Page 1

De magische en misleidende glaskunst van Henk Meijer


Nieuw Rande in herfsttooi


Kunst en Cultuur arial

-- INHOUD --

virtueel tijdschrift over kunst en cultuur in olst-wijhe

De magische en misleidende glaskunst van Henk Meijer

KUNST- EN CULTUURPARTICIPATIE Dit nummer heeft een internationaal tintje en toch blijven we dicht bij huis met kunstenaars uit Olst-Wijhe. Bij de opening van de expositie van Harry Ravers hebben wij Henk Meijer ontmoet, zijn glaskunst bekeken en een afspraak voor een interview gemaakt. Verrassend was dat we vervolgens moeiteloos een afspraak met de dichter Adriaan Verburg konden maken. Spanje Wij wonen nu twee jaar in Olst en komen steeds meer ‘bekenden’ tegen. Zo sprak Huub Coenen ons aan over Karl Trompert, een kunstenaar uit Spanje die met zijn werk naar Olst-Wijhe zou komen. Dat prikkelde onze nieuwsgierigheid en dat mondde uit in een skypegesprek met Karl. 2 x Italë Henny Schaapman, kunstenaar uit Wijhe, reist af naar Italie. We laten zien waarom. Eind oktober hadden wij een gesprek met de in Italië geboren Veronique Sodano. Het was een feest om naar haar te luisteren en te ervaren hoe ze haar mening over zingen onderbouwde met zang, zo mooi dat we bijna het interview het interview wilden laten om daar ongestoord van te kunnen genieten. Maar nee, doorgaan want we wilden haar verhaal horen. Zweden Hoewel het jaar van het voorlezen bijna voorbij is, gaat onze aandacht voor lezen en voorlezen in 2014 onverminderd door en zijn we nog lang niet uitgeput als het gaat om ontmoetingen met schrijvers en illustratoren. In dit nummer de ontmoetingen met de in Zweden geboren Marit Törnqvist. Amerika Hoe een duik in de geschiedenis van een Wijhenaar uit halverwege de 19e eeuw tot verrassende ontdekkingen kan leiden, merkten we bij Gerrit Jan Hoogenakker. Hij zorgde destijds voor behoorlijk wat opschudding in Olst. Lees in het derde en laatste deel hoe de geschiedenis van deze Gerrit Jan in 1854 een onverwachte wending kreeg. Veel leesplezier!

Een volksoploop in Olst, slot Aan het woord: Adriaan Verburg Binnenkort in ons theater: Diva Veronique Sodano Ontmoeting met Marit Törnqvist Uitgelicht Verhalenschrijfwedstrijd Redacteurs gezocht COLOFON arial

Nummer 4 Digitaal tijdschrift over kunst, cultuur en cultureel erfgoed met het accent op de eigen omgeving. arial wordt uitgegeven door Atelier Acht in Olst. Redactie: Ids Zandleven ids@atelieracht.nl Ria Zandleven ria@atelieracht.nl Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door

stt-producties te Olst


De ma


agische en misleidende

van Henk Meijer Kom met ons mee en treed binnen, of beter gezegd, daal af in het huis van Henk Meijer. Daar wacht ons een warm welkom in de kleurrijke en wat onderbelichte wereld van zijn magische en misleidende glaskunst.

Hoe het begon Henk vertelt dat hij nadat hij gestopt was met het restaureren van antieke prenten, dolend was en niet wist hoe verder te gaan. Een dorpsgenoot dacht te weten wat hij interessant vond en liet hem een artikel over glaskunstenaar Brigitte Altenburger lezen. Een schot in de roos. Henk destilleerde de technische informatie uit het artikel en maakte zichzelf die techniek eigen. In eerste instantie werkte en oefende hij met glasplaatjes waarop hij een gel smeerde, liet dat drogen om daar figu-

ren uit te gutsen. Vervolgens werd een ‘dijkje’ van vaseline aangelegd waarbinnen een opgegoten zuur de compositie ‘uitvrat’. Toen hij dat onder de knie had, maakte hij vooral decoratieve raamhangers met vogels en vlinders waarmee hij zijn tekentalent verder ontwikkelde zonder belast te zijn met academische invloeden. Bovendien kon hij de airbrush- techniek, die hij zich met het restaureren van antieke prenten had eigengemaakt, weer toepassen.

neerde de etsen met zilvernitraat waarmee het werk verrijkt werd met spiegels. Henk etste het glas met fluorwaterstofzuur. Met een mal of een andere afdektechniek werd het patroon aangebracht, het glas werd in een zuur gedompeld en de niet afgeplakte delen werden mat waardoor de compositie zichtbaar werd en vervolgens door transparante glasverf ingekleurd. De volgende stap werd zandstralen. Hij dacht zijn werk eerst op papier uit en sneed of zaagde Henk ontwikkelde zich verder het ontwerp daarna uit vlakin de glaskunst en combiglas. Vervolgens werden de te


maar het wordt herhaling, dat is de dood in de pot. Bijvoorbeeld het werk met de theedoek is een grapje, een gadget, maar dichtgetimmerd. Daar kun je verder niets mee. Met abstractie kan het werk alle kanten op gaan en het nodigt uit tot improviseren. bewerken delen uit een af• geometrisch dekfolie gesneden en gezand- • abstract (heden) straald en met een airbrush beschilderd. Realistisch werk is een kunstje,

En nu ...

Henk is vooral graficus en geen kunstschilder. In zijn loopbaan als glaskunstenaar is zijn ontwikkeling onder te verdelen in periodes: • figuratief, vooral natuur • surrealistisch met glas en spiegel

aldus Henk. Abstract is open, daar kun je elke dag anders naar kijken. Realistisch is dwangmatig en goed voor je ego dat je het kunstje kan maken,

Henk heeft 20 jaar vastgezeten aan de dwangmatige kant van werken en produceerde vroeger elke dag een glasobject. Aan deze creatieve roofbouw moest een eind komen, maar het was nog een hele strijd om los te komen van de vertrouwde werkwijze.

Glas

Henk legt zich vooral toe op vlakglas. Hij zet met zijn trompe l’oeils en objecten de kijker vaak op het verkeerde been. Pas wanneer je om een


object heen loopt ervaar je de aangename verrassing dat het geen driedimensionaal werk is maar een vlakke glasplaat met ongelooflijk veel gesuggereerde diepte. Deze optische illusie komt stap voor stap tot stand door kleuren en schaduwen in fasen aan te brengen en door het afdekken van eerder behandelde delen. Henk praat bevlogen over het materiaal: Glas is wonderlijk mooi materiaal, het is weerbarstig, transparant , sterk en kwetsbaar. Het suggereert van alles en

pakt de kleur van het omgevingslicht mee. Het is materiaal waarop je met glans en lichtbreking speelt wat tot magische resultaten kan leiden.

etsen. Hij verrast zich zelf graag met het ontdekken dat het ook anders kan zoals bijna geen verf gebruiken of een weergave in diapositief.

Henk werkt met een combinatie van technieken en vormgeving. Bijvoorbeeld door twee kanten van een glasplaat deels te zandstralen en te verven waardoor de lichteffecten en lichtinval beïnvloed worden. Soms wordt de hele glasplaat gezandstraald en verandert glad glas in een matte structuur, een ‘tekenpapier’ waarin hij kan

Inspiratie komt op onverwachte momenten aanwaaien, het is niet afdwingbaar. Het ontstaat vooral bij het in stappen opbouwen van een werk. Met flink ‘uitmelken’ ziet hij wel wat dan mogelijk is. Voor Henk is inspiratie een discipline tijdens het werk in het atelier, dus laten gebeuren, laten ontstaan en zien wat het wordt.

Inspiratie


Exposities

Met exposeren is Henk klein begonnen en vertrouwde op de uitspraak van een vriend: Zie het als een steen die je in het water gooit. De eerste kring (van publiek) is je familie, de tweede zijn je vrienden en dan volgen bekenden en belangstellenden.

mische inzet maar hij is zelf geen verkoper en vindt dat gedoe er om heen de commerciële ellende van het kunstenaarschap. Hij vindt dat er een club zou moeten zijn die kunstenaars managet.

dat niet aan. Toch onderneemt de huidige galeriehouder van Henk een nieuwe poging.

