunaraðilum, lögreglu og fleirum. Ég er ekki í vafa um að landsmenn taka vel á móti skipinu og við munum bjóða þeim að skoða það á áfangastöðunum.“ lhg.is


20 | SÓKNARFÆRI

Við óskum Landhelgisgæslunni og landsmön

Hvalur hf. Reykjavíkurvegi 48

Sjómannasamband Íslands

220 Hafnarfjörður

Sjómannafélag Eyjafjarðar

Eskja. hf.

Loðnuvinnslan hf. Fáskrúðsfirði


SÓKNARFÆRI | 21

nnum öllum til hamingju með glæsilegt skip!

Mynd: Landhelgisgæslan

Félag skipstjórnarmanna

Fjó

76c +

100c

Letur

Gullberg hf. Fiskmarkaður Suðurnesja hf www.fms.is

Langatanga 5 710 Seyðisfjörður

Fjó

76c +

100c


22 | SÓKNARFÆRI

Fyrsti viðkomustaður Þórs var Vestmannaeyjar. Skipið fékk þar höfðinglegar móttökur!

Myndir: Landhelgisgæslan.

Þór er þrefalt stærri en gömlu varðskipin Ingvar Kristjánsson, hjá tæknideild Landhelgisgæslunnar, hefur fylgt smíði varðskipsins Þórs eftir frá upphafi og þekkir vel til tækni skipsins. Hann segist fyrst staldra við mikla sjóhæfni skipsins og mikinn togkraft. „Búnaðurinn í Þór gerir stjórnun skipsins margfalt auðveldari en þeirra gömlu og það er atriði sem mjög miklu máli skiptir við erfiðar aðstæður í björgunaraðgerðum. Við höfum nú eignast mjög öflugt björgunarskip,“ segir Ingvar og er fús að veita lesendum innsýn í tæknilega hlið nýja varðskipsins. Gömlu skipin þreföld! Heildarlengd skipsins er 94,86 metrar og breidd 16 metrar. Hæðin frá sjólínu á hæsta punkt er 32 metrar, hámarks djúprista er 6,5 metrar og samtals er skipið 4250 brúttótonn. Til samanburðar segir Ingvar að skipið sé rúmlega þrisvar sinnum stærra en Ægir og Týr. Ganghraði skipsins er 15-16 mílur og hámarkshraði 19,5 mílur. Skipið er byggt í ísklassa 1B sem Ingvar segir þýða að Þór geti siglt í gegnum 50 cm þykkan ís en stefni hans er sérstaklega styrkt vegna þessa. Togkraftur skipsins er uppgefinn 120 tonn. Í áhöfn skipsins eru 18 manns en rými um borð og björgunarbúnaður miðast að hámarki við 48 manns. Olíuhreinsibúnaður Mjög öflugur búnaður er um borð til að bregðast við ef olía fer í sjó. Bæði er skipið búið 300 metra varnargirðingum, öflugum dælum til að soga olíu frá svokölluðum „skimmer“ í þar til gerða tanka um borð. Þá er einnig í skipinu öflugur búnaður til slökkvistarfa og getur skipið þannig dælt á brennandi skip úti á sjó. Hraðgengir björgunarbátar Afturdekk skipsins er tæplega 300 fermetrar að stærð og hefur því skipið mikla möguleika til flutnings á búnaði.

Olíutankar skipsins rúma tæplega 1100 rúmmetra, ferskvatnsgeymar 260 rúmmetra, jafnvægistankar eru tveir en í áðurnefndum olíuhreinsitönkum er hægt að koma fyrir 640 rúmmetrum. Um borð eru tveir hraðgengir björgunarbátar með tilheyrandi sjósetningarbúnaði. Þessir bátar ganga 35 sjómílur. Sex björgunarbátar eru í skipinu og tekur hver þeirra 25 manns að hámarki. Hagkvæmar aðalvélar og tvær skrúfur Skipið er hannað af Rolls Royce verksmiðjunum og búið tveimur Rolls Royce aðalvélum, sem hvor um sig er 4500 kílóvött. Vélin brennir díselolíu og byggist á bestu eldsneytisnýtingu sem þekkt er í dag. „Sem dæmi um það erum við að brenna jafn mörgum grömmum á kílóvattstíma í þessu skipi og við brennum á hestaflstíma í gömlu skipunum. Hestaflið er 740 vött og þar af leiðandi er þetta umtalsvert

Það var örtröð um borð í varðskipinu Þór um síðustu helgi þegar skipið var almenningi til sýnis.

minna en á gömlu vélunum,“ segir Ingvar. Skipið er búið tveimur skrúfum og þær eru þeirrar gerðar að þegar aðeins er keyrt á annarri skrúfunni er hægt að snúa blöðum hinnar

skrúfunnar þannig lárétt í sjó að þau mynda ekki mótstöðu. Þetta er raunar sami búnaður og í eldri skipum Landhelgisgæslunnar. Jafnframt eru þetta einu skipin á Íslandi sem eru svona búin. Í skipinu eru tveir

gírar og tveir ásrafalar eru tengdir við gírinn. Fjórar ljósavélar eru í skipinu og ein neyðarljósavél. Einstakt skrúfukerfi Undir skipinu framanverðu er skrúfubúnaður sem hægt er að láta síga niður úr skipinu, auk þess eru þrjár hliðarskrúfur á því, tvær að framan og ein að aftan. Það sem Ingvar segir gera skipið einstakt í sinni röð er „dynamic position“ búnaður en hann er í raun nákvæm stjórnun fyrir allan skrúfu- og stýrisbúnað skipsins. Þetta kerfi er bylting í t.d. björgunarstarfi. Með þessum búnaði er hægt að halda skipinu á nákvæmlega sama punkti ef þess er þörf en jafnframt er hægt að nota þennan búnað til að fylgja eftir öðrum skipum eða reköldum í nákvæmri fjarlægð, reyndar svo nákvæmri að skekkja er aðeins innan við einn metri! „Þessi búnaður er ekki nýjung í heiminum en nýlunda fyrir okkur,“ segir Ingvar. Þilför skipsins eru sex, auk brúarinnar. Á brúarþakinu er tækjarými og þar fyrir ofan er radarturn.


SÓKNARFÆRI | 23

Nýr Temprukassi lengir geymsluþol í útflutningi Yfir 90% af útfluttum ferskum fiski með flugi fer utan í frauðplastkössum sem m.a. fyrirtækið Tempra Promens í Hafnarfirði framleiðir. Sömuleiðis er hátt hlutfall ferskfiskútflutningsins með skipum í frauðplastkössum og má því segja að slíkar pakkningar séu mjög ráðandi í þessum geira matvælaframleiðslunnar. Kristín Magnúsdóttir, verksmiðjustjóri Tempru Promens, segir fyrirtækið stöðugt huga að því að gera góða vöru enn betri þrátt fyrir trausta markaðsstöðu. Í samræmi við það kom fyrirtækið nýverið fram með nýja gerð af frauðplastkassa sem lengir líftíma ferskfisks í flutningi um 2-3 sólarhringa. Lengri flutningstími opnar greininni nýja möguleika, bæði hvað varðar markaði og flutningsaðferðir. Kassar Tempru eru úr svokölluðu EPS plasti sem í raun er aðeins 2% plast en 98% loft. Af sjálfu leiðir að um er að ræða mjög léttar umbúðir miðað við rúmmál eða þá þyngd sem þeim er ætlað að halda. Frauðplastið hefur einnig marga aðra kosti, svo sem mikið einangrunargildi, vatnsþéttni og fleira, auk þess sem hvítur litur umbúðanna er kostur gagnvart varmageislun. Þá er frauðplastið mjög sterkt og þykir því henta vel til flutninga. Árangur rannsókna „Undanfari þessa nýja kassa var rannsóknarverkefni sem við fórum í með Matís, Háskóla Íslands, Brimi hf. og Samherja hf. og fleiri smærri fyrirtækjum. Rannsóknin leiddi í ljós að hitaálag í flutningi var mest í gegnum hornin á eldri gerðinni af frauðplastkassanum. Með þessa niðurstöðu í höndunum breyttum við lögun kassans og komum sumarið 2010 fram með nýja gerð þar sem innra byrði var gert þykkara á hornunum. Þetta gerðum við í raun á kostnað loks og botns þannig að kassinn er í sömu þyngd og áður. Hins vegar jókst geymsluþolið um 20% við þessa breytingu, fór úr 6 dögum í 8 að jafnaði og í sumum tilfellum lengist tíminn enn meira,“

Rækjuveiðar á ný eftir margra ára hlé Rækjuveiðar eru hafnar á ný í Ísafjarðardjúpi eftir margra ára hlé en stofninn hefur verið í lægð frá árinu 2003. Í kjölfar athugunar Hafrannsóknastofnunarinnar þótti ráðlegt að leyfa 1000 tonna aflamark. Stofnvísitala rækju í Ísafjarðardjúpi mældist nú yfir meðallagi en útbreiðsla rækjunnar takmarkaðist í athuguninni við inndjúpið og Skötufjörðinn. Mesta magn þorsks var rétt utan við aðalútbreiðslusvæði rækjunnar. Stofnvísitala rækju í Arnarfirði var undir meðallagi og lægri en árið 2010. Líkt og verið hefur undanfarin ár var helsta útbreiðslusvæði rækju innst í firðinum. Magn ungrækju var nálægt meðallagi og hefur aukist nánast stöðugt frá árinu 2005. Að svo stöddu var lagt til að veiðar verði ekki leyfðar á rækju í Arnarfirði.

segir Kristín en þessa kassagerð framleiðir Tempra í 3, 5 og 7 kílóa stærðum, heilbotna eða með götuðum botnum. Hér er þó aðeins um að ræða hluta framleiðslu Tempru því fyrirtækið framleiðir ýmsar gerðir af frauðplastkössum allt upp í 25 kílóa stærðir. Þess má geta að Tempra Promens hefur fengið hönnunarvernd á nýja kassanum til næstu 25 ára. Ánægðir viðskiptavinir „Nýi kassinn var framlag okkar deildar í nýsköpunarsamkeppni innan Promens samstæðunnar en auk þess að hafa náð að þróa kassann þannig að geymsluþol afurða lengist þá hefur komið fram hjá viðskipta-

vinum að einnig sé lokun kassans betri og stöflun þar með öruggari. Við erum því ánægð með hvernig til hefur tekist og sér í lagi að geta stuðlað að þróun og meiri gæðum í útflutningi afurða,“ segir Kristín en auk framleiðslu á matvælaumbúðum framleiðir Tepmra einangrunarplast fyrir byggingariðnaðinn. Á allra síðustu árum hefur þó framleiðsla á kössum fyrir sjávarútveginn orðið mun stærra hlutfall en áður og þannig má segja að Tempra sé í dag fyrst og fremst þjónustufyrirtæki við þá atvinnugrein. tempra.is

Kristín Magnúsdóttir, verksmiðjustjóri Tempru Promens í Hafnarfirði.

Securitas býður þér hraðvirkar og öruggar eldvarnir sem standast ströngustu kröfur. Slökkvikerfi byggjast á notkun efnanna NOVEC 1230 og INERGEN í stærri skip og báta en Stat-X AEROSOL slökkvimiðli í minni skip og báta. Einnig bjóðum við GLORIA slökkvitæki. Hafðu samband við öryggisráðgjafa okkar í síma 580 7000 og þeir aðstoða þig við val á slökkvikerfi sem hentar þínum aðstæðum.


24 | SÓKNARFÆRI

Alhliða veiðarfæraþjónusta Fjarðanets

Fjarðanet hf. er eitt af stærstu veiðarfærafyrirtækjum landsins og rekur alhliða veiðarfæraþjónustu á fjórum stöðum í kringum landið; Ísafirði, Akureyri, Neskaupstað og Fáskrúðsfirði. Í Neskaupstað og á Ísafirði rekur Fjarðanet einnig gúmmíbátaþjónustu og Fjarðanet er eina sérhæfða fyrirtækið í þjónustu við fiskeldi á Íslandi. Hjá Fjarðaneti starfa í dag um tuttugu manns. Fjarðanet er hluti af Hampiðjan Group.

málum sem upp koma á hverjum tíma og mikilvægt að náin samvinna sé á milli veiðarfæraframleiðanda og sjómanna og útgerða. Veiðarfæri Fjarðanets eru í notkun á skipum um allt land og byggjast á íslensku hugviti og reynslu íslenskra sjómanna í gegnum árin. „Þetta tel ég vera einn af þeim þáttum sem hafa lagt grunninn að því hversu öflugur fiskveiðiflotinn okkar er,“ segir Jón Einar.

