Page 1

ผลงานชิ้นที่ ๙

ผังแม่บท และอาคารศูนย์การเรียนรู้มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตศาลายา ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ ๑ ของประเทศไทย อันดับที่ ๑๑ ของเอเชีย และอันดับที่ ๓๖ จากจำ�นวนมหาวิทยาลัยทั้งหมด ๒๑๕ แห่ง จาก ๔๙ ประเทศทั่วโลก จาก UI Green University World Ranking ๒๐๑๒, Universitas of Indonesia

อาศรมสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม สถาบันอาศรมศิลป์


ผลงานชิ้นที่ ๙ โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ชื่อโครงการ ที่ตั้งโครงการ พื้นที่ใช้สอย ปีที่แล้วเสร็จ งบประมาณ

โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ศาลายา อำ�เภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม โครงการปรับปรุงผังแม่บท ๑,๒๔๐ ไร่ อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ๓๐,๐๐๐ ตารางเมตร พ.ศ.๒๕๕๔ โครงการปรับปรุงผังแม่บท ๑๒๐ ล้านบาท อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ๔๘๐ ล้านบาท

๑. แนวความคิดเกี่ยวกับการสร้างสรรค์ผลงาน (เป้าหมายเชิงคุณค่าของโครงการ)

มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตศาลายา ปัจจุบันเป็นวิทยาเขตหลักของมหาวิทยาลัย ตั้งอยู่ ณ ที่ดินพระราชทาน ตำ�บลศาลายา อำ�เภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม มีเนื้อที่ ๑,๒๔๐ ไร่ ได้มีการจัดทำ�ผังแม่บทพัฒนาพื้นที่ครั้งแรกในปี พ.ศ. ๒๕๑๗ และต่อมาได้มีการ ปรับปรุงผังแม่บท อีก ๒ ครั้ง โดยการปรับปรุงครั้งที่ ๒ มีระยะเวลาการใช้ผังแม่บท ๑๕ ปี เริ่มจาก พ.ศ. ๒๕๔๐ – ๒๕๕๔ แต่จากการ ขยายตัวอย่างรวดเร็วของมหาวิทยาลัย ในช่วงระยะเวลาทีผ่ า่ นมา ได้สง่ ผลให้เกิดปัญหาการใช้ทดี่ นิ ทีไ่ ม่เหมาะสม และขาดแนวทางทีช่ ดั เจน รวมถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิต ของประชาคมชาวมหิดล จึงจำ�เป็นต้องมีการออกแบบปรับปรุงผังแม่บทใหม่ทั้งระบบ ให้ตอบสนองกับทิศทางและยุทธศาสตร์การพัฒนามหาวิทยาลัย รวมถึงออกแบบโครงการระยะเร่งด่วน เพือ่ แก้ไขปัญหาด้านกายภาพและ สิ่งแวดล้อม โดยสอดคล้องกับแผนดำ�เนินการพัฒนาของผังแม่บทในระยะยาว นายธีรพล นิยม ในนามสถาบันอาศรมศิลป์ โดยการมอบหมายของคณะกรรมการผังแม่บท ระบบโครงสร้างพืน้ ฐานและภูมทิ ศั น์ มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา ได้ดำ�เนินการสำ�รวจ วิเคราะห์ข้อมูล และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับประชาคมชาวมหิดล อันนำ�ไปสู่การ ทำ�งานร่วมกันอย่างต่อเนื่อง เกิดเป็นโครงการปรับปรุงภูมิทัศน์และสภาพแวดล้อมทางกายภาพ ที่ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิต รวม ถึงการปลูกฝังคุณค่าและจิตสำ�นึก ของประชาคมหลากหลายโครงการ รวมถึงการออกแบบ อาคารศูนย์การเรียนรูม้ หิดล ให้เป็นศูนย์กลาง แห่งใหม่ของมหาวิทยาลัย เพื่อรองรับกิจกรรมการเรียนรู้ ทั้งด้านวิชาการ ชีวิต ความสัมพันธ์ และการทำ�งานเพื่อสังคม โดยมีเป้าหมายเชิง คุณค่า ในการดำ�เนินโครงการ ๔ ประการ ได้แก่ ๑. การสร้าง “มหาวิทยาลัยสีเขียว” ที่เอื้อให้เกิดการเรียนรู้และวิถีชีวิตการอยู่ร่วมกันของมนุษย์กับธรรมชาติอย่าง ยั่งยืน ทั้งทางกายภาพ และด้านจิตใจ (A Promised Place to Live and Learn with Nature) โดยออกแบบสภาพแวดล้อม เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมที่มี “คนเป็นศูนย์กลาง” เป็นการปลูกฝังคุณค่าและจิตสำ�นึกในการพึ่งพาตนเอง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ประหยัด พลังงาน ผ่านวิถีชีวิตประจำ�วัน และกิจกรรมการใช้พื้นที่ต่างๆ ภายในมหาวิทยาลัย ได้แก่ ๑) การปรับปรุงภูมิทัศน์ถนนสายหลักภายในมหาวิทยาลัย โดยลดถนนสายหลักเดิม จาก ๔ ช่องจราจร เหลือ ๒ ช่องจราจร เพือ่ เปลีย่ นเป็นทางจักรยาน ทางเดินเท้าและพืน้ ทีป่ ลูกต้นไม้ รวมถึงวางแผนสร้างอาคารจอดรถยนต์บริเวณพืน้ ทีร่ อบนอก เป็นการเปลี่ยนวิถีจาก Campus เพื่อรถยนต์ มาเป็น campus เพื่อการเดินเท้าและจักรยาน ๒) การปรับปรุงภูมิทัศน์ที่เสื่อมโทรม ในพื้นที่การศึกษาประมาณ ๒๐๐ ไร่ ให้มีชีวิตชีวา และสร้างบรรยากาศที่เอื้อให้เกิด การเรียนรู้แก่นักศึกษา โดยใช้งบประมาณไม่มาก สร้าง “ขวัญ” กำ�ลังใจให้กับประชาคม และกระตุ้นให้เกิดการตระหนัก ถึง ความเป็นไปได้ในการเปลี่ยนแปลงกายภาพของมหาวิทยาลัย ให้ดีขึ้นอย่างรวดเร็ว ๒. การสร้างพื้นที่สำ�คัญ ให้เป็น “ศูนย์รวมจิตใจ” ของมหาวิทยาลัยมหิดล ผ่านเนื้อหา คุณค่าและสัญลักษณ์ของ


