Issuu on Google+

๕ เลมที่

วารสารโรงเรียนวิถีพุทธ

ปที่ ๒ ฉบับที่ ๒ ประจำเดือน กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๔

ภาคอีสานตอนลาง

รวบรวมบทความดีเดน ๘ ภูมิภาค

และบทความจากภูมิภาคอีสานตอนลาง จำนวน ๒๔ เขตพื้นที่การศึกษา


ภาพประกอบจากเว็บไซต http:///www.chaiwbi.com

. . . การศึกษาดานศิลปะวัฒนธรรม เปนการศึกษาทีส่ ำคัญ และควรจะ ดำเนินควบคูกันไปกับการศึกษาดานวิทยาศาสตร เพราะความเจริญ ของบุ ค คลตลอดจนถึ ง ความเจริ ญ ของประเทศและของโลกโดย สวนรวมดวยนั้น มีทั้งทางวัตถุและจิตใจ ความเจริญทั้งสองทางนี้ จะตองมีประกอบกัน เกือ้ กูลและสงเสริมกันพรอมมูล จึงจะเกิดความ เจริญที่แทจริงได . . . พระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว

ในพิธีพระราชทานปริญญาบัตรและอนุปริญญาบัตรของมหาวิทยาลัยศิลปากร วันที่ ๑๒ ตุลาคม ๒๕๑๐


ภาคอีสานตอนลาง

“จงดำรงตนอยูในความไมประมาท” นี้คือพุทธวจนะ สุดทายกอนที่พระบรมศาสดาจะเสร็จปรินิพพาน ประโยคนี้ หลายคนคงเคยผานหู ผานตากันมาไมนอย ซึ่งตางคนตาง เขาใจในความหมายที่ตางกันและไดรับประโยชนไมเทากัน ตามแตสติกำลัง ซึ่งผมวานี่เปนเสนหอยางหนึ่งของคำสอน ใน พุทธ ศาสนา แต วา สิ่ง สำคัญ อีก อยาง ที่ ทำให ประโยค นี้ มีความหมายที่ไมธรรมดาเพราะเรารูจักเรื่องราวของผูกลาว ประโยคนี้ พวกเรารูดีวาพระพุทธเจาทานพบเจออะไรมาบาง ถึงไดมอบหนทางแหงความตื่นรูที่มีคาไวกับพวกเราทุกคน บนโลก ผมมาสังเกตนะครับวาเราทุกคนมีความสามารถพิเศษ ในการเชื่อมโยงเรื่องใหเขามาเปนสวนหนึ่งของตน เชน อาน หนังสือวิทยาศาสตรแนวปอปสักเลมแลวชอบใจ และพอไดรู ประวัติของคนเขียน ก็ทำให ออ เขาใจวาทำไมเขาเขียนอะไร แบบนี้ออกมาได เพราะตอนนั้นเขาไปเจออยางนี้ เขาเลยทำ อยาง นี้ เจอ คน นั้น เลย เขียน อยาง นี้ เจอ อยาง นี้ เลย เขียน อยางนัน้ โยงไปโยงมางานเขียนชิน้ เดิมก็ไมเหมือนเดิมอีกตอไป มัน เกิด ความ รูสึก ร วม กั บ คน เขี ยน จน บาง ครั้ ง อาจ เพลิน ไปถึงขั้นวานั่งอยูกับเขาตรงนั้นเลย และงานเขียนนั้นมักฝงใจ ซะเหลือเกิน ซึง่ ผมก็ไมรวู าทำไมมนุษยถึงแบงปนประสบการณ

ความรูสึกผานงานเขียนไดขนาดนี้ วารสาร วิถีพุทธ ฉบับ นี้ จึง เพิ่ม คอ ลัมน พิเศษ ขึ้น มา เพื่อใหผูอานไดทำความรูจักที่มาของงานเขียนดีๆ ที่ไดรับ เลือกเปนบทความดีเดนของแตละภาค ขอใหทุกทานมีความสุข มีชีวิตอยูในความไมประมาท เสมอไป ขอขอบคุณ กองบรรณาธิการสถาบันอาศรมศิลป รวมติชม และเสนอแนะเพื่อปรับปรุงวารสารวิถีพุทธ ผานทางจดหมาย หรืออีเมล ทีก่ องบรรณาธิการวารสารโรงเรียน วิถพี ทุ ธ สถาบันอาศรมศิลป ๓๙๙ ซ.อนามัยงามเจริญ แขวงทาขาม เขตบางขุนเทียน กทม. ๑๐๑๕๐ www.arsomsilp.ac.th

ที่ปรึกษา ดร.บรรเจอดพร สูแสนสุข ที่ปรึกษาบรรณาธิการ รศ.ประภาภัทร นิยม กองบรรณาธิการ ณภัทร ชัยชนะศิริ เข็มเพชร ระหวางงาน โชติกา นิตยนันภ ศุภสร จันทรศรีสุริยะวงษ พีรภรณ รุงทวีลาภ ผูสนับสนุน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ขอขอบคุณ หนังสือ พระพุทธเจามีจริงไหม หนังสือยั้งคิด ย้ำธรรม หนังสือ มีขันติ คือใหพรแกตัวเอง จัดทำโดย สถาบันอาศรมศิลป


ครูในวิชาชีพ บทความจากสำนักงาน คณะกรรมการการศึกษา ขึ้นพื้นฐาน (สพฐ.)

พบ กัน อีกครั้ง ใน วารสาร โรงเรียน วิถีพุทธ รูตื่น และ เบิกบาน ซึ่งดิฉันหวังวาผูอานวารสาร จะไดรับทราบเรื่องราวที่นาชื่นใจ จะไดรูตื่นจาก การหลับ เบิกบานกับงานวิชาชีพครู พอพูดคำวา “วิชาชีพครู” ทำใหนึกถึงความหมายของคำวา “อาชีพ” กับ “วิชาชีพ” ขึ้นมาอีกครั้ง และนึกเลย ไปถึงคำวา “จิตวิญญาณความเปนครู” ซึง่ ดิฉนั ไดฟง บรรยายจากนายแพทยประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ จิตแพทยทีโรง ่ พยาบาลเชียงรายราชประชานุเคราะห ขอเลาแบบสังเขปทีดิ่ ฉนั สรุปมาเอง ถูกหรือผิดก็ฝาก ชวยกันคิดตอ และถาผิดก็อยาไปตอวาคุณหมอนะ เพราะอาจเปนเพราะดิฉนั สรุปผิดก็ได การทำงานทีต่ องมีอุดมการณเปนองคประกอบ เพือ่ ใหงานนัน้ บรรลุเปาหมาย ไมไดทำงานเพือ่ แลกกับ คาจาง รายได แตตองสังเคราะหความรูป ระสบการณ ตองทุมเท ตองแกปญหาที่ซับซอนแตละปญหา ไม เป น แบบ ฉบั บ เดี ย วกั น ที่ จะ แก ด ว ย วิ ธี เดี ย ว งานนัน้ ๆ เปนงานแบบวิชาชีพ เปนนิยามอยางงาย ของคำวา วิชาชีพ ดังนั้นงานของแพทย พยาบาล และงานครู เปนตน จึงเปนงานลักษณะวิชาชีพ ผู ที่ ทำงาน วิชาชีพ ครู นั้น นอกจาก สอน ใหอานออกเขียนได รูเทาทันโลกที่เปลี่ยนแปลง สิ่งสำคัญคือสอนใหนักเรียนเปนมนุษยที่สมบูรณ ซึง่ คำวา มนุษยทีสมบู ่ รณ ไดมีผูนิ ยามไวหลากหลาย ในสวนพระพุทธศาสนา เทาทีดิ่ ฉนั มีความรูแค  หางอึง่ ว า มนุ ษ ย ที่ สมบู ร ณ คื อ มนุ ษ ย ที่ ดำเนิ น ชี วิ ต ดวยหลักสัปปุริสธรรม สวนวาจะทำอยางไรทีน่ กั เรียน ของ เรา จะ เปน มนุษย ที่ สมบูรณ นอกจาก ที่ เรา ทราบๆ กันคือ การไดเห็นแบบอยางที่ดี ซึ่งครู ถือ เปน แบบ อยาง ที่ สำคัญ มาก ของ นักเรียน แลว ครูที่ทำหนาที่ครูอยาง ๑)เห็นคุณคาของงานครู ไม ได ทำงาน ครู เ พื่ อ รางวั ล เพื่ อ การ เลื่ อ น ขั้ น เพือ่ โอกาสการโยกยาย เพือ่ เกียรติบัตร หรือโอกาส ยกยอง จาก ผูใหญ โอกาส เสนอ ผล งาน บน เวที โอกาส เดิน ทาง ไป ตาง ประเทศ หรือทำ เพื่อ ได นำ