Fyrst og fremst framleiðandi veiðarfæra Fjarðanet er fyrst og fremst veiðarfæraframleiðandi og segir Jón Einar Marteinsson framkvæmdastjóri að það reki alhliða veiðarfæraþjónustu á öllum sínum starfsstöðvum. Styrkur Fjarðanets liggi í víðtækri og breiðri þjónustu fyrirtækisins, bæði landfræðilega og þjónustulega, en Fjarðanet er með starfsstöðvar í nokkrum af mikilvægustu höfnum landsins og framleiðir og þjónustar allar gerðir veiðarfæra. Starfsstöðvar Fjarðanets eru á hverjum stað gömul og rótgróin netaverkstæði þar sem starfsmenn búa að mikilli reynslu og þekkingu í veiðarfæragerð. Fjarðanet leggur áherslu á þróun nýrra og betri veiðarfæra, stöðugt er reynt að finna lausnir á þeim vanda-

Sérhæfð fiskeldisþjónusta „Fjarðanet er eina fyrirtækið á Íslandi sem er sérhæft í þjónustu við fiskeldi. Fjarðanet rekur þvottastöð með sérhæfðum tækjabúnaði, þar sem fram fer þvottur og litun á fiskeldispokum. Þegar pokar koma í þvott fer einnig fram viðhald og viðgerðir á pokunum. Fylgst er með ástandi pokanna með því að taka slitprufur á netinu og fá eigendur skýrslu um ástand pokans. Ég tel að það sé mikilvægt fyrir þau fiskeldisfyrirtæki sem starfa í landinu, og fyrir framtíðaruppbyggingu fiskeldis, að til sé fyrirtæki á Íslandi sem sérhæfir sig í slíkri þjónustu. Fyrirtækin sem við þjónustum eru á Austfjörðum, Norðurlandi og Vestfjörðum,“ segir Jón Einar.

Jón Einar Marteinsson, framkvæmdastjóri Fjarðanets.

Gúmmíbátaþjónusta Gúmmíbátaþjónusta Fjarðanets á Ísafirði og í Neskaupstað annast viðgerðir og skoðun á björgunarbátum, björgunargöllum og tengdum búnaði. „Við skoðum björgunarbáta af öllum stærðum og gerðum af skipum, allt frá trillum upp í stór fiskiskip og einnig flutningaskip. Hagræði felst í því fyrir útgerðarmenn að geta látið skoða björgunarbátana þar sem skipin koma til löndunar og algengt er að þá séu tækifærin notuð til skoðunar á björgunarbátum.“

Sjávarútvegurinn dregur vagninn! Afkoma sjávarútvegsfyrirtækjanna ræður mestu um hvernig Íslendingum gengur að komast upp úr kreppulægðinni. Aðstæður hafa á margan hátt verið íslenskum sjávarútvegi hagfelldar undanfarin misseri. Atvinnugreinin dregur vagninn í samfélaginu með því að skapa atvinnu um allt land og hagvöxt í efnahagskerfinu. Einmitt þá er það talið meðal forgangsverkefna stjórnvalda landsins að brjóta niður skipulag fiskveiða, eina af meginforsendum þess að sjávarauðlindin skili sjávarútvegsfyrirtækjum og starfsfólki þeirra, þjónustuaðilum, sjávarbyggðum og um leið eigendum sínum, þjóðinni, arði og velsæld! Vinnslustöðin hf. er vel rekið fyrirtæki með góða afkomu, sem eru góðar fréttir fyrir samfélagið í Vestmannaeyjum og þjóðina alla. Það sést best á því að hátt í 100 ný störf hafa orðið til í fyrirtækinu á einu ári og núna sumarið 2011 fengu um 150 skólanemar og aðrir vinnu þar við að framleiða sjávarafurðir til útflutnings.

Þjónusta við verktaka og framkvæmdaaðila Fjarðanet er einnig með víðtæka þjónustu við verktaka og framkvæmdaaðila ýmiskonar. „Á Ísafirði og í Neskaupstað saumum við yfirbreiðslur af ýmsum gerðum eftir máli. Geta það verið yfirbreiðslur yfir báta, kerrur eða hvað sem er. Fjarðanet selur einnig og þjónustar hífibúnað, hífikeðjur, stroffur og tengdan búnað. Við seljum hífibúnað frá Gunnebo Lifting í Svíþjóð. Þjónustan er byggð upp í samvinnu við Hampiðjuna, sem er umboðsað-

ili Gunnebo á Íslandi. Um framleiðslu á hífibúnaði gilda strangar reglur og til að geta veitt þessa þjónustu höfum við sent starfsfólk á námskeið hjá Gunnebo í Svíþjóð. Fjarðanet þjónustar álver Alcoa Fjarðaáls á Reyðarfirði með hífibúnað og felst þjónustan í sölu á búnaði, ásamt eftirliti með búnaði í notkun og námskeiðahaldi fyrir starfsmenn Alcoa Fjarðaáls um meðferð og notkun hífibúnaðar,“ segir Jón Einar Marteinsson. fjardanet.is


SÓKNARFÆRI | 25

Hlerasjá Marport auðveldar stjórnun toghleranna „Við seldum vel á sjávarútvegssýningunni og í framhaldi af henni, m.a. fimm stór nemakerfi í uppsjávarskip hér heima og að auki kerfi í fiskiskip í Rússlandi,“ segir Óskar Axelsson, framkvæmdastjóri Marport sem framleiðir neðansjávarskynjara og samskiptabúnað. Tæki þessi eru notuð í fiskveiðum, sjóhernaði og til hafrannsókna eru því þrautreynd og eftir þeim hefur víða verið tekið. Það sést best á því að nýverið var Marport tilnefnt í fjórða sinn eitt af 100 bestu hátæknifyrirtækjum í sjávarútvegi hjá MTR tímaritinu (Marine Tecnology Reporter) „Þessi tilnefning undirstrikar þá stöðu sem Marport hefur skapað sér allt frá því það var stofnað á Íslandi árið 1996. Þá hófum við að byggja upp sérhæfðan þekkingargrunn í skynjaraframleiðslu fyrir veiðarfæri og það hefur verið rauður þráður í framleiðslu okkar æ síðan. Með því að hafa breikkað vörulínuna út fyrir mismunandi notkun á skynjurum neðansjávar höfum við skapað okkur einstaka stöðu á heimsmarkaði,“ segir Óskar. Fylgst með veiðarfærinu í rauntíma Ein af þeim nýjungum sem Marport hefur kynnt í haust er ný hlerasjá sem sýnir á dýptarmælismynd hver afstaða hlera er miðað við botn og hvert nákvæmt bil er á milli toghleranna. Senditæknin í Marportbúnaðinum gerir að verkum að upplýsingar uppfærast á 1 sek. fresti með upplausn allt að 10 cm. Óskar segir þessa tækni hafa vakið mikinn áhuga skipstjórnenda á Íslensku sjávarútvegssýningunni. Í Kanada eru að taka gildi reglur sem banna að toghlerar séu dregnir eftir hafsbotninum og nokkur íslensk skip hafa þegar breytt sinni togtækni í þá veru. Með hlerasjánni segir Óskar að skipstjórnendum sé þetta auðveldara og eftir nokkru sé að slægjast því í sumum tilfellum reynist afli meiri þegar hlerum er lyft frá botni. Nýr heimur opnaður skipstjórnendum Óskar segir að með bættri senditækni og aukinni reiknigetu sé unnt að birta upplýsingar um hegðun veiðarfærisins í rauntíma, þ.e. að skipstjórinn getur séð jafn harðan hvað gerist í veiðarfærinu og í kringum það. „Við erum að opna skipstjórnendum möguleika á að fylgjast nákvæmar með þáttum eins og seltu, hitastigi, straumhraða og fleiri mikilsverðum atriðum. Allt er þetta liður í tækni sem gerir vinnu skipstjórnandans markvissari en stuðlar um leið að hagkvæmari veiðum fyrir útgerðirnar,“ segir Óskar. Marport er í dag með starfsemi víða um heim en samsetning nemanna er á Íslandi. Marport hefur ætíð nýtt sér nálægðina við íslenskan sjávarútveg í sinni vöruþróun og þann mikla þekkingarbrunn sem er að finna hér á landi í tækniþróun í fiskveiðum. „Þetta undirstrikar hversu framarlega íslenskur sjávarútvegur stendur á tæknisviðinu og í engu er ofsagt að við erum að þróa íslenska hátækni, byggða á íslenskum sjávarútvegi.“ marport.is

Starfsmenn hjá Marport í Reykjavík. Frá vinstri: Helgi Svanberg Ingason, Berglín Skúladóttir, Óskar Axelsson, Örvar Þór Einarsson og Sigurjón Ragnar Grétarsson.

Hér má sjá hvernig hlerasjá Marport birtir skipstjórnendum mynd af toghlerunum í sjó.

Okkar þekking nýtist þér ...

Allt fyrir kælingu og frystingu og meira til

Bitzer kæli- & frystivélar ofl.

Hraðopnandi iðnaðarhurðir fyrir kæli & frystiklefa ofl.

Eimar & eimsvalar

Ísvélar

Tilbúin kæli- & frystikerfi

North Star ísvélar

Mycom kæli- & frystivélar & varahlutir

Kælivélaolíur

Kæli- & frystiklefar, hurðir & öryggisbúnaður

Iðnaðareiningar fyrir stærri kæli- & frystigeymslur

Plaststrimlahurðir

Kælimiðlar R507, R404, R134 ofl.

www.kælitækni.is og/eða www.kaelitaekni.is Kælitækni Rauðagerði 25 • 108 Reykjavík • Sími 440 1800 • Fax 440 1801 • cooltech@cooltech.is


26 | SÓKNARFÆRI

Sjávarklasinn getur skapað þúsundir nýrra starfa

„Fiskveiðar og fiskvinnsla eru ekki vaxtargreinar til framtíðar í þeim skilningi að starfsfólki í þeim atvinnugreinum mun ekki fjölga heldur fækka, ekki síst vegna hagræðingar í rekstri og tækniframfara. Hins vegar blasir við verulegur vöxtur í ýmsum greinum sem tengjast veiðum og vinnslu. Núna starfa um 2.800 manns hérlendis í fiskeldi, við þróun og framleiðslu tæknibúnaðar í sjávarútvegi, í útflutningsþjónustu, við framleiðslu fiskimjöls og lýsis, í flutninga- og hafnastarfsemi og í

sjávarlíftækni. Ef rétt verður á spilum haldið er raunhæft að fjölga þessum störfum um 10% á ári eða alls um yfir 7.000 störf til 2025 þannig að þá verði að minnsta kosti 10.000 manns starfandi í þessum greinum,“ segir Þór Sigfússon hagfræðingur. Hann býr sig undir að verja doktorsritgerð sína um Íslenska sjávarútvegsklasann við Háskóla Íslands en lætur ekki nægja að skrifa um framtíðarsýn sína og möguleika sem klasastarfsemi opnar íslenskum fyrir-

Þór Sigfússon hagfræðingur vinnur að verkefni sínu í Gimli í Háskóla Íslands.

tækjum og þeim sem þar starfa. Þór vinnur beinlínis að því að hrinda hugmyndinni í framkvæmd ásamt Vilhjálmi Jens Árnasyni verkefnisstjóra, hópi athafnafólks og fleirum.

Verkefnið kynnt í Marel 17. nóvember Íslenski sjávarútvegsklasinn var kynntur forystumönnum í atvinnulífinu í Víkinni, Sjóminjasafninu í