ผลงานชิ้นที่ ๙ โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล

สมเด็จพระราชบิดา และบุคคลต้นแบบซึ่งเป็นศิษย์เก่าของมหาวิทยาลัย รวมถึงพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเชื่อมโยงกับวิถีชีวิต และ คุณค่าของชาวมหิดล ๑) โครงการก่อสร้างอาคาร “ศูนย์การเรียนรูม้ หิดล” ให้เป็นศูนย์รวมกิจกรรมของนักศึกษาและบุคลากร เพือ่ สนองต่อปัญหา การขาดสถานที่สำ�คัญ และศูนย์รวมจิตใจของมหาวิทยาลัย ๒) การออกแบบภูมิทัศน์ เพื่อกำ�หนดแนวแกนสำ�คัญของมหาวิทยาลัย เชื่อมต่อจากทางเข้าหลักด้าน ถนนบรมราชชนนี อาคารหอประชุมใหญ่ สวนเจ้าฟ้า และอาคารศูนย์การเรียนรูม้ หิดล ตัดกับแนวแกนเชือ่ มต่อ กลุม่ อาคารหอพัก ผ่านอาคาร ศูนย์การเรียนรูม้ หิดล ไปยังอาคารหอสมุดกลาง เป็นการสร้างการรับรูถ้ งึ Sense of Place ของพืน้ ทีซ่ ง่ึ เป็นศูนย์รวมจิตใจ ของมหาวิทยาลัย ๓. การออกแบบสภาพแวดล้อมและการใช้พนื้ ที่ เพือ่ ส่งเสริมศักยภาพและภาพลักษณ์ของมหาวิทยาลัย ทัง้ ด้านกายภาพ ที่เป็นวิทยาเขตขนาดใหญ่ ซึ่งมีพื้นที่กว่า ๑,๐๐๐ ไร่ มีธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่หลากหลาย และด้านวิชาการในฐานะมหาวิทยาลัยชั้น นำ�ของประเทศ ได้แก่ ๑) เปลี่ยนแปลงทางเข้าหลักของมหาวิทยาลัย จากด้านถนนพุทธมณฑลสาย ๔ มาสู่ถนนบรมราชชนนี ซึ่งเป็นถนนสาย สำ�คัญ โดยผู้มาเยือนจะเกิดความรู้สึกของการเข้าถึง (Sense of Arrival) จากการสัมผัสพลังของธรรมชาติในโครงการ อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ ที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ถึง ๑๗๐ ไร่ ทำ�ให้เกิดการรับรู้ ในความเป็น “มหาวิทยาลัยสีเขียว” ที่แท้จริง ๒) ยกระดับความสำ�คัญของ สวนสมุนไพรสิรรี กุ ขชาติ ให้เป็นศูนย์การเรียนรูแ้ ละบริการสังคมในระดับสากล เป็นจุดหมายใน การเดินทางของคนทัว่ โลก เพือ่ ยกระดับสถานภาพของมหาวิทยาลัย ให้เชือ่ มโยงสูก่ ารรับรูข้ องสังคมโลก โดยอาศัยภูมปิ ญ ั ญา ท้องถิ่นด้านสมุนไพรและการแพทย์แผนไทย ๔. การสร้างแบบอย่างของมหาวิทยาลัย ที่เป็นหนึ่งเดียวกับชุมชน และเอื้อประโยชน์สังคม สร้างความรู้สึกไม่ปิดกั้น เป็นมิตรกับชุมชนโดยรอบ ๑) การปรับปรุงภูมิทัศน์รั้วด้านหน้ามหาวิทยาลัย เป็นเนินดินสูงปลูกต้นไม้ ให้เป็นรั้วธรรมชาติที่ร่มรื่น เป็นการส่งเสริม ทัศนียภาพและเชื่อมโยงกับพื้นที่ว่างภายในมหาวิทยาลัย โดยแนวเนินดินนี้ยังมีส่วนสำ�คัญของระบบป้องกันน้ำ�ท่วมของ มหาวิทยาลัย ที่มีประสิทธิภาพอีกด้วย   จากการดำ�เนินโครงการร่วมกับมหาวิทยาลัย อย่างต่อเนื่อง เกิดผลสัมฤทธิ์ ได้แก่ ๑. เกิดรูปธรรมการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในมหาวิทยาลัยขนานใหญ่ ซึ่งมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและ ทัศนคติของ คณาจารย์ นักศึกษา และบุคลากร ของมหาวิทยาลัย โดยเปลี่ยนมหาวิทยาลัยของรถยนต์ ให้เป็นมหาวิทยาลัยเพื่อคน เดินเท้าและจักรยาน เป็นที่กล่าวขานถึงของสังคมอย่างกว้างขวาง รวมถึงได้รับการกล่าวถึงในฐานะที่เป็นวิทยาเขตที่มีสภาพแวดล้อม ร่มรื่น งดงามแห่งหนึ่งของประเทศ มีสถาบันการศึกษาและองค์กรต่างๆ มาศึกษาดูงานเป็นจำ�นวนมาก ๒.มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา มีภาพลักษณ์ เป็น “มหาวิทยาลัยสีเขียว” ซึ่งเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง ทั้งในประเทศ และระดับนานาชาติ ควบคู่ไปกับความสำ�เร็จในด้านวิชาการและการเรียนการสอน ของมหาวิทยาลัย ๓. สมาชิกของประชาคมชาวมหิดล เกิด “ขวัญ” กำ�ลังใจ และตระหนักถึงความเป็นไปได้ในการเปลี่ยนแปลง มหาวิทยาลัยในระยะเวลาอันรวดเร็ว นำ�ไปสูท่ ศั นคติทดี่ ี ความภาคภูมใิ จต่อองค์กร และการมีสว่ นร่วมในกิจกรรมต่างๆ ของมหาวิทยาลัย


ผลงานชิ้นที่ ๙ โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล

ในการออกแบบ อาคารศูนย์การเรียนรูม้ หิดล ซึง่ เป็นผลจากการสำ�รวจความต้องการและกำ�หนดวิสยั ทัศน์การออกแบบปรับปรุง ผังแม่บทมหาวิทยาลัย ทีส่ ะท้อนความต้องการให้มสี ถานทีส่ �ำ คัญ และศูนย์รวมจิตใจแห่งใหม่ของมหาวิทยาลัย ได้มกี ารจัด Workshop เพือ่ สร้างกระบวนการมีสว่ นร่วมกับประชาคม ในการกำ�หนดตำ�แหน่งทีต่ งั้ และโปรแกรมการใช้สอยภายในอาคาร ทำ�ให้เห็นภาพความต้องการ การใช้สอยอาคารที่ชัดเจน ทั้งด้านกายภาพ พฤติกรรมการใช้สอย รวมถึงความต้องการในเชิงคุณค่า ซึ่งนำ�ไปสู่วัตถุประสงค์สำ�คัญในการ ออกแบบ ดังนี้ ๑. สร้างพืน้ ทีใ่ ห้ผใู้ ช้อาคารและผูม้ าเยือน สามารถรับรู้ (Realize) ซึมซับถึงคุณค่าความเป็น “ชาวมหิดล” ผ่านเนือ้ หา และสัญลักษณ์ของ องค์สมเด็จพระราชบิดา เกิดเป็น Sense of Place ซึ่งสัมผัสรับรู้ได้ในชีวิตประจำ�วัน เป็นการถ่ายทอดคุณค่า ทางอุดมคติของสมเด็จพระราชบิดาและรุ่นพี่ ผ่านรุ่นต่อรุ่น เพื่อกระตุ้นจิตสำ�นึก การตระหนักในภาระหน้าที่และความเป็นมนุษย์ ให้แก นักศึกษารุ่นปัจจุบัน โดยการสร้างที่ว่างสำ�คัญ ได้แก่ ๑) ลานสมเด็จพระบิดา ซึ่งเชื่อมโยงกับพิธีกรรมการรับน้องซึ่งเปรียบเสมือน การเกิดใหม่ (Re-Birth) ของนักศึกษาน้องใหม่ เข้าสู่ความเป็น ชาวมหิดล ๒) หอประวัติพระราชบิดา เป็นพื้นที่สำ�คัญที่สุดของอาคาร ซึ่งจัดแสดงนิทรรศการ พระราชประวัติและสิ่งของสำ�คัญเกี่ยว กับสมเด็จพระราชบิดา ในฐานะแบบอย่าง และศูนย์รวมจิตใจของคนในมหิดล ๓) โถงแสดงเกียรติประวัติ (Hall of Fame) เป็นโถงเปิดโล่ง ๒ ชั้น เชื่อมต่อกับหอประวัติพระราชบิดา จัดแสดงเรื่องราว เกียรติประวัติ และผลงานของศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมหิดล ทีส่ ร้างคุณประโยชน์แก่สงั คม ให้นกั ศึกษาและผูใ้ ช้อาคารเดิน ผ่านเป็นประจำ� เป็นการปลูกฝังสำ�นึกการอุทิศตัวเพื่อสังคม ๔) งานประติมากรรม เสา ๗ ต้น เพื่อสื่อสาร คุณค่าหลัก (Core Value) ของชาวมหิดล ได้แก่ เป็นนายแห่งตน (Mastery) มุ่งผลเพื่อผู้อื่น (Altruism) กลมกลืนกับสรรพสิ่ง (Harmony) มั่นคงยิ่งในคุณธรรม (Integrity) แน่วแน่ทำ� กล้าตัดสินใจ (Determination) สร้างสรรค์สิ่งใหม่ (Originality) ใฝ่ใจเป็นผู้นำ� (Leadership) รวมถึงการติดตั้ง คำ�ขวัญ ของสมเด็จพระราชบิดา ตามส่วนต่างๆ ของอาคาร เป็นสิ่งเตือนใจให้กับ นักศึกษา อาจารย์ บุคลากร และผู้มาเยือน ๒. ออกแบบอาคารให้เป็นศูนย์กลางกิจกรรม เพือ่ ตอบสนองต่อวิถชี วี ติ การเรียนรู้ และการอยูร่ ว่ มกันอย่างกลมกลืน สะท้อนถึงความเป็นมหาวิทยาลัย ทีป่ ระสานความรูท้ างวิทยาศาสตร์เข้ากับสิง่ แวดล้อม ชุมชนและวัฒนธรรม อย่างเป็นองค์รวม สร้างวัฒนธรรมการมีสว่ นร่วม แลกเปลีย่ นเรียนรู้ ด้วยการออกแบบให้มี “พืน้ ทีช่ มุ ชน” เพือ่ การพูดคุยพบปะสังสรรค์ และทำ�กิจกรรมต่างๆ ในหลากหลายระดับ ได้แก่ Community Space, Small Community Space และ Individual Space (Cave Space) รวมถึงการออกแบบที่ ว่างให้เชื่อมต่อสัมพันธ์กันทั้งในแนวนอนและแนวตั้ง (Vertical & Horizontal Relationship) เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรแห่ง “มิตรภาพ สัมพันธ์” ๓. ออกแบบกิจกรรม พิธีกรรม รวมถึงออกแบบพื้นที่กิจกรรม การเกิดใหม่ (Re-Birth) สู่ความเป็น ชาวมหิดล เพื่อ ปลูกฝังคุณค่าและจิตสำ�นึก โดยเชือ่ มแกนสำ�คัญของมหาวิทยาลัย ด้วยวัตถุธรรม ได้แก่ พระบรมรูปสมเด็จพระราชบิดา และประติมากรรม ดอกกันภัย ซึ่งเป็นดอกไม้ประจำ�มหาวิทยาลัย ๔. มีรูปแบบเป็นสถาปัตยกรรมเขตร้อนชื้น (Tropical Architecture) แสดงออกถึงลักษณะที่โปร่งเบา มีพื้นที่สวนและ ต้นไม้แทรกอยู่ภายในอาคาร โดยถอดรหัสจากภูมิปัญญาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น ในการออกแบบที่ว่างและองค์ประกอบอาคาร ได้แก่ ใต้ถุน ข่วง ชาน ชายคา รวมถึงการให้ร่มเงากับอาคารด้วยแผงกันแดด และต้นไม้รอบอาคาร ๕. ออกแบบอาคารให้เชื่อมโยงกับธรรมชาติ เพื่อความนิ่ง สงบเย็น เอื้อต่อการเรียนรู้ เน้นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่


ผลงานชิ้นที่ ๙ โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล

ใช้ศักยภาพของบริบทที่ตั้งและสภาพแวดล้อมอย่างสูงสุด โดยออกแบบอาคารให้มีพื้นที่และกิจกรรมเชื่อมโยงกับสวนเจ้าฟ้า ซึ่งมีสภาพ แวดล้อมทางธรรมชาติที่สมบูรณ์ ให้สามารถใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่และทันที เนื่องจากในปัจจุบันยังมีการใช้งานน้อย เพราะรูปแบบ การจัดพื้นที่และทางสัญจรที่ไม่เหมาะสม ๖. คำ�นึงถึงการประหยัดพลังงาน เน้นการระบายอากาศด้วยวิธีธรรมชาติ ใช้ระบบปรับอากาศเท่าที่จ�ำ เป็น ออกแบบ อาคารสูงเพียง ๔ ชั้น เพื่อให้เหมาะสม และเอื้อต่อการเดิน ทำ�ให้การเข้าถึงอาคารเป็นไปได้ทั่วถึงมากขึ้น ช่วยประหยัดพลังงานที่ต้องใช้ สำ�หรับลิฟท์ในการสัญจรทางตั้ง ๗. เลือกใช้วัสดุในการก่อสร้าง ที่ให้ความรู้สึกเป็นธรรมชาติ เช่น อิฐ ดิน และ ไม้ เพื่อสร้างความตระหนัก รับรู้ถึงความ เชื่อมโยงระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ ๘. ออกแบบรูปทรงอาคารให้เรียบง่าย ตรงไป ตรงมา เพื่อความคงทนถาวรและประหยัด ทั้งในการใช้งานและการ บำ�รุงรักษา (Low-Maintenance) เพื่อให้สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจของประเทศ และสร้างสำ�นึกรับผิดชอบในการใช้ทรัพยากรอย่าง ประหยัด

๒. เทคนิคและขั้นตอนในการสร้างผลงาน

โปรดดูเอกสาร แบบเสนอข้อมูลประวัติและผลงาน ข้อ ๔ การสร้างสรรค์ผลงาน ประกอบ

การกำ�หนดเป้าหมายเชิงคุณค่าในการออกแบบและวางผัง ในการกำ�หนด “เป้าหมายเชิงคุณค่า” ของโครงการนี้ ประกอบด้วยกระบวนการที่หลากหลาย โดยมีการศึกษาข้อมูลเบื้อง ต้นของโครงการอย่างรอบด้าน จากในอดีตถึงปัจจุบัน รวมถึงวิสัยทัศน์และแผนพัฒนาในอนาคตของมหาวิทยาลัย มีการแลกเปลี่ยนความ คิดเห็นระหว่างผู้ออกแบบกับผู้บริหารมหาวิทยาลัย ซึ่งนำ�ไปสู่การแถลงนโยบายการพัฒนาผังแม่บทและภูมิทัศน์ของมหาวิทยาลัย ให้ ประชาคมรับรู้และร่วมแสดงความคิดเห็น ภายใต้วิสัยทัศน์ร่วม ในการสร้าง “A Promised Place to Live and Learn with Nature

กระบวนการมีส่วนร่วมในการออกแบบ การออกแบบโครงการ ได้จัดให้มีกระบวนการมีส่วนร่วมกับประชาคมอย่างต่อเนื่อง ทั้งการนำ�เสนอวิสัยทัศน์การออกแบบ การออกแบบสอบถามเพื่อสำ�รวจความคิดเห็น นอกจากนี้การออกแบบ อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ยังได้มีการจัด Workshop ร่วมกับ ประชาคม รวม ๒ ครั้ง เพื่อกำ�หนดโปรแกรมการใช้สอยภายในอาคาร รวมถึงตำ�แหน่งที่ตั้งอาคาร ซึ่งช่วยให้ผู้ออกแบบ ผู้บริหาร รวมถึง สมาชิกในประชาคม ได้มีความเข้าใจและเห็นคุณค่าของโครงการร่วมกัน และเกิดความรู้สึกเป็นเจ้าของโครงการมากขึ้น

การออกแบบสถาปัตยกรรมที่เป็นหนึ่งเดียวกับธรรมชาติและประหยัดพลังงานแบบ Passive Approach การออกแบบโครงการ เน้นแนวคิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development) ทั้งในการวางผังแม่บทและภูมิ ทัศน์ของมหาวิทยาลัย รวมถึงการออกแบบ อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ซึ่งเน้นความสอดคล้อง กลมกลืนกับธรรมชาติ และรูปแบบที่เป็น สถาปัตยกรรมเขตร้อนชื้น (Tropical Architecture)

๓. การเผยแพร่และการนำ�งานออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน

โปรดดูเอกสาร แบบเสนอข้อมูลประวัติและผลงาน ข้อ ๖ การเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะ ประกอบ

• มหาวิทยาลัยมหิดล ได้รับการจัดอันดับจาก UI GreenMetric University World Ranking ๒๐๑๒, Universitas Indonesia ให้อยู่ในอันดับที่ ๓๖ จากจำ�นวนมหาวิทยาลัยทั้งหมด ๒๑๕ แห่ง จาก ๔๙ ประเทศทั่วโลก เป็นอันดับที่ ๑ ของประเทศไทย และอันดับที่ ๑๑ ของเอเชีย (http://greenmetric.ui.ac.id/id/page/ranking-๒๐๑๒)


ผลงานชิ้นที่ ๙ โครงการปรับปรุงผังแม่บท มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายาและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล

• ได้รับเชิญเป็นวิทยากรบรรยายแนวความคิดและประสบการณ์การออกแบบปรับปรุงผังแม่บทมหาวิทยาลัย ให้กับคณะผู้ บริหารมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อวันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๕๕ • อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร อาษา โดยสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ฉบับเดือนเมษายน ๒๕๕๔ • อาคารศูนย์การเรียนรู้มหิดล ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสาร Art ๔D ฉบับเดือนพฤศจิกายน ๒๕๕๔

๔. การถ่ายทอดผลงานให้ผู้อื่น

• กระบวนการทำ�งานร่วมกันระหว่างทีมงานผู้ออกแบบ คณะทำ�งานของมหาวิทยาลัย และสมาชิกของประชาคมชาว มหิดล ทำ�ให้เกิดการสือ่ สารระบบคิดของเป้าหมายเชิงคุณค่า และแนวทางในการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวให้กบั ผูม้ สี ว่ นเกีย่ วข้อง • มหาวิทยาลัยมหิดล และอาคารศูนย์การเรียนรู้ มีหน่วยงานและสถาบันเข้าเยี่ยมชม ศึกษาดูงาน ทั้งด้านการออกแบบ สถาปัตยกรรม และการจัดการสิง่ แวดล้อมทางกายภาพ ทำ�ให้เกิดกระบวนการแลกเปลีย่ นเรียนรูก้ บั สาธารณะอย่างกว้างขวาง

๕. ความโดดเด่น ความมีเอกลักษณ์เฉพาะตนของผลงาน

• เป็นโครงการออกแบบวางผังที่ให้ความสำ�คัญกับวิถีชีวิตและการเรียนรู้ โดยมี “คนเป็นศูนย์กลาง” การก่อสร้างระบบ สาธารณูปโภคและโครงสร้างพืน้ ฐาน เป็นเพียงปัจจัยทางด้านเทคนิค ซึง่ สามารถจัดการและแก้ไขปัญหาได้ดว้ ยการออกแบบ • เป็นการออกแบบอาคารเพื่อตอบสนองความต้องการด้านคุณค่า และการปลูกฝังจิตสำ�นึก ผ่านเนื้อหาเชิงสัญลักษณ์ วิถีชีวิต และพิธีกรรม โดยสถาปนิกมีบทบาทสำ�คัญในการร่วมกำ�หนดเป้าหมายในการใช้อาคารร่วมกับผู้ใช้อาคาร

๖. ความมุ่งหวัง คุณค่า ประโยชน์ และความสำ�คัญของผลงาน

• เป็นแบบอย่างของการออกแบบผังแม่บทมหาวิทยาลัยในประเทศไทย ซึง่ มีสถาบันการศึกษาต่างๆ ให้ความสนใจเข้าเยีย่ ม ชม ศึกษาดูงาน และนำ�ไปเป็นต้นแบบในการพัฒนาปรับปรุงผังแม่บท เช่น มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยสุโขทัย ธรรมาธิราช เป็นต้น • เป็นตัวอย่างความสำ�เร็จในการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมในมหาวิทยาลัย ซึ่งมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตและทัศนคติ ของ คณาจารย์ นักศึกษา และบุคลากร ของมหาวิทยาลัย ได้ในระยะเวลาอันรวดเร็ว • ให้ความสำ�คัญกับการนำ�กระบวนการมีส่วนร่วมของประชาคมและผู้ใช้อาคาร มาใช้ในการออกแบบสถาปัตยกรรม ซึ่งเป็น อาคารสาธารณะ เพื่อนำ�ไปสู่การกำ�หนดเป้าหมาย และกิจกรรมการใช้สอยอาคาร เป็นการสร้างจิตสำ�นึกความเป็นเจ้าของ ร่วมกันของประชาคม • ขยายบทบาทของวิชาชีพสถาปนิก ด้วยการนำ�ความรู้ทางด้านสถาปัตยกรรมไปมีส่วนในการสร้างจิตสำ�นึก และคุณค่า รวม ถึงการเสริมสร้างภาพลักษณ์ของสถาบันการศึกษา ผ่านการออกแบบอาคารสำ�คัญในโครงการ • ต้องการให้เป็นแบบอย่างที่สร้างแรงบันดาลใจแก่สถาปนิกรุ่นเยาว์ในการสร้างสรรค์ผลงานสถาปัตยกรรมร่วมสมัย (Contemporary Architecture) ที่สืบสานจากรากของสังคมไทย ทั้งในมิติของกายภาพ สิ่งแวดล้อม และจิตวิญญาณ เพื่อ พัฒนาองค์ความรู้ของบรรพบุรุษ และเป็นการส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรม ให้เกิดความเข้มแข็งของประเทศและ โลก ทำ�ให้เกิดความเข้าใจและภูมใิ จในความเป็นชาติ และสามารถพัฒนางานสถาปัตยกรรมในอดีตทีม่ เี อกลักษณ์เป็นทีย่ อมรับ ของชาวโลก ไปสู่งานสถาปัตยกรรมร่วมสมัยในระดับโลกได้


ช่องนำ�สายตา (Visual Corridor) แนวเชื่อมต่อมุมมองใต้อาคาร Landmark มุมมอง (Vista)


ถนนสายหลัก ถนนสายรอง ถนนสายบริการและภายในหน่วยงาน ถนนทางเดินเท้าและเส้นทางบริการเฉพาะช่วงเวลา


รูปด้าน 1

รูปด้าน 2

รูปด้า

รูปด้าน 2


รูปด้าน 3

รูปด้าน 4

รูปด้าน 4

รูปด้าน 3


รูปตัด A

รูปตัด A

รูปตัด B

รูปตัด B


รูปตัด C

รูปตัด C

รูปตัด D

รูปตัด D


ผังแม่บทและอาคารศูนย์การเรียนรู้มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตศาลายา  

ได้รับการจัดอันดับให้อยู่ในอันดับที่ ๑ ของประเทศไทย อันดับที่ ๑๑ ของเอเชีย และอันดับที่ ๓๖ จากจำนวนมหาวิทยาลัยทั้งหมด ๒๑๕ แห่ง จาก ๔๙ ประเทศ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you