Opdrachten

Er kwamen en komen verschillende opdrachten binHet is een barre tijd, dat nen van kerken, bedrijven, is een understatement. instellingen en particulieren. Bij een grote groepsBijvoorbeeld de zeven kerkexpositie kwamen 600 ramen voor de Irenekerk in bezoekers en er werd Vroomshoop waar de Kerniets verkocht. Overheid, kenraad de christelijke symbedrijven en bevolking, boliek in de ramen wilde iedereen bezuinigt. Hij exposeerde in bibliotheterugzien. ken, banken, bedrijven en De witte, lichte kerk nodigde galerieën in heel Nederland. Maar Henk gaf het niet op uit tot een omgekeerd efVanaf de eerste grote expo- en haalde een nieuw idee uit fect ten opzichte van glasde gekleurde glasgevel van sitie in de gerenommeerde in-lood. In plaats van een galerie van Rob van den Doel Beeld en Geluid. lodenbelijning kwam transin Den Haag, liet Henk veel Hij fotografeerde lelijke gevels parant glas. Onbedoeld geeft en voorzag ze virtueel van geometrisch werk zien. Met dat een extra mooi effect als het optimaal gebruik van glas een vliesgevel. Hij maakte het zonlicht deze belijning op een filmpje en stuurde dat en transparantie bleef de de grond projecteert. naar architecten. Helaas sloeg Niet alleen in Nederland maar toepassing met zilvernitraat achterwege en verschenen de eerste werken met gezichtsbedrog. Die expositie in Den Haag was een groot succes zowel wat betreft de waardering voor deze objecten als financieel.

Commercieel

Henk heeft jaren onder de vleugels van Rob van den Doel geëxposeerd. De theedoeken werden in die periode gemaakt. Deze werken worden nog steeds verkocht door de galeriehouder die ze in beheer heeft. Dat staat garant voor een consequente prijstoepassing. Henk heeft wel gebruiksvoorwerpen gemaakt als econo-


ook uit Dubai kwam een opdracht, een glaswand voor een restaurant. Op bezoek bij de emir van Sjarjah liep Henk een grote opdracht mis omdat hij niet de moed had een behoorlijk prijs per m2 te vragen. In Bangkok maakte hij een glaswand voor de Rabobank en voerde bij het voltooien van het werk een strijd tegen de klok i.v.m. het verloop van zijn visum. Er ligt een nieuwe opdracht van een kerk in Maarn waarbij vijf boogramen, met zicht op de straat, voorzien

moet worden van een virtueel bos. Lichtdoorlatend maar niet transparant. Dit keer geen religieus thema maar Henk heeft voor het middelste kruisraam wel ‘het licht van de Heer’ ontworpen. Omdat het hier gaat om het exterieur past Henk een nieuwe techniek toe: grisaille, een moderne brandschildertechniek waarmee de glasplaat opgebouwd wordt met ‘printglaspoeder’. Een printproces om gekleurde afbeeldingen duurzaam op glas aan te brengen. Het ontwerp is in

tegenstelling tot honderden voorgaande ontwerpen op papier, op de PC gemaakt. Het printwerk moet hij uitbesteden en dat valt zwaar, maar voorlopig vertrouwt Henk er op dat het wordt zoals het bedoeld is. Kortom, een nog verrassend experiment.

Vernieuwend

Tot nu toe leende de glaskunst van Henk zich niet voor toepassingen in de open lucht. Printglaspoeder maakt het mogelijk glaskunst ‘bui-


tenhard’ te maken en dat geeft nieuwe mogelijkheden. De afkeer voor computers heeft plaatsgemaakt voor zicht op de vele en efficiënte digitale mogelijkheden. Hij maakt daar nu volop gebruik van. Hij ontwerpt met professioneel gereedschap als Adobe Photoshop en Paintshop van Corel. Hij maakt zijn eigen brushes en filters en beschikt in Photoshop over 160 penselen.

Atelier

wil doen. Hij knikt, dus dat komt wel goed.

Tot slot een kijkje in de obWebsite Henk Meijer jectenopslag en het atelier waar Henk vertelt over de verwoestende brand in een vorig atelier in het kunstenaarscomplex De Plataan in Deventer (2009). Hij raakte al het werk en alle foto’s kwijt en ook de oude, niet vervangbare, tandartsboor waarmee hij in het glas graveerde. Bij het afscheid vragen we of Henk de groeten aan Adriaan


Een volksoploop in Olst Slot

Olst, Zondag 27 maart 1836. Burgemeester Nilant bedacht dat hij met de veldwachter wilde overleggen hoe ze Hoogenakker en die andere twee mannen er uit konden werken zonder dat er een volksgericht zou plaatsvinden. Hij zette een paar grote boeken rechtop tegen elkaar aan, zette er een kleine kaars achter en stak die aan. Zo had hij iets van licht om het gezicht van de veldwachter te kunnen zien. Hij wenkte de veldwachter naar zich toe en fluisterde de drie anderen toe dat ze aan de andere kant van de kamer bij elkaar moesten gaan zitten en zich stil moesten houden. Toen boog hij zich naar het hoofd van de veldwachter en er volgde een zacht murmelend en sissend gesprek. Na enige minuten stond Nilant op, ging hij de kamer uit en liep zichzelf moed insprekend de gang in. De dienstmeid stond bij de eerste huiskamerdeur. “Naar binnen!”, beet hij haar toe. Hij trok zijn overjas aan, pakte de olielamp van zijn vaste plek bij de voordeur, haalde diep adem, bereidde zijn eerste zinnen voor en opende voorzichtig de deur. Het was al enige tijd tamelijk stil geweest daarbuiten, misschien waren de oproer-

lingen toch maar naar huis gegaan. Maar nee, en stond nog een groepje van zo’n zeven man. Die reageerden direct met geroep waaruit duidelijk bleek dat ze geenszins van plan waren het zo maar op te geven. “Stilte!”, riep Nilant, waarbij hij hoopte dat zijn stem voldoende sterk en vastberaden klonk. Hij had in zoverre succes dat de groep daarbuiten even zweeg, maar tegelijkertijd zag hij dat er van de zijkant van de woning meer mannen naar voren kwamen en begonnen te roepen dat ‘Die Scholtiaan’ naar buiten moest komen. Nilant bedacht dat meer mannen daarbuiten het risico van zijn plan verhoogde, zouden ze hem willen geloven? Hij positioneerde zich stevig op de stoep, riep opnieuw om stilte en kon zowaar de groep van inmiddels zo’n twintig mannen toespreken. “Mannen”, sprak hij, luid genoeg om door iedereen gehoord te kunnen worden, “Jullie hebben lang genoeg en luid genoeg je stem laten horen om mij te laten weten wat je wilt. Je kunt gerust zijn, ik heb Hoogenakker opgesloten”. Instemmende geluiden. “Hij blijft voorlopig vastzitten en ik ga het gebeurde melden aan de officier van Justitie in Deventer! Hoogenakker zal

voor alle overtredingen die hij begaan heeft gestraft worden, dat verzeker ik jullie.” De emoties in de groep veranderden hoorbaar, er werd nu instemmend gemompeld. Nilant vervolgde zijn betoog, en nadat hij nogmaals had verzekerd dat Hoogenakker bestraft zou worden voor zijn daden, waren de meesten gekalmeerd en vertrokken naar huis. Tenslotte gingen ook de laatsten, een enkeling die nog in discussie met Nilant wilde gaan werd door zijn kameraden meegetrokken. Nilant bleef nog een tijdje op de stoep staan om te zien of iedereen werkelijk was weggegaan, stapte toen naar binnen en sloot de deur. In de werkkamer zaten de veldwachter met de drie gearresteerden bij de afgedekte kaars te wachten. “Ze zijn naar huis”, zei Nilant tevreden. “Jullie gaan straks ook, we wachten tot we zeker zijn dat ze echt weg zijn”. “Hè, gelukkig”, zuchtte Hoogenakker en stond op. “Gerrit Jan Hoogenakker!” De burgemeester richtte zich streng tot de kleine man die direct weer ineen dook en ging zitten, “Ik verordonneer je morgen hier naar toe te komen voor verhoor. Ik verwacht je om twaalf uur, de veldwachter zal je om half twaalf in Den Nul opwach-