Reykjavík, í maí 2011 og síðar síðar hittust fulltrúar fyrirtækja í tæknigeira sjávarútvegsins í Hampiðjunni til að ræða næstu skref til klasamyndunar og samstarfs. Framundan er svo samkoma í Marel fimmtudaginn 17. nóvember nk. þar sem Sjávarklasanum verður í raun hleypt af stokkunum. „Kortlagning“ starfsvettvangsins verður kynnt og sömuleiðis skýrsla Þórs Sigfússonar og Ragnars Árnasonar prófessors um efnahagsleg áhrif klasastarfseminnar í sjávarútvegi og tengdum greinum. „Við erum komin lengst með tæknigeira sjávarútvegsins og höfum komist að því að 70 fyrirtæki þar veltu alls um 26 milljörðum króna á árinu 2010. Tengslanet Sjávarklasans getur örugglega stuðlað að því að efla fyrirtækin og greinina í heild verulega. Það kemur mér reyndar á óvart hve lítil innbyrðis samskipti eru meðal þessara fyrirtækja, eins og í ljós kom á fundinum í Hampiðjunni. Mun meiri samskipti eru til dæmis milli fyrirtækja í leikjaiðnaði,“ segir Þór. Velta fyrirtækja í norska tækniklasanum margfaldast - Á Sjávarútvegsklasinn sér fyrirmyndir erlendis? „Já, að nokkru leyti. Fyrirbærið sem slíkt er þekkt víða og við höfum einkum kannað hvernig staðið er að klasa haftengdrar starfsemi í Noregi, Kanada, Bretlandi og á Írlandi. Norðmenn eru þar framarlega og hafa til dæmis um árabil starfrækt haftengdan tækniklasa í Álasundi með mjög góðum árangri. Þegar sá klasi verkfræði- og hönnunarfyrirtækja, skipasmíðastöðva, framleiðenda tæknibúnaðar og skipafélaga var settur á laggir 2002 veltu félögin innan hans alls jafnvirði 400 milljarða íslenskra króna en veltan var strax orðin jafnvirði yfir eitt þúsund milljarða króna 2008 og stefnt er að tvö þúsund milljarða króna veltu klasans árið 2016.“ -Hvar sérðu helst fyrir þér þér hliðstæða vaxtarsprota hér á landi? „Ég sé til dæmis fyrir mér vaxtarkipp í fiskeldi, sem er raunar nauðsynlegt ef við eigum ekki að dragast meira aftur út grannþjóðum okkar en orðið er. Starfsmenn í eldi eru nú um 250 og mér þykir raunhæft að þeir verði tvöfalt fleiri eftir 3-4 ár. Við eigum framúrskarandi tæknifyrirtæki sem flytja út búnað fyrir sjávarútveg og fiskvinnslu og selja vítt og breitt um veröldina við góðan orðstír. Þau velta trúlega samtals um 30 milljörðum króna á árinu 2011, 15% meiru en í fyrra, og horfa til þess að auka enn hlut, enda aukin spurn eftir tæknibúnaði í matvælavinnslu í heiminum. Ég geri ráð fyrir að 1.000 ný störf verði til í tæknigeiranum á næsta áratug.“ Mestur vöxtur í sjávarlíftækni -Hvar annars staðar sérðu fjölgun starfa í haftengdri starfsemi? „Aukin umsvif fyrirtækja í útflutningi kalla á fjölgun starfa í sjálfri útflutningsþjónustunni, ég nefni fjármálaþjónustu, skipa- og vinnslutækni, þjónustu iðnaðarmanna í og utan slipps, eftirlit af ýmsu tagi og fleira. Störfum fjölgar sömuleiðis hjá skipafélögum og öðrum flutningafyrirtækjum, hafnastarfsemi eflist og þannig mætti áfram telja. Þá hlýt ég að nefna að horfur eru á auknum umsvifum í framleiðslu tengdri lýsi og fiskimjöli. Þar eru miklir möguleikar fyrir Íslendinga, eins og reyndar fyrirtækið Lýsi hefur sýnt og sannað. Síðast en ekki síst ber að nefna tækifæri í sjávarlíftækni en þar er vöxtur talinn verða hvað mestur á heimsvísu. Íslendingar hafa náð langt í rannsóknum í sjávarlíftækni


SÓKNARFÆRI | 27

- tryggir þér samkeppnisforskot

Sjávarútvegslausnir Þannig sjá ASK arkitektar fyrir sér skipulag „sjávarútvegsgarðs“ á 2. hæð Bakkaskemmu þar sem Sjávarklasinn verður að líkindum til húsa.

og nægir að nefna Matís í því sambandi. Þá hafa nokkur fyrirtæki haslað sér völl á þessu sviði, til dæmis Kerecis og Ensímtækni. Tækifærin eru mýmörg en vöxtur og viðgangur í þessum geira ræðst ekki síst af því hvernig til tekst með að fjármagna rannsóknir, þróunarstarfsemi og nýsköpunarfyrirtæki.“ Óvissa um fiskveiðistjórnina er skaðleg - Hafa sífelldar deilur um fiskveiðistjórnunina á Íslandi að einhverju leyti áhrif á það sem við erum hér að tala um? „Tvímælalaust og þau áhrif eru skaðleg. Þess verður greinilega vart að ríkjandi óvissa um fiskveiðistjórnina dregur úr þróunarstarfi á ýmsum sviðum og eigendur og stjórnendur sjávarútvegsfyrirtækja halda greinilega að sér höndum með fjárfestingar á meðan óvissa varir. Þar með dregur líka úr fjárfestingum í nýrri tækni, sem hefur keðjuverkandi og lamandi áhrif þegar til lengdar lætur. Við höfum meira að segja ástæðu til að óttast að þróunarstarfsemi flytjist úr landi, ekki síst til Noregs, þar sem „þolinmótt fjármagn“ bíður eftir álitlegum nýsköpunartækifærum. Því miður eru viss stöðnunareinkenni sjáanleg hérlendis, ég bendi á að tæpast eru dæmi um að nýtt fyrirtæki hafi verið stofnað um framleiðslu á tæknibúnaði fyrir sjávarútveginn undanfarin þrjú ár. Áður voru tvö slík fyrirtæki stofnuð árlega að jafnaði.

Ocean Advance er ... ... sjávarklasi á Nýfundnalandi sem er sérhæfður í tækni, tengdri hafinu. Í honum eru 50 fyrirtæki með tekjur sem jafngilda um 60 milljörðum króna. Klasinn var settur á laggir árið 2006. Þá voru sett skýr markmið um vöxt og samstarf fyrirtækjanna. Frá árinu 2006 hefur velta fyrirtækjanna aukist um að meðaltali 31% og útflutningur aukist um 300%. Stefnt að því að velta klasans svari til 115 milljarða króna árið 2015. Stefnt er að því að setja íslenska sjávarklasanum hliðstæð markmið um vöxt á árinu 2012. Óvissu um stjórnskipulag sjávarútvegsins þarf að eyða og það strax. Ég vil líka sjá að fjármálastofnanir og fjárfestingarsjóðir sýni fyrirtækjum og starfsemi í sjávarklasanum meiri áhuga og helst þarf að búa til sjóð sem beinlínis sérhæfir sig í nýsköpun á þessu sviði. Rannsóknir þarf sömuleiðis að efla, líkt og Norðmenn hafa gert. Aðalatriðið er samt að hafa skýra stefnu og markmið sömuleiðis. Sjávarklasinn er í senn markmið og tæki til að ná settum markmiðum, sem eru að efla haftengda starfsemi Íslendinga, auka arðsemi fyrirtækja og skapa fjölda nýrra starfa.“

Íslenski sjávarklasinn er ... • nýtt tengslanet fyrirtækja og stofnana sem tengjast sjávarútvegi með einum eða öðrum hætti, vettvangur til að eiga samskipti og stilla saman strengi til að vinna saman þegar það á við, ekki síst gagnvart keppinautum á erlendum markaði. • sprottinn upp úr doktorsverkefni Þórs Sigfússonar hagfræðings í alþjóðaviðskiptum við Háskóla Íslands. Hann hefur unnið að því að „kortleggja“ íslenskan sjávarútveg og tengda starfsemi á öllum sviðum. Vilhjálmur Jens Árnason heimspekingur er verkefnisstjóri og Linda Björk Bryndísardóttir hagfræðingur hefur einnig tekið þátt í greiningarvinnu. • með hóp athafnafólks í „baklandi“ sínu, þar á meðal Jóhann Jónasson í 3X, Árna Odd Þórðarson hjá Eyri Invest, Guðmund Kristjánsson í Brimi, Gunnþór Ingason hjá Síldarvinnslunni og Birnu Einarsdóttur í Íslandsbanka. • vistaður hjá Viðskiptafræðistofnun Háskóla Íslands. • verkefni sem drifið verður áfram af tilheyrandi fyrirtækjum og stofnunum og verður að öllum líkindum til húsa í Bakkaskemmu á Grandagarði. Faxaflóahafnir sf. eiga húsið. Gísli Gíslason hafnarsjóri segir að félagið ætli að endurnýja 2. hæðina og leigja út. Líklegast sé að Sjávarklasinn og nokkur smærri fyrirtæki og einyrkjar stofni sameiginlegt félag um að taka húsnæðið á leigu.

Maritech hefur verið leiðandi í þróun hugbúnaðarlausna fyrir sjávarútveginn um árabil. Lausnir Maritech spanna alla virðiskeðjuna frá fiskeldi og veiðum til sölu og dreifingar.

WiseFish

sjávarútvegslausnir

WiseDynamics lausnir veita fjölbreytta möguleika á að fylgjast með og greina upplýsingar fyrir stjórnendur í rauntíma. Um er að ræða: Wise stjórnendasýn, Wise greiningartól, Wise BI teninga, Wise skýrslur, Wise farsímalausn og Wise samningakerfi.

WiseFish lausnir innihalda Gæðastjórnun, Fiskeldi, Útgerð og kvóta, Vinnslu, Birgðir og vöruhús og Sölu og útflutning.

WiseDynamics stjórnendalausnir

Dynamics NAV í áskrift: Eigðu eða leigðu kerfið, kynntu þér hagkvæmar lausnir Maritech.

Nýjustu upplýsingar eru forsenda réttra ákvarðana

Borgartún 26 » 105 Reykjavík Hafnarstræti 102 » 600 Akureyri

Sími: 545 3200 » Fax: 545 3201 sala@maritech.is » www.maritech.is


28 | SÓKNARFÆRI

Fjármögnun viðskiptakrafna er sniðin fyrir útflutning

„Arion banki byrjaði að kynna þessa þjónustu sína á sjávarútvegssýningunni í Kópavogi og áhugi fyrir fjármögnun viðskiptakrafna er greinilegur meðal fyrirtækja í sjávarútvegi, rétt eins og hjá útflutningsfyrirtækjum yfirleitt, enda hentar slík fjármögnun sérlega vel í hvers kyns útflutningi,“ segir Hrönn Greipsdóttir, forstöðumaður faktoringar á fyrirtækjasviði Arion banka. Fjármögnun viðskiptakrafna og miðlun greiðslufallstrygginga er ný þjónusta bankans og á rætur að rekja til þess að hann keypti nýverið rekstur SPRON faktoring. „Faktoring eða fjármögnun viðskiptakrafna er vel þekkt fjármögnunarleið erlendis en býsna framandi mörgum í atvinnurekstri hérlendis. Þegar menn kynna sér þessa þjónustu kemur á daginn að hún hentar til dæmis mjög vel fyrirtækjum sem eru að hefja útflutningsstarfsemi en gengur illa að semja um hefðbundna fjármögnun vegna þess hve rekstrarsagan er stutt og fjármagn bundið í upphafskostnaði – eðli máls samkvæmt. Fjármögnun viðskiptakrafna felst í því að breyta útistandandi kröfum í lausafé. Þetta er ein leið sem fyrirtæki hafa til fjármögnunar þar sem hefðbundnum lánsviðskiptum er breytt í staðgreiðslu vegna þess að bankinn lánar út á viðskiptakröfur gegn veði í kröfunum sjálfum. Menn ráða því síðan sjálfir hve mikið þeir vilja draga á mögulega fjármögnun hverju sinni. Hægt er líta á þessa tegund fjármögnunar sem ígildi yfirdráttar en til grundvallar liggur kröfusafn fyrirtækisins og fjármögnunin helgast af stöðu þess hverju sinni.“ Hrönn segir að fyrirspyrjendum komi oft þægilega á óvart að þjónustan sé ekki dýrari en raun ber vitni, ekki síst í ljósi þess öryggis sem hún geti veitt, sé jafnframt keypt greiðslufallstrygging. „Kreppa í efnahagslífi er fjarri því að vera séríslenskt fyrirbæri og erfiðleikar eru víða á erlendum markaðssvæðum Íslendinga. Tapaðar erlendar kröfur geta í verstu tilvikum sett jafnvel stöndug útflutningsfyrirtæki á hliðina. Eitt af lykilatriðum þeirrar þjónustu sem við bjóðum við fjármögnun viðskiptakrafna er samningur Aron banka við traust erlent tryggingarfélag um að meta greiðsluhæfi og stöðu erlendra viðskiptavina viðkomandi íslensks fyrirtækis og tryggja það gagnvart greiðslufalli hinna erlendu viðskiptavina. Á grundvelli matsins er opnuð tryggingarlína sem fjármögnunin tekur mið af. Ef tryggð krafa fer í vanskil tekur tryggingarfélagið yfir innheimtuna. Sé um sannanlegt greiðslufall að ræða, svo sem gjaldþrot eða greiðslustöðvun, greiðir tryggingarfélagið bætur í síðasta lagi 180 dögum eftir útgáfudag reiknings. Ég þekki dæmi um að greiðslufallstrygging hafi hreinlega ráðið úrslitum um að íslensk fyrirtæki lifðu það af að tapa erlendum viðskiptakröfum. Miklu máli skiptir reyndar í sjálfu sér að Arion banki hafi öflug erlend tryggingarfélög að bakhjarli, enda getur verið afar erfitt, dýrt og flókið ferli að gæta hagsmuna sinna og ná rétti sínum á erlendri grundu ef eitthvað fer úrskeiðis í viðskiptum.“ arion.is

Kjarni máls • Fjármögnun viðskiptakrafna með skilarétti (e. financing with recourse). Með skilarétti er átt við að sá sem fjármagnar kröfuna geti skilað henni aftur til kröfuhafa hafi hún ekki greiðst 60 dögum eftir gjalddaga. • Arion banki semur um að lána viðskiptavini sem svarar til allt að 80% viðskiptakrafna og breyta þannig stórum hluta af kröfusafni viðkomandi í handbært fé til ráðstöfunar strax. Með þessu móti er brúað bil sem skapast kann ef viðskiptavinur dregur að greiða reikninginn og fyrirtækið getur notað svigrúmið til að standa við skuldbindingar sín megin, til dæmis gagnvart eigin birgjum. • Greiðslufallstrygging er forsenda fjármögnunar erlendra krafna. Ef krafa lendir í vanskilum kemur til kasta erlendra tryggingarfélaga að aðstoða við innheimtu samkvæmt samningi Arion banka þar að lútandi. Hrönn Greipsdóttir, forstöðumaður Faktoring Arion banka.

