Issuu on Google+

Sóknarfæri

Mars 2011

Frumkvæði og fagmennska í íslensku atvinnulífi


2 | SÓKNARFÆRI

Við erum Evrópuþjóð

Íslendingum er gríðarlega mikilvægt að ná góðum samningum í yfirstandandi viðræðum við ESB. Undir því getur framtíð okkar sem sjálfstæðrar þjóðar verið komin. Okkur á að vera kappsmál að fá inngöngu í hópinn sem við erum hluti af og eigum mest samskipti við. Við erum Evrópuþjóð, sækjum menntun okkar til meginlandsins og eigum þangað langmesta verslun og viðskipti. Andstæðingar inngöngu í ESB klifa á því að ef við samþykkjum aðild sé sjálfstæði okkar ógnað eða því kastað fyrir róða. Þessi rök halda ekki vatni. Eða telja menn að gamalgrónar Evrópuþjóðir hafi fórnað yfirráðum yfir auðlindum sínum þegar þær gengu í bandalagið? Hvers vegna ættum við að gera það? Þjóðin lætur ekki blekkjast af slíkum áróðri heldur mun hún vega og meta kosti og galla við þann samning sem fyrir okkur verður lagður. Einn meginávinningurinn verður fólginn í því að

Valþór Hlöðversson framkvæmdastjóri.

við getum losnað við íslensku krónuna og fengið gjaldmiðil sem veigur er í. Staðreyndin er sú að krónan okkar hefur rýrnað um ríflega 2000% miðað við þá dönsku frá árinu 1922. Svo gríðarlegt gengisfall hefur skert lífskjör okkar allra, kynslóð fram af kynslóð. Þessi veika og óstöðuga króna hefur leitt til þess að íslenskar fjölskyldur þurfa að greiða margfalt hærri vexti af húsnæðislánum sínum en gilda á evrusvæðinu. Að auki búa þær við hina séríslensku verðtryggingu sem leiðir af sér að eignamyndun í húsnæði verður lítil sem engin þrátt fyrir afborganir í áratugi. Þetta getur ekki talist eðlilegt og sanngjarnt – ekki þegar betri kostir eru í boði. Efnahagsleg endurreisn Íslands gengur hægt. Um það verður ekki deilt. Fjárfesting í atvinnulífinu er allt of lítil og erfiðlega gengur að vinna bug á atvinnuleysinu. Dýrkeypt erlend lán til stuðnings krónunni og skaðleg

gjaldeyrishöft draga úr ríkinu máttinn. Við þessar aðstæður greiða allir atkvæði með fótunum sem geta; íslensku þekkingarfyrirtækin, sem starfa á alþjóðlegum mörkuðum flýja landið, stærstu útgerðarfyrirtæki Íslendinga gera upp í evrum, útlendir bankar lána okkur ekki peninga nema á ofurvöxtum og erlendir fjárfestar forðast Ísland eins og heitan eldinn. Upptaka alvöru gjaldmiðils eins og evru myndi hafa gríðarlega jákvæð áhrif á lífskjör fjölskyldnanna í landinu og efla atvinnulíf til sjávar og sveita. Því miður er slík breyting ekki alveg á næsta leiti en þess heldur skiptir máli að gera allt sem við getum til að ná góðum samningi gagnvart ESB og nýta síðan til fulls það tækifæri sem alvöru myntbreyting felur í sér. Valþór Hlöðversson framkvæmdastjóri Athygli ehf.

Reynir Sýrusson húsgagnahönnuður

Mér finnst gaman að ögra Reynir Sýrusson húsgagnahönnuður rekur vinnustofu og verslun þar sem vara hans er seld auk þess sem töluvert er um sérhönnun. Hann stefnir á að koma hönnun sinni á framfæri erlendis. Reynir Sýrusson húsgagnahönnuður hefur á síðustu árum rekið ört vaxandi fyrirtæki þar sem hann einbeitir sér að hönnun og framleiðslu á húsgögnum, innréttingum, ljósum og fleiru hvort sem er fyrir heimili eða vinnustaði. „Þetta hefur gengið ótrúlega vel og verið hæg og góð uppbygging. Þetta er þó ekki auðvelt og maður þarf virkilega að hafa fyrir hlutunum.“ Stærstu verkefnin tengjast Guðríðarkirkju og menningarhúsinu Hofi á Akureyri. Reynir hannaði alla lausamuni inn í Guðríðarkirkju svo sem stóla, predikunarstólinn, skírnarfontinn, gráturnar, altarið, moldunarkassann og skófluna. „Ég sigraði í fyrra í hönnunarkeppni fyrir menningarhúsið Hof á Akureyri og fékk að hanna alla lausamuni í húsið eins og það leggur sig.“ Næst á dagskrá er að bæta við gjafavöru. Má þar nefna vínrekka, tímaritastand, klukkur, kertastjaka og skálar. Þegar Reynir er beðinn um að lýsa hönnun sinni segir hann: „Þetta eru frekar stílhrein form sem ég vinn með og það eru margar stefnur í mínum húsgögnum. Ég fæ hugmyndir og veð áfram. Mér finnst gaman að ögra og koma á óvart. Ögrunin felst í að hanna hlut þar sem eitthvað stenst ekki en virkar.“ Stefnt á erlendan markað Reynir leggur áherslu á að varan, sem hann hannar, sé framleidd hér á landi og er hann í samvinnu við 15 verksmiðjur. „Nokkrar verksmiðjur

Stóllinn Reykjavík og borðið Sproti sem var sérhannað fyrir Matís höfuðstöðvar. Fæturnir á borðinu vaxa í gegnum borðplötuna og ef vel er gáð sést í eitt laufblað.

Reynir Sýrusson. „Nokkrar verksmiðjur koma að framleiðslu á einum hlut. Það er mikilvægt að fólk velji íslenskt því þetta er gríðarlega atvinnuskapandi.

koma að framleiðslu á einum hlut. Það er mikilvægt að fólk velji íslenskt því þetta er gríðarlega atvinnuskapandi.“ Íslenskur markaður er lítill og segir Reynir að þegar hönnuður vill fara út í framleiðslu þurfi fyrst að byggja upp framleiðslugrunn. Hann bendir meðal annars á að mikill tími

Sóknarfæri

Frumkvæði og fagmennska í íslensku atvinnulífi

og kostnaður fari í að búa til prótótýpur af hlutunum. „Það er mikilvægt fyrir hönnuði þegar þeir eru að fara af stað að vera með hnitmiðaðan hlut. Fólk þarf að vilja kaupa hlutinn og það þarf að vera með einfalda hluti sem eru framleiðsluvænir og söluvænlegir.“ Reynir stefnir á að koma hönnun

Rúbik sófar og Wing borð. Myndin er tekin í menningarhúsinu Hofi Akureyri.

sinni á markað erlendis og segir að hvað það varðar sé hann á byrjunarreit eins og þegar hann setti fyrirtækið á stofn hér á landi á sínum tíma. „Ég geri þetta rólega því ég hendi ekki miklum peningum í þetta. Ég er kominn með tengil í Svíþjóð sem er að koma vörunum mínum á framfæri. Ég fylgi því síðan eftir með því

Textagerð: Svava Jónsdóttir, Ragnheiður Davíðsdóttir, Jóhann Ólafur Halldórsson, Árni Þórður Jónsson, Atli Rúnar Halldórsson, Gunnar Kvaran, Bryndís Nielsen og Valþór Hlöðversson (ábm.) Forsíðumynd: Lárus Karl Ingason.

Umsjón og umbrot: Athygli ehf. Augl‡singar: Augljós miðlun ehf. Prent­un: Landsprent ehf. Dreift me› Morg­un­bla›­inu fimmtudaginn 24. mars 2011

að mæta á húsgagnasýningar erlendis. Það skiptir máli að varan sé sýnileg og heppni skiptir líka máli. Þetta tekur eflaust tíma. Það er spennandi að geta selt húsgögn til útlanda og ég tala nú ekki um ef hægt væri að framleiða þau á Íslandi.“ www.syrusson.is


SÓKNARFÆRI | 3

“ mannvit.com


4 | SÓKNARFÆRI

Hönnunarsafn Íslands:

Íslensk hönnunarsaga „Hlutverk Hönnunarsafns Íslands er að halda utan um mikilvægan þátt í menningarsögu okkar,“ segir Harpa Þórsdóttir, forstöðumaður safnsins. „Hönnunarsafnið var stofnað til að varðveita, sýna og miðla íslenskri hönnunarsögu og íslensku handverki að einhverju leyti.“ Það var árið 1992 sem félagið Form Ísland setti saman umræðuhóp um íslenskt hönnunarsafn en í þeim hópi voru fulltrúar hönnuða, menntamálaráðuneytisins, Listasafns Íslands, Þjóðminjasafns Íslands og Reykjavíkurborgar. Hönnunarsafn Íslands var stofnað nokkrum árum síðar sem deild í Þjóðminjasafni Íslands en síðustu ár hefur safnið verið rekið sem stofnun á vegum Garðabæjar með sérstökum samningi við ríkið og er það til húsa við Garðatorg. Hönnunarsafn Íslands hefur í gegnum tíðina haldið fjölbreyttar sýningar og hafa verið opnaðar þrjár til fjórar sýningar á ári; á þeim er lögð áhersla á að sýna muni í eigu safnsins eða þá að haldnar eru sérsýningar á verkum hönnuða, hönnunargreina eða ákveðinna tímabila. Nefna má sýningu á hönnun iðnhönnuðarins Sigríðar Heimisdóttur, sýningar á silfursmíði, leir- og glerlist og á húsgögnum og í bígerð eru sýningar sem munu varpa enn frekara ljósi á það stóra söfnunarsvið sem safnið hefur. Harpa Þórsdóttir, forstöðumaður safnsins, nefnir sérstaklega „hráefnissýningar“ og bendir á sýningu sem var haldin í fyrra þar sem fiskroðið var í aðalhlutverki. „Við tengdum hönnunina við sjálft hráefnið. Hönnun og iðnaður helst í hendur. Roð er sútað á Íslandi og er selt á leðurmarkaði um allan heim og margir hönnuðir nota það. Á sýningunni var framúrskarandi íslensk hönnun; fatnaður, skartgripir og húsgögn en einnig vörur frá Christian Dior, John Galliano, Karl Lagerfeld, Nike svo einhver nöfn þessara heimsþekktu hönnuða og fyrirtækja séu nefnd sem hafa notað íslenskt fiskleður í vörur sínar. Núna erum við að hefja undirbúning á annarri slíkri sýningu, á ákveðnu hráefni og hönnun sem verður opnuð á næsta ári.“ Nú standa yfir tvær sýningar. Annars vegar er yfirlitssýning á hús-

Harpa Þórsdóttir. „Safnið hefur það stóra hlutverk að miðla ákveðinni sögu með því að varðveita gripi sem tengjast og eru hluti af íslenskri hönnunarsögu.“

Hönnunasafn Íslands í Garðabæ.

Mynd úr anddyri safnsins.

Yfirlitsmynd frá sýningunni „Úr hafi til hönnunar.“

gögnum Gunnars Magnússonar húsgagnahönnuðar og hins vegar sýning á fatnaði og ýmsum fylgihlutum sem Hrafnhildur Arnardóttir myndlistarmaður, handhafi norrænu textílverðlaunanna, hefur gert fyrir hönnuði, listamenn og stílista um árabil. „Hvað varðar sýninguna á húsgögnum Gunnars þá er um að ræða fyrstu stóru sýninguna þar sem horft

er á ævistarf ákveðins hönnuðar. Þar er varpað ljósi á iðnað sem var ríkjandi og blómstraði um árabil og uppsetning sýningarinnar endurspeglar þann metnað sem við höfum til að miðla og mennta þjóðina í þessari sögu og sýna okkar frábæru hönnuði. Verk þeirra eru oftar en ekki lítt þekkt meðal almennings eða í skólakerfinu. Sýningin á verkum Hrafnhildar varpar hins vegar

ljósi á skörun hinna skapandi greina en Hrafnhildur hefur með verkum sínum, sem eru unnin úr hári, skapað sér mikla sérstöðu í alþjóðlegri lista- og hönnunarsögu.“ Vill stuðla að rannsóknum „Safnið hefur það stóra hlutverk að miðla ákveðinni sögu með því að varðveita gripi sem tengjast og eru hluti af íslenskri hönnunarsögu. Í

eigu safnsins er líka dálítið af erlendum gripum, sérstaklega frá hinum Norðurlöndunum.“ Harpa segir að Hönnunarsafn Íslands eigi um 1200 gripi en hún segir að það vanti upp á að safnið eigi heildstæða mynd af íslenskri hönnunarsögu. „Við þurfum að fara í átak til að safna til dæmis prentgripum. Grafísk hönnun felur í sér þætti eins og auglýsinga- og umbúðahönnun en einnig hönnun plötuumslaga, bókakápa, veggspjalda og áfram mætti telja. Við erum hrædd um að þetta lendi í glatkistunni. Ég vil vekja athygli á að fólk hafi samband við safnið áður en það hendir kössum fullum af bæklingum og fleiru sem gæti reynst dýrmætt fyrir okkur. Við erum náttúrlega að rannsaka þessa sögu. Í rauninni má segja að rannsóknir á íslenskri hönnunarsögu séu litlar enn sem komið er. Þetta eru örfáir einstaklingar sem eru að leggja grunn með rannsóknum sínum á ákveðnum þáttum svo sem á grafíska hönnun, húsgögn, híbýlahætti og byggingarlist og ég vona að við eignumst fleiri fræðimenn á þessu sviði á næstu árum því næg eru verkefnin. Safnið vill stuðla að rannsóknum og við erum komin í samband við aðrar menntastofnanir með það að markmiði að eiga samvinnu sem gagnast öllum.“ www.honnunarsafn.is

Kraum of the crop

Verslun tileinkuð því besta í íslenskri hönnun

OPNUNARTÍMAR Sept. 2010 - Maí 2011 Mán. - Fös. 9:00 - 18:00 Lau. - Sun. 12:00 - 17:00

Kraum er staðsett í elsta húsi Reykjavíkur Aðalstræti 10 p. 517 7797 kraum.is


SÓKNARFÆRI | 5


6 | SÓKNARFÆRI

Alcoa

Hugað að umhverfismálum „Áætlað er að 30-40% teknanna verði eftir í landinu vegna raforkukaupa, innkaupa af ýmsu tagi, launagreiðslna og vegna skatta og tekna sem fara til hins opinbera,“ segir Erna Indriðadóttir, framkvæmdastjóri samfélags- og upplýsingamála Alcoa Fjarðaáls, en í fyrra flutti fyrirtækið út ál fyrir rúmlega 90 milljarða króna. Um 340-350.000 tonn af áli eru framleidd árlega í álveri Alcoa á Reyðarfirði. Að sögn Ernu Indriðadóttur, framkvæmdastjóra samfélags- og upplýsingamála Alcoa hér á landi, flutti fyrirtækið út ál fyrir rúmlega 90 milljarða íslenskra króna á síðasta ári. „Áætlað er að 30-40% teknanna verði eftir í landinu vegna raforkukaupa, innkaupa af ýmsu tagi, launagreiðslna og vegna skatta og tekna sem fara til hins opinbera.“ Um 800 manns vinna á álverssvæðinu, ýmist fyrir Fjarðaál eða verktaka sem starfa fyrir álverið. „Nokkrar tegundir afurða eru framleiddar í álverinu, meðal annars álvírar sem eru verðmætasta afurðin okkar. Öll framleiðslan er flutt til Evrópu og seld þar á markaði.“ Erna segir að alltaf sé horft til þess hvað hægt sé að gera til að bæta reksturinn og tileinka sér nýjungar. Þá hafi Alcoa mikinn hug á að nýta sér frekari viðskiptatækifæri hér á landi ef þau gefast. Það hafi verið uppi hugmyndir um að reisa álver á Norðurlandi en það eigi eftir að koma í ljós hvað úr þeirri hugmynd verði. „Það er ljóst að framkvæmdir þar myndu skapa þúsundir starfa á byggingartíma og reynslan að austan sýnir að álver eins og Fjarðaál skapar, mjög varlega áætlað, um eitt þúsund framtíðarstörf í næsta nágrenni sínu.“ Um 346.000 tonn „Hugmyndin að stóriðju í Reyðarfirði er um 30 ára gömul. Það var búið að vinna mikið að því að reyna að efla atvinnulíf á þessu svæði enda var fólksflótti hér mikill og ýmis áform höfðu verið uppi um stóriðju eða orkufrekan iðnað á Austurlandi. Hjólin fóru að snúast fyrir alvöru í kringum árið 2000 þegar Norsk Hydro var með áform um að reisa bæði álver og rafskautaverksmiðju í Reyðarfirði. Norðmenn bökkuðu út úr og þá kom Alcoa inn í myndina, leist vel á verkefnið og ákvað að reisa þarna 346.000 tonna álver.“ Alcoa efndi til samkeppni um hönnun verksmiðjunnar en sigurvegarar voru TBL arkitektar á Íslandi sem unnu að hönnuninni í samstarfi við Bechtel í Kanada og arkitekta á þeirra vegum. „Það er frekar óvenjulegt að fá arkitekta til að koma með þessum hætti að hönnun svona verksmiðju enda ber byggingin þess merki. Vel var hugsað um form og liti sem koma víða skemmtilega út í byggingunum.“ Grunnflötur álversins er um 90.000 fermetrar og 336 ker eru í álverinu. Umhverfismálin Erna segir að hvað umhverfismál varðar hafi álverið á Reyðarfirði alltaf verið innan þeirra marka sem því eru sett í starfsleyfi. „Það má segja að áliðnaður á Íslandi hafi almennt staðið sig mjög vel í umhverfismálum. Álverið hjá okkur hefur verið að losa um 540.000 tonn af koltvísýringi á ári en losun hans frá áliðnaði á Íslandi er með því minnsta sem ger-

Um 800 manns vinna á álverssvæðinu, ýmist fyrir Fjarðaál eða verktaka sem starfa fyrir álverið.

Erna Indriðadóttir. „Álverið hjá okkur hefur verið að losa um 540.000 tonn af koltvísýringi á ári en losun hans frá áliðnaði á Íslandi er með því minnsta sem gerist í heiminum ef reiknað er með útblæstri á hvert framleitt tonn.“ Grunnflötur álversins er um 90.000 fermetrar og 336 ker eru í álverinu.

ist í heiminum ef reiknað er með útblæstri á hvert framleitt tonn. Náttúrustofa Austurlands sér um umhverfisvöktun álversins en það er stöðugt fylgst með loftgæðum og áhrifum þess á umhverfið. Við höfum lagt áherslu á að ekkert vatn frá iðnaðarferlum fari í sjóinn og það er í samræmi við þá stefnu íslenskra stjórnvalda að draga úr mengun í sjó. Við höfum líka þá stefnu að endurvinna meira og minna allan úrgang frá verksmiðjunni. Kerbrot og rafskautaleifar fara til dæmis í endurvinnslu í útlöndum. Kerbrotin okkar verða notuð sem hráefni í sementsiðnaði í Bretlandi. Stefnan er líka að ekkert fari til urðunar frá álverinu. Okkur hefur nánast tekist að ná því markmiði, en einungis 0,4% af úrgangi fóru til urðunar í fyrra. Við flokkum sorp og notum rafbíla inni í álverinu og leggjum áherslu á að draga eins og kostur er úr þeim umhverfisáhrifum sem álverið hefur.“ www.alcoa.is

Um 340-350.000 tonn af áli eru framleidd árlega í álveri Alcoa á Reyðarfirði.


SÓKNARFÆRI | 7

Þægindi, mýkt og góð hönnun Stóllinn Magni varð fyrir valinu í ráðstefnusali Hörpunnar. Hann sameinar mýkt, ávöl form, þægindi, léttleika og mikla stöflunarmöguleika. Magni er verðugur fulltrúi þeirra gæða sem húsgagnadeild Pennans leggur áherslu á með fjölbreyttu framboði af húsgögnum fyrir skrifstofur, stofnanir og fyrirtæki.

Magni er staflastóll sem nýtist alls staðar þar sem margir koma saman. Hægt er að stafla stólunum á vagn sem er fáanlegur með þeim. Magni er einstaklega þægilegur og sérstaklega léttur og fallegur. Stólarnir eru samtengjanlegir á hliðum svo að hægt er að mynda beinar raðir/bekki. Grind Magna er mjög sterk og áklæðið sérlega endingargott. Stóllinn er með 5 ára ábyrgð. Hönnuður: Valdimar Harðarson, arkitekt.

www.penninn.is


8 | SÓKNARFÆRI

Kraum

Íslensk hönnun er fersk og leitandi Í versluninni Kraum við Aðalstræti 10 eru til vörur eftir rúmlega 200 íslenska hönnuði. Verslunin verður stækkuð á næstunni og vöruúrval aukið. Hluti hennar verður í elsta húsinu í Reykjavík, sem er einnig við Aðalstræti 10, og því mun verslunin nú yfirtaka „Fógetastofurnar“ og ná fram að götunni. Verslunin Kraum var opnuð fyrir fjórum árum. Markmið verslunarinnar er að selja eingöngu íslenska hönnunarvöru og velja úr það besta sem gefst á hverjum tíma. Þar fást vörur eftir rúmlega 200 íslenska hönnuði. „Við stofnuðum í upphafi valnefnd sem var samsett af arkitekti, innanhússhönnuði og verslunarmanni til þess að móta línu verslunarinnar sem við höfum svo fylgt eftir. Við höfum haft það að leiðarljósi í vöruvali. Það skiptir okkur miklu máli hvernig verslunin lítur út og hvernig varan er kynnt; að vöruúrvalið myndi heild,“ segir Halla Bogadóttir framkvæmdastjóri. Hún segir að margir erlendir ferðamenn komi í verslunina og að hún sé í rauninni notuð sem safn. „Fólk er mjög undrandi á fjölbreytileika, gæðum og stíl vörunnar; því finnst íslensk hönnun bera með sér ferskleika og nýjungar. Upphaflegt markmið var að aðgangur almennings að hönnunarvöru yrði auðveldari; ég fann fyrir því þegar ég var með skartgripaverslun að útlendingar spurðu hvar þeir finndu íslenska hönnun. Það er eftirsóknarvert að koma með gesti sína hingað og fólk er hreykið af því að sýna íslenska hönnunarvöru.“ Um íslenska hönnun almennt segir Halla: „Efnisnotkun er frumleg. Það er farið að huga að endurnýtingu; sumir hönnuðir eru uppteknir af að leita nýrra leiða, jafnvel með gamalt form og mynstur. Íslensk hönnun er ennþá mjög fersk og leitandi.“ Í elsta húsinu Verslunin verður stækkuð á næstunni og er búið að taka á leigu fremsta hluta elsta húss Reykjavíkur við Aðalstræti 10, sem er í rauninni áfast núverandi húsnæði verslunarinnar. Minjavernd, sem á húsið, er að smíða innréttingar í gömlum stíl, í anda þeirra innréttinga sem í húsinu voru í upphafi 20. aldar. „Við ætlum að endurlífga krambúðarstemninguna og aðgreina Kraum frá öðrum ferðamannaverslunum með því að bjóða upp á matartengdar vörur og vörur úr íslenskri náttúru.“ Vörur - svo sem hunang, sulta og kex - ásamt til dæmis kökubökkum og kaffikrúsum; náttúrlega allt eftir íslenska hönnuði. Í minni stofunni, sem kölluð er „suðurstofan“, er áætlað að verði meðal annars snyrtivörur unnar úr íslenskri náttúru, sápur, handklæði og hönnunarvörur sem passa með slíkri vöru. „Lykillinn að velgengni Kraums er sú þörf að búa til eitthvað nýtt og núna er það mjög spennandi að hluti verslunarinnar verður í þessu gamla húsnæði.“ Kraum hefur í tvígang staðið fyrir samkeppnum meðal hönnuða um að koma með ódýrari vöru og segir Halla að nú verði enn frekar unnið að þessu markmiði með því að leita til sérstakra hönnuða og óska eftir hugmyndum þeirra að matartengdum vörum. „Kraum er ungt fyrirtæki og við erum að þreifa okkur áfram í því hvað best er að gera á

hverjum tíma. Það kreppir að og þess vegna leitumst við eftir að fá ódýrari vöruflokka.“ Kraum er þátttakandi í HönnunarMarsi þriðja árið í röð. Nú í ár verða kynntar regnkápur undir merkinu RAINDEAR sem eru hönnun fata- og textílhönnuðanna Heiðu Eiríksdóttur og Þorbjargar Valdimarsdóttur. „Það er spennandi lína regnfatnaðar og fylgihluta sem þróuð er fyrir innlendan og erlendan markað. Þá verða sýningar á hönnun Sveinbjargar Hallgrímsdóttur, Félag íslenskra gullsmiða sýnir nýja smíði ásamt sýningu á vegum Handverks og hönnunar, sem að þessu sinni sýnir nýja veggsnaga unna úr kindahornum. Spennandi HönnunarMars framundan.“ www.kraum.is

Elsta húsið í Reykjavík stendur við Aðalstræti 10. Þar er Kraum til húsa.

Halla Bogadóttir. „Lykillinn að velgengni Kraums er sú þörf að búa til eitthvað nýtt og núna er það mjög spennandi að hluti verslunarinnar verður í þessu gamla húsnæði.“

Markmið verslunarinnar er að selja íslenska hönnun.

Spennandi fatnaður í regnlínunni RAINDEAR.

Frumleg hönnun frá RAINDEAR.


SÓKNARFÆRI | 9

- tryggir þér samkeppnisforskot

Sjávarútvegslausnir

Maritech hefur verið leiðandi í þróun hugbúnaðarlausna fyrir sjávarútveginn um árabil. Lausnir Maritech spanna alla virðiskeðjuna frá fiskeldi og veiðum til sölu og dreifingar.

WiseFish

sjávarútvegslausnir WiseFish lausnir innihalda Gæðastjórnun, Fiskeldi, Útgerð og kvóta,Vinnslu, Birgðir og vöruhús og Sölu og útflutning.

WiseDynamics stjórnendalausnir

WiseDynamics lausnir veita fjölbreytta möguleika á að fylgjast með og greina upplýsingar fyrir stjórnendur í rauntíma. Um er að ræða: Wise stjórnendasýn, Wise greiningartól, Wise BI teninga, Wise skýrslur, Wise farsímalausn og Wise samningakerfi.

Dynamics NAV í áskrift:

Eigðu eða leigðu kerfið, kynntu þér hagkvæmar lausnir Maritech.

