Page 1

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ

Aπό το έργο του Δωρόθεου μόνο κάποια αποσπάσματα έχουν διασωθεί μέσα στην μελέτη του Ηφαιστίωνα («Ἀποτελεσματικά»), μαζί με αναφορές Βυζαντινών συγγραφέων (Τζέτζης κ.ά.) και σχόλια (Δημόφιλος κ.ά.). Για το φιλόλογο-μεταφραστή, και μάλιστα όταν αυτός δεν είναι εξοικειωμένος με την σημειολογική ορολογία των αστρολόγων, τα κείμενα αυτά αντιστέκονται σθεναρά και προβάλλουν σοβαρές μεταφραστικές δυσκολίες, όπως είναι: α) ο συχνά υπαινικτικός, συμβολικός ή και μυστικιστικός ακόμη λόγος, β) η δύσκαμπτη λόγια γλώσσα, η οποία αποδύεται σε έναν αγώνα υπερκεράσεως και αυτής ακόμη της αττικής διαλέκτου σὲ δυσκολίες, καθώς προσπαθεί να την μιμηθεί, και γ) η παράδοξη συχνά συντακτική πλοκή, η οποία ενδεχομένως να οφείλεται και στην κακή συντήρηση των κωδίκων ή την εσφαλμένη αντιγραφή και αναπαραγωγή των κειμένων μέσα στους αιώνες που μεσολάβησαν. Τη μεγαλύτερη μεταφραστική δυσκολία όμως την εμφανίζει η με δακτυλικούς εξαμέτρους περιγραφή των αστρολογικών παρατηρήσεων του Δωρόθεου, διότι στα ανωτέρω δυσεπίλυτα προβλήματα προστίθενται και οι απαιτήσεις του εμμέτρου λόγου, που δημιουργούν ασφυκτικά πλαίσια στην διατύπωση. Για όλους αυτούς τους αντικειμενικούς λόγους απαιτήθηκε στενή, χρονοβόρα και επίπονη συνεργασία με την συγγραφέα αυτού του πονήματος. Ευελπιστούμε όμως ότι με αυτό το δεδομένο επιτύχαμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Τέλος, για τη διευκόλυνση των αναγνωστών-ερευνητών παραθέσαμε ένα Γλωσσάρι των σημαντικότερων και προβληματικότερων λέξεων του κειμένου. Η επεξεργασία αυτού έγινε με καθαρώς φιλολογικά κριτήρια. Γι’ αυτό και παρατίθενται περισσότερες της μιας σημασίες των λέξεων, καθώς και, όπου κρίνεται απαραίτητο, στοιχεία γραμματικής αναγνωρίσεως αυτών, αλλά και ετυμολογικές διευκρινίσεις. Απόστολος Μ. Τζαφερόπουλος

17 ΠΡΟΛΟΓΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΥ  

απαιτήσεις του εμμέτρου λόγου, που δημιουργούν ασφυκτικά πλαίσια στην διατύπωση. δακτυλικούς εξαμέτρους περιγραφή των αστρολογικών παρατηρή...