Eldur kæfður með náttúruefnum Securitas var stofnað árið 1979 og sinnir öryggis- og forvarnarþjónustu fyrir þúsundir viðskiptavina, bæði fyrirtæki til sjós og lands og heimili. Fyrirtækið hefur nú sameinað starfsemi sína að Skeifunni 8 í Reykjavík en um 400 starfsmenn þess vinna í þágu viðskiptavina árið um kring daga sem nætur. Securitas hefur að bjóða ýmsar lausnir fyrir sjávarútvegsfyrirtæki, bæði slökkvikerfi sem og margs konar aðgangs- og eftirlitskerfi. Náttúrvæn slökkviefni Þrenns konar slökkvikerfi eru í boði hjá Securitas og henta þau sjávarútvegsfyrirækjum, hvort heldur er í landvinnsluhúsum eða skipum. Lögð er rík áhersla á að slökkviefninu séu náttúruvæn og skaði þannig ekki umhverfið. Slökkvikerfin þrjú eru: Novec 1230. Góður kostur í tölvusali, tæknirými, vélarúm skipa og víðar. Slökkviefnið er kemískt, vökvi og lofttegund sem slekkur bruna með kælingu og hefur ekki skaðleg umhverfisáhrif. Stat-X. Sjálfvirkt slökkvikerfi sem hentar vel fyrir rafmagnstöflur, tækjaskápa og minni rými, svo sem vélarrými báta. Efnið er í föstu formi og myndar gas og fíngerðar agnir sem rýfur brunaferli. Inergen. Slökkviefni sem myndað er af náttúrlegum lofttegundum og hvorki brennur né eitrar eða skaðar umhverfi, vélar eða innanstokksmuni. Í þessu umhverfisvæna slökkviefni er köfnunarefni (52%), eðalgas/argon (40%) og koltvísýringur (8%). Inergen virkar þannig að það minntar hlutfallslega súrefni úr 21% í um 14% í andrúmslofti rýmis þar sem brennur. Eldur þarf súrefnisnæringu til að loga og þegar súrefnið minnkar hættir eldurinn að geta „andað“ og kafnar á 30-45 sekúndum. Þessi slökkvikerfi eru einstök að því leyti að mönnum er að meinalausu að vera í rými þar sem þau eru notuð til að slökkva eld. Til dæmis er koltvísýringi í Inergen fyrir að þakka að líkaminn nýtir hraðar en ella það súrefni sem eftir er í rýminu. Koltvísýringurinn örvar einfaldlega andardráttinn og mönnum líður ágætlega við aðstæður þar sem eldur kafnar úr súrefnisskorti!

Pálmar Örn Þórisson, framkvæmdastjóri markaðs- og sölusviðs, og Hrafn Leó Guðjónsson vörustjóri Securitas.

Nýjar og glæsilegar höfuðstöðvar Securitas að Skeifunni 8 í Reykjavík.

Aðgangsstýrikerfi Securitas.

Eftirlitskerfi og aðgangsstýringar Hjá Securitas eru í boði mjög fullkomin eftirlitskerfi sem tengd eru stjórnstöð Securitas, m.a. ný myndeftirlitskerfi sem nýta öfluga myndgreiningartækni. Nýju kerfin skynja til dæmis bíla, fólk eða annað, sem kemur inn á vaktsvæði eða fer út af því. Þau geta talið bíla eða fólk, sem getur nýst bæði í öryggis- og upplýsingaskyni. Þá býður fyrirtækið full-

komið aðgangsstýrikerfi fyrir fyrirtæki. Í Salto kerfi Securitas er unnt að hafa bæði nettengda og sjálfstæða rafhlöðudrifna lása á hurðum og á skápum. Einfaldlega er skipt um lás (sýlinder) og þetta er hægt að gera á nánast öllum tegundum hurða. Engin þörf er að leggja leiðslur í hurðir og út um allt hús til að mynda skilvirkt aðgangsstýrikerfi því aðgangskortin sjálf og þráðlausir

sendar eru hin tæknilega lausn Salto. Aðgangur hvers starfsmanns er skilgreindur og upplýsingar þar að lútandi eru færðar á aðgangskort viðkomandi. Upplýsingar um notkun og annað sem kerfið skráir flytjast á milli nettengdra og sjálfstæðra lása með aðgangskortunum sjálfum. securitas.is


SÓKNARFÆRI | 29

Linde rafmagnslyftarinn sló í gegn á sjávarútvegssýningunni „Ég held að það sé hægt að slá því föstu að Linde 387, nýi rafmagnslyftarinn sem við kynntum á Íslensku sjávarútvegssýningunni í haust, hafi verið einn af stóru sigurvegurum sýningarinnar. Hann sló algjörlega í gegn enda býr hann yfir eiginleikum sem ekki er að finna í öðrum lyfturum á markaðnum,“ segir Gísli Guðlaugsson, framkvæmdastjóri Íslyft ehf., sem sérhæfir sig í innflutningi á lyfturum og búnaði. Lyftarinn er með lyftigetu frá 2 til 5 tonn og er sérstaklega sparneytinn á rafmagn. Hann er jafnframt með spólvörn og er fáanlegur með innbyggðu hleðslutæki. Þetta er jafnframt eini lyftarinn á markaðnum með fjöðrun, byggður á gúmmípúðum og fer því betur með ökumanninn en aðrir lyftarar. Gísli segir að nýafstaðin sjávarútvegssýning hafi gengið frábærlega vel og sé besta sýning sem þeir hafi tekið þátt í til þessa. Mikil aðsókn var í Íslyft básinn og viðskiptin lífleg á meðan á sýningunni stóð. „Það gladdi okkur að finna enn og aftur hve ánægðir viðskiptavinirnir eru með aðalvörumerkið okkar, Linde, enda eru Linde lyftarar mætavel kunnir fyrir áreiðanleika og frábæra endingu. Menn voru líka almennt mjög jákvæðir í okkar garð og það var gott að skynja að í sjávarútveginum ríkir greinileg bjartsýni.“ Markaðsleiðandi síðustu 15 ár Íslyft og Steinbock þjónustan eru rótgróin fyrirtæki sem eiga sér 40 ára sögu og hefur verið lengur en allir aðrir á þessum markaði hér á landi. Eftir að hafa búið við frekar þrönga aðstöðu árum saman voru það mikil tímamót þegar fyrirtækið flutti árið 2008 í nýtt og glæsilegt húsnæði við Vesturvör 32 í Kópavogi. Öll aðstaða þar er til fyrirmyndar og meira pláss fyrir varahlutalager sem Íslyft kappkostar að sé ávallt öflugur. Gísli segir mikla samkeppni ríkja á þessum markaði en undanfarin 15 ár hafi Íslyft verið markaðsleiðandi og með langmesta sölu á nýjum lyfturum. Hann segir efnahagshrunið hafa leikið marga samkeppnisaðila þeirra grátt og í dag séu í meginatriðum 5 eftir í þessari grein en þeir voru yfir 10 fyrir hrun. „Ætli skýringin á því að við lifðum hrunið af liggi ekki í því að við vorum ekki að þenja okkur í allar áttir heldur vorum trúir því sem við kunnum best og héldum okkur við kjarnastarfsemina. Það var okkar lán.“ Pétur Svavarsson sölumaður segir að stærstu viðskiptavinir fyrirtækisins séu fiskvinnslu- og útgerðarfyrirtæki, álver, vöruhús og skipa- og vöruafgreiðslur. Íslyft leggur mikla áherslu á að veita góða þjónustu og er með 10-12 þjónustubíla á ferð um landið eftir því sem þörf er á. Súper lyftari Fyrsta eintakið af Linde 387 lyftaranum, sem Íslyft fékk frá verksmiðjunum og sem sló svo eftirminnilega í gegn á sjávarútvegssýningunni, var strax seldur. Það var fiskvinnslufyrirtækið Svalþúfa í Hafnarfirði sem hreppti hnossið og þar á bæ eru menn alsælir með gripinn. „Þessi lyftari er algjörlega súper. Við höfum

verið með Linde lyftara í nokkur ár og þeir hafa reynst mjög vel og þessi er ennþá betri,“ sagði Arnar Gylfason hjá Svalþúfu. islyft.is

Nýtt og glæsilegt húsnæði Íslyft við Vesturvör í Kópavogi.

SJÁVARÚTVEGUR

Er allt í hnút? Er flækjustig rekstrarins orðið þungt í vöfum, þarf að endurskipuleggja eða er tími til kominn að færa reksturinn á næsta stig? Við aðstoðum við að leysa margvísleg verkefni tengd fyrirtækjum í sjávarútvegi. Hafðu samband við H. Ágúst Jóhannesson (s. 545 6350, ajohannesson@kpmg.is) eða Svanbjörn Thoroddsen (s. 545 6220, sthoroddsen@kpmg.is) um hvernig KPMG getur komið að lausn þinna mála. kpmg.is


30 | SÓKNARFÆRI

Fiskur er ekki bara fiskur hjá Samskipum

„Það er og verður alltaf þörf fyrir kæli- og frystigeymsluþjónustu eins og við erum að bjóða upp á því við Íslendingar höldum áfram að veiða fisk, alveg sama hvað gerist, það sáum við í kreppunni,“ segir Finnbogi Gunnlaugsson, sem stjórnar daglegum rekstri frystivörumiðstöðvar Samskipa. Þar er boðin alhliða þjónusta í geymslu og flutningi á frystum og kældum afurðum hvert á land sem er og út um allan heim. Ísheimar á Vogabakka í Sundahöfn er miðpunktur þjónustunnar með geymslupláss fyrir allt að 6.500 tonn af frystum afurðum og sérútbúið gæðaskoðunarherbergi og aðstöðu fyrir ytra landamæraeftirlit með matvælum á Evrópska efnahagssvæðinu. Ísheimar 1 tóku til starfa árið 1998 og eru enn í dag mjög fullkomin og tæknivædd frystigeymsla með rekkakerfi fyrir bæði minni og stærri farma. Ísheimar 2 voru byggðir árið 2003 og eru fyrst og fremst notaðir fyrir stóra farma. Reynsluboltar og góður árangur Níu manns vinna í Ísheimum með rekstrarstjóranum, sem segja má að sé hokinn af reynslu hafandi starfað

í 40 ár hjá Samskipum og þar áður Skipadeild Sambandsins. „Ég var lengi við innflutning, sá um vöruhús og var forstöðumaður vöruhúsa á gámavelli en hef verið hér í Ísheimum í rúman áratug,“ segir Finnbogi Gunnlaugsson. „Hjá mér er líka afbragðsstarfsfólk sem flest hefur verið hér í 20 ár eða lengur og veit upp á hár hvað það er að fást við. Enda gengur hér allt vel, allar vörur skila sér á réttan stað og engin tjónamál eru í gangi. Því erum við stolt af. Fiskur er nefnilega ekki bara fiskur og á hverjum degi erum við að vinna með mörg hundruð mismunandi vörunúmer á varningi sem er að fara í bæði miklu og litlu magni til viðskiptavina um allan heim. Við bjóðum líka upp á umfangsmikla þjónustu við fjölveiðiskip og frystitogara, bæði innlend og erlend, þar sem allt er á einum stað; löndun, flutningar og geymsla auk tengdrar þjónustu,“ bætir Finnbogi við. Góð aðstaða á Voga- og Holtabakka Hægt er að vinna við fimm togara samtímis á Vogabakka og Holtabakka og segir Finnbogi það ekki

Finnbogi Gunnlaugsson, (til vinstri) rekstrarstjóri frystivörumiðstöðvar Samskipa, hefur í mörg horn að líta. Hér fylgist hann með uppskipun úr frystitogaranum Vigra RE. Myndir: Samskip/Kristján Maack.