Nýjustu upplýsingar eru forsenda réttra ákvarðana Borgartún 26 » 105 Reykjavík Hafnarstræ 102 » 600 Akureyri

Sími: 545 3200 » Fax: 545 3201 sala@maritech.is » www.maritech.is


10 | SÓKNARFÆRI

Hönnunarmiðstöð Íslands

Hönnuðir eru að ryðja nýjar brautir „Hönnunarmiðstöð Íslands er lítið fyrirtæki í eigu íslenskra hönnuða sem hefur verið starfrækt í þrjú ár. Hönnuðir eru að ryðja nýjar brautir, verkefnin eru óþrjótandi en með sameiningarkrafti geta á næstu árum orðið verulegar og jákvæðar breytingar í starfsumhverfi hönnuða á Íslandi,“ segir Halla Helgadóttir, framkvæmdastjóri Hönnunarmiðstöðvar Íslands. Hönnunarmiðstöðin er kynningar- og upplýsingamiðstöð íslenskrar hönnunar hér á landi og erlendis. „Aðalatriðið er að auka skilning á mikilvægi góðrar hönnunar og arkitektúrs fyrir þjóðfélagið, efla hönnun og auka samkeppnishæfni og verðmætasköpun í íslensku efnahagslífi,“ segir Halla. Þá stuðlar Hönnunarmiðstöðin að framgangi íslenskra hönnuða erlendis. Hönnunarmiðstöðin er í eigu níu hönnunarfélaga og er rekin fyrir fé frá iðnaðarráðuneyti og mennta- og menningarmálaráðuneyti. Um er að ræða Arkitektafélag Íslands, Félag húsgagna- og innanhússarkitekta, Félag íslenskra landslagsarkitekta, Félag vöru- og iðnhönnuða, Leirlistafélag Íslands, Fatahönnunarfélag Íslands, Textílfélagið, Félag íslenskra gullsmiða og Félag íslenskra teiknara. „Hlutverk okkar er að ýta undir íslenska hönnun og arkitektúr og til að þessar greinar verði stærri og veigameiri þáttur í okkar atvinnulífi. Verkefnið er gríðarlega stórt og við erum fáliðuð með lítið fé. Þetta er auðvitað langhlaup enda margra ára verkefni að reyna að breyta sýn manna á hlutverk hönnuða og þátttöku þeirra í atvinnulífinu. Hönnunarmiðstöð heldur úti heimasíðu, gefur út fréttabréf og sinnir kynningahlutverki fyrir íslenska hönnuði og áhugafólk um hönnun. Við veitum ráðgjöf og aðstoðum hönnuði eftir megni. Eitt af föstum verkefnum Hönnunarmiðstöðvarinnar er að standa fyrir fyrirlestrum einu sinni í mánuði í Listasafni Reykjavíkur í Hafnarhúsi í samstarfi við Listaháskóla Íslands. Þar halda ýmsir hönnuðir og erlendir gestir fyrirlestra á sviði hönnunar. Hönnunarmiðstöðin hefur líka staðið fyrir ráðstefnum um hönnun og mikilvægi hönnunar. Stærsta kynningarverkefni okkar er HönnunarMarsinn, fjögurra daga hátíð hönnunar og arkitektúrs á Íslandi sem er haldin í mars á hverju ári.“ Hönnunarstefna fyrir Ísland Halla segir að farið hafi verið í stefnumótunarvinnu haustið 2009 og að þar séu á lista 10 aðaláherslur eða verkefni miðstöðvarinnar. Efst á þeim lista er verkefnið „mótun hönnunarstefnu fyrir Ísland.“ „Hönnun er ekki nógu sterkur þáttur í samfélaginu. Til þess að geta breytt því þarf hönnunin að koma sterkar inn í skólakerfið, atvinnulífið og inn í alls konar nýsköpunarverkefni. Verkefni um mótun hönnunarstefnu er nýfarið af stað í samstarfi við iðnaðarráðuneytið og menntaog menningarmálaráðuneytið og er það okkur mikilvægt.“ Halla segir að í stefnumótunarvinnunni séu mörg önnur verkefni eins og fjármögnun hönnunarfyrirtækja, markaðssetning erlendis, HönnunarMars og meistarnám í hönnun á Íslandi. „Hönnunarmiðstöð Íslands er lítið fyrirtæki í eigu íslenskra hönnuða sem hefur verið

starfrækt í þrjú ár. Hönnuðir eru að ryðja nýjar brautir, verkefnin eru óþrjótandi en með sameiningarkrafti geta á næstu árum orðið verulegar og jákvæðar breytingar í starfsumhverfi hönnuða á Íslandi.“ Íslensk samtímahönnun Hönnunarmiðstöð Íslands vinnur að kynningu íslenskrar hönnunar erlendis í samstarfi við ýmsa aðila svo sem Íslandsstofu, ýmis ráðuneyti og fleiri aðila. Sýningin Íslensk samtímahönnun er hluti af því verkefni. „Á sýningunni er lögð áhersla á vöruhönnun, húsgögn og arkitektúr. Sýningin var fyrst sett upp á Kjarvalsstöðum árið 2009, í Kaupmannahöfn í fyrra og nýlega var hún sett upp í Stokkhólmi. Sýningin hefur líka verið sett upp í Peking og Shanghai í tengslum við EXPOverkefnið.“ Halla segir að hugmyndin sé að tengja íslenska hönnun við hið norræna hönnunarsamfélag. „Norræn hönnun er mjög vel kynnt alþjóðlega og það væri gott fyrir okkur að vera álitinn sjálfsagður hlutur af því samfélagi. Þess vegna höfum við verið að beina athygli okkar að Norðurlöndum og að komast í sterkara samband við þau. Það skapar heilmikil verkefni og athygli að fara með svona sýningu og við fáum í kjölfarið margar beiðnir um þátttöku Íslendinga í erlendum verkefnum. Aðalmarkmiðið er að kynna íslenska hönnuði erlendis og reyna að koma þeim í samband við erlenda kaupendur, hönnuði og aðra samstarfsaðila.“ Halla Helgadóttir. „Aðalatriðið er að auka skilning á mikilvægi góðrar hönnunar og arkitektúrs fyrir þjóðfélagið, efla hönnun og auka samkeppnishæfni og verðmætasköpun í íslensku efnahagslífi.

www.honnunarmidstod.is

HönnunarMars

Hátíð hönnunar og arkitektúrs HönnunarMars verður haldinn 24.27. mars í þriðja sinn. Þetta er langstærsta kynningarverkefni Hönnunarmiðstöðvar á hverju ári. Það eru hönnunarfélögin sem eiga Hönnunarmiðstöð Íslands sem hafa haft veg og vanda af dagskrá á HönnunarMarsi. Í ár er dagskráin mjög glæsileg en fyrir utan verkefni félaganna þá er fjöldi hönnuða og hönnunarteyma sem taka þátt; söfn, gallerí, verslanir og svo má lengi telja. Undanfarin tvö ár hafa verið haldnar um 100 sýningar, innsetningar og uppákomur og fjöldinn verður svipaður í ár. „Í bæði skiptin sem HönnunarMarsinn hefur verið haldinn höfum við náð verulegum árangri. Hátíðin er orðin vel þekkt og mikil þátttaka. Hugmyndin er að búa til hátíð hönnunar og arkitektúrs á Íslandi þar sem við sýnum gæði og fagmennsku íslenskrar hönnunar og hversu vítt svið hún spannar. Við lítum á hana sem uppskeruhátíð fyrir hönnuði og að þeir fái tækifæri til að sýna og kynna nýja hluti. Við erum auðvitað að kynna íslenska hönnun og vekja athygli á gæðum

hennar og innihaldi,“ segir Halla Helgadóttir framkvæmdastjóri. Halla segir að í uppbyggingu HönnunarMars sé lögð áhersla á „hátíð í borg“ en viðburðir og sýningar eru haldnar víða um borgina þótt flest sé í miðbænum. „HönnunarMars er einnig markaðssettur erlendis og hingað kemur fjöldi erlendra blaðamanna og gesta til að taka þátt og kynna sér íslenska hönnun. Einnig eru haldnir fyrirlestrar í Tjarnarbíó þar sem íslenskir og erlendir hönnuðir velta fyrir sér hlutverki hönnuða á tímum breytinga. Ég held að HönnunarMars sé hátíð sem eigi eftir að vaxa verulega. Við sjáum möguleika á að laða að þó nokkuð af erlendum ferðamönnum og áhugafólki um hönnun í kringum hátíðina.“ Þemað í ár er „hlutverk hönnuða á tímum breytinga.“ „Íslendingar eru að ganga í gegnum mestu breytingar sem við höfum upplifað og við teljum að það séu gríðarleg og vannýtt tækifæri á Íslandi þar sem hönnun getur haft veruleg áhrif til hins betra fyrir þróun þjóðfélagsins.“

Íslenskir hönnuðir hafa getið sér gott orð víða um heim. Hér má sjá skemmtiega útfærðan vínrekka frá Syrusson.


SÓKNARFÆRI | 11

Sérlausnir

fyrir sérstakar aðstæður

BM Vallá er þekkingarog þjónustufyrirtæki með áratuga reynslu Þegar velja á byggingaraðferðir og efni í mannvirki sem standast eiga tímans tönn verður steypa oftast fyrir valinu. Hún þolir mikið álag og tryggir traustan grunn. Byggingarefni frá BM Vallá eru sérhönnuð fyrir íslenskar aðstæður og búin til úr íslensku hráefni. Mikil reynsla og sérþekking innan fyrirtækisins skipar því í fremstu röð framleiðslufyrirtækja í byggingariðnaði á Íslandi. PIPAR \ TBWA

BM Vallá framleiddi alla hefðbundna steypu og svarta

SÍA

um 55.000 rúmmetra, og auk þess eru í byggingunni

110594

múrefni, flotefni, hellur og sérhannaður boltagrautur fyrir bergfestur frá fyrirtækinu. Steypuframleiðslan hjá BM Vallá er ISO 9001 gæðavottuð. Ekki slá af kröfum þínum, veldu gæði og endingu.

BM Vallá hefur verið í fararbroddi í framleiðslu fyrir íslenskan byggingavörumarkað í 65 ár.

BM Vallá ehf

Sími: 412 5000

Bíldshöfða 7

Fax: 412 5001

110 Reykjavík

sala@bmvalla.is

bmvalla.is

steypu í tónlistar- og ráðstefnuhúsið Hörpu, samtals


12 | SÓKNARFÆRI

Handverk og hönnun

Stuðlar að auknum gæðum og fjölbreytni „Skapandi greinar eru í uppsveiflu. Þær eru miklu meira virði en margir gera sér grein fyrir, þær skila miklum tekjum í þjóðarbúið og geta skilað ennþá meiru,“ segir Sunneva Hafsteinsdóttir, framkvæmdastjóri Handverks og hönnunar. Á meðal markmiða Handverks og hönnunar er að stuðla að eflingu handverks, hönnunar og listiðnaðar og auka gæðavitund á því sviði. Þá er markmið að auka skilning á menningarlegu, listrænu og hagnýtu gildi þessara þriggja þátta. Þjónusta, ráðgjöf og upplýsingar eru veittar til allra sem leita til skrifstofunnar. „Þetta starf hefur skilað miklum árangri,“ segir Sunneva Hafsteinsdóttir framkvæmdastjóri. „Við teljum að starf stofnunarinnar hafi stuðlað að auknum gæðum og fjölbreytni.“ Handverk og hönnun stendur að sögn Sunnevu fyrir fjölbreyttum verkefnum og sýningum víða um land. Stærsta sýningin hefur þó verið haldin í Ráðhúsi Reykjavíkur undanfarin fimm ár og stendur hún yfir í nokkra daga. Kynningarbæklingi um sýninguna hefur verið dreift í um 85.000 eintökum á Reykjavíkursvæðinu og þar í kring áður en að henni kemur. Sunneva segir sýninguna vera afar vel heppnaða og vekja mikla athygli. Að hennar sögn hafa aldrei eins margir sótt um og fyrir síðustu sýningu eða 120 manns. 61 listamaður var valinn til að sýna hönnun sína. „Faglegar valnefndir velja þátttakendur og þetta gæðamat er mjög mikilvægt. Það er ný valnefnd á hverju ári og við leggjum áherslu á að þriðjungur séu nýir sýnendur. Ákveðinn hópur vinnur við handverk, listiðnað og hönnun í fullu starfi og sækir um ár eftir ár en við teljum endurnýjun mikilvæga og við viljum líka veita ungu fólki tækifæri.“ Auknar gjaldeyristekjur Handverk og hönnun gefur út bækur og kynningarefni um íslenskt handverk, listiðnað og hönnun á íslensku og ensku. Starfsmenn eru í umtalsverðu samstarfi víða um land. Samstarfsaðilar eru t.d. þróunarfélög, menningarfulltrúar og ýmsir handverkshópar. „Handverk og hönnun er þannig hálfgert þróunarsetur í handverki og listiðnaði. Okkar stóra verkefni er að búa til viðburði þar sem þessi fjölbreytti hópur getur komið verkum sínum á framfæri á landsvísu.“ Sunneva segir að samstarfið sé oftast í þá veru að starfsmenn Handverks og hönnunar fara út á land, halda fyrirlestra, setja upp sýningar og kynna starfsemi sína. Sunneva bendir á að mikilvægt sé að hlúa að frumkvöðlum á öllu landinu. „Við bjóðum líka í ráðgjafarviðtöl en reynum að aðstoða fólk sem hefur hug á að gera handverk, listiðnað og hönnun að atvinnu sinni. Ég held að tækifærin í því séu meiri í dag en fyrir nokkrum árum. Stefnt er að auknum ferðamannaiðnaði og við vitum að þar liggja ótal tækifæri. Áhugi ferðamanna á staðbundnum hlutum hefur aukist. Þeir sem hingað koma hafa áhuga á stórbrotinni náttúru Íslands og menningu en við getum bætt ýmsu við þá upplifun. Við getum nýtt okkur þessi tækifæri betur en við höfum gert hingað til. Ég held að þetta geti skapað töluverða atvinnu. Mörg lítil fyrirtæki á þessu sviði eru eitt tannhjól í þessu

Sunneva Hafsteinsdóttir. „Mörg lítil fyrirtæki á þessu sviði eru eitt tannhjól í þessu stóra kerfi sem mun vonandi skapa okkur auknar gjaldeyristekjur.“

Frá sýningu Handverks og hönnunar í Ráðhúsi Reykjavíkur.

stóra kerfi sem mun vonandi skapa okkur auknar gjaldeyristekjur.“ Sunneva segir að mikill áhugi sé á hönnun, handverki og listiðnaði og að margir séu í hönnunarnámi. „Skapandi greinar eru í uppsveiflu. Þær eru miklu meira virði en margir gera sér grein fyrir, þær skila miklum tekjum í þjóðarbúið og geta skilað ennþá meiru.“ Nói, askur eftir Þorberg Halldórsson og Ara Svavarsson.

Ferhyrningur eftir George Hollanders og Guðrúnu Steingrímsdóttur.

Flökkukindur eftir Sigríði Ástu Árnadóttur og Kristínu Sigfríði Garðarsdóttur.

www.handverkoghonnun.is

Velkomin í Garðyrkjufélag Íslands!

Hvernig hægt er að „græða“ á því að vera félagi! Garðyrkjufélag Íslands er eitt elsta áhugamannafélag landsins, stofnað árið 1885. Alla tíð hefur markmið félagsins verið að efla og auka áhuga á garðyrkju í landinu. Hefur því verið fylgt eftir með veglegri útgáfu Garðyrkjuritins sem félagar fá árlega. Félagið heldur úti öflugri heimasíðu www.gardurinn.is með fréttum af félagsstarfi og fróðleik um allt er lýtur að garðyrkju. Heimasíða félagsins er einnig vettvangur til skoðanaskipta meðal félagsmanna og þar geta nýir félagar skráð sig í félagið. Kostir þess að vera félagsmaður eru margvíslegir. Plöntuskiptadagur á vorin hefur verið vinsæll dagur um land allt, skipulagðar eru garðagöngur, garðaskoðanir, fræðslufundir og námskeið. Árlega er í boði frælisti með um 1000 tegundum sem félagar hafa safnað sjálfir. Farið er í skipulagðar fræðslu- og skoðanaferðir bæði innanlands og utan. Innan félagsins eru starfræktir eftirtaldir klúbbar: rósaklúbbur, matjurtaklúbbur, sumarhúsaklúbbur, blómaskreytingaklúbbur og sá allra nýjasti er ávaxtaklúbburinn. Þá eru deildir félagsins starfandi á landsbyggðinni. Félagsskírteini veitir afslátt hjá garðplöntusölum og ýmsum öðrum fyrirtækjum. Garðyrkja er áhugamál sem stuðlar að hollri útiveru og er bæði skapandi og gefandi fyrir líkama og sál. Árangur ræktunar er farinn að setja svip á borg og bæ, aukin trjárækt gefur gott skjól fyrir aðra ræktun sem og mannfólkið. Stöðugt bætast við nýjar tegundir runna og

Mikil vakning hefur verið í alls konar ræktun á landinu, ekki síst matjurtum og nú síðast ávöxtum.

fjölærra plantna sem eiga auðveldara uppdráttar í meira skjóli. Sumar þeirra koma e.t.v. til með að henta þjóðinni betur en aðrar þegar fram í sækir, vegna hlýnandi veðurfars. Mikil vakning hefur verið í alls konar ræktun á landinu, ekki síst matjurtum og nú síðast ávöxtum. Marg-

ir vilja rækta sitt eigið grænmeti og þar sannast hið gamla máltæki að „hollur er heimafenginn baggi“. Til að styðja við matjurtaræktun hefur félagið fengið garðlönd til afnota fyrir félagsmenn á höfuðborgarsvæðinu. Félagsmenn Garðyrkjufélagsins

fylgjast vel með og margir vinna frábært brautryðjendastarf í ræktunartilraunum. Yngri félagsmenn læra af þeim sem eldri eru og reyndari, þannig miðlast þekkingin milli kynslóða. Það er því fljótt að borga sig að vera félagi. Valborg Einarsdóttir framkvæmdastjóri


F í t o n / S Í A

SÓKNARFÆRI | 13


14 | SÓKNARFÆRI

Stærsta listaverkið Rætt við Sigurð R. Ragnarsson framkvæmdastjóra hjá ÍAV sem reisir Hörpuna

„Þetta er búið að vera afar spennandi og krefjandi verkefni enda er Harpan flóknasta mannvirki sem hefur verið reist hér á landi. Mér segja fróðir menn að glerhjúpurinn utan um húsið eftir Ólaf Elíasson, HLA og Batteríið sé stærsta listaverk í heimi og það segir sína sögu,“ segir Sigurður R. Ragnarsson, framkvæmdastjóri Austurhafnarverkefnis ÍAV. Það var í apríl 2006 sem ÍAV hóf undirbúningsframkvæmdir vegna byggingar tónlistarhúss og ráðstefnumiðstöðvar við Reykjavíkurhöfn. Áður hafði verið samið um að ÍAV tæki þessa miklu framkvæmd að sér í alverktöku sem þýðir að félagið bæri ábyrgð á hönnun og byggingu hússins að öllu leyti. „Það var þó tvennt undanskilið; annars vegar hefur verkkaupi umsjón með bandarískum hljóðráðgjöfum frá fyrirtækinu Artec sem eiga að tryggja að öll hljóðhönnun standist ströngustu kröfur. Hins vegar er listamaðurinn Ólafur Elíasson ráðinn hjá verkkaupa hússins til að hanna glerhjúpinn í samvinnu við arkitekta hússins. Það listaverk mun gefa Hörpu einstakan svip og festa húsið í sessi sem kennileiti Reykjavíkur sem borg lista og menningar,“ segir Sigurður. Breytingar við hrun „Eftir að við höfðum tekið við lóðinni, rifið mannvirki sem þar voru og skipt um jarðveg undir grunni hússins, hófst uppsteypa í ársbyrjun 2007. Var unnið við bygginguna sleitulaust fram á haust örlagaársins 2008 þegar smám saman hægði á framkvæmdum vegna hrunsins. Þær

stöðvuðust svo alveg í árslok 2008 en í mars 2009 að gátum við sett aftur í gang.“ Sigurður segir að verklag allt hafi breyst þegar hafist var handa á ný. Áður hafi langflestir starfsmanna verið útlendingar en í kjölfar hrunsins hafi hlutföll snúist við og hundruð Íslendinga starfað við húsið síðan. Þá var ákveðið að teygja á verktímanum og hafa áætlanir staðist sem gera ráð fyrir að verkkaupi fái húsið afhent 7. apríl 2011. „Að jafnaði hafa hér starfað um 300 manns en nú á lokasprettinum erum við með um 650 manns við vinnu og húsinu verður skilað á tilsettum tíma. Fyrstu tónleikarnir verða í Hörpu 4. maí þegar Vladimir Ashkenazy hefur tónsprotann á loft.“ Alþjóðlegt verkefni Harpa er tæplega 30.000 fermetrar að stærð og hönnuð undir áhrifum af einstakri og tilkomumikilli náttúru Íslands, eins og segir á vefsíðu Hörpu. Þar segir og að meginhugmyndin til grundvallar byggingunni

Fjölmörgum mismunandi aðferðum er beitt af starfsmönnum Matís til að fá svör við spurningum í matvælarannsóknum og ein þeirra er svokallað skynmat. Kolbrún Sveinsdóttir, verkefnastjóri hjá Matís, lauk nýlega doktorsnámi á sviði sjávarfangs, skynmats og neytenda-

EINSTÖK Æ

UPPLIFÐU UNDUR

SCORESBYSUNDS Í 8 DAGA FERÐ Framleitt í Blokkinni - www.blokkin.is

sé að „skapa kristallað form með fjölbreyttum litum sem sóttir eru í nærliggjandi náttúru og gefur síbreytileg hughrif.“ „Það má í raun segja að bygging þessa húss sé alþjóðlegt samvinnuverkefni og allir sem að því koma hafa öðlast einstaka reynslu og verkkunnáttu sem kemur okkur til góða síðar. Hundruð innlendra og erlendra iðnaðar- og verkamanna hafa starfað hér frá upphafi, hér starfa einnig íslenskir tæknimenn, danskir arkitektar, bandarískir hljóðráðgjafar, kínverskir handverksmenn, austurrískir sérfræðingar í leikhúsbúnaði og danskir verkfræðingar frá stærstu verkfræðistofu í Norður-Evrópu, Ramböll, svo fáeinar þjóðir séu nefndar. Raunar stóðust þeir ekki kröfur okkar og hurfu frá verkinu og

réðum við til starfa sérfræðinga frá íslensku verkfræðistofunni Mannviti í staðinn,“ segir Sigurður. Mörg járn í eldi Þótt bygging Hörpunnar hafi undanfarin sex ár verið meginverkefni ÍAV hefur fyrirtækið haft ýmis önnur járn í eldi. Þannig vann Ósafl, dótturfélag ÍAV og Marti Contractors frá Sviss, að gerð Bolungarvíkurganga en um er að ræða ríflega 5 km löng jarðgöng auk byggingar veg-skála, vega og tveggja steinsteyptra brúa. Verkinu er nú lokið. Núna vinnur Ósafl að því að reisa snjóflóðvarnargarða ofan við Bolungarvík en áætlað er að í varnarvirkin fari um 400 þúsund rúmmetrar af fyllingarefni. Þá má einnig nefna að ÍAV annast byggingu álvers

Norðuráls í Helguvík en framkvæmdirnar fela í sér byggingu kerskála, aðstöðusköpun á vinnusvæðinu, jarðvinnu, uppsteypu, gerð forsteyptra eininga, stálvirki, klæðningar og ýmsan frágang. ÍAV hf., er stærsta dótturfélag Íslenskra aðalverktaka ehf. en félagið starfar á almennum verktakamarkaði. ÍAV fasteignaþjónusta ehf., tók til starfa um síðustu áramót en það félag starfar á viðhaldsmarkaði fasteigna og að verkefnum tengdum fasteignaþjónustu. Loks má nefna ÍAV námur ehf., sem tók einnig til starfa í byrjun ársins en það félag sér um rekstur á námum sem áður heyrðu undir starfssemi ÍAV. www.iav.is

Skynmatið mikilvægt

ND G R Æ NV I LN TA ÝRAFERÐ

Á S K O N N O RT U N N I H I L D I FRÁBÆR AÐSTAÐA UM BORÐ

WWW.NORDURSIGLING.IS

Sigurður R. Ragnarsson, framkvæmdastjóri hjá ÍAV: Allir þeir sem hafa starfað við Hörpuna hafa öðlast einstaka reynslu og verkkunnáttu.

BIRNA@NORDURSIGLING.IS

SÍMI: 464 7265

viðhorfa. Hún í hópi fjögurra sérfræðinga fyrirtækisins á sviði skynmats og neytenda. „Skynmat er ein mikilvægasta aðferð sem til er í dag til að meta gæði matvæla og er kerfisbundið mat á lykt, bragði, útliti og áferð matvæla. Þetta er sú mæliaðferð sem kemst næst því að túlka viðhorf neytenda matvæla,“ segir Kolbrún en skynmat er einkum notað í gæðaeftirliti, vöruþróun, rannsóknum og neytendakönnunum. Kolbrún segir að í höfuðstöðvum Matís sé mjög fullkomin aðstaða til skynmatsrannsókna: sérstök skynmatsherbergi með aðskildum básum, fullkomin lýsing og loftræsting. Einnig er góð aðstaða til að meðhöndla matvæli og undirbúa sýni og nýtist þetta mjög vel til námskeiðahalds og kennslu. „Hér hjá Matís er þjálfaður skynmatshópur en skynmatið er mikilvægur þáttur í geymsluþolsrannsóknum og vöruþróunarverkefnum innan Matís, sem og þjónustu við fyrirtæki, hvort sem er í vöruþróun eða aðstoð við uppsetningu skynmats og/eða þjálfunar fyrir fyrirtæki. Þessi aðferð við rannsóknir kemur því við sögu í mörgum verkefnum innan Matís,“ segir Kolbrún. Mikil áhersla hefur verið lögð á uppbyggingu skynmats á Matís og tengjast viðhorfs- og neytendakannanir þeirri uppbyggingu. Hluti þeirrar uppbyggingar snýr að framkvæmd rafrænna neytendakannana, sem gerir bæði framkvæmdina sjálfa sem og úrvinnslu gagna mun hraðvirkari og öruggari. Einnig hefur Matís komið sér upp hópi neytenda/heimila sem nýttur er við neytendakannanir eða svokölluðu neytendaneti (TasteNet). TasteNet er unnið í samstarfi við sambærileg

Þannig fer skynmat matvæla fram hjá Matís; kerfisbundið mat er lagt á lykt, bragð, útlit og áferð. Þessi aðferð er talin komast næst því að túlka viðhorf neytenda. Myndir: ©Odd Stefán

fyrirtæki í Noregi, Hollandi og Frakklandi. Kolbrún segir að Matís hafi aflað sér víðtækrar þekkingar og þjálfunar í framkvæmd viðhorfskannana, sem og umræðuhópavinnu með neyt-

endum og matvælaiðnaði, í innlendum jafnt sem erlendum rannsóknaverkefnum, sem og ýmsum sérverkefnum fyrir íslensk fyrirtæki. www.matis.is


SÓKNARFÆRI | 15

H V Í TA H Ú S I � / S Í A – 1 0 - 1 3 0 1

Íslenskir ostar – hreinasta afbragð


16 | SÓKNARFÆRI

80 manns hjá Maritech og hugbúnaðarlausnir seldar um allan heim:

Sérlausnirnar lykillinn að árangri Maritech „Hjá okkur starfa um 80 manns að hugbúnaðargerð og þjónustu. Þar af eru 9 í Kanada, 10 manns á Akureyri en aðrir starfa í höfuðstöðvum Maritech í Reykjavík. Í dag erum við með um 400 viðskiptavini um allan heim og okkar fólk er mikið á faraldsfæti við innleiðingu okkar lausna og aðra þá þjónustu sem viðskiptavinir og samstarfsaðilar þurfa á að halda,“ segir Jón Heiðar Pálsson, sviðsstjóri sölusviðs Maritech. Maritech er söluaðili Microsoft Dynamics NAV á Íslandi og er í fararbroddi í upplýsingatækni með sérstaka áherslu á ráðgjöf, hugbúnaðargerð og innleiðingu hugbúnaðar ásamt öflugri og persónulegri þjónustu. Kerfi Maritech eru í notkun hjá mörgum af stærri fyrirtækjum landsins en fyrirtækið býður bæði staðlaðar Microsoft Dynamics NAV lausnir auk fjölda sérlausna fyrir ís-

lenskan og alþjóðlegan markað. Maritech hefur sérhæft sig í viðskiptahugbúnaði á sviði fjármála, verslunar, sérfræðiþjónustu, sveitarfélaga, sjávarútvegs og flutninga. Maritech hefur einnig þróað lausnir, byggðar á öðrum Microsoft vörum s.s Microsoft Dynamics CRM, SharePoint, Microsoft SQL 2005/2008 og Reporting Services. Tæki til að taka réttar ákvarðanir „Sérlausnir okkar fyrir þær atvinnugreinar sem við höfum beint kastljósi okkar búnaðar að eru að mínu mati lykillinn að árangri Maritech. Við höfum einsett okkur að vera í fremstu röð í hugbúnaðarþróun fyrir t.d. sjávarútveg og sveitarfélög og síðan höfum við í seinni tíð fært okkur á fleiri svið atvinnulífsins. Þar er bæði um að ræða alþjóðleg stórfyrirtæki á borð við stoðtækjafram-

Jón Heiðar Pálsson, sviðsstjóri sölusviðs Maritech.