begrepen, heel druk met heel veel mensen en veel hoge gebouwen. Veel hoger dan die in Deventer. Arie verheugt zich op het onbekende waar ze naar toe gaan. Het is nog allemaal niet zeker, maar ze zijn samen met driehonderdvijftig Nederlanders dus hij vertrouwt er op dat ze niet helemaal aan hun lot worden overgelaten. Zijn twee oudere zussen hebben het steeds over Pella in Iowa, waar ze naar toe zullen gaan. Hij heeft geen flauw idee hoe dat er uit zal zien: net zo iets als Wijhe in Overijssel? Of misschien Deventer? Of ook zoals New York, groot en druk, met hoge gebouwen? Het onbekende is spannend, maar Arie kijkt er naar uit. Net als zijn zusje van 11 waarmee hij fantaseert over Amerika. De kleine Jacobus van 4 vindt het allemaal prachtig, wat er ook gebeurt. De oversteek heeft lang geduurd, ze zijn al meer dan acht weken aan boord. Het vertrek uit Brouwershaven was niet zonder risico had hij van zijn oom gehoord, 18 jaar later, 3 augustus maar op de boot had hij daar niets van gemerkt. Het was 1854 Al vanaf zonsopgang staat de koud geweest, dat herinnert hij zich nog, maar dat kwam veertienjarige Arie Hoogenakker aan de reling van de omdat het noordenwind was Arnold Böninger in de och- geweest. Gek, hij had zich vroeger nooit bekommerd tendnevel te staren. De kapitein van de driemaster had om de richting van de wind, laten weten dat de kust door maar nu hij op een zeilschip de mist nog niet te zien was, was begreep hij hoe belangmaar dat ze al dicht bij New rijk de wind was, de richting York waren. New York was en de kracht. Hij keek naar een hele grote stad had hij boven en vroeg zich af wat ten en begeleiden.” En tegen Rouwendal en Boers: “Ook jullie wil ik hier zien, om één uur! Jullie kunnen nu gaan.” De twee vertrokken en na nog een half uur wachten pakte de veldwachter een lantaarn en nam Hoogenakker mee naar buiten. Niet via de voordeur, maar door de tuindeuren aan de achterkant van het huis. Ze slopen de tuin door, tussen de meidoornstruiken de dijk af en rechtsaf langs het donkere pad onderaan de dijk naar de Veerweg. Vervolgens bleven ze nog onderaan de dijk doorlopen tot ze na een paar honderd meter niet meer verder konden. De veldwachter zette de lamp neer en samen kropen ze in het donker de dijk op tot ze in het flauwe licht van de straatverlichting stonden. “Naar huis!”, zei de veldwachter en zijn stem klonk vriendelijker dan die van de burgemeester. “Dank je”, zei Gerrit Jan Hoogenakker en zette er flink de pas in, het was naar Wijhe nog meer dan een uur lopen.

de windrichting nu zou zijn. Bijna recht boven zich zag hij een lichte plek in de grijze hemel: was dat blauwe lucht? Hij keek direct recht vooruit, langs de reling. Zag hij wat? Even leek het of er een horizon was, schimmige strepen, toen was het weer effen grijs. Maar even later was er weer dat visioen. Er was wat te zien! Maar wat? Arie begon bijna te dansen op het dek: dit moest New York zijn! Hij keek naar het achterschip: donkergrijze lucht. Hij keek naar voren: lichtgrijs, bijna blauwgrijs. En toen, ineens, ginds, de kust met heel veel gebouwen, weer een flard mist die alle uitzicht ontnam, en toen weer, en nu veel helderder, daar lag een stad met hoge gebouwen. Ja! “We zijn in New York!” riep hij, “We zijn in New York!” Hij rende de trap af om zijn vader en moeder en de anderen het nieuws te vertellen. Gerrit Jan Hoogenakker had nog heel lang geaarzeld of hij wel naar Amerika wilde emigreren. Veel geloofsgenoten waren al gegaan, in 1846 vele honderden, samen met dominee Scholte. Maar om te kunnen emigreren moest je geld hebben. En het was natuurlijk een risico wat je nam: kwam je daar aan de overkant wel aan werk? Hadden ze daar wel borstelmakers nodig? Tenslotte, in 1854, Gerrit Jan was 54 jaar, hadden ze het besluit toch genomen. Het leven in Overijssel was steeds zwaarder geworden:


No 3103 Aan den Heer officier van Justitie te Deventer Volksoploop wegens Godsdienstoefening

Olst den 28 Maart 1836

.... Na een uur toevens gelukte het echter dezen hoop volk te misleiden en allen gingen rustig naar huis, waarna ik Hoogenakker die nog ten mijnen vertoefde, langs eenen omweg uit het Dorp liet brengen, door eene veldwachter, zoodat hij ongestoord naar huis is gegaan. Uit het heden gedane verhoor en de verdere genomen informatiens, is het mij echter gebleken dat deze Hoogenakker gisteren geene oefening had gehouden, maar zulks wel plaats had gehad op Vrijdag den 1e (??) Maart aan het huis van Teunis Rouwendal, in tegenwoordigheid van laatstgemelde huisgenoten maar dat hier geen meer menschen bij waren tegenwoordig geweest Zoo dat het mij is voorgekomen, dat het opmaken van een proces-Verbaal in deze onnodig was, op grond dat er geene oefeningen zijn gehouden boven het getal van 19 personen, alhoewel het wel kan bewezen worden dat van tijd tot tijd hier oefeningen zijn gehouden beneden dat getal menschen. Mogten er echter, volgens Ue Gestr …………………. Termen tot vervolging bestaan, verzoek ik daarvan te worden geïnformeerd. Om dergelijke oploopen nogthans voor te komen, heb ik Hoogenakker gewaarschuwd te zorgen dat hij niet andermaal zich hier moest ophouden, aangezien ik, na het gebeurde van gisteren denzelven zoude beschouwen als aanleiding hebbende gegeven tot oproer, en hem hier op grond daarvan zoude vervolgen: de oefenaar Teunis Rouwendal en deszelfs zoon heb ik aangemaand om zich niet verder met zoodanige verkeerde leeringen in te laten en gewaarschuwd om Hoogenakker zun huis te verbieden waarmede ik dan vooreerst de zaak als afgedaan beschouwe: hebbende ik het echter verpligt geacht Ue Gestr met het voorgevallene bekend te maken. L. Nilant er kwamen slechte berichten uit Holland en Zeeland. Vorig jaar waren er veel oogsten mislukt, veel mensen hadden geen werk meer, alle was duurder geworden, het spaargeld zou veel te snel opgaan. In mei of juni zou

er een zeilschip met heel veel landverhuizers naar New York vertrekken. Daar wilde het gezin Hoogenakker, man, vrouw en vijf kinderen zich ook bij aansluiten. Het zou blijken een verstandige keuze te zijn geweest.

Het gezin kwam terecht in het door dominee Scholte gestichte plaatsje Pella in de staat Iowa. Ze gingen wonen in een houten huis te midden van geloofsgenoten. Er was werk en het contact met de medebewoners was


gemakkelijk en vredig door de overeenkomst in taal en geloof. Het klimaat was wel even wennen: herfst en lente waren vergelijkbaar met Nederland, maar de winters waren veel kouder en de zomers veel warmer. De familie Hoogenakker werd er gelukkig en is er niet meer weggegaan. Gerrit Jan overleed in Iowa in 1865, zijn vrouw Egberdina in 1878.

Dit verhaal over een volksoploop in Olst is gebaseerd op een brief dd 28 maart 1836 van L. Nilant, burgemeester van Olst, aan de Officier van Justitie in Deventer. Wij kregen een kopie van deze brief uit handen van het schrijversteam van het boek “Kerkplein 1 Olst�, over de Willibrord- of Dorpskerk en haar gemeente, uitgegeven in december 2012. Het verhaal is weliswaar geromantiseerd, maar bijna alle feiten kloppen. Naast de brief zijn als bronnen geraadpleegd: De Overijsselse krant 1810-1870 en het Algemeen Handelsblad juni-augustus1854 (Koninklijke Bibliotheek den Haag), mevrouw Elisabeth Posthumus Meyjes, predikant in Deventer en diverse websites, waaronder genealogieonline.nl en findagrave.com.

