Page 17

BUSINESS

Family



Business Το



 σοβαρότερο



 ζήτηµμα



 που



 τυχόν



 να



 αποτρέψει



 τις



 οικογενειακές



 επιχειρήσεις



 από



 µμια



 επιτυχηµμένη



 µμετάβαση



 στην



 επόµμενη



 γενιά



 δεν



 είναι



 ούτε



 οι



 φόροι



 κληρονοµμιάς,



 ούτε



 ο



 ανταγωνισµμός



 από



 τις



 αδίστακτες



 πολυεθνικές,



 ούτε



 η



 έλλειψη



του



ολοκληρωµμένου



και



σαφούς



χρηµματοοικονοµμικού



 προγραµμµματισµμού



 και



 σίγουρα



 όχι



 η



 έλλειψη



 εργατικότητας



 ή



 επαγγελµματικού



 ήθους



 των



 διαδόχων.



 Ο



 βέβαιος



 κίνδυνος



 είναι



η



άρνηση



των



παλαιοτέρων



γενεών,



συχνά



ιδρυτικών,



να



 αποσυρθούν



από



τις



εταιρείες



που



οι



ίδιες



βοήθησαν



να



χτιστούν.



 Αυτό



δεν



είναι



καινούργιο



ή



µμεµμονωµμένο



φαινόµμενο



καθώς



οι



 πρώτοι



 σηµμαντικοί



 συγγραφείς



 στο



 θέµμα



 των



 οικογενειακών



 επιχειρήσεων



αναγνώρισαν



το



ζήτηµμα



την



δεκαετία



του



1970. Η



 αποτυχία



 της



 «αποχώρησης»



 και



 του



 σχεδιασµμού



 της



 µμεταβίβασης



 τόσο



 της



 εξουσίας,



 όσο



 και



 της



 ιδιοκτησίας,



 στοιχειώνει



 σχεδόν



 όλες



 τις



 οικογενειακές



 επιχειρήσεις



 σε



 κάποιο



 σηµμείο.



 Ένας



 87χρονος



 ιδρυτής



 µμιας



 εµμπορίας



 µμετάλλων



δηλώνει



ότι



«προσπαθεί»



να



φύγει



από



την



εταιρεία



 του



για



πάνω



από



20



χρόνια.



Ο



87χρονος



κατείχε



το



100%



 των



 µμετοχών



 της



 εταιρείας.



 Αυτό



 που



 δεν



 του



 επέτρεπε



 να



 προβεί



στην



διαδοχή,



ισχυρίστηκε,



ήταν



µμια



διαµμάχη



µμε



τη



χήρα



 του



 αδελφού



 του



 σχετικά



 µμε



 το



 ιδιοκτησιακό



 καθεστώς



 µμίας



 άσχετης



µμονάδας



εκτός



της



ίδιας



της



εταιρείας.



Όταν



ερωτήθηκε



 τι



 σχέση



 είχε



 η



 διαφωνία



 µμε



 τη



 νύφη



 του



 µμε



 το



 γεγονός



 ότι



 δεν



αποχωρούσε



και



δεν



παρέδιδε



την



διοίκηση



στα



τρία



του



 παιδιά



(54,



57



και



62



ετών),



δεν



έδωσε



καµμία



απάντηση.



Όταν



 πάλι



ερωτήθηκε



πότε



θεωρούσε



ότι



θα



ήταν



µμια



καλή



στιγµμή



 να



 αρχίσει



 τη



 µμεταβίβαση



 της



 διοίκησης



 και



 της



 ιδιοκτησίας,



 ο



 καλός



 µμας



 κύριος



 ενέπλεξε



 και



 κατηγόρησε



 την



 κρίση



 της



 αγοράς.



 Του



 ήταν



 αδύνατον,



 είπε,



 να



 περάσει



 την



 εταιρεία



 στα



 παιδιά



 του



 ενώ



 γνώριζε



 καλά



 ότι



 τα



 οικονοµμικά



 στοιχεία



 της



 ήταν



σε



τέτοια



άσχηµμη



κατάσταση.