Maritech hefur þróað ýmsar sérlausnir, m.a. WiseFish lausnina fyrir sjávarútveg þar sem hugbúnaðurinn er aðlagaður ýmsum séráherslum í greininni.

leiðandann Össur, svo dæmi sé nefnt, og smáfyrirtæki með fáa starfsmenn. En grunnurinn hjá okkur er alltaf sá sami, þ.e. að hugbún-

aðurinn falli að þörfum notandans og sé tæki til að hafa yfirsýn og leggja grunn að réttum ákvörðunum í rekstri dag frá degi,“ segir Jón

Að njóta sólarinnar árið um kring Hin fullkomna sólstofa er staður þar sem öll fjölskyldan getur notið sólar og íslensks veðurfars alla daga ársins. Gluggar og Garðhús hafa sérhæft sig í smíði glugga, hurða, svalalokana og sólskála í 27 ár. „Við höfum smíðað og sett upp framleiðslu okkar á þúsundum staða um land allt og einnig erlendis,“ segir Valgeir Hallvarðsson framkvæmdastjóri. „Reynslan hefur sýnt að sólskálar, smíðaðir hjá okkur, standast áhlaup íslensks veðurs en allt sem við höfum gert frá upphafi er í fullu gildi í dag. Við hugum líka að því að nauðsynlegt er að geta opnað stóra renniglugga eða rennihurðir innan dyra á heitum sumardögum.“ Sérsniðið að þörfum hvers og eins „Allt sem við gerum er sniðið að aðstæðum á hverjum stað fyrir sig eftir óskum eiganda og við leiðbeinum fólki til þess að finna bestu lausnina

hverju sinni. Eftir að hafa skoðað aðstæður á staðnum og aðstoðað við teikningar og útfærslu, eru allar ein-

ingar smíðaðar í verksmiðju okkar í Garðabænum. Að smíði lokinni eru það svo sérhæfðir starfsmenn okkar

Heiðar og undirstrikar að einn helsti styrkleiki Maritech sé að lausnir fyrirtækisins byggist á kerfi hins öfluga og heimskunna framleiðanda, Microsoft. „Við höfum þannig mjög traust kerfi að byggja okkar þróun á. Þó svo að við þurfum að kaupa leyfi erlendis frá í okkar framleiðslu á hugbúnaði þá er það engu að síður þannig að sala Maritech hugbúnaðar út um allan heim er meiri en sem innflutningi nemur. Við sköpum því jákvæða stöðu fyrir þjóðarbúið hvað þetta varðar,“ segir Jón Heiðar en Maritech hefur fengið viðurkenningar frá Microsoft fyrir árangur sinn.

Viðhaldsfrítt og umhverfisvænt Sólskálarnir eru smíðaðir úr viðhaldsfríu PVC efni en hægt er að velja úr yfir 40 mismunandi litum og áferð. Hráefnið er flutt inn frá þýska fyrirtækinu Kömmerling, sem er það stærsta í heimi á þessu sviði. Það er skemmtilegt frá því að segja að allir afgangsendar og smábútar sem til falla eru sendir aftur til Þýskalands þar sem framleiðandinn endurnýtir þá og má með sanni segja að framleiðslan hér sé umhverfisvæn.

Erum framarlega á heimsvísu Jón Heiðar segir ekki tilviljun að Maritech nái árangri í hugbúnaðarsölu vítt um heim. Íslendingar tileinki sér tæknilausnir og sjái þá möguleika sem hugbúnaður skapi sem stjórntæki. „Mín reynsla er sú að við Íslendingar erum mjög framarlega í heiminum þegar kemur að því að nýta okkur hugbúnað og tölvutækni í daglegum fyrirtækjarekstri og stjórnun. Það liggur ekki hvað síst í því hve hröð útbreiðsla varð í notkun Navision hugbúnaðarins hér á landi á sínum tíma. Við höfum þróað hugbúnað á þessum grunni í um 15 ár hér á landi og höfum getið okkur gott orð um allan heim fyrir góðar lausnir á Microsoft Dynamic NAV kerfinu.“

www.solskalar.is

www.maritech.is

sem annast uppsetningu á staðnum.“ Valgeir segir fyrirtækið gera verðtilboð í smíði á einingum, uppsetningu og glerjun og bendir fólki að leita álits hjá fjölmörgum viðskiptavinum þess um land allt.

Gluggar og Garðhús hf. smíða sólskála og svalaskjól, hurðir og glugga og setja upp um land allt.

 Uppskriftir  Lopi  Prjónar  Rennilásar  Tölur


SÓKNARFÆRI | 17

Handprjónasamband Íslands

Vöruvöndun og vörugæði „Handprjónasamband Íslands er samastaður fyrir þá sem prjóna til að koma vöru sinni á framfæri. Það hefur síðan leitt af sér að við höfum lagt mikla vinnu í vöruvöndun og vörugæði þannig að verið sé að bjóða góðar og vel unnar vörur. Handprjónasamband Íslands var stofnað árið 1977 og hafði helst að markmiði að bæta hag þeirra sem höfðu drýgt tekjurnar með prjónaskap,“ segir Bryndís Eiríksdóttir framkvæmdastjóri. „Nú er þetta mest orðið tómstundastarf hjá fólki. Í dag er markmiðið meðal annars að halda á lofti íslensku ullinni en allar vörur sem fyrirtækið hefur framleitt hafa verið prjónaðar úr íslenskri ull hér á landi. Handprjónasambandið er samastaður fyrir þá sem prjóna til að koma vöru sinni á framfæri. Það hefur síðan leitt af sér að við höfum lagt mikla vinnu í vöruvöndun og vörugæði þannig að verið sé að bjóða góðar og vel unnar vörur.“ Þel og tog Handprjónasambandið er í eigu félagsmanna og eru dæmi um að sumir hafi verið með frá upphafi. Það rekur þrjár verslanir í Reykjavík; við Skólavörðustíg, Laugaveg og á Radisson Blu Hótel Sögu. „Útlendingar kaupa allt mögulegt en þó nokkur hluti þeirra kaupir peysur. Við reynum að koma með eitthvað nýtt á hverju ári en það er pressa frá viðskiptavinum sem koma kannski ár eftir ár en við reynum að minnsta kosti að skipta um liti eða koma með nýjar vörur. Fólk kemur aftur og aftur og vill gjarnan eignast lopapeysur því það hefur góða reynslu af þeim.“ Íslenska ullin samanstendur af þeli og togi og Bryndís bendir á að tiltölulega þykk peysa úr slíkri ull verði miklu léttari heldur en sambærilega þykk peysa úr annarri ull. Bryndís segir að eftir bankahrunið hafi vinsældir íslensku lopapeysunnar aukist og að ull í sauðalitunum hafi orðið vinsæl. „Sauðalitirnir eru allsráðandi eins og er. Ég veit ekki hvers vegna; ætli fólki finnist þeir ekki bara vera þjóðlegir og fallegir en þetta eru tiltölulega hlutlausir litir og ganga við marga aðra liti. Margt fólk hefur gaman af því að búa til flíkur. Þetta er ekki dýrt vegna þess að lopinn hefur verið ódýr hingað til. Þetta er þægileg tómstundaiðja og það þarf ekki annað en svolítið af lopa, prjóna og góðan stól til að sitja í.“

www.handknit.is

Bryndís Eiríksdóttir. „Þetta er ekki dýrt vegna þess að lopinn hefur verið ódýr hingað til. Þetta er þægileg tómstundaiðja og það þarf ekki annað en svolítið af lopa, prjóna og góðan stól til að sitja í.“


18 | SÓKNARFÆRI

Mynstur frá fyrri öldum

„Hlutverk Heimilisiðnaðarfélags Íslands, sem var stofnað árið 1913, er meðal annars að vernda þjóðlegan, íslenskan heimilisiðnað, auka hann og efla og vekja áhuga landsmanna á því að framleiða fallega og nytsama hluti með rætur í þjóðlegum menningararfi,“ segir Solveig Theodórsdóttir, formaður Heimilisiðnaðarfélags Íslands. Heimilisiðnaðarfélagið starfrækir Heimilisnaðarskóla, rekur verslun, efnir til námskeiða, fræðslufunda og sýninga, gefur út tímarit og handbækur og er í samstarfi við heimilisiðnaðar- og listiðnaðarsamtök víða um heim. Fjölbreytt námskeið Í Heimilisiðnaðarskólanum er boðið upp á fjölbreytt námskeið um t.d. saum á þjóðbúningum kvenna – upphlut eða peysuföt, þjóðbúninga karla, víravirki, svuntuvefnað, almennan vefnað, baldýringu, skírnarkjóla, knipl, jurtalitun, orkeringu, harðangur, jurtalitun prjón fyrir byrjendur, prjón og hekl fyrir örvhenta. Einnig er boðið upp á námskeið í að læra að gera sauðskinnsskó og prjóna íleppa og svo er námskeið í skatteringu sem er gömul, íslensk útsaumsaðferð. „Við tileinkum okkur einnig nýjungar og í vor bjóðum við upp á námskeið þar sem kennt verður hvernig eigi að endurhanna úr gömlum fötum. Síðastliðið sumar vorum við með barnanámskeið sem voru dagnámskeið og gerði það mikla lukku.“

Frá barnanámskeiði félagsins sl. sumar.

Sjónabók Heimilisiðnaðarfélagið gaf út ritið „Íslensk sjónabók“ sem Sólveig segir

að sé merkilegt. „Þar eru samankomnar 10 gamlar mynsturbækur og með því fylgir geisladiskur þar

sem hægt er að skoða öll mynstrin í tölvu.“ Í bókinni eru mynstur sem voru til dæmis notuð í útsaumi og vefnaði á 17., 18. og 19. öld og eru handritin varðveitt á Þjóðminjasafni Íslands og í safni í Danmörku. Heimilisiðnaðarfélagið gefur út fréttablað þrisvar á ári og frá árinu 1966 hefur það gefið út blaðið Hugur og hönd. Í því eru greinar um handverk og listiðnað og oft eru í blaðinu mynstur og vinnuteikningar. Sólveig segir að blaðið hafi notið mikilla vinsælda og að margir árgangar séu uppseldir. „Það hefur komið í ljós eftir hrunið hversu mikilvægt það er að geta bjargað sér og prjónað og saumað sér fatnað. Það er margfalt ódýrara að kaupa lopa og prjóna peysu heldur en að kaupa peysu í búð. Margar konur eru búnar að uppgötva þetta og nýta sér það mjög vel.

Solveig Theodórsdóttir. „Það er gefandi að vinna handverk og hefur góð áhrif á fólk.“

Það að vinna handverk hefur bætandi og læknandi áhrif á sál og líkama.“ www.heimilisidnadur.is

Rannsóknarþjónustan Sýni annast rannsóknir, ráðgjöf og fræðslu í matvælagreinum:

Vakning í grasrót matvælaframleiðslunnar hér á landi „Við skynjum mikla vakningu í grasrótinni í matvælaframleiðslu hér á landi. Það eru mjög margir að reyna fyrir sér í smáframleiðslu og

nægir þar til dæmis að nefna samtökin Beint frá býli og alla þá vakningu sem er um milliliðalaus viðskipti framleiðenda og neytenda.

Tryggðu þitt sóknarfæri með símenntun Kannaðu framboðið í námsvísi IÐUNNAR á vorönn 2011

Undirbúningur nýrrar framleiðslu matvæla skiptir miklu um árangurinn, segja matvælafræðingarnir Ólöf Hafsteinsdóttir (tv) og Valgerður Ásta Guðmundsdóttir. Mynd: LalliSig

» NÁMS- OG STARFSRÁÐGJÖF

Nauðsynlegur þáttur í slíkum verkefnum er að standa rétt að framleiðslu- og gæðamálum og þar komum við að málum með ráðgjöf, fræðslu og rannsóknir,“ segja matvælafræðingarnir Ólöf Hafsteinsdóttir og Valgerður Ásta Guðmundsdóttir hjá Rannsóknarþjónustunni Sýni.

» NÁMSKEIÐ FYRIR STJÓRNENDUR » TÖLVUNÁMSKEIÐ » TÖLVUSTUDD HÖNNUN » HÁRSNYRTINÁMSKEIÐ » BÍLGREINASVIÐ » BYGGINGA- OG MANNVIRKJASVIÐ » MATVÆLA- OG VEITINGASVIÐ » MÁLM- OG VÉLTÆKNISVIÐ » PRENTTÆKNISVIÐ

Skúlatún 2 - 105 Reykjavík Sími 590 6400 - www.idan.is

Skráning á www.idan.is idan@idan.is eða í síma 590 6400

Ráðgjöf, rannsóknir og Matvælaskóli Meginstarfssviðum Rannsóknarþjónustunnar Sýni má skipta í þrennt. Í fyrsta lagi rannsóknarstofu sem býður upp á örveru- og efnagreiningar á matvælum og fóðri. Í öðru lagi ráðgjafarþjónustu sem beint er að vinnslu og meðhöndlun matvæla, allt frá frumframleiðslu að neytanda. Þar leggur Sýni einnig mikið upp úr betri nýtingu hráefnis, bættri vinnslutækni og umbúðamerkingum. Þriðja meginstoð fyrirtækisins er fræðslustarf, m.a. um meðhöndlun matvæla, uppbyggingu gæðakerfa, góða starfshætti og svo framvegis. Fræðslustarf fyrirtækisins byggist bæði á námskeiðahaldi úti í fyrirtækjum og starfrækslu Matvælaskólans hjá Sýni, sem stofnaður var á síðasta ári. Þar eru í boði fjölbreytt

námskeið um gæðamál og meðferð matvæla og hráefna, auk námskeiða um mataræði, vellíðan í vinnu, matreiðslunámskeið og fleira. Undirbúningurinn mikilvægur „Ráðgjafarþjónusta okkar við matvælaframleiðendur er mjög fjölbreytt og eðli samkvæmt mismunandi eftir því um hvers kyns framleiðslu er að ræða. Hún getur spannað allt frá hráefnismeðhöndlun og vinnslutækni, gæðum og öryggi í framleiðsluferlinu og síðan ráðgjöf um frágang afurða, merkingar og fleira. Okkar ráðlegging til þeirra sem hafa hug á að reyna fyrir sér í nýrri framleiðslu er að leita til fagaðila, fara vandlega yfir ferlið áður en farið er af stað og tryggja þannig betur öryggi og gæði framleiðsluvara að allt sé rétt gert og samkvæmt kröfum áður en framleiðsla hefst. Það er ýmislegt spennandi að gerast í matvælaframleiðslu og nýsköpun hér á landi en þau verkefni sem best eru undirbúin fyrirfram eru líklegust til að komast best á legg. Að því viljum við stuðla með okkar starfi,“ segja matvælafræðingarnir hjá Sýni. www.syni.is


SÓKNARFÆRI | 19

Vera Þórðardóttir. „Þetta er þannig verkefni að það er verið að þróa efni sem er öðruvísi og nýtt sem er mjög spennandi.“

Tískan og tæknin Vera Þórðardóttir fatahönnuður notar meðal annars sílíkon í hönnun sína. Lady Gaga hefur klæðst flík frá henni og kjóll frá Veru er á meðal margra lítilla, svartra kjóla sem til sýnis eru í The Civic Gallery. Þar á meðal er kjóll sem Audrey Hepburn klæddist í kvikmyndinni Breakfast at Tiffany’s. „Ég er mikið fyrir áferðir og efni; kannski meira heldur en liti. Þegar ég var að hefja hugmyndavinnu mína að lokaverkefninu í Istituto Marangoni í London langaði mig að gera eitthvað öðruvísi og ákvað að prófa mig áfram með sílíkon. Ég náði að þróa tækni til að mynda sérstakan textíl og ákvað að hann skyldi spila stóran þátt í lokaverkefninu. Ég notaði líka meðal annars roð en Sjávarleður styrkti mig í því; það var æðislegt að fá svona góðan stuðning að heiman.“ Send var út fréttatilkynning um lokaverkefni nemenda og stílisti söngkonunnar Lady Gaga hafði áhuga á flíkum Veru. Um 80 hönnuðir sendu inn flíkur og var Vera ein af fimm sem valdir voru. Það varð úr að tveimur dögum eftir útskrift klæddist Lady Gaga flík eftir Veru þegar hún kom fram með Elton John á The White Tie and Tiara Ball. „Þetta var stór stund.“ Síðan hefur Vera tekið þátt í sýningunni The Lady Gaga a Gogo í París auk þess sem hún hannaði lítinn, svartan kjól sem sýndur er um þessar mundir í The Civic Gallery en þar er reifuð saga litla, svarta kjólsins frá því Coco Chanel hannaði slíkan kjól. Á sýningunni er meðal annars kjóll sem Audrey Hepburn klæddist í kvikmyndinni Breakfast at Tiff-

any’s. Þá verður ný fatalína Veru sýnd á Reykjavík Fashion Festival um næstu mánaðamót. Öðruvísi og nýtt Vera er í samstarfi við Nýsköpunarmiðstöð Íslands varðandi þróun á sílíkoninu sem notað er í flíkurnar. Hún fór nýlega með Þorsteini Inga Sigfúsyni, forstjóra Nýsköpunarmiðstöðvar, til Brussel til viðræðna við sílíkonframleiðendur þar og hefur í framhaldi af því verið boðið í viku heimsókn í verksmiðjuna til þess að kynna sér framleiðslumöguleika og hugsanlegt samstarf. „Það er verið að kanna hvaða möguleikar felast í framleiðslu á efninu. Það er gaman að tengja tækni og tísku og vinna með vísindafólki hjá Nýsköpunarmiðstöð. Þetta er þannig verkefni að það er verið að þróa efni sem er öðruvísi og nýtt sem er mjög spennandi.“ Sílikonið hefur einstaka eiginleika, meðal annars eru flíkurnar saumlausar. ,,Ég blandaði silfurþráðum og Swarovski krystöllum í efnið og fékk út textíl sem minnti mig mikið á frostið heima.“ Textíll Veru hefur vakið mikla athygli enda er um algera nýung að ræða. Samvinnan við Nýsköpunarmiðstöð og ótal tækifæri heima á Íslandi voru Veru hvatning til að flytja vinnustofu sína heim og hefur hún komið sér fyrir í Kartöflukofunum í Ártúnsbrekkunni. Vera mun opna Reykjavík Fashion Festival þann 1. apríl næstkomandi.

Hönnun Veru Þórðardóttur fatahönnuðar hefur vakið athygli víða um heim.


20 | SÓKNARFÆRI

130 þúsund plastkúlur í bílastæðahúsi Hörpu Kúluplötur eins og þær sem notaðar voru í Hörpu eru byltingarkennd nýjung á byggingamarkaðnum sem eykur notkunarmöguleika forsteyptra loftaplatna til muna.

Loftorka í Borgarnesi, framleiðir forsteyptar loftaplötur í samstarfi við Kúluplötur ehf. og undir einkaleyfi frá BubbleDeck þar sem notast er við einkaleyfisverndaða aðferð til að auka haflengd loftaplatna, bæta nýtingu gólfflatar og lofthæðar. Það er ekki v��st að almenningur geri sér grein fyrir því að stór hluti af bílastæðageymslu tónlistar- og ráðstefnuhússins Hörpu er steypt í Borgarnesi eða að í gólfum hennar eru um 130 þúsund plastkúlur. Loftorka í Borgarnesi er eitt þeirra fjölmörgu fyrirtækja sem komið hafa að byggingu tónlistarhússins en Loftorka framleiddi meðal annars 18.700 fermetra af forsteyptum kúluplötum í bílastæðageymsluna. Framleiðsluaðferðinni við þessar

forsteyptu einingar hefur verið lýst sem byltingarkenndri en hún felst í að plastkúlur, úr endurnýttu plasti, eru settar í steypumótin samkvæmt einkaleyfisverndaðri aðferð en með því léttast plöturnar um þriðjung án þess að burðarþolið skerðist. Fyrir vikið er hægt að sleppa burðarbitum eða hafa lengra á milli burðarbita og súlna og spara lofthæðir. „Þetta er ákaflega snjöll dönsk hönnun og Loftorka hefur einkarétt á framleiðslu kúluplatna hér á landi, undir danska einkaleyfinu, í samvinnu við Kúluplötur ehf.,“ segir Bergþór Ólason, fjármálastjóri Loftorku. Byrjað var að framleiða kúluplöturnar hjá Loftorku árið 2005 og hafa þær síðan verið notaðar í margar byggingar hér á landi. „Auk

Unnið að því að ganga frá bílastæðahúsi Hörpu.

Hörpu má nefna að loftaplötur í Turninum og skrifstofubyggingunni á Höfðatorgi eru úr forsteyptum kúluplötum. Sama er að segja um nýbyggingu við Glæsibæ, Urðarhvarf 6 og fleiri byggingar þar sem kúluplötur voru notaðar að hluta eða öllu leyti, eftir því sem hverri byggingu hentaði; til dæmis í Vogaskóla, Háskólatorg HÍ, Morgunblaðshúsinu við Rauðavatn, Safnaðarheimili Kársnessóknar og Norðurturninn við Smáralind svo einhverjar byggingar séu nefndar. Þar sem Norðurturninum við Smáralind hefur ekki enn verið lokað er þar tækifæri til að sjá hvernig kúluplöturnar virka uppkomnar og bera saman við aðrar lausnir,“ segir Bergþór. 40 % framleiðslunnar í Hörpu Bergþór segir að bygging tónlistarhússins hafi á tímabili skipt verulegu máli fyrir verkefnastöðu Loftorku í Borgarnesi. Þegar framleiðsla á kúluplötunum stóð sem hæst lætur nærri að um 40% af framleiðslu Loftorku hafi verið fyrir Hörpu en auk loftaplatna í bílastæðageymslu forsteypti fyrirtækið einnig ýmsar aðrar einingar eins og hljóðdempunarfleka, einingar undir áhorfendapalla, sérsmíðaðar loftaplötur, stiga o.fl. Í tengslum við jarðvinnu voru notuð steinsteypt rör í frárennslislagnir en Loftorka er eini framleiðandi slíkra röra á Íslandi. „Síðustu einingarnar fyrir tónlistarhúsið eru tiltölulega

nýfarnar úr Borgarnesi en síðustu kúluplöturnar fyrir bílastæðahúsið voru framleiddar í júlí í fyrra,“ segir Bergþór. Verkefnastaðan hjá Loftorku er þokkaleg um þessar mundir en um 50 manns vinna hjá fyrirtækinu. „Það sem torveldar reksturinn hjá okkur, eins og öðrum í byggingariðnaði hér á landi, er að sjá svo skammt fram í tímann. Fyrir vikið er talsverð óvissa og erfitt að skipuleggja starfsemina.“ Framleitt fyrir Færeyjamarkað Auk tilfallandi íbúðaverkefna segir Bergþór Loftorku nú vera að framleiða einingar í 3000 fermetra stækkun dvalarheimilis aldraðra í Borgarnesi. Þá er fyrirtækið einnig með verkefni sem tengjast stækkun álversins í Straumsvík og nýlokið er framleiðslu og flutningi á um 1400 tonnum af forsteyptum einingum fyrir fjölbýlishús í Færeyjum. „Það er nauðsynlegt að vera með allar klær úti eins og ástandið er á byggingamarkaðnum hér heima. Við byrjuðum á þessu verkefni í Færeyjum vorið 2010 og ég útiloka ekki að þar geti orðið framhald,“ segir Bergþór Ólason. www.loftorka.is www.kuluplotur.is


SÓKNARFÆRI | 21

BM Vallá:

Framsækið fyrirtæki á gömlum merg BM Vallá ehf er eitt stærsta framleiðslufyrirtækið í byggingariðnaði hér á landi. Þótt það sé e.t.v. þekktast fyrir framleiðslu á steypu, selur það einnig hellur, garðeiningar, múr og húseiningar, auk þess sem BM Vallá flytur út vikur og vörur úr vikri. Einar Einarsson er framkvæmdastjóri steypudeilar fyrirtækisins. Samheldinn kjarni „BM Vallá ehf. byggir á gömlum merg en hefur eins og langflest fyrirtæki í byggingariðnaðinum gengið í gegnum hremmingar,“ segir hann. „Mikill samdráttur er í nýbyggingum en vegna fjölbreytni félagsins er staða þess nú góð. Allt sem tengist nýbyggingum hefur nánast hrunið. Sem dæmi á nefna að steypuframleiðslan er aðeins um 20% af því sem hún var á mesta uppgangstímanum. En aðrar framleiðslugreinar, svo sem hellur og múr, hafa staðið kreppuna betur af sér.“ Vegna samdráttarins segir Einar það hafa verið óhjákvæmilegt að fækka verulega starfsfólki og margir góðir starfsmenn hafi horfið á braut, sem sé auðvitað afar sárt fyrir alla. „Eftir stendur samheldinn kjarni og margir hafa unnið hjá BM Vallá í áratugi. Eins og í flestum byggingarfyritækjunum þá standa eftir gömlu jaxlarnir og úrvalsstarfsfólkið,“ segir hann brosandi og bætir sposkur við að þessi kjarni haldi með BM Vallá eins og aðrir haldi með Manchester United! „Þeirra hugsjón er að byggja

öðrum svæðum – allt eftir því hvaða efni eru til staðar á viðkomandi stað. „Á Íslandi höfðum við fyrir tilkomu steypunnar aðeins torf og grjót til að byggja úr. Steypan þýddi því byltingu í húsagerð Íslendinga og hefur hún mun meiri þýðingu fyrir Íslendinga en flestar aðrar þjóðir,“ segir Einar en nefndir þó að íslenska veðurfarið sé harkalegt fyrir flest byggingarefni. Þess vegna þurfa þeir sem framleiða fyrir íslenskan markað að gera sína vöru sérstaklega góða því annars skemmist hún og molnar niður á mjög stuttum tíma. Gamalgróin framleiðslufyrirtæki eins og BM Vallá, sem ætli sér að lifa til framtíðar, leggi því mikla áherslu á vörugæðin. Reynt sé að byggja á gömlum gildum um góða vinnu góðs fólks en einnig leita nýrra leiða, svo sem að innleiða ISO 9000 vottun, sem þeir BM Valllármenn státa af. Einar Einarsson, framkvæmdastjóri steypudeilar BM Vallár: „Í framleiðslunni fyrir Hörpuna voru þó ítrekað slegin framleiðslumet og stærstu steyputarnir Íslandssögunnar litu dagsins ljós.“

fyrirtækið upp og framleiða góða vöru sem það getur verið hreykið af,“ segir Einar. Mörg stórverkefni Þess má geta að BM Vallá framleiddi alla steypuna í tónlistarhúsið Hörpuna en Einar segir að þrátt fyrir að það hafi verið stórverkefni á íslenskan mælikvarða hafi BM Vallá einnig unnið mörg slík stórverkefni

á undanförnum árum og nefnir hann virkjanir eins og Vatnsfellsvirkjun, álver, brýr og göng. Þá sér BM Vallá um alla steypu og einingaframleiðslu fyrir álverið í Helguvík og hefur nýlokið við steypuframleiðslu fyrir Héðinsfjarðargöng og Óshlíðargöng og þar áður forsteyptu einingarnar sem notaðar voru í álverinu á Reyðarfirði. „Í framleiðslunni fyrir Hörpuna

voru þó ítrekað slegin framleiðslumet og stærstu steyputarnir Íslandssögunnar litu dagsins ljós,“ segir Einar aðspurður um umfang verkefnisins. Hann segir steinsteypuna vera byggingarefni Íslendinga og langflestir landa okkar vilji búa í steyptu húsi. Í öðrum löndum séu það önnur efni, t.d. timbur, þar sem eru miklir skógar, leir (múrsteinn) á

Botninum náð Einar segir allt benda til að botninum sé nú náð í íslenskum byggingariðnaði. Framundan á næstu árum sé töluverð uppbygging og fjárfesting. „Mörg þau fyrirtæki sem hafa lifað þessa erfiðu tíma af standa að mörgu leyti sterkari en áður, hafa skorið burt allan óþarfa og standa því eftir með harðsnúið starfsfólk. Við erum því bjartsýn á framtíðina,“ segir Einar Einarsson að lokum. www.bmvalla.is

Í HÖRPUNA! Skrifstofuhúsgagnalínan SVEIGJA frá Axis hlaut hæstu einkunn valnefndar er sá um val á húsgögnum í Tónlistarhúsið Hörpu. Í Sveigju sameinast útlit, gæði og gott verð auk þess sem sveigjanleikinn veitir möguleika á uppröðun sem öllum hentar. Allar nánari upplýsingar í síma 535 4300

S miðjuvegur 9 • 2 0 0 Kópa v ogur • S í m i 5 3 5 4 3 0 0

0

1935-201

Íslensk hönnun og framleiðsla í 75 ár


22 | SÓKNARFÆRI

Harpa við höfnina

Gengið um sali Hörpu, hins glæsilega tónlistar- og ráðstefnuhúss sem tekið verður í notkun í vor Þessa dagana er hið glæsilega tónlistar- og ráðstefnuhús okkar Íslendinga, Harpa, að komast á lokastig og má fullyrða að fjölmargir bíða í óþreyju eftir þeirri aðstöðu sem þar skapast. Húsið er strax orðið eitt helsta kennileiti Reykjavíkur og ljóst að það mun draga að sér óskipta athygli á næstu árum og áratugum. Heimsþekktir hönnuðir Aðalhönnuðir Hörpu eru Teiknistofa Hennings Larsens (HLA) í Kaupmannahöfn og íslenska arkitektastofan Batteríið. Teiknistofa Hennings Larsens er þekkt fyrir arkitektúr og hefur hannað mörg sambærileg hús, m.a. Óperuna í Kaupmannahöfn. Batteríið arkitektar hafa unnið til fjölmargra verðlauna fyrir hönnun, þar á meðal skála Alþingis við Kirkjustræti. Ólafur Eliasson hannaði glerhjúpinn sem umlykur Hörpu í samvinnu við stofurnar tvær sem áður eru nefndar. Hugmyndin á bak við glerhjúpinn er með tilvísun í ýmis fyrirbæri úr náttúrunni og einstök birtuskilyrði landsins. Artec í New York eru hljóðhönnuðir Hörpu og alverktaki er ÍAV. Hið nýja tónlistar- og ráðstefnu-

Eldborg. Hér sést yfir aðalsal Hörpu sem rúmar allt að 1.800 gesti.