óalgengt að einir þrír togarar séu afgreiddir í einu. „Við sjáum um löndun, flokkum vörurnar og pöllum þær og göngum frá þeim, ýmist beint í gáma og um borð í skipin okkar Arnarfell og Helgafell, sem sigla vikulega á Evrópu, eða þá um borð í fyrstiflutningaskip eða til geymslu í Ísheimum. Við bjóðum upp á alla þessa kosti og ég held að það sé engu logið þegar við fullyrðum að við séum með úrvalsþjónustu og vönduðustu frystigeymslurnar á landinu,“ segir Finnbogi. Frystivörumiðstöðin hefur líka á sinni könnu útflutning á kældum fiskafurðum, bæði saltfiski og fersk-

„Það er og verður alltaf þörf fyrir kæli- og frystigeymsluþjónustu eins og við erum að bjóða upp á því við Íslendingar höldum áfram að veiða fisk, alveg sama hvað gerist,“ segir rekstrarstjóri Ísheima.

um fiski. Saltfiskútflutningurinn er að aukast á ný en hann dróst verulega saman þegar þorskvótinn var skertur árið 2007. Þá var verið að huga að byggingu kæligeymslu við hlið Ísheima en þau áform voru lögð til hliðar, sem betur fer segir Finnbogi í ljósi þess sem síðar gerðist í efnahagsmálunum. „Við viljum hins vegar alltaf geta boðið viðskiptavinum okkar upp á topp þjónustu og því hef ég fulla trú á að við förum af stað á ný með þessi áform okkar. Við Íslendingar lifum á fiski og útflutningur á honum er mikilvægur, bæði fyrir okkur hjá Samskipum og þjóðarbúið í heild.“

Rannsóknir

í þágu sjávarútvegs

Matís ohf. er mikilvæg þekkingarauðlind fyrir Íslendinga. Fyrirtækið er lykil aðili í matvælarannsóknum og matvælaöryggi og hefur að baki sérþekkingu 100 starfsmanna sem eru sérfræðingar og vísindamenn á ólíkum sviðum. Rannsóknir eru íslenskum sjávarútvegi mikilvægar því þær styðja framþróun, nýsköpun og markaðsstarf greinarinnar. Hjá Matís er stöðugt unnið að fjölda rannsóknarverkefna sem tengjast sjávarútvegi með ýmsum hætti.

www.matis.is

Makríll og beita góð búbót Innflutningur á sjávarfangi er líka góð búbót. „Við erum með stærstu innflytjendurna á beitu fyrir íslenskar útgerðir í viðskiptum hjá okkur en beitan kemur m.a. frá Tævan, Argentínu og Suður-Kóreu. Við sjáum alveg um þetta, pöllum, plöstum og skráum á kaupendur viðskiptavina okkar og höldum utan um allt birgðahald.“ Í heild hefur árið verið gott og mikið að gera hjá Finnboga og starfsfólki frystivörumiðstöðvarinnar og nefnir hann þar sérstaklega makrílvertíðina. „Hún var svo sannarlega góð búbót bæði fyrir okkur og þjóðarbúið. Við erum að flytja makríl

bæði með frystiflutningaskipum til Austur-Evrópu og líka í gámum til áætlunarhafnanna okkar. Það er mikil eftirspurn víða eftir þessum úrvalsfiski þó svo að við Íslendingar neytum hans ekki.“ Framundan er mikil síldar- og loðnuvertíð, ef ekkert óvænt kemur upp á, og karfavertíðin tekur síðan við þegar kemur fram í apríl. Þá er alltaf mikið umleikis hjá Samskipum og margir íslenskir og erlendir togarar að landa. Reynum að veita sem besta þjónustu „Það er og verður alltaf þörf fyrir kæli- og frystigeymsluþjónustu eins og við erum að bjóða upp á því við Íslendingar höldum áfram að veiða fisk, alveg sama hvað gerist, það sáum við í kreppunni,“ segir Finnbogi en áréttar jafnframt að hvergi megi gefa eftir í þjónustunni. „Við erum að vinna fyrir jafnt stóra sem smáa viðskiptavini. Þeir fá allir sömu þjónustu og ég hef ekki heyrt annað en að þeir séu ánægðir. Það má hins vegar alltaf gera betur og hér eftir sem hingað til reynum við að veita sem besta þjónustu,“ segir Finnbogi Gunnlaugsson, rekstrarstjóri frystivörumiðstöðvar Samskipa að lokum. samskip.is


SÓKNARFÆRI | 31

Landsbanki sjávarútvegsins

Bankafólk með þekkingu á sjávarútvegi Haukur segir það yfirlýst markmið Landsbankans að þjóna öllum greinum sjávarútvegsins vel, bæði veiðum og vinnslu og ekki síður þeim fyrirtækjum sem tengjast greininni og styðja við hana. „Hér í höfuðstöðvunum er hópur starfsfólks sem sérhæfir sig í sjávarútvegi og þjónustu við hann. Í útibúum um allt land er líka fjöldi starfsmanna sem hefur sérhæfða þekkingu á sjávarútvegi og virk tengsl við sjávarútvegsfyrirtækin. Fyrirtækjabankinn sinnir stærstu fyrirtækjunum en öðrum félögum er þjónað í útibúunum. Öll stór og meðalstór fyrirtæki eru með eigin viðskiptastjóra sem annast öll þeirra mál hjá bankanum.“ Ábyrgðarhlutverk að þjónusta höfuðatvinnugreinina „Sjávarútvegurinn er og verður höfuðatvinnugrein þjóðarinnar. Því fylgir bæði mikil ábyrgð og traust að vera helsti banki þessarar greinar og við ætlum að standa undir því. Að sönnu er geta sjávarútvegsfyrirtækja mjög mismunandi, allt frá því að vera mjög góð yfir í það að fyrirtæki eru nýstigin upp úr endurskiplagningu skulda og verða í þröngri stöðu fyrst um sinn. En heilt yfir er það mitt mat að fjárfestingargeta sé mikil í greininni,“ segir Haukur og reiknar með að fjárhagslegri endur-

skipulagningu fyrirtækja verði lokið innan bankans í upphafi næsta árs. landsbankinn.is

Haukur Ómarsson, forstöðumaður sjávarútvegsviðskipta hjá Landsbankanum.

TM

Promens kynnir með stolti

öryggisfótinn

thorri@12og3.is 411.079

„Að okkar mati er orðið brýnt að ráðast í ýmsar fjárfestingar í sjávarútvegi til að viðhalda lágmarksbúnaði. Þessi fjárfesting ein og sér nemur 15-20 milljörðum króna en síðan erum við að tala um allt aðrar og mun stærri tölur þegar kemur að stærri fjárfestingum á borð við skipakostinn. Þar er einnig orðin knýjandi þörf á fjárfestingu en hins vegar eru lítil sem engin merki um hreyfingu í þessu enn sem komið er. Þar kemur fyrst og fremst til sú óvissa sem ríkir um fiskveiðistjórnunarmálin. Hvernig tekst til með lendingu á þeim ræður miklu um það hversu hratt hjólin fara að snúast,“ segir Haukur Ómarsson, forstöðumaður sjávarúvegsviðskipta hjá Landsbankanum. Landsbankinn hf. hefur sterkari tengsl við höfuðatvinnugrein landsmanna en nokkurt annað fjármálafyrirtæki og er því sannkallaður Landsbanki sjávarútvegsins. Bankinn er með um 40% markaðshlutdeild í sjávarútvegi og fjórðungur af öllu útlánasafni bankans er til sjávarútvegsins. „Við erum í mjög sterkri stöðu til að þjóna þessari grein, enda er Landsbankinn stærsta fjármálafyrirtæki Íslendinga með útibú um allt land,“ segir Haukur og bætir við að innan Landsbankans sé litið á það sem styrkleika og mikilvæga sérstöðu að Lansbankinn er að stærstum hluta í eigu íslenska ríkisins, sem skapar honum og viðskiptavinum hans vel þegna kjölfestu á umbrotatímum.

Setjum aukið öryggi á fótinn! Sæplastkerin hafa haft gott orð á sér fyrir stöðugleika í gegnum tíðina og nú eru þau enn stöðugri en áður eftir að nýjung sem kallast öryggisfóturinn hefur verið sett undir þau. Tveimur tám hefur verið bætt við fætur keranna svo nú skorðast þau enn betur. Stæðan stendur á traustari fótum fyrir vikið þegar kerunum er staflað og matvælin flutt. Stæðurnar eru stöðugri en áður hefur þekkst og mun öruggari í meðförum.

Sæplastkerin — til öryggis!

www.promens.com/dalvik PROMENS DALVÍK • GUNNARSBRAUT 12 • 620 DALVÍK • SÍMI: 460 5000 • FAX: 460 5001


32 | SÓKNARFÆRI

Samhentir 15 ára og stöðugt að stækka! Fyrirtækið Samhentir Kassagerð ehf. í Garðabæ fagnar á þessu ári 15 ára afmæli en það hefur á þessum tíma skapað sér leiðandi stöðu á markaði fyrir umbúðir og ýmsar aðrar rekstrarvörur. Frá upphafi hefur sjávarútvegurinn verið stærsta stoðin í mjög stórum hópi viðskiptamanna Samhentra en segja má að þjónusta fyrirtækisins nái til allra atvinnugreina. Sérhæfing Samhentra liggur í umbúðum og öllu sem að þeim snýr og þar má nefna kassa, öskjur, arkir, poka, pappa, plast, límbönd og ýmislegt fleira. Vélbúnaður sem tengist

og um leið þátttakandi í tækniþróun því Samhentir selja t.d. bæði umbúðir og pökkunarlínur fyrir frystihús og margvísleg matvælafyrirtæki. Þessi tækni og sjálfvirkni hefur sparað mannshöndina og dæmi um slíka línu má finna í einu nýjasta uppsjávarfrystihúsi landsins á Vopnafirði. Þar koma blokkirnar frosnar á færiböndum frá frystunum. Síðan tekur vélbúnaður Samhentra við, setur blokkina í kassa, bindur utan um hann, skilar honum síðan áfram í áprentun og merkingu, þaðan í staflara á bretti og síðasti hlekkurinn er

umbúðum er einnig snar þáttur og vaxandi í sölu Samhentra. Jóhann Oddgeirsson er framkvæmdastjóri Samhentra og segir hann stefna í að velta þessa árs verði 3,5 milljarðar króna á Íslandi. Það er því ekki ofsögum sagt að Samhentir séu eitt allra stærsta þjónustufyrirtæki við sjávarútveginn hér á landi. Í forystu í uppsjávarvinnslunni Jóhann segir að sjávarútvegurinn hafi stöðugt orðið stærri og mikilvægari þjónustuþáttur Samhentra. Í raun er fyrirtækið bæði þjónustuaðili

Navis ehf

J

Flatahrauni 5a

www.navis.is

J

J

Jóhann Oddgeirsson, framkvæmdastjóri Samhentra. Fyrirtækið er orðið eitt það allra stærsta í þjónustu við sjávarútveg á Íslandi og veltir um 3,5 milljörðum króna í ár.

J 220

navis@navis.is

J

Hafnarfirði

sími: 544 2450

SKIPAHÖNNUN

J

RÁÐGJÖF

J

EFTIRLIT

svo sjálfvirkur búnaður sem plastar brettið. „Með pökkunarlínum okkar höfum við náð forystu í uppsjávarfrystihúsunum og höfum verið á þennan hátt þátttakendur í þeirri þróun sem hefur átt sér stað í þeirri vinnslu,“ segir Jóhann. Vörur fyrir öll svið sjávarútvegsins Vörur Samhentra koma við sögu á öllum þeim stigum sjávarútvegsins þar sem umbúðir eru notaðar. Hvort heldur er í landvinnslu eða sjóvinnslu, fyrir uppsjávarfisk, bolfisk, humar og eða hverskonar sjávarafurðir. Um er að ræða allt frá kössum og pakkningum hvers konar yfir í þjónustuvörur á borð við límbönd og ýmsar smærri vörur. Að stærstum hluta eru vörur Samhentra innfluttar en fyrirtækið hefur einnig gott samstarf við innlenda framleiðendur á umbúðavörum. Jóhann segir að í miklum gengissveiflum, líkt og verið hafa undanfarin ár, skipti miklu máli að vera vakandi í innkaupum til að tryggja viðskiptavinum sem best verð en vörur Samhentra koma bæði frá Evrópu og Bandaríkjunum. Aukin tækifæri í sölu umbúða erlendis „Sjávarútvegur á Íslandi er síbreytilegur og lykillinn að því að ná árgangri í þjónustu við greinina er að hreyfa sig í takti við breytingarnar þar,“ segir Jóhann en starfsmenn Samhentra hér á landi eru 32 talsins. „Við erum með breiða þjónustu í vöruvali og með því svörum við þörfum þeirra stærstu sem þeirra smærri. En að baki því að bjóða mikla breidd í vörum eru góð tengsl við birgja okkar erlendis og mikið traust þeirra á viðskiptum við okkur. Stærsta sóknarfæri Samhentra um þessar mundir felst í aukinni sölu og þjónustu erlendis. „Við erum nálægt því að þrefalda útflutning á umbúðum frá fyrra ári og ég sé aukin tækifæri á því sviði. Mesti vöxturinn hefur verið í viðskiptum við rússneskar útgerðir með skip í Norður-Noregi, við Kóreustrendur og víðar. Sömuleiðis njótum við góðs af Íslandstengdri starfsemi erlendis, samanber starfsemi dótturfélaga Samherja og fleiri fyrirtækja erlendis. Og síðan vita menn víða um heim að við erum með vörur sem ganga inn í meiri sjálfvirknivæðingu og hún er að eiga sér stað víðar en á Íslandi.“

