Issuu on Google+

สรุปการเข้าร่วมสัมมนาภายใต้โครงการ

Econ Tools for GHGs

“FOODprint® เครื่องมือคานวณคาร์บอนฟุตพรินท์สาหรับผลิตภัณฑ์เกษตรและอาหาร ” วันที่ 25 มีนาคม 2554 ห้องกมลทิพย์ 2 โรงแรมสยามซิตี้ จัดโดย VGREEN-KU, JGSEE, FTI, BOT, NFI และ TGO

Part 1 : Dr. Rattanawan Mungkung (VGREEN-KU) สาหรับที่มาของโครงการ คาว่า FOODprint® หมายถึง ชื่อเครื่ องมือในการคานวณ CF สาหรับผลิตภัณฑ์เกษตร และอาหารของไทยซึ่งอยู่ในช่วงกาลังดาเนินการ ซึ่งความสาคัญของการจัดทาเครื่องมือดังกล่าวเกิดจาก -

CF มีการดาเนินการแล้วในหลายประเทศทั่วโลก ทั้งในยุโรป สหรัฐอเมริกา และเอเชีย

-

ปัจจุบนั กาลังมีการดาเนินการพัฒนา ISO 14067 ซึ่งคาดว่าจะมีการบังคับใช้ในปี 2555 ซึ่งอาจกลายเป็น เงื่อนไขสาคัญทางการค้าสาหรับไทยซึ่งมีระบบเศรษฐกิจที่พึ่งพาการส่งออกเป็นหลัก

-

ไทยมีการพัฒนาด้าน CF และพัฒนาแนวทางการประเมิน รวมไปถึง มีโครงการนาร่องบ้างแล้ว อย่างไรก็ ตาม ในทางปฏิบตั ิพบว่า มีประเด็นทางเทคนิคซึ่งยังซับซ้อนและยุ่ งยากด้านความเป็นระบบของข้อมูล

-

นอกจากนี้ ผู้ประกอบการไทยยังเรียกร้อง Excel sheet ในการคานวณ CF ที่เป็นระบบ และมีมาตรฐาน รวมไปถึง มีความสะดวกสาหรับผู้ ประกอบการในการนาไปใช้คานวณ CF มากขึ้น

-

ซึ่งการสร้าง Incentive ต่อสินค้า Green ได้เลือกสินค้าเกษตรและอาหารเนื่องจาก สินค้าดังกล่าวมีความ ใกล้ชดิ กับผู้ บริโภค และมีการปล่อย GHGs สูงอย่างมีนยั สาคัญ รองจากภาคพลังงาน

สาหรับวัตถุประสงค์ของโครงการ คือ (1) พัฒนาเครื่ องมือคานวณ CF ที่เรียกว่า FOODprint® ซึ่งจะมี 2 ภาษา คือ ภาษาไทยและอังกฤษ (2) คานวณค่า CF (3) สร้างศักยภาพทางเทคนิคให้กับบุคลากรภาคเกษตรและอาหาร ส่วนการติดฉลาก CF นั้น ถือเป็นดุลยพินจิ ทางธุรกิจของบริษทั ที่จะตัดสินใจเอง ซึ่งวัตถุประสงค์ในการติดฉลากของแต่ละ บริษทั อาจมีความแตกต่างกัน เช่น -

เป็นการโฆษณา Brand สินค้า

-

เป็นการแสดงความรับผิดชอบต่อสิ่ งแวดล้อมและสังคม

-

ติดเป็น Show case ให้ลูกค้า เพื่อแสดงศักยภาพด้าน CF กรณี ที่ลูกค้า Request ข้อมูลด้าน CF ขึ้น

โดยแต่ละบริษทั จะมี Piority ของแต่ละวัตถุประสงค์ด้าน CF แตกต่างกันขึ้นอยู่กับกลยุทธ์ทางการตลาดของแต่ ละบริษทั ซึ่งโครงการจะรับสมัครบริษทั เพื่อเป็นโครงการสาธิต จานวน 40 บริษทั เมื่อโครงการสิ้ นสุด จะมีการแจก CD Excel sheet 500 แผ่น ถือเป็นเป็นต้นแบบเครื่องมือการคานวณ CF ของไทย เป็นศูนย์กลางในการขยายองค์ความรู้ ด้าน CF ภายในภูมภิ าคเอเชียตะวันออก รวมไปถึงการเป็นประโยชน์ต่อแผนการจัดการ GHGs ระดับประเทศของไทย

โดย น.ส. อรุณี ฮามคาไพ นักศึกษาปริญ ญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์