ผลงานมาเขียนขอชำนาญการพิเศษ แตครูทีพยายาม ่ ทำงานนัน้ ๆ อยู เพราะเห็นวางานนัน้ สามารถพัฒนา นักเรียน ได งาน นั้น มี คุณคา ไมใช แคสอบ ผาน ระดับชัน้ ไดคะแนนสูง แตเปนงานกอรางความเปน มนุษย แมบางครั้งครูตองอยูเบื้องหลังความสำเร็จ ไมมผูี กล  าวชืน่ ชม ไมมใคร ี รูถึ งความทุม เท เสียสละ มากเพียงใด บางครัง้ ถึงขัน้ ถูกแยงซีน ผูอำนวย  การ โรงเรียนรับรูเรือ่ งราวงานนัน้ ๆ นอยมาก งานนัน้ สงเขาประกวดก็ไมไดรางวัล งานนัน้ มองเห็นเปน รูปธรรมนอย เห็นผลชา ครูก็ยังพยายามทำตอ ๒)ครู พร อ ม เป ด กว า ง พยายาม เรี ย น รู สิ่ ง ใหม ปรับปรุง งาน เส มอๆ มี ความ กาวหนา จาก เดิม หาทางออกใหมๆ กับ ทุกเรื่องราวที่ผานเขามา ไมเกีย่ งวาตนเองอายุใกลเกษียณหรือไม ครูเปนคน แบบ “น้ำไมเต็มแกว” ครูที่เห็นปญหานักเรียน เปนเรื่องทาทาย นาลองเสมอ กลาเสี่ยง กลาเสีย เรื่องเล็ก (เสียเงิน เสียเวลาเรียน) เพื่อจะไดเรื่อง ใหญ กวา (อุปนิสัย ที่ ดี) ๓)ครู มี เมตตา สง เสริม นักเรียน ที่ เกง แลว ให ได โจทย ที่ ทาทาย มาก ขึ้น มีความกรุณาชวยเหลือสนับสนุนนักเรียนที่ดอย ใหคอยๆ กาวเดิน ไมปฏิเสธแมวานักเรียนจะมา แบบไหน มาจากไหน เห็นนักเรียนทัง้ ตัว ทัง้ ครอบครัว ทัง้ เบือ้ งหลัง ๔)ครูทีพบ ่ อุปสรรค คำนินทา คำตอวา คำสมน้ำหนา คำสมเพช แลวยังพยายามหาทางออก ในทางที่ชอบธรรม แมไมไดทางนี้ ก็เปลี่ยนวิธีการ ไมหยุดรอ ไมยอมใหมีทางตัน ไมยอมจำนนกับ กฎเกณฑ ระเบียบแบบแผน ครูที่รูจักการตอรอง การโตแยงเพือ่ ใหไดมาซึง่ สิทธิ โอกาส และคุณภาพ แกนักเรียน ทั้ง ๔ ประการนี้จึงนาจะเปนครูที่เปน ตัวอยางที่ดี เพื่อพัฒนานักเรียนสูความเปนมนุษย ทีสมบู ่ รณ ในมุมมองของดิฉนั ครูทีว่ ามานีแหละ ่ คือ ครูแบบวิชาชีพ ซึง่ ดูตัวอยางครูแบบนีได ้ ในวารสาร โรงเรียนวิถพุี ทธรูตื น่ และเบิกบานทัง้ เลมนี้ และเลม กอนๆ อีกหวังวาผูอานจะเลาเรื่องครูแบบนี้ที่ทาน รูจักมาใหเราไดอานกันในเลมหนาอีกนะคะ


สารบัญ บทความ

บทความพิเศษ

หนา

๔ ฝกปฏิบตั วิ นั ละนิดพัฒนาจิตใหแจมใส

พระครรชิต คุณวโร บทความดีเดน

ลำน้ำยม สายน้ำ…ชีวิต ภาคเหนืือตอนบน : แพร เขต ๑

คุณธรรมชั้นนำ…ที่อนุบาลศรีเทพ ภาคเหนืือตอนลาง : เพชรบูรณ เขต ๓

ปลูกฝงความดี

ภาคอีสานตอนบน : สกลนคร เขต ๓

ตนเปลี่ยนไดดวยตนเอง ภาคอีสานตอนลาง : รอยเอ็ด เขต ๑

แมจำเปน

ประตูอีสาน : นครราชสีมา เขต ๔

พลิกชีวิต

ภาคกลาง : อางทอง

วันนี้ ไมมีสายลม ภาคใตตอนบน : เพชรบุรี เขต ๑

ปลายทางความหวงใย… จากหัวใจของครู ภาคใตตอนลาง : ปตตานี เขต ๒ บทความภาคอีสานตอนลาง

สมาธิขวดน้ำ สูความเปนเลิศ ยโสธร เขต ๒

ขยะทองคำ สุรินทร เขต ๒

รวมเรียนรวมสอน มหาสารคาม เขต ๓

โครงการ ๑ เดือนสำคัญ ๑ วันพิเศษ มหาสารคาม เขต ๓

วิถเี รียบงายบนความวุน วายในสังคม

บทความ

มหาสารคาม เขต ๑

๘ ๑๑

ครูพระสอนศีลธรรม มหาสารคาม เขต ๓

พลังแหงศรัทธา นำพาสูค วามสำเร็จ รอยเอ็ด เขต ๒

การพัฒนาโรงเรียนวิถพ ี ทุ ธ ๑๕ ทีข่ า พเจาภาคภูมิ ใจ…(อยางยิง่ ) รอยเอ็ด เขต ๒

๑๘ คนเราเลือกเกิดไมไดแตเลือกทีจ่ ะทำดีได รอยเอ็ด เขต ๓

๒๑ อีกหนึง่ ชีวติ อุบลราชธานี เขต ๑

๒๓ ผาขาวที่ซักได ยโสธร เขต ๑

๒๖ อัม้ …เด็กดีทห่ี วั ใจไมพกิ าร ยโสธร เขต ๑

๒๙ การเปนคนดีนน้ั ทำไดยาก… แตการทำชัว่ นัน้ ทำไดยากกวา รอยเอ็ด เขต ๒

สำนึกผิด รอยเอ็ด เขต ๒

๓๒ เทียนแหงปญญา รอยเอ็ด เขต ๒

๓๔ ความดีที่ควรสราง รอยเอ็ด เขต ๒

๓๖ ผลดีของความกตัญูกตเวที รอยเอ็ด เขต ๒

๓๙ ความสุขทีแ่ ทจริง มหาสารคาม เขต ๒

๔๒ ยอนรอยงานเขียน

หนา

๔๔ ๔๖ ๔๙ ๕๕ ๕๗ ๕๙ ๖๑ ๖๓ ๖๕ ๖๗ ๖๙ ๗๑ ๗๓ ๗๕ ๗๘

มหาสารคาม เขต ๒ ๓


บทความพิเศษ คัดยอจากบทความของพระครรชิต คุณวโร จากหนังสือ: พระพุทธเจามีจริงไหม? หนา ๙๗-๑๐๘ สำนักพิมพอะบุก

ภาพ : creativecommons.com

ทุกคำสอนในศาสนาพุทธ เปนจริงทางวิทยาศาสตร ไหม? พุทธศาสนากับวิทยาศาสตรมีความเหมือน หรือตางกันอยางไรคะ พุทธศาสนากับวิทยาศาสตรเหมือนกันทีการ ่ ตั้งตนสังเกตธรรมชาติ พยายามหาความสัมพันธ ถึงเหตุปจจัยผลทีต่ องการเกิดขึน้ ก็ตอเมือ่ เราลงมือ ทำเหตุปจจัยไดถูกตองสมบูรณตามกฎธรรมชาติ แตสิ่งที่ตางกัน คือ การศึกษาธรรมชาติ ของพุทธศาสนา เปนการเขาใจความเปนไปของ ธรรมชาติ แบบ เปน องค รวม ทั้ง ๔ ดาน คือ ดาน ปญญา หรือ ความ รู ดาน จิตใจ ดาน สังคม ๔

สิง่ แวดลอม ตองศึกษาพัฒนาทัง้ ๔ ดานอยางสมดุล ไมมองแยกสวน จะทำๆ สิง่ ใดก็ตองมีความรับผิดชอบ และคำนึงถึงผลกระทบทีจะ ่ เกิดขึน้ ตอดานทัง้ สีด่ วย เราจึงสามารถอยูรวมกันในสังคมและธรรมชาติ ไดอยางเกื้อกูล และทำใหมนุษยพบกับความสุข หรือพนทุกขอยางแทจริง วิทยาศาสตรแบงออกเปน Pure Science กั บ Applied Science ฝ ง Pure Science อยากรูอะไร เขาก็ศึกษาเอาใหรูเลยวาเปนอะไร ทำงานอยางไร มักศึกษาแบบแยกสวน เชี่ยวชาญ


เฉพาะดาน สวน Applied Science ก็มักมุงเนน ที่เอาความรูที่ไดจาก Pure Science มาประยุกต เพื่ อ ตอบ สนอง ความ ต อ งการ หรื อ ความ อยาก ของมนุษยอยางแทจริงหรือไม สงผลกระทบตอ สิง่ แวดลอม ความเปนอยู และจิตใจอยางไร ทำให มนุษยเกิดความสุข ความดีงามที่แทจริงหรือไม ไม ต อ ง อยู ใน ขอบเขต ที่ เขา ต อ ง ไป คำนึ ง ถึ ง วิทยาศาสตรจึงเปนการศึกษาที่แยกสวน ไมมอง ชีวิตเปนแบบองครวม ศึกษาเพียงเพื่อตอบสนอง ความ ต อ งการ หรื อ ความ อยาก รู ของ ตนเอง แทบ จะ ไม สนใจ ถึ ง ผลก ระ ทบ ที่ จะ เกิ ด ขึ้ น กั บ ดานอืน่ ๆ ของชีวติ ดังจะเห็นไดจากนักวิทยาศาสตร บางคนอาจจะศึกษา รูจักกฎของของสิ่งนั้นสิ่งนี้ดี แต กลับ มี ปญหา ดาน ชีวิต ครอบครัว หรือ การ อยู รวมกันกับผูอื่นในสังคม เรา ไมใช นัก ชีววิทยา ทำไม พุทธ ศาสนา ถึงตองใหเราศึกษาธรรมชาติละคะ เพราะวาชีวิตเราเปนธรรมชาติอยางหนึ่ง ที่เราตองอยูรวมกับธรรมชาติอื่นๆ โยมลองดูชีวิต ของเราสิวาเกี่ยวของกับอะไรบาง พื้นฐานเลยนะ หนึ่ง เรามีรางกาย เราใชรางกายนี้ในการติดตอ เกี่ยวของ กับ อะไร บาง ถา มอง ออก ไป ดาน นอก ด า น ที่ หนึ่ ง เรา ต อ ง เกี่ ย วข อ ง กั บ สิ่ ง แวดล อ ม ทางดานกายภาพ ดานที่สอง เราตองเกี่ยวของกับ สิง่ มีชีวติ ดวยกัน เรียกวา สังคม โดยรับรูผ านทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และแสดงออกโดยการพูดและ การกระทำ ซึ่งคนปจจุบันมักจะมองกันอยูเพียง สอง ดาน นี้ แลว ลืม อะไร ไป บาง อยาง นั่น ก็ คือ ภายใน ไดแก ดานความรูสึกนึกคิดหรือดานจิตใจ และ ดาน ความ รู ความ เขาใจ และ การ วางทา ที ที่ถูกตองตอสิ่งตางๆ ที่เราตองเกี่ยวของ หลักพุทธศาสนามองการเปลีย่ นแปลงตางๆ ไมวาจะเปนสิง่ แวดลอมทางกายภาพ สังคม รางกาย หรือแมกระทั่งจิตใจ ที่ไมไดเกิดขึ้นอยางลอยๆ หรื อ ว า มี ใคร ดล บั น ดาล ให เกิ ด แต มี รู ป แบบ การเปลีย่ นแปลงและเหตุปจจัยทีทำให ่ เปนเชนนัน้ อยู เรา เรียก วา หลัก อิ ทัป ปจจย ตา คือ ความ เปน ไป