samhentir.is


SÓKNARFÆRI | 33


34 | SÓKNARFÆRI

Mikilvægur hlekkur í þjónustu við íslenska sjávarafurðamarkaði „Tilkoma skipanna og breytingin á kerfunum mun breyta miklu fyrir sjávarútveginn hvað varðar áreiðanleika og möguleika í nýju, öflugra og afkastameira siglingakerfi. Auk 500 nýrra frystigáma, sem fjárfest hefur verið í, munu kerfið og nýju skipin leiða til hagræðis fyrir fiskútflytjendur og framleiðendur. Með tilkomu stærri skipa á suðurleiðinni skapast 37% meira pláss fyrir fiskútflutning. Vegna þess að skipin eru ný og hraðskreiðari verður áreiðanleiki afhendingar á ferskum fiski enn meiri en verið hefur en það skiptir miklu máli að vera á réttum tíma með fiskinn á markaði. Nýr gámafloti í frystigámum veitir einnig öryggi á

gæðum sjávarfangs en meðalaldur gáma er nú að fara úr 7 árum í tæp 4 ár. Með tengingum með öðru skipi á Bandaríkin og Kanada skapast nýir möguleikar í gámaflutningum sem tengja lönd eins og Nýfundnaland, Bandaríkin, Ísland, Færeyjar, Norður-Noreg og Murmansk í Rússlandi svo vert er fyrir framleiðendur og söluaðila að velta upp nýjum möguleikum við hráefnisöflun, sölu á vélum, umbúðum og fleiru inn á þessi svæði,“ segir Gylfi Sigfússon, forstjóri Eimskips, um þau tækifæri sem skapast þegar félagið tekur tvö ný skip í notkun árið 2013. Skipin eru smíðuð í Kína eftir þýskri hönnun og þýskir ráðgjafar hafa yfirum-

Við tökum á móti netum Efnamóttakan tekur við veiðafæraúrgangi úr næloni, þ.e: • netaafskurði • hlutum úr f lottrolli • nótaefni Fáðu hjá okkur sérsniðna poka undir netaafskurðinn.

Hafðu samband og fáðu nánari upplýsingar! Sími 520 2220 www.efnamottakan.is

sjón með smíði þeirra. Skipin eru hvort um sig 875 gámaeiningar að stærð og þar af eru tenglar fyrir 230 frystigáma. Burðargeta skipanna er um 12.000 tonn. Í dag er Eimskipafélagið með 8 gámaskip í áætlunarsiglingum á Norður-Atlantshafi, þar af tvö á suðurleið sem þjóna Íslandi, Færeyjum, Bretlandi og Hollandi, Brúarfoss og Selfoss. Tvö skip á norðurleiðinni þjóna Íslandi, Hollandi, Þýskalandi, Danmörku og Svíþjóð. Tvö skip þjóna Norður-Noregi, Íslandi, Nýfundnalandi, Nova Scotia í Kanada ásamt Boston og Norfolk í Bandaríkjunum. Eitt skip er nokkurs konar hraðleið í vikulegum hring á milli Danmerkur, Noregs og Færeyja. Að lokum er eitt skip sem þjónar ALCOA frá Reyðarfirði til og frá Mojsen í Noregi. Tökum þátt í þróuninni Gylfi segir íslenskan sjávarútveg í stöðugri þróun og ekki að ástæðulausu að aðrar fiskveiðiþjóðir horfi til Íslands hvað veiðar og vinnslu varði. Þannig hafi sjávarútvegurinn hér á landi sýnt mikla aðlögunarhæfni og stöðugt náð að laga sig hratt að breyttum markaðsaðstæðum. „Ef við horfum til dæmis á ferska fiskinn þá hafa orðið miklar breytingar á honum á undanförnum fimm til sjö árum. Þegar ýsukvótinn var hvað mestur fór nokkuð mikið af honum á ferskfiskmarkaðina á Humberside í Bretlandi. Á sama tíma var meira og minna allur unninn ferskur fiskur, flök og bitar, t.d. hnakkastykki, að fara nánast eingöngu í flugi til útflutnings. Í dag er þetta verulega breytt mynd. Ekki nóg með að ýsukvótinn hafi dregist mikið saman heldur hefur útflutningur á hefðbundnum ferskum fiski, heilum og slægðum, dregist verulega saman. Það er margt sem spilar þar inn í t.d. álag á kvóta við að flytja út heilan ferskan fisk en menn mega samt ekki gleyma því að þetta er markaður og honum þarf að sinna ef við eigum ekki tapa honum til annarra þjóða. Þó einhver kynni að segja að þetta hafi verið neikvæð þróun þá hefur verið virkilega spennandi að taka þátt í þeirri þróun sem átt hefur sér stað í gámavæðingu á unnum ferskum fiski, flökum og bitum. Vara sem áður var nánast eingöngu að fara í flugi er nú að fara í sjófrakt þar sem kostnaðurinn er mun lægri og flutningar með skipum eru einnig mun umhverfisvænni en með flugi. Ástæðan fyrir þessari breytingu er fyrst og fremst tvíþætt, annars vegar að ferskur fiskur er í dag unninn meira hér á landi en áður þegar hann var aðallega sendur út heill og slægður og svo hins vegar að okkur hjá Eimskip hefur gengið með ágætum að laga okkur að þessari breytingu á frekari úrvinnslu á ferskri vöru sem er jafnframt mun meira krefjandi flutningaafurð en frystar afurðir. En því má ekki gleyma að þessi vara er með takmarkaðan líftíma og hún er jafnframt að fara inn á mjög krefjandi smásölumarkað í Englandi og Frakklandi inn á verslanakeðjur eins og Tesco, Sainsbury

Gylfi Sigfússon, forstjóri Eimskips. Félagið hefur nú tilkynnt um smíði tveggja gámaflutningaskipa í Kína en þau munu bætast við skipaflota félagsins árið 2013. Með tilkomu þeirra eflist m.a. þjónusta félagsins við sjávarútveginn.

og Carrefour. Þar er ekki bara krafan að geta boðið upp á hágæða vöru heldur einnig að geta staðið við og útvegað afurðina á tilsettum tíma. Þetta er krefjandi og mjög svo skemmtilegt verkefni sem Eimskip er virkilega stolt að vera þátttakandi í,“ segir Gylfi. Sköpum viðskiptavinunum samkeppnisforskot „Segja má að við séum í raun að fást við nákvæmlega sama hlut í innflutningi til landsins með t.d. ávexti og grænmeti. Það sem skiptir mestu máli er að allir hlekkir þjónustukeðjunnar þurfa að vera virkir og vakandi yfir sínu hlutverki og ábyrgð og það hefur okkur tekist. Sem dæmi þá eru okkar skipstjórnarmenn og áhafnir algjörlega meðvitaðar um sitt hlutverk og að sama skapi gríðarlega kappsamir um að ná þeim markmiðum sem þeim eru sett. Þetta á eins og fyrr sagði við um alla hlekki þjónustukeðjunnar allt frá bókun, akstri, vöruhúsi og svona mætti lengi telja. Aðalatriðið er að þjónustan er að virka. Þjónustuþátturinn hefur einmitt verið einn af þeim þáttum sem við höfum horft mjög ákveðið til á undanförnum árum,“ segir Gylfi og bætir við að hvað aðrar sjávarafurðir varði þá hafi verið þróun í útflutningi þeirra, þó svo að þær hafi verið að fara á markaði í sinni hefðbundnu mynd sem þekkt hefur verið til fjölda ára. „Sem dæmi er saltfiskur enn að fara inn á Spán, Portúgal, Ítalíu og Grikkland. Annað dæmi er hefðbundinn frystur fiskur sem er að fara á sömu staði og áður. Þó breytingar hafi ekki orðið á þessum afurðum eru þær gríðarlega mikilvægar og stór þáttur í okkar starfsemi og útflutningi Íslendinga. Eftir sem áður er það okkar að þjóna þessum hluta

sjávarútvegsins sem og öðrum og ná að skapa okkar viðskiptavinum samkeppnisforskot með þjónustu okkar.“ Verðmætasköpun á öllum sviðum sjávarútvegs Gylfi lýkur lofsorði á hvernig tekist hafi í sjávarútvegi á Íslandi að bregðast við samdrætti í kvóta og hámarka verðmætasköpun sjávarafurða. „Vissulega hafa ákveðnir markaðir verið og eru gríðarlega sterkir í gegnum áratugina, samanber markaðir fyrir saltfisk í Suður-Evrópu. En ef við veltum upp öðrum dæmum þá er verið að framleiða í ferskt, t.d. hnakkastykki og jafnvel flök fyrir markaði í Bretlandi, Frakklandi, Belgíu og Þýskalandi. Síðan eru sporðstykkin og þunnildin verkuð á ýmsa vegu, t.d. fryst inn á Bretland og Frakkland. Það sem er einnig áhugavert er að rekja aðrar afurðir fisksins og hvert þær eru að fara. Sem dæmi þá eru hausinn og hryggurinn þurrkaðir inn á Nígeríu, en áður er slógið fryst í refafóður og lifrin tekin frá og niðursoðin fyrir hina ýmsu markaði í Evrópu. Á ákveðnum árstíma eru hrognin fryst fyrir Asíu-, Evrópu- og Ameríkumarkaði eða jafnvel unninn fyrir Sushi veitingastaði. Eftir situr nánast ekki neitt þar sem menn hafa ekki látið staðar numið fyrr en búið er að vinna nánast allt hráefnið í hinar ýmsu hágæða sjávarafurðir inn á hinu ýmsu markaði erlendis sem Eimskip er að þjóna af kostgæfni og þannig leggja sitt að mörkum svo verðmætasköpun íslensks sjávarútvegs megi verða sem allra mest.“ eimskip.is


SÓKNARFÆRI | 35

Auknir möguleikar með meiri menntun

Rafræn afladagbók – nýtt námskeið Það er mikilvægt fyrir Endurmenntunarskólann að bjóða upp á helstu nýjungar fyrir sjómenn, bregðast við breyttum reglugerðum og svara væntingum atvinnulífsins. Nýjasta námskeiðið sem skólinn býður upp á er notkun rafrænnar afladagbókar.

Réttindanámskeið Endurmenntunarskólans eru vel sótt.

Að auðga andann og víkka út sjóndeildarhringinn Mörg önnur námskeið Endurmenntunarskólans, sem ekki heyra beint undir skip- eða vélstjórn, geta nýst sjómönnum í leik og starfi. Má þar nefna námskeið í málmsuðu sem hentar bæði þeim, sem aldrei hafa komið nálægt málmsuðu, og þeim sem einhverja þekkingu hafa. Farið er í rafsuðu, þ.e.a.s. pinnasuðu, Mag-suðu, ásamt logsuðu og silfurkveikingu. Önnur tómstundanám-

skeið af margvíslegum toga má nefna, s.s. fróðleik um þjóðgarða landsins, margmiðlunarnámskeið, námskeið í húsgagnaviðgerðum, gítarsmíði, grjóthleðslu og námskeið sem kennir fólki að nýta til fulls iPhone eða iPad. Námskeið Endurmenntunarskóla Tækniskólans eru mislöng, allt frá einni kvöldstund upp í nokkra daga. Hópar geta óskað eftir námskeiði á öðrum tíma en auglýstur er. Námskeiðin eru styrkhæf hjá flestum fræðslusjóðum stéttarfélaga. tskoli.is/namskeid

Hvers virði er aukinn ferskleiki í 2-3 daga fyrir þig?

Kaldari kassar – ferskari fiskur Promens Tempra hefur í samráði við Matís hannað nýjan kassa til útflutnings á ferskum fiski. Rannsóknir sýna að með því að þykkja hornin á kassanum mun fiskurinn viðhalda ferskleika sínum 2-3 dögum lengur en mögulegt er þegar um kassa með hefðbundinni hönnun er að ræða og geymsluþolið eykst um 1-2 daga (Björn Margeirsson o.fl., 2010). Hér er miðað við dæmigerðar hitasveiflur í land- og flugflutningi frá Íslandi til Evrópu.

Temprukassarnir eru undirstaða þess að íslenskur fiskur kemst ferskur til neytenda um allan heim.

10

Hefðbundin hönnun Nýr Tempru kassi

9 8

Ferskleikamörk

7 6

Geymsluþolsmörk

5 4 Heimild: Björn Margeirsson o.fl., 2010. Skýrsla Matís 29-10.