สรุปการเข้าร่วมสัมมนาภายใต้โครงการ

Econ Tools for GHGs

Part 2 : Dr. Shabbir Gheewala (JGSEE) สาหรับปัญหาสิ่ งแวดล้อม ประเด็นด้านการเปลี่ ยนแปลงสภาพภูมอิ ากาศโลกและภาวะโลกร้อนกาลังได้รับความ สนใจมากในปัจจุบนั โดยมีสาเหตุจาก GHGs ที่อยู่ ในชั้นบรรยากาศซึ่งทาให้โลกมีอณ ุ หภูมพิ อเหมาะนั้น มีมากเกินไปจาก การดาเนินกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การเผาไหม้เชื้อเพลิง การเพาะปลูก การเลี้ ยงสัตว์ ดังนั้น ภาคเกษตรและอาหารจึงมี ส่วนเกี่ยวข้องต่อ GHGs อย่างมีนยั สาคัญ ผลของการที่โลกมีอณ ุ หภูมมิ ากขึ้น กระทบต่อ การเปลี่ ยนแปลงสภาพอากาศบ่อยมากขึ้น เช่น พายุ ทาให้เกิด การละลายของน้าแข็ง ความหนาแน่นของน้าทะเลเปลี่ ยนแปลง ทาให้เกิดความแตกต่างของสภาพอากาศอย่างรุนแรง เช่น บางพื้นที่หนาวมาก บางที่ร้อนมาก หรือ บางพื้นที่ฝนตกหนัก บางพื้นที่แห้งแล้ง รวมไปถึงการเกิดโรคมาลาเลียใน ยุโรปจากสภาวะอากาศที่อนุ่ ขึ้น เป็นต้น ซึ่ง CF เป็นความพยายามหนึ่งในการจัดการปัญหาดังกล่าว ประเด็นด้าน Food miles ในอดีตเราบริโภคอาหารตามฤดูกาล แต่ในปัจจุบนั เรามีการนาเข้าสินค้าเพื่อบริโภค ดังนั้นแผนการบริโภคจึงไม่ขึ้นกับฤดูกาลเหมือนในอดีต และมีต้นทุนการปล่อย GHGs จากการขนส่งอาหารนาเข้าที่สูง กว่าการบริโภคสินค้าที่ผลิตภายในประเทศ จากการที่หว่ งโซ่อาหาร (Food chain) เป็นเรื่องของทั้งโลก (Globalize) และ การห้ามนาเข้าเลยก็เป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ ดังนั้น ความต้องการลด GHGs จากภาคครัวเรือน (Individual) จึงก่อให้เกิด แนวคิดด้าน CF ขึ้น (ซึ่งวัดอยู่ในรูป CO2 Equivalent ตลอด LCA) ซึ่งขั้นตอนการคานวณ CF ตลอด LCA มีความซับซ้อนมากเนื่องจากมีหลายขั้นตอน ดังนั้น จึงเกิดความต้องการ สร้างเครื่ องมือการคานวณ CF (Toolkit) ขึ้น ซึ่งอยู่ในรูป Excel Sheet หรือ Software โดย (1) มีการใส่สูตรการคานวณ CF (2) มีค่า Emission Factor ของกิจกรรม วัตถุดิบ และเชื้อเพลิง (3) มีค่า GWP ให้แล้ว ทาให้การคานวณค่า

CF มี

ความง่ายและสะดวกมากขึ้น สาหรับประเทศที่มกี ารจัดทา Toolkit แล้ว เช่น ในประเทศอังกฤษ คือ Footprint ExpertTM, CCALC และ Cool Farm Tool ในประเทศฝรั่ งเศส คือ Bilan Produit และในประเทศเยอรมนี คือ GaBi สาหรับ FOODprint® ซึ่งเป็น Toolkit ของไทยจะมีพื้นฐานการคานวณตามมาตรฐานของ EU คือ PAS 2050, Bilan Produit และ มาตรฐาน ISO 14067 รวมไปถึง GHG protocal โดยจะประกอบไปด้วย (1) Template ข้อมูล (2) ฐานข้อมูล และ (3) สูตรการคานวณ CF ในลักษณะ Excel Sheet

Part 3 : Dr. พงษ์วิภา หล่อสมบูรณ์ (TGO) ISO 14067 หรือ“มาตรฐานCF ของผลิตภัณฑ์” เป็น Guildline ในการประเมิน CF และการสื่ อสารตัวเลข CF สู่ บุคคลทั่วไป ซึ่งขณะนี้อยู่ ระหว่างการเสนอร่าง โดย WG2 (Working Group 2) คือ การจัดการการปล่อย GHGs ภายใต้ ห่วงโซ่อปุ ทาน (Greenhouse gas management in the value or supply chain) มีวัตถุประสงค์ในการสร้างมาตรฐานใน การคานวณ CF

โดย น.ส. อรุณี ฮามคาไพ นักศึกษาปริญ ญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์


สรุปการเข้าร่วมสัมมนาภายใต้โครงการ

Econ Tools for GHGs

ใน Context ของโครงการนี้คือToolkit ในการคานวณCF อย่างไรก็ตาม ISO 14067 จะมี Context ที่กว้างกว่า คือ ไม่ใช่เฉพาะการคานวณCF แต่รวมไปถึงการสื่ อสารทาความเข้าใจด้านCF ด้วย ซึ่งจะมีศัพท์เฉพาะ เช่น Removals (การดึง GHGs กลับ), Shall (ต้องทา 100%), Should (ทา 75%), May (ทา 50%) เป็นต้น ISO 14067 อ้างอิงจาก ISO 14040 (LCA Assesment) และ 14020 (Eco label) สาหรับ GHGs ในการคานวณ CF จะมีมากกว่า 6 ตัว (ที่กาหนดใน Kyoto Protocal) สาหรับ ค่า GWP จากรายงานของ IPCC ที่มกี ารแก้ไขทุกๆ 6 ปี ซึ่ง จะมีการเปลี่ ยนแปลงตาม Scenario อย่างไรก็ตาม การคานวณ CF จะยึดค่า GWP ปีล่าสุด คือ AR4 (2007) ส่วน โครงการ CDM จะยึดค่า GWP ปีเก่า คือ AR2 (1995) ในการคานวณ CF ต้องมีการกาหนด เป้าหมายในการนาไปใช้ให้ชดั เจน เช่น (1) เพื่อเปรียบเทียบระหว่าง Model (เช่น เสื้อรุ่ นใดมี CF ต่าสุด) หรือ (2) เพื่อเปรียบเทียบ model เดียวกันแต่ปตี ่างกัน (ต้องสร้าง Base line) เป็นต้น เพราะการกาหนดเป้าหมายที่ชดั เจนจะนาไปสู่ การกาหนด

Functional Unit, ขอบเขตการคานวณ CF (System

boundary), ลักษณะข้อมูล (รายปี หรือรายเดือนเป็นต้น), ขั้นตอนการใช้งาน (Usage) จะเลือกใช้ Scenarios อย่างไร กรณี ประเทศไทย การคานวณ CF จะไม่นาเรื่ อง Carbon offset มาใช้ลดค่า CF ของผลิตภัณฑ์ (เช่น การลด CO2 จากกิจกรรมการปลูกป่า) เนื่องจากกิจกรรมดังกล่าวไม่ได้อยู่ ใน Supply chain และรูปแบบฉลาก CF ของไทยเป็น แบบ Carbon score Scheme ไม่ได้เป็นแบบ Carbon neutral scheme แบบในอเมริกา สาหรับประเด็น

Land use change (โดยตรง และโดยอ้อม) ซึ่งจะต้องมีการคานวณกรณีที่มกี ารปล่อย GHGs

สูงอย่างมีนยั สาคัญ ซึ่งประเทศไทย Vote against ประเด็นนี้ในช่วงแรก อย่างไรก็ตาม โครงการนี้

Toolkit ของไทย

Dr. Shabbir จะคานวณประเด็น Land use change นี้ให้ด้วย ปัจจุบนั ISO 14067 อยู่ในขั้นตอนลงทะเบียนเป็น CD2 (Committee draft) และ ส่งเวียนประเทศสมาชิกพิจารณาตอบรับ (ในไทยหน่วยงานที่พิจารณาคือ สมอ.)

Part 4 : Question & Answer Q : การทา Toolkit เป็น Spread sheet จะมีปญ ั หาด้าน Copyright หรือไม่? ทาเป็น Web base? A : การทา web base สาหรับคานวณCF ในส���นค้ามีความละเอียดในข้อมูลที่จะนามาคานวณ ดังนั้นWeb base จึงไม่เหมาะเพราะซับซ้อน สาหรับประเด็นว่าควรทาเป็นSoftware หรือ Web base ? นั้น สาเหตุที่ตัดสินใจเป็น excel sheet นั้น เนื่องมาจากการศึกษาจากต่างประเทศ อย่างไรก็ตาม จะทาการศึกษาหาข้อมูลเพิ่มเติมในการกาหนดรูปแบบของ Toolkit ดังกล่าว

โดย น.ส. อรุณี ฮามคาไพ นักศึกษาปริญ ญาโท สาขาเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์


FOODPrint