Αν



εκείνος



δεν



ήταν



ικανός



 να



επαναφέρει



την



εταιρεία



σε



κατάσταση



κερδοφορίας,



πώς



 να



το



έκαναν



τα



παιδιά



του;;



Ο



87χρονος



ιδρυτής



απλώς



δεν



 µμπορούσε



 να



 δει



 την



 κατάσταση



 αντικειµμενικά.



 Αν



 ήταν



 πιο



 ανοιχτός,



θα



καταλάβαινε



την



ανάγκη



να



αναθέσει



τη



διοίκηση,



 την



ευθύνη



και



τον



έλεγχο



της



εταιρείας



στα



παιδιά



του



που



για



 δεκαετίες



 είχαν



 δουλέψει



 πλάι



 του



 για



 την



 ανάπτυξή



 της.



 Τα



 παιδιά



βρίσκονταν



σε



απόγνωση



για



το



απελπιστικό



µμέλλον



της



 εταιρείας,



ενώ



ο



πατέρας



τους



ήταν



σε



συνεχή



άρνηση. Σύµμφωνα



 µμε



 παλιό,



 αλλά



 πάντα



 επίκαιρο,



 άρθρο



 του



 Harvard



 Business



Review



η



επιχείρηση



σηµμαίνει



για



τον



επιχειρηµματία



–



 ιδρυτή



τουλάχιστον



τρία



πολύ



σοβαρά



πράγµματα: 1.



Όπως



φαίνεται



από



τα



πορίσµματα



ερευνών,



ο



επιχειρηµματίας



 έχει



άλυτα



θέµματα



και



συνεχείς



συγκρούσεις



µμε



τον



πατέρα



του.



 Συνεπώς,



αισθάνεται



άσχηµμα



να



τον



επιτηρούν



–



ελέγχουν



και



 αρχίζει



τη



δική



του



επιχείρηση



τόσο



για



να



ξεπεράσει



τον



πατέρα



 του,



 όσο



 και



 για



 να



 ξεφύγει



 από



 την



 εξουσία



 ισχυρότερων



 προσώπων. 2.



 Η



 δουλειά



 του



 επιχειρηµματία



 είναι



 συγχρόνως



 το



 «µμωρό»



 του



 και



 η



 «ερωµμένη»



 του.



 Όσοι



 εργάζονται



 µμαζί



 µμε



 εκείνον



 και



 για



 εκείνον



 είναι



 απλώς



 τα



 εργαλεία



 του



 στη



 διαδικασία



 της



 µμορφοποίησης



 της



 επιχείρησης.



 Εάν



 κάποιος



 ανάµμεσά



 τους



 φιλοδοξεί



 να



 γίνει



 κάτι



 άλλο



 από



 ένα



 απλό



 εργαλείο



 –αν



 δηλαδή



θέλει



να



αποκτήσει



δύναµμη



και



ο



ίδιος–



το



πιθανότερο





16

είναι



να



βρεθεί



εκτός



επιχείρησης.



Αυτός



είναι



και



ο



λόγος



που



 πολλές



 επιχειρήσεις



 παίρνουν



 την



 κατιούσα



 όταν



 οι



 ιδρυτές



 τους



γεράσουν



ή



πεθάνουν. 3.



 Για



 τον



 επιχειρηµματία,



 η



 δουλειά



 του



 είναι



 κατά



 βάση



 µμια



 προέκταση



 του



 εαυτού



 του,



 ένα



 µμέσο



 προσωπικής



 του



 ικανοποίησης



 και



 επίτευξης.



 Και



 όταν



 ανησυχεί



 για



 το



 τι



 θα



 συµμβεί



στην



επιχείρησή



του



όταν



τη



µμεταβιβάσει,



αυτό



συνήθως



 µμετατρέπεται



 σε



 ανησυχία



 για



 το



 τι



 είδους



 «µμνηµμείο»



 αφήνει



 πίσω



του. Η



βασική



µμορφή



ψυχολογικής



σύγκρουσης



στις



οικογενειακές



 επιχειρήσεις,



 είναι



 η



 αντιζηλία–ανταγωνισµμός,



 συνοδευόµμενη



 από



 αισθήµματα



 ενοχής,



 όταν



 εµμπλέκονται



 περισσότερα



 από



 ένα



 µμέλη



 της



 οικογένειας.



 Η



 αντιζηλία



 µμάλλον



 γίνεται



 αισθητή



 από



 τον



 ιδρυτή



 –άσχετα



 µμε



 το



 αν



 υπάρχουν



 συγγενείς



 στην



 εταιρεία–



 όταν



 ασυναίσθητα



 καταλάβει



 (δικαιολογηµμένα



 ή



 όχι)



 ότι



 υφιστάµμενοι



 του



 απειλούν



 να



 τον



 αποµμακρύνουν



 από



 το



 κέντρο



της



εξουσίας. Οι



 συγκρούσεις



 που



 δηµμιουργούνται



 ανάµμεσα



 σε



 µμέλη



 της



 οικογένειας



 –πατέρας



 µμε



 γιο



 ή



 αδέλφια–



 και



 ανάµμεσα



 σε



 στελέχη



 και



 άλλους



 συγγενείς



 δηµμιουργούν



 µμία



 χρόνια



 τριβή



 των



 βασικών



 αρχών



 που



 τα



 συγγενικά



 µμέλη



 οφείλουν



 να



 αντιµμετωπίσουν



ως



προς



το



αντίκτυπο



που



αυτές



έχουν



και



να



 µμάθουν



να



τις



διαχειρίζονται,



τόσο



για



το



καλό



της



ψυχικής



τους



 υγείας,



όσο



και



για



το



καλό



της



επιχείρησης.



 Οι



προτάσεις



του



ίδιου



άρθρου



για



την



επίλυση



των



παραπάνω



 προβληµμάτων



είναι



οι



ακόλουθες: Αν



 λογικά



 βήµματα



 προς



 την



 επίλυση



 του



 θέµματος



 δεν



 φέρουν



 αποτέλεσµμα



 και



 ο



 επιχειρηµματίας



 εξακολουθεί



 να



 αισθάνεται



 δεµμένος



 µμε



 την



 επιχείρηση,



 το



 πρόβληµμα



 είναι



 σε



 µμεγάλο



 βαθµμό



ψυχολογικής



φύσεως.



Για



να



επιτρέψει



στον



εαυτό



του



 να



κάνει



επιλογές,



πρέπει



πρώτα



να



συζητήσει



για



τα



αισθήµματα



 ανταγωνισµμού



µμε



τους



«αντίζηλους»



του



στην



εταιρεία,



το



οποίο



 είναι



καλύτερο



να



γίνει



παρουσία



τρίτου



ουδέτερου



προσώπου.



 Κάποιες



φορές



επαγγελµματική



βοήθεια



είναι



απαραίτητη. Κάτι



τέτοιο



θα



µμειώσει



αισθητά



την



ένταση



των



συναισθηµμάτων



 που



γεννιούνται



από



το



πρόβληµμα,



ώστε



να



φανούν



καθαρότερα



 πιθανές



 εναλλακτικές



 και



 να



 γίνουν



 πιο



 ελεύθερα



 οι



 επιλογές.



 Αυτό



 είναι



 προτιµμότερο



 από



 την



 πολυετή



 αναστάτωση



 που



 συνήθως



 συνοδεύει



 τέτοια



 προβλήµματα,



 εκτός



 αν



 βέβαια



 ο



 «αντίζηλος»



 επιθυµμεί



 να



 εξιλεώνει



 τη



 ενοχή



 του



 µμε



 το



 να



 συνεχίζει



 να



 τιµμωρεί



 τον



 εαυτό



 του.



 Σ’



 αυτή



 την



 περίπτωση,



 το



 πρόβληµμα



είναι



δικό



του



και



όχι



υποχρεωτικά



της



οικογενειακής



 επιχείρησης.

Γιάννης



Eλευθεράκος,



 απόφοιτος



’93

Πηγές:



Harvard



Business



Review Leach,



Peter



/



Family



Business



(The



Essentials)



/



Profile



Books



 /



2007



/



Great



Britain

athinaze-21  
athinaze-21