3

0

2

4

6

Dagar frá pökkun

www.promens.is/tempra Promens Tempra ehf. • Íshella 8 • 221 Hafnarfjörður • Sími: 520 5400 • tempra@promens.com

8

10

Hönnun: thorri@12og3.is

Alþjóðleg réttindi GMDSS-ROC er vikunámskeið og að því loknu fær þátttakandi takmarkað skírteini fjarskiptamanns sem gildir við strandsiglingar. GMDSS-GOC er tveggja vikna námskeið og að því loknu fær þátttakandi ótakmarkað skírteini fjarskiptamanns. Á þessum námskeiðum eru kynntar reglur Alþjóðafjarskiptasambandsins (ITU) og Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO), NAVTEX - sjálfvirk móttaka á öryggistilkynningum, stafrænt valkall DSC, radio-telex, INMARSAT gervihnattafjarskipti, radíóneyðarbaujur, EPIRB, COSPAS/SARSAT og ratsjársvari (SART). Námskeið fyrir verndarfulltrúa skipa (SSO) og verndarfulltrúa fyrirtækja (CSO) verður haldið í nóvember. Námskeiðin eru haldin í samræmi við ákvæði SOLAS alþjóðasamþykktarinnar (1974) um öryggi mannslífa á hafinu og ISPS-kóða um siglingavernd. Samkvæmt ákvæðum framangreindra laga og reglna skulu verndarfulltrúar skipa og fyrirtækja (útgerða) bera ábyrgð á framkvæmd siglingaverndar viðkomandi skips eða fyrirtækis. Markmið námskeiðsins er að þjálfa og undirbúa verndarfulltrúa fyrir þær skuldbindingar sem felast í starfinu.

Námskeiðið verður haldið í desember næstkomandi.

Torry einkunn

Fjölbreytt námskeið í skipstjórn og vélstjórn eru haldin á hverri önn í Endurmenntunarskóla Tækniskólans. Réttindanámskeið og námskeið til að endurnýja réttindi af margvíslegum toga, öryggisnámskeið að uppfylltum kröfum Alþjóðasiglingamálastofnunarinnar (IMO), hásetafræðsla og nýjast er námskeið í notkun á rafrænni afladagbók. Réttindanámskeið eins og smáskipa- og skemmtibátanámskeið hafa verið afar vel sótt. Þau eru kennd í staðarnámi og til að koma til móts við þá sem eru á sjó eða búa úti á landi hafa námskeiðin einnig verið kennd í fjarnámi. Þeir sem ljúka prófi í skemmtibátanámskeiði öðlast siglingaréttindi á 24 metra skemmtibáta. Smáskipanámskeið veitir atvinnuréttindi miðað við skip 12 metra og styttri að skráningarlengd en þátttakendur þurfa að hafa lokið 12 mánaða siglingatíma. Þessi námskeið hafa verið kennd bæði á vorog haustönn og einnig á sumrin. Vélgæslunámskeið – smáskipavélavörður – er annað réttindanámskeið sem boðið er upp á í skólanum. Það veitir réttindi til að vera vélavörður á skipi með 750Kw vél og minni og 12 metra og styttra að skráningarlengd. Vélstjórnarmenn sem ekki hafa siglt í nokkurn tíma og vilja endurnýja vélstjórnarréttindin og kynna sér nýjungar í vélstjórn geta sótt námskeið í endurnýjun vélstjórnarréttinda. Þar er þjálfun í vélarúmshermi og að rekja rafmagnsteikningar o.fl. Skipstjórnarmönnum sem hafa ekki siglt í nokkurn tíma og vilja endurnýja skipstjórnarréttindi sín stendur til boða námskeið í endurnýjun skipstjórnarréttinda. Þar kynnast þeir helstu nýjungum í tækjum og tækjanotkun í brú, s.s. ratsjársiglingu, siglingatölvum, GPS, ratsjám og fjarskiptatæki.


36 | SÓKNARFÆRI

Selt og selt á sjávarútvegssýningunni!

Íslenska sjávarútvegssýningin, Icefish, var haldin í tíunda sinn nú í september en sýningin er á þriggja ára fresti. Um 500 fyrirtæki frá 34 löndum tóku þátt en sýningin er einn helsti viðburður í sjávarútvegi á norðurslóðum. Eins og lög gera ráð fyrir voru íslensk fyrirtæki og íslenskur sjávarútvegur í forgrunni á sýningunni. Sjá mátti margar nýjungar á öllum sviðum sjávarútvegsins, allt frá skipasmíði til veiða, vinnslu, pökkunar, flutninga og

Hlífðarföt skoðuð hjá Eyjavík.

dreifingar á fullunnum afurðum. Mikið var um að fyrirtæki undirrituðu stóra sölusamninga á sýningunni og almennt eru sýnendur sammála um að hún hafi verið mun meiri söluvettvangur en sú síðasta, enda var sýningin þá haldin í miðju bankahruni. Bjartsýnisandi var hins vegar ríkjandi að þessu sinni. Myndirnar tala bestu máli um líf og fjör á sjávarútvegssýningunni.

Fjallabræður mættu í bás Promens og þar ætlaði allt um koll að keyra.

Hilmar Snorrason og Árni Bjarnason ræða öryggismál sjómanna.

Alls kyns vélar mátti sjá í bás GO-ON.

Bros á vör hjá Dalvíkingum. Svanfríður Jónasdóttir bæjarstjóri kynnti hafnaþjónustu í sveitarfélaginu og Júlíus Júlíusson, framkvæmdastjóri Fiskidagsins mikla, auglýsti hátíðina á komandi sumri.

Inga Ágústsdóttir, sölustjóri Athygli, var við sameiginlegan bás Athygli og Frumherja og dreifði veglegu sýningarblaði Ægis til gesta.

Jóhann Guðmundsson, skrifstofustjóri alþjóðaskrifstofu í sjávarútvegsráðuneytinu, var í bás ráðuneytisins.

Sveinn Sveinsson, sölustjóri hjá Brimrún, sýnir áhugasömum gestum það nýjasta í Furuno.

Bás Olís var skemmtilega lýsandi, brú af fiskiskipi.

Veglegur bás Framtaks, Blossa og Stálsmiðjunnar.

Jón Bjarnason, sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra, kynnir sér sýninguna.

Mynd: Íslenska sjávarútvegssýningin.


KPMG býr í haginn fyrir framtíðina í sjávarútvegi „Það má segja að við séum að búa í haginn með sjávarútvegsfyrirtækjum hvað framtíðina varðar. Við erum að hjálpa þeim að búa sig undir fjárfestingar komandi ára, greina tækifæri í þróun greinarinnar, sameiningarkosti, veita ráðgjöf um fjármálalegar aðgerðir, fjármögnun, endurskipulagningu og þannig mætti áfram telja. Mörg sjávarútvegsfyrirtæki njóta endurskoðunarþjónustu okkar en nú erum við að sækja fram í greininni á fleiri sviðum með ráðgjöf fyrirtækjasviðs okkar því við teljum margt áhugavert framundan í greininni á komandi árum,“ segir Svanbjörn Thoroddsen hjá KPMG. Fjárfestingargeta til staðar í greininni Svanbjörn leggur áherslu á að fyrirtæki, sem sæki sér þjónustu af þessu tagi, þurfi ekki endilega að vera í vanda stödd heldur þvert á móti sé mikils virði fyrir fyrirtæki með fjárhagslega burði til að greina hvað þau geti best gert til að treysta stöðu sína. „Sú er einmitt staðan með mörg fyrirtæki í dag að þau hafa fjárfestingargetu. Í umræðunni er gjarnan einblínt á skuldastöðu sjávarútvegsins en hún er ein og sér ekki réttur mælikvarði á stöðu greinarinnar. Fyrirtækin hafa mörg hver talsverða getu til að ráðast í fjárfestingar og að sama skapi er líka umtalsverð þörf

Formaðurinn óttast fjöldagjaldþrot „Sú óvissa sem við höfum búið við undanfarin tvö ár hefur hinsvegar valdið því að fjárfestingar í sjávarútvegi hafa verið í algjöru lágmarki. Þannig hefur mikil fjárfestingarþörf safnast upp sem nauðsynlegt er að bregðast við ella veikist samkeppnishæfni okkar fljótt og við drögumst aftur úr,“ sagði Adolf Guðmundsson, formaður LÍÚ, á aðalfundi samtakanna í fyrri viku. Hann rakti m.a. í máli sínu neikvæðar umsagnir um fyrirliggjandi fiskveiðistjórnarfrumvörp og sagði einstaka þingmenn hafa svarað þeim með útúrsnúningum. Hann kallaði eftir samráði við stjórnvöld og birti í ræðu sinni tölur frá endurskoðunarfyrirtækinu Deloitte sem staðfesti að fjöldagjaldþrot verði óumflýjanlegt í greininni, gangi áform stjórnvalda að fullu fram. „Fyrir tæpri viku heyrði ég viðtal við varaformann Samfylkingarinnar í tilefni af landsfundi flokksins. Hann sagði meðal annars: „Við höfum stundum verið undir háði og spotti fyrir að vera samræðustjórnmálaflokkur en það er nú þrátt fyrir allt besta leiðin til þess að útkljá mismunandi skoðanir, að tala saman og ekki síður að hlusta.“ Ég hef verið hugsi yfir þessum orðum varaformannsins í ljósi þess sem að framan er rakið. Ef það er stefna Samfylkingarinnar að leiða málefni sjávarútvegsins til lykta þá er það grundvallaratriði að flokkurinn hafi kjark og þor til að setjast niður með okkur.“

fyrir fjárfestingu í atvinnutækjum. Okkar hlutverk er þá að vinna með fyrirtækjunum greiningu á því hvernig rétt er að þeim málum staðið,“ segir Svanbjörn. Stefnumörkun nauðsynleg Svanbjörn segir að sjávarútvegurinn sé á margan hátt frábrugðinn öðrum hérlendum atvinnugreinum. Fjárstreymi sé gott og byggist á útflutningstekjum en gjöld eru bæði í erlendri og innlendri mynt. „Rekstarumhverfi greinarinnar er síbreytilegt og greinin hefur í ofanálag að undanförnu búið við mikla framtíðar-

óvissu sem hefur sett mark sitt á stóran hluta fyrirtækja innan greinarinnar. Þetta birtist í því að fyrirtækin halda að sér höndum í fjárfestingu þrátt fyrir að hafa getu til þess að ráðast í hana. Það er mjög óheppilegt fyrir greinina í heild og að sama skapi fyrir íslenskt samfélag. Önnur birtingarmynd er sú að mjög lítið hefur gerst í langan tíma hvað varðar kaup og sölur fyrirtækja og sameiningar. Mín spá er sú að þegar línur skýrast þá muni fara af stað hrina í uppstokkun með sameiningum eða yfirtökum fyrirtækja. Og þá skiptir máli að menn hafi bú-

ið sig í tíma undir slíkt með skýrri stefnu. Þetta er því, eins og áður segir, einn þáttur í þeirri ráðgjafarvinnu sem við bjóðum. Og við teljum okkur geta veitt greininni verðmæta þjónustu með þá reynslu sem við búum yfir í fyrirtækjaráðgjöf,“ segir Svanbjörn og undirstrikar í þessu sambandi að með starfsemi KPMG víða um heim geti fyrirtækið fylgt íslenskum sjávarútvegsfyrirtækjum eftir erlendis. „Því má nefnilega ekki gleyma að meðal tækifæra íslensks sjávarútvegs er einmitt hversu alþjóðavæddur hann er og á mikla möguleika með meiri tengingum út

SÓKNARFÆRI | 37

Svanbjörn Thoroddsen.

um heim. Möguleikarnir eru því margir til að nýta,“ segir hann. kpmg.is


38 | SÓKNARFÆRI

Sægreifar úr Eyjum láta gamminn geysa „Við komum af fundi, fullir eldmóði og í raun bjartsýnni en í fyrra af því sjónarmið okkar fá stuðning úr öllum áttum. Meira að segja álitsgjafar og sérfræðingar ríkisstjórnarinnar sjálfrar lýsa hver á fætur öðrum feigðarflani stjórnvalda varðandi fiskveiðistjórnarmálið. Stjórnarliðar hlusta hvorki á okkur né eigin ráðgjafa en við tölum þá bara beint við kjósendur stjórnmálamannanna, fólkið í landinu, og upplýsum þá enn betur,“ segir Stefán Friðriksson, framkvæmdastjóri Ísfélagsins í Vestmannaeyjum og formaður Útvegsbændafélags Vestmannaeyja. Blaðið Sóknarfæri tók Stefán og Sigurgeir B. Kristgeirsson framkvæmdastjóra – Binna í Vinnslustöðinni – tali að loknum aðalfundi Landssambands íslenskra útvegsmenna. Sá síðarnefndi hafði fyrr um daginn greint frá niðurstöðum útreikninga á afleiðingum stórhækkaðs auðlindaskatts og skemmst er frá að segja að andköf heyrðust í fundarsalnum þegar við blasti á tjaldinu að áform stjórnvalda jafngiltu því að fara með hlutfall skatts á hagnað útgerðarfyrirtækja upp í 116%! „Það hlýtur að vera snúið fyrir Jón Bjarnason, Ólínu Þorvarðardóttur, Róbert Marshall og aðra stjórnarliða að hafa þennan frumvarpsóskapnað í fanginu og ætla sér nú að breyta honum í eitthvað sem heil brú er í. Eggert Guðmundsson, forstjóri HB Granda, lýsti því svo vel á aðalfundinum að fimm af sex markmiðum stjórnarsáttmálans væru í fínu lagi en ríkisstjórnin sjálf bryti gegn eigin markmiðum og það með stæl. Stjórnvöld hljóta á hverjum tíma að stuðla að þannig um-

Teg:

hverfi atvinnurekstrar í landinu að menn dragi sem mesta björg í bú heimila, fyrirtækja og ríkisins. Hugmyndir um að skattleggja útgerðina í drep ganga sýnilega í allt aðra átt og eru gjörsamlega galnar. Fyrirtæki lenda í vandræðum eða fara á hliðina. Allt koðnar niður og þá næst líklega markmið þessa fólks um víðtæka ríkisvæðingu sjávarútvegsins. Áður átti að fara leið fyrningar aflaheimilda en þau áform sprungu í andlit stjórnarliða og þá er tekið til við að leggja skatt á skatt ofan til að ná yfirlýstum markmiðum.“ Skitsófrenía í skuldaumræðu „Margir stjórnmálamenn og skoðanahönnuðir fjölmiðlanna rugla mikið og ekki bætir það ástandið í umræðunni,“ segir Binni. „Jafnvel sama fólkið klifar á því einn daginn að sjávarútvegurinn sé „sokkinn í skuldir“, sem er einfaldlega ósatt, en er svo uppfullt af því næsta dag að sjávarútvegsfyrirtækin græði svo mikið að leggja beri á þau skatta umfram annan atvinnurekstur. Mörg er nú vitleysan. Til dæmis kom Þórólfur Matthíasson hagfræðiprófessor til Eyja og útskýrði hve nauðsynlegt og auðvelt væri að ná mun meiri skatttekjum af sjávarútveginum. Hann byrjaði reyndar á því að strika út eina 250 milljarða króna af skuldum greinarinnar, velta þeim yfir á almenning og skattleggja svo. Lífið er stundum einfalt í háhýsum fræðimennskunnar.“ Fjárfestingar í frosti Fjárfestingar sjávarútvegsfyrirtækja eru minni nú en dæmi eru um í mörg ár, meðal annars þannig birtist

K 3.500

120 bör max 460 ltr/klst

Háþrýstidælur Þegar gerðar eru hámarkskröfur Teg:

K 7.400

160 bör max 600 ltr/klst

Teg:

K 6.300

150 bör max 550 ltr/klst

Teg:

K 5.700

140 bör max 460 ltr/klst

Teg:

K 2.21

110 bör max 360 ltr/klst

K Ä R C H E R

S Ö L U M E N N

Skeifan 3E-F · Sími 581-2333 · Fax 568-0215 · www.rafver.is F A G M E N N S K A

A L L A

L E I Ð

Þeir stýra tveimur af stærstu sjávarútvegsfyrirtækjum landsins. Stefán Friðriksson, framkvæmdastjóri Ísfélags Vestmannaeyja og Sigurgeir B. Kristgeirsson, framvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar í Vestmannaeyjum. Mynd: Óskar P. Friðriksson.

óvissan um framtíðarskipulag fiskveiðistjórnarinnar. Nærtækt er að vísa til staðreynda um fjárfestingar eða fjárfestingarleysi tveggja stóru sjávarútvegsfyrirtækjanna í Eyjum. „Við hjá Ísfélaginu erum að láta smíða skip í Síle og gerum ráð fyrir að fá það afhent í mars á næsta ári,“ segir Stefán. „Ákvörðun um smíðina byggðist einfaldlega á þörf fyrir að endurnýja flota félagsins. Yngsta skipið okkar er 23 ára, hið elsta er komið á sextugsaldur. Pólitískt umhverfi útgerðarinnar er hins vegar ekki í lagi, eins og dæmin sýna og sanna, og engu að treysta. Þess vegna er ekki víst að nýja skipið verði tekið í rekstur hér heima þó þörf sé fyrir það og margir myndu hagnast á endurnýjuninni. Gleymum því ekki að með nýjustu skipunum er gert út á hagkvæmari hátt en áður með öflugri búnaði og betri orkunýtingu en í eldri skipum. Aflameðferðin verður betri og þar með fá neytendur betri vöru og borga meira fyrir hana. Ríkissjóður og þjóðin í heild hagnast líka á öllu saman.“ Stefán var áður aðstoðarframkvæmdastjóri Vinnslustöðvarinnar en færði sig yfir götuna árið 2010 og tók við framkvæmdastjórn Ísfélagsins. Meðal verkefna hans seint á starfsferlinum í Vinnslustöðinni var að undirbúa byggingu nýs fiskiðjuvers félagsins en þeim áformum hefur enn ekki verið hrint í framkvæmd. Binni lýsir stöðu málsins: „Við vorum tilbúin með sleggjuna og ætluðum árið 2008 að bjóða út niðurrif húsa og rýma fyrir nýju uppsjávarfrystihúsi. Við treystum ekki íslensku bönkunum og frestuðum framkvæmdum vorið 2008, rétt fyrir hrun þeirra. Nú endurhönnum við og hugsum okkar gang en treystum okkur ekki til að blása til framkvæmda fyrir hálfan þriðja milljarð króna vegna áforma stjórnvalda um að rústa fiskveiðisstjórnarkerfið eða skattleggja útgerðina í drep. Auðlindaskatturinn þýðir á mannamáli að við ákveðum t.d. að fjárfesta fyrir 100 milljónir króna, sem skilar hærra verði vegna betri aflameðferðar og dregur úr rekstrarkostnaði. Gefum okkur að 15 milljóna króna ávinningur náist á hverju ári á líftíma fjárfestingarinnar til afborgana og vaxta, auk þess að greiða eigendum arð. Daginn eftir að við höfum fjárfest kemur svo ríkið og leggur 50% skatt á þessar 15 milljónir! Þar með bresta allar forsendur á svipstundu. Þannig kenna stjórnvöld þegnunum, bæði atvinnurekendum

og launafólki, að taka ekki skynsamlegar ákvarðanir vegna þess að ríkið birtist jafnharðan og hirðir ávinninginn í sinn vasa og meira til. Afleiðingin er sú að allt þjóðfélagið koðnar niður, ekki bara atvinnugreinin. Stóriðjufyrirtækin hafa brennt sig illilega á geðþóttaákvörðunum og skattahringli stjórnvalda. Það er engu að treysta og ekki undarlegt að erlendir fjárfestar leiti á önnur mið. Skiljanlegt er að Aluswiss léti þáverandi ríkisstjórn, og ég held bara Alþingi líka, skrifa upp sérstakan samning um hvað stjórnvöld mættu og mættu ekki gera þegar fyrirtækið samdi á sjöunda áratug síðustu aldar um að reisa álver í Straumsvík. Fyrirtækið treysti íslenskum stjórnvöldum alls ekki.“ Gjafakvóti, hvað? Vikið er að strandveiðum undir lok samtalsins. Strandveiðar snerta Vestmannaeyjar að vísu ekki beinlínis en það hnussar í þeim félögum þegar þær ber á góma. „Strandveiðar eru enn ein aðferðin til að draga úr hagkvæmni í sjávarútveginum. Þær skapa ábyggilega líf og fjör hjá mörgum frístundaveiðimönnum, sem hafa e.t.v. að atvinnu að vera félagsmálastjórar í bæjarfélögum, rafvirkjar hjá Landsneti eða flugmenn hjá Icelandair. Þeir fá vissulega tækifæri til að draga fisk úr sjó en skerða um leið kjör fólks sem h atvinnu af fiskveiðum og sjávarútvegi,“ segir Stefán. „Matís birti svarta skýrslu um hráefnismeðferðina og sýndi fram á verðmætasóunina sem ætti sér stað hjá strandveiðiflotanum. Jón Bjarnason sjávarútvegsráðherra lét sig samt hafa það að segja opinberlega að hráefni strandveiðimanna væri sambærilegt öðru hráefni, sem var einfaldlega alrangt. Hið rétta er að hráefnið var talið sambærilegt handfærafiski. Svo blasir við að menn eru að koma sér fyrir í strandveiðikerfinu til að geta selt sig út úr því og þær væntingar birtast í því að verð á trillum hækkar. Hver er svo að tala um gjafakvóta?!“ „Nákvæmlega. Ég er gamall handfærakarl og þekki menn sem eru að fara í annað, þriðja eða fjórða sinn inn í kerfið til að geta selt sig út úr því. Sá sem seldi mér kvóta á trilluna mína á Snæfellsnesi er til dæmis kominn á strandveiðar,“ segir Binni. „Margt er við þetta kerfi að athuga. Ég þykist vita að veiðarnar uppfylli til dæmis ekki kröfur um ábyrga umgengni við auðlindina. Það er

einfaldlega þannig að þegar takmörkun er sett á afla hvers dags og útlit er fyrir góðan afla þá henda menn verðminni fiski aftur í hafið. Í öðru lagi er teflt býsna djarft og farið á sjó í brælu í kapphlaupi ólympískra veiða, sem jafngildir því að uppfylla ekki öryggisskilyrði. Í þriðja lagi er hráefni oft á tíðum ekki boðlegt þegar menn eru í brælu í þaraskógi og selalátrum að veiða ormafullan fisk. Í fjórða lagi verður marktæk verðlækkun á ferskum fiski á mörkuðum þegar strandveiðibátarnir landa fyrstu daga hvers tímabils, sem leiðir til þess að heildartekjur þjóðarinnar af sama aflamagni lækka. Fiskverð hrynur á mörkuðum þegar strandveiðiflotinn fer af stað og skerðir þannig tekjur annarra sjómanna, þar með talið annarra trillukarla. Nú er svo komið að þeir sem eru á standveiðum eru farnir að biðja um kvóta fyrir sig á hverjum mánuði svo þeir geti hámarkað tekjur sínar. Þeirra hugmynd er að breyta þessari aflareynslu sinni í kvóta sem þeir geti svo selt síðar, jafnvel í fjórða eða fimmta skiptið! Allt ber að sama brunni en stjórnvöld draga þá ályktun að ganga enn lengra í vitleysunni og færa út kvíar í strandveiðum. Almenningur er hins vegar farinn að skynja að hugmyndir ríkisstjórnarinnar eru í heild sinni óralangt frá veruleika og skynsemi. Táknrænt er þá líka að lögmaður frá Lex lýsti frumvarpinu sjávarútvegsráðherra sem lagatæknilegu fúski á aðalfundi útvegsmanna. Það hæfir málstaðnum að leggja fyrir Alþingi frumvarp sem telst fjarri því að vera þingtækt.“ Stefán á lokaorðin: „Adolf Guðmundsson, formaður LÍÚ, telur að það dragi til tíðinda í kvótaþrætunni eftir áramót og við búum okkur undir heitan vetur í umræðunni. Ég er samt ekki endilega viss um að ríkisstjórnin nái því að lenda málinu á yfirstandandi þingi, hvað svo sem Jóhanna Sigurðardóttir forsætisráðherra segir. Hitt er ljóst að allar ákvarðanir eru mannanna verk og þeim er hægt að breyta. Spurningin er bara sú hve mikið skemmdarverk verður unnið á stjórnkerfi fiskveiða og þar með hve langt verður gengið í að skerða lífskjörin. Áform ríkisstjórnarinnar jafngilda nefnilega stórfelldri lífskjaraskerðingu, ekki bara í sjávarbyggðum heldur hjá allri þjóðinni.“ isfelag.is vsv.is


SÓKNARFÆRI | 39

GÓÐUR VINNUFATNAÐUR

MEIRI STARFSÁNÆGJA OG BETRI AFKÖST

N1 býður gott úrval af þægilegum og slitsterkum vinnufatnaði frá heimsþekktum framleiðendum fyrir duglegt fólk í öllum atvinnugreinum.

N1 STÓRVERSLUN BÍLDSHÖFÐA 9

N1 verslanir: Kópavogi, Hafnarfirði, Akureyri, Akranesi, Ólafsvík, Egilsstöðum, Vestmannaeyjum, Keflavík, Selfossi, Reyðarfirði og Höfn.

WWW.N1.IS / SÍMI 440 1000

Meira í leiðinni


Persónuleg og traust þjónusta um allan heim. Hjá Samskipum fer saman sóknarhugur nýrrar kynslóðar og áratuga reynsla. Við bjóðum upp á heildarlausnir á sviði flutninga og leggjum stolt okkar í að uppfylla væntingar kröfuharðra viðskiptavina. Samhentur hópur starfsliðs tryggir skjóta og örugga þjónustu. Þinn farmur er í öruggum höndum.

www.samskip.is

Saman náum við árangri


Sóknarfæri í sjávarútvegi  

Kynningarblad Athygli um sjavarutveg

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you