Illustratie Charles Michels


------ AAN HET WOORD -----WIE: Adriaan Verburg WAT: Dichter WAAR: Olst WANNEER: Oktober 2013 onder en leek zij soms onWie is de dichter zichtbaar. Daarom gebruik ik Adriaan Verburg haar naam: een ode aan mijn De familie van mijn vaders- moeder. kant vormde een dominante factor in ons familieleven. Als jongere heb ik vier jaar Hij was een dominee en op kostschool gezeten in afkomstig uit een rijke faWerkhoven. Dat was bij de brikantenfamilie die erg Quakers, een religieus geop de eigen familie gericht zelschap, een sekte met de was. Daardoor sneeuwde nadruk op de heilige geest, het leven van mijn moeder

Adriaan Verburg, oktober 2013

op bezieling. In de jaren dertig werd door Nederlandse Quakers een school met internaat gesticht op het landgoed Eerde bij Ommen. De Quakers wilden Duitsjoodse kinderen die voor het fascisme moesten vluchten onderwijs en onderdak geven. Het onderwijs was gebaseerd op Quakeridealen waarbij de


ontplooiing van het kind door muziek, sport en praktisch werk net zo belangrijk was als de leerstof. Na de oorlog heropende de school met voornamelijk Nederlandse en Engelstalige leerlingen. Het was ook een academie voor ambachtelijk, culturele en sportieve ontwikkelingen, met aandacht voor coördinatie tussen handen en hersens en creatieve vaardigheden. Elke dag drie kwartier ochtendgym. Ik heb er twee jaar zitten weven en op zondag mocht ik tekenen in het tekenlokaal.

afgemaakt. Ik heb nogal rondgezworven. Terug in Olst zocht ik een filmstudio en vond die in een boerderij. Maar ik vond het moeilijk om er economisch Op mijn 17e kwam ik weer voordeel mee te halen en thuis en moest naar de eerste leefde op kosten van mijn Mammoetschool in 1968 in vader. Lochem. Het ging niet goed Met een kostschoolvriendje op school. Ik heb gewerkt op heb ik antieke prenten gerestaureerd en leerde de aireen architectenbureau met brush-techniek met waterverf een avondopleiding bouwtoepassen. Dat kwam later kunde. Dat ging ook niet goed en ik besefte een ein- goed van pas want daarmee ging de deur open naar etsen zelgänger te zijn. De film- fotografieacademie in glas. waarbij ik met de loodzware 16 mm camera proefonder- Ik heb een moeizaam leven geleid omdat ik niet afhankevindelijk fouten kon maken, lijk van mijn vader wilde zijn. was een kostbare hobby in Dat is veel te makkelijk en die tijd. Heb ik ook niet

niet vormend. Met die onafhankelijkheid heb ik leren leven en leren waarderen wat ik wèl heb. Ik heb mijn hele leven gewerkt maar geen geld verdiend. Ik snap het spel niet en alle pogingen mezelf in de markt te zetten mislukten. Mijn grootvader van moeders kant was leraar Nederlands en zijn broer dichter. Vanuit die hoek ben ik genetisch besmet met de alfakant en was ik latent altijd al dichter/ schrijver. Ik ben 10, 12 jaar geleden begonnen met dichten en ja, wie ik ben is uit mijn gedichten te destilleren al is dat een zijspoor. Ik ben altijd taalgevoelig ge-


weest, een alfakind terwijl ik hoog scoorde bij bètavakken als algebra en meetkunde. Taal is ongelooflijk ingewikkeld en omdat taal geconstrueerd wordt toont dat mijn bètakant.

Ik was wel de inspiratiebron voor de in 2011 overleden journalist en schrijver Dick Panman. Doordat hij kennis maakte met mijn manier van dichten is hij ook aan het dichten geslagen.

Welke dichters hebben je geïnspireerd?

Hoe ontstaat een gedicht?

Ik speel op papier of de PC met taal en letters en Geen, ik heb veel gelezen , niet eens gedichten. Hoe het woorden om tot een geconstrueerd gedicht te komen. tot schrijven kwam weet ik Daarbij speelt mijn rationele niet meer. In nood pakken mensen vaak pen en papier en analytische instelling een om het van zich af te schrij- belangrijke rol. Gevoelens, of nee emoties worden gefilterd ven. Ik schrijf juist naar me toe om het duidelijk te krijgen en helpen bij het vormgeven van kop, staart en duiding. voor mezelf. Gevoelens zijn gefilterde

emoties en dat heeft te maken met weten en denken. Taal is fascinerend en een gereedschap waarmee we kunnen communiceren, spelen en gedachten vorm geven. Soms intuïtief maar ook onder dwang van rijm, een statement, en dat eist constructie en reconstructie om te komen tot de inhoud, tot wat je wil zeggen. Rijm lijkt dwang maar leidt tot andere invalshoeken, tot nadenken en het is ruimtegevend. Natuurlijk herken ik de valkuilen van gemakkelijke rijmwoorden en daarom denk ik soms ‘dan maar niet op rijm’.


Het is leuk om mensen op het verkeerde been te zetten: Is het wel wat ik lees? Wat staat er eigenlijk? Een twist aanbrengen met humor en weinig woorden. Vergelijkbaar met trompe l’oeils. Dat vasthouden, zo doorgaan is meer dan afhankelijk zijn van je vondsten en associaties. Ik heb vroeger LSD gebruikt. Het idee van trompe l’oeils komt voort uit LSDgebruik. Zien dat er meer mogelijk is dan je in eerste instantie waarneemt. Alles heeft meerdere lagen als je er maar open voor staat. We associëren de hele dag door en dat word je je met LSD ongelooflijk bewust. Het is niet mijn bedoeling LSD te romantiseren maar het is zó bewustzijnverruimend! Je moet er wel mee om kunnen gaan.

De bundels

De eerste twee zijn met een feestje en een voordracht ingeluid, een gezellige middag. Ik heb ze in eigen beheer uitgegeven omdat ik niet in staat ben, te lui, om mezelf in de markt te zetten. Ik zou een manager moeten hebben om het af te maken. De bundels liggen bij Praamstra. (in Deventer) Ik speel met taal, maak taalgrappen en woordspelingen die soms maatschappijkritisch zijn, maar vaak alleen over taal gaan. Taalvervuiling is een favoriet, zoals ‘zeg

Herfst het ritselend lover ruizelt als een serene, die zingt over het onvoltooide dat begint terwijl het mij slechts duizelt door een verwaaid leven uit vervlogen tijd zijn sporen in herfsttapijt tot een geheel verweven een dwarrelend blad tracht ik traag te volgen doch zij wordt snel verzwolgen door mijn levenspad in de roestige jaren waar ik met handen en voeten vol van winterblaren in mijn wezen zat te wroeten bleek het ware niet te ervaren na de lege kilte die gaat komen zal ik weer deo vol lente gaan dromen Uit: Punt

maar’ of ‘eigenlijk’, stopwoorden zonder betekenis. (‘Taalvervuiling’ in de derde bundel: Punt). In enkele gedichten maak ik te veel taalgrappen zoals in de bundel ‘Open stellingen die gedicht zijn’. mooi vind ik ‘Herfst’ in Punt: (leest voor, zie inzet)

‘Om het ware te ervaren’ , dat in-

trigeert, wat is het ware? Kun je dat duiden? Twijfel is creatief, geeft ruimte en is het mooiste wat er is. Zekerheid timmert alles dicht. Er zit dynamiek in je hersenpan, dingen veranderen. Wetenschap gaat altijd uit van bewijsdrift. Daar lijden ze onder. Juist twijfel leidt tot nieuwe zekerheden en tot opnieuw en anders naar


Demystificatie weten, graaft vol molsgewoel naar talloze verklaringen om duistere ervaringen, te herleiden tot zeker grondgevoel In geboorde schachten van benauwenis nemen onverlichte gedachten de vorm van wat hun hechten is

tweede duidt hoe ik er over denk:

Hoe verder?

