Issuu on Google+


Voorwoord Samen werken aan economische vernieuwing Een jaar hard werken aan de regionale kenniseconomie, samengevat in een veertigtal pagina’s. Dat is wat aan u voorligt. Een boeiende weergave van de samenwerking tussen ondernemers, onderzoek, onderwijs en overheid om binnen een aantal voor Zuid-Holland dominante economische clusters, vernieuwing te realiseren.

Wij zien vooruitgang Het belang van samenwerking wordt in toenemende mate gedeeld en daaruit komen weer nieuwe kansen. De Kennisalliantie helpt kansen om te zetten in economische vernieuwing. Dit draagt bij aan de kennisintensiteit van de economie in Zuid-Holland en daarmee aan een duurzame welvaartsgroei. De Zuidvleugel heeft alle potentie om baanbrekende oplossingen te bedenken voor (inter) nationale uitdagingen. De hier aanwezige kennis en expertise verbinden met ondernemers, blijft dan ook een van de grootste uitdagingen van de Kennisalliantie. Door consortia rond innovatieprogramma’s te smeden kunnen we baanbrekende innovaties realiseren.

Bas Verkerk Voorzitter bestuur

Nico van Buren Directeur

2 | Samen werken aan economische vernieuwing

De regio heeft het nodige om op terug te vallen: de grootste zeehaven, luchthavens en nu ook een HSL. We hebben centra waar we de nieuwste, intelligente en robuuste technologische oplossingen aan binnen- en buitenland kunnen laten zien. Niets staat ons in de weg om bij de top vijf gebieden van Europa te horen en trots te zijn op een regio die technologie voortbrengt die bijdraagt aan het welzijn van miljoenen mensen in binnen- en buitenland.


Inzet blijft nodig

Programmatische aanpak

De financiële en economische crisis is nog niet achter de rug. Volgens het IMF krijgt Europa te maken met een kleinere groei. Voor Nederland wordt de groei voor meerdere jaren op amper 1,5% geschat. Bovendien is er geen zekerheid dat de recessie snel achter de rug is. De binnenlandse vraag komt nog niet op gang en de overheidsbestedingen lopen verder terug onder druk van bezuinigingen. Op de achtergrond blijft het onzeker of meerdere EU-landen financieel voldoende gezond genoeg zijn, om het zonder grootschalige steun van andere EU-landen te redden.

Als onafhankelijk procesbegeleider is de Kennisalliantie in staat om tussen de vier O’s te operen en langere termijn programmatische samenwerking op te zetten, waaruit talloze innovatieprojecten voortkomen. Dat gebeurt al met Delft Blue Technology waarmee we een deltatechnologisch valorisatieprogramma opzetten. De ruimtevaarttechnologie heeft zoveel potentie dat we ook daarvoor een programma inrichten. Denk aan de innovatiekansen van deze ‘spacetech’ voor belangrijke economische sectoren zoals Life Sciences & Health, Water & Deltatechnologie, Transport & Logistiek en Chemie & Energie. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden die een Biobased Economy kan bieden voor Zuid-Holland. Zeker waar deze kan aanhaken op het zeer waardevolle initiatief Bio Process Facility van de TU Delft en DSM.

Uit het IMF-rapport blijkt ook dat de groei in opkomende landen ongekend hoog is: gemiddeld 6,5%. Exporterende bedrijven zien dat terug in de resultaten. Dit verklaart de veerkracht van de regio Eindhoven, met veel op de wereldmarkt gerichte bedrijven, mede ondersteund door Brainport Development.

Voldoende kansen In Zuid-Holland is die veerkracht waar te nemen in de Rotterdamse haven, maar veel andere sectoren hebben de aansluiting nog niet weten te vinden. Toch biedt de economische groei en daarmee toenemende koopkracht in andere delen van de wereld, voldoende kansen. Met gerichte inzet kan men ook in Zuid-Holland meer doen om de regionale economie te versterken. Voor een (beperkt) deel vindt deze versterking plaats door de Kennisalliantie. Wij richten ons op innovatieprogramma’s en -projecten: van delta-innovaties tot medisch technologische toepassingen en van hightech in de Greenport tot instrumenten die de internationale veiligheid waarborgen.

Een hoogtepunt in 2010 was het Kennisfestival, dat mede dankzij bijdragen van Rotterdam en Den Haag en de enorme gastvrijheid van Rotterdam The Hague Airport, een daverend succes was. In samenwerking met HOPE, met de opening van de Global Entrepreneurship Week Nederland, kende het Kennisfestival een ijzersterk programma. De vele workshops en het hoofdprogramma trokken ruim 1500 bezoekers. Het innovatieplein was een van de hoogtepunten. Meer dan zeventig partijen lieten zien wat innovatief Zuid-Holland te bieden heeft. Zij bruisten van de ideeën, zagen volop kansen en inspireerden talloze belangstellenden met hun enthousiaste verhaal. Absoluut inspirerend. Over het Kennisfestival en nog veel meer hoogtepunten uit 2010, leest u in dit jaarverslag.

Organiserend vermogen Uiteindelijk begint alles met mensenwerk. Juist daarom is het zo belangrijk dat we een groot netwerk van ondernemers hebben. Niet alleen om ze op de hoogte te houden van innovatieprojecten waaraan ze kunnen deelnemen. Ook om ondernemers in contact te brengen met andere ondernemers, ze te inspireren met nieuwe kennis op het gebied van (internationale) marketing, trends, zakelijke groei en innovatiekansen. Tel daarbij op dat de Kennisalliantie als onderdeel van dat brede netwerk, in 2010 is gestart met de Kapitaal Alliantie - een netwerk van business angels en investeringsfondsen voor ondernemers met een financieringsvraagstuk - en het zal u duidelijk zijn dat we een stevig programma hebben waar voor elke ondernemer wat te halen is.

Samen werken aan economische vernieuwing | 3


Inhoudsopgave Voorwoord Resultaten op hoofdlijnen Doel van de Kennisalliantie De drie pijlers van de Kennisalliantie Projecten Programmatisch werken Programma Deltatechnologie Programma Space as enabling technology Programma Biobased Economy Netwerken / Kenniscommunity Kennisfestival 2010 European Satellite Navigation Competition 2010 Kennis Activiteitenagenda Kennisalliantie 2010 Zes economische clusters van de Kennisalliantie Transport & Logistiek Greenports Life Sciences & Health Water- & Deltatechnologie Chemie & Energie Vrede, Recht & Veiligheid Kennisbruggen Arbeidsmarkt & Onderwijs Jaarcijfers 2010 Toelichting op de jaarcijfers 2010 Focus op de toekomst Projectenoverzicht 2010 Medewerkers Kennisalliantie

4 | Samen werken aan economische vernieuwing

2 5 6 7 8 8 10 12 14 16 17 18 20 22 24 26 28 30 32 34 36 38 39 40 42 44


Resultaten op hoofdlijnen Er zijn in totaal 117 projecten aangemeld bij de Kennisalliantie. Daarvan zijn er uiteindelijk 49 ingediend bij een regeling: 23 bij Pieken in de Delta (PiD), 20 bij de Clusterregeling en 6 bij overige regelingen waaronder EFRO. Het beoordelingsproces van twee van de drie regelingen, is nog niet afgerond. Daarom kan de totale investeringsomvang van in 2010 ingediende projecten, nog niet worden vermeld. Het klantenbestand is in de loop van 2010 gegroeid van 5.000 (januari) naar 6.700 (december). De groei hangt samen met de toegenomen activiteiten en zichtbaarheid van de Kennisalliantie in de Zuidvleugel.

Soort activiteit

Resultaten projecten

Opgepakt door

Water & Deltatechnologie

25

Kennisnetwerken trajecten

54

Themabijeenkomsten

37

Greenports

16

49

Programma ontwikkeling

7

Transport & Logistiek

16

Business Development Team

14

Strategische trajecten

10

Kennisnetwerken Business trajecten

Subsidieverkenningen

49

Business trajecten

14

Resultaten Kennisbruggen 7 bijeenkomsten 91 Kennisgiften 89 Kennismatches 27 Innovation officers

Soort activiteit

117 Life Sciences & Health

7

Vrede, Recht en Veiligheid

9

Chemie & Energie

7

Diversen

37

Kennisalliantie

103

Syntens

14

Resultaten Netwerken Kennis Community 2 workshops Kennis Academie 3 workshops Kennis Karavaan 2 bijeenkomsten Kapitaal Alliantie 2 bijeenkomsten ESNC 2010 Netwerken 1 Kennisfestival 4 netwerkbijeenkomsten 10 clusteractiviteit

Resultaten Kennis 2 Kennisdiners Onderzoek ‘Innovation in South Holland and EU2020’ Strategie en Beleid: meerdere notities en rapporten 2 meetings met internationale regio’s

Samen werken aan economische vernieuwing | 5


Doel van de Kennisalliantie Versterken economische toppositie van Zuid-Holland De Kennisalliantie zet zich in voor het versterken van de kenniseconomie van Zuid-Holland. Daarmee ondersteunt de Kennisalliantie de regionale ambitie om economisch tot de topregio’s van Europa te behoren. Het ingevuld krijgen van die ambitie is geen vanzelfsprekendheid. De economische dynamiek in een steeds verder globaliserende wereld legt een flinke druk op de grotendeels open economie van Nederland, waarbij de in decennia opgebouwde voorsprong geen garantie meer is voor behoud van welvaart.

Samenwerken Uit zowel de analyse van Roland Berger als die van de OECD blijkt dat een gebrek aan samenwerking en een versplinterd uitvoeringsinstrumentarium, de regio belemmeren om de regionale ambitie te realiseren. Als er iets centraal staat in de werkwijze van de Kennisalliantie dan is het juist samenwerking en het faciliteren daarvan. Samenwerking tussen onderzoekers en ondernemers om te werken aan nieuwe innovatieve producten, diensten en processen. Samenwerking tussen onderwijs en ondernemers, zodat studenten ondernemers helpen met nieuwe inzichten. Samenwerking tussen ondernemers als broedplaats en voor showcases van innovatieve oplossingen op het gebied van energie, milieu en klimaat die bijdragen aan welvaart en welzijn. Dit alles ter versterking van de economische clusters en een duurzame bijdrage aan het concurrentievermogen van bedrijven in de regio.

Programmatisch werken Met een reeks aan proces- en projectmatige instrumenten bevordert de Kennisalliantie die samenwerking tussen de vier O’s en de innovatiekansen die ontstaan op de raakvlakken van verschillende sectoren. We creÍren netwerken van innovators en partijen die een bijdrage kunnen leveren aan innovatie zoals de Kapitaal Alliantie: een netwerk van investeringsfondsen en business angels, dat bereid is innovatieve bedrijven te financieren. Heeft u een innovatief idee dat u in samenwerking met ondernemers en partners uit de onderzoeks- en onderwijswereld wilt realiseren? Of wilt u meer weten over onze workshops, themabijeenkomsten en projectsamenwerking? Neem dan contact op met de Kennisalliantie T. 015 2840487

6 | Samen werken aan economische vernieuwing

Met de introductie van programmatisch werken zoekt de Kennisalliantie nadrukkelijk naar lange termijn procesmatige samenwerking met onderzoeksinstellingen, onderwijs, ondernemers en overheid.

Juist met deze vorm van samenwerking gaat het om het vinden van het gezamenlijk belang om samen te investeren in continue vernieuwing. Als onafhankelijke partij tilt de Kennisalliantie die samenwerking van de grond.


Drie pijlers van de Kennisalliantie

Projecten

Netwerken

Het team Projecten ondersteunt organisaties bij het realiseren van hun innovatieprojecten en -programma’s. De project developers hebben expertise in de aanloopfase van het innovatietraject: van idee tot de start van het innovatieproject. De ondersteuning kan bestaan uit consortiumvorming, samenwerkingsovereenkomsten, het ontwikkelen van een businesscase en het verkennen van subsidie- of financieringsmogelijkheden.

Evert Baartspul Projectmanager “Vanuit het organiseren van processen, het leggen van verbindingen en het ruimte geven aan belevingen, helpen wij innovaties te realiseren.”

Kennis

In 2010 is Netwerken gestart met de Kennis Community. De Community is bedoeld om het netwerk van innovatieve ondernemers te verbinden met kenniswerkers waardoor innovaties tot stand komen. De activiteiten van de Community resulteren in:

    

inspiratie voor innovatie zichtbare en bereikbare kennis van ondernemingen en kennisinstellingen meer kennisoverdracht tussen onderwijs, wetenschap en ondernemers nieuwe initiatieven voor co-creatie sterke netwerken

Jacqueline Schardijn Coördinator Netwerken

Het team Kennis onderzoekt de economische ontwikkelingen in de regio ten opzichte van andere regio’s in Nederland en Europa. Maar het team heeft ook een belangrijke signaalfunctie voor kansen die de Zuidvleugel versterken.

Damien van der Bijl Beleid en Strategie “Om de economie in Zuid-Holland te laten groeien is focus en samenhang nodig. Wij adviseren beleidspartners bij gemeenten en de provincie ZuidHolland door conclusies uit onze onderzoeken en benchmarktstudies te vertalen naar kansen voor de regio.”

“Innoveren is je toekomst veilig stellen. Haal nieuwe ideeën, inzichten, modellen, trends en contacten bij de Kennis Community.”

Samen werken aan economische vernieuwing | 7


Projecten

Programma

Programmatisch werken

Deltatechnologie

In 2010 is de Kennisalliantie gestart met programmatisch werken. Het doel hiervan is om een zo groot mogelijke impact op de ontwikkeling van de regionale economie te hebben. Programmatisch werken brengt focus en samenhang in de activiteiten van diverse samenwerkingspartners aan. Door de inzet van deze partners in het programma te bundelen, kan met dezelfde inzet meer worden bereikt. Hierdoor zullen innovaties, die passen bij de thema’s uit de Zuidvleugel Agenda, sneller gerealiseerd worden.

Sander van der Wal Programmamanager  Deltatechnologisch valorisatieprogramma  Biobased Economy

Peter Reffeltrath Programmamanager  Space as enabling technology  Health & Innovation  Biobased Economy

8 | Samen werken aan economische vernieuwing

In het programma Delft Blue Technology, dat door de Kennisalliantie in 2009 is opgezet, zit enorm veel innovatiepotentie. Het continueren van de financiering is van groot belang. Bovendien is kennisvalorisatie hard nodig om de wateruitdagingen van de 21e eeuw aan te gaan. Daarom besloten de partners van Delft Blue Technology om een nieuwe EFRO-aanvraag te doen voor het deltatechologisch valorisatieprogramma.

Uitdagingen

Uitgangspunten

Actielijnen, innovatieprogramma’s en investeringen kunnen nog meer gebundeld worden door intensivering van de samenwerking in de Zuidvleugel. In 2011 - 2012 moet het programma ten minste vijf miljoen in projectportfolio hebben met een investering van € 225.000.

Samenwerking biedt veel meer kansen, meer internationale uitstraling en een betere internationale concurrentiepositie. Daarom bouwt de Kennisalliantie aan een deltatechnologisch valorisatieprogramma dat verankerd is door regionale synergie in de nationale agenda met internationale potentie.

Ambities





nieuwe oplossingen ontwikkelen op het gebied van water en energie die én voor de regio inzetbaar zijn én als exportproduct internationaal een belangrijke economische waarde hebben de economische waarde ten minste verdubbelen


Noem Delft en wereldwijd gaat er bij ingenieurs en waterexperts een lichtje op. Van oudsher houdt Delft met zijn rijke historie, maar ook met zijn technische universiteit en kennisinstituten haar naam hoog. Aan die goede reputatie moet je blijven werken. Daarom hebben de Gemeente Delft, het Hoogheemraadschap van Delfland, de TU Delft, TNO, Deltares, UNESCO-IHE en de Kennisalliantie de handen ineen geslagen om Delft nog sterker op de kaart te zetten als kenniscentrum voor water- en deltatechnologie. Dat doen we door samen te werken, samen te experimenteren en kennis te ontwikkelen, met als resultaat innovaties die in de vorm van showcases worden gepresenteerd. Dicht bij huis, maar met de ambitie om de innovaties wereldwijd toe te passen.

Maaslandkering

Samen werken aan economische vernieuwing | 9


Programma

Space as enabling technology In 2010 hebben we het onderwerp ‘Space as enabling technology’ uitgewerkt tot een programma. Het doel is om de kennis en technologie uit de ruimtevaartsector in te zetten voor andere sectoren.

Spannende ontwikkelingen op het grensvlak van disciplines De grote economische clusters in de provincie Zuid-Holland staan de komende jaren voor een aantal flinke uitdagingen waarvoor radicaal nieuwe inzichten en technologieën nodig zijn. Denk aan toenemende internationale concurrentie maar ook aan uitdagingen als gevolg van:

   

minder beschikbare ruimte vergrijzing strengere milieueisen schaarsere natuurlijke hulpbronnen

Door het bundelen van de inzet van programmapartners kunnen we toepassingen van innovaties uit de ruimtevaart binnen andere sectoren versnellen. Hiermee zetten we de regio, nationaal en internationaal op de kaart als hét centrum voor de toepassing van ruimtevaartkennis en - technologie.

Smart Cities In 2010 verkenden we de mogelijkheden voor een programma ‘Smart Cities’. Door allerlei organisaties worden data verzameld. Een smart city als Rotterdam gebruikt die data voor nieuwe technologie om het welzijn van inwoners te vergroten. Denk aan mobiliteit en sensoren om het energieverbruik te optimaliseren. Conclusie: Op dit moment is er nog onvoldoende draagvlak in de regio aanwezig om hier een volledig programma voor te ontwikkelen. Maar ‘Smart Cities’ heeft veel innovatiepotentie. Daarom is eind 2010 besloten om voortvloeiende activiteiten van ‘Smart Cities’ onder te brengen bij het programma ‘Space as enabling technology'.

Vanuit economische en sociaal perspectief sluit ‘Smart Cities’ volledig aan bij de de Digitale Agenda van Eurocommissaris Kroes. Hierin beschrijft ze dat haar FP7 funding zich de komende jaren richt op ‘Userdriven-innovations en large-scale-testbeds (Smart City labs)’.

Ruimtevaart voor innovaties van water- en deltatechnologie Voorbeelden Klimaatverandering zorgt ervoor dat we internationaal meer informatie nodig hebben om de veiligheid te garanderen. Door droogte mislukken oogsten, ontstaan er (bos)branden en neemt het leefgebied af. Het aantal weer- en klimaatgerelateerde catastrofes per jaar verdubbelde in de jaren negentig, in vergelijking met de tien jaar daarvoor.

Spacematch Water- en Deltatechnologie In november konden kleine en grote bedrijven speeddaten met ruimtevaartprofessionals tijdens de Spacematch water. Doel van Spacematch is het creëren van spin-offs. Evert van de Werfhorst van Capilix vergelijkt de waterproblematiek op aarde met die aan boord van het internationale ruimtestation ISS: “Daar kom je in het klein tegen waar we hier op aarde in het groot tegenaan lopen. De watervoorraad, de waterkwaliteit, waterzuivering. Ze zijn allemaal van levensbelang in het ISS.”

De Spacematch 2010 is georganiseerd in samenwerking met TNO, NSO, de Kennisalliantie en het Mikrocentrum.

Droogtescanner Miramap heeft een scanner die niet alleen kan meten hoe nat of droog een kleilaag van een dijk is, maar ook hoe dik die is en of er holle ruimtes in voorkomen. Cruciale informatie als het gaat om de robuustheid en veiligheid van onze dijken en rivieren. Miramap werkte samen met ESA en de Russian Academy of Sciences (RAS) aan de droogtemeter. “Onze droogtescanner is eigenlijk een bestaande scanner die in de ruimtevaart gebruikt wordt om de droogte van de aardkorst in kaart te brengen. Wij hebben hem toepasbaar gemaakt voor gebruik dichterbij de aarde. Het kan vanuit een vliegtuig, maar ook gewoon op de grond worden gebruikt. De scanner levert zeer gedetailleerde gegevens over de aardkorst op.” Roland Haarbrink, Miramap

10 | Samen werken aan economische vernieuwing


Kijk voor meer voorbeeldinnovaties op: Kennisalliantie.nl

Ruimtevaart voor innovaties in welzijn en veiligheid Voorbeelden

Ruimtevaart innoveert Life Sciences & Health Voorbeelden Navigatiegestuurde blindengeleidestok Uit een afstudeerproject kwam een prachtig concept waardoor blinden meer autonomie krijgen.

ReMood vergroot beleving en veiligheid tijdens festivals ReMood won de ESNC 2010. Vier masterstudenten van de TU Delft ontwikkelden een speciale applicatie (app) om de beleving van festivalgangers te vergroten.

“Al tijdens het Kennisfestival maar ook daarna kwamen we in contact met partijen die ons verder wilde helpen. Nu zijn we zover dat we echt van start kunnen met de app. De grote test is tijdens de introductieweek van de TU Delft.� Jon Reijneveld, ReMood

De app vergroot de interactie tussen organisatie en publiek. Deelnemers zien de routes naar verschillende podia en organisatoren weten via de app hoe het publiek reageert op de optredens. En mochten er problemen dreigen dan wijst de organisatie via de app, bezoekers op de dichtstbijzijnde nooduitgang.

Eye Cane ontwikkelde een navigatiesysteem voor blinden met ingebouwde sensoren die obstakels of gaten in de weg zien. Het navigatiesysteem wijst mensen de weg.

De MRI-versneller De MRI-versneller maakt tijdens het toedienen van radiotherapie een flink aantal MRI-beelden per seconde. De radiotherapeut ziet precies waarop hij de ioniserende straling richt. Daardoor kan hij tumoren bestralen zonder omliggend, gezond weefsel te raken. Inclusief gezwellen in bijvoorbeeld slokdarm, nieren en pancreas die tot nu toe alleen operatief te verwijderen zijn.

Geen schade aan weefsel met Terahertz-straling Terahertz-straling (THz) wordt veel toegepast in de astronomie. De laatste jaren wordt het ook ingezet voor medische beeldvorming (imaging). Terahertz Pulsed Imaging zorgt voor een scherp contrast tussen de

verschillende soorten zacht weefsel. Signalen van kanker en andere aandoeningen worden omgezet in een 3D-beeld en zijn duidelijk zichtbaar. De resultaten zijn veelbelovend.

Samen werken aan economische vernieuwing | 11


Programma

Biobased Economy Biobased Economy, waar zit de winst?

Doe mee in 2011

De Kennisalliantie verkent de kansen om een consortium te vormen met organisaties die willen samenwerken aan biobased innovaties, met als doel:

In 2011 doet de Kennisalliantie onderzoek met het LEI (Landbouw Economisch Instituut) in Wageningen, naar de beste route om de economische kansen van Biobased te verzilveren. Dit onderzoek richt zich op de kansen die de Biobased Economy heeft voor Zuid-Holland en welke

 

een grote impact op technische innovatieontwikkelingen in de Zuidvleugel een grote impact op economische ontwikkelingen in de Zuidvleugel

Zuid-Holland heeft de ambitie om voorop te lopen in de wereldwijde schone energie race. Dat kan door een grootschalig demonstratieprogramma op te zetten rondom de transitie van de (petro-)chemische sector naar een Biobased Economy.

First mover advantage positie deze regio in kan nemen ten opzichte van andere regio’s . In dezelfde periode kan het consortium geformaliseerd worden. Vanaf eind 2011 kunnen we dan de wereld gaan veroveren met Biobased Economy.

Op het gebied van energietransitie blinkt de regio uit in kennis en ervaring. Toepassingen daarvan zorgen al voor internationale doorbraken. Het Biobased Economy programma kan als testomgeving voor nieuwe technologie functioneren, maar vooral als ‘startpunt’ voor een Biobased Economy in Nederland, waarbij een 'first mover advantage' ontstaat voor de Zuidvleugel ten opzichte van andere regio’s.

Showcases met de inzet van biomassa uit de Greenports, nieuwe technologieën en hergebruik van warmte uit de industrie, zorgen ervoor dat de biostroom in de versnellig komt.

Groot potentieel voor clusterwerking in Biobased Economy Wereldwijd zijn schone energie-investeringen met 30% gegroeid tot 170 miljard euro in 2010. Zo zag Duitsland de investeringen in de sector groeien met 100% tot 28,8 miljard euro in 2010. Wij hebben de ambitie om met een investering van 2 miljoen euro (investeringen van de Kennisalliantie en programmapartners), private vervolginvesteringen van tenminste 20 miljoen euro uit te lokken.

12 | Samen werken aan economische vernieuwing


Van afval waarde maken Ontwikkelworkshop in samenwerking met Syntens en Greenport Campus Restafval uit de Greenports levert geld op. Niks composthoop of in veevoer. Veel beter is het om klasse drie groenten te verwerken tot groentesappen en natuurlijke grond-

Pharma Voedingssupplementen Smaakstoffen

stoffen. Een andere recente ontwikkeling is de extractie van levensverlengende inhoudsstoffen uit bolgewassen. Van alle aardappelen en groenten die geteeld worden, blijft na het oogsten, sorteren, reinigen en verpakken zo’n 15% afval over. Dit residu bestaat nu nog uit snijafval en ongeschikt product. Voor Nederland

komt dit neer op ruim 550 miljoen kilo. De glastuinbouw heeft minder afval maar levert toch nog altijd een reststroom van 20 miljoen kilo. Dat gaat veranderen als je naar de waardepiramide reststromen kijkt. Reststromen krijgen waarde door veredeling en door afval om te zetten in grondstoffen.

Uitgangspunten

 



de Kennisalliantie verbindt partners in het consortium Biobased Economy het consortium is de motor voor Biobased innovaties en het loket voor innovatievraagstukken het Biobased Ecomomy programma is een fantastisch programma met geweldige kansen voor innovatie en economisch succes. Daarom bouwt de Kennisalliantie aan een breed programma dat verankerd is door regionale synergie in de nationale agenda, met internationale potentie

Geurstoffen Bioplastics Biobuildingblocks Vezels Energie Mineralen

Waardepiramide reststromen

Samen werken aan economische vernieuwing | 13


Netwerken / Kennis Community Innoveren is je toekomst veilig stellen. Maar hoe? In 2010 is de Kennisalliantie gestart met de Kennis Community. De Community is bedoeld om het netwerk van innovatieve ondernemers te verbinden met kenniswerkers waardoor innovaties tot stand komen. De activiteiten van de Community resulteren in:

    

zichtbare en bereikbare kennis van ondernemingen en kennisinstellingen meer kennisoverdracht tussen onderwijs, wetenschap en ondernemers nieuwe samenwerkingsverbanden vernieuwende initiatieven ter versterking van de kennisinfrastructuur een sterk netwerk van kennisdragers

Jacqueline Schardijn Coördinator netwerken “Je haalt nieuwe ideeën, inzichten, modellen, trends en contacten bij de Kennis Community.”

14 | Samen werken aan economische vernieuwing

Kapitaal Alliantie

De Kapitaal Alliantie is een club investeerders die ondernemers in Zuid-Holland helpt. Want ondernemers met een innovatieplan hebben vaak advies en financiering nodig om de innovatie te realiseren. Een aantal aansprekende bedrijven is ontstaan uit venture capital. In Amerika geldt dat bijvoorbeeld voor Google en Facebook. Maar ook Nederland kent een aantal succesnummers, zoals navigatieconcern TomTom en biotechbedrijf Crucell.

Met de ‘Kapitaal Tafel’ en het ‘Business Angel Netwerk’ heeft de Kapitaal Alliantie twee tools in handen om startende ondernemers te helpen. De Kapitaal Alliantie is een initiatief van de Kennisalliantie en HOPE Entrepeneurship.

Resultaat

Kapitaaltafel met fondsmanagers

Inmiddels zijn twee partijen in overleg over verdere financiering.

Vier innovatieve ondernemers (techno en ICT) met een financieringsvraag, pitchten in november 2010 voor investeerders, fondsmanagers en andere kapitaalverstrekkers.

Venture capital is een flinke aanjager voor de economie, blijkt uit onderzoek van de Deutsche Bank. Elke euro die wordt geïnvesteerd in prille bedrijven via venture capital, levert een veelvoud op voor het bruto nationaal product.


Kennis Karavaan

Kennis Karavaan bezoekt Koppert Cress, Monster

De mooiste ideeën ontstaan tijdens de Kennis Karavaan. Vier keer per jaar stoppen we bij een innovator in Zuid-Holland om op locatie van de ondernemer een actuele innovatievraag te bespreken. Het vraagstuk wordt door een gezelschap van ondernemers, creatieven en experts op dat vakgebied, vanuit verschillende invalshoeken belicht. “Er ontstaan te gekke innovatie-ideeën. Er zijn echte pareltjes bij,” zegt deelnemer D. de Groot.

Thema: nieuwe marketingstrategie voor gezonde smaakvervangers

Kennis Karavaan bezoekt Lans tomaten Thema: nieuwe marketingconcepten voor de tomaat De tomaat is (nog) geen sexy product. Daar willen Lans en FrEsteem verandering in brengen. Het gaat bij Lans opvallend vaak over innovatie; nieuwe producten, technieken en markten. De remmen mogen dus los tijdens de brainstorms over nieuwe marketingconcepten.

De eerste Kennis Karavaan stopt bij Koppert Cress. Een mix van ondernemers, wetenschappers en experts geven nieuwe invalshoeken, tips en ideeën voor nieuwe manieren om de markt te benaderen met gezonde smaakvervangers.

Resultaat Een scala aan nieuwe ideeën met de tip om speciale aandacht te geven aan verzekeraars en doelgroepen die zich bezig houden met gezonde voeding, homeopathie en duurzame economie.

“De markt is te overtuigen van de kwaliteit van onze producten. Maar dan moeten we ons echt richten op gezond gedrag.” Rob Baan, Koppert Cress

Kennis Academie Workshop ‘vuistregels voor succesvol innoveren’ “Het meervoud van lef is leven. En innovatie leg je uit in minder dan vijf seconden en op één A4. Anders is het gedoemd te mislukken.” Dat zegt Frans van der Reep, sr. strategist Getronics, tijdens zijn interactieve workshop over succesvol innoveren, augustus 2010 in Rotterdam. Van der Reep roept op om in actie te komen. “Stop met nadenken. Gewoon doen! En zorg ervoor dat de waarde van je innovatie herkent wordt.”

“Het bruist hier van de ideeën, de mogelijkheden voor tomaten lijken onbeperkt. Heerlijk om zo vrij te mogen denken.” F. Maze, deelnemer

Resultaat Een aantal van de nieuwe ideeën hebben genoeg potentie om verder uit te werken. Lans en FrEsteem verkennen met Syntens de allianties die gevormd kunnen worden om nieuwe product-marktcombinaties succesvol op de markt te zetten.

Fotografie Eefke Schramade

Hoe komt het toch dat veel ideeën op de plank blijven liggen? Van der Reep: “Is er vraag naar? Kijk naar de eerste brandstofpas, een co-productie tussen Shell en de Postbank. Shell wilde meer veiligheid, de Postbank meer traffic en de consument tankt zonder geld. Succes verzekerd!”

Samen werken aan economische vernieuwing | 15


Netwerken/Kennis Community

Kennisfestival 2010 Kennisfestival daverend succes Het Kennisfestival is nog nooit zo druk bezocht als op 15 november 2010 in de hangar van Rotterdam The Hague Airport. Zo’n 1500 deelnemers deden nieuwe ideeën op om hun innovatiekracht te versterken en versnellen. Inspiratie genoeg om ‘grenzeloos te kunnen innoveren’ want dat was het thema van dit grote evenement voor ondernemers en kennisinstellingen in de Randstad. Bezoekers namen deel aan workshops, seminars en het event ‘meet the dragons’. Velen van hen waren enthousiast over het innovatieplein, waar ondernemers hun laatste vindingen toonden.

16 | Samen werken aan economische vernieuwing

Inspiratie door vreemd te gaan “Innoveren is anders tegen problemen aankijken. Ga vreemd. Kijk over je eigen grenzen heen.” Dat zei Jim Stolze, oprichter van TEDx Nederland. Hij hield een pleidooi voor ‘open source’ innovatie. Voorbeelden hiervan zijn Skype waarmee je gratis kunt bellen, Firefox en de P2P muzieksite. Stolze: “Ga de uitdaging om grenzeloos te innoveren aan door kennis te downloaden, je eigen kennis en expertise toe te voegen en deze vervolgens weer te publiceren op het web. In deze eeuw draait innovatie om partnerships, co-creatie, kennis delen en netwerken. Acteer als een zeester waarvan de poten blijven aangroeien.”

Fotografie Etienne Oldeman

Innovatieplein

Locatie airport niet toevallig

Er was veel belangstelling voor de 76 standhouders op het innovatieplein. Alle deelnemende ondernemers waaronder de winnaars van de Kennisbruggen Innovatieprijs en de ESNC 2010, deden waardevolle zakelijke contacten op. En natuurlijk gaven zij bezoekers gratis advies, tips en ideeën om succesvol te kunnen innoveren.

Burgemeester Aboutaleb benadrukte in een videopresentatie dat de regio beschikt over ‘weergaloze’ kennis,

op het gebied van medische toepassingen, transport, logistiek en de waterkennis van Delft.

“De locatie van het Kennisfestival op Rotterdam The Hague Airport is niet toevallig gekozen: het symboliseert de samenwerking tussen beide gemeenten om het ondernemersklimaat in de regio te versterken.” Burgemeester Aboutaleb van Rotterdam, ook namens burgemeester van Aartsen, Den Haag


European Satellite Navigation Competition 2010 Winnaar Dutch Challenge: ReMood

Winnaar special topic prijs: Dialogues Technology

Winnaar special topic prijs: OpenCarData

NAVTEQ-winnaar, Dialogues Technology uit Amsterdam ontwikkelde een nieuwe parking app voor op je smartphone. Deze app vindt parkeerplaatsen in de buurt en betalen kan door een klik op je mobiel.

OpenCarData uit Amsterdam is met het concept voor een OBD-II profiel bekroond met de GNSSLiving Lab-prijs. Met dit systeem kunnen bedrijven en particulieren jaarlijks tot € 450 besparen op onderhoud, brandstof en uitstootkosten.

Fotografie: Etienne Oldeman

Bijna alles in de wereld van nu is gebaseerd op satellieten. Onze informatie, onze veiligheid, onze navigatie. De mogelijkheden van satellietnavigatie lijken onbeperkt. Daarom organiseert de Kennisalliantie jaarlijks, met steun van de Provincie Zuid-Holland, de European Satellite Navigation Competition (ESNC). Aan deze prestigieuze competitie nemen tientallen landen deel uit de hele wereld inclusief de VS, Midden-Oosten, Taiwan en Australië. Voor de zevende ESNC in 2011 is de inschrijving gestart. We dagen inventieve studenten, starters en bedrijven uit om nieuwe toepassingen in te sturen. Met drie winnaars was 2010 bijzonder succesvol.

De Nederlandse winnaar in 2010 was ReMood. Een groep van vier masterstudenten aan de TU Delft die een speciale applicatie ontwikkelde om de beleving van festivalgangers te vergroten. Behalve voor meer interactie tussen het publiek (en tussen publiek en organisatie) vergroot de app ook de veiligheid. Tijdens het Kennisfestival 2010 nam ReMood de regionale prijs in ontvangst. De prijs bestond uit advies en ondersteuning bij de doorontwikkeling van het concept, juridisch advies, internationale PR, standruimte op het Kennisfestival en een trip naar International Award Ceremony in München.

Bastiaan Walenkamp van Dialo-

Stef Kolman (midden) neemt in

ques Technology over de ESNC

München de GNSS Living Lab-prijs

2010: “Je krijgt hulp om je idee

in ontvangst.

uit te werken tot een prototype, je krijgt publiciteit, je vergroot je

OpenCarData voert realtime

netwerk met interessante partijen.

check-ups op individuele auto’s

En ... de trip naar München is erg

of hele vloten en stuurt actuele

de moeite waard.”

automanagementgegevens naar een open source systeem waarmee bedrijven en particulieren hun rijgedrag kunnen bijsturen.

Samen werken aan economische vernieuwing | 17


Kennis De Kennisalliantie onderzoekt de stand van zaken in de Zuid-Hollandse kenniseconomie en vergelijkt dit met ontwikkelingen in andere regio’s in Nederland en Europa. Daarmee houden we inzicht in de ontwikkeling van het regionale innovatiesysteem en kan de Kennisalliantie aanbevelingen doen voor het beleid van haar partners. Naast dit algemene onderzoek worden studies uitgevoerd op specifieke onderwerpen, zoals in 2010 naar de mogelijkheden die Europa biedt om het Zuid-Hollandse innovatiesysteem te versterken.

Damien van der Bijl Strategie en beleid ‘’Door bezuinigingen bij nationale, regionale en lokale overheden, zal Europa steeds belangrijker worden voor het versterken van innovatie in de regio. Zuid-Holland kan in de lijnen naar Brussel nog effectiever en efficiënter opereren door meer samen te werken.”

Kennisdiners In 2010 zijn twee kennisdiners georganiseerd. Het eerste, half november, stond in het kader van de nieuwe Economische Agenda Zuidvleugel. Sprekers en genodigden van hoog niveau, namen deel aan een levendige discussie over innovatie, regionale economie en de daartoe benodigde samenwerking. Kees Tetteroo, Brainport bestuurslid van het eerste uur, vertelde over de succesvolle Eindhovense samenwerking. Jan Franssen, Commissaris der Koningin, gaf een update over de procesvorderingen. In de maanden na het Kennisdiner is het traject in de volgende fase beland. Hierin wordt gezocht naar een vertaalslag van de overeengekomen ambities en doelstellingen naar een concrete uitvoeringsagenda. Het kennisdiner zorgde voor inspiratie en inzichten.

De heer Jan Franssen, Commissaris der Koningin Zuid-Holland, besprak de innovatiekansen voor de Zuidvleugel in relatie tot

Het tweede kennisdiner, eind november, was onderdeel van de eerste Waterkennisdialoog die door het Hoogheemraadschap van Delfland werd georganiseerd. De Kennisalliantie leverde, naast een financiële bijdrage, input voor de discussies en genodigden. Het doel was om de kansen te verkennen die zich op de sterk groeiende wereldmarkt van water aandienen. De voorstellen uit de dialoog dragen net als de watervisie 2020 bij aan een sectorplan om het ‘economisch topgebied water' (zoals benoemd in het regeerakkoord) vorm te geven. Zo kan ‘Water’ een drijvende kracht van de Zuid-Hollandse economie worden. De Kennisalliantie geeft in 2011 een vervolg aan dit diner, onder andere binnen de lijn Arbeidsmarkt & Onderwijs.

de Economische Agenda 2010 – 2020

Strategie en beleid Het Kennisteam heeft in 2010 verschillende adviezen opgesteld als basis voor strategische keuzes en beleidsontwikkeling. Deze adviezen zijn verstrekt aan partners en de eigen organisatie. De belangrijkste notities van 2010 zijn:

  

18 | Samen werken aan economische vernieuwing

peer review ‘Ontwikkeling & Innovatie’: benchmark van de resultaten van het Team Projecten in vergelijking met de soortgelijke organisaties in Nederland beleidsbrief: ervaringen, observaties en inzichten van het veld vertalen naar input voor beleid verschillende bijdragen aan beleidsprocessen in de regio


Innovatie in Zuid-Holland en EU2020 Zuid-Hollandse ondernemers en onderzoekers hebben veel te winnen bij goede verbindingen naar Europa. Juist op het moment dat de Nederlandse overheid de investeringen in R&D en innovatie verlaagt, kunnen verschillende Europese regelingen soelaas bieden voor innovatieve bedrijven. Maar het gaat niet alleen om geld: het opbouwen van Europese netwerken zal voor bedrijven steeds belangrijker worden in een integrerend Europa en beter aanhaken bij Europa geeft Zuid-Holland meer zichtbaarheid als innovatieve en aantrekkelijke investeringsregio. Tegelijkertijd is Europa zelf sterk in ontwikkeling: de Lissabon-agenda krijgt een vervolg in de nieuwe EU2020 agenda. In 2010 voerde de Kennisalliantie het onderzoek ‘Innovation in South-Holland and EU2020’ uit. Doel was om inzichtelijk te maken welke kansen Europa biedt, hoe Zuid-Holland daarvan gebruik maakt en wat er zou moeten gebeuren om de kansen (nog) beter te benutten.

Meetings met internationale regio’s Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met de gemeente Delft en bestond uit tientallen interviews, een survey van innovatieve ondernemers en desk-research. Daarnaast werd op 10 juni een workshop georganiseerd met een kleine dertig belanghebbenden waar de voorlopige resultaten werden besproken en getoetst. In 2011 wordt het gesprek gezocht met verschillende publieke stakeholders om de resultaten te implementeren.

Conclusies uit het onderzoek

 



  

Europa is relevant en wordt steeds relevanter voor het Zuid-Hollandse innovatieve bedrijfsleven Zuid-Holland weet relatief veel Europese subsidies aan te trekken, dit betreft vooral de kennisinstellingen. Het bedrijfsleven in Zuid-Holland maakt relatief weinig gebruik van deze middelen. Juist daarop legt de Europese Commissie de komende jaren de nadruk de lobby naar Brussel kan beter en meer in samenhang worden georganiseerd. Daaraan horen een gezamenlijke visie en een investeringsagenda ten grondslag te liggen een Europa Expertise Centrum voor de regio kan zowel de regionale als de Europese netwerken faciliteren dit centrum zou onderdeel kunnen zijn van een ‘Brug naar Brussel’, waarin de regio vorm geeft aan een gezamenlijke Europese strategie veel van de elementen van zo’n ‘Brug naar Brussel’ zijn al aanwezig, maar kunnen door meer onderlinge afstemming nog effectiever werken

Poolse en Oekraïense delegaties op bezoek Op 24 juni ontving de Kennisalliantie een Poolse delegatie. Dit bezoek maakte onderdeel uit van een veel breder programma, opgezet door Agentschap.nl en Syntens. Naast inhoudelijke debatten bracht de brede delegatie - bestaande uit ambtenaren, medewerkers van de universiteit en Kamer van Koophandel - ook bezoeken aan projecten, waaronder een landbouwproject in de omgeving van Wageningen. Directeur Nico van Buren legde uit hoe de Kennisalliantie tot stand is gekomen en wat de sturende gedachte achter de inzet is. Aan de hand van veel praktijkvoorbeelden uit o.a. de Greenports, Transport & Logistiek en het programma Kennisbruggen werd een beeld geschetst hoe samenwerking tussen bedrijfsleven en kennisinstellingen bij kan dragen aan een sterkere regionale economie. In het onderlinge contact tussen de Poolse delegatie en de aanwezige project developers van de Kennisalliantie is de praktische kant van ons werk verder toegelicht. Op 23 juni hadden twee ambtelijke stagiaires van de Delftse zusterstad Lviv (Oekraïne) op het kantoor van de Kennisalliantie een gesprek met Nico van Buren en medewerker beleid en strategie Damien van der Bijl. Thema’s als regionale samenwerking, bruggen slaan tussen kennis en bedrijfsleven en een open gesprek over de uitdagingen waar Lviv voor staat, zorgden voor een leerzame ontmoeting.

Samen werken aan economische vernieuwing | 19


Activiteitenagenda Kennisalliantie 2010 januari

februari /maart

april

mei









 

Netwerkevent ‘En hoe nu verder?’ Ontwikkelworkshop ‘Afvalwatersysteem’

 

Ontwikkelworkshop ‘Zichtbare

Ontwikkelworkshop ‘Waterberging’ Medical Delta Café



Ontwikkelworkshop ‘Klimaatneutrale

Netwerkevent ‘Kick off ESNC 2010’ Ontwikkelworkshop ‘Wellness, gezondheid en voeding’

afvalwaterketens 1’

 

waterkwaliteit 1’

juli/augustus

september







   

Workshop ‘Intellectueel eigendom’ Netwerkevent ‘Personeel en innovatie’ Netwerkevent ‘Innovatie in het MKB’ Veiligheid en Innovatie 'Onoplettendheid is de achilleshiel van de beveiliging' Medical Delta Café

  

Ontwikkelworkshop ‘Klimaatneutrale

Lancering Kennisbruggen portal Netwerkevent ‘Introductie nieuwe huisstijl’ Workshop ‘Vuistregels voor succesvol innoveren’ Ontwikkelworkshop

  

‘Zichtbare waterkwaliteit 2’

november





  

Netwerkevent ‘Hortifair’ Themabijeenkomst ‘Robotica in de zorg’ Ontwikkelworkshop ‘Tijdelijke waterkeringen 1’ Samenwerkingsovereenkomst ‘Zichtbare waterkwaliteit’

20 | Samen werken aan economische vernieuwing

Kennisbruggen matchevent

Kick off masterclass ‘Succesvol



toetreden tot de care- en curemarkt’ Kennis Karavaan bezoekt Ecomobiel Netwerkevent 'Internationalisering van de glastuinbouw'

Ontwikkelworkshop ‘Generation Y; the next wave of European Entre-

 

preneurs’ Projectplan ‘Zichtbare waterkwaliteit’ Kennisbruggen STAR bijeenkomst HHS

Netwerkevent veiligheid en 'De essentie van samenwerking'

oktober Prijsuitreiking ESNC 2010, München

Netwerkevent ‘Versevent’

maatschappelijke vraagstukken

afvalwaterketens 2’



Koppert Cress

Erasmus Universiteit

juni 

Kennis Karavaan bezoekt

    

Masterclass ‘Care & Cure’ Introductie Kapitaal Alliantie Kapitaal Alliantie ‘Kapitaaltafel met fondsmanagers’ Kennisfestival ‘Grenzeloos innoveren’ Kennisdiner ‘Innovatie in Zuid-Holland’ Prijsuitreiking ESNC 2010

december   

Kennisbruggen Innovatieprijs 2010 SpaceMatch Water & Deltatechnologie Themabijeenkomst ‘LNG in het wegtransport’

    

Kennis Karavaan bezoekt Lans tomaten Waterconferentie Ontwikkelworkshop ‘Tijdelijke waterkeringen 2’ Kennisbruggen matchevent IPO Kennisbruggen jaarafsluiting met convenantpartners


Zes economische clusters van de Kennisalliantie Chemie & Energie Water & Deltatechnologie Transport & Logistiek

Life Sciences & Health

Vrede, Recht & Veiligheid

Greenports

Samen werken aan economische vernieuwing | 21


Topactiviteiten

Transport & Logistiek De Kennisalliantie is binnen het cluster Transport & Logistiek betrokken bij een aantal grote innovatieprojecten. En dat is belangrijk want dit cluster is door de economische crisis hard getroffen. Aan de daling van de vrachtprijzen kwam pas in de loop van 2010 een einde. Voor het wegtransport was een omzetgroei van 2,5% waarneembaar, met aan het eind van het jaar een groeiversnelling. De binnenvaart herstelde zich met een omzetgroei van 1,8% licht van de zware achteruitgang in de crisisjaren. Het blijft dus van belang om in alle disciplines slimmer, sneller en efficiënter (samen) te werken. Daarom initieerde de Kennisalliantie ook in 2010 weer nieuwe kansen die door de sector konden worden benut. En, omdat er in 2015 een flink tekort aan arbeidskrachten verwacht wordt, kijken we vanuit Arbeidsmarkt & Onderwijs welke mogelijkheden er zijn om de sector hierin te ondersteunen.

Gas als transportbrandstof van de toekomst De kansen voor gas als alternatief op diesel nemen toe. Daarom organiseerde de Kennisalliantie in samenwerking met EVO, TNO, Syntens en TLN de themabijeenkomst ‘Gas in het wegtransport’. Het doel van deze bijeenkomst is tweeledig. Behalve brede informatie over gas als transportbrandstof wilden de organisatoren ook peilen of er genoeg kritische massa aanwezig was om innovatieprojecten rondom gas te kunnen starten.

Theo Noordman Project developer “Projecten uit de clusterregeling 2010 zullen de komende jaren een economisch impuls geven aan de ambitie om milieuvriendelijke goederen te vervoeren. Voorbeelden zijn onder andere: de Green Crane Barge en de eerste Bio LNG boot.”

Gebruik van gas in wegtransport kan concurrentievoordeel opleveren.

De tijd is er rijp voor De doelen van de energietransitie zijn:

  

22 | Samen werken aan economische vernieuwing

minder afhankelijkheid van olie reductie van CO2 (bijdrage aan Europadoelstelling om CO2 met 80% te verminderen) kansen voor de Nederlandse economie

Partners EVO, Kennisalliantie, Syntens en TLN Investering € 10.000 Resultaat Ondanks de hoge opkomst van 170 deelnemers is er door de onzekere economische situatie en een onduidelijk accijnsbeleid, aarzeling om te starten met investeren

Vanuit het platform werd gesproken over vier sporen: elektrisch en hybride, waterstofbrandstofcel, biobrandstoffen en ICT-toepassingen. Schoon, zuinig en stil zijn hierbij de kernwoorden. Het grootste potentieel in de transportsector ligt op dit moment bij biogas vanwege het CO2-reductiepotentieel, beperkte uitstoot van fijnstof en minder afhankelijkheid van olie- en gasproducerende landen. Een combinatie van hybride en biogas heeft extra potentieel door lager verbruik en lagere geluidsbelasting.

Mooi initiatief voor een schone vuilniswagen in Rotterdam


De nieuwe mobiliteit Gekwalificeerde medewerkers werven en behouden is voor de logistieke sector een toenemend probleem. In 2015 verwacht de sector een tekort van 58.000 chauffeurs. Om een probleem te voorkomen is een nieuw samenwerkingsplatform opgericht onder de naam ‘de nieuwe mobiliteit’. Hierin werken logistieke bedrijven, arbeidsmarktorganisaties en kennis- en onderwijsinstellingen nauw samen om de instroom en het imago van de sector te verbeteren.

Green Crane Barge Overal containers laden en lossen Partners Mijlpalen Investering

Transvak BV, TIG Diensten Bedrijfsinnovatie BV, Workx, Avalex Delft, VERN, Da Vinci college, Haagse Hogeschool 2010 verkennen PiD inclusief co-financiering 2010 consortiumvorming 2010 projectplan en verkenning PiD € 6.000 Een palet aan iniatieven om duizenden nieuwe medewerkers aan te trekken

dat het schip gebruik maakt van efficiënte, uitklapbare containers (van twintig voet) ontwikkeld door HCI en je krijgt een subblieme innovatie. Schoon, efficiënt en een goed alternatief voor vrachtwagens.

Een goedkoper alternatief voor vrachtvervoer over de weg De Green Crane Barge is het alternatief voor vrachtvervoer over de weg. Het is een klein, milieuvriendelijk schip met een containerkraan erop.

Meer innovatiekracht Voorlichting op scholen, het opleidingsaanbod afstemmen op de markt, gezamenlijke wervingscampagnes: het is een greep uit de maatregelen die het consortium wil treffen om meer jongeren enthousiast te maken voor transport en logistiek. Bedrijven hebben niet alleen goede chauffeurs nodig, ook aan planners en warehousemedewerkers is nu al een tekort. De partners denken ook na over het oprichten van vak- en bedrijfsscholen. Door kennis van grote bedrijven en onderzoeksorganisaties om te zetten in concepten, komt er meer innovatiekracht in deze sector.

Vervoer over water, als vervangende vervoersmodaliteit van vrachtverkeer, is al jaren onderwerp van gesprek bij bestuurders. Maar schepen zijn pas echt een goed alternatief als ze klein en milieuvriendelijk zijn en ‘overal’ kunnen laden en lossen.

De Green Crane Barge kan overal - als er maar een kade is - laden en lossen vanaf vrachtwagens. Tel daarbij op

“De grootste en aangenaamste verrassing zijn de mensen.” Fedor Ikelaar, doet antropologisch onderzoek naar vrachtwagenchauffeurs

Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

Als er maar een kade is kan de Green Crane Barge overal laden en lossen

Mercurius Scheepvaart, Leeuwestein Scheepinstallaties, Kampers Scheepcontructie, Machine fabriek JC Terlouw en Holland Container Innovation Nederland 2010 businesscase 2010 toeleiding naar de clusterregeling 2010 bouw van het schip Clusterregeling € 500.000 Clusterregeling is gehonnereerd € 100 miljoen vervolginvesteringen en 350 fte in 10 jaar

Samen werken aan economische vernieuwing | 23


Topactiviteiten

Greenports De Kennisalliantie is binnen het Greenportscluster betrokken bij een scala aan initiatieven. Onder meer op het gebied van energiezuinig telen en het monitoren van de vitaliteit van het gewas. Het Greenportcluster blijft ook in 2010 hét cluster met de hoogste opbrengst aan innovatieprojecten. De projecten passen goed in zowel de Clusterregeling als in Pieken in de Delta (PiD). Het middelpunt van innovatie in het Greenportcluster, de Greenport Campus, kreeg in 2010 groen licht voor vervolg en uitbreiding van de activiteiten. Daarnaast is er met subsidie vanuit EFRO een ‘Kenniscentrum plantenstoffen’ opgericht dat innovatieprojecten op het gebied van inhoudstoffen uit planten gaat ondersteunen. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat het Greenportcluster steeds meer waarde krijgt voor de Biobased Economy.

Peter Reffeltrath Programmamanager “De rollen die de Kennisalliantie binnen deze projecten heeft zijn van uiteenlopende aard. Maar we zijn altijd ondersteunend aan de activiteiten van de ondernemer voorafgaand aan de uitvoering van een project. We helpen het projectplan scherp te stellen, we vormen een consortium op het thema, we treden op als intermediair tussen ondernemers en overheid, we beleggen bijeenkomsten en we helpen bij het sluiten van samenwerkingsovereenkomsten.”

Rolvormmachine voor verwarmingsbuizen

Een doorbraakinnovatie. Dat kun je zeggen over deze rolvormmachine. Hij is mobiel en kan wereldwijd worden ingezet bij nieuwbouw en renovatie van kassen. Door de kostprijsdaling, betere kwaliteit en doorlooptijd, realiseert de rolvormmachine een duidelijke voorsprong ten opzichte van buitenlandse aanbieders. Deze innovatie versterkt de koppositie van Nederland. FormFlex wil deze apparaten aan Zuid-Hollandse verwarmingsbedrijven die internationaal opereren, gaan leveren. In samenwerking met TNO bedachten ze deze mobiele variant voor verwarmingsbuizen. Peter Reffeltrath over deze systeeminnovatie voor het plaatsen van verwarmingsbuizen:

24 | Samen werken aan economische vernieuwing

“De state of the art is arbeidsintensief: het uitleggen van buizen, lassen, coaten en plaatsen. Dit apparaat automatiseert het hele proces en realiseert tijd-, milieu-, en arbeidswinst. Doordat het apparaat naast ronde buizen ook andere profielvormen kan produceren, kunnen verschillende markten worden bediend. Van kaskoeling en -verwarming tot interne rail- en transportsystemen, utiliteitsbouw, offshore constructies en de proces-industrie.”

Partners Mijlpalen

Formflex, TNO, en nog een aantal andere bedrijven Juni 2010 start consortiumvorming Schrijven projectplan Subsidieaanvraag loopt nog


Jan de Rijk wint GreenRail-tender Zes exporteurs gaan wekelijks tien containers met bloemen en planten per trein vervoeren van Rotterdam naar Milaan. Jan de Rijk Fresh Logistics won de collectieve tender die de zes Nederlandse plantenexporteurs hadden uitgeschreven. De tender vloeit voort uit de GreenRail-pilot die door FloraHolland succesvol is afgerond in 2010.

Flinke besparing Jan de Rijk regelt het spoorvervoer en doet ook het voor- en navervoer van de containers per vrachtwagen. Op termijn denken de transporteurs 20% op vervoerskosten te kunnen besparen. Dit is weer zo’n mooi voorbeeld van een succesvolle innovatie die door de markt is opgepakt en met ondersteuning van de Kennisalliantie in 2009 tot stand is gekomen.

GreenRail combineert transport. Beter voor milieu, efficiĂŤnt en kostenbesparend

Samen werken aan economische vernieuwing | 25


Topactiviteiten

Life Sciences & Health In Leiden is de afgelopen jaren met het Bio Science Park het grootste Life Sciences cluster van Nederland gebouwd waarin het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en publiek/private organisaties samenwerken. De Kennisalliantie initieert speciaal voor dit cluster themabijeenkomsten en ontwikkelworkshops om nieuwe innovatiemogelijkheden te verkennen. Dit is nodig om voortvarend in te kunnen blijven spelen op maatschappelijke uitdagingen. Zo hebben we met experts de toenemende innovatiemogelijkheden van ‘Robotica in de zorg’ verkend en zijn we een onderzoek gestart naar innovatiekansen vanuit de wetenschap uit de ruimtevaart.

Unieke propositie Het Leiden Bio Science Park maakt deel uit van Medical Delta, een cluster van universiteiten, medische faculteiten, bedrijventerreinen, incubators, bedrijven en regionale overheden in Zuid-Holland: een unieke regiopropositie.

Peter Reffeltrath programmamanager “Nieuwe technologieën en vernieuwingen uit andere sectoren zoals ICT en ruimtevaart, innoveren de sector in snel tempo. Nieuwe software zorgt bijvoorbeeld voor betere controle en analyse van onderzoeksdata. Door experts uit verschillende sectoren bij elkaar te brengen, dragen we bij aan baanbrekende innovaties waarmee we onze internationale concurrentiepositie versterken.”

26 | Samen werken aan economische vernieuwing

Zorgrobotica heeft toekomstperspectief Is toekomstig personeelstekort de juiste motivatie om zorgrobotica te ontwikkelen of zijn er ook goede inhoudelijke therapeutische redenen voor? Wat bestaat allemaal al? En wat zijn de ervaringen van de gebruikers en bedrijven die zorgrobotica ontwikkelden? De Kennisalliantie besteedde er een themabijeenkomst aan. Conclusie: de warmte in de zorg moet blijven en zorgrobotica kan daarbij helpen.

Autonomie neemt toe Luc de Witte, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Maastricht en lector ‘Technologie in de Zorg’ aan de Hogeschool Zuyd: “Aan de inzet van zorgrobotica is vaak een grotere winst te boeken dan op het eerste gezicht lijkt. Mensen voelen zich beter als hun autonomie weer toeneemt, bijvoorbeeld door een ‘mealtime partner’. Daardoor besparen we naast benodigde capaciteit ook medische kosten, zoals die door ondervoeding.” Professionals uit de zorg, geïnteresseerde bedrijven en onderzoekers bespraken wat er zou moeten gebeuren om het draagvlak

Stefano Stramigioli, hoogleraar Universiteit Twente

Mealtime partner

te vergroten. Het feit dat de praktijk nog lang niet zover is, hangt volgens De Witte samen met de cultuur in de zorg en met het feit dat ontwikkelaars en zorgverleners elkaar onvoldoende begrijpen.

”Over een jaar of tien heeft de zorgbehoevende een robot naast zich die hem/haar in de gaten houdt. De robot is er altijd, vertelt af en toe een mopje, speelt spelletjes met de cliënt en herinnert hem of haar eraan tijdig de medicijnen in te nemen. Als de cliënt zich niet lekker voelt belt de robot het ziekenhuis, waarop zijn ogen worden overgenomen door de ogen van een arts. Dit is geen toekomstfantasie, het kan nu al. Alleen brengen we het nog niet in de praktijk. Ik ben ervan overtuigd dat we naar een situatie gaan waarin artsen in ziekenhuizen, via dergelijke vormen van telemonitoring veel meer mensen in de gaten houden dan ze nu kunnen.” zegt Stefano Stramigioli, hoogleraar Advanced Robotics, Universiteit Twente.


Project Medical Delta Innovation Catalyst: MEDIC Zuid-Holland efficiënt in te zetten op basis van samenwerking tussen de kennisinstellingen, de Kennisalliantie, Syntens en het bedrijfsleven waaronder incubators.

Een consortium van kennisinstellingen (TU Delft, Erasmus MC en LUMC) en de Kennisalliantie heeft een PiD-aanvraag gedaan om te kunnen starten met MEDIC. Het doel van MEDIC is om bedrijven, clinici en onderzoekers met een innovatief idee voor de medische of zorgmarkt, te ondersteunen bij het bouwen van een project om deze innovatie te realiseren. Dit doet het MEDIC door de breed aanwezige kennis in

Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

Het blijkt dat veel potentieel goede ideeën voor de medische- en zorgmarkt de markt niet bereiken. Reden hiervoor is dat commerciële aspecten en partnerkeuze in het ontwikkelproces onvoldoende aandacht krijgen. Daarnaast is er onbekendheid met financieringsmogelijkheden, regelgeving en certificering, zakelijke afspraken binnen de samenwerking en projectmanagement van ontwikkelprojecten.

TU Delft, Erasmus MC, LUMC, Kennisalliantie, private- en publieke partners 2011 inrichten organisatie 2011 - 2013 programmamanagement en -regie PiD € 716.000 € 280.000 ureninzet Kennisalliantie in twee jaar € 4.9 – 6.6 miljoen in drie jaar € 64.8 – 109 miljoen in tien jaar De werkgelegenheid breidt tussen de 241 en 389 fte uit

Medical Delta Café Voor artsen, ondernemers en wetenschappers in medische technologie is er het Medical Delta Café. Het Medical Delta Café is een terugkerende bijeenkomst met steeds verschillende thema’s binnen de medische technologie op wisselende locaties. Experts vertellen waar kansen liggen voor samenwerking in onderzoek en ontwikkeling van innovatieve producten.

nemers gebruik maken van de nieuwe marktplaats ‘Ik zoek’, ‘Ik bied’. Zo zoekt Dominic Robinson van het Erasmus MC behalve investeerders voor zijn onderzoek naar fotodynamische therapie ook advies in GMP, toxiciteitstesten en een goede marktanalyse. Hij wordt meteen geholpen door een bedrijf in marktanalyses en een andere bezoeker wijst hem op stichting New Venture, die innovatieve start-ups op weg helpt.

Succesvolle matches Tijdens de presentaties maar ook daarna, kunnen deel-

Toetreden tot de care & curemarkt met nieuwe producten niet eenvoudig In 2010 zijn we gestart met een serie masterclasses ´Succesvol met nieuwe producten toetreden tot de care- en curemarkt’. De Kennisalliantie en Syntens/Care2business helpen met deze masterclasses ondernemers om succesvol en snel met een nieuw product op de markt te komen. De ondernemer moet zorgen dat zijn product voldoet aan specificaties en anderen overtuigen van de toegevoegde waarde. Maar in de ´care en cure´ sector is dat niet eenvoudig. Diverse partijen spelen een rol en de ondernemer heeft draagvlak nodig van al deze partijen voordat het product geld oplevert. In de serie masterclasses komen behalve wet- en regelgeving en zorgfinanciering ook marketing, beïnvloeden van key opinieleiders, zorgverlening en de propositie voor financiering aan de orde.

Het start-up team van Dominic Robinson startte een onderzoek naar fotodynamische therapie. De eerste klinische successen met nanodeeltjes weerlegden de scepsis van de farmaceutische partners.

Samen werken aan economische vernieuwing | 27


Topactiviteiten

Water & Deltatechnologie In 2009 is een samenwerking gestart onder de noemer ‘Delft Blue Technology’. Dit initiatief kwam onder aanvoering van de Kennisalliantie tot stand en creëert een kader voor het demonstreren van de waterinnovaties in Delft en omstreken. Vanaf 2010 is de samenwerking uitgebreid. Dit resulteert in een aansprekend portfolio met innovatieve producten in ontwikkeling en van nieuwe producten. Deze slimme oplossingen kunnen aan klanten uit binnen- en buitenland worden gedemonstreerd. Inmiddels is er sprake van een volwassen programmaorganisatie. Nieuwe wateruitdagingen komen bij Delft Blue Technology binnen. Vervolgens zorgen de partners ervoor dat de lead uitmondt in een aansprekende showcase.

3Di, Fase: Showcase

De brandweer kreeg in augustus 2010 uit de Haagse regio meer dan duizend

Pieter van Prooijen Project developer “Door inzet van de eigen matchingmethode maakt Delft Blue Technology preconcurentiële samenwerking mogelijk. Dit resulteert in innovatieve showcases en toepassingen in de regio.”

meldingen van wateroverlast

In augustus 2010 had de regio Delft, Den Haag, Zoetermeer te maken met flinke wateroverlast. Op sommige stukken was het zelfs te gevaarlijk om te rijden. In het complexe waterbeheer van de 21e eeuw is betrouwbare informatie onmisbaar voor het nemen van goede en onderbouwde besluiten. 3Di-Waterbeheer zorgt

Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

28 | Samen werken aan economische vernieuwing

hiervoor met de nieuwste technieken zoals 3D-visualisatie van overstromingen, simulaties, zeer snelle rekentechnieken en een overkoepelend internetraamwerk. Daarmee krijgen ook burgers beter inzicht in de getroffen maatregelen en de gevolgen hiervan. 3Di-Waterbeheer is een vierjarig ontwikkeltraject dat voortvarend is opgepakt door het Hoogheemraadschap van Delftlanden Deltares, die ook samenwerken in DBT. Het systeem zorgt ervoor dat waterbeheerders, oorzaken en effecten van wateroverlast en overstromingen realistisch kunnen vaststellen en meer inzicht krijgen in effectieve en kostenefficiëntie oplossingen. Gecombineerd met verbeterde visualisatie (3D) zorgt dit voor belangrijke input voor grondeigenaren, gemeenten en waterschappen.

Hoogheemraadschap van Delfland, Hollands Noorderkwartier, TUDelft, Deltares, Kennis voor Klimaat, waterkader Haaglanden, Nelen & Schuurmans 2011 fase twee: vaststellen oorzaken en effecten water overlast en overstromingen EFRO Ruim € 1 miljoen

Overstromingen jan - mrt 2011

       

Zuid-Limburg Belgie Australie UK Brazilie Thailand Sri Lanka Japan

Dodental: duizenden Schade: miljarden

Overstromingen zorgen wereldwijd voor problemen


Tijdelijke waterkeringen op ware schaal in Delft Nu is het nog een braakliggend terrein langs de A13, straks is het een intrigerende plek waar diverse tijdelijke waterkeringen en waterbergingen op ware schaal worden gedemonstreerd. Als het klaar is, kunnen waterschappen en andere overheden uit binnen- en buitenland met eigen ogen zien hoe verschillende tijdelijke waterkeringen werken op de Kennisboulevard van Science Port Holland. Het gaat om innovaties die bij (dreigende) overstromingen als aanvulling dienen op de bestaande oplossingen. Ze zijn vooral geschikt voor stedelijke situaties waar gewoekerd moet worden met de ruimte.

Demonstratie- en testruimte “Er bestaan wel tijdelijke waterkeringen, soms heel innovatief, maar er was nooit een plek waar je die keringen en bergingen ook echt, naast elkaar, in bedrijf kunt zien. Dat gaan we nu realiseren”, zegt Sander van der Wal van de Kennisalliantie. “Het is begrijpelijk dat overheden die moeten besluiten over dergelijke systemen - er zeker van willen zijn dat

“Ik zie de regio Delft als hotspot van Deltatechnologie waar straks heel Nederland zijn voordeel mee kan doen. Dé kraamkamer van onderzoekers en ondernemers waaruit innovatieve producten komen voor de uitdagingen die klimaatverandering en waterbeheer ons stellen. Niet alleen Nederland heeft daar straks wat aan, maar ook de rest van de wereld.” Joost de Haan, Hoogheemraadschap van Delfland

ze ook echt werken. Het gaat immers om veiligheid. Wij gaan nu een demonstratie- en testsite maken waar de laatste innovaties op ware schaal te zien zijn. Als klanten een bepaalde omstandigheid willen testen, bijvoorbeeld de kracht van boomstammen tegen een kering, kunnen we dat hier doen.”

BoxBarrier wordt gevuld met water Bas Reedijk van BAM Infraconsult die de BoxBarrier samen met GMB op de markt brengt: “Aan de onderkant zit een zacht rubberen profiel die het water aan de onderkant tegenhoudt. Een ploeg van zes mensen kan 1000 meter BoxBarrier installeren binnen vijf uur.”

Brandweermannen vullen de BoxBarrier

Portfolio DBT Leads Requests Matches Projecten Showcases

Ruim 40 interne leads Smarter Cities Challenge IBM Topsurf en Mudtrap Innovatieve tijdelijke waterkering Realtime monitoren zichtbare waterkwaliteit Slim meten 3Di-Waterbeheer Delft Spetterstad Monitoring waterdoorlatende verharding

Actuele informatie vind je op www.delftbluetechnology.nl

Samen werken aan economische vernieuwing | 29


Topactiviteiten

Chemie & Energie Onze wetenschappelijke en technische kennis van energie, biomassa en chemie behoort tot de wereldtop. Door ons te richten op groene grondstoffen, energietransitie en nieuw gas voor duurzame mobiliteit, is het in de nabije toekomst al mogelijk om aansprekende demonstratieprojecten en showcases te laten zien. De sector kan nog meer profiteren als het aansluit bij het programma Biobased Economy waarvan de Kennisalliantie de kansen voor consortiumvorming verkent. Het consortium is dan hét loket voor innovatievragen. En omdat de partners beschikken over de nieuwste (wetenschappelijke) kennis, kunnen deze vragen snel omgezet worden in innovatieprojecten met internationale allure. Met aansprekende showcases boren bedrijven nieuwe markten aan wat weer leidt tot nieuwe bedrijvigheid. Juist in dit gebied zijn alle randvoorwaarden aanwezig om de Zuidvleugel (inter)nationaal goed op de kaart zetten als centrum van topkennis, samenwerking en innovatie.

Theo Noordman Project developer “In 2010 ontstonden er al diverse bedrijfsinitiatieven rondom groene grondstoffen en was er veel belangstelling rondom bijvoorbeeld bio-LNG. De oproep om grootschalige demonstratieprogramma’s te faciliteren kan zorgen voor een aantal veelbelovende initiatieven die in de etalage gezet kunnen worden.”

30 | Samen werken aan economische vernieuwing

Blijdorp loopt voorop in energiebesparing met olifantenpoep EECT ontwikkelt en produceert de milieuvriendelijke en hoog rendement 1,4 MW gasturbine geschikt voor decentrale energieopwekking, gebruikmakend van diverse soorten van biobrandstoffen of fossiele gasvormige en vloeibare brandstoffen.

Tijdens een werkatelier van de Kennisalliantie kwam de verduurzaming van de energievoorziening van Diergaarde Blijdorp aan de orde. Blijdorp wil verder gaan dan de ambities van Rotterdam om in 2025, 50% minder CO2 uit te stoten. Als een van de grotere gebruikers van energie en warmte is Blijdorp een onderzoek gestart naar maatregelen en mogelijkheden om zo energievriendelijk mogelijk te worden. Vanaf het werkatelier is de Kennisalliantie betrokken bij dit project. Eerst door de vraagspecificatie helder te maken. Vervolgens om, in samenwerking met het Koplopersloket, ondernemers te betrekken die kunnen bijdragen aan het realiseren van de doelstellingen. In 2011 wordt een totaaldocument uitgewerkt om alle duurzame ambities te verkennen.

Belangrijke milieuvoordelen    

vermindering van de uitstoot van NOX en CO2 een flinke brandstofbesparing volledig benutten van warmte inzet van biobrandstoffen in de vorm van (mest)afval, uit de dierentuin en uit de omgeving

Mestafval terugwinnen als biobrandstof in Blijdorp. De Kennisalliantie is coördinator en adviseur in dit project

Partners Mijlpalen Investering Besparing

Rotterdam Climate Initiative, Deltalinqs, Two-D’s projec- ten, Diergaarde Blijdorp, Kennisalliantie, Gemeente Rotterdam, Agentschap.nl, Ministerie ELI 2010 businesscase 2011 bijeenkomst met potentiële partners, leveranciers 2011 totaaldocument waarin de opties en besparingen worden beschreven voorstudie en verkenning circa € 50.000 los van vervolginvestering zal dit energieproject een flinke besparing opleveren aan elektriciteit- en gaskosten


Common carrier voor warmteuitwisseling in de Botlekhaven

Uitgaande van de jaarlijkse reductie in 2025 van 4 miljoen ton CO2 kan het project uiteindelijk een bijdrage leveren van 10% aan de uiteindelijke doelstelling (400 kton/4 Mton x 100%)

In het Haven en Industriecomplex (HIC) in de regio Rijnmond en Drechtsteden ligt een groot potentieel aan (rest)warmte die vrij komt uit de industrie en waar geen of een inefficiënte bestemming voor is. Deze warmte kan hergebruikt worden in industriële processen. Denk aan het Botlekgebied, waar onder andere energieintensieve (petro)chemische industrie gevestigd is. Common carrier is een innovatieproject dat restwarmte uit industriële processen benut

voor hergebruik door bedrijven.

Botlekgebied. We starten met AVR Afvalverwerking die we als leverancier aansluiten op EPM (voorheen DSM) in Botlek West. Ongetwijfeld zullen in een later stadium veel meer bedrijven aangesloten kunnen worden. We denken aan uitbreiding in de richting van Botlek Zuid en Oost. Wij hebben ervoor gezorgd dat de juiste partijen aan tafel schoven om co-financiering te bespreken.”

Primeur voor AVR en EPM

De hieruit voortvloeiende afspraken vormen de basis voor dit project. De Common carrier infrastructuur levert aanzienlijke kosten- en energiebesparingen op én het zorgt voor veel minder CO2 uitstoot, nieuwe samenwerking tussen bedrijven, nieuwe wetenschappelijke kennis en een beter vestigingsklimaat in het HIC.

Theo Noordman van de Kennisalliantie over de common carrier infrastructuur: “Door restwarmte op te vangen kunnen we betrouwbare warmte leveren tussen bedrijven in het

Cruciaal voor dit project is dat (rest)warmtehandel en -transport niet aan elkaar gekoppeld zijn: het zogenaamde dispatchmodel.

Industrie en bedrijven werken samen aan hergebruik van warmte in de Botlekhaven.

Handel vindt tussen leveranciers en afnemers plaats en het transport wordt georganiseerd door de onafhankelijke coördinerende partij: Stoompijp B.V.

Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

Stedin Diensten B.V., Visser & Smit Hanab, TU Delft, AVR Afvalverwerking, B.V, Emerald Performance Materials (voorheen DSM Special Products), Havenbedrijf Rotter- dam, Kennisalliantie 2010 verkenning en toeleiding naar PiD 2011 Stoompijp B.V. wordt opgericht, deze organisatie krijgt een onafhankelijke regierol en zorgt voor de realisatie en exploitatie van de Common Carrier Infrastructuur. PiD € 2 miljoen Ruim € 25 miljoen

Samen werken aan economische vernieuwing | 31


Topactiviteiten

Vrede, Recht & Veiligheid Vrede, Recht & Veiligheid is van oudsher een economisch speerpunt van de gemeente Den Haag. De Kennisalliantie ondersteunt Den Haag bij het realiseren van haar ambities op het subthema veiligheid. En met succes, want de laatste jaren is in Den Haag een significante stijging van particuliere initiatieven waarneembaar. Bescherming van lucht en luchtruim De Kennisalliantie adviseerde initiatiefnemers bij het opzetten van een netwerk en het optimaal vormgeven van ontwikkelprojecten. Projecten die uiteindelijk voor een belangrijk deel konden rekenen op financiering door de stad Den Haag en andere relevante (overheids)partijen. Zo is mede met hulp van de Kennisalliantie een meerjarige ontwikkelagenda tot stand gekomen op het gebied van bescherming van objecten tegen biologisch terrorisme. Ook is een project behandeld dat de Randstad moet beschermen tegen dreigingen in het lage luchtruim.

Ontwikkelagenda: bescherming van objecten tegen biologisch terrorisme Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

IB Consultancy, HZS, Thales, Prometech, NFI, OPCW, Clingendael, CEN Ontwikkelen van live agent training Ontwikkelen van master course in 2012 PiD € 823.600 € 1.440.000

Erwin van der Linden Project developer “Veiligheid is niet alleen een Haags thema. De sector is van toenemend belang voor de profilering van heel Zuid-Holland. Daarom zijn wij gespitst op het verder tot ontwikkeling brengen van de potentie van dit economisch cluster in Delft. Hiervoor zullen we pilotprojecten ontwikkelen, waarin ruimte is voor précompetitieve samenwerking tussen ondernemers, uitvinders, MKB’ers en grote bedrijven. Informeer naar mogelijkheden om te participeren.“

Effectief partnerschap is nodig om terrorisme te beschermen

32 | Samen werken aan economische vernieuwing

De ontwikkelagenda omvat de inrichting van een curriculum voor eerste lijn veiligheidsprofessionals uit Europa. De doelstelling van het project is om een standaard aan kwalificaties te ontwikkelen, specifiek voor deze doelgroep, ten aanzien van first respons bij CBRN bedreigingen. Het consortium dat dit ontwikkelt staat onder penvoerderschap van IB Consultancy.


inzetbaar voor bijvoorbeeld drugstransporten, mensenhandel of een ontsnapping uit een gevangenis.

Interessante economische kansen

“De Kennisalliantie heeft ons uitstekend op weg geholpen bij het van de grond krijgen van een nieuw en innoverend project.” Adriaan Smits, Thales

RAEBELL Met name stedelijke gebieden met veel kritische infrastructuur zijn kwetsbaar voor tereurdreigingen vanuit het lage luchtruim. Door beperkingen in de techniek is dit specifieke deel van het luchtruim nu nog een blinde vlek voor waarnemers. Het belang van een verhoogde ‘situational awareness’ in het lage luchtruim is evident: het kan voorzien in capaciteit om te anticiperen op dreiging van een terroristische aanslag met kleine (onbemande) vliegtuigen, ultralights en helikopters in en rondom strategische gebieden. Deze vliegende objecten in het lage luchtruim zijn

De RAEBELL projectgroep wil samen met bedrijfsleven, kennisinstituten en mogelijk toekomstige gebruikers, zoals Politie Haaglanden en de KLPD, een eerste stap zetten richting een baanbrekend bewakingssysteem voor het lage luchtruim. Een dergelijk, zeer innovatief systeem is in staat een relatief groot gebied permanent te monitoren. Dit komt de veiligheid van dichtbevolkte gebieden met veel kritische infrastructuur, zoals de Internationale Zone in Den Haag of de Rotterdamse haven, ten goede.

"Wanneer het gaat om de veiligheid van burgers, hulpverleners en kritieke objecten, moet zo snel mogelijk over de juiste informatie beschikt kunnen worden. Dat is een van de harde lessen van verschillende incidenten en aanslagen, zowel nationaal als internationaal." Erik Akerboom, nationaal coördinator terrorismebestrijding Bron: Telegraaf 13 april 2011

Het systeem is dermate baanbrekend dat toekomstige productontwikkelingen interessante economische kansen bieden. RAEBELL brengt de in de Zuid-Hollandse regio aanwezige kennis en ervaring samen en creëert zo een uitgangspositie voor deze toekomstige productontwikkeling.

Partners Mijlpalen Investering Opbrengst

TU Delft, HedoN Electronic Developments, KLPD, Politie Haaglanden, vtsPN en Thales (penvoerder) Demonstratie van experimenteel systeem in 2013 PiD € 585.000 € 5.785.000

“Een innovatief systeem voorkomt terroristische aanslagen met kleine (onbemande) vliegtuigen, ultralights en helikopters in en rondom strategische gebieden. Deze mini-heli (3 meter, 90 kg, vluchtduur 2,5 uur) is voorzien van allerhande technische snufjes die gebruikt kunnen worden door politie, defensie en inspecties.” Roland Haarbrink

Samen werken aan economische vernieuwing | 33


Kennisbruggen Kennisbruggen is hét platform waarin studenten, young professionals, kennisinstellingen en MKB’ers samenwerken om innovatie te bevorderen. Studenten HBO en WO kunnen via Kennisbruggen afstuderen op een innovatievraagstuk bij het MKB via een kennismatch. Voor starters zijn er carrièremogelijkheden als innovation officer. Kennisbruggen heeft een fantastisch jaar achter de rug. MKB´ers zijn erg tevreden over hoe hun innovatievraag is uitgevoerd door de student. Diverse kennisgiften zorgden ervoor dat de ondernemer een bijdrage kreeg voor extra investeringen in het ontwikkelproces. En talloze innovation officers kwamen bij het MKB in dienst om innovaties door te ontwikkelen en te implementeren. De Kennisalliantie werkt samen met Syntens en onderwijspartners in Kennisbruggen. Het succes van Kennisbruggen is vooral te danken aan de nauwe samenwerking van Kennisbruggen met alle partners. Ook in 2011 willen we samen met u, alle kansen benutten om Kennisbruggen in de schijnwerpers te zetten waardoor we een impuls geven aan innovatie in Zuid-Holland.

Joris van Goudoever Project developer “Met de matchevenementen Sping Hight T en Stagestad laten we op praktische wijze zien hoe je regionale innovatie met het MKB kunt vormgeven. In 2010 vonden de eerste bijeenkomsten plaats. In 2011 staan vier High T’s en twee Stagestadevenementen gepland.”

34 | Samen werken aan economische vernieuwing

Voorbeelden

Voorbeelden

Kennismatch

Innovation officer

Conpax Verpakkingstechniek

Binair Groep Logistics in negen weken een fantastisch prototype van een toegangspoort voor vrachtwagens uit. Hiermee werden ze tweede tijdens de 'live voting' Kennisbruggen Innovatieprijs.

François Bouaziz ontwikkelde voor Conpax Verpakkingstechniek, het prototype van een nieuwe verpakkingsmachine. François: “Ik kwam tot de conclusie dat zo’n nieuw invoerstation ontzettend duur zou worden. Daar zitten onze klanten natuurlijk niet op te wachten.” Het doorontwikkelen van zo’n machine leer je in de praktijk. Tijdens de opleiding is daar geen tijd voor. Deze ervaring is super voor mijn cv.”

Secure Logistics

Todd Koote en Sebastiaan van Oost werkten voor Secure

Renee Besselink van Secure Logistics: “De heren hebben een goed product afgeleverd.”

PROM´ES Event Supplies

Erik Dees deed voor PROM´ES Event Supplies onderzoek naar de hardloopmarkt. Barend den Ouden van PROM´ES: “Op basis van het advies van Erik zijn we een andere richting ingeslagen dan ik voor ogen had. Erik zorgde met zijn onderzoek voor nieuwe kansen en voorkwam een misstap. We zijn erg blij met zijn conclusies en aanbevelingen.”

Jurica Blažev zette een onderzoeks- en ontwikkelafdeling op voor de Binair Group en koos daarbij slimme oplossingen. Nik Vaishnav van Binair: “Innovatie heeft zowel het niveau van de producten als de sfeer binnen ons bedrijf omhoog gehaald omdat iedereen zich nu meer met elkaar verbonden voelt.”

Icysolutions

De Icydip en de Icybath kunnen nog gebruikersvriendelijker worden. Dat kwam Arjan Klinkenberg doen.


Voorbeelden

Kennisgift

Kennisbruggen innovatieprijs 2010

Megagadgets

Kennisbruggen stimuleert ambitieus talent

Shatou van Icysolutions: “Door Kennisbruggen kunnen wij talenten als Arjen in dienst nemen. Arjan draagt zeker bij aan ons succes.” Arjan Klinkenberg “Bij een ontwerpbureau krijg je niet zoveel vrijheid. Hier mag ik alles zelf uitvinden.”

Hierbij kwamen de zwakke punten aan het licht.

Het bedrijf groeit snel, maar financieel staan ze soms voor uitdagingen. Daarvoor is de kennisgift.

Eskens Benelux

Sandra Jongenburger onderzoekt marktmogelijkheden voor een kleurenmengmachine. Chris Jan Reitsma: “We zijn erg blij met haar werk hier, zij kwam als geroepen.” Ook Sandra Jongenburger is erg tevreden: “Het resultaat is super. Eskens zet mijn conclusies gelijk om in nieuwe omzet.”

Ondernemer Valentijn de Goede: “Een innovation officer, de kennismatch en de kennisgift zorgen ervoor dat we flink kunnen groeien. Zonder deze steun zou dat voor ons veel moeilijker zijn.”

Het resultaat mag er zijn. Door efficiënter te werken zet RPP nu per uur vijftien procent meer om en is de levertijd gedaald van vijftien naar zes werkdagen.”

Michael van der Bent won, na ‘live voting’, de Kennisbruggen Innovatieprijs 2010. Tijdens het Kennisfestival presenteerde Michael de ‘flight case’ en de 25% arbeidstijdbesparing die hij voor Sky-Lite Holland wist te realiseren. Honderden mensen waren onder de indruk want zij kozen Michael als winnaar.

Sinds 2010 reikt Kennisbruggen de Innovatieprijs uit voor de beste en meest innovatieve Kennismatch. Na de voorselectie blijven er drie kandidaten over. Tijdens de finale presenteren deze drie finalisten hun bevindingen voor het publiek en het publiek bepaalt vervolgens wie er met de hoofdprijs naar huis gaat.

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van succesvolle matches. Kijk voor meer voobeelden op www.kennisbruggen.nl Kennisbruggen is een gezamenlijk project van de Kennisalliantie en Syntens.

Reurings Precisie Plaatwerk

Aad Reurings van RPP: “Met behulp van de kennisgift is ons bedrijf doorgelicht door studenten van de Haagse Hogeschool en een gespecialiseerd bureau.

Publiek kiest de winnaar door ‘live voting’. Kandidaten wachten in spanning af Fotograaf Etienne Oldeman

Dit project is mede gefinancierd met steun Van het Europes fonds voor regionale ontwikkeling van de europese commissie

Samen werken aan economische vernieuwing | 35


Arbeidsmarkt & Onderwijs Het thema Arbeidsmarkt & Onderwijs staat in Zuid-Holland volop in de belangstelling. Ook in mindere economische tijden is het van belang knelpunten die de geformuleerde economische ambities in de weg staan, te verminderen en de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt verder te verbeteren. De provincie doet dat door projecten te ondersteunen die op aantoonbare wijze arbeidsmarktknelpunten verminderen. Zeker als men bedenkt dat Nederland zich ontwikkelt tot een kenniseconomie, is dit van belang. Nederland concurreert mondiaal op prijs-kwaliteitverhouding en niet alleen op prijs. De aard van de arbeid verandert en er is steeds meer vraag naar hoger opgeleid personeel. Een beroepsbevolking die in deze behoefte kan voorzien, is de belangrijkste voorwaarde voor (buitenlandse) bedrijven om zich blijvend te vestigen.

Joris van Goudoever Project developer “Techniek studeren is niet alleen leuk, het is ook de beste manier om een innovatiebijdrage te leveren aan de mondiale water- en milieuproblematiek. Door het onderwijs dicht naar de sectoren water, greenports en transport te brengen, verminderen we knelpunten in de arbeidsmarkt en enthousiasmeren we jongeren voor technische studies.”

Water & Deltatechnologie Dijken, dammen, sluizen, een goede waterkwaliteit. Nederland is er ijzersterk in. De Nederlandse water- en deltasector speelt, door de voortdurende verbetering en vernieuwing, een belangrijke rol op het watertoneel. Al eeuwen lang. Om die innovatiekracht en deze koppositie vast te houden, zijn jonge mensen nodig, die de meest actuele kennis in huis hebben. Iedereen is het er over eens dat we qua kennis, in Nederland veel in huis hebben. Altijd gehad ook. Om dit vast te houden zorgt Arbeidsmarkt & Onderwijs ervoor dat de contactnetwerken van de Kennisalliantie benut worden voor een optimale aansluiting.

Nationaal Waterkennis Dialoog Hoogheemraadschap van Delfland organiseerde in november de Nationale Waterkennis Dialoog, met als doel: een efficiëntere samenwerking tussen onderwijs & onderzoek

36 | Samen werken aan economische vernieuwing

en bedrijven op belangrijke thema’s. De top van de Nederlandse watersector formuleerde een krachtige kennisvisie. Voor doorontwikkeling van deze visie zet de Kennisalliantie in 2011, € 10.000 aan uren voor:

  

het inventariseren en selecteren van twintig showcasebedrijven gesprekken met HBO’s en universiteiten het organiseren van een inspiratiebijeenkomst

Het doel van deze bijeenkomst is het bij elkaar brengen van marktpartijen en onderwijs-

ontwikkelaars zodat zij gefocust en in samenhang afspraken met elkaar gaan maken over het oplossen van de gesignaleerde arbeidsmarktknelpunten. Daarnaast organiseert de Kennisalliantie in 2011 netwerkbijeenkomsten om studenten van niet specifieke ‘water’opleidingen te interesseren voor de boeiende watersector. Verdere belangrijke sectoren waar arbeidsmarkt- en onderwijsuitdagingen te verwachten zijn:

  

Greenports Life & Health Sciences Transport & Logistiek


Om innovatiekracht vast te houden zijn jonge mensen nodig

Samen werken aan economische vernieuwing | 37


Jaarcijfers 2010 Kosten

Begroting

Realisitie

Personeel ..................................................................................................................................................... Huisvesting ................................................................................................................................................... Kantoor ........................................................................................................................................................ PR & Communicatie ..................................................................................................................................... Algemene kosten .........................................................................................................................................

1.131.000 86.000 92.500 40.000 6.500

1.139.681 92.245 99.358 39.006 3.892

Totale organisatiekosten .........................................................................................................................

1.356.000

1.374.182

Syntens ......................................................................................................................................................... Leveringen en diensten derden ..................................................................................................................

660.000 977.500

605.350 670.958

Projectkosten (OOP) ...................................................................................................................................

1.637.500

1.276.308

Totaal ..........................................................................................................................................................

2.993.500

2.650.490

2.993.500

Financiering Totaal te financieren ................................................................................................................................... Financiële baten .......................................................................................................................................... Projectfinanciering .....................................................................................................................................  EFRO-projecten ...................................................................................................................................  Business Development Team (Ministerie EZ en Provincie ZH) ..........................................................  Arbeidsmarkt & Onderwijs (Provincie ZH) .........................................................................................

2.370.500 2.138.000 192.500 40.000

2.650.490 7.822 2.043.604 1.851.835 174.605 17.164

Financiering door partners ........................................................................................................................

632.500

672.756

Saldo / nog te bestemmen resultaat ....................................................................................................

9.500

73.692

38 | Samen werken aan economische vernieuwing


Toelichting op de jaarcijfers 2010 Algemeen

Kosten en financiering

Het boekjaar 2010 sluit met een positief resultaat. Dit betreft het resultaat zonder dat er toevoegingen hebben plaats-gevonden aan de voorzieningen die zijn getroffen voor financiële afronding van de EFRO-projecten, waarvan de Kennisalliantie penvoerder is.

De werkelijke kosten zijn € 343.000 lager dan begroot. Dit verschil is voornamelijk toe te schrijven aan lager uitgevallen projectkosten. Voor wat betreft de EFRO-projecten is dit voor de Kennisalliantie budgettair neutraal; het betekent ook automatisch een lagere

Bijdragen van partners in euro's projectfinanciering (€ 286.000). De lagere OOP-kosten bij de overige projecten zijn voor een belangrijk deel de reden van het positieve resultaat.

Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling

Business Development Team

Door subsidies van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) beschikt de Kennisalliantie over capaciteit en middelen om innovatieprojecten en -programma’s te initiëren en begeleiden. De project developers brengen ondernemers, wetenschap en overheid bij elkaar in thema’s die de potentie hebben om uit te groeien tot de groeimotoren van de regionale economie. Met de daaruit voortvloeiende technologische en maatschappelijke innovaties kunnen ondernemers hun (inter) nationale positie versterken.

De activiteiten in het kader van het BDT waren begroot op € 192.500. Gerealiseerd is € 174.605. Dit bedrag is voor +/- 50% gefinancierd door de Provincie Zuid-Holland en 50% door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. (Redactionele noot: Havenbedrijf Rotterdam participeert ‘in kind’ aan het BDT, waarbij de inzet vooral gericht is op het toeleiden van haven en logistiek gerelateerde projecten naar genoemde subsidieregelingen). In de algemene financiering wordt voorzien door onze partners.

Onze inzet moet ervoor zorgen dat de Zuid-Hollandse economie zich ontwikkelt tot een concurrentiekrachtige en duurzame markteconomie. Daarom ziet u tijdens onze projectbijeenkomsten en op onze communicatieuitingen het EFRO-vlaggetje.

Dit project is mede gefinancierd met steun Van het Europes fonds voor regionale ontwikkeling van de europese commissie

Provincie Zuid-Holland Gemeente Delft Gemeente Den Haag Gemeente Rotterdam Gemeente Zoetermeer Hogeschool Inholland Kamer van Koophandel Den Haag Technische Universiteit Delft Universiteit Leiden TNO

Totaal

411.181 50.000 76.575 20.000 15.000 20.000 20.000 20.000 20.000 20.000

672.756

Samen werken aan economische vernieuwing | 39


Focus op de toekomst In het jaarverslag over 2009 werd in de ‘Focus op de toekomst’ al vooruitgeblikt op de activiteiten van de Kennisalliantie voor 2010 en verder. Het is goed om stil te staan bij wat in deze periode opgepakt om regionale innovatie te stimuleren. Veel hiervan heeft u al uitgebreider kunnen lezen in dit jaarverslag, vandaar dat we het hier beperken tot twee.

Programmaontwikkeling Er is een verdere slag gemaakt met het vormen van consortia voor programmatische versterking van de regionale economie. Hierbij zijn ketenpartners uit de vier O’s betrokken. De samenwerking binnen Delft Blue Technology kreeg een verdere verdieping. Ook het programma ‘Space as enabler’ heeft in 2010 een flinke slag gemaakt met het vormgeven van een consortium. In samenwerking met partners zijn er activiteiten ontwikkeld die vooral op het raakvlak liggen tussen ruimtetechnologie en medische technologie. Maar de ruimtevaarttechnologie heeft veel meer potentie. Ook voor clusters als Water, Greenports en niet te vergeten Vrede, Recht & Veiligheid. We houden u op de hoogte.

clusters liggen. Ook vanwege de raakvlakken met dataanalyse, hebben we dit thema vooralsnog ondergebracht bij ‘Space as enabler’.

Kennis Community De Kennis Community heeft een slag gemaakt met de Kennis Karavaan, waarbij kennis en nieuwe ideeën uit het netwerk van ondernemers en kennisinstellingen in een uitdagend programma innovatievraagstukken oplossen. De reacties en resultaten van de Kennis Karavanen naar Koppert Cress en Lans Tomaten waren respectievelijk enthousiast en veelbelovend. De door EFRO gefinancierde projecten Kennisnetwerken en Kennisbruggen en bijdragen van Kennis Communitypartners maken deze activiteiten mede mogelijk.

Basisfinanciering De verdere ontwikkeling van de Kennisalliantie blijft, naast de bijdragen van onze reguliere partners, afhankelijk van substantiële EFRO-financiering en beperkte bijdragen van organisaties om voor de regio relevante projecten, programma’s en netwerken te organiseren.

Smart Cities Onder de noemer ‘Smart Cities’ is gekeken naar het opzetten van een programma dat economische waarde creëert uit beschikbare ‘open data’. Het is nog een vrij nieuw en abstract onderwerp dat door de Europese Commissie goed geacht wordt voor een markt van meer dan 50 miljard euro. Ondanks dat laat ‘Smart Cities’ zich als programma moeilijker vormen dan de twee voorgaande programma’s die dichter tegen reeds lang bestaande economische

40 | Samen werken aan economische vernieuwing

In 2011 ligt er een opgave om meer basisfinanciering aan te trekken. Juist omdat we kansen zien en uitvoering willen geven aan de schaalsprongprogramma’s uit de Economische Agenda Zuidvleugel.

Omgeving De ontwikkeling op uitvoe-ringsniveau binnen de Kennisalliantie en de relatie van de Kennisalliantie met het netwerk van de vier O’s, staat midden in de ontwikkeling van de omgeving.


Politiek-bestuurlijk is er in 2010 op Zuidvleugelniveau uitgebreid overleg geweest tussen Rotterdam, Den Haag en de Provincie Zuid-Holland over de Economische Agenda Zuidvleugel. De analyse en het op schrift stellen van de Agenda was in handen gelegd van Roland Berger. Het hoofdstuk over governance deed niet helemaal recht aan de politiek bestuurlijke sensitiviteit in de fragiele, maar wel toe te juichen, samenwerking tussen de drie grootste bestuurlijke spelers in Zuid-Holland.

geïdentificeerde schaalsprongprogramma’s uitgewerkt, die voor het einde van het tweede kwartaal in 2011 nieuwe invulling geven aan de tot dan toe gehanteerde clusterbenadering. Of en hoe de regio toekomt aan de uiteindelijke stap naar concrete uitvoering, hangt sterk af van de politiek-bestuurlijke discussie over de Metropoolregio die zich parallel aan dit economisch inhoudelijke proces voltrekt.

Uitvoeringsinstrumentarium: kracht en samenhang, op weg naar een ROM? Uit zowel de analyse van Roland Berger als het rapport van de OECD over de kennisregio Rotterdam-Delft, blijkt dat het gebrek aan samenwerking en het versplinterde uitvoeringsinstrumentarium, een belemmering is voor het nemen van stappen die er voor zorgen dat de Zuidvleugel aansluiting vindt bij de economische topregio’s van Europa.

Economische Transitieagenda Voor de Kennisalliantie zijn de vervolgstappen die in de tweede helft van 2010 zijn genomen, het formuleren van de zogenaamde Economische Transitieagenda, van belang. Op aandringen van Ewald van Vliet, burgemeester van Lansingerland, onder andere tijdens het Kennisdiner op 15 november werd gekeken naar een op uitvoering gerichte agenda. De analyse van Roland Berger was duidelijk en herkenbaar. Het ging om de actie en wat het bedrijfsleven en kennisinstellingen uiteindelijk gaan doen. De Economische Transitieagenda biedt daarvoor de tussenstap. Hierin worden concrete actielijnen ten behoeve van de negen

In het rapport van Berger, maar ook in de Economische Transitieagenda, wordt het voorstel van een regionale ontwikkelingsmaatschappij genoemd om daadkracht te koppelen aan uitvoering en een plek te geven aan het nu zo ontbrekende financiële instrumentarium. De Kennis-alliantie vindt dit zeer relevante voorstellen en is ook blij dat in deze stukken verwezen wordt naar het belang van het onderbrengen van aanjaagcapaciteit hierin. In de Transitieagenda wordt verwezen naar de Kennisalliantie en de door ons gehanteerde methode van programmatische samenwerking om economische vernieuwing aan te jagen.

meerdere stappen naar focus op de regionale ambities, toenemende samenhang en daadkracht. Juist door samen te werken op uitvoeringsniveau, groeien we naar een regionale ontwikkelingsmaatschappij die de brede economische kracht van deze regio bindt, benut en versterkt. Die de schaalsprong aan kan en de opschaling van economische processen aanjaagt. Dan staan we sterk in de steeds verder globaliserende economie.

De wereld om Zuid-Holland staat niet stil De economische dynamiek in andere delen van de wereld brengt verschuivingen op gang die we nu al voelen. De bijna vanzelfsprekende voorsprong door de eeuwen opgebouwd, is tot stand gekomen door hard werken en de aanwezige krachten benutten. Deze kunnen we door hard werken, slim combineren en optimaal gebruik maken van de aanwezige kennis, in stand houden. Juist daar staat de Kennisalliantie voor: samen werken aan economische vernieuwing. Focus op de regionale ambities, daadkracht, innovatie en toenemende samenhang: daar staat de Kennisalliantie voor. Doe mee!

Samen werken aan economische vernieuwing Focus op de toekomst is voor de Kennisalliantie focus op het veranderingsproces in Zuid-Holland. We groeien van een complex veld met een grote diversiteit aan uitvoeringsinstrumenten, in

Samen werken aan economische vernieuwing | 41


Projectenoverzicht 2010

Transport & Logistiek Themabijeenkomsten 

LNG in het weg-

Subsidieverkenning

Ontwikkelworkshops

  

Supply Chain Finance 2010 Q barge Alternatieve voortstuwing

Verkennen en uitwerken van concrete innovatie-ideeën naar projectvoorstellen met dedicated partners.



Projecten en programma’s



Ondersteund door Kennisalliantie

 

Ondersteuning houdt ondermeer in: bouwen aan consortia, advies bij het formuleren van business cases en het scherp krijgen van aanvragen, toeleiding naar subsidies en procesbegeleiding



Doorgeleid naar Syntens



Door de Kennisalliantie is de eerste beoordeling gedaan of de aanvrager met het project voldoet aan de voorwaarden voor ondersteuning bij innovatie voor een business traject binnen het door EFRO gefinancierde project Kennisnetwerken, waarna de aanvraag is overgedragen aan samenwerkingspartner Syntens

Themabijeenkomsten 

transport

Themabijeenkomsten Bredere verkenning van relevante innovatiethema’s met geïnteresseerde stakeholders.

Water- & Deltatechnologie



    

schepen (ofoil) Florilog locatiecodering Hubways in Control Erasmus Smart port Green Crane Barge

Waterconferentie

Ontwikkelworkshops      

DBT 2.3 afvalwatersysteem

DBT 3.3 zichtbare

afvaltransport Duurzame

Water DBT 4.1

DBT 4.2

Inventarisatie lijke waterkeringen Zichtbare water-

waterkeringen Subsidieverkenning 



Verzekerbare

Programmatisch werken DBT

Strategische trajecten    

Slib en waterzuivering Gebruik warmte en kou uit afvalwater DSM en waterzuivering

Vervolg inventarisa-

ringen WEC Delft

binnenvaart

tie marktbarrières

Stevelduct

tijdelijke water-

Fairplane

keringen

zichtbare waterkwa-

Kaderstellen en

liteit



tijdelijke water

keringen Zichtbare waterkwaliteit werkbezoek & kick off





(Greenport Campus) Gezonde smaak Werkatelier Alternatieve valorisatie

 

tuinbouwproducten VersEvent De Lier Hortifair 2010

Subsidieverkenning         

Demonstratiesite tijdelijke waterke-





Proeffabriek

BOTOX beton

wateroverlast





Tijdelijke

kwaliteit

werkgroepinitiatie

42 | Samen werken aan economische vernieuwing

overeenkomst 2

DBT Werkatelier

marktbarrières tijde-





waterkwaliteit

afvalwaterketen



Zichtbare waterkwa-

voor een weg)

klimaatneutrale

Duurzaam

eenkomst 1

(bagger als bouwstof

De nieuwe mobi-

binnenvaart

Ontwikkelworkshops

afvalwatersysteem

LNG, HIT

Bouwlogistiek

samenwerkingsover-

DBT 2.4

afvalwaterketen



Greenports

waterkwaliteit

waterberging

sleepboot



Zichtbare

liteit samenwerkings-

DBT 1.4

klimaatneutrale

liteit, transvak



december 2010

Kotug hybride Opslag en varen op



Elektriciteit uit de kas Greenport campus 2 Innovatiecentrum Oostlanda Map based precision farming Agrotip Growtop Viewer Rolvormmachine verwarmingsbuizen Kas 3.0 Inspring Greenport Center

Programmatisch werken 

Realtime monitoren

Innovatieagenda Greenports

Strategische trajecten 

C02 en kas / waterzuivering


Chemie & Energie

Life Sciences & Health

Vrede, Recht & Veiligheid

Special events 

Kennisfestival ‘grenzeloos

Ontwikkelworkshops 

Werkatelier Energie-

Themabijeenkomsten 

masterclasses LS&H

transitie Subsidieverkenning     

Heron Gasturbine



Masterclass LS&H

N Fuel Gezondheidscampus DCMR Blijdorp duurzame energie

Subsidieverkenning  

Programmatisch werken energietransitie

Psoriasis geneesmiddel Arbeidsmarkt en onderwijs

Stoompijp Botlek

Innovatie agenda

Subsidieverkenning  

Ontwikkelworkshops

 

Kick off

zorgcluster Medicijnverpakkingen



(Fieldlab Veiligheid)

Programmatisch werken Innovatieagenda Life Sciences &



innoveren’

      

veiligheid CATCH LIPPS (PID)

ESNC 2010 prijsuitreiking

APC Anti Piracy Citadel Sonar in de haven Neqlab Security Delta The Hague Thales (PID)

Netwerkevents 

       

Netwerken / Kennis Community  

Health

Workshop ‘intellec-

 



KB Design Initiatief 2010 KB IPO

Nieuwjaarsbijeenkomst

Kennis  

Technet Business event Vakbeurs voor jong ondernemerschap Reis door eigen regio CoT Westland event Medical Delta 4x

 

2 Kennisdiners Onderzoek ‘innovation in South Holland and EU2020’ Strategie en Beleid: notities en rapporten 2 Meetings met internationale regio’s

Tools voor social media ism HOPE Sociale innovatie ism De Clercq

Diversen

Introductie nieuwe huisstijl

tueel eigendom’ Workshop ‘vuistre-

Themabijeenkomsten  SpaceMatch Water & Deltatechnologie

gels voor succesvol 

innoveren’ Kennis Karavaan

Kennisbruggen

bezoekt Koppert    

Cress Kennis Karavaan bezoekt Ecomobiel Kennis Karavaan bezoekt Lans tomaten Kapitaal Alliantie, marktintroductie Kapitaal Alliantie, Kapitaaltafel

Events  Presentatie KB portal  KB Innovatieprijs 2010  High T  Stagestad  Meeting convenantpartners

  

ESNC 2010 kick off

samenwerking voor

Medical Delta (MEDIC)



U2 - publiekprivate

Global factories Innovation Catalyst



Den Haag Labstad



Programmatisch werken  SWOT nieuwe stijl  Innovatieagenda Smart Cities  Innovatieagenda Space

     

Werkatelier Smart Cities Werkatelier Wellness en food Wervingsbijeenkomst Clusterregeling/PiD 2010 Opzet structuur workshops Space als enabler Samenwerkingsovereenkomst Space Werksessie Space 1 Werksessie Space 2 Smart RIOT

Subsidieverkenning  Wervingsbijeenkomst PiD/Clusterregeling 2010  United Sources Rotterdam  Slow mill  Materiaalschaarste expertsessie  Humanitarian Logistics Strategische trajecten  Super Facelet  Smart R’Io T  EU FP7 Smart Cities

Ontwikkelworkshops  Werkatelier Space  Werkatelier Materiaalschaarste Samen werken aan economische vernieuwing | 43


Medewerkers Kennisalliantie

Nico van Buren Directeur

Evert Baarspul Project manager

Joris van Goudoever Project developer

Janneke Boerman Project developer

Damien van der Bijl Beleid en Strategie

Clemens van de Wiel Controller

44 | Samen werken aan economische vernieuwing

Theo Noordman Project developer

Tanja Nolten Communicatie

Jacqueline Schardijn Coรถrdinator Netwerken

Suzanne Boekestijn Projectmedewerker

Taco den Boer Projectmedewerker


Peter Tettelaar Project developer

Erwin van der Linden Project developer

Bea Adolfse Communicatie

Fleur Augustinus Stagiaire

Pieter van Prooijen Project developer

Peter Reffeltrath Programmamanager

Sander van der Wal Programmamanager

Annette van Elswijk Officemanager

Marloes Treffers Secretaresse

Els de Visser Secretaresse

Samen werken aan economische vernieuwing | 45



Kennisalliantie Jaarverslag 2010