ของ ธรรมชาติ สิ่ง ตางๆ มี ความ เปน เหตุ เปน ปจจัย สงผลกระทบซึ่งกันและกันอยางมีรูปแบบ ตาม กฎ ธรรมชาติ เมื่อ เรา ทำเหตุ ปจจัย แบบ นี้ ผล ที่ เกิ ด ขึ้ น ก็ จะ เกิ ด สอดคล อ ง กั บ เหตุ ป จ จั ย ตาม กฎ ธรรมชาติ พระพุทธเจา ทาน จึง สอน ให มนุษยเขาไปศึกษาใหเขาใจถึงกฎธรรมชาติตรงนี้ เมื่อเขาใจวาเหตุปจจัยอะไรทำใหเกิดผลอยางไร แลว ตอไปถามนุษยตองการใหเกิดผลดี ถาอะไร เปนเหตุปจจัยที่ไมดี หรือจะกอใหเกิดผลที่ไมดี มนุษยอยาไปทำ เหตุปจจัยใดทีดี่ งามพึงทำใหมาก และพึงรักษาจิตใจใหผองใส เปนอิสระ แลวเรา จะพบความสุขทีแ่ ทจริง แตถาหากมนุษยไปทำเหตุ ปจจัยทีไม ่ ดีเขา ผลทีไม ่ ดี ก็จะเกิดขึน้ ทัง้ กับตัวเอง สังคม และ สิ่ง แวดลอม ตาม ธรรมชาติ แมวา คน ในสังคมจะมีความคิด ความเชื่อหรือคานิยมวา ทำอยางนั้นแลวจะตองเกิดผลดีก็ตาม สุดทายผูที่ ตองรับผลและเปนทุกขก็คือมนุษยนัน่ แหละ เพราะ ความเปนไปของธรรมชาติ ไมใชความตองการ ของมนุษย ธรรมชาติมีขอบเขตที่กวางมาก เราควร เลือกสวนไหนมาศึกษาคะ เรา ควร เริ่ม ตน จาก การ เขา มา ศึกษา ชีวิต และสิ่งที่เกี่ยวของสัมพันธกับชีวิตของเราใหเขาใจ และปฏิบตั ให ิ ถูกตองกอน พระพุทธเจาทานจึงสอนวา สิง่ ใดทีเป ่ นอกุศล คือไมเกือ้ กูลดีงาม เธออยาไปทำ เวลากลาวสัน้ ๆ ทานจะกลาววา การไมทำบาปทัง้ ปวง เพราะเมื่อเจตนาไมดี การพูดการกระทำก็จะไมดี และยอมสงผลกระทบทีไม ่ ดีตอตนเองและภายนอก ดวย สอง ถาอะไรเปนเหตุปจจัยที่ดี จงทำใหมาก ทั้งการคิด การพูด การกระทำ ขอที่สองนี้ คือ การ ทำความ ดี ให ถึง พรอม พอ ไป ขั้น สูง ขึ้น ไป มากกวานั้น ถามวาที่เราเปนทุกขกันอยูทุกวันนี้ เปนทุกขเพราะอะไร เพราะความรูส กึ ยึดติดถือมัน่ ชอบใจหรือไมชอบใจ สาเหตุของทุกขที่แทจริง มัน���ยูตรงนี้ ไมใชสิ่งแวดลอม ไมใชสังคม ไมใช รางกาย แม กระ ทั้ง ความ รูสึก ใน จิตใจ ก็ ไมใช แตอาการทีเรา ่ ยึดติด รูส กึ การเปนเจาของ อยากให ๕


ภาวะตางๆ เปนอยางนั้นอยางนี้ตามใจของเรา นัน่ แหละคือสิง่ ทีทำให ่ เราเปนทุกข ถาเราตัดตรงนีได ้ ตอไปสิง่ ตางๆ จะเปลีย่ นแปลงไปอยางไร เราจะทุกข อีกมั้ย เมื่อเชานี้อานหนังสือพิมพ มีคนตายไหม ทุกขไหม รองไหหรือเปลา ไมทุกขใชไหม เพราะอะไร เพราะ เรา ไม ได ยึด ติด หรือ ผูกพัน กับ คนคนนั้น พระพุทธเจา ทาน จึง ให ละ ความ ยึด ติด ถือ มั่น ใน สิ่ง ตางๆ เพราะ เมื่อ ละ ได แลว ไม วา สิ่ง นั่น จะ แปรเปลี่ยนไปอยางไร ยอมไมกระทบจิตใจ ทำให จิตใจ ผ องใส ได ตลอด เวลา ท าน จึ ง ตรั ส ไว ใน ขอที่สามวา การทำจิตใจใหผองใส ใคร ที่ ทำ ตาม คำ สอน ทั้ง ๓ ขอ เชน นี้ อยู ทุกขณะในชีวิตเขาก็จะกลายเปนการปฏิบัติธรรม ไมวาเขาจะอยูที ไ่ หน หรือทำอะไร ดังนัน้ อยาคิดวา การที่เรานุงขาวหมขาวอยูวัด คือการปฏิบัติธรรม เทานั้น การ ปฏิบัติ ธรรม ที่แท จริง อยู ที่ ตัว เรา ตลอด เวลา เรา ตอง สังเกต เรียน รู ความ เปน ไป ของสิง่ ตางๆ เมือ่ เรารูแล  วเหตุปจจัยใดทีก่ อผลไมดี อยาไปทำ เหตุปจจัยทีดี่ งามทำใหมาก สูงขึน้ ไปกวา นั้น หมั่นพิจารณาวาสิ่งตางๆ เปนของชั่วคราว เกิด ขึ้น แลว ก็ ยอม ดับ ไป จิตใจ ไม ยึด ติด ถือมั่น เปนอิสระ เมือ่ จิตใจเปนอิสระเชนนี้ เราจะสามารถ ใช ป ญ ญา ใน การ จั ด การ สิ่ ง ชั่ ว คราว เหล า นี้ ใหเกิดประโยชนไดอยางเต็มที่ทั้งตอตนเองและ สั ง คม สิ่ ง ใด เป น สิ่ ง ที่ ดี งาม เป น ประโยชน ยอมทำสิง่ นัน้ อยางเต็มกำลัง เพราะไมวาจะทำหรือ ไมทำก็มีความสุขเหมือนกัน อาตมาถามวา อยางนี้ ชี วิ ต จะ มี ความ สุ ข ไหม สั ง คม จะ เจริ ญ ไหม เรา ศึ ก ษา และ ได ปฏิ บั ติ ได เพี ย ง แค นี้ ก็ นั ย ว า เพียงพอแลว พุทธเปนศาสนาแหงวิทยาศาสตรอยางที่ ชอบพูดกันจริงไหมคะ พุทธศาสนาเปนศาสนาแหงปญญา คือทำไร ตองรูต องเขาใจถึงองคประกอบ ความสัมพันธ และ ความเปนเหตุเปนปจจัย เปนศาสนาแหงการกระทำ คื อ ผล จะ เกิ ด ขึ้ น ก็ ต อ เมื่ อ เรา ลงมื อ กระทำ ให ถูกตองตามกฎธรรมชาติ เปนศาสนาแหงความเพียร ๖