Bijbehorend bijbedoeling is duidelijk zijn bijgevolg oorzaak de reden

Zo wordt alles gemold wat ooit als mysterie gold

bijgeloof hoort twijfelen

Uit: Zinsbegoochelingen

bijblijvend het verleden

zaken kijken. Waarom willen mensen altijd alles weten? We kunnen niet meer met mysterie omgaan. (leest voor, zie inzet)

Nederlands liggen. Een taal construeren die niet Nederlands is, maar wel te bevatten en goed klinkt, daar heb ik grote lol in. Ook schrijven over ‘onmoWoorden verzinnen die Ne- gelijke figuren’ in korte verderlands lijken maar niet halen, passend op een A4, bestaan is een gekte bijvoor- vind ik leuk om te doen. Over beeld in de bundel Punt staan mensen die iets willen wat geen punten maar wel een niet kan. Het is echter van contrapunt waar een klanonvoldoende kwaliteit om uit kenspel en het verzinnen van te geven. woorden is toegepast of dit uit: Zinsbegoochelingen Nog twee voorbeelden van MIJN TOEGIFT, luister maar: gedichten uit Punt waarvan Er zijn ook teksten en gede eerste zonder bedoeling dichten die dichter bij het is maar mooi klinkt en de

bijzonder past er gewoon niet bij Uit: Punt

Ik wil niet moraliseren maar het zit wel in ieder mens. Met Punt heb ik er een punt achter gezet. ik heb nog wel werk liggen en wellicht is dit gedicht (Tegenwoordig verleden) het antwoord op jullie eerste vraag: wie is Adriaan Verburg:

[...] Maar het sluikte niet autotarisch, daar mijn grukjes teveel ontblafte trompassen zouden kunnen worden heb ik tijdens het letterspronkelen het klepgenot razementig vermeden. [...] Uit: Punt


Het is me wat ondoordacht ongecontroleerd onvrij onverantwoord onaangepast ongenoegen onwaardig onfatsoenlijk ongezegd oneerlijkheid onbegrensd onbetekenend ongecompliceerd

is dom, en leidt tot nihilisme is banaal bijgevolg fascisme is kleingeestig, en algauw fundamentalisme is zonder empathie, derhalve egoĂŻsme is niet zelfverloochenend dus non-conformisme is hebzucht, zodoende kapitalisme is eigenmachtig, bijgevolg despotisme is niet beschaafd en kent geen moralisme is apathisch, ergo fatalisme is geen waarheid en daardoor escapisme is vormloos, en lijkt op surrealisme is waardeloos, bijgevolg negativisme is eenvoudigweg simplisme

humaan

is me dierbaar als ieder mens

Uit: Punt

Tegenwoordig verleden ik roep en ik riep maar het blijft onherroepelijk dat ik nu creĂŤer en ooit schiep en wat ik daarbij schrijf en schreef bleek onbeschrijfelijk maar ik leef door, door wat ik doorleef en ben geworden wie ik was zo werd ik zoals ik denk, mijn wasdom dat ben ik over mijn wezen schijnt Henk toen, en op ieder ogenblik Uit: Punt


------ BINNENKORT IN ONS THEATER -----Een ontmoeting met Diva Veronique Sodano probeerde hem te overtuigen dat het misdadig was en dat hij dat niet meer moest doen. Zijn argument was helder: ‘Niemand van ons betaalt belasting en als ik als enige tegen mijn baas zeg dat we dat wel moeten doen, ontslaat hij mij. Als mijn baas wel in zou stemmen is het gevolg een faillissement .’ Ondernemers zaten gevangen in een soort houdgreep.’

naar Nederland en woonden we tot mijn 16e bij opa en oma. Door hard werken was mijn moeder in staat zelf een woning te betalen en gingen we in Rijswijk wonen. Tussendoor zijn we nog een half jaar terug geweest in Rome omdat mijn ouders het weer wilden proberen. Ik was toen zes en heb op school de basis gelegd voor mijn Italiaanse spreekvaardigheid en drie keer per jaar naar Italië houdt deze vaardigheid op Nederlandse moraal? Jeugd ‘Mijn moeder is een Neder- niveau. Omdat we op haar website Omdat ik niet samen oplandse die op haar 18e als gelezen hebben dat Verogroeide met mijn halfbroer, nique in Rome in de Ferrari au pair naar Rome vertrok. Daar ontmoette ze de char- hadden wij niet veel contact van haar vader is geboren geen echte band. Na het, willen we eerst weten of dat mante welbespraakte Italiaan en 2001, veel te jong overecht waar is en vervolgens of die gelijk viel voor dat mooie, inlijden van onze vader (59) haar vader een rijke man of blonde en boven hem uitto- werd die band sterker, mede rende meisje. Hij was net geeen crimineel was. doordat de moeder van mijn scheiden en had een zoontje. ‘Volgens mijn moeder was halfbroer een half jaar daarZe woonden samen en krehet water in de auto gebro- gen mij. Maar ongetrouwd voor ook al overleden was.’ ken, dat wel.... kinderen krijgen was niet En ja, mijn vader was een het hoorde waardoor ik Mis je je vader? soort witte boorden crimineel, zoals een bastaard werd gezien. ‘Heel erg! Mijn teksten kopassend binnen de Italiaanse als mijn ouders veel van men voor de helft voort uit mentaliteit en gewoontes. Als Hoewel hielden slaagden zij eigen ervaringen en grote boekhouder in de vleesindus- elkaar niet in om hun relatie in emoties.’ trie was hij verantwoordelijk er stand te houden. Mijn vader voor de import uit heel veel ontweek conflicten terwijl Voor veel mensen geldt dat landen en voerde daarbij een mijn moeder dingen gezegd basisdriften geërfd zijn. Waar creatieve boekhouding door wilde hebben, ze wilde bediverse ‘takken van sport’ te noemen en uitspreken. Ge- komt jouw speel- en zangdrift vandaan? beoefenen boren in 1953 was zij een en daarmee de belasting te ‘Het willen spelen en zingen kind van haar tijd en niet ontduiken. heb ik van mijn ouders en helemaal vrij van feministiIk ben vaak, vanuit mijn Ne- sche invalshoeken. grootouders. derlandse moraal, de discussie Toen ik twee jaar was, ver- Mijn Italiaanse oma speelde met mijn vader aangegaan en trok mijn moeder met mij piano, mijn Nederlandse Den Haag, 30 oktober 2013 We arriveerden een half uur voor de afgesproken tijd in café Emma in Den Haag. We bestelden koffie en hielden de deur in de gaten. Er zaten een stuk of acht mensen en wellicht was één daarvan Veronique Sodano. Terwijl een jonge vrouw afrekende, vroegen wij ons af, is ze dat? Ze keek onderzoekend onze kant op en ja dus.


opa trompet en mijn moeder is heel expressief en creatief. Zij maakt sieraden, schildert en ze speelt klarinet. Het expressieve van mijn moeder heb ik ook en zij zal zichzelf als voorbeeld zien voor mijn podiumkunsten. De losheid komt van mijn vader, hij was een makkelijke spreker. Van hem heb ik ook de

voorkeur voor het harmoniemodel - het moet vooral gezellig blijven - terwijl ik met mijn moeder een sterke band heb in de vorm van een heftige relatie, maar ook zonder ruzie. Ruzie maken heb ik nooit geleerd en toen ik op mijn 18e een keer een nacht niet thuis kwam en mijn moeder uit pure ongerustheid

mij heel heftig toesprak, had ik geen weerwoord en viel flauw. Op 8/9-jarige leeftijd heb ik een half jaar klarinet gespeeld en mijn hele kindertijd hield ik me bezig met entertainen, dansen en zingen o.a. Whitney Houston (de eerste plaat die ik kocht). Op 15 jarige leeftijd zag ik


Karin Bloemen optreden en wist: dat wil ik ook!’ Waarom conservatorium jazz en niet klassiek? ‘Ik kwam een heel eind bij de auditie op de kleinkunstacademie maar viel toch af en kreeg mee dat ik een heel goeie stem had en daar op moest focussen. Een conservatoriumdocent vond dat ik geen klassiek type was en adviseerde jazz. Dan ben je bij mij aan het verkeerde adres. Ik laat me de dingen niet zomaar voorschrijven en wil graag bewijzen dat ik het wel kan. Ik kan alles, jazz en klassiek, maar omdat ik niet uitsluitend wilde focussen op mijn stem, maar op een totaalpakket aan kleinkunstpresentatie, koos ik toch voor jazz. Jazz biedt meer mogelijkheden tot spelen en improviseren dan klassiek. Bij jazz leer je harmonie en melodie vanuit akkoorden en welke ladders daar bij horen. Bij klassieke zang is improvisatie ongebruikelijk.’

next Ella Fitzgerald zijn, nee de beste op dit gebied omdat ik het doe, ik het ben. Dat ik niet ben opgegroeid met jazz is duidelijk als je weet dat ik tot aan mijn auditie op het conservatorium dacht dat Bilie Holiday een man was. Toch genoot ik bijvoorbeeld van Frank Sinatra. Veel mensen denken dat dat geen jazz is omdat ze niet weten dat jazz veel breder is dan het beeld dat daar in het algemeen over bestaat.’

ère. Gek genoeg verkeer ik in de bijzondere omstandigheid om een uitgesproken wens meestal na een jaar te kunnen verwezenlijken. Ondanks mijn twijfel wenste ik in de finale van het Leids Cabaret Festival te staan omdat dat 40 optredens zou opleveren. Voor ik het door had stond ik er al.’

En dan volgen succesvolle shows ‘De eerste keer was succesLeren en proberen vol, het kwam over. De tweede keer lijkt het moeilijk dit te In 2004 en 2005 ben je herhalen en dan komt mijn Cum laude geslaagd voor vakmanschap om de hoek respectievelijk Bachelor kijken. Met improvisaties laat en Masters Jazz zang. De daarop volgende jaren heb je ik een losheid zien en horen jury- en publieksprijzen in de terwijl ik precies weet waar ik zit in het programma en weet wacht gesleept. Wat waren volgens de docenten en jury- hoe het verder moet, ook als de tekst voor slechts 1/3 leden je sterkste kanten? deel uitgeschreven is. Op de ‘Mijn enorme stemkwaliteit, heb ik geleerd mijn mijn improvisaties en contact opleiding stem flexibel in te zetten en met het publiek. timen waardoor het geheel Na het afronden van de stu- tealtijd past binnen de tijd van die waren optredens vooral het programma. Daarnaast een leerproces. Grappig, in ik mijn publiek. Schohet begin rol je er in. Wat je ‘ken’ lieren vragen een andere moet doen is ervaring opspanningsboog en betrokkenUit volle borst zingt Veroni- doen, vlieguren maken. dan 50+. que een jazzstuk op een klas- Mijn eerste optreden was op heid ik kan dit, ik vind het sieke en jazzy manier om ons het Camuz kleinkunst festival, Ikleukweet, en spannend. daarmee het verschil te laten om te kijken en te beleven Daarmee wil ik zeker niet een horen. hoe dat gaat. Karin Bloemen zijn, Daar bleek ik in staat het pu- tweede ‘Ik had qua timbre de juiste de eerste Veronique bliek in een mum van tijd aan maar klank voor mezzosopraan, Sodano die genereus durft te me te binden. maar voor mezelf dan zoals zingen, durft te zeggen, durft Maria Callas en niet als deel Toen theaterdirecteur Jan geven en er voor durft te Gras zei dat ik aan het Leids tegaan. van een koor. Ik wil op de voorgrond en ik wil de beste Cabaret Festival moest mee- Hallo, hier ben ik met een doen, twijfelde ik. Ik vond zijn en dat zou bij klassiek niet lukken. Ik wil ook niet de mezelf geen echte cabareti- stem om voluit in te kunnen


is huilen.’ Voor welke mensen voel je bewondering? ‘Maarten van Roozendaal (overleden in 2013) was één van de beste singersongwriters. Zijn vrouw begeleidde mij bij de Casino Podiumprijs. Roberto Benigni van o.a. La vita è bella is een echte clown. Eric van Sauers, een heftige persoonlijkheid die zware dingen met lichtheid brengt waardoor je het wil horen. Ronald Goedemondt is ook heel goed. Hij is ook half Italiaans. Nog eentje: Sarah Vaughan stortte zich er helemaal in maar had ook een melancholische kant waarvan ze zelf in de war raakte.’ Je bent inmiddels een cabaretière - zangeres met een eigen identiteit en bent begonnen met de try-outs van je nieuwe show. Wat kunnen we verwachten? zetten! Soms zo heftig dat ik ben. ‘Toen ik begon ging het om mensen met een hartstoornis Ik hoef niet rijk te worden leuke avond met mooie adviseer niet op de voorste rij maar wil wel genoeg hebben een en grapjes en maar te gaan zitten.’ om een mooi programma te liedjes dat de mensen het kunnen maken en een licht- hopen leuk vonden. Dat jouw Italiaanse bloed een man te kunnen bekostigen. zit ik samen met David belangrijke rol speelt zien en Het is bijna masochistisch om Nu, Lucas (partner) midden in ervaren we nu we met jou het fijn te vinden het zwaar het try-outproces van mijn in gesprek zijn. Het tempe- te hebben, maar ik wil dit show ‘Sexy’ en werken we rament spat er af. Alles gaat en heb daarom geen keuze aan de kerstshow. ‘Sexy’ met een enorme overgave. voor iets anders. Alles wat gaat heel ver. Het gaat om we hebben en zijn stoppen ‘Ja, alles wat we doen is de inhoud. Mijn eerste show, heftig en veel, als een fulltime we in de kunst, monetair en ‘Made in Italy’ was een veremotioneel. Italië bezoeken baan zonder de verdiensten trekpunt in entertainen en die je bij zo’n baan zou heb- schiet er daardoor een beetje een eerbetoon aan mijn bij in maar Rome op tv zien,


vader. en het is heel moeilijk. Het Nu heb ik een sterke behoef- hoeft geen moraal te hebben, te iets wezenlijks te zeggen. maar alleen de clown willen Niet het brengen van een zijn is ook niet goed. Waar boodschap maar wel met de het aanvankelijk nog om de bedoeling mensen te raken ‘gezelligheid’ ging omdat ik en contact te maken. Een nog niet durfde te zijn wie ik onverwacht gesprek met (ie- ben, gaat het er nu om almand uit) het publiek maakt les wat bij mij past en het dat contact tastbaar. Interbesef dat alles mag. De eigen actie, elkaar zien, geeft een identiteit is belangrijk: - wie warm en rijk gevoel en dat ben ik?is precies waarom ik voor cabaret gekozen Theaters Olst-Wijhe heb. Bij een musical is Brasserie Olst dat niet mogelijk. De behoefte om mijn Jan Schamhartstraat 5 Olst (Holstohus) teksten te verdiepen 26 december 2013, 11.00 uur ontstond vanzelf bij het schrijven. Willen De Veronique Sodano Kerstshow entertainen is niet wat veel mensen denken

Je leert jezelf steeds beter kennen en ontwikkelt een eigen stijl. - dat past niet- is veranderd in -alles kan-. De show bestaat voor 50 % uit muziek. Het gaat daarbij niet om cabareteske muziek, maar om jazz en kleinkunst.’ Waar staat Veronique over 10 jaar? ‘Dan heb ik 3 of 4 cd’s en theaterprogramma’s gemaakt. Ik heb een huisje in Italië waar David een zwembad bij bouwt. We hebben ook een huis in Nederland. Ik treed dan in de zomer op in Italië en van september tot maart in Nederland. Ik heb deze vraag eerder gehad en toen was mijn antwoord: in Carré. Nu is het niet persé Carré, maar gaat het om het spelen, vier, vijf keer per week contact met het publiek.’ Bij het afscheid zoenen we elkaar en zijn we ons bewust kennis te hebben gemaakt met een diva die binnen 10 jaar in een uitverkocht Carré door Karin Bloemen om een handtekening wordt gevraagd waarbij Karin zal zeggen: ‘’Zeg Veronique, zo had ik het zelf willen doen!” Website Veronique Sodano


--- 2013 Jaar van het voorlezen --Ontmoetingen in de wereld van de jeugdliteratuur. Door Ria Zandleven-Snoek

Marit Törnqvist - illustrator en schrijver Halverwege de jaren negentig ontmoette ik Marit voor het eerst. Ze was een meisjesachtige vrouw van begin 30 en hoogzwanger. Grappig is dat haar illustraties al vanaf haar eerste boek (1988 Daar komt de tijger -) niet aan mijn aandacht konden ontsnappen omdat ze voor de schrijvers Hans Hagen en haar moeder Rita Törnqvist werkte. Auteurs die ik op de voet volgde. In 1995 nodigden we Marit in bibliotheek Deventer uit om te vertellen over haar net uitgekomen boek wat ze niet alleen had geïllustreerd maar ook (voor het eerst) zelf had geschreven: ‘Klein verhaal over liefde’, een juweeltje! Aan de hand van de door haar meegebrachte originele prenten vertelde ze over het ontstaan van het verhaal en dat het eigenlijk over haar zelf ging, over een gevoel van eenzaamheid.

Astrid Lindgren regelmatig te gast in huize Törnqvist. Rita Törnqvist vertaalde haar boeken en Marit maakte de illustraties, ook bij de Zweedse uitgaven. Dat sloeg zo aan in Zweden dat Marit de mega-opdracht Als kind bracht Marit alle kreeg om Junibacken, een schoolvakanties door in Små- driedimensionaal kinderverland, de geboorteprovincie halenhuis rond de boeken van van Astrid Lindgren (Pippi Astrid Lindgren, te ontwerLangkous). Daardoor (her) pen. Zie Astrid en Marit. kende ze de decoratieve sfeer Tijdens het IBBY-congres in van de Zweedse verhalen van 1996 (International Board Lindgren. Bovendien was on Books for Young people)

trof ik Marit voor de tweede keer en vertelde zij over de omvangrijke en uiterst nauwkeurig uitgevoerde opdracht van de in dat jaar geopende Junibacken in Stockholm. Geheel terecht kreeg ze dat zelfde jaar een zilveren griffel voor ‘Klein verhaal over liefde’. Dat ik in de zomer van 2010 samen met een collega van CODA op het dakterras van Marits grachtenpand in Amsterdam aan de


naar Nederland kwamen en wellicht bij CODA in een expositie ‘De verhalenreis’ een plek konden krijgen. Wauw, deze in Zweden door miljoenen mensen bekeken prenten, zouden hun Nederlandse primeur bij CODA hebben. Die afspraak was snel gemaakt en zo zaten we in december 2011 weer bij Marit, gezellig lunchend aan de keukentafel. Na een lange klim in het naastgelegen pand stonden we in haar atelier, de plek waar haar kleurpotloden gesorteerd staan in koude en warme kleuren, de plek waar al die prachtige illustraties gemaakt zijn en waar ik nog een ontdekking deed. Niet alleen de knuffels van haar Jij bent de liefste: knuffels dochters inspireerden, maar ook het raam van haar atelier met uitzicht op de WesterUit de vele illustraties sekerk. In ‘Jij bent de liefste’ is lecteerden wij werk uit de de toren van deze kerk een boeken: ‘Wat niemand had verwacht’, ‘Jij bent de liefste’, paar keer te zien. ‘Ik blijf altijd bij je’ en ‘Jij en Nog even een opmerkelijke geschiedenis met betrekking ik en mijn rode fiets’. Marit kreeg het bij haar dochters op de felle kritiek van Guus Kuijer op Rita Törnqvist. In voor elkaar dat een aantal zijn boek ‘Het geminachte knuffels ter illustratie in een kind’(1980) geeft hij blijk vitrine bij CODA mochten van een groot wantrouwen zitten. ten opzichte van volwasseMinder leuk was dat Manen. Niet voor niets schreef rit vertelde dat haar rol als artistiek raadgever en ‘huis- hij ‘Grote mensen, daar kun je beter soep van koken’. ontwerper’ van Junibacken in dat jaar tot een einde zou Eén van de hoofdstukken in komen. Oorzaak, een onop- ‘Het geminachte kind’ gaat over: ‘Wie is hier eigenlijk de losbaar verschil van mening over de (commerciële) ont- baas?’: een briefwisseling van wikkeling van het kindercul- de 11 jarige Marit en haar moeder. Kuijer trekt van leer tuurhuis. tegen de manier waarop Rita Verrassend gevolg daarvan haar dochter ‘klein’ houdt en was dat haar voor dit verhalenhuis gemaakte prenten Marit daar groots op reakoffie zat, kwam voort uit de wens haar werk te exposeren in CODA-museum. Die keer ontdekte ik dat alle knuffels uit ‘Jij bent de liefste’ (van Hans en Monique Hagen) in dat pand woonden omdat ze van de dochters van Marit waren.

geert. Hij schrijft: ‘ Tja, wie zou een pleidooi voor het recht op een eigen identiteit beter onder woorden kunnen brengen dan deze elfjarige?’ Een bewonderende uitspraak voor een meisje waarvan hij toen nog niet kon vermoeden dat zij zijn gelijke zou worden wat betreft hun niveau in de jeugdliteratuur. Guus kreeg in 2012 de Astrid Lindgren Memorial Award, (een soort Nobelprijs voor jeugdliteratuur) en Marit is genomineerd voor die zelfde prijs in 2014. Uitslag in maart 2014. Marit maakt in 2014 het Prentenboek van de Kinderboekenweek bij het thema ‘Feest!’ Voorleestips 4 - 6 jaar

‘Jij bent de liefste’ en de andere dichtbundels van Hans en Monique Hagen. Prachtige verzen op net


zoveel en even prachtig geïllustreerde dubbele pagina’s. Lengte, aantal coupletten en rijmschema’s zijn zeer divers. Alle verzen zijn op de belevingswereld van kleuters gericht en nodigen uit tot nadenken en gesprekjes. De kleurrijke illustraties zou je stuk voor stuk ingelijst aan de muur willen hangen! tijdens het vliegen veel onrecht tegenkomt, gebruikt ze ‘Groter dan een droom’ door haar kracht om mensen van Jef Aerts. gedachten te voorzien waarmee zij in staat zijn tot bevrijdende acties. Pikkuhenki is het symbool van verzet tegen onderdrukking. Pikkuhenki bestaat uit de prentvertelling en een cd waarop de auteur het verhaal vertelt en een ensemble muziek maakt. Het gesproken verhaal, de muziek en het boek met de bijzondere illustraties vor‘Groter dan een droom’ is men een geheel. Een mooie niet alleen een heel mooi combinatie van verschillende boek, het is ook zoals Marit kunstvormen die kinderen zal Törnqvist zelf al aangaf, een inspireren. Goed te gebruiken belangwekkend boek. We zijn bij kunstprojecten in de midlang niet altijd bij machte om den- en bovenbouw van het met doodgaan en verlies om basisonderwijs. te gaan, zeker niet als het om kinderen gaat. Aerts en ‘Helden op sokken’ door AnTörnqvist doen het wel, en met zoveel kunde en sereniteit dat er een vanzelfsprekende troost van uitgaat. 6 -12 jaar ‘Pikkuhenki’ door Toon Tellegen - gouden penseel in 2006 Pikkuhenki is een klein onzichtbaar heksje dat in staat is in de gedachten van mens en nie Makkink dier te vliegen en het denken Het verhaal gaat over een te beïnvloeden. Omdat ze

meisje zonder naam, haar kat en tien broers, die ieder een nummer in plaats van een naam hebben. Elke dag gaan de jongens op avontuur en

zorgen het meisje en de kat voor het huishouden. Nadat het meisje zelf op avontuur is gegaan, verandert er van alles in het leven van deze kinderen. Het wordt vrolijker, kleurrijker en gezelliger. Op ongekende wijze stralen de schilderachtige illustraties deze ontwikkeling in een toenemende warmte uit. Een boek om in te wonen! Momenteel niet te koop maar wel aanwezig in de bibliotheek. Luister hier naar Marit


Karl Trompert

------ UITGELICHT ------

Exposeert met Fenomenaal in het Holstohus in Olst, georganiseerd door KyK Olst.

Karl Trompert Deze expositie werd voorbereid door Huub Coenen van KyK (Olst). Uit een Skypegesprek met Karl in Els Poblet (Spanje) tekenden we het bijgaande op.

Karl komt uit een culinaire hoek, volgde een koks- opleiding in Rotterdam en was één van zeven eerste geëxamineerde Nederlandse meester-koks (‘80) en won daarna de Zilveren Koksmuts(‘82). Hoogtepunten waren de internationale culinaire prijzen die hij zowel individueel als in de rol van Captain van het Nederlandse team van Chef-koks won. Karl is internationaal georiënteerd en heeft over de hele wereld gewerkt. Niet alleen

als chef-kok in restaurants, hotels en op de cruisevaart, maar ook in bedrijven. Daar hield hij zich bezig met productontwikkeling, productinnovaties, receptuurontwikkelingen, advies en begeleiding in de horeca en als flexibel eenmansbedrijfje met foodstyling: culinaire fotografie en kookboekjes.

Karl heeft zijn hele leven getekend en op de Holland-Amerikalijn hield hij zich met de koude keuken bezig en maakte van de buf-

fetten showstukken alsof het beeldhouwwerken waren. Karl had altijd belangstelling voor kunst, als kleine jongen ging hij altijd naar museum Boijmans en kocht gedurende zijn hele leven kunstboeken. Hij was lid van tekenclubjes, de Amsterdamse Zondagschilders, volgde lessen aan de volksuniversiteit, schilderlessen bij Maarten Krabbé maar wilde meer. Toen Karl 60 was begon hij een deeltijdopleiding aan de AKI in Enschede. Dat was zo verrijkend en liet hem met heel andere ogen naar kunst kijken. De aandacht voor klassieke schilderkunst werd verlegd naar de moderne kunst, meer ruimtelijk en conceptueel. Marcel Duchamp, Dada, Arte Povera en de eigentijdse kunst zijn nu de nieuwe inspiratiebronnen. Op de AKI kwamen alle technieken aan bod en leerde hij vrijer en vanuit het hart te

Karl Trompert: Marketenster


------ UITGELICHT ------

werken en met zo min mogelijk middelen zoveel mogelijk uit te drukken. Zo leuk dat jullie in het interview met Jasmijn Twilt (Arial 1) extra aandacht schonken aan Marcel Duchamp, want net als bij Jasmijn is hij ook mijn grote voorbeeld. Verder heeft Kurt Schwitters invloed gehad op mijn denken. Wim de Haan, zijn assemblages, Juan Miro en meer... Karl heeft aanvankelijk veel geschilderd en collages gemaakt en werkte later meer ruimtelijk met materiaal uit zijn leefomgeving. Hij is een verzamelaar, struinend langs het strand bijvoorbeeld vindt hij dingen en maak daar objects trouvés van. Hij laat zich door materialen,

vormen en structuren inspireren. Het begint met het neerleggen van dingen die bij elkaar passen, schuiven, bijleggen, verleggen en plakken. Bij sommige werken verraadt een vorm van herhaling dat hij ervaringen op een bepaalde manier wil uitdrukken. Bijvoorbeeld de periode waarin hij veel met kruizen werkte en zich afvroeg - waarom? - Toen bleek dat de mooie vorm niet alleen de aanleiding was maar ook een manier om, als min of meer atheïst, tegen het misbruik van kinderen te schoppen. Of bij Amerika in Afghanistan: alles met prikkeldraad en tralies.

Karl heeft al veel duo- en groepsexposities op zijn naam staan. De expositie in Olst is zijn vierde solo expositie. Leuke bijkomstigheid is dat zijn werk voor het naar

Olst kwam in de fabriek Tierrafino in Amsterdam werd geëxposeerd . Deze fabriek met veel oog voor kunst en cultuur levert leem voor de aardehuizen in Olst. Dat Huub Coenen structuur aanbrengt in de expositie van KyK in het Holstohus, ervaart Karl als een verrijking omdat daarmee het publiek min of meer wordt begeleid in een manier van kijken, combineren, ervaren en beleven. Opening Vrijdagmiddag 29 november 2013, 16:00 uur Waar Holstohus, Jan Schamhartstraat 5, Olst. Wanneer Tot 25 januari 2014, tijdens openingsuren van het Holstohus. Website Karl Trompert

Henny Schaapman

Op The New Florence Biennale 2013 Eén van de acht Nederlandse kunstenaars op de internationale Florence Biennale is Henny Schaapman uit Wijhe. Tussen bijna 400 kunstenaars van over de hele wereld staat Henny haar mannetje met haar expressieve keramiek. Dat ze een duizendpoot is, bleek wel weer toen we zagen dat ze kans zag om naast deelname aan de Nationale kunstdagen in de


------ UITGELICHT ------

Van Nelle Ontwerpfabrieken in Rotterdam er in slaagde andere kunstwerken in te pakken voor transport naar Florence. Kunst en ervaring spelen een belangrijke rol in haar leven. Henny wordt geĂŻnspireerd door het leven van alledag: alles om haar heen, gebeurtenissen, herinneringen, vorm, kleur, emoties en meningen van mensen. Verborgen realiteit heeft haar speciale belangstelling. Gedurende het proces laat zij zich in haar expressie niet beperken door het gebruikte materiaal en de afmeting ervan, dat kan zowel 3D als 2D zijn. Ze werkt vaak met klei in combinatie met staal, maar maakt ook regelmatig uitstapjes naar

ander materiaal. Haar werk is al tentoongesteld in diverse plaatsen in Nederland, zoals Utrecht, Amsterdam, Zwolle en Rotterdam. De Florence Biennale is een van de weinige internationale

kunstevenementen die is opgezet als een zichzelf bedruipend onafhankelijk platform voor hedendaagse kunst. Kunstenaars van over de hele wereld komen naar Florence om hun werk te exposeren in het Fortezza da Basso en delen daar een inspirerende, levendige en unieke ervaring. Fortezza da Basso is een voormalige vesting, nu een congres- en tentoonstellingscentrum. Brochure DFBA: Dutch Florence Biennale Artists. Kijk hier voor meer informatie Waar Fortezza da Basso, Florence, ItaliĂŤ Wanneer 30 november - 8 december 2013


------ VERHALENSCHRIJFWEDSTRIJD -----Schrijftalenten gezocht!

Doe mee en schrijf een verhaal bij tekeningen van Marian Hage. Atelier Acht daagt (amateur) schrijvers uit een verhaal te schrijven bij tekeningen die de Olster kunstenaar Marian Hage maakte voor een kinderboek dat nooit geschreven werd. Omdat het jammer is dat deze prenten ongebruikt in de kast blijven liggen, schrijft Atelier Acht een verhalenwedstrijd uit. Bij voldoende kwaliteit van het winnende verhaal wordt een uitgever gezocht om er een echt kinderboek van te maken.

Iedereen kan meedoen. Ook leerlingen van basisscholen en voortgezet onderwijs kunnen meedoen, wellicht in groepsverband. Om mee te kunnen doen vragen we je ĂŠĂŠn ding: meld je even aan. De aanmelding is volledig vrijblijvend, het verplicht je tot niets. Maar Atelier Acht wil gewoon graag weten hoeveel belangstelling er is.


Als je je aanmeldt krijg je automatisch en direct de volledige set informatie toegestuurd op je e-mailadres.

Aanmelden voor de schrijfwedstrijd doe je op de website van Atelier Acht. Klik hier of ga naar www.atelieracht.nl/schrijfwedstrijd

Kijk hier voor de website met werk van Marian Hage.

------ REDACTIE ARIAL -----Redactieleden gezocht!

Wil je ook eens iets schrijven in Arial? Er is zoveel te schrijven over kunst en cultuur in onze gemeente. Heb je een interessant onderwerp? Of zou je wel een column willen vullen? Werk (op basis van vrijwilligheid) met ons mee aan het nog aantrekkelijker maken van Arial.

Mail naar: info@atelieracht.nl dan nemen we snel contact met je op.


Kunst en Cultuur

Arial 4  

Virtueel tijdschrift over kunst en cultuur in Olst-Wijhe

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you