Staðreyndir um bygginguna • Henning Larsen Tegnestue teiknaði húsið.

• Búnaður og tækni af bestu gæðum.

• Ólafur Elíasson listamaður hannaði glerhjúpinn sem umlykur húsið.

• Unnið er að undirbúningi 300-400 herbergja hótels við Hörpu.

• ÍAV er alverktaki hússins.

• Í húsinu verður veitingaþjónusta, veitingastaðir, kaffihús og barir.

• Artec er hljóðhönnuður hússins.

• Byggingarlóðin er alls 6 hektarar (60.000 fermetrar).

• Harpa verður heimili Íslensku óperunnar og Sinfóníuhljómsveitar Íslands.

• Heildarbyggingarmagn er 100.000 m² ofanjarðar og 90.000 m² neðanjarðar.

• Aðalsalur tónlistar- og ráðstefnuhússins tekur 1.800 manns í sæti.

• Tónlistar- og ráðstefnuhúsið verður 43 metrar á hæð frá götu.

• Fyrsta flokks aðstaða verður fyrir allt tónlistarlíf á Íslandi.

• Botnplata hússins er um 8.000 fermetrar.

• Mikil sveigjanleiki til að taka við stórum og smáum viðburðum.

• Í bygginguna alla fara um 30.000 rúmmetrar af steypu.

• Möguleiki á að hýsa ráðstefnur, fundi og aðra viðburði.

• Um 2.500 tonn af burðarstáli fara í bygginguna og 4.000 af bendistáli.

• Mjög rúmgott sýningarsvæði verður í húsinu.


SÓKNARFÆRI | 23

hús er 28.000 m2 að stærð en við hönnun hússins var lögð áhersla á á fjölbreytileika og góða aðstöðu fyrir ýmis konar tónleika og ráðstefnur. Hægt verður að skilja að sali þannig að mismunandi starfsemi getur farið fram á sama tíma, án truflunar. Að auki verða mörg minni rými og fundarherbergi sem munu nýtast vel til funda- og ráðstefnuhalds. Langur aðdragandi Með því að Harpa verður tekin í notkun nú á vordögum rætist langur draumur tónlistarfólks og áhugamanna um tónlist hér á landi. Segja má að upphaf baráttunnar fyrir byggingu af þessu tagi hafi hafist með stofnun Samtaka um tónlistarhús árið 1983. Þá var aldarþriðjungur liðinn frá því Sinfóníuhljómsveit Íslands hélt sína fyrstu tónleika í Austurbæjarbíói en allar götur síðan hefur sveitin þurft að láta sér nægja sali kvikmyndahúsa sem heimili og höfn, lengst af Háskólabíó. Á árunum eftir 1990 komst verkefnið á skrið með aðkomu íslenska ríkisins og Reykjavíkurborgar og smám saman þroskaðist hugmyndin um sambyggt tónlistar- og ráðstefnuhús en sá háttur er hafður á víða um heim. Eftir að húsinu hafði verið valinn staður þar sem Austurbugt og Ingólfsgarður mætast, var árið 2001 efnt til hugmyndasamkeppni um skipulag Austurhafnarinnar og í framhaldi af því undirrituðu íslenska ríkið og Reykjavíkurborg samkomulag um verkefnið. Fyrirtækið Austurhöfn-TR var stofnað til að hafa umsjón með því. Efndi það fljótlega til hugmyndasamkeppni um hönnun fyrirhugaðrar byggingar sem og heildarskipulag fyrir svæðið umhverfis og áætlun um að fjármagna og reka húsið ásamt nærliggjandi hóteli. Það var svo árið 2005 sem matsnefnd Austurhafnar-TR komst að þeirri niðurstöðu að Eignarhaldsfélagið Portus væri með vænlegasta tilboðið í hönnun, byggingu og rekstur tónlistar- og ráðstefnuhúss. Var byggingafyrirtækið ÍAV ráðinn sem alverktaki og hófust framkvæmdir í ársbyrjun 2007. Þegar bakhjarlar Portusar lögðu upp laupana í kjölfar efnahagskreppunnar haustið 2008 urðu ríki og borg sammála um að halda áfram framkvæmdum við byggingu hússins og var ákveðið að Austurhöfn-TR ehf. tæki verkefnið yfir. Framkvæmdir á vegum ÍAV hafa því nær sleitulaust staðið yfir frá þeim tíma og verður Harpan formlega tekin í notkun í byrjun maí 2011. Fjórir meginsalir Tíðindamenn Sóknarfæris skoðuðu bygginguna hátt og lágt fyrir nokkru í fylgd þeirra Stefáns Hermannssonar, framkvæmdastjóra Austurhafnar, sem hefur haft umsjón með verkefninu fyrir hönd verkkaupa, Ríkharðs Kristjánssonar, hönnunarstjóra hússins, og Osbjörns Jacobsens, arkitekts og fulltrúa HLA við bygginguna. Það kom vel fram í máli þeirra að hér er um flókið og vandasamt verk að ræða og þótt gætt hafi verið ítrustu hagkvæmni við byggingu hússins er hvergi slegið af gæðakröfum. Harpa verður aðsetur Sinfóníuhljómsveitar Íslands og Íslensku óperunnar og þar verður öll umgjörð fyrir hina ýmsu tónlistarviðburði eins og best verður á kosið. Í húsinu er hágæða hljómburður sem hentar vel fyrir alla tónlist. Salir hússins eru í ýmsum stærðum og öll aðstaða mjög vönduð. Eldborg er stærsti salur Hörpu, á annarri hæð hússins. Stórt svið og hljómsveitargryfja eru í salnum og hægt er að nýta svalir bak við sviðið

Vaskir á vinnustað. Frá vinstri Ríkharður Kristjánsson hönnunarstjóri, Stefán Hermannsson, framkvæmdastjóri Austurhafnar og Osbjörn Jacobsen, arkitekt hjá HLA.

Eldborg verður stærsti og glæsilegasti tónleikasalur landsins.

Listaverk. Stálvirkið utan um Hörpu mun setja svip á bæinn.

sem hægt er stilla í ýmsum litbrigðum. Kaldalón er minnsti salurinn í Hörpu en hann hentar vel fyrir allar tegundir tónlistar sem og ráðstefnur, fundi, kvikmyndasýningar og fyrirlestra. Sæti eru föst og hallandi að sviði. Salurinn tekur allt að 195 í sæti.

Ráðstefnur. Lokahönd lögð á salinn Norðurljós sem er afar hentugur fyrir tónleika, ráðstefnur og veislur. Hann rúmar 450 manns.

og til hliðar. Eldborg rúmar um 1.600 gesti í sæti og 1.800 ef allir möguleikar eru fullnýttir. Silfurberg er ráðstefnusalur sem rúmar mest 750 manns í sæti en talsvert fleiri ef viðburður er fyrir

standandi áheyrendur. Sæti eru laus og gólfið flatt en möguleiki á að hafa þau útdraganleg og hallandi að hluta við enda salarins. Hægt er að skipta salnum í tvennt með fellivegg. Norðurljós er tónleikasalur sem

býður upp á fjölbreytta uppsetningu fyrir tónleika, ráðstefnur, veislur og aðra viðburði. Svalir eru allan hringinn í salnum og sviðið er færanlegt. Salurinn, sem rúmar 450 manns er búinn sérhönnuðum ljósabúnaði

Margvísleg önnur aðstaða Auk þessara sala er margvísleg önnur aðstaða í Hörpu fyrir stærri og minni fundi og sýningar. Frá aðalforrýminu, sem er afar svipmikið og á 1. hæð, er auðveldur aðgangur að allri starfsemi og þjónustu fyrir gesti hússins en þar munu verða upplýsingaborð, verslanir, kaffihús, miðasala og smærri fundarsalir. �� forrými hússins munu kristallaga gluggar glerhjúpsins njóta sín einstaklega vel þar sem glerhjúpurinn myndar eins konar kápu utan um bygginguna. Glerið endurvarpar ólíkri birtu eftir því hvernig ljósið fellur á og birtan í forrýminu verður þar að leiðandi síbreytileg. www.harpa.is


24 | SÓKNARFÆRI

Nýbygging Háskólans í Reykjavík var tekin í gagnið í nóvember 2010. Mannvit hafði þar umsjón með allri verkfræðihönnun.  

Orkan og iðnaðurinn fleyttu MANNVITI gegnum kreppuna Mannvit er stærsta verkfræðistofan á Íslandi og hefur að sjálfsögðu mörg járn í eldinum hérlendis og erlendis. Fyrirtækið varð að þola samdrátt í kjölfar bankahrunsins en hjólin snúast nú hraðar og það hefur náð fyrri stærð að mestu, hvort heldur horft er til fjölda starfsmanna eða veltu. Mannvit er líka með nokkur umsvif erlendis og skilgreinir Mið-Evrópu og Bretland sem helstu markaðssvæði sín. „Orkan hefur haldið okkur gangandi og fleytt okkur í gegnum samdráttarárin og eins bæði orkufrekur iðnaður og annar iðnaður. Okkur bar líka gæfa til að hafa stofnað Mannvit vel fyrir hrun með því að sameina þrjár verkfræðistofur, Hönnun hf., Verkfræðistofu Guðmundar og Kristjáns hf. og Rafhönnun hf., ná jafnvægi í rekstrinum og skapa öfluga undirstöðu til að byggja á,“ segja Sigurður St. Arnalds stjórnarformaður og Eyjólfur Árni Rafnsson forstjóri. Stór hluti af starfsemi Mannvits tengist orkugeiranum, einkum nýtingu og framleiðslu orku með jarðvarma og vatnsafli. Orkutengda starfsemin hélt sinni siglingu í meginatriðum á kreppuskeiðinu. Mannvit kemur líka að margvíslegum framkvæmdum sem teljast til innviða samfélagsins; samgöngumannvirkjum og byggingum á vegum ríkis, sveitarfélaga eða einkafélaga. Dauft hefur verið yfir þeim

hluta starfseminnar eftir hrun, enda vita allir hvernig kreppan hefur leikið ríki, sveitarfélög og fjölda einkafyrirtækja. Nánast ekkert er um nýframkvæmdir og lítið um viðhaldsverkefni. Greinileg óvissa í sjávarútvegi „Við sjáum teikn á lofti um breytingar þó hægt fari, þannig að farið verði að byggja á ný hús handa fólki og fyrirtækjum og undirbúa framkvæmdir í samgöngumálum og fleira. Vegagerð er ekki mannfrek sem slík en skilar samfélaginu arði til lengri tíma litið. Óhjákvæmilegt er að vekja athygli á að einstaka stjórnmálamenn tala um að nú sé lag til að bjóða út verkefni í samgöngum og víðar vegna þess að hægt sé að fá tilboð langt undir kostnaðarverði. Þar eru menn á hálum og þunnum ís. Engum dugar að

Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús sem tekið verður í gagnið í maí 2011. Mannvit sá um verkfræðihönnun í samvinnu við danska verkfræðifyrirtækið Ramböll.

Alltof fáir verk- og tæknifræðingar útskrifast Helmingi færri útskrifast hlutfallslega hérlendis með háskólapróf í tækni- og raunvísindagreinum en í Finnlandi, Þýskalandi og Svíþjóð. Stjórnendur Mannvits lýsa áhyggjum sínum af yfirvofandi skorti á til dæmis vélaverkfræðingum, iðnverkfræðingum, rafmagnsverkfræðingum og tæknifræðingum. „Íslensk iðnvæðing undanfarinna ára og nýsköpun kallar á að þeim fjölgi sem mennta sig

í raunvísindum en svo virðist sem skorti á grimmd eða hvatningu í umhverfi nemenda í skólakerfinu og annars staðar til að ýta þeim út í raunvísindanám,“ segja Eyjólfur Árni og Sigurður Arnalds. „Stjórnmálamenn segja gjarnan með spekingssvip: „Við þurfum nýsköpun“ en skera svo niður í háskólunum í hinu orðinu og vinna þannig gegn nýsköpun og sprotastarfsemi til

lengri tíma litið. Nýsköpun á sér aldrei stað í tómarúmi heldur á vettvangi starfandi fyrirtækja og er því meiri sem þau eru öflugri. Sprotar í atvinnulífi spretta vissulega upp hér og þar en mest kveður að nýsköpun í fyrirtækjum sem hafa efni á að setja í hana fjármuni. Aðalatriðið er því að fjölga nemum í raunvísinda- og tækninámi en fækka þeim ekki!“


SÓKNARFÆRI | 25

fá einvörðugu greiddan hluta rekstrarkostnaðar fyrirtækis síns, hvorki verktökum né öðrum. Enginn rekstur dafnar nema menn fái fyrir öllum kostnaði og rúmlega það. Þessi umræða er fráleit. Það er svo að kostnaður við hverja framkvæmd er á endanum greiddur að fullu, spurningin er bara hver gerir það. Sjávarútvegurinn hefur staðið af sér kreppuna, líkt og orkufreki iðnaðurinn. Og reyndar eru útflutningstekjur Mannvits undanfarin ár tengdar náttúruauðlindunum sem þessar greinar byggjast á, það er að segja auðlindum sjávar og orkunni. Við veitum sjávarútvegsfyrirtækjum tækniþjónustu og vitum að hjá mörgum þeirra er uppsöfnuð þörf fyrir fjárfestingu í nýjum skipum, búnaði og mannvirkjum. Augljóst er hins vegar að menn halda að sér í höndum til fjárfestinga á meðan óvissa ríkir um örlög sjálfs fiskveiðistjórnarkerfisins.“ „Útrás innanlands“ Orkufreki iðnaðurinn á Íslandi kallar á mikla, sérhæfða og stöðuga þjónustu á öllum sviðum, þar á meðal verkfræðiráðgjöf. Mannvit og næststærsta verkfræðistofa landsins, Verkís, stofnuðu sameignarfyrirtæki, HRV Engineering, til að sinna þessari þjónustu, beinlínis til að eiga möguleika í samkeppni við öfluga erlenda keppinauta á þessu sviði. Sigurður Arnalds kallar þetta „útrás innanlands“! „Örfá tæknifyrirtæki í Bandaríkjunum og Kanada eru langsterkust á sviði tækniþjónustu við áliðnaðinn í heiminum og við að hanna og byggja ný álver. Fyrirtæki i áliðnaði á Íslandi hafa beinlínis gert í því að færa þessa þjónustu á íslenskar hendur. Það byrjaði markvisst hjá ÍSAL í Straumsvík, síðan Norðuráli og loks Alcoa-Fjarðaáli. Stærsta verkefni Mannvits hér á landi núna er við svokallaða straumhækkunarframkvæmd í álverinu í Straumsvík, gegnum HRV. Hefðu Mannvit og Verkís ekki snúið saman bökum með stofnun HRV væri þetta verkefni sjálfkrafa í höndum erlendra fyrirtækja. Okkur tókst hins vegar að ná þjónustunni inn í landið.“ Næststærsta verkefni Mannvits hérlendis er Hellisheiðarvirkjun á vegum Orkuveitu Reykjavíkur, alíslensk framkvæmd og gríðarlega merkileg, tæknilega séð. Þar starfa Mannvit og Verkís saman en ekki í gegnum HRV. Þriðja stærsta verkefni Mannvits um þessar mundir telst vera þjónusta við orkufrekan iðnað, álfyrirtækin og Járnblendiverksmiðjuna á Grundartanga. „Við ætlum að halda okkar hlut í iðnaði á Íslandi og í öðrum greinum líka og veita fjölbreytta þjónustu á mörgum sviðum.“ Jarðhitaþekking skapar sérstöðu Á þensluskeiði efnahagslífsins á Íslandi var lítið um markaðsstarf erlendis á vegum Mannvits, enda höfðu stjórnendur og starfsmenn í nógu að snúast hér heima. Eftir hrun var hins vegar horft markvisst til landvinninga erlendis með því að skilgreina og forgangsraða markaðssvæðum og spýta ögn í lófana í kynningarmálum. Mannvit hefur haslað sér völl í Mið-Evrópu, fyrst og fremst í Ungverjalandi og í Þýskalandi, og er í harðri markaðssókn í Bretlandi. „Við vinnum að undirbúningi nokkurra hitaveituverkefna í MiðEvrópu og náðum reyndar þeim áfanga í byrjun árs 2011 að taka í gagnið fyrstu hitaveituna sem Mannvit hannaði og stjórnaði framkvæmdum við frá upphafi til

„Leyniverkefnið“ í Straumsvík Stærsta verkefni Mannvits á Íslandi nú um stundir er í gegnum HRV Engineering við að endurbyggja, breyta og bæta tækni og framleiðsluferli í álveri Rio Tinto Alcan í Straumsvík til að auka þar framleiðslu um 20%. Verðmiðinn á öllu þessu fjárfestingarverkefni er um 57 milljarðar króna, skv. vefsíðu álversins. Þess má geta til samanburðar að heildarkostnaður við Búðarhálsvirkjun var áætlaður 26,5 milljarðar króna þegar fyrstu

verkhlutarnir voru boðnir út í febrúar 2010. Framkvæmdirnar í Straumsvík eru þannig risavaxnar og þeim fylgir mikil innspýting í hagkerfið. Yfirgnæfandi hluti vinnunnar er á íslenskum höndum og ætla má að meira en þriðjungur framkvæmdafjárins verði eftir í landinu sem hreinar gjaldeyristekjur. Samt er þetta hálfgert leyniverkefni! Að minnsta kosti er lítið um málið fjallað í fjölmiðlum og á vettvangi stjórnmála.

Mannvit er stærsta verkfræðistofa landsins með um 360 manns í vinnu í Reykjavík og í átta öðrum starfsstöðum. Fyrirtækið er að auki með 30 starfsmenn í dótturfélögum innanlands og erlendis og aðra 20 í erlendum fyrirtækjum sem Mannvit á hluti í. Eigendur Mannvits urðu að grípa til þess ráðs að fækka starfsfólki um sem nam tíunda hverjum starfsmanni hérlendis í kjölfar efnahagshrunsins 2008 og veltan dróst saman um 25%. Nú á fyrsta fjórðungi ársins 2011 hefur fyrirtækið endurheimt fyrri styrk sinn og bæði starfsmannafjöldi og velta nálgast stöðuna fyrir hrun. Verkfræðistofurnar Mannvit og Verkís eiga saman sérhæft þekkingarfyrirtæki, HRV Engineering, sem hefur sérhæft sig í þjónustu við áliðnað og annan orkufrekan iðnað á alþjóðlegum markaði. Stofnun þessa fyrirtækis var og er forsenda þess að fá stærri verkefni fyrir t.d. áliðnaðinn. Alls eru starfandi um 1.300 manns á verkfræðistofum á Íslandi, þar af um 500 í verkefnum sem tengjast orku og orkufrekum iðnaði.

Eyjólfur Árni Rafnsson forstjóri t.v. og Sigurður St. Arnalds, stjórnarformaður Mannvits.

enda. Sú er í Ungverjalandi. Í Bretlandi erum við meðal annars í verkefnum sem tengjast metanframleiðslu. Þrátt fyrir að kröftunum sé beint að þessum hlutum Evrópu erum við á vaktinni og skyggnumst eftir álitlegum verkefnum víðar, ekki síst í Bandaríkjunum. Stjórn Obama er með á stefnuskrá að auka nýtingu jarðvarma og við höfum reyndar tekið þátt í nokkrum smærri verkefnum með bandarískum fyrirtækjum. Við höfum líka horft til nýtingar á háhita til rafmagnsframleiðslu í Síle og fylgjumst áfram með gangi mála þar,“ segir Eyjólfur Árni.

Össur Skarphéðinsson utanríkisráðherra lagði hornstein að hitaveitu í Szentlörinc í Ungverjalandi. Hér eru þeir Eyjólfur Árni forstjóri ásamt þarlendum fyrirmennum og starfsmönnum Mannvits að athöfn lokinni í júlí 2010.

Græna orkan með sífellt sterkari stöðu „Hvað höfum við fram að færa á erlendum markaði“ spyr Sigurður Arnalds og svarar sjálfur: „Orkuverkefni, einkum tengd jarðvarma. Þar erum við í sterkri stöðu. Við getum líka boðið þjónustu við vatnsaflsvirkjanir en sá markaður er erfiðari vegna þess að svo mörg fyrirtæki róa á sömu mið. Í þriðja lagi bjóðum við sérhæfða þjónustu við álfyrirtæki í gegnum HRV Engineering. Stærsta erlenda verkefnið í þeim efnum til þessa var endurbygging álversins í Sundsvall í Svíþjóð.“ Græn orka fær sífellt sterkari stöðu í heiminum og sú staðreynd skapar Mannviti tækifæri. Aðildarríki Evrópusambandsins eiga til dæmis að uppfylla svonefnd 20-2020 markmið ESB fyrir 2020: að

draga úr losun gróðurhúsalofttegunda um 20%, auka hlutfall endurnýjanlegrar orku í 20% og bæta orkunýtni um 20%. „Þarna eru sóknarfæri sem við hyggjumst nýta og stækka um leið fyrirtækið,“ segir Eyjólfur Árni. „Alþjóðlega efnahagskreppan hefur vissulega tafið fyrir en efnahagsbati er hafinn og rétt er fyrir Íslendinga að gera sér grein fyrir því að þeir hafa sloppið lygilega vel, þrátt fyrir allt! Ástæðan er fyrst og fremst sú að við eigum þessar gífurlega mikilvægu auðlindir, orkuna og fiskinn í sjónum, og öflug íslensk fyrirtæki sem á þessum auðlindum byggja starfsemi sína og rekstur. Vöxtur og viðgangur Mannlífs og margra annarra íslenskra fyrirtækja er í raun af þessum rótum líka. Við megum ekki gleyma því að forsenda þess að á Íslandi er öflugt og gott mannlíf er að við nýtum auðlindir okkar, hvort sem er til sjávar eða sveita, til uppbyggingar í sjávarútvegi, orkunýtingu, iðnaði, ferðaþjónustu og landbúnaði. Án útflutnings, og þar með gjaldeyristekna, væri hér fábrotið atvinnulíf og fátæklegri menningarstarfsemi.“ www.mannvit.is


26 | SÓKNARFÆRI

Norðursigling á Húsavík býður nýjung í ferðaþjónustunni í sumar:

Skútusigling um Scoresbysund Norðursigling á Húsavík mun í fyrsta sinn í ágúst í sumar bjóða upp á skútusiglingar um Scoresbysund á Grænlandi. Óhætt er að segja að Scoresbysund sé kyngimögnuð veröld í næsta nágrenni Íslands, norðlægasta byggðin á austurströnd

Grænlands og jafnframt ein sú allra frumstæðasta. „Við höfum smám saman fjölgað í bátaflota okkar og erum m.a. komin með tvær skútur, sem gerir okkur kleift að huga að fleiri möguleikum í ferðum. Meðal þess sem við bjóðum

í sumar verður tveggja daga ævintýrasigling á annarri skonnortunni þar sem við siglum frá Húsavík, förum í land í Flatey og siglum síðan til Grímseyjar. Þetta er ferð sem býður upp á stórbrotna náttúruskoðun, miðnætursól, hvalaskoðun, fugla-

Það fer vel um gesti í skonnortunni Hildi sem að siglir við Grænlandsstrndur í sumar.

skoðun og ekki síður innsýn í skútusiglingar,“ segir Heimir Harðarson hjá Norðursiglingu.

Akkerum kastað við tilkomumikinn borgarísjaka við Grænland.

Flúðir

Ný matarsmiðja opnuð Ný starfsstöð Matís var opnuð á Flúðum nú í marsmánuði og er sú áttunda utan höfuðstöðvanna í Reykjavík. Um er að ræða svokallaða matarsmiðju en smiðjur sem þessar hefur Matís byggt upp með góðum árangri á Höfn í Hornafirði og á Egilsstöðum. Matarsmiðjan á Flúðum er í hjarta íslenskrar grænmetisframleiðslu og verður áhersla lögð á samvinnu í verkefnum á því sviði. Sveitarfélögin í uppsveitum Árnessýslu standa að stofnun matarsmiðjunnar á Flúðum ásamt Matís en einnig koma Atvinnuþróunarfélag Suðurlands og Háskólafélag Suðurlands að verkefninu. Síðast en ekki síst er verkefninu hrint í framkvæmd með góðum vilja og stuðningi garðyrkjubænda á svæðinu. Líkt og í öðrum matarsmiðjum Matís er ætlunin að bjóða áhugasömum aðilum um vinnslu á matvörum heima í héraði upp á ráðgjöf og aðstöðu til að þróa vörur í markaðshæft form. Eins og áður segir er mikil áhersla lögð á grænmeti og korn, en um 80% af allri grænmetisframleiðslu landsins er á Suðurlandi. Ljóst er að miklir þróunar- og nýsköpunarmöguleikar eru í þessari framleiðslu, til dæmis hvað varðar nýtingu á afurðum sem falla til í hefðbundinni grænmetisframleiðslu og á grænmeti sem ekki selst, til að mynda í framleiðslutoppum og þegar lengra kemur fram á haustið. Því er horft til þess að bjóða upp á aðstöðu í matarsmiðjunni á Flúðum til

Vilberg Tryggvason, starfsmaður Matarsmiðjunnar á Flúðum, í gróðurhúsinu. Grænmetið mun leika stórt hlutverk í starfsemi nýju matarsmiðjunnar.

að þróa vörur sem byggjast á geymsluaðferðum á grænmeti, svo sem frystingu, þurrkun, niðursuðu og svo framvegis. Með öðrum orðum fullvinnslu á grænmeti. Auk þess að vinna að ýmsum garðyrkjutengdum verkefnum mun matarsmiðjan á Flúðum aðstoða alla þá aðila sem vilja þróa framleiðslu á matvælum til beinnar sölu heima í héraði. Bæði fer saman öflug matvælaframleiðsla á Suðurlandi og eitt af fjölsóttustu ferðamannasvæðum landins og því horfir Matís til þess að geta stutt aðila í héraðinu til að nýta tækifæri til beinnar sölu enn frekar. Ennfremur er ætlunin að efla námskeiðahald og starfsmenntun

meðal grænmetisframleiðenda og styrkja þannig nýliðun í greininni. Hugmyndin er um að bjóða í matarsmiðjunni upp á námskeið á háskólastigi í vinnslu á grænmeti og höfða þannig til háskólafólks um að vinna sín lokaverkefni á Flúðum. Þá eru einnig hugmyndir um að flétta ýmsa menningartengda þætti inn í þetta fræðsluhlutverk matarsmiðjunnar en almennt er markmiðið að tilkoma matarsmiðju Matís á Flúðum stuðli að eflingu matarmenningar Suðurlands. Starfsmaður matarsmiðjunnar á Flúðum er Vilberg Tryggvason. www.matis.is

Ótrúleg veröld í Scoresbysundi Hápunktur sumarsins í skútuferðum Norðursiglingar verða hins vegar þrjár vikuferðir um Scoresbysund á Grænlandi. Þær verða í boði í ágústmánuði, strax og lagnaðarís er bráðnaður í sundinu. Síðastliðið haust fóru starfsmenn Norðursiglingar á skútunni Hildi norður í Scoresbysund en segja má að þá sé siglt beint í norður frá Húsavík - um 500 kílómetra leið yfir Grænlandssundið. Í framhaldi af þessari ferð var ákveðið að bjóða í sumar upp á ferðir um sundið og verður fyrirkomulagið þannig að farþegarnir fljúga frá Reykjavík norður að Scoresbysundi þar sem skonnortan Hildur bíður þeirra. Síðan er farið um borð og við tekur sigling inn sundið innan um borgarísjaka og ótrúlega náttúruveröld. Gist er um borð í skútunni en auk starfsmanna Norðursiglingar áhafnar Hildar, skipstjóra, vélstjóra og kokks er einnig grænlenskur fararstjóri með í för. Innifalið í pakkanum er flug, gisting, matur og raunar þurfa gestir að hugsa um fátt annað en fatnað, myndavél og rúmgóðan minniskort í hana!

Sauðnaut og snæhérar „Byggðin í botni Scoresbysunds er sú nyrsta á austurströnd Grænlands og til marks um það er að 800 kílómetrar eru að næstu byggð á Grænlandi. Af hernaðarlegum ástæðum var byggðinni í Scoresbysundi viðhaldið á síðustu öld af Dönum en þetta er mjög frumstætt veiðimannasamfélag, ólíkt öllu öðru sem fólk hefur séð. Eftir að við tökum fólk um borð frá flugvellinum á Constable Point siglum við inn sundið og alla jafna er þar algjörlega kyrrt og fallegt veður á þessum árstíma. Fyrir augu bera miklir borgarísjakar, hamraveggir, fossar, fjöll og firðir á leiðinni inn sundið, stórbrotin veröld og falleg. Og í ferðum okkar í land fær fólk að sjá sauðnaut, snæhéra og fleira okkur framandi í náttúrunni,“ segir Heimir en í boði eru 12 farþegarými í hverri ferð. Ferðin hefst á laugardegi og næstu 5 sólarhringana er siglt um hið mikla fjarðarkerfi en síðustu tveimur nóttunum er varið við þorpið Ittoqqortoormiit. Þaðan eru farþegar síðan ferjaðir aftur á flugvöllinn á laugardegi og flogið heim til Íslands. Fyrsta ferð Norðursiglingar í Scoresbysund verður í boði þann 12. ágúst. www.nordursigling.is

Umfjöllun í Útiveru Í síðasta tölublaði ferðatímaritsins Útiveru, sem Athygli gefur út, er sagt frá leiðangri skonnortunnar Hildar frá Húsavík til Kangertittivaq eða Scoresbysunds á Grænlandi sem mun vera lengsti fjörður í heimi. Greinina skrifar Vilborg Arna Gissurardóttir og þar segir m.a.: „Hópurinn hafði ekki verið lengi á siglingu þegar miklir skruðningar hófust og áhöfnin skimaði í kringum sig, full athygli, og sá þá hvar gríðar-

stórt stykki hrundi úr einum stærðarinnar ísjaka. Nokkur tonn af ís fóru í sjóinn og flóðalda myndaðist, menn voru enn með andann á lofti þegar aðrir eins skruðningar byrjuðu, nú frá hinum endanum á jakanum og annað eins magn af ís fór í sjóinn og önnur flóðalda tók upp takt þeirrar fyrri. Þetta var mikil og sterk upplifun en náttúran var rétt að byrja að leika listir sínar þann daginn.“


SÓKNARFÆRI | 27

Húsgögn og hurðir í Hörpu „Við brugðumst við kreppunni með því að auka fjölbreytni í þjónustunni okkar og í fyrra gerðum við enn betur og keyptum fyrirtækið Sökkul og bættum þar við okkur talsverðri reynslu og þekkingu,“ segir Eyjólfur Eyjólfsson, framkvæmdastjóri Axis, sem hann á og rekur með bróður sínum, Gunnari. Fyrirtækið framleiðir eldhús- og baðinnréttingar, fataskápa, skrifstofuhúsgögn og fjölbreytt úrval innihurða sem og kerfisveggja. „Við teiknum líka innréttingar upp fyrir fólk auk þess að smíða þær og sjá um að setja þær upp. Þjónustan skiptir miklu máli í þessum efnum og íslensk fyrirtæki hafa gjarnan margt fram yfir erlend í þeim efnum, getum til að mynda brugðist hratt við ef eitthvað hefur farið úrskeiðis í mælingum.“ Harpan innréttuð Axis hefur verið önnum kafið að undanförnu við sinn hluta í Hörpunni. „Við framleiddum þar allar innihurðir en það var mikil og flókin framkvæmd því á þeim voru strangar kröfur um hljóðeinangrun, brunavarnir og aðgangsstýringakerfi. Þá lökkuðum og bæsuðum við einnig allar veggklæðningarnar í rauða salnum og framleiddum skilrúm fyrir salernin,“ segir Eyjólfur. Rósin í hnappagatinu hlýtur þó að vera sigur í útboði á skrifstofuhúsgögnum fyrir Hörpuna. „Rekstraraðili hússins stóð fyrir útboði skrifstofuhúsgagna en það var línan

Axis framleiður m.a. allar innihurðir í Hörpuna.

Eyjólfur Eyjólfsson í Axis við skrifborð úr vörulínunni Sveigju sem valin var í skrifstofur Hörpu.

okkar, Sveigja, sem varð fyrir valinu og verður því inni í Hörpunni. Við erum svolítið montin af því að vera

valin en tugir tilboða bárust og mikil áhersla var lögð á útlit og gæði. “

Samstaðan eflir hagkerfið Axis hefur upplifað margar kreppur en fyrirtækið var stofnað árið 1935 af afa núverandi eigenda. Eyjólfur segir fyrirtækið hafa lært mikið á langri ævi og hafi til að mynda nýlega staðiðst þolpróf Creditinfo og verið í hópi 177 af 32.000 íslenskum fyrirtækjum sem gerðu það. „Ég held að fólk geri sér ekki grein fyrir hversu miklu það skiptir máli hvar það eyðir peningunum sínum. Ef það kaupir af innlendum framleiðenda fer 65-70% af þeim peningum aftur í umferð í hagkerfið okkar, en ef það kaupir erlent fer jafnvel 80% af peningunum beint úr

landi,“ segir Eyjólfur og hvetur fólk til að sýna samstöðu í baráttunni við þá niðursveiflu sem hefur verið á efnahagskerfinu að undanförnu. „Bara sem dæmi að þá eru 30 starfsmenn hér auk fjölda undirverktaka þannig að peningarnir fara marga hringi í kerfinu. Að auki greiðum við 650-700.000 krónur í hita og rafmagn á mánuði og 7 milljónir í fasteignagjöld. Þetta telur allt í hagkerfinu okkar og ef við ætlum að koma því á skrið verðum við að hugsa um þessa þætti.“ www.axis.is


28 | SÓKNARFÆRI

Að breyta ógn í sóknarfæri

Heilsustofnun NLFÍ í Hveragerði breytt í sumarhótel vegna niðurskurðar á framlögum til endurhæfingarmeðferða Vegna niðurskurðar á fjárframlögum ríkisins verður Heilsustofnun Náttúrulækningafélags Íslands í Hveragerði lokað um tveggja mánaða skeið í sumar, frá 20. júní til 20. ágúst. Á meðan verður starfrækt sumarhótel í húsakynnum stofnunarinnar, en hefðbundinn rekstur verður tekinn upp að nýju í haust að loknu sumarleyfi. „Við höfðum um tvennt að velja, að grípa til víðtækra uppsagna og niðurskurðar í starfseminni til fram-

búðar eða að reyna að laga okkur að þeim þrönga fjárhagsramma sem okkur var sniðinn með því að gera hlé á störfum Heilsustofnunar í tvo mánuði og freista þess að afla tekna með því að reka í staðinn sumarhótel í húsakynnum stofnunarinnar,“ segir Ólafur Sigurðsson, framkvæmdastjóri Heilsustofnunar NLFÍ. Ólafur segir að auk hefðbundinnar hótelþjónustu sé stefnt að því að bjóða upp á spa, leirmeðferð og nudd og aðgang að sund-

laug. Í ljósi þess að nýr hópur dvalargesta kemur til sögunnar í sumar verða gerðar einhverjar breytingar á hinum hefðbundna matseðli og meðal annars bætt inn kjöti sem alla jafna er ekki á boðstólum í veitingasal Heilsustofnunarinnar. Tilraun í sumar Ingi Þór Jónsson markaðsstjóri Heilsustofnunar segir þetta í fyrsta skipti í 55 ára sögu stofnunarinnar sem hlé sé gert á rekstrinum en í

Ólafur Sigurðsson (t.v.) og Ingi Þór Jónsson segja rekstur sumarhótelsins spennandi verkefni sem muni skila dýrmætri reynslu um hvernig slíkur rekstur falli að þeirri endurhæfingastarfsemi sem fram fer á Heilsustofnun NLFÍ.

Herbergin í sumarhótelinu eru mjög mismunandi að stærð og gerð, allt frá einföldum eins manns herbergjum upp í heilar íbúðir.

staðinn fyrir að slökkva ljósin og loka í tvo mánuði ætli menn að reyna fyrir sér með heilsuferðaþjónustu í þennan stuttan tíma. Hann segir staðinn hafa upp á margt að bjóða ferðafólki sem vilji dvelja í fögru umhverfi í sveitasælunni í Hveragerði. „Það hefur verið stofnað sérstakt rekstrarfélag um hótelreksturinn og þótt þær „endurhæfingarog forvarnarmeðferðir“ sem hér eru stundaðar verði ekki í boði í sumar höldum við samt ákveðnum sérkennum Náttúrulækningafélagsins með því að bjóða upp á nudd, leirböð og sund ásamt hollum og góðum mat og aðgangi að tækjasal. Hér eru 122 herbergi af mismunandi stærðum og gerðum, allt frá einföldum eins manns herbergjum upp í heilar íbúðir ef því er að skipta,“ segir Ingi Þór. Hann segir að lögð verði áhersla á að „fólk á ferðinni“ geti komið og keypt góðan mat, nýtt gönguleiðir í nágrenninu og þjónustu sundlaugarsvæðisins. Dýrmæt reynsla Ingi segir að það hafi verið til skoðunar um nokkurt skeið að hefja heilsuferðaþjónustu í tengslum við endurhæfingar- og forvarnarstarfið á Heilsustofnun NLFÍ. „Sú ákvörðun að fara út í hótelrekstur í sumar ber hins vegar að með allt öðrum hætti

en við höfðum hugsað okkur en segir ekki einhvers staðar að neyðin kenni naktri konu að spinna? Þetta er hins vegar spennandi verkefni sem við munum hella okkur út í af fullum krafti. Í sumar öðlumst við dýrmæta reynslu sem gerir okkur kleift að meta hvernig rekstur sem þessi fellur að þeirri endurhæfingarstarfsemi sem hér fer fram,“ segir Ingi Þór. Ólafur telur það mikil mistök hjá stjórnvöldum að skera niður framlög til Heilsustofnunar NLFÍ. Þangað sækja árlega um 2000 manns alls staðar af að landinu endurhæfingu og heilsueflingu og í dag eru um 700 manns á biðlista eftir því að komast í meðferð. Hann bendir á að það hafi verið reiknað út að hver króna, sem varið er í endurhæfingu, skili sér áttfalt til baka í samfélagið. Þess vegna sé óskiljanlegt að ekki sé lögð meiri áhersla á endurhæfingu og fyrirbyggjandi heilsueflingu í íslenska heilbrigðiskerfinu. „Ég held að það skorti talsvert á að þeir sem reka heilbrigðiskerfið átti sig á að oft er hægt að koma í veg fyrir að fólk lendi í bráðaþjónustu þar sem hver dagur kostar tugi þúsunda króna með því að nýta úrræði eins og þau sem við bjóðum upp á þar sem hver dagur kostar ríkið um 14 þúsund krónur.“ 100 milljóna króna niðurskurður Árið 2007 var gengið frá fimm ára samningi Heilsustofnunar NLFÍ og ríkisins um kaup heilbrigðisyfirvalda á þjónustu stofnunarinnar. Samkvæmt framreiknuðum samningi ætti fjárveiting ríkisins til kaupa á þjónustu Heilsustofnunar í ár að vera komin í rúmar 600 milljónir króna. Ríkið hefur hins vegar ákveðið einhliða, þrátt fyrir undirritaðan samning, að skerða þetta framlag um rúmar 100 milljónir króna. Fyrst um 2% árið 2009, þá um 6,7% árið 2010 og loks um 10% fyrir árið 2011. Ólafur segir að framan af hafi skertum framlögum verið mætt með almennu aðhaldi í rekstrinum og launalækkunum en þegar tilkynnt var um 10% viðbótarniðurskurð í lok síðasta árs hafi verið ljóst að grípa þyrfti til enn róttækari aðgerða. „Til að endar nái saman erum við verið neydd til þess að víkja tímabundið til hliðar þeirri þjónustu sem við viljum veita og róa á önnur mið. Við erum ekki sátt við þetta en ætlum að gera okkar besta til breyta þessari ógnun við starfsemina í tækifæri til framtíðar. Hvort það tekst verður framtíðin að skera úr um,“ segir Ólafur Sigurðsson framkvæmdastjóri Heilsustofnunar NLFÍ, að lokum. www.hnlfi.is


SÓKNARFÆRI | 29

Al 13 á HönnunarMars Það er mikið um að vera hjá Epal um þessar mundir en auk verkefna í tengslum við hönnun og nýsköpun opnar fyrirtækið nýja verslun í Hörpunni og tekur þátt í HönnunarMars af miklu kappi. „Það má segja að við tökum þátt í þremur meginverkefnum í tilefni af HönnunarMars. Í verslun okkar í Skeifunni verður Textílfélagið með uppákomu í tengslum við hátíðina. Þemað í sýningunni verður Mynsturmergð en alls taka 17 aðilar þátt í því,“ segir Kjartan Eyjólfsson, framkvæmdastjóri Epal, og segir hönnuðina bjóða upp á fjölbreytta og spennandi sýningu á textílvörum. Áhersla á íslensk hráefni, hönnun og framleiðslu „Síðan erum við að vinna að verkefni í tengslum við Samál og Nýsköpunarmiðstöð Íslands sem heitir Al 13 þar sem við tengjum íslenska hönnuði við framleiðslufyrirtæki með það fyrir augum að vinna úr áli. Þetta er í raun framhald af verkefni sem við stofnuðum til í fyrra en þá var áherslan að vinna úr íslenskum við,“ segir Kjartan en stofnandi

Epal, Eyjólfur Pálsson, hefur verið frumkvöðull í þessum verkefnum. „Frumgerðir af vörunum eru nú tilbúnar og verða sýndar hér á HönnunarMars en vonandi munu einhverjar þeirra eiga sér framtíð og fara í almenna framleiðslu. Við viljum uppræta þessa neikvæðu ímynd sem margir hafa af álinu en hægt er að vinna mjög skemmtilega hluti úr því hér á landi sem og erlendis.“ HönnunarMars í vexti Epal mun einnig standa fyrir kynningu á mismunandi hönnuðum sem selt hafa vöru sína í versluninni. Kjartan segir íslenska hönnun vera í miklum blóma og gaman sé að eiga þátt í framgöngu hennar. „HönnunarMars vex og dafnar og í ár koma til dæmis bæði erlendir blaðamenn og innkaupaaðilar til landsins. Í framhaldi af hátíðinni í fyrra fóru tveir aðilar að selja sína hluti í Danmörku, svo það er ljóst að það getur verið mikill ávinningur fyrir íslenska hönnuði og hönnun yfir höfuð.“ www.epal.is

Kjartan Eyjólfsson er önnum kafinn í tengslum við HönnunarMars og opnun nýrrar verslunar í Hörpu um þessar mundir.

Er hundurinn þinn greindur? - www.matis.is


30 | SÓKNARFÆRI

Magni er sérlega léttur og þægilegur og hægt er að tengja stólana saman á hliðum til að mynda beinar raðir eða bekki. Hann er með fimm ára ábyrgð.

Engin tilviljun að Magni var valinn í ráðstefnusali Hörpu - segir Ingibjörg Ásta Halldórsdóttir, markaðsstjóri Pennans Húsgögnin fyrir tónlistar- og ráðstefnuhúsið Hörpu eru að meirihluta til hönnuð og framleidd á Íslandi og stór hluti þeirra er keyptur hjá Pennanum, bæði borð og stólar í ráðstefnusali hússins, borð fyrir veisluþjónustu og stólar í hvíldar- og kaffirými listamanna. „Það er engin tilviljun að okkar mati að stóllinn Magni varð fyrir valinu,“ segir Ingibjörg Ásta Halldórsdóttir, markaðsstjóri Pennans, um þá ákvörðun stjórnenda Hörpu á dögunum að festa kaup á tæplega þúsund eintök af stólnum fyrir ráðstefnusali hússins. Alíslenskur stóll „Magni, sem er bæði hannaður og framleiddur hér heima, stenst fyllilega samanburð við það besta sem býðst á alþjóðlegum markaði. Í honum sameinast mýkt, ávöl form, þægindi, léttleiki og stöflunarmöguleikar,“ segir Ingibjörg Ásta. Magni nýtist því alls staðar þar sem margir koma saman, hann er samtengjan-

Ingibjörg Ásta Halldórsdóttir er markaðsstjóri Pennans.

Magni er staflastóll, hannaður af Valdimar Harðarsyni arkitekt, og stenst fyllilega samanburð við það besta sem býðst á alþjóðlegum markaði.

legur á hliðum með fallegu og sterku áklæði Magni verður notaður bæði í ráðstefnusali Hörpu og hvíldar- og kaffirými listamanna. Stóllinn var hannaður af Valdimari Harðarsyni arkitekt og er alíslenskur, enda framleiddur í Stáliðjunni í Kópavogi og Zenus sér um bólstrun. Það er því mikið um að vera hjá framleiðendunum þessa dagana til að tryggja að öll 970 eintökin af Magna verði tilbúin fyrir opnun Hörpu í byrjun maí.

Við smíðum þínar innréttingar Í 20 ár hefur Fagus sérhæft sig í smíði glæsilegra og fjölbreyttra innréttinga og innihurða.

Við smíðum þínar innréttingar.

Sími: 483 3900

fagus@fagus.is

www.fagus.is

ARGH! 03.2011

Innréttingar frá Fagus eru allt í senn fallegar, hlaðnar þægindum og frábær vinnuaðstaða. Njóttu þess að vera í umhverfi sem er sérsniðið fyrir þig.

Mikil lyftistöng fyrir okkur „Það er mikil lyftistöng fyrir okkur hjá fyrirtækjasviði Pennans að Magni skyldi vera valinn í Hörpu og í kjölfarið höfum við vissulega orðið vör við aukinn áhuga á stólnum, bæði hér heima og erlendis,“ segir Ingibjörg Ásta og bætir við að í sýningarsölum Pennans í Hallarmúla 4

í Reykjavík og Hafnarstræti 91-93 á Akureyri sé hægt að skoða Magna og úrval annarra húsgagna. Starfsfólk Pennans sé boðið og búið að veita góða ráðgjöf og þjónustu varðandi heildarlausnir, hvort sem er fyrir stofnanir eða fyrirtæki. En það er ekki bara stóllinn Magni sem Penninn útvegar í tónlistar- og ráðstefnuhúsið Hörpu. Fundar-og skrifborðsstólar sem og borð og stólar fyrir starfsmannarými voru líka sérvalin inn í húsið. Borð í ráðstefnusalina koma frá Pennanum og eru framleidd af Kusch í Þýskalandi. Húsgögn fyrir veisluþjónustu eru einnig frá Pennanum, framleidd af Midwest Folding Company í Bandaríkjunum, og jafnframt verður stóllinn Magni notaður í veisluþjónstuna. www.penninn.is


SÓKNARFÆRI | 31

Vönduð vara og persónuleg þjónusta Rætt við eigendur GÁ húsgagna sem bjóða upp á vandaða sérsmíði „Við höfum alltaf lagt mesta áherslu á persónulega þjónustu og vandaða íslenska framleiðslu sem stenst tímans tönn. Fyrirtækið byggist á langri reynslu fagmanna sem leggja sig alla fram um að þjóna sem best viðskiptavinum sínum,“ segir Grétar Árnason, einn af þremur eigendum GÁ húsganga, Ármúla 19, Reykjavík. Í samtali við eigendur fyrirtækisins, sem eru auk Grétars þeir Erlendur Sigurðsson og Ólafur Hákonarson, kom fram að GÁ húsgögn eigi sér langa sögu en fyrirtækið var stofnsett árið 1975 sem bólstrunarfyrirtæki en síðan var verslun opnuð árið 1980. „Helstu verkefni okkar eru sérsmíði á húsgögnum og því er framleiðsla okkar alíslensk,“ segja þeir félagar og nefna að þeir hafi smíðað húsgögn í fjölda veitingahúsa og stofnanir. Þeir eigi m.a. framleiðslu á húsgögnum eftir verðlaunatillögu Helgu Sigurbjarnadóttur og Kristínar Öldu Guðmundsdóttur sem hlaut fyrstu verðlaun í hönnunarsamkeppni um húsgögn í Hörpu. „Við höfum einnig lagt mikla áherslu á sérsmíði sófa og stóla fyrir einstaklinga. Fólk kemur til okkar með tillögur og hugmyndir sínar sem við útfærum og smíðum. Við framleiðum t.d. sófa inn í ákveðin rými sem eru nákvæmlega eftir hugmyndum viðskiptavina okkar,“ segir Grétar og talar um að GÁ húsgögn séu að auka mikið hlutdeild sína í ýmis konar sérsmíði fyrir einstaklinga. „Margir eru haldnir þeim mis-

Eigendur GÁ húsgagna, þeir Grétar Árnason, Erlendur Sigurðsson og Ólafur Hákonarson.

skilningi að það sé dýrara að láta sérframleiða húsgögn en að kaupa staðlaða fjöldaframleiðslu. Það er ekki rétt – enda stöndumst við fyllilega verðsamanburð með tilliti til gæða. Við notum fyrsta flokks efni í framleiðslu okkar og áklæðin okkar eru þess eðlis að hægt er að taka þau

af og þvo þau í þvottavél auk þess sem þau eru mjög slitsterk og vönduð.“ Grétar, Erlendur og Ólafur segjast leggja mest upp úr orðspori fyrirtækisins og því sé það aðalsmerki þess að veita góða og persónulega þjónustu. „Ætli það megi ekki segja

um okkur að fólk veit hvaðan varan kemur og hver smíðar hana. Því er fullvíst að það eru ekki börn frá þróunarlöndunum sem vinna við gerð þeirra,“ segja þeir ákveðnir og nefna dæmi um fasta viðskiptavini sem koma aftur og biðja um smíði á nýjum sófa eða bólstrun á þeim gamla

eftir tuttugu ár. „Svo þykir okkur líka afar vænt um þegar afkomendur viðskiptavina okkar skipta við okkur vegna góðrar þjónustu sem foreldrar þeirra fengu.“ GÁ húsgögn taka einnig að sér að endurgera og bólstra gömul húsgögn og gera þau eins og ný. „Hér eru eingöngu fagmenn sem vinna við framleiðslu okkar en við eigendurnir erum allir menntaðir bólstrarar,“ segir Grétar. Þess má geta að GÁ húsgögn hafa séð um bólstrun í mörg þekkt veitingahús og bari landsins. „Við erum mjög stoltir af þeirri vinnu en ekki síður erum við stoltir af sérsmíðinni okkar á sófum fyrir almenning. Með því að láta sérframleiða sófa á heimilið fær fólk muni eftir sínu eigin höfði og hugmyndum og telur sig því eiga svolítið í framleiðslunni. Þannig verða húsgögnin persónulegri og meira virði í hugum eigandanna.“ Þeir félagar segjast alla tíð hafa lagt mikla rækt við fyrirtækið sitt og ekki tekið þátt í brjálsemi góðærisins með vanhugsuðum fjárfestingum. „Okkar verðmæti liggja í vandaðri framleiðslu og persónulegri þjónustu við viðskiptavini okkar. Það er okkar aðalsmerki,“ segja þeir félagar og fá sér sæti í glæsilegum hornsófa sem sannarlega er einn sinnar tegundar á landinu og þótt víða væri leitað.

ÍSLENSKA/SIA.IS ALC 54267 03/11

Fyrir umhverFið

létt, sterkt og náttúruvænt

Ál gefur okkur einstaka möguleika þegar kemur að hönnun mannvirkja. Sem byggingarefni býður það upp á nýjar leiðir við að nýta dagsbirtu og samspil ljóss og skugga. Segja má að í álinu sameinist notagildi og glæsileiki. Burðarvirki úr áli koma sér vel þegar byggingar þurfa að falla vel að umhverfinu. Slík hönnun opnar jafnframt ýmsar leiðir til bættrar orkunýtingar. Ekki má gleyma því að ál er endurvinnanlegt og hægt að byggja úr því aftur og aftur.

www.alcoa.is

www.gahusgogn.is

Fyrir samFélagið, umhverFið og komandi kynslóðir.


32 | SÓKNARFÆRI

Ætlum að metanvæða Ísland! Íslenska gámafélagið og dótturfélög þess, Vélamiðstöðin og Metanorka, ætla að metanvæða landið á næstu árum með því að breyta bílaflota landsmanna í metanbíla, hefja framleiðslu metans og opna fjöldann allan af metanáfyllingarstöðum á höfuðborgarsvæðinu og landsbyggðinni. Áfyllingarstöð verður opnuð á Suðurnesjum á næstunni. „Við erum frumkvöðlar í metanbreytingum á Íslandi, byrjuðum fyrir 3-4 árum og fengum þá í gegn nauðsynlegar lagabreytingar. Fyrir 1½ ári fórum við svo á fullt í þessar breytingar og í mars í fyrra opnuðum við nýtt 900 m² verkstæði þar sem ég og sjö aðrir starfsmenn sinnum þessum verkefnum eingöngu,“ segir Ólafur Jónsson, verkefnisstjóri metanbreytinga hjá Vélamiðstöðinni í Gufunesi.

Kútnum er gjarnan komið fyrir í farangursrúmi og/eða í stað varadekks í minni og meðalstórum bílum.

Það færist í vöxt að breyta leigubílum fyrir metan enda æ algengara að opinber fyrirtæki og borgin óski sérstaklega eftir því að fá slíkan leigubíl til þjónustu.

fyrir alla metanbíla, í Reykjavík a.m.k.

Anna ekki eftirspurn Vélamiðstöðin er að breyta 4-6 bílum að jafnaði á viku og annar engan veginn eftirspurn. Nú þegar er allt uppbókað fram í júní og var því gripið til þess ráðs á dögunum að auglýsa eftir nýju starfsfólki til að anna eftirspurn, enda æ fleiri Íslendingar sem eru nú að láta breyta bensínbílum sínum fyrir metan til að draga úr eldsneytiskostnaði. Því fylgir jafnframt sá ávinningur að bíllinn mengar mun minna en áður. „Það er hægt að breyta nánast öllum bensínbílum með beinni innspýtingu og koma metankútum fyrir annað hvort í farangursrýminu og/ eða í stað varadekks í minni og meðalstórum bílum og líka á sjálfum pallinum í pallbílum,“ segir Ólafur. Einna mest er um að menn breyti slíkum bílum, enda rúma þeir vel tankana og breytingakostnaðurinn er fljótur að skila sér í minni bensíneyðslu. 50% ódýrara eldsneyti „Menn finna fljótt muninn á því að aka um á eldsneyti sem er u.þ.b. helmingi ódýrara. Rúmmetrinn af metani samsvarar um 1,1 lítra af bensíni. Hann kostar nú 120 krónur en það samsvarar því að bensínlítrinn myndi kosta um 105 krónur,“ segir Ólafur. Breyting á stórum amerískum pallbíl borgar sig því upp á einu ári, miðað við 25-30 þúsund km akstur. Almennt má segja að svona breyting borgi sig upp á 1-1½ ári hvort sem um stærri eða minni bíl er að ræða, miðað við þennan akstur Annar ávinningur af því að skipta yfir á metan er lækkun á bif-

Ólafur Jónsson, verkefnisstjóri metanbreytinga hjá Vélamiðstöðinni,segir að einna mest sé um það að menn breyti svona amerískum pallbílum, enda rúmi þeir vel tankana eins og sjá má og breytingakostnaðurinn sé líka fljótur að skila sér með minni bensíneyðslu. Ljósm. -áþj.

reiðaskattinum, sem rukkaður er tvisvar á ári, því hann fer niður í lægsta þrep sem er 5.000 krónur í hvort skipti. Þá fá eigendur bíla sem eru yngri en sex ára endurgreidd 20% af breytingakostnaðinum en þó aldrei meira en 100.000 krónur að hámarki.

„Algengur kostnaður við metanbreytinguna er 400-450.000 krónur á minni bílum og fær eigandinn þá endurgreidd 20% af þeirri upphæð. Akkurinn er svo enn meiri ef nýjum bíl er breytt áður en hann er skráður því þá eru vörugjöld upp að 1.250.000 krónum felld niður. Það

blasir því við þegar nýr bensínbíll er keyptur að það er mun hagkvæmara að láta breyta honum fyrir metan og fá bæði niðurfelld vörugjöld og geta notað ódýrara eldsneyti en að aka bara af stað á honum óbreyttum út í umferðina,“ segir Ólafur. Ekki megi heldur gleyma því að frítt sé í stæði

Metanstöð á Suðurnesjum á næstu vikum Takmarkað framboð af metani hefur verið ein helsta hindrun metanvæðingar bílaflotans á Íslandi en þar er nú að verða breyting á. Fyrirtækið Metanorka, sem er í eigu Íslenska gámafélagsins og Keilis, opnar á næstu vikum áfyllingarstöð á Suðurnesjum og stefnir jafnframt að því að hefja metanframleiðslu á sem flestum stöðum á landinu. Jafnframt er fyrirtækið búið að sækja um lóðir fyrir fjölmargar metanáfyllingarstöðvar á höfuðborgarsvæðinu og landsbyggðinni. „Við hugsum stórt og ætlum að metanvæða Ísland með því að breyta bílum, vinna og framleiða metan og reisa áfyllingarstöðvar,“ segir Ólafur og bætir við að vonir standi til að innan 2-3ja ára verði 8-10 metanstöðvar komnar í gagnið. Hann óttast ekki að hærri álögur setji þar strik í reikninginn. Annars vegar hafi fjármálaráðherra nýlega lýst því yfir að álögur á metan yrðu ekki hækkaðar á næstu misserum. Hins vegar sjái menn hjá Metanorku fram á að framleiðslukostnaður metansins hjá þeim verði það lágur í framtíðinni að það verði viðunandi að leggja á það veggjald og virðisaukaskatt. Verðið á metani myndi samt sem áður ekki ná þeim hæðum sem bensínið er og verði í þó svo verðmunurinn yrði aðeins minni en nú er. www.gamur.is

Velkomin í Garðyrkjufélag Íslands! Skoðaðu kosti þess að vera félagi

Öflug heimasíða www.gardurinn.is

Frakkastíg 9 - 101 Reykjavík - Sími 552 7721 og 896 9922 - gardurinn@gardurinn.is


SÓKNARFÆRI | 33

Gyðja Collection

Framtíðin er björt Dömuilmurinn EFJ Eyjafjallajökull er nýjasta framleiðsla Gyðja Collection sem hefur undanfarin ár framleitt skó og ýmsa fylgihluti sem vakið hafa athygli erlendis. „Ilmvatnið er unnið úr Eyjafjallajökli en notað er vatn úr jöklinum og utan á flöskunni er hraumoli úr gosinu,“ segir Sigrún Lilja Guðjónsdóttir, framkvæmdastjóri Gyðja Collection. „Hugsunin er að konur út um allan heim geti umvafið sig orkunni úr þessu kraftmikla náttúruundri. Pælingin er líka að þetta sé minjagripur frá gosinu. Þetta er Eau de Parfum og það þýðir 7-14% hágæðailm sem endist lengi. Hann er framleiddur í Grasse í SuðurFrakklandi sem er oft kallað mekka ilmvatnsframleiðslunnar í heiminum. Við kynntum ilmvatnið fyrir jólin hér á landi og fengum mjög góð viðbrögð. Það er selt víða í verslunum, í fríhöfninni og í flugvélum Icelandair. Við erum með 100 ml glas til að byrja með en hugmyndin er svo að bjóða upp á fleiri stærðir. Við gerum síðan ráð fyrir að framleiða herrailm og eru ýmsar fleiri hugmyndir í gangi.“ Sigrún Lilja segir að næsta ilmvatnsframleiðsla sé að verða tilbúin og er stefnt að því að ilmurinn verði kynntur erlendis nánar tiltekið í Evrópu og Bandaríkjunum með vorinu.

rithöfundar tilkynningu þess efnis að bókin væri komin í metsölu hjá amazon.com og væri á toppnum á tveimur metsölulistum; Sigrún Lilja er því komin með nafnbótina metsöluhöfundur í Bandaríkjunum. „Þetta mun án efa nýtast mér í því sem ég er að gera og hjálpa mér að skapa mér nafn sem frumkvöðull.“ www.gydja.is

Sigrún Lilja Guðjónsdóttir. „Mér fannst vanta hágæðafylgihluti sem væru áberandi og í fjölbreyttum litum. Ég heillast af öllu sem er áberandi og fannst vanta slíka hluti á markaðinn.“

FLEX

skrifstofuhúsgögn

Flex skrifstofuhúsgögnin eru framúrskarandi íslensk hönnun sem uppfyllir kröfur lítilla sem stóra fyrirtækja um margvíslega möguleika í uppsetningu en ekki hvað síst létt yfirbragð og glæsilegan heildarsvip. Hönnuðir: Guðrún Margrét Ólafsdóttir og Oddgeir Þórðarson

Út um allan heim Sigrún Lilja stofnaði Gyðja Collection árið 2007 og hóf þá framleiðslu á skóm, töskum og fleiri fylgihlutum. „Mér fannst vanta hágæðafylgihluti sem væru áberandi og í fjölbreyttum litum. Ég heillast af öllu sem er áberandi og fannst vanta slíka hluti á markaðinn. Ég hafði verið að hanna fyrir sjálfa mig og mína nánustu þegar ég var yngri en fékk síðar hugmynd að fylgihlutalínu og opnaði þá vefverslun eftir tveggja ára þróun. Ég hafði yfirbygginguna litla til að halda kostnaði í lágmarki. Viðbrögðin voru góð og fyrsta línan seldist upp á þremur dögum. Ég fékk aukið sjálfstraust en tók strax þá ákvörðun að taka ekki inn mikið af utanaðkomandi fjármagni og lánum heldur byggði fyrirtækið þannig upp að það sem kom inn fór í næstu framleiðslu.“ Sigrún Lilja segist strax hafa haft erlenda markaði í huga. Gyðja er með dreifingaraðila í Bandaríkjunum, Bretlandi, Frakklandi og í Suður-Afríku. Í vor er von á nýrri skó- og fylgihlutalínu. Hópur kvikmyndastjarna á vörur frá Gyðja Collection og hafa þær sumar sést á rauða dreglinum. „Framtíðin er björt og margt spennandi framundan,“ segir Sigrún Lilja. Metsöluhöfundur ytra Sigrún Lilja er meðhöfundur bókarinnar The Next Big Thing sem kom út í Bandaríkjunum í mars. Þar er lögð áhersla á hvernig fólk í viðskiptum og frumkvöðlar geti nýtt sér tækifærin í núverandi efnhagsástandi. Bókin sló í gegn því eftir aðeins rúman sólahring í sölu fengu

Á. GUÐMUNDSSON EHF. Bæjarlind 8–10 • 201 Kópavogur • Sími 510 7300 • www.ag.is


34 | SÓKNARFÆRI

Nýsköpunarmiðstöð Íslands:

Við tengjum hugmyndir, fólk og fyrirtæki „Algengt er að fólk komi fyrst með lauslega hugmynd til okkar og vinni svo viðskiptaáætlun undir okkar handleiðslu, annað hvort á námskeiði eða á handleiðslufundum,“ segir Bjarnheiður Jóhannsdóttir, verkefnastjóri hjá Impru á Nýsköpunarmiðstöð Íslands. Starfsfólk Nýsköpunamiðstöðvar Íslands aðstoðar einstaklinga og fyrirtæki við að koma viðskiptahugmyndum í framkvæmd hvort sem þær eru enn á hugmyndastigi eða lengra á veg komnar. Hvað starfandi fyrirtæki varðar er oft um að ræða sókn á nýja markaði eða þróun á núverandi starfsemi. Boðið upp á handleiðslu „Við bjóðum upp á handleiðslu í starfsstöðvum okkar um allt land, annað hvort á staðnum eða í gegnum síma eða tölvupóst,“ segir Bjarnheiður Jóhannsdóttir verkefnastjóri. „Við leggjum áherslu á að veita upplýsingar um flest það sem tengist stofnun og rekstri fyrirtækja, til dæmis varðandi form fyrirtækja, markaðsmál, styrki og fjármögnun. Einnig er um klæðskerasaumaða aðstoð að ræða eftir eðli hverrar viðskiptahugmyndar svo sem við skrif viðskiptaáætlana, hvaða styrkjamöguleikar eru fyrir hendi og yfirlestur umsókna.“ Bjarnheiður segir að þegar viðskiptahugmynd er komin á viðeigandi stig sé fólki ráðlagt hvernig það geti leitað sér fjármagns- og samstarfsaðila. Nýsköpunarmiðstöð Íslands er fyrsta gátt frumkvöðla og fyrirtækja sem eru að leita sér að upplýsingum eða aðstoð stuðningsumhverfisins. „Til dæmis þegar fyrirtæki eru komin með skýr áform um útflutning ráðleggjum við fólki að fara til Íslandsstofu sem hefur það hlutverk að styðja við markaðssetningu erlendis.“

Fer eftir eðli verkefnis „Algengt er að fólk komi fyrst með lauslega hugmynd til okkar og vinni svo viðskiptaáætlun undir okkar handleiðslu, annað hvort á námskeiði eða á handleiðslufundum. Sumar viðskiptahugmyndanna eiga vel heima á frumkvöðlasetrum þar sem veitt er aðstaða og aðstoð við að hrinda þeim í framkvæmd. Nýsköpunarmiðstöð veitir einnig tækniráðgjöf svo sem á sviði orku og efnistækni sem getur leitt til formlegs þróunarsamstarfs. Lögð er áhersla á

að mæta þörfum fyrirtækja á hvaða lífsskeiði sem er.“ Bjarnheiður segir að hjá Nýsköpunarmiðstöð sé lögð áhersla á að tengja fólk við þekkingarsamfélagið og atvinnulífið. „Nýskapandi hugsun á sér stað allsstaðar. Áhugaverðar hugmyndir kvikna ekki síður í starfandi fyrirtækjum og hjá hinu opinbera. Við vinnum að því að tengja saman hugmyndir, fólk og fyrirtæki.“ www.impra.is

Allir geta fundið námskeið við hæfi - segir Hildur Elín Vignir, framæmdastjóri IÐUNNAR fræðsluseturs IÐAN fræðslusetur ehf. varð til við samruna fjögurra fræðslumiðstöðva í iðnaði og ferðaþjónustu vorið 2006. Um áramótin 2006/2007 bættist

síðan Fræðslumiðstöð bílgreina í hópinn. Eigendur IÐUNNAR eru Samtök iðnaðarins, Samiðn, MATVÍS, Félag bókagerðarmanna, FIT,

Hildur Elín Vignir: „Við hvetjum alla félagsmenn sem og aðra til að huga að endurmenntun sinni.“

VM, Bílgreinasambandið og Samtök ferðaþjónustunnar. IÐAN fræðslusetur er til húsa á tveimur stöðum; Skúlatúni 2 og Gylfaflöt 2 í Reykjavík. Framkvæmdastjóri IÐUNNAR er Hildur Elín Vignir.

Endurmenntun er hluti verkefni IÐUNNAR.

Íslensk framleiðsla

á stílabókum og gjafaöskjum fyrir handverksfólk

Reikningsbækur, tvær stærðir, 7mm rúður

Stílabækur, gormaðar í tveimur stærðum

Bjarnheiður Jóhannsdóttir á „handleiðslufundi“: „Við leggjum áherslu á að veita upplýsingar um flest það sem tengist stofnun og rekstri fyrirtækja, til dæmis varðandi form fyrirtækja, markaðsmál, styrki og fjármögnun.“

Verkefna- og úrklippubók, fjórir litir

Stílabækur, stórar og litlar, fjórir litir

T NÝTBLS 48

Stílabækur A4 og A5 fjórir litir

Sögubókin mín, stór og lítil

Úrval af allskonar öskjum, tilvalið fyrir handverksfókið

ATH: Höfum flutt starfsemina á Stakkahraun1 í Hafnarfirði (áður Mónuhúsið)

Reikningsbókin mín, stór og lítil, 10 mm rúður

Skrift - æfingabækur 1,2 og 3

Stakkahrauni 1 – Sími 553 8383

„Helsta hlutverk okkar er að bæta hæfni fyrirtækja og stafsmanna í þessum iðngreinum. Starfsemi okkar er tvíþætt; annars vegar endurmenntun fyrir starfsfólk okkar félagsmanna sem eru starfandi og einnig atvinnuleitendur og hins vegar að sjá um framkvæmd sveinsprófa og námssamninga, ásamt því að framkvæma raunfærnimat í þessum iðngreinum,“ segir Hildur og útskýrir að algengt sé að margir hafi mikla reynslu og þekkingu af ákveðinni iðngrein án þess að hafa iðnmenntun. „Með raunfærnismati fær fólk reynslu og þekkingu metna til námseininga og fer því inn í námið miðað við þá þekkingu og reynslu,“ segir hún og getur þess einnig að IÐAN bjóði upp á námsráðgjöf og áhugasviðskönnun – annað hvort hjá IÐUNNI eða inni í fyrirtækjunum sjálfum. Á vefsíðu IÐUNNAR má sjá fjölda námskeiða sem eru í boði og nú er komin námskrá fyrir vorönn. „Námskeið IÐUNNAR eru skemmtileg og fjölbreytt og kennarar okkar búa yfir mikill þekkingu og reynslu. Þar geta allir fundið eitthvað við sitt hæfi. Ég hvet því fólk til að hafa samband við okkur tiil að fá nánari upplýsingar. Við hvetjum alla félagsmenn sem og aðra til að huga að endurmenntun sinni og tryggja sérstöðu sína og samkeppnishæfni,“ segir Hildur og bætir við að allir geti notað þjónstu IÐUNNAR fræðsluseturs – bæði fyrirtæki sem eru aðilar að IÐUNNI sem og einstaklingar. www.idan.is


SÓKNARFÆRI | 35

Tónlistar- og ráðstefnuhúsið Harpa:

Breytilegur hljómburður Starfsmenn bandaríska fyrirtækisins Artec eru hljóðhönnuðir tónlistarog ráðstefnuhússins Hörpu. Hljóðverkfræðingar hjá Verkís hafa verið þeim til aðstoðar auk þess að koma að hljóðhönnun í ráðstefnusalnum. Nýjasta tækni var notuð við verkið. „Mesta áherslan var lögð á hljómburðinn í aðalsalnum,“ segir dr. Steindór Guðmundsson, byggingarog hljóðverkfræðingur. „Tölvulíkan var gert af salnum og prufukeyrt með breytingum þangað til menn voru ánægðir með niðurstöður sem þeir báru saman við aðra sali sem þeir hafa hannað og gert mælingar í. Það verður unnt að breyta hljómburðinum í salnum þannig að endurómur hans verði langur eða stuttur. Ómurinn er lengdur með því að auka rúmmálið í salnum en það er gert með því að opna stórar, steinsteyptar dyr inn í svokölluð ómrými sem eru við báðar hliðar salarins. Hins vegar má svo stytta óminn með því að láta sérstök ofin efni síga á keflum niður eftir veggjunum en þessi efni eru sérvalin til að soga í sig sem mest hljóð. Annað sett af þessum efnum er svo í ómrýmunum þannig að það er hægt að dempa þau líka. Hljómskjöldurinn fyrir ofan sviðið er svo stillanlegur í mismunandi hæð í tveimur hlutum sem gefur enn frekari möguleika á að breyta hljómnum. Salurinn á fyrst og fremst að hafa frábæran hljómburð fyrir hefðbundna sinfóníska tónlist. Með því að dempa salinn aðeins meira verður hann mjög góður fyrir óperuflutning og í sínum mest dempaða ham hentar hann vel fyrir rafmagnaða tónlist.“ Þreföld steypt þakplata Steindór segir að það hafi líka verið lögð áhersla á að engin truflandi hljóð berist inn í salinn, hvorki hljóð frá öðrum hlutum hússins, hljóð frá tæknibúnaði eins og loftræsingu eða hljóð að utan. „Byggingin er í tveimur hlutum austurhús og vesturhús. Aðalsalurinn er í austurhúsinu sem er slitið frá hinum húshlutanum með hljóðfúgu þannig að áhersla er lögð á að hávaði frá vesturhúsinu berist ekki yfir í austurhluta hússins. Heilmikil áhersla er lögð á hljóðeinangrun gagnvart hávaða að utan. Hávaði frá umferð kemst í gegnum glerið sem er utan á húsinu en salurinn sjálfur er steyptur þannig að hávaði frá umferð kemst ekki þangað inn. Menn

höfðu einna mestar áhyggjur af hávaða frá flugvélum en húsið er staðsett nokkurn veginn í flugstefnu norður-suðurbrautarinnar á Reykjavíkurflugvelli og flugvélar fljúga nánast beint yfir húsið. Gengið var vel frá þakinu en þrjár steyptar plötur hindra að flughávaði berist inn í aðalsalinn. Þrír aðrir salir eru í húsinu og var líka lögð áhersla á góða hljóðhönnun og hljóðeinangrun í þeim.“ www.verkis.is

Aðalsalurinn í Hörpu heitir Eldborg og rúmar allt að 1800 áheyrendur.

Kveiktu á

erunni á réttum tíma

Verkefnastjórnun

Gerð útboðsgagna

Þarfagreiningar Ástandsskýrsla Öryggi og heilbrigði

Kostnaðaráætlun Yfirferð tilboða

Gerð verksamninga Loftræsikerfi

Lýsing Viðhald Eftirlit

Útboðsgögn

Lagnakerfi

Hljóðvist

Skráningartöflur

Lýsingarráðgjöf

Reyndarteikningar Rafkerfi Eignaskiptayfirlýsingar

Orkusparnaður Mat á tilboðum

Kostnaðargát

Rekstrarráðgjöf

Verkís rekur uppruna sinn allt aftur til ársins 1932 þegar fyrsti ráðgjafarverkfræðingurinn hóf starfsemi á Íslandi. Í dag er Verkís öflugt, leiðandi íslenskt ráðgjafar- og þekkingarfyrirtæki á meginsviðum verkfræði og tengdra greina.

Dr. Steindór Guðmundsson. „Salurinn á fyrst og fremst að hafa frábæran hljómburð fyrir hefðbundna sinfóníska tónlist. Með því að dempa salinn aðeins meira verður hann mjög góður fyrir óperuflutning og í sínum mest dempaða ham hentar hann vel fyrir rafmagnaða tónlist.“

Ármúla 4 | 108 Reykjavík | 422 8000 | www.verkis.is


36 | SÓKNARFÆRI

Nú er tími fyrir viðhald húseigna – segir Hannes Gunnarsson í Trésmiðjunni Fagus

„Við látum okkur fátt óviðkomandi hvað varðar innréttingasmíði og sérsmíðum fyrir fyrirtæki, stofnanir og einstaklinga,“ segir Hannes Gunnarsson, einn eiganda Trésmiðjunnar Fagus í Þorlákshöfn. „Við tökum að okkur allar tegundir innréttingasmíði, t.d. eldhús- þvottahús- og baðinnréttingar, fataskápa, bókahillur og hurðir, svo eitthvað sé nefnt. Þá smíðum við eftir óskum viðskiptavinarins hverju sinni og í raun er það afar fjölbreytt sem við fáumst við,“ segir Hannes en aðrir eigendur trésmiðjunnar eru þeir Guðlaugur Óskar Jónsson og Gestur Sigþórsson. Alls starfa 14 manns hjá Fagus. „Við smíðum mikið fyrir viðskiptavini á höfuðbogarsvæðinu og reyndar um land allt ef því er að skipta. Við vinnum í samstarfi við arkitekta og hönnuði við nýsmíði og einnig er orðið talsvert um að fólk sé að endurnýja gamalt húsnæði og láti sérsmíða inn í það – bæði einstaklingar og fyrirtæki,“ segir Hannes og kveðst hafa ákveðnar hugmyndir um hvernig mætti minnka atvinnuleysi iðnaðarmanna. „Stjórnvöld ættu að íhuga að endurgreiða fólki allan virðisaukaskatt af efni og vinnu vegna viðhalds húsnæðis eða allavega að stórum hluta. Þannig myndu margir iðnaðarmenn, sem eru á atvinnuleysisbótum, fá atvinnu og um leið fengi ríkið tekjuskatt og sveitarfélögin útsvar af þeirri vinnu og ríkið slyppi við að greiða atvinnuleysisbæturnar. Þetta myndi að líkindum verða allra hag-

ur; hið opinbera skipti á virðisaukaskatti og greiðslu atvinnuleysisbóta, fjöldi fólks fengi vinnu við hæfi og margir sæju sér fært að endurnýja hýbýli sýn og húsakost en það er nokkuð sem ekki hefur verið hugað að á undaförnum árum eins og þörf hefði verið á.“ Hannes telur íslenska innréttingasmíði fyllilega standast samanburð við innflutning og vel það – enda fái fólk vandaða smíði eftir eigin höfði og oft sé erfitt að fá fjöldaframleiddar innréttingaeiningar til þess að passa inn í það rými sem innrétta á. Fagus gerir tilboð án skuldbindinga í verkefnin og afhendingartím-

Hannes Gunnarsson, einn eiganda Trésmiðjunnar Fagus í Þorlákshöfn.

inn er 6-8 vikur. „Nú ætti fólk að nota tímann til að endurnýja hjá sér þar sem auðveldara er að fá iðnaðarmenn til starfa en áður. Fyrir þremur árum var slegist um hvern iðnað-

armann en nú er staðan því miður önnur eins og tölur um atvinnuleysi bera með sér. Það er því allt sem mælir með því að vinda sér í endurbætur á húsnæði,“ segir Hannes í

Trésmiðjunni Fagus og lofar góðri þjónustu og vandaðri vinnu. www.fagus.is

Jurtir skipa stóran sess Urtasmiðjan á Svalbarðsströnd var stofnuð fyrir 20 árum með að markmiði að framleiða hreinar náttúrulegar húðvörur án allra kemísku aukaefnana sem margar snyrtivörur innihalda. Fyrirtækið framleiðir um 20 vörutegundir; krem, smyrsli, salva, húð- og nuddolíur. Margar þeirra eru orðnar mjög þekkar fyrir góða virkni. Hráefnið undirstaðan „Hráefnið er jú grunnurinn hjá okkur og undirstaða vörunnar og ræður

gæðum hennar. Allt hráefni í vörum Urtasmiðjunnar er viðurkennt og vottað lífrænt af viðurkenndum vottunarfyrirtækjum. Sú vottun er mjög mikilsmetinn gæðastimpill sem tryggir gæði og hreinleika vörunnar,“ segir Gígja Kj. Kvam, framkvæmdastjóri Urtasmiðjunnar. „Jurtirnar skipa stóran sess í framleiðslunni hjá okkur því það eru þær sem ráða mestu um hvaða áhrif eða virkni varan hefur. Við söfnum þeim hér á norðausturhorni landsins þar sem þær vaxa villtar út í nátt-

Ísloft Blikk og Stálsmiðja ehf. Við sinnum allri almennri blikksmíðavinnu: - Loftræsikerfi fyrir fyrirtæki, samkomuhús, heimili og fl. - Útloftun frá baðherbergjum og eldhúsum. - Klæðningar húsa. - Þakklæðning og þakrennur. - Almennri þjónustu loftræsikerfa.

Pokasíur

Vörurnar frá Urtasmiðjunni eru þessa dagana að fá nýtt útlit, komnar í nýjar dósir og flöskur með nýjum miðum og merkingum
.

Eigum til á lager: - Lagnar efni fyrir loftræsingar. - Loftsíur í flest öll loftræsikerfi ásamt fitusíum. - Viftur, blásara og fl. - Veðurhlífar. - Eldvarnarhurðar. - Vatnshitablásara 12, 18, 24 og 36kW.

Tökum að okkur sérsmíði t.d.

Fitusíur

- Eldhúsháfa fyrir atvinnueldhús

Bíldshöfða 12 - 110 Reykjavík Sími 587 6666 www.isloft.is

Vatnshitablásar 12, 18, 24 og 36kW.

úrunni. Í stað rotvarnaefnisins Paraben, sem er mjög umdeilt vegna varhugaverðra aukaverkana, notum við lífrænt rotvarnarefni og einnig lífræna þráavörn, við notum ekki parafínolíur eða afurðir, unnar úr jarðolíum heldur hreinar lífrænar jurtaolíur.“ . Fjölmargar jurtir „Þar sem við erum að framleiða húðvörur og snyrtivörur veljum við jurtir sem virka sérstaklega vel fyrir húðina, eru græðandi, bólgueyðandi, sviða- og kláðastillandi og sveppaeyðandi. Má þar t.d. nefna blágresi, blóðberg, gulmöðru, fjallagrös, rauðsmára og vallhumal. Auk þessa notum við jurtir sem ekki eru taldar til okkar íslensku jurta, m.a.

morgunfrú, kamillu, hafþyrni, lofnarblóm, rósmarín og arniku. Margar nuddstofur nota nuddolíurnar okkar á vöðvabólgur, verki og stirðleika í liðum og höfum við fengið lofsamleg meðmæli frá nuddurum og nuddþegum. Fótameðferðastofur gefa okkur frábær ummæli fyrir góða virkni af Fótasalvanum og síðast en ekki síst hefur Græðismyrslið okkar sýnt ótrúlega virkni, flýtt fyrir að græða sár, ör, ýmis útbrot, gyllinæð og slæm brunasár.“ Vörur Urtasmiðjunnar fást í öllum helstu heilsu og náttúruvöruverslunum og á nokkrum ferðamannaverslunum. www.urtasmidjan.is


SÓKNARFÆRI | 37

Íslensk framleiðsla

Sölustaðir: Hagkaup · Krónan · Fjarðarkaup

Hallgerður Kata Óðinsdóttir smíðar úr járni og nemur arkitektúr við LHÍ.

Járnsmiðja Óðins

Hönnun í járni

www.purityherbs.is

Engin Paraben

Það eru ekki sérlega algengt að konur smíði úr járni en Hallgerður Kata Óðinsdóttir hefur góða reynslu af því starfi sem leiddi hana yfir í nám í arkitektúr í Listaháskóla Íslands. „Ég vann hjá foreldrum mínum í Járnsmiðju Óðins í tæp fjögur ár, bæði með skóla og í fullri vinnu. Þá má segja að áhuginn á hönnun og arkitektúr hafi vaknað,“ segir Kata. Segja má með sanni að Járnsmiðja Óðins sé fjölskyldufyrirtæki því þar vinnur nú bróðir hennar auk foreldranna sem stofnuðu fyrirtækið árið 1986. „Þegar ég var yngri hafði ég áhuga á hönnun en það má segja að vinnan í kringum járnið hafi ýtt undir hann. Ég vann að mestu leyti á gólfinu með strákunum sem kenndu mér á allar vélar. Nú geng ég í hvaða verk sem er og hef smíðað allt frá handriðum og stigum niður í smæstu hluti.“ Smíðar og hannar fyrir heimilið „Eitt árið gerði ég fiðrildasnaga í jólagjöf fyrir mömmu og pabba en í kjölfarið hef ég smíðað mikið inn til mín. Mig langaði til að mynda í arin en þeir voru svo dýrir svo ég tók mig bara til og smíðaði einn slíkan,“ segir Kata og segir járnsmíðina góðan undirbúning fyrir núverandi nám sitt. „Ég fór í fyrst í Tækniskólann í undirbúningsnám til að safna efni í möppu en ég var þegar með stúdentspróf af náttúrufræðibraut. Ég fann það strax hvað ég átti auðvelt með að sjá hluti fyrir mér þegar ég var að teikna upp hluti í þrívídd en ég hef unnið svo mikið með teikningum í járnsmiðjunni. Ég kláraði svo möppuna mína þar og sótti svo um í LHÍ síðastliðið vor og komst þar inn. Ég stefni á að nýta mér þekkingu mína í járnsmíði í arkitektúrnum en það er sérlega skemmtilegt efni að vinna með!“

Hreinar íslenskar náttúrulegar andlitsvörur fyrir alla fjölskylduna

VELJUM ÍSLENSKT! Þú færð vörurnar frá Purity Herbs í Blómaval, Heilsuhúsunum, Heilsubúðinni Hafnarfirði, Maður lifandi, Fræinu í Fjarðarkaupum, K.S. Varmahlíð, Hofi Akureyri, ýmsum ferðamannastöðum og apótekum um allt land.

www.jso.is Purity Herbs · Furuvellum 5 · 600 Akureyri

Andlitslína A4.indd 1

sími 462 3028 · info@purityherbs.is

3/21/11 8:57 PM


38 | SÓKNARFÆRI

Mikill virðisauki í kringum áliðnað í Kanada

Rannsókn á hagrænum áhrifum áliðnaðar í Kanada sýnir að mun fleiri smá og meðalstór fyrirtæki þjónusta álframleiðendur þar í landi en reiknað hafði verið með og mörg þessara fyrirtækja selja nú sérhæfðar vörur og þjónustu til álfyrirtækja víða um heim. Sérhæfð fyrirtæki fyrir áliðnaðinn hafa einnig litið dagsins ljós hérlendis og leitt til enn frekari þjóðhagslegs ávinnings af greininni sem á undanförnum árum hefur orðið ein af undirstöðuatvinnugreinum Íslands. Helstu niðurstöður kanadísku rannsóknanna voru kynntar á morgunverðarfundi sem Samtök álframleiðenda – Samál – stóðu fyrir á dögunum. Kom þar m.a. fram að 10 álver eru starfandi í Kanada, flest reist upp úr 1980 og væntu margir

Frummælendurnir, Þorsteinn Víglundsson og Jean Matuszewski, forstjóri kanadíska rannsóknaryfirtækisins EB Data.

Fróðleikur um ál Á árunum 1990-2009 minnkaði útblástur gróðurhúsaloftegunda frá áliðnaði hér á landi um 75% á hvert framleitt tonn. Árið 1900 voru framleidd 8 þúsund tonn af áli í heiminum. Árið 1950 voru framleiddar um tvær milljónir tonna en árið 2009 var heimsframleiðslan komin í 40 milljónir tonna af áli. Áætlað er að árleg frumframleiðsla áls verði 60 milljónir tonna árið 2030. Fundist hafa kerbrot í Asíu frá því 5000 árum fyrir Kristsburð, gerð úr efnasamböndum leirs og áls. www.samal.is

Myndir:-áþj

arþess að í framhaldinu myndi þar byggjast upp umtalsverð þjónustustarfsemi s.s. framleiðsla tengd bílaiðnaði, umbúðaiðnað o.fl. Þegar þessi þróun lét á sér standa, m.a. vegna fjarlægðar frá stærri mörkuðum, olli það vonbrigðum. Hagræn úttekt sýnir hins vegar að uppbygging afleiddrar starfsemi af áliðnaðinum er mun betur stödd í Kanada því hátt í 5.000 smá og meðalsmá fyrirtæki eru að þjónusta álverin, mörg hver á mjög sérhæfðan hátt. Sum fyrirtækjanna halda sig eingöngu við heimamarkaðinn en önnur hafa þróað vörur sínar og þjónustu enn frekar og flytja nú einnig vörur sínar út til álvera í öðrum löndum. Langtímahugsun er lykilatriði „Þolinmæði og langtímahugsun er lykilatriði,“ sagði gestafyrirlesarinn Jean Matuszewski, forstjóri kanadíska rannsóknaryfirtækisins EB Data, um reynslu Kanadamanna af uppbyggingu áliðnaðar. Hann vísaði einnig til uppbyggingar klasa eða

Um 70 gestir sóttu fyrsta morgunverðarfund Samáls á Hótel Nordica þar sem hagræn áhrif áliðnaðar voru til umfjöllunar.

„iðngarðs“ í tengslum við áliðnaðinn í Kanada máli sínu til stuðnings. Sú starfsemi hefði byggst mjög hægt upp en aldarfjórðungi seinna væri hann í hópi helstu raforkukrefjandi iðngarða í heiminum. Framkvæmdastjóri Samáls, Þorsteinn Víglundsson, fjallaði um þau stakkaskipti sem áliðnaðurinn á Íslandi hefði farið í gegnum á undanförnum árum og væri nú svo komið að hann væri einn af þremur grunnatvinnuvegum þjóðarinnar.

fridaskart.is

„Slétt og brugðið“

íslensk hönnun og handverk

Strandgötu 43 | Hafnarfirði

Flytja úr til álvera í 19 löndum Eins og í Kanada á sér hér stað klasamyndun í kringum áliðnaðinn eftir að álverunum fjölgaði. Nefndi Þorsteinn sem dæmi Vélaverkstæði Hjalta Einarssonar, sem væri sérhæft fyrirtæki í framleiðslu vélbúnaðar fyrir álver. Þar starfa 300 manns og þjónar fyrirtækið öllum álverunum þremur auk þess sem það flytur út vörur sínar til álvera í 19 löndum. Annar slíkur klasi er HRV – samstarfsvettvangur innlendra verkfræðistofa, í tengslum við orkuiðnað og stóriðju og einnig nefndi hann EFLU verkfræðistofu sem unnið

hefur að verkefnum fyrir tugi álvera erlendis. Taldi Þorsteinn víst að enn frekari þróun í þessa veru gæti orðið á Íslandi á næstu árum. Hann vék einnig að gagnrýni sem fram hefði komið hérlendis um skort á úrvinnslu úr áli og benti á að þar réði fjarlægð frá mörkuðum og launakostnaður miklu en raforkuverð væri hins vegar sjaldnast ráðandi þáttur. Hér hefðu álverin hins vegar lagt aukna áherslu á virðisaukandi vörur, s.s. boltaframleiðslu í Straumsvík og víra- og melmisframleiðslu á Reyðarfirði, en aukins áhuga gætti nú á frekari úrvinnslu. Þrjú slík verkefni væru nú til skoðunar og m.a. unnið að gerð hagkvæmniskýrslu í samstarfi við Fjárfestingastofu. www.samal.is


SÓKNARFÆRI | 39


40 | SÓKNARFÆRI

Íslenska skyrið slær í gegn í Noregi „Viðtökur Norðmanna við íslenska skyrinu hafa verið ævintýralegar góðar. Við gerum ráð fyrir að þeir muni framleiða og selja 10-12 milljón dósir af skyri á þessu ári fyrir um 3 milljarða íslenskra króna,“ segir Jón Axel Pétursson framkvæmdastjóri sölu- og markaðssviðs MS. Það er mjólkurfyrirtækið Q, dótturfyrirtæki Kavli á Norðurlöndum, sem byrjaði að markaðssetja og selja skyr með framleiðsluleyfi frá MS haustið 2009. 2011 verður því annað heila árið sem þessi afurð er á markaði í Noregi. Skyrið fyrir Noregsmarkað er í dag eingöngu framleitt í Gausdal en vegna þess hve salan hefur verið mikil er afkastagetan þar sprungin. Þess vegna er fyrirtækið nú að undirbúa uppsetningu á annarri skyrframleiðslulínu í Jæren þar sem Q er einnig með mjólkurbú. Hann segir góðan árangur í Noregi athyglisverðan í ljósi þess að þar er skyrdósin seld út úr búð á 15 kr. norskar sem gerir um 300 kr. íslenskar en það er að jafnaði 30-50% dýrara en vinsælasta norska jógúrtin á markaðnum og tvöfalt dýrara en skyrið kostar á Íslandi. Skyrið komið til baka frá Íslandi Að sögn Jóns Axels eru 8 mismun-

Jón Axel Pétursson, framkvæmdastjóri sölu-og markaðssviðs MS.

verið að semja en væntanlega mun það skýrast í lok apríl þegar samningar liggja fyrir.

Gert er ráð fyrir að í ár verði framleiddar 10-12 milljón dósir af skyri í Noregi með framleiðsluleyfi frá MS.

andi skyrtegundir í framleiðslu í Noregi og er skyrið markaðssett sem hollustuvara sem inniheldur enga fitu en mikið af próteinum. „Í upphafi var í allri kynningu sagt að nú væri skyrið komið til baka til Noregs frá Íslandi. Varan sem slík er ekki íslensk því hún er framleidd úr norskri mjólk en sagan og kynning-

in á vörunni hefur sterka Íslandstengingu og það er gaman að segja frá því að ímynd Íslands er góð í Noregi þrátt fyrir það sem á undan er gengið í fjármálum þjóðarinnar,“ segir Jón Axel. Hann segir að söluog markaðsstarf Q mjólkurbúsins hafa verið mjög fagmannlegt og unnið af miklum eldmóð og áhuga

sem hafi skilað þessum frábæra árangri. Hann segir gaman að geta greint frá því að á næstu tveimur mánuðum standi vonir til þess að skrifað verði undir tvo stóra samninga um skyrframleiðslu erlendis, sambærilega þeim sem gerður var í Noregi. Ekki er hægt að greina frá því að svo stöddu við hvaða aðila er

Prjónað í silfri Í Hafnarfirði prjónar Fríða Jónsdóttir úr silfri en í versluninni Fríðu skartgripahönnun má finna fjölbreytt úrval fallegra skartgripa sem sækja innblástur í náttúru og menningarsögu Íslands. „Ég held nú áfram með prjónaskapinn, mér finnst mjög gaman að sýna prjónið í mismunandi útfærslum“, segir Fríða sem er önnum kafin við að smíða og hanna nýja skartgripi. „Núna er ég að koma með nýja vöru í vörulínuna Slétt og brugðið og er nú að prjóna í kringum steina, en ég hef ekki verið með steina áður í þessari línu. Þetta er fínlegt skart og hentar öllum aldri – bæði fullorðnum og þeim sem eru að fermast. Ég hef fengið góða speglun á línuna í búðinni og get því fullyrt að þetta höfði til mjög breiðs hóps!“ Steinarnir sem Fríða notar eru sirkóníum, ónix og rósakvartz, en hægt er að fá hálsmen, eyrnalokka og hringa af tveimur stærðum í línunni. „Mér finnst ofsalega gaman að

Fríða Jónsdóttir skartgripahönnuður.

Úr vörulínunni „Slétt og brugðið.“

vinna út frá menningunni en þetta er í raun og veru önnur línan þar sem ég geri slíkt. Fyrst tók ég útskurðinn fyrir með línu sem ég kalla Fjölina hennar ömmu árið 2009 og svo nú þegar ég vinn út frá prjóninu,“ segir Fríða sem sækir einnig mikinn innblástur í náttúruna og

umhverfið. „Vitaskuld prjóna ég nú ekki í raun og veru heldur smíða en mér finnst áhugavert að gefa munstrinu nýja vídd.“ Vörur sínar selur Fríða í verslun sinni Fríðu skartgripahönnun við Strandgötu í Hafnarfirði en einnig í verslun Epal í flugstöðinni og nú

Umtalsverðar tekjur fyrir MS Aðspurður segir Jón Axel að erlenda skyrframleiðslan skipti MS miklu máli. Í fyrsta lagi skili hún fyrirtækinu umtalsverðum viðbótartekjum en í öðru lagi sé mjög lærdómsríkt að fá staðfestingu á því á öðrum mörkuðum en þeim íslenska hversu frábær og einstök vara skyrið sé. Hann segir gríðarlegt framboð af ferskum mjókurvörum af öllu tagi í Evrópu en enginn framleiðandi sé að bjóða vöru sem hafi sömu eiginleika og bragðgæði og íslenska skyrið. „Þessar góðu viðtökur erlendis sýna vel hversu frábærir fagmenn það eru sem starfa í íslenskum mjólkuriðnaði og af því erum við hjá MS stolt. Skyrið eins og það er framleitt í dag er mjög nútímaleg vara sem hentar vel þeim kröfum sem neytendur gera.“

nýverið í hönnunarversluninni Kraum í Reykjavík. „Fólk þarf því ekki að koma til Hafnarfjarðar ef því finnst það of langt!“ segir Fríða glettin.

Víðar tollvernd en á Íslandi Jón Axel segir að vegna hárra tolla á innfluttar landbúnaðarvörur í Noregi hafi ekki verið hægt að flytja skyrið tilbúið frá Íslandi til Noregs. „Við erum með tollfrjálsan kvóta upp á 380 tonn á Evrópu sem við nýtum í útflutning á skyri til Finnlands. Þar hefur salan verið að þróast á mjög jákvæðan hátt síðan við byrjuðum síðast liðið haust og við erum nú komnir með skyrið í 800 verslanir þar. Við flytjum einnig út skyr til Whole Foods verslananna í Bandaríkjunum. Talandi um tolla þá höfum við rekið okkur á að landbúnaðurinn virðist allstaðar í heiminum rekinn með einhverskonar tollavernd, þannig að Ísland er ekki sér á báti hvað það varðar þó umræðan sé nú stundum þannig,“ segir Jón Axel Pétursson.

www.fridaskart.is

www.ms.is

www.utivist.is

Veljum Ísland


SÓKNARFÆRI | 41

Purity Herbs á Akureyri stendur í stórræðum:

Útflutningur á Asíumarkað og nær þreföldun á húsnæði „Með þessum nýja viðskiptavini okkar í Asíu sjáum við fram á að útflutningur verður æ stærri hluti okkar framleiðslu. Og gangi öll áform um smásölu á Asíumarkaði eftir mun sá markaður einn og sér verða innan tveggja ára stærri en sem nemur allri okkar framleiðslu í dag,“ segir Ásta Sýrusdóttir, eigandi og framkvæmdastjóri Purity Herbs á Akureyri. Á sautján árum hefur Ásta, ásamt starfsfólki sínu, byggt upp framleiðslulínu á náttúrulegum snyrtivörum sem nú telur yfir 60 vöruflokka. Óhætt er að segja að notast sé við öll þau íslensku náttúruefni sem nýtast í snyrtivöruframleiðslu, ekki síst einsakar jurtir úr íslenskri náttúru. Asíumarkaður opnast Vörur Purity Herbs hafa hlotið verðskuldaða athygli erlendis og meðal stærstu viðskiptalanda fyrirtækisins hingað til eru Danmörk, Svíþjóð, Noregur og Finnland, en auk þess selur Purity Herbs til Frakklands, Slóveníu og víðar. Um tíma hafa verið viðræður við aðila í Kína sem eru að hasla sér völl á smásölumarkaði fyrir lyf í Asíu en liður í þeim áætlunum er að setja fyrst á markað vandaðar snyrtivörur þar sem náttúrulegar áherslur og hreinleiki eru í forgrunni. Úr varð að

Ásta Sýrusdóttir, framkvæmdastjóri og eigandi Purity Herbs á Akureyri. „Við erum og höfum alltaf verið nýsköpunarfyrirtæki sem byrjaði mjög smátt en höfum hægt og bítandi breikkað okkar framleiðslulínu.“

Andlitslína Purity Herbs.

snyrtivörur Purity Herbs munu í gegnum þetta verkefni fara á smásölumarkað í Kína og fyrsta sending, og jafnframt sú stærsta sem Purity Herbs hefur afgreitt á erlendan markað, er farin utan. Þar var um að ræða vörur í barnalínu Purity Herbs en Ásta segir að væntanlega muni fleiri línur fylgja í kjölfarið. „Við höfum alla tíð lagt mikið upp úr því að kynna framleiðslu okkar sem 100% náttúrulegar vörur

og það skiptir miklu máli á snyrtivörumarkaði í dag þar sem mikil umræða er um skaðleg og krabbameinsvaldandi efni í snyrtivörum sem fólk ætti að forðast. Þessi staðreynd og að við sækjum okkar hráefni í kraftmiklar jurtir í íslenskri náttúru á norðurslóð voru atriði sem aðilarnir í Kína töldu áhugaverð við okkar framleiðslu. Við bindum því miklar vonir við þennan nýja markað í Asíu,“ segir Ásta.

Nærri þreföldun á húsnæði Eins og áður segir framleiðir Purity Herbs á sjötta tug vörutegunda og tilheyra vörurnar mismundi línum, þ.e. andlitslína, baðlína, vörur fyrir hendur og fætur, húðlína, heilsulína, vörur fyrir ástarlífið, hárlína og barnalína. Þrátt fyrir stöðugt meira umfang í framleiðslunni hefur fyrirtækið verið í sama húsnæði við Furuvelli á Akureyri en á því verður breyting nú í vor. „Við áformum að taka nýtt og glæsilegt húsnæði við Freyjunes í notkun í maí og við það förum við úr 170 fermetrum í um 430 fer-

metra sem gjörbreytir allri okkar aðstöðu til vöruþróunar og framleiðslu. Hins vegar munum við ekki breyta þeirri áherslu sem við höfum haft frá upphafi að vörur okkar eru handgerðar og vélvæðing í framleiðslunni mjög lítil. Við erum og höfum alltaf verið nýsköpunarfyrirtæki sem byrjaði mjög smátt en höfum hægt og bítandi breikkað okkar framleiðslulínu. Hér eru sífellt nýjungar í þróun og nýjar vörur munu bætast við áður en langt um líður,“ segir Ásta. www.purityherbs.is


42 | SÓKNARFÆRI

RB rúm i Hafnarfirði:

Lykill að góðum svefni RB rúm í Hafnarfirði hafa lengi aðstoðað landsmenn við að láta sér líða vel í svefni en fyrirtækið hefur framleitt rúm í tæplega 70 ár. Fyrirtækið hefur haft að markmiði að vera í fararbroddi við þróun og framleiðslu springdýna hér á landi. Hróður RB rúma hefur farið víða því á dögunum hlaut fyrirtækið alþjóðleg verðlaun, International Quality Crown Awards, í London fyrir vandaða framleiðslu og markaðssetningu. Allt frá upphafi hafa RB rúm framleitt íslenskar springdýnur en hægt er að velja um fjórar tegundir: venjulegar, Ull-deluxe, Super-deluxe

og Grand-deluxe. Fjórir stífleikar eru í boði á allar þessar fjórar tegundir, mjúk, medíum, stíf og extrastíf, allt eftir óskum hvers og eins. Fyrirtækið getur breytt stífleika springdýnanna og er eina þjónustufyrirtækið á sínu sviði sem býður endurhönnun á springdýnum eftir áralanga notkun. RB-rúm framleiða einnig sérhannaðar sjúkradýnur. Þúsundir viðskipavina RB rúma í gegnum tíðina geta vottað um gæði framleiðslunnar en auk rúma af öllum stærðum og gerðum býður fyrirtækið upp á alls kyns fylgihluti, s.s. sængurverasett úr silkidamaski og

Ummæli viðskiptavina „RB rúm hafa veitt mér og mínum mjög góða þjónustu og rúmin þar eru síst dýrari heldur en innfluttu heilsurúmin í hinum mýmörgu öðru verslunum sem við könnuðum verðið hjá áður en við keyptum okkur rúm fyrir nokkrum mánuðum. Styðjum íslenskt!“ „Hef átt viðskipti við RB.bæði fyrir mig og fyrirtæki sem ég sá um. Þau viðskipti voru öll mjög ánæjuleg.“ „Ég er búinn að reka gistihús í 13 ár og keypti rúm hjá þeim í byrjun þar sem ég hafði heyrt að flest hótel á landinu væru með RB rúm. Þau hafa reynst mér vægast sagt frábærlega. Sjálfur sef ég á rúmi frá þeim og hef aldrei fundið fyrir verkjum í baki né annars staðar.“ „Frábært. Ég þarf að endurnýja mínar dýnur og fer auðvitað í RB rúm eftir þessi meðmæli. Takk fyrir þetta. Veljum íslenskt auðvitað.“ „Það má sannarlega taka þau til fyrirmyndar. Allt ferlið alveg frá fyrsta símtali var greinilegt að hjá þeim er mottó að gera viðskiptavininn svo ánægðan að hann vilji koma aftur og þá hlýtur tilganginum með fyrirtækinu að vera náð.“ „Er komin með RB rúm í annað sinn og er alltaf jafn ánægð. Mæli eindregið með þeim. Ekki bara eru þetta góð rúm heldur einnig mun ódýrari en flest á markaðnum fyrir utan að vera íslensk framleiðsla!“ (Neytendahorn Dr. Gunna.)

bómull, mikið úrval af rúmteppum og púðum, kistur og náttborð eftir máli, efni og áklæði. Þá er hægt að fá lök og dýnuhlífar í öllum stærðum. Hægt er að nálgast sölufólk RB rúma kl. 9-18 alla virka daga og laugardaga kl. 10-14. Vilji menn afla frekari upplýsinga er velkomið að hringja í síma 555 0397 eða líta inn að Dalshrauni 8 Hafnarfirði og skoða glæsilega sýningaraðstöðu fyrirtækisins. www.rbrum.is

Þúsundir viðskipavina RB rúma í gegnum tíðina geta vottað um gæði framleiðslunnar.

Viljum njóta landsins Spjall við Skúla Skúlason, framkvæmdastjóra Útivistar „Árið 2010 hjá okkur í Útvist var sérstakt og einkenndist af eldvirkni í næsta nágrenni við aðalathafnasvæði félagsins. Margir frestuðu ferðalögum um nágrenni Eyjafjallajökuls og hafði það áhrif, bæði á Þórsmerkursvæðinu og að Fjallabaki. Við látum það hins vegar ekki slá okkur út af laginu og erum meðvituð um að eitt af því sem gerir íslenska náttúru svo áhugaverða er einmitt eldvirknin og það landslag sem hún skapar,“ segir Skúli Skúlason, framkvæmdastjóri ferðafélagsins Útivistar. Hann telur það raunar stórkostlegt að sjá þær landslagsbreytingar sem blasi við á leiðinni í Þórsmörk og ekki síður merkilegt að sjá hvernig skóglendið á Goðalandi, þar sem skálar Útivistar standa, hafa tekið við öskunni og nýtt sér hana til framdráttar og aukinnar grósku. „Hið frábæra gönguland í Þórsmörk og Goðalandi verður því til reiðu fyrir náttúruunnendur sumarið Skúli Skúlason bendir á þau algildu sannindi að landið okkar er gríðarlega skemmtilegur vettvangur fyrir náttúruskoðun og ferðalög.

Húðvörurnar frá Urtasmiðjunni eru unnar úr heilnæmum jurtum og vottuðu lífrænu hráefni

Nánar á

urtasmidjan.is

2011 og sama má segja um hið vinsæla tjaldsvæði í Básum.“ Skúli hvetur þá sem koma í Bása í sumar að gefa sér tíma til að ganga upp að gosstöðvunum á Fimmvörðuhálsi. Þeir Magni og Móði sem þar skutu upp kollinum fyrir u.þ.b. ári síðan auki mjög á fjölbreytni landslagsins á Fimmvörðuhálsi og sé virkilega gaman að sjá svona ný ummerki eftir eldgos. Besta leiðin til að skoða þetta svæði sé auðvitað að ganga yfir Fimmvörðuháls en Útivist er með fjölda ferða yfir hálsinn í sumar. Í mörgum þeirra er gist í skála félagsins efst á Fimmvörðuhálsi og þannig er hægt að skipta göngunni í tvo áfanga sem gerir ferðina þæginlegri. „Auk ferða í nágrenni eldstöðvanna er Útivist með fjölbreyttar ferðir að Fjallabaki líkt og fyrri ár. Gönguleiðin um Sveinstind-Skælinga er orðin sígild og margir hrífast þar af dýjamosanum og skemmtilegum hraunmyndunum í Skælingum. Strútsstígur úr Hólaskógi í Hvanngil hefur líka verið að festa sig í sessi en sú leið nýtur þeirrar sérstöðu að hægt er að fara í náttúrulega laug á leiðinni. Í ár bjóðum við tvær nýjar útgáfur af Strútsstíg sem ekki hafa verið í boði áður. Annars vegar er ein útgáfa þar sem gist er tvær nætur í Strútsskála en það er gert til að

betra tóm gefist til að ganga um það skemmtilega gönguland sem umkringir skálann. Hin útgáfan er það sem við köllum Strútsstígur með ábót en þá er haldið áfram úr Hvanngili í Dalakofann, sem er nýr skáli í flóru Útivistar. Dalakofinn er rétt norðan við Laufafell og er orðinn glæsilegur skáli. Hann er í eigu afkomanda Rúdolfs Stolzenwald en Útivist hefur gert skálann upp og byggt við hann og hefur umsjón með honum. Skálinn er sérlega vel staðsettur við Reykjadali í næsta nágrenni við hið rómaða háhitasvæði sem kennt er við Torfajökul. Við bjóðum líka bækistöðvaferðir í Dalakofann þar sem farið er í dagsgöngur út frá skálanum og umhverfið skoðað náið.“ Skúli bendir að lokum á þau algildu sannindi að landið okkar er gríðarlega skemmtilegur vettvangur fyrir náttúruskoðun og ferðalög. „Við hjá Útivist höfum það að markmiði að bjóða upp á áhugaverða möguleika til að njóta þess og svo hefur verið í 35 ár. Við höfum fjölda reyndra fararstjóra og góða aðstöðu og nú er um að gera að draga fram gönguskóna og skella sér með!“ www.utivist.is


SÓKNARFÆRI | 43

Blikksmiðjan Ísloft:

Harpa var stórt og spennandi verkefni Það er að mörgu að hyggja þegar byggt er tónlistahús – og margir sem koma að byggingu Hörpu. Blikksmiðjan Ísloft, Bíldshöfða 12, fékk það viðamikla verkefni að smíða allt loftræsikerfi hússins. Valdimar Valdimarsson er verkefnisstjóri hjá Blikksmiðjunni Íslofti. „Þetta er umfangsmikið verkefni sem hófst árið 2008 og er nú senn á enda. Allt loftræstikerfið var smíðað í blikksmiðjunni sjálfri og hafa um 20 manns verið eingöngu í verkefninu þennan tíma,“ segir Valdimar og talar um að einna vandasamast hafi verið að fara eftir kröfum um hljóðvist í húsinu – enda má loftræstikerfið alls ekki hafa áhrif á hljóm í tónlistarhúsi. „Þessi smíði var í raun nýjung fyrir okkur í blikksmiðjunni enda hafa ekki verið smíðuð mörg sérhæfð tónlistarhús á Íslandi – hvað þá af þessari stærðargráðu. Við urðum t.d. að einangra alla stokka mjög vel með þykkri einangrun og gerðar voru ótal prófanir í þessu ferli þar sem margir komu við sögu, m.a. arkitektar og verkfræðingar. Nú er verkinu að ljúka og við erum mjög spenntir að fara á tónleika í Hörpu og sjá og heyra hvernig til hefur tekist.“ En þrátt fyrir risavaxin verkefni á borð við loftræstikerfi í Hörpuna, tekur Blikksmiðjan Ísloft einnig að sér öll almenn blikksmíðaverkefni. „Við tökum að okkur verkefni er lúta að blikksmíði; smíðum t.d. loftræsisamstæður, innréttingar í hest-

hús, eldvarnarhurðir og alls lags verkefni í sambandi við klæðningar húsa. Þá smíðum inn í eldhúsinnréttingar úr ryðfríu stáli og í raun er ekkert verkefni of smátt eða of stórt að við tökum það ekki,“ segir Valdimar að lokum. www.isloft.is

Valdimar Valdimarsson hjá Blikksmiðjunni Íslofti.

Svalaskjól

YFIR 40 LITIR Í BOÐI !

-sælureitur innan seilingar!

Fróðleikur um ál Álverin hér á landi og orkuverin sem framleiða rafmagnið sem þau nota, losa sex til níu sinnum minna af gróðurhúsalofttegundum en álver og orkuver sem brenna jarðefnaeldsneyti. Þrátt fyrir að stundum sé fullyrt að álverin beri meginábyrgð á útstreymi gróðurhúsalofttegunda hér á landi, þ.e. valdi mestri mengun, var hlutur þeirra í heildarútstreyminu árið 2008 aðeins 27%.

Engir póstar Innbyggðar vatnsrennur Frábært skjól gegn vindi og regni

Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda á hvert framleitt áltonn getur numið allt að 17 tonnum, ef notast er við raforku frá kolaiðjuveri. Á Íslandi er þetta hlutfall hins vegar 1,64 tonn af CO2 á hvert áltonn.

Smi›sbú› 10 | 210 Gar›abær | Sími: 554 4300 | Fax: 564 1187 | www.solskalar.is

www.samal.is A4_svalaskjol.indd 1

2/17/11 2:12 PM


44 | SÓKNARFÆRI

Fjölbreytt starfsemi hjá S. Helgasyni í Kópavogi:

Íslenski steinninn nýtur vinsælda „Að undanförnu hefur verið mikil framleiðsla hjá okkur úr íslenskum hráefnum, sérstaklega blágrýti. Þar má nefna flísar í tónlistarhúsinu Hörpu og þakskífur á hinu glæsilega húsi sem nú er risið á horni Lækjargötu og Austurstrætis í miðbæ Reykjavíkur. Þetta eru stuðlar sem eru þversagaðir og skornir út í ákveðnum stærðum og síðan raðað á þakið. Þetta kemur mjög vel út og er fallegt þakefni,“ segir Stefán Ari Guðmundsson, framkvæmdastjóri S. Helgasonar í Kópavogi. Fyrirtækið sérhæfir sig í framleiðslu úr steini og selur til að mynda gólfefni, klæðningar, borðplötur, sólbekki, legsteina og ýmsa sérvöru. Íslenskur steinn eftirsóttur Starfsemi S. Helgasonar er að Skemmuvegi 48 í Kópavogi og þar geta viðskiptavinir skoðað framleiðsluvörur fyrirtækisins og leitað ráða. Stefán Ari segir að almennt hafi áhugi á íslenskum hráefnum aukist síðustu árin, enda hafi þau orðið samkeppnishæfari við innflutt með gengisbreytingunum. Hann segir verðið þó ekki skýra áhugann að öllu leyti. „Fólk hefur almennt orðið áhugasamara um að velja íslenska vöru og það á við um okkar framleiðslu. Auk þess að vera samkeppnisfært í verði er íslenska grjótið fyllilega samkeppnishæft í gæðum, til dæmis hvað varðar styrk, sveigjanleika, veðrunarþol og þess háttar. Það er því mikill áhugi hjá hönnuðum og byggingaraðilum á notkun þess í klæðningar húsa. Fyrir utan Hörpu og endurbygginguna í Lækjargötu 2 höfum við komið að fleiri stórum byggingarverkefnum að undanförnu og má þar nefna stuðlabergið sem klæðir menningarhúsið Hof á Akureyri og gefur því húsi mikinn svip,“ segir Stefán Ari en stuðlabergsklæðningin á Hofi á rætur að rekja í stuðlabergsnámur við Hreppshóla í Hrunamannhreppi. Steinn kemur víða við sögu Blágrýti er algengast íslensku hráefnanna sem S. Helgason framleiðir úr en einnig má nefna líparít, grágrýti og gabbró. Auk þess framleiðir fyrirtækið úr margs konar innfluttum hráefnum. Hjá S. Helgasyni starfa

Endurbygging húsanna á horni Lækjargötu og Austurstrætis í Reykjavík hefur vakið mikla athygli, enda glæsileg hús. Þak hússins við Lækjargötu 2 er klætt íslensku blágrýti.

Stefán Ari Guðmundsson, framkvæmdastjóri S. Helgasonar í Kópavogi.

sérmenntaðir steinsmiðir og hafa þeir mikla reynslu af starfi með listamönnum og hönnuðum, jafnframt því að mæta séróskum viðskiptavina fyrirtækisins.

„Starfsmenn okkar búa yfir mikilli þekkingu á steinsmíði, sem nýtist einkar vel við hvers konar sérsmíði. Steinsmíði kemur víða við sögu í dag, svo sem í eldhúsinnréttingum,

arinsmíði, minnisvörðum og ýmsu öðru,“ segir Stefán Ari Guðmundson að síðustu. www.shelgason.is

Spírall hf.og Kassabúðin flytja í nýtt og rúmbetra húsnæði í Hafnarfirði:

Fjölbreyttar umbúðir fyrir handverksfólkið „Í kjölfar efnahagshrunsins varð mikil vakning hjá handverksfólki og hún hefur síður en svo fjarað út. Þessa dagana fáum við pantanir á öskjum frá smáfram­leið­endum sem eru að undirbúa sölu til ferðamanna í sumar og það er greinileg bjartsýni á komandi mánuði,“ segir Guðjón Guðjónsson, framkvæmdastjóri Spírals hf. og Kassabúðarinnar í Hafnarfirði. Fyrr í þessari viku flutti fyrirtækið sig um set í bænum og hefur komið sér fyrir í rúmgóðu húsnæði að Stakkahrauni 1. Sérhæfðir í gormun Fyrirtækið Spírall er í eigu Guðjóns Guðjónssonar og Þórarins Böðvarssonar. Það sérhæfir sig í gormun á alls kyns efni, allt frá dagbókum og bæklingum yfir í dagatöl. Til gamans má geta þess að síðastliðið haust gormaði Spírall um 300 þúsund dagatöl. „Við vinnum mikið sem undirverktakar í gormun fyrir prentsmiðjur og erum eina sjálfstæða fyrirtækið sem annast þessa þjónustu hér á landi,“ segir Guðjón en auk verkefna við gormun framleiðir Spírall stílabækur sem notaðar eru í grunnskólum landsins.

Guðjón Guðjónsson, framkvæmdastjóri Spírals hf.

Öskjurnar fyrir handverkið Sala á smáöskjum og fjölbreyttum umbúðum fyrir handsverk hefur stöðugt farið vaxandi hjá Spíral og segir Guðjón mjög skemmtilegt að fylgjast með hugmyndaauðgi hand-

verksfólks hér á landi. Á síðasta ári var t.d. mikið selt af öskjum fyrir minjagripi sem tengdust gosinu í Eyjafjallajökli, allt frá litlum öskjum fyrir hraunmola yfir í pakkningar með ösku úr gosinu.

„Við bjóðum upp á fjölbreyttar merkingar á öskjunum, bæði í silfur og gull en þær eigum við bæði í mörgum litum og stærðum. Til okkar leita bæði verslanir og önnur fyrirtæki um umbúðir en ekki síst handverksfólkið sjálft sem kemur til okkar með sínar hugmyndir og leitar lausna fyrir sína framleiðslu. Við fáum því mjög góða innsýn í þá miklu gerjun sem er í íslensku handverki í dag og mér er óhætt að fullyrða að það eru margir að framleiða skemmtilegar vörur og hafa komið undir sig fótum í minjagripaframleiðslu í kjölfar hrunsins,“ segir Guðjón en auk þess að bjóða öskjur og smærri umbúðir selja Spírall og Kassabúðin ýmsar stærðir af flutningskössum og bylgjupappír frá Odda. Eins og áður segir fluttu Spírall og Kassabúðin að Stakkahrauni 1 í Hafnarfirði og þar segir Guðjón mun rýmra um starfsemina. „Við fáum að öllu leyti betri aðstöðu, líka til að taka á móti viðskiptavinum og fara yfir það sem við getum gert fyrir þá,“ segir hann. www.spirall.is


SÓKNARFÆRI | 45

Á. Guðmundsson í Kópavogi:

Litagleði að aukast „Fólk er farið að þora meira, sérstaklega ef þekktir hönnuðir vinna að verkefninu,“ segir Guðmundur Ásgeirsson, framkvæmdastjóri Á. Guðmundssonar, og á þar við val fólks á skrifstofuhúsgögnum. Fyrirtækið hefur framleitt skrifstofu- og stofnanahúsgögn í yfir hálfa öld og hefur fylgst náið með markaðinum á þeim tíma. Góð hönnun í fyrirrúmi „Við höfum lagt áherslu á heildarlausnir fyrir skrifstofur og skóla og unnið með frábærum hönnuðum. Það er afar mikilvægt að vinna með færum hönnuðum sem þekkja íslenska markaðinn en þar eru tískusveiflur eins og í öðru. Nú er til dæmis spurn eftir húsgögnum sem eru svört og hvít og mikið af litum en minna af hefðbundnum viði eins og hefur verið svo mikið af á undanförnum árum.“ „Við höfum unnið mikið með Guðr��nu Margréti Ólafsdóttur og Oddgeir Þórðarssyni sem hanna skrifstofuhúsgögn fyrir okkur eins og hina vinsælu Flex húsgögn. Þá hefur Erla Sólveig Óskarsdóttir hannað fyrir okkur mikið af fallegum stólum og skólahúsgögnum. Þetta er allt fagfólk sem er að gera

gríðarlega góða hluti og er með húsgögn í framleiðslu hérlendis og erlendis.“ Skrifborð með stillanlegri hæð Guðmundur segir rafmagnsskrifboðin hvað vinsælust hjá sér um þessar mundir. „Við seljum mikið af skrifborðum þar sem hægt er að stilla hæðina en þannig er bæði hægt að sitja og standa við vinnuna. Þetta er gríðarlega gott fyrir fólk sem vinnur skrifstofuvinnu, enda hollt fyrir líkamann að standa upp og teygja aðeins úr sér. Þá seljum við einnig

handhækkanleg skrifborð en þá geturðu lækkað eða hækkað borðið um 18 cm svo þau henta bæði stórum og smáum.“ „Við vinnum í sífellu að því að bjóða upp á breiðara vöruúrval og að bjóða alltaf eitthvað nýtt. Við höfum til að mynda verið að gera nýjar útfærslur í skrifborðum og fundarborðum,“ segir Guðmundur og bendir á mikilvægi þess að hlusta á sína viðskiptavini og fara eftir þeirra óskum. www.ag.is

Spuni, sem hannaður er af Erlu Sólveigu Óskarsdóttur, er meðal vinsælustu stóla Á. Guðmundssonar.

Fróðleikur um ál Framleiðsla á áli hófst á Íslandi árið 1969 þegar álver Íslenska álfélagsins (Ísal) tók til starfa. Árið 2009 námu tekjur af útflutningi áls 170,6 milljörðum króna en það svarar til um það bil 22% af útflutningstekjum þjóðarinnar. Um 4.300 manns hafa framfæri sitt af álframleiðslu hér á landi með beinum hætti.

Fasteignastýring

Heimsframleiðsla á áli var um 40 milljónir tonna árið 2009 og er hlutur Íslands um 2,0%.

– okkar fag, þinn hagur

Raforkuverð til heimila hefur að jafnaði lækkað um 30% að raunvirði frá árinu 1997. Hátt í 700 innlend fyrirtæki sinna þjónustu fyrir álver á Íslandi í dag. Samanlögð fjárfesting vegna byggingar álvers í Helguvík og straumhækkunar í Straumsvík nemur um 500 milljörðun króna. Í kringum 40% þeirra sem starfa í íslenskum álverum hafa háskóla-, tækni- og eða iðnmenntun Um það bil 75% af öllu áli sem framleitt hefur verið síðan 1888 er enn í virkri notkun. www.samal.is

Starfsmenn Klasa hafa víðtæka reynslu á sviði fasteignastýringar og rekstri fasteignafélaga. Auk þess að annast eigið fasteignasafn þá hefur Klasi í sinni umsjá ýmis þróunarverkefni og fasteignafélög í eigu annarra aðila. Klasi býður viðskiptavinum sínum upp á faglega ráðgjöf um allt sem snýr að fasteignamálum og fjárfestingum á því sviði. Mikil þekking hefur byggst upp á innlendum fasteignamarkaði innan fyrirtækisins og síðustu misseri hefur Klasi unnið að rannsóknum á þessu sviði sem nýttar eru til grundvallar þeirri ráðgjafarþjónustu sem boðið er upp á.

Þinn ávinningur er hagur okkar beggja.

Klasi er þekkingarfyrirtæki á fasteignamarkaði sem sérhæfir sig í fasteignaþróun, fasteignastýringu og rekstri fasteigna. Klasi veitir einnig sérfræðiráðgjöf vegna fasteignaverkefna. Þjónusta Klasa byggir á víðtækri reynslu starfsmanna auk rannsókna og greiningu félagsins á fasteignamarkaðnum. Klasi hefur nú yfir 200.000 m2 fasteigna í stýringu og þjónustu. Um er að ræða allar gerðir fasteignaverkefna og fasteigna s.s. verslunarhúsnæði, skrifstofuhúsnæði, iðnaðarhúsnæði ásamt því að annast stýringu leigufélaga á íbúðamarkaði.

KLASI ehf. | Bíldshöfða 9 | 110 Reykjavík | Sími 578 7000 | Fax 578 7001 | klasi@klasiehf.is | www.klasiehf.is

Ávinningur samstarfs • Fagmennska og þekking á markaði • Sérhæfing og reynsla • Traustur og óháður samstarfsaðili

Fjárhagslegur ávinningur • Lægri stofnkostnaður • Stærðarhagkvæmni • Aukin skilvirkni • Hámarksnýting fasteigna

Sveigjanleiki • Lægri fastur kostnaður • Þjónusta aðlöguð að þörfum viðskiptavinar • Samstarf aðlagað að stærð og gerð fasteignasafns

Sérfræðiráðgjöf • • • •

Úttektir og stöðumat verkefna Þróun og umbreyting fasteigna og lóða Hagkvæmnismat fjárfestingakosta Markaðsrannsóknir og greiningar


46 | SÓKNARFÆRI

Sérfræðiþekking og stærðarhagkvæmni eru lykilatriði í fasteignastýringu

Fasteignafélagið Klasi með yfir 220 þúsund fermetra húsnæðis í stýringu Fasteignafyrirtækið Klasi, sem var stofnað 2004, sérhæfir sig í þróun, stýringu og rekstri fasteigna. Klasi er eitt fárra þróaðra fasteignafyrirtækja hér á landi sem lenti ekki í eigu kröfuhafa, annað hvort banka eða ríkisins, við hrun íslenska bankakerfisins. Ingvi Jónasson framkvæmdastjóri segist verða var við að viðskiptavinir Klasa kunni því vel að vera í viðskiptum við fyrirtæki sem sé ekki fasttengt einhverri ákveðinni fjármálastofnun heldur í sjálfstæðum rekstri. Í dag stýrir Klasi fasteignum sem eru samtals yfir 220 þúsund fermetrar að stærð en þar af á félagið sjálft 23 eignir upp á 40.300 fermetra. Félagið leggur áherslu á skrifstofu- og verslunarhúsnæði og langtímasamninga við fjárhagslega sterka leigutaka. Auk reksturs og útleigu fasteigna hefur Klasi á undanförnum árum sinnt fjölmörgum þróunar- og fjárfestingarverkefnum innanlands og erlendis. Ingvi segir að innan fyrirtækisins hafi safnast mikil þekking á öllum sviðum fasteignaþróunar og fasteignastýringu en drjúgur þáttur í

Litlatún í Garðabæ er dæmi um vel heppnað þróunarverkefni sem nú er komið í fullan rekstur og er í fasteignastýringu Klasa.

starfsemi Klasa er ráðgjöf og úttektir fyrir fyrirtæki og sveitarfélög. Frá stofnun Klasa hefur verið lögð rík áhersla á fagleg vinnubrögð og metnað til að verða leiðandi aðili á sviði fasteignaþróunar og markvisst hefur verið sóst eftir stærri og flókn-

Klasi hefur síðustu ár ráðist í ítarlega rannsóknir á fasteignamarkaði höfuðborgarsvæðisins. Á árunum 1999 til 2010 jókst magn verslunarog skrifstofuhúsnæðis um 800 þús. fm. Nokkur stærri verkefni hafa þar afgerandi áhrif.

Ingvi Jónasson framkvæmdastjóri og Halldór Eyjólfsson, þróunarstjóri hjá Klasa, segja margvísleg tækifæri felast í fasteignastýringu.

ari verkefnum þar sem reynir á styrkleika og víðtæka reynslu félagsins. Tækifæri í fasteignastýringu Halldór Eyjólfsson þróunarstjóri hjá Klasa segir að vel skipulögð og rétt útfærð fasteignastýring geti skilað viðskiptavinum umtalsverðum árangri. Í tengslum við endurskipulagningu fyrirtækja skapist oft tækifæri til að breyta nýtingu fasteigna og jafnvel til flutninga í hentugra húsnæði. Þá skipti miklu að nýta sér þjónustu fyrirtækja sem geta boðið upp á sérfræðiþekkingu á þessu sviði og geta þar með nýtt sér stærðarhagkvæmni í rekstri fasteigna. „Það eru núna tækifæri fyrir öflug fyrirtæki sem vilja horfa til lengri tíma að endurskoða sín húsnæðismál og rekstrarform þeirra. Markaðurinn er hins vegar orðinn flóknari og þá er mikilvægt að hafa fagmenn með sér í liði,“ segir Halldór. Hann segir að vegna óvissu í atvinnulífinu hafi margir haldið að sér höndum undanfarið og beðið átekta en hins vegar virðist sem að það sé aðeins að rofa til og að stjórnendur fyrirtækja leyfi sér nú í auknum mæli að horfa lengra fram á veginn. „Ástandið og sviptingarnar undanfarin misseri hafa sýnt að það getur verið gott fyrir rekstrarfélög að vera í leiguhúsnæði í stað þess að

vera með mikla húsnæðisfjárfestingu á sínum efnahagsreikningi. Það hefur örugglega bjargað mörgum að hafa þann sveigjanleika sem gott samstarfi við leigusala skapar. Það eru ýmis fyrirtæki í þeim sporum í dag að að endurskoða sín húsnæðismál en þá getur fasteignastýring eins og sú sem við bjóðum komið með lausnir á því sviði. Það er allt hægt í þeim efnum,“ segir Ingvi. Þekking forsenda árangurs Ingvi bendir á að forsenda þess að geta hámarkað virði fasteigna til lengri tíma sé að þekkja markaðinn vel. Hins vegar segir hann opinberar upplýsingar um fasteignamarkaðinn af skornum skammti og alls ekki eins aðgengilegar og víða í nágrannalöndunum. „Þess vegna höfum við verið að byggja upp okkar eigin þekkingargrunn með því að fara í umfangsmiklar rannsóknir á markaðinum. Við höfum skoðað ítarlega hvernig markaðurinn hefur verið að þróast undanfarin tíu ár og samsetningu hans með tilliti til ólíkra tegunda húsnæðis og nýtingu eftir hverfum. Hvar er til dæmis mest af lausu húsnæði, hvað er mikið í byggingu, hvað er mikið af tilbúnum lóðum og hvernig hefur íbúaþróunin verið á þessum tíma? Við höfum orðið mjög glögga mynd af markaðnum og þeim öflum sem

hafa áhrif á hann sem við notum til að undirbyggja ráðgjöf við viðskiptavini Klasa.“ Ingvi segir að þjónustu Klasa við ráðgjöf, úttektir og stýringu fasteigna hafi verið vel tekið af viðskiptavinum og að sú faglega nálgun sem höfð er að leiðarljósi skili sér til viðskiptavinanna. Hann segir að fyrir fjárfesta, sem vilja koma inn í fasteignageirann, sé enn meiri ástæða nú en áður til að fá fagaðila til að halda utan um eignasafnið. „Við höfum verið að sinna þörfum þeirra sem vilja fjárfesta í fasteignum en sem eru ekki tilbúnir til að vera með þessar eignir í fanginu allan daginn. Við sjáum um samskiptin við leigutakana, önnumst rekstur eignanna frá a til ö og vinnum að því að hámarka virði eignanna. Fasteignir eru góður fjárfestingakostur þó svo tímasetning fjárfestingar og eðli skipti miklu máli. Því er mikilvægt að aðilar sem ekki eru sérfræðingar á þessu sviði getir fjárfest í þessum eignaflokki og leitað til fagaðila með umsýslu og ráðgjöf. Með þessu eiga fjárfestarnir ekki að þurfa að hafa meira fyrir þessum eignum en til dæmis verðbréfum,“ segir Ingvi Jónasson að lokum. www.klasiehf.is


SÓKNARFÆRI | 47

MAKING MODERN LIVING POSSIBLE

Dýrmæt orkulind, en ekki ótæmandi Heita vatnið er einhver ódýrasta orka til húshitunar sem við eigum völ á En það er sjálfsagt að fara eins vel með hana og við getum Í yfir 50 ár hefur Danfoss stjórnbúnaður staðið vörð um nýtingu heita vatnsins Við höfum í áratugi verið leiðandi í framleiðslu stjórnbúnaðar fyrir hitakerfi og séð notendum um allan heim fyrir búnaði og lausnum, sem gerir líf þeirra þægilegra. Við erum eini framleiðandinn á markaðinum sem sérhæfðir sig í framleiðslu stjórnbúnaðar ásamt varmaskiptum og tengigrindum fyrir hitakerfi. Við leggjum metnað okkar í að finna réttu lausnirnar fyrir viðskiptavini okkar hverjar sem stærðirnar, þarfirnar eða kröfurnar kunna að vera.

Við bjóðum fjölþætt úrval búnaðar til hitakerfa svo sem: • • • • • • • • •

Ofnhitastilla Gólfhitastýringar Þrýstistilla Hitastilla Mótorloka Stjórnstöðvar Varmaskipta soðna og boltaða Úrval tengigrinda á lager Sérsmíðaðar tengigrindur og stöðvar fyrir allt að 25 MW afl

Danfoss stjórnbúnaður fyrir hitakerfi fæst í öllum helstu lagnaverslunum landsins Danfoss hf. • Skútuvogi 6 • 104 Reykjavík • Sími: 510 4100 • veffang: www.danfoss.is


REYNIR SÝRUSSON FRUMSÝNIR Á HÖNNUNARMARS:

Air

Hangover

Wallpaper

ATH. SÝNINGIN ER HALDIN AÐ GRANDAGARÐI 16 (sama stað og 10+ sýningin)

Fös 11-23 Lau 11-17 Sun 13-17 Kvart handmade

Syrusson Hönnunarhús


Sóknarfæri í íslensku atvinnulífi