พยายาม คือตองพยายาม สรางเหตุสรางปจจัย ใหถึงพรอมแกธรรมชาติ ผลทีต่ องการจึงจะเกิดขึน้ ลองเทียบกับทางวิทยาศาสตรอยู ถาเราอยากได โพแทสเซียมเปอรแมงกาเนตหรือดางทับทิมที่เรา เอาไปลางผัก เราก็ตองเรียนรูกอนวาสารนั้นเปน อยางไร ผสมกันอยางไร อัตราสวนเปนอยางไร เหตุปจจัยที่ตองทำมีอะไรบาง เมื่อหาขอมูลเสร็จ เรี ย บร อ ย แล ว เรา ได ด า ง ทั บ ทิ ม มา ใช หรื อ ยั ง ยัง โยมตองซื้อวัตถุดิบ เอามาผสม และดูผลการ ทดลองที่เกิดขึ้น บางทีลองผิดลองถูก ผสมมาก ผสมนอย บางทีก็ไมได จะเห็นวาตองลงมือทำ จึ ง จะ เกิ ด ผล ขึ้ น จะ เห็ น ว า วิ ท ยาศาสตร นั้ น ดำเนิน รอย ตาม หลัก ของ พุทธ ศาสนา ใน แงมุมนี้ แต ปจจุบัน วิทยาศาสตร ยัง มอง เฉพาะ ดาน วัตถุ ในขณะที่พุทธศาสนามองครอบคลุมถึงดานจิตใจ การวางทาทีใหถูกตองตอสิ่งทั้งหลายดวย นี่คือ สิ่งที่วิทยาศาสตรยังศึกษาไปไมถึง ดังนั้นพุทธศาสนาจึงไมใชศาสนาแหงการ ออนวอน อยางที่คนไทยเปนกันอยูทุกวันนี้ ไมใช ศาสนาแหงศรัทธาที่เอาแตรอคอยผลดลบันดาล จากผูอื น่ เวลากลาวถึงพุทธศาสนาตองแยกระหวาง ความเชื่อของคนไทยกับหลักการ คนไทยบอกวา เรานับถือพุทธศาสนากัน ๙๐ เปอรเซ็นต แตทีปฏิ ่ บตั ิ ตามหลักศาสนาจริงๆ ไมแนใจวามีถึง ๑๐ เปอรเซ็นต หรือเปลา ถายังเขาวัดแลวออนวอนรองขอนัน่ ขอนี่ รอคอยหวังผลดลบันดาลอยูก็ แสดงวาไมไดปฏิบตั ิ ตามหลักที่พระพุทธเจาสอนไว ทุ ก คำ สอน ใน ศาสนา พุ ท ธ เป น จริ ง ใน ทางวิทยาศาสตรไหมคะ ขึ้ น กั บ ว า วิ ท ยาศาสตร สามารถ เข า ถึ ง ความจริงแทของธรรมชาติไดหรือไม ถาสามารถ เขาถึงไดก็ยอมพิสจู นคำสัง่ สอนของพระพุทธเจาได วาเปนจริง แตถาไมสามารถเขาถึงไดก็ยอมไมสามารถ พิสูจน คำ สอน ของ พระพุทธเจา ได ใน ความ เห็น ของอาตมาความรูวิ ทยาศาสตรอยางทีมี่ ในปจจุบนั  กรอบ ถือวาผิวเผินมากเพราะศึกษาและพิสจู นอยูใน ของการรับรูผ านทางตา หู จมูก ลิน้ กาย หรือเรียก


อยางรวมๆ วาดานรูปธรรมเทานั้น องคประกอบ ทีมี่ ความสำคัญมากกวาคือนามธรรม ทีรั่ บรูได  ดวยใจ วิทยาศาสตรยังไปไมถึง แตก็ตองยอมรับวาดานรูปธรรมวิทยาศาสตร เจริญ ขึ้น มาก ดัง นั้น ยิ่ง วิทยาศาสตร มี ความ รู ดาน รูป ธรรม นี้ ลึก ซึ้ง มาก เทา ไหร ยิ่ง ทำให เห็น ความ จริง ที่ พระพุทธเจา สอน เกี่ยว กับ รูป ธรรม มากขึ้นเทานั้น ตัวอยางเชน เมื่อศึกษาในอนุภาค จะพบวา สิ่งตางมีลักษณะไมคงที่ เกิดขึ้นแลว คงสภาพอยูเชนนั้นเพียงชั่วคราว แลวจะดับไป หรือเปลีย่ นไปเปนสภาพอืน่ เสมอ (พระพุทธศาสนา เรียกสภาพแบบนี้วา อนิจจลักษณะ) สิ่ง ตางๆ จะ ส ง ผลก ระ ทบ ซึ่ ง กั น และ กั น อยู ตลอด เวลา ทำใหเกิดการเปลี่ยนสภาพหรือการเปลี่ยนแปลง (ทุกขลักษณะ) เปนตน เรา จำเป น ต อ ง ใช วิ ท ยาศาสตร พิ สู จ น คำสอนในทางศาสนาไหมคะ เราจำเปนตองพิสจู นคำสอนของพระพุทธเจา วา เปน จริง หรือ ไม ดวย ตนเอง ซึ่ง พระพุทธเจา ทานก็สอนใหเราทำเชนนัน้ พระพุทธเจาไมแนะนำ ใหเราเพียงแค ปลงใจ เชื่อในสิ่งที่พระองคสอน ดวยศรัทธา แลวไมลงมาทำและพิสูจนดวยตัวเอง มิฉะนั้นปญญาแทจริงที่หยั่งรูในเรื่องนั้นๆ จะไม เกิด ขึ้น โดย เฉพาะ เรื่อง ที่ เกี่ยว กับ ชีวิต ของ เรา โดยตรง แตเราไมจำเปนตองใชความคิด การพิสจู น กระบวนการ รวมถึงการตัดสินวาจริงหรือไมจริง เพี ย ง แค ใน กรอบ ของ วิ ท ยาศาสตร เท า นั้ น มาเปนเครื่องพิสูจนหรือตัดสิน เพราะสิ่งที่ความรู ทางวิทยาศาสตรยังไปไมถึงนั้นยังมีอีกมาก เรา ไม ควร ด ว น สรุ ป หรื อ เชื่ อ ลง ไป ทั น ที วา สิ่ง ใด ที่ ความ รู ทาง วิทยาศาสตร มี ใน ปจจุบัน ยังไมสามารถพิสูจนได แสดงวาสิ่งนั้นไมมีหรือ ไมจริง แตถาพิสูจนได แสดงวามีอยูหรือเปนจริง ดั ง จะ เห็น ได ว า ใน สมัย หนึ่ ง นั ก วิท ยาศาสตร อาจคิดวาสิ่งที่เล็กที่สุดคือ อะตอม และอะตอม ไมสามารถแยกออกไปไดอีก แตพอเครือ่ งมือเจริญขึน้ ก็พบวา อะตอมนัน้ ไมใชสิง่ ทีเล็่ กทีส่ ดุ และยังสามารถ

แบงออกไปไดอีก เปนตน แทจริงแลว มนุษยเราเกิดมาทำไมคะ อาตมาขอตอบดวยการถามโยมวา สิง่ ทีเรา ่ กำลังทำทุกวันนี้ เราทำไปเพือ่ อะไร เราไดอะไรจาก สิ่งเหลานั้นเกิดขึ้นกับเรา ถาโยมไดคำตอบแลว ลองถามดวยคำถามอยางเดียวกันกับคำถามที่ได ไปเรือ่ ยๆ สุดทายมักจะตอบเหมือนกันคือ มาสิน้ สุด ที่ความสุขความสบายใจ ถาถามตอวาทำไมโยม อยากไดความสุข โยมไดอะไรจากการมีความสุข เราอาจจะตอบวา ก็เพราะเปนสุขแลวมันไมทุกข ถามตอวา แลวทำไมโยมอยากไดความไมทุกข เพราะไมทุกขแลวโยมมีความสุขใชไหม ทีนก็้ี วนแลว จริงๆ แลวมนุษยเกิดมาตองการเพียงแคนี้ ปรารถนา การพนจากความทุกขอยากม���ความสุข แตความสุข ของแตละคนจะขึ้นกับเงื่อนไขที่แตกตางกัน บางคนคิดวา ถาไดลาภ ยศ ชือ่ เสียง เงินทอง จะมีความสุข บางคนไดอยูกั บคนทีร่ กั จะมีความสุข หรือ ได ทำ สิ่ง ที่ ตน คิด วา จะ มี ความ สุข เปนตน สิ่งเหลานี้มันเปนแคเงื่อนไข ไมใชสิ่งที่เราตองการ ไมใชหรือ ปญหามันอยูตรงนี้แหละ เพราะมนุษย มัว แต ติด อยู ดับ เงื่อนไข และ มัว วิ่ง หา สิ่ง ตางๆ ตามเงือ่ นไขทีตนเอง ่ ยึดติด เลยลืมเปาหมายจริงๆ ของตนเองวาจริงๆ แลวเราตองการอะไร เราตองการ ความสุขไมใชหรือ ขอ ถาม ตอวา แลว ความ สุข มัน อยู ที่ไหน ความสุขอยูที่ใจ แลวเราไปหาที่ไหนหละ แลวเรา จะเจอไหมถามัวแตไปวิ่งหาสิ่งที่เปนเงื่อนไขอยู แบบนี้ พระพุทธเจาทานจึงสอนใหเขามาฝกและ พัฒนาภายใน ไดแก จิตภาวนา คือการฝกจิต ใหเปนสุข ปญญาภาวนา ฝกใจไมใหเปนทุกข เวลาอะไรมากระทบ หรือตองพบกับความแปรเปลีย่ น โดยใชสิ่งภายนอก เปนปจจัยเพื่อพัฒนาภายใน ทำให เป น ทุ ก ข อย า ง ใน ป จ จุ บั น ความ สุ ข ใน พุทธ ศาสนา เกิด ขึ้น เนื่องจาก จิตใจ ที่ ดี งาม และ ปญญาที่หยั่งรูความจริง จึงเปนความสุขที่แทจริง ประณีต และ ยั่งยืน เปน สิ่ง ที่ ทุก คน ควร ตั้ง เปน เปาหมายสูงสุดของชีวิต ๗


บทความดีเดน

ภาคเหนืือตอนบน แพร เขต ๑

ลำน้ำยม สายน้ำ…ชีวิต

เรื่อง ผจญ บุญสิทธิ์ โรงเรียน บานวังหลวง (วังมาประชาสามัคคี) อ.หนองมวงไข จ.แพร

สายน้ ำ กั บ การ หล อ เลี้ ย ง ชี วิ ต ของ ชาว จังหวัดแพร ทุกคนคงคิดถึง…ลำน้ำยมเปนแนแท เมื่ อ นึ ก ถึ ง อดี ต ความ เป น มาส มั ย เมื่ อ เป น เด็ ก ลำน้ำ ยม ชาง กวาง ใหญ ไพศาล นา สะ พรึง กลัว ในยามน้ำหลากหรือน้ำนอง น้ำเหนือไหลบาทวม ไป ทั่ ว ที่ ทำ กิ น ของ บรรพบุ รุ ษ ของ เรา ใน อดี ต ซึง่ เรียกทวมปงหรือทวมดอน ในสมัยนัน้ จำไมไดวา มี ความ ทุกข หรือ มี ความ สุข แต คงจะ เปน ความ สุข

สนุกสนานตามประสาเด็กมากกวา มีความสนุกสนาน เหลือเกินทีได ่ เลนน้ำนองสีขุน สองตลิง่ เต็มไปดวย ผูค นทีเฝ่ าดูน้ำนอง บางก็จับสัตวน้ำ บางก็จบั จิง้ หรีด หรือตั๊กแตน หรือสัตวเลื้อยคลานเชน งู เปนตน บาง ก็ วาย น้ำ จับ ทอน ซุงซึ่งมี ทั้ง ขนาด เล็ก และ ขนาดใหญที่ไหลมากับน้ำนองกลับเขาฝง ทอนซุง ที่ไหลมากับน้ำนองในสมัยเปนเด็ก จำไดวาเปนของ องค ก าร อุ ต สาหกรรม ป า ไม ที่ ได รั บ สั ม ปทาน


แตก็ไมรูวามาจากไหน ไมองคการแปลวาอะไร ย อ น อดี ต มา จนถึ ง ป จ จุ บั น ลำน้ ำ ยม สายน้ ำ ใน อดีต แตกตางกับ ลำน้ำ ยม ใน ปจจุบัน อยางสิน้ เชิง ประโยชนของลำน้ำยม และความหายนะ ของทรัพยสนิ ทีได ่ รับจากอุทกภัยของชาวจังหวัดแพร สิบป ยอนหลัง มีแตความขมขื่น ความสูญเสีย ความ พิ น าศ และ ความ หายนะ มา สู ชาว แพร ในป พ.ศ.๒๕๓๘ เปนครั้งที่รายแรงที่สุด หลังจาก ความเสียหายเกิดขึ้น มีการวิเคราะหหาสาเหตุ ของ ภั ย พิ บั ติ ที่ เกิ ด ขึ้ น จาก สายน้ ำ ยม แห ง นี้ หลายสาเหตุนานัปการ เชน การตัดไมทำลายปา การสรางแกงเสือเตน การประทวงของสิทธิมนุษยชน มีปญหาเกิดขึ้นมากมายไมจบไมสิ้นของลำน้ำยม แหงนี้ ลำน้ำยมในเดือนพฤศจิกายนเกือบแหงขอด น้ำ ไหล เอื่อยๆ เหมือน กับ คน ที่ สิ้น หวัง ใน ชีวิต น้ำใสจนมองเห็นกรวด ทราย ตะไครน้ำ ปลาเล็ก ปลานอยแหวกวายไปมาเปนฝูงเล็กๆ ปลาบาง ฝูง ลอ เลน กับ แสง อาทิตย ใน ยาม เชา มอง เห็น เปนเกล็ดสีเงิน สะทอนแสงวูบวาบเหมือนเพชรงาม ยามตองแสงไฟ เกล็ดสีเงินที่สะทอนแสง มันชาง งาม เหลือ เกิน หา สิ่ง ใด เปรียบ ไม ได ใน ยาม นี้ สอดคล อ ง กั บ ชี วิ ตน อ ยๆ ของ นั ก เรี ย น ชั้ น ประถมศึกษา อีก หลาย ชีวิต ที่ ชื่นชม ความ งาม ของปลาและการสะทอนของเกล็ดสีเงินที่เจาตัว ยัง ไม ทราบ อนาคต ของ ตัว เอง ใน วัน ขาง หนา วา จะเปนอยางไร ครู สอน ภาษา อังกฤษ ตัว เล็กๆ คน หนึ่ง นำ นักเรียน ที่ เปน ศิษย รัก มา ศึกษา นอก สถาน ที่ ตามสัญญาที่ใหไวกอนสิ้นฤดูฝน ความบริสุทธิ์ ของ เด็ก นอย กับ ความ มุง มั่น ของ ครู ที่จะ ชวย กัน ประคับประคองชีวติ อีกหลายชีวติ ใหไปสูโลก  กวาง

ที่มีแตอุปสรรคขวากหนามอีกหลายเทาทวีคูณใน วันขางหนา โดยไมทราบวาจุดหมายปลายทางของ ตนเองนั้น จะไปสิ้นสุด ณ ที่แหงหนตำบลใด อเมซิ่งวังหลวง เปนสถานที่ที่เปนจุดหมาย ปลายทางที่นักเรียนทุกคนมีความปรารถนาใหเปน หองเรียน ธรรมชาติ ที่ จะ ไป ศึกษา นอก สถาน ที่ ซึง่ เปนความภาคภูมใิ จของตนเองในถิน่ เกิด นักเรียน หลาย คนเคย มา เที่ยว เพราะ อยู ใกล บาน มา กับ ผูปกครองบาง ญาติพี่นองบาง ครูก็คอยเตือนอยู เสมอวา อยามาเที่ยวคนเดียวเพราะกลัวจะเกิด อันตราย แตนักเรียนทุกคนก็ยังมีความตองการ ที่จะมาเรียนกับคุณครูในสถานที่นี้ ปจจุบันทาง องคการ บริหาร สวน ตำบล วัง หลวง รวม กับ ผูนำ ในหมูบาน ประชาชน ทำการกั้นลำน้ำยมโดยใช กระสอบทรายและลำไมไผกั้นลำน้ำไวในฤดูแลง ของแตละปจะมีการกั้นลำน้ำยมแหงนี้นอกจาก ไดประโยชนจากการกั้นน้ำไวใช ยังเปนสถานที่ ทอง เที่ยว ใน ฤดู รอน ชวง ใกล วัน สงกรานต จะ มี นักทองเที่ยวจากตางถิ่นมาเที่ยวเลนน้ำดวยความ สนุกสนาน บางปก็มีการจัดงานประเพณีบริเวณนีด้ วย ใกล กับ ที่ กั้น ลำน้ำ ยม จะ มี สะพาน ขาม ลำน้ำ ยม ของสำนักงานเรงรัด พัฒนา ชนบท จังหวัด แพร มีความยาว ๓๔๐ เมตร เชือ่ มตอระหวางหมูบ า นวังหลวง อำเภอหนองมวงไข กับหมูบ า นหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัด แพร บริเวณ ใต สะพาน มี ความ รมรื่น มีฝูงคางคาวตัวเล็กๆ สงเสียงดังตามซอกใตสะพาน มั น จะ ร อ ง เสี ย ง ดั ง เหมื อ น กั บ ทั ก ทาย นั ก เรี ย น ลูกศิษยตัวนอยเมื่อเดินเขาไปใกลใตสะพาน การศึกษานอกสถานที่แตละครั้ง นักเรียน แตละคนจะมีความตื่นเตน มีการเตรียมตัวกัน เปนอยางดี มีเสื่อ กระเปาเรียน น้ำดื่ม ผูปกครอง มีสวนชวยเตรียมสิ่งของสัมภาระสำหรับเด็กเล็ก ๙


บทความดีเดน

ชวงชั้นที่ ๑ ผูปกครอง  มีความตื่นเตนไมแพเด็กๆ กิจกรรมในการจัดการเรียนการสอน ไมเนนเนือ้ หา แตจะเนนกระบวนการหรือวิธการ ี มากกวา นักเรียน เรียนดวยความสนุกสนาน ครูสอดแทรกคุณธรรม จริยธรรม โดย อาศัย ความ บริสุทธิ์ ของ ธรรมชาติ ของ ลำน้ำ ยม เปน สื่อ สายใย เชื่อม โยง ความ รัก ความผูกพัน และความปรารถนาดีใหกับนักเรียนเสมอ นักเรียน ให ความ สนใจ ใน การ รวม กิจกรรม ดวย ความสุขและความเต็มใจ นักเรียนที่มีปญหาทาง ครอบครัว ปญหาทางสติปญญา แตละคนมีความ กระตือรือรนที่จะเรียน โดยอาศัยธรรมชาติใกลตัว ซึมซับเอาสิง่ ทีดี่ งาม โลกทีสดใสของ ่ นักเรียนในวัยนี้ ที่ ตองการ ความ รัก ความ เห็นใจ ความ เขาใจ ๑๐

สิ่ง ตอบแทน ที่ หยิบ ยื่น ให จาก ครูผู ซึ่ง เขาใจ เขา มากที่สุดในยามนี้ ครอบครัวตางคนตางมีภาระ ลืมนึกถึงเด็กที่เกิดมาที่ตองรับผิดชอบ กิจกรรม ที่ครูมอบหมาย บรรลุผลตามจุดประสงคที่วางไว ตามความคาดหวังของครูทจะ ่ี ใหนักเรียนเปลีย่ นแปลง พฤติกรรมไปในทางที่ดี ในดานพุทธิพิสัย ทักษะ พิสัยและจิตพิสัย เพียงนอยนิดก็ยังดี เปนความ ภาคภูมใิ จของครูที่ลูกศิษยมีเจตคติที่ดีตอการเรียน ตอเพือ่ น ตอครอบครัวและตอตนเอง ครูคิดเสมอวา…ลำน้ำยม…สายน้ำ…ชีวติ … มีสวนชวยพัฒนา กลอมเกลาจิตใจของลูกศิษย ตัวนอยๆ ที่แสนบริสุทธิ์ของครูได ลำน้ำ ยม...ไหล เอื่อย เหมือน เมื่อ ครั้ง กอน ปลา เล็ก ปลา นอย วาย น้ำ เลน เปน ฝูง อยาง สบาย สอง แสง ประกาย สี เงิน ระยิบระยับ เหมือน เดิม แต…ชีวิตนอยๆ ของเด็กนักเรียนจะดำเนินชีวิต ไป ใน อนาคต แบบ ไหน หนอ...ชี วิ ต ของ ครู ที่ มี อุ ด มการณ คน หนึ่ ง ใน ความ เป น ครู จะ ไหล เอื่ อ ยๆ เหมื อ น สายน้ ำ และ สิ้ น สุ ด ลง เมื่ อ ใด ไม สามารถ จะ ทราบ ได แต ครู ก็ ยัง มี ความ ฝน และ ความ ตองการ ที่ จะ ใชลำน้ำ ยม...สายน้ำ... ชีวิต… กลอมเกลาชีวิตนอยๆ นักเรียนของครู ใน อนาคต ให เปน คน ดีของ ครอบครัว เปน คน ดี ของสังคม และเปนคนดีของประเทศชาติสืบไป ในวันขางหนา สมกับความปรารถนาของครูที่คิดไว ตราบที่ครูยังมีลมหายใจ ขอฝากความหวังไวกับ… ลำน้ำยม…สายน้ำ…ชีวิต…


ภาคเหนืือตอนลาง เพชรบูรณ เขต ๓

คุณธรรมชั้นนำ…

ที่อนุบาลศรีเทพ

นักเรียนเดินเขาแถวจากหนาอาคารเรียน มุง สู หอ ประ ชุ ม มฆ วั ต สกุ ล ทุ ก เช า อย า ง มี วิ นัย เริ่ม จาก นักเรียน ตัว เล็กๆ จนถึง ชั้น สูงสุด ของ โรงเรี ย น ด ว ย ความ ตระหนั ก รู ว า เป น หน า ที่ ของตนเองนะ ที่จะอยูใน  ระเบียบวินยั ของโรงเรียน ไดอยางไร “…นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัม พุทธั ส สะ...อะ ระ หัง สัมมา สัม พุทโธ ภะคะวา…มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะณะถายะ ติสะระเณนะ สะหะ ปญจะสีลานิ ยาจามะ… ปาณาติปาตาเวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ…”

เรื่อง ยุพิน ทองหลอ โรงเรียน อนุบาลศรีเทพ (สวางวัฒนา) อ.ศรีเทพ จ.เพชรบูรณ

นั ก เรี ย น ตั้ ง อกตั้ ง ใจ สวด มนต ไหว พระ ตอ ดวย การ ทำ สมาธิ ดวย เสียง เพลง จาก การ นั่งสมาธิของนักเรียนทุกวันๆ สงผลใหนักเรียน เปนเด็กที่นิ่ง ไมลุกลี้ลุกลน รวมกิจกรรมตางๆ ได เปน เวลา นาน นักเรียน ที่ โรงเรียน สมาทาน ศีลหาไดทุกคน โรงเรียนอนุบาลศรีเทพ (สวางวัฒนา) เปน โรงเรียนขนาดใหญ มีนักเรียน ๕๕๒ คน ครู ๒๘ คน อยูในความดูแลของทานผูอำนวยการไพฑูรย อองลออ ตั้งอยูในศูนยกลางของชุมชนที่มีบริเวณ ติ ด กั บ วั ด สว า ง สามั ค คี จาก ร อ ง รอย ของ การ ๑๑


บทความดีเดน

จัด กิจกรรม ตาม แนวทาง ของ โรงเรียน วิถี พุทธ จนกระทั่งไดรับการคัดเลือกเปนหนึ่งในโรงเรียน คุณธรรม ชั้น นำดี เดน เมื่อปพุทธศักราช ๒๕๕๐ โดย มี อัต ลักษณ์ โรงเรียน... “โรงเรียน คุณธรรม ชัน้ นำทีมี่ เด็กดีมีคุณธรรม” คุณธรรมในตัวนักเรียน ่ โรงเรียนภาคภูมใิ จมีมากมายหลายประการ ทีทำให จากการปลูกฝง อบรมสัง่ สอนคุณธรรมความดีงาม ทีเกิ ่ ดกับนักเรียนตัวนอยๆ ที่จะเติบโตอยูใน  สังคม ประเทศชาติตอไปในวันขางหนา เยาวชน ยุ ค ใหม ใฝ ความ ดี (กิ จ กรรม คนพบคนดีที่ อ.ศ.ท.) การทำความดีเปนเรื่องที่ทำไมยากถาเรา ตั้ง ใจที่ จะ ทำ ดี แต ก็เปน เรื่อง ไม งาย นักสำหรับ คน ที่ นิ สัย ไม ดี หรื อ คน เกี ย จคร า น คน เหล า นี้ อาจจะทำดีแคครั้งสองครั้งก็พอ เมื่อรูสึกไมชอบ เขาก็ไมใสใจทีจะ ่ ทำความดีตอไป ก็เลยกลายเปนวา ่ กลาวตอไปนี้ การทำความดีเปนเรือ่ งยาก เรือ่ งทีจะ เป น เรื่ อ ง การ เริ่ ม ต น ทำความ ดี เล็ ก ๆ น อ ยๆ ของเพื่อนผม เพื่ อ น ของ ผม คน นี้ ชื่ อ เด็ ก ชาย พงศธร พลอยบุตร อายุ ๑๒ ป อยูกั บพอแมและนองชาย เพื่ อ น ผม คน นี้ แต ก อ น เขา ไม ค อ ย ทำการ บ า น นิสยั กาวราว ไมชวยพอแมทำงานบาน วันๆ เอาแต เลนเกม และ แล ว วั น หนึ่ ง เพื่ อ น ผม ก็ เปลี่ ย น ไป ตั้งแตเขาเขาโครงการ V-Star ฟนฟูศีลธรรมโลก ที่มาชวยจัดระบบการทำความดีใหเขา ทำใหเขา รู จั ก ความ ดี รู จั ก เปลี่ ย นแปลง นิ สั ย ตั ว เอง แตกอนเขาจะไมคอยทำการบานเสร็จ จนบางครัง้ ก็ถูกครูทำโทษ ตอนนี้เทาที่ผมสังเกตเห็นรูสึกวา เพื่อนของผมคนนี้ไมเหมือนเดิม เขามีนิสัยที่ดีขึ้น ไมกาวราว ในทุกวันพระ เขาจะไปทำบุญตักบาตร กับพอแม มีน้ำใจกับคนรอบขาง ชวยสอนการบาน เพือ่ นเวลาทีเพื่ อ่ นไมเขาใจ เมือ่ เห็นคุณครูถือของหนัก ๑๒

ก็จะเขาไปชวยเหลือ และเปนลูกที่ดีของพอแม ไมเลนเกมเหมือนแตกอน เนื่องจาก เขา เปลี่ยนแปลง ตนเอง ให เปน คนดีได จนเปนนักเรียนตัวอยาง เขาไดสงเรียงความ เรือ่ ง มหัศจรรยฉันเปลีย่ นไป ของโครงการ V-Star ฟน ฟูศีลธรรมโลกจนไดรับการเขารอบ ๓๐ คนสุดทาย พรอมไดรับรางวัลเปนเด็กดีเดนของโรงเรียน ถ า เรา ทำความ ดี เป น ประจำ ทุ ก วั น การ ทำความ ดี สำหรั บ เรา ก็ จะ เป น เรื่ อ ง ง า ย เพราะ การ ทำความ ดี มี แต ผล ดี ไม มี ผล เสี ย ผมจึงอยากเชิญชวนเพือ่ นทุกคนมาลองทำความดี เพราะ การทำความ ดี ทำให เรา จิตใจ แจมใส และ ทำให คน รอบๆ ขาง รัก ใคร เอ็นดู เรา มาก ยิ่ง ขึ้น เปน บทความ เขียน โดย ด.ช.ธีร นัย นิล สนธิ นักเรียนชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๖ ของโรงเรียนอนุบาล ศรีเทพ (สวางวัฒนา) ผาปารวมใจที่ อ.ศ.ท. ผาปากองนอยๆ จำนวน ๑๙ กองจาก ทุก ห องเรียน และ ผ าป า ของ คณะ ครู เกิด จาก ความสามัคคี รวมจิตรวมใจจากนักเรียนชวยกัน เสียสละทรัพยคนละเล็กคนละนอย บางก็รับอาสา รับไมติ้วสำหรับเสียบเงินทำบุญไปคนละหนึ่งอัน บางคนก็ขอเพิ่มหลายๆ อัน นักเรียนบางคนไป แจกติว้ ที่ตลาดนัดอยางสนุกสนาน นักเรียนพากัน ไปตัดตนกลวยหลังโรงเรียนเพื่อนำมาเสียบไมติ้ว ผาปาเพื่อใหดูสวยงาม เพื่อรวมกันจัดกิจกรรม ผาปากองนอยของนักเรียนในวันมาฆบูชา ป ๒๕๕๓ ปลูกฝงใหนักเรียนเกิดความตระหนักในความเสียสละ รูจ กั การใหทาน การบมเพาะจิตใจใหมีความเมตตา รู จั ก พิ ธี ก รรม ทาง ศาสนา ทั้ ง ครู และ นั ก เรี ย น อิ่ ม บุ ญ และ ตื่ น เต น กั บ การ ที่ ได เป น เจ า ของ กองผาปาทัง้ ที่เปนเด็กเล็กอยู ระดับชัน้ อนุบาลถึง ประถมศึกษาปที่ ๖ แลวนำเงินที่ไดรวมกันบริจาค เปนทุนการศึกษาใหกับนักเรียนที่มีความกตัญู


และขาดแคลนตอไป กิจกรรมวันแมแหงชาติที่ อ.ศ.ท. ใสใจในความรูส กึ ของลูกๆ ในวันแมแหงชาติ ที่โรงเรียน “แมจาทำอยางไรแมจะเขาใจหนูบาง ถ้า หนู จะ...พูด ตรง เกิน ไป ถ้า หนู พูด เดี๋ยว ก่อน แม จะ รอ สัก พัก ได ไหม ถ า หนู ทำการ บ า น ดึก แมจะบนหนูหรือเปลา แมจาหนูตองตั้งใจเรียน ขยันทำการบาน เพราะชวงนีดู้ หนูจะเรียนไมคอยเกง ดวยความขี้เกียจของหนู” “แมครับ…ถาผมจะพาเพือ่ นมาทำงานกลุม ที่ บ า น แม จะ บ น ผม ไหม ครั บ ผม อยาก ให แม เขาใจผมสักนิด…ผมรักแมมากทีส่ ดุ เลย แตแมไมมี เวลาใหผมเหมือนเมื่อกอน แตก็ไมเปนไร ผมรูวา แมทำงานหนักก็เพื่อผม ตลอดเวลาที่แมดูแลผม ผมรูสึกวาไมมีใครรักผมเทาแมอีกแลวครับ” “แมจา…ถาหนูจะ…ขัดใจแมเปนบางครั้ง หรื อ ทำให แม โกรธ หนู อยาก ให แม ใจเย็ น ๆ กับ หนู บาง เรา จะ ได ใช เหตุผล ใน การ คุย และ ทำความเขาใจกันมากขึ้น บางครั้งหนูอาจใจรอน กับแมบาง หนูก็จะใจเย็นกับแม ถาหนูทำอะไรผิด หนู ก็ ขอโทษ ดวย และ คำ ที่ อยาก บอก กับ แม วา หนูรักแมคะ” “คำมัน่ สัญญาจากลูกคนนี้ …จะทำอยางไร ใหแมภาคภูมใิ จในตัวเรา คะ…แมคะ หนูจะปฏิบตั ตน ิ ให เปน คน ดี ตาม แบบ อยาง ของ แม หนู จะ ตั้งใจ เรียนหนังสือ หนูจะฝกพูดใหมีหางเสียงนะคะ หนูจะ เชือ่ ฟงคำสัง่ สอนของแม จะอานหนังสือในเวลาวาง จะเรียนหนังสือใหเกง ทำตัวใหเปนแบบอยางแกนอง แตสิ่งที่มาจากใจของลูกคนนี้คือ หนูรักแมมาก ที่สุดในโลกเลยละ แมคือนางฟาในดวงใจของลูก และจะรักตลอดไป” นักเรียนชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๖ รวมกันถายทอดความรูสึกออกมาเปนลายลักษณ อักษร ในวันแมแหงชาติ เมื่อปการศึกษา ๒๕๕๓

กิจกรรม การ เรียน การ สอน วิถี ธรรม…วิถี พุทธที่ อ.ศ.ท. โรงเรียน เริ่ม เขา โครงการ วิถี พุทธ มี การ พัฒนาจน กาว เขา มา สู โรงเรียน คุณธรรม ชั้น นำ พั ฒ นา เครื อ ข า ย ภายใน ศู น ย พั ฒ นา วิ ช าการ สะกรวดประดูงาม สมัครเขารวมโครงการ V-Star ฟน ฟูศีลธรรมโลก ครัง้ ที่ ๖ โดยนักเรียนรวมปฏิบตั ิ กิจวัตรประจำวัน ๑๐ ประการ อาทิ สวดมนต กอนนอน นั่งสมาธิ ๑๕ นาที ตื่นเชาเก็บที่นอน แตงกายสุภาพ สมาทานศีล ๕ ออมทรัพย ออมบุญ ชวยงานบานและโรงเรียน อานหนังสือทีมี่ ประโยชน บันทึกความดีของคนรอบขางและกราบเทาพอแม นั ก เรี ย น เล า ให ฟ ง ว า กิ จ วั ต ร ที่ ทำ ยาก ที่สุดคือ กราบเทาพอแม แตเมื่อทำไดแลวก็รูสึก เปนสุขในสิ่งที่ทำลงไป ทำใหเกิดความรักความ ผูกพัน ระหวาง ครอบครัว มาก ยิ่ง ขึ้น นักเรียน ก็ ่ โต ผูปกครอง  ก็แปลกใจวา เปย มสุขดวยหัวใจทีพอง ลูกของฉันเปนอะไรไปหรือเปลา…จนกระทัง่ โรงเรียน ไดรับรางวัล V-Star Quality A ward ใน ระดับ ภาคเหนือ และ นักเรียน เขียน เรียง ความ เรื่อง มหัศจรรยฉันเปลี่ยนไป ไดรับรางวัล ๒ รางวัล รับ รางวัล “บอก โทษ เกิน รอย ชิง ทุน เงิน ลาน”

๑๓


บทความดีเดน

จาก ชมรม พุ ท ธ ศาสตร สากล ใน อุ ป ถั ม ภ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย สาระแรกของการเรียนการสอนสังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม นักเรียน ตอง เรียน เกี่ยว กับเรื่องของศาสนา “นักเรียนคะ ทำไมนักเรียน ถึง ตอง นับถือ ศาสนา พุทธ …พอ แม เคย ถาม เรา บางไหมวาเราตองการนับถือศาสนาอะไร” …นักเรียน งง...กั บ คำถาม ทำไม หนอครู จึ ง ตั้ง คำถาม นี้ กับพวกเรา สักพักก็มเสีี ยงเปลงวาจาออกมาคอยๆ “เพราะเราเปนคนไทยครับ…เพราะคนไทย สวนใหญนับถือศาสนาพุทธครับ” “เพราะเราเห็น พอแม ปูยา ตายาย เราไปทำบุญตักบาตรเปน ประจำ ครั บ ” “มา โรงเรี ย น คุ ณ ครู ก็ สอน ให ไหวพระสวดมนตนัง่ สมาธิทุกวันครับ” “กลัวผีครับ คุณครู สวดมนตแลวหายกลัวครับ” เปนคำตอบที่ นักเรียนชวยกันกลัน่ กรองออกมาจากใจ ในสิง่ ทีได ่ พบเห็นในชีวิตประจำวัน “แลวเปนคนดีเปนไดอยางไรคะ นักเรียน… แลวเราสวดมนตเพื่ออะไร” แลวตัวขาพเจาเอง สวดมนตเพราะเหตุใด เสียงดังของครูผูสอนที่ตั้ง ๑๔

คำถาม เพื่ อ ฝ ก กระบวนการ คิ ด ให กั บ ผู เรี ย น เพื่อแสวงหาคำตอบ …นักเรียนรูสึกอยางไรเมื่อได นั่งสมาธิ “ความรูสึกของหนู…คือ ตอนแรกหนูไม ชอบเลย เพราะตอนนั้นหนูยังเด็กและไมรูวิธีการ นั่งสมาธิที่ถูกตอง แตตอนนี้หนูรูวิธีการนั่งสมาธิ ที่ถูกตอง หนูจึงชอบการนั่งสมาธิมากๆ เลยคะ นอกจาก นี้ การ นั่ง สมาธิ ทำให หนู เปน คน ใจเย็น ไมวอกแวกคะ” “ตอนที่ครูให นั่งสมาธิครั้งแรก ผมรูสึกไมอยากนั่ง และพูดในใจวา ครูจะใหนั่ง อะไรทุกวันนะ แตผมก็ไดนั่ง แรกๆ ผมรูสึกอยาก จะลืมตา ๒-๓ นาที ผมเริ่มนั่งสมาธิได ๔ นาที ก็ รูสึกสบาย ปลอดโปรงและมีความสุขสงบจากการ ปฏิบตั ิ พอครูใหลืมตา ผมไมอยากลืมและเสียดาย มากครับ” “พอนั่งไดสักพักก็รูสึกงวงนอน เหนื่อย เมื่อยลา รูสึกตกใจอยูบอยๆ แตพอถามคุณครูก็ บอกวาหนูยังนั่งสมาธิไมได แตเราก็ตองพยายาม นะคะ” เปนเสียงจากนักเรียนที่โรงเรียนของเรา ในการฝกนั่งสมาธิทุกคนทุกวัน กิจกรรม ทุก กิจกรรม ใน โรงเรียน วิถี พุทธ ล ว น แล ว แต ให นั ก เรี ย น ทำคุ ณ งาม ความ ดี ให เกิด ใน ตัว ตน ของ ตน ฝกฝน ปลูกฝง ให เกิด ความตระหนัก มีความสำรวมทั้งกาย วาจา ใจ เพื่อ เปน พลเมือง ที่ ดี มี คุณธรรม ตอ ไป ใน อนาคต


ภาคอีสานตอนบน สกลนคร เขต ๓

ปลูกฝงความดี

การปลูกพืช ถาตนกลาดี ก็จะเจริญเติบโต เปนตนพืชที่สมบูรณแข็งแรง สรางประโยชนให กับมวลมนุษย ถาตนกลาไมดี ก็จะเจริญเติบโต เปนตนพืชที่ไมสมบูรณ แคระแกร็น ในที่สุดก็ เหี่ยวเฉา รากเนา หาประโยชนมิได ทุกวันนี้ ถาพูดถึงเรือ่ งของคุณธรรมจริยธรรม จะเห็นไดวานับวันคุณธรรมจริยธรรมของคนใน

สังคม ไทย ลด นอย ลง ไป ทุก วันๆ คนใน สังคม ขาดคุณธรรมจริยธรรม เห็นแกประโยชนสวนตัว มากกวาสวนรวม ผูใหญก็ไมเปนแบบอยางที่ดี ใหกับเด็ก สิ่งแวดลอมยั่วยุไปในทางเสื่อมทราม ตางก็หาประโยชนสวนตนเปนหลัก ทำอยางไร สั ง คม ไทย เรา ประเทศ ชาติ ของ เรา จึ ง จะ มี คน ดี มากๆ เพื่อ ให ประเทศ ชาติ ของ เรา เจริญ

เรื่อง ชลธิดา เงินงาม โรงเรียน บานกุดจาน อ.คำตากลา จ.สกลนคร

๑๕


บทความดีเดน

รุงเรือง คนในสังคมประพฤติปฏิบัติแตสิ่งที่ดีงาม เปนสังคมที่สงบสุขและรมเย็น ดิ ฉัน เปน คน หนึ่ง ที่ เกิ ด มา ใน สังคม ไทย และ ได ประกอบ อาชี พ เป น ข า ราชการ ครู ของ โรงเรี ย น ขยาย โอกาส ทางการ ศึ ก ษา แห ง หนึ่ ง ซึ่ง มี นักเรียน ประมาณ สองรอย หก สิบ คน ใน การ สอนนักเรียน ดิฉันถือวาเรื่องของคุณธรรมจริยธรรม เป น เรื่ อ ง ที่ ไม ควร มอง ข า ม ดิ ฉั น จะ พยายาม สอด แทรก เรื่ อ ง ของคุ ณ ธรรม จริ ย ธรรม ไว ใน บทเรียนดวยเกือบทุกครั้ง เชา วัน นั้น เป น วั น ศุก ร ดิ ฉัน เปน ครู เวร ประจำวันพอดี จึงมาโรงเรียนแตเชาเปนพิเศษ ดิฉนั เห็นนักเรียนหลายคนทัง้ นักเรียนระดับประถมและ นักเรียนระดับมัธยมมาถึงโรงเรียนกอนดิฉันแลว บางก็นัง่ คุยกันอยูใต  รมไม บางก็นัง่ อยูใน  หองเรียน บาง ก็ กำลัง ทำความ สะอาด หองเรียน ตาม ที่ ครู มอบหมายใหเปนเวรประจำวัน นักเรียนบางกลุม ก็กำลังเดินเขามาทางหนาประตูโรงเรียนคุยกันมา ตาม ทาง เดิ น ส ว น ตั ว ดิ ฉั น เอง ก็ ง ว น อยู กั บ การ ตรวจ งาน ของ นั ก เรี ย นที่ คั่ ง ค า ง ตั้ ง แต เมื่ อ วาน นี้ อ ยู ที่ ห อ ง พั ก ครู คุ ณ ครู ท า น อื่ น ๆ ก็คอยๆ ทยอยมาถึงโรงเรียนและเขามาลงเวลา ทำงานในสมุดลงเวลาปฏิบัติราชการที่หองพักครู เมื่อใกลเวลาเขาแถวหนาเสาธงในชวงเชา ขณะที่ดิฉันใกลจะตรวจงานของนักเรียน เสร็จนั้น ก็มีเด็กนักเรียนชายตัวเล็กๆ สองคน ๑๖

เดิ น มา หยุ ด อยู ที่ หน า ห อ ง พั ก ครู สั ก ครู หนึ่ ง เด็ก อีก คน หนึ่ง ก็ เดิน เขา มา หยุด อยู ที่ หนา โตะ ทำงาน ของ ดิฉัน ส วน เด็ก ชาย อี ก คน ยืน เกาะ ข า ง ประตู คอย อยู “ครู ค รั บ ผม เก็ บ เงิ น ได สิ บ บาท ครั บ ” คำ แรกที่ หลุ ด ออก มา จาก ปาก ของ เด็ก ชายคน นั้น พรอม กับ ยื่น เงิน เหรียญ สิ บ บาท ให ดิ ฉั น ดิ ฉั น เงย หน า ขึ้ น มอง หน า เด็ก คน นั้น พรอม กับ ยื่น มือ ไป รับ เงิน แลว หัน ไป มองเด็กอีกคนที่ยืนเกาะอยูที่ประตู “หนูชื่ออะไร คะ” ดิฉันถามเด็กที่ยืนอยูตรงหนา “ชื่อธนวัฒน สะแสงสาร ครับ” “หนูเห็นเงินนี้อยูที่ไหนคะ” “เห็นอยูที่สนามตะกรอครับ ผมถามเพื่อนแลว ไมมีใครเปนเจาของ ผมก็เลยเอามาแจงครูครับ” “เดี๋ยวตอนเขาแถว ครูจะประก���ศหาเจาของเงิน ที่หนาเสาธงนะคะ เออ… ครูลืมถาม หนูเรียน อยูชั้นไหนคะ” “เรียนอยูชั้น ป.๓ ครับ” เด็ก คนนัน้ ตอบ จากนัน้ ดิฉนั ก็หยิบสมุดบันทึกการแจง ของหายมาเขียนรายละเอียดที่ไดรับแจงลงไป หลั ง จาก ที่ ป ระธาน นั ก เรี ย น กด กริ่ ง ให สัญญาณเขาแถวเคารพธงชาติในเวลา ๐๘.๓๐ น. นักเรียนทำกิจกรรมหนาเสาธงเสร็จแลว ประธาน นักเรียน เชิญ ครู เวร อบรม นักเรียน ที่ หนา เสา ธง ดิฉันก็เลยถือโอกาสนำเงินที่เด็กชายธนวัฒนเก็บ ไดมาประกาศหาเจาของ พรอมกับเรียกเด็กชาย ธนวัฒนผูที่เก็บไดออกมายืนขางๆ ดิฉันกลาวคำ ชมเชย ให กั บ เด็ ก ชาย ธน วั ฒ น ซึ่ ง ทำความ ดี


การ ปลู ก ฝ ง คุ ณ ธรรม ความ ดี นั้ น เฉก เช น การ ปลู ก พื ช ถ า ต น กล า ดี ก็ จะ เจริ ญ เติ บ โต เป น ต น พื ช ที่ สมบู ร ณ แข็ ง แรง สร า งประโยชน ใหกับมวลมนุษย โดย นำ เงิ น ที่ เก็ บ ได มา แจ ง สมควร ที่ เพื่ อ นๆ พี่ๆ และ ทุก คน ที่ อยู ที่ หนา เสา ธง ควร ประพฤติ เปนแบบอยาง และอยากใหเด็กทุกคนในโรงเรียน ประพฤติตนเหมือนเด็กชายธนวัฒนในวันนี้ และ ถึง แม ครู จะ ไมใช ครู ประจำ ชั้น ก็ รูสึก ภาค ภูมิใจ ที่นักเรียนในโรงเรียนเปนคนดี มีความซื่อสัตย แมธนวัฒนจะเปนเพียงเด็กตัวเล็กๆ อายุ แค ๙ ขวบ เรียนอยูชั้น ป.๓ แตสิ่งที่ธนวัฒน ไดทำในวันนี้ นักเรียนทุกคนในโรงเรียนไดเห็น ประจักษ แลว วา เปน ความ ดี ที่ นา ยกยอง ชมเชย และทุกคนยอมรับ แมวาสิ่งที่เก็บไดจะเปนเพียง เศษเงินเล็กนอยไมมีคาสำหรับใครหลายๆ คน แตก็ทำใหธนวัฒนยิ้มจนแกมปริ เพื่อนๆ ตางมอง มาที่เขา “เงินนักเรียนคนใดหายตามจำนวนที่ครู บอกใหออกมารับที่หนาเสาธงนะคะ” ดิฉันพูดย้ำ อีกเปนครั้งที่สอง นักเรียนทุกคนตางก็สำรวจดู เงินในกระเปาเสื้อและกระเปากางเกงของตัวเอง สักครูหนึ่งก็มีเด็กหญิงคนหนึ่งชูมือขึ้นบอกวาเปน เงินของเธอที่หายไป ดิฉันจึงบอกใหเธอเดินออก มาขางหนา “หนูชื่ออะไรคะ อยูชั้นไหนคะ” ดิฉัน ถาม “ชื่อ เด็ก หญิงพร วิภา วรรณ ประ เภา อยู ชั้น ป.๑ คะ” เมื่อสอบถามและเชื่อไดวาเปนเงิน ของเธอที่หายไปจริง ดิฉันจึงใหเด็กชายธนวัฒน เปนผูมอบเงินคืนใหกับเด็กหญิงพรวิภา และได รับคำขอบคุณจากเด็กหญิงพรวิภาผูเปนเจาของเงิน เด็ก ชาย ธน วัฒนมี สีหนา ยิ้ม แยม อยู ตลอด เวลา

ขณะที่มอบเงินคืนใหเจาของ เพื่อนๆ พี่ๆ ทุกคน ที่อยูหนาเสาธงตางปรบมือใหกับเด็กชายธนวัฒน สะแสงสาร เด็กดีที่ควรไดรับการชื่นชม การ ปลูก ฝง คุณธรรม ความ ดี นั้น เฉก เชน การปลