Page 40

θέατρο Ωμός ρεαλισμός στο θεατρικό του έργο «Οι θεατές», που ανέβηκε στο Εθνικό Θέατρο. Σαρκασμός και ανελέητο χιούμορ στο βιβλίο του «Κουταμάρες (και μια εξυπνάδα)» που κυκλοφορεί από τις εκδ. Γαβριηλίδης. Ο συγγραφέας Μάριος Ποντίκας δεν αγαπάει τη μανιέρα, αλλά τον πειραματισμό.

Τ

ριάντα πέντε (και) χρόνια χωρίζουν αυτά τα κείμενα. Αναγκαία απόσταση να γίνει ο κρυφός σαρκασμός, φανερός; Το πρώτο ίσως κρύβει το γιο του χωροφύλακα «που έγινε απ’ ανάγκη για να φέρει χρήματα στην οικογένεια, αν και σπούδασε νομικά. Του οφείλω τόσα πολλά. Στα δεκαέξι μου έλεγα διάφορες αριστερές κοινοτυπίες. Μου έδωσε να διαβάσω το “Κεφάλαιο” για να μη λέω θυμικά πράγματα. Φυσικά, αδυνατούσα να το καταλάβω, αλλά επέμενε – έπρεπε να φτάσω 30 για να το διαβάσω. Μαζί με αυτό μου είχε δώσει να διαβάσω Καρυωτάκη και Καβάφη. Δεν ήταν ευτυχισμένος στη χωροφυλακή και αν και σπουδαγμένος έμεινε μια ζωή στάσιμος. Θυμάμαι μια φορά ήρθε σπίτι με πληγωμένο χέρι. Επειδή είχε χτυπήσει άνθρωπο, είχε βάλει το χέρι του στο συρτάρι και ανοιγοκλείνοντάς το το σημάδεψε για να του θυμίζει να μη το ξανακάνει ποτέ». Το δεύτερο, ίσως, να έρχεται από τη στοιχειωμένη εικόνα μιας συγγενούς του «η οποία ήταν μια ιερατική μορφή· μια γυναίκα-θηρίο στα μάτια ενός οκτάχρονου, που όταν πήγαινα στην Καρδίτσα, απ’ όπου η καταγωγή του πατέρα μου, την έβλεπα ντυμένη με την παραδοσιακή στολή της να διαβάζει τα κάρβουνα στις γυναίκες». Ο δημιουργός τους, καθισμένος δίπλα μου στο καφέ των εκδόσεων Γαβριηλίδης, μπορεί σωματικά να κουβαλάει τη διαφορά των χρόνων, αλλά οι αλλαγές σταματούν εκεί. «Κύριε Ποντίκα, τελικά τη γλίτωσες από τη γάτα» θα του πει, γελώντας, περαστικός θαμώνας του καφέ. «Καθόμουν μια μέρα, εδώ, αλλά έξω» θα μου εξηγήσει, «όταν ήρθε μια γάτα˙ έκατσε σε μια γλάστρα, ακριβώς απέναντί μου, κι άρχισε να με κοιτάζει. “Ωχ”, σκέφτηκα, “ήρθε να πάρει το μεζέ της”. Μια ζωή, από το δημοτικό, γινόταν καζούρα με το επώνυμό μου». Οι απαντήσεις σε μια συνέντευξη μπορούν μελλοντικά ν’ αναιρεθούν. Τι γίνεται, όμως, με ένα θεατρικό έργο; Θ’ αλλάζατε τους «Θεατές»; Όχι πως το κρίνω υποχρεωτικά αναγκαίο, αλλά το ομολογώ πως όταν μου ανακοινώθηκε πως θα ανέβουν στο Εθνικό ονειρευόμουν να βρεθώ στις πρόβες και, γιατί όχι, να άλλαζα πράγματα αν χρειαζόταν. Η Κατερίνα (σ.σ. Ευαγγελάτου, σκηνοθετεί την παράσταση), όμως, δεν δουλεύει έτσι. Δεν ήθελε καμία είδους παρέμβαση, ούτε κι εμένα στις πρόβες. Το σέβομαι. Η θεατρολογική αξιολόγηση ενός κειμένου έχει την αξία του, αλλά το κείμενο γίνεται έργο μόνο μέσω της διαμεσολάβησης του σκηνοθέτη και των ηθοποιών. Μια παράσταση μπορεί να σε οδηγήσει στο να πεις «όχι άλλο Σέξπιρ» ή και το αντίθετο: να σου αποκαλύψει το μεγαλείο του. Τι κάνει τους «Θεατές» να είναι επίκαιροι, αν και αναφέρονται σε ανθρώπους και κατα-

40 A.V. 28 MΑΡΤΙΟΥ - 3 AΠΡΙΛΙΟΥ 2013

στάσεις του ’50; Τους έγραψα μεταδικτατορικά με αφορμή μια είδηση σε μια εφημερίδα για ένα μικροπωλητή που αυτοκτόνησε. Δεν μου άρεσε η εφησυχαστική στάση του πολίτη. Αυτή που έφερε την εύπλαστη ευμάρεια του ’90 και αυτό που ζούμε σήμερα. Ο θεατής-μπανιστιρτζής του έργου μοιάζει στους περισσότερους από εμάς. Ειδικά σε γεγονότα που μας ξεπερνούν, μένουμε παθητικοί παρατηρητές. Μπορεί να κλονιζόμαστε, αλλά δεν μπορούμε να βρούμε τον τρόπο να αντιδράσουμε – δεν χρησιμοποιώ μεγάλες λέξεις τύπου «επαναστατήσουμε». Τα τελευταία λόγια του ήρωά μου αρέσουν: «Μέσα εις το θεατής και αμέτοχος και εκ του μακρόθεν». Όπως και η στάση της μιας γυναίκας μ’ αρέσει. Μπορεί την πράξη της πολλοί να χαρακτήρισαν δειλία, για μένα όμως δεν είναι. Παλεύει για την αξιοπρέπειά της. Γι’ αυτήν αξίζει να αντιδράσεις. Για να μπορείς να κοιμάσαι με ήσυχη τη συνείδησή σου. Είναι ίσως το μοναδικό που μπορώ να πω σε μια εποχή που τελείς υπό πλήρη σύγχυση. Πώς να δώσω κατευθύνσεις, όταν ζω μέσα στο πρόβλημα; Όταν για τόσο καιρό ζούσα με μισόκλειστα μάτια. Που φταίω κι εγώ για ό,τι συνέβη; Θέλω να λέω πως το πιο υγιές είναι να αντιδράς, χωρίς να ξέρεις ποιο θα είναι το αποτέλεσμα. Αλλά πόσο ορθολογικά μπορείς να μιλήσεις σήμερα;

Ο κος Μάριος Ποντίκας ΜΙΣΕΙ ΤΟΝ ΕΦΗΣΥΧΑΣΜΟ Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΣΤΡΟΓΙΑΝΝΙΤΗ

Γι’ αυτό και «Οι κουταμάρες»; Με αυτές απέφυγα την κατάθλιψη. Ξεκινώντας η κρίση άρχισα να διαβάζω πολιτική, ιστορία ζητώντας απαντήσεις. Όλο αυτό με καταπίεζε, όπως και το να βλέπω φίλους να χάνουν τη δουλειά τους, να σκέφτονται να μεταναστεύσουν. Με βοήθησαν να σαρκάσω και να αυτοσαρκαστώ. Με έβαλαν σε μια δημιουργική ευφορία. Αν κάποιος μελετήσει όλο το έργο σας, αυτά τα κείμενα μπορεί να τα θεωρήσει φυσική συνέπεια. Είστε συνεπής και στην προσωπική σας ζωή; Το παλεύω. Δεν είναι εύκολο, ειδικά όταν για χρόνια, εξαιτίας της στάσης σου, σε χαρακτήριζαν «κορόιδο». Το θυμάμαι σαν τώρα, την εποχή που ήμουν στο Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου. Είχα δηλώσει στη δεύτερη κιόλας συνεδρίαση –υπάρχει στα πρακτικά αυτό– πως για τα 4 χρόνια της θητείας μου και για άλλα 4 μετά δεν θα παιζόταν έργο μου εκεί. Αυτό με καθησύχαζε γιατί έτσι θα μπορούσα να μιλάω ελεύθερα. Νομίζω, είναι μια πολιτική στάση. Και οι θέσεις σας για τις επιχορηγήσεις είχαν ξεσηκώσει κόσμο. Ναι, συνέβη. Μα δεν ήταν δυνατόν να συνεχιστεί εσαεί το καθεστώς που υπήρχε. Είχα ζητήσει να μειωθούν οι επιχορηγήσεις που δινόντουσαν στους ίδιους και τους ίδιους προκειμένου να εξοικονομηθούν χρήματα για νέες ομάδες. Γιατί έχουμε ανάγκη τον πειραματισμό. Πώς θα πάμε διαφορετικά μπροστά; Ανέκαθεν μισούσα τον εφησυχασμό. Τους εύκολους επαίνους που σε καθηλώνουν σε μια μανιέρα. Επίσης δεν διακατέχομαι από ένα «προκατασκευασμένο θαυμασμό». Θέλω μόνο να είναι ευφυές αυτό που θα δω για να με κινητοποιήσει. A

www.athens voice.gr

Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη

Athens Voice 429  

Athens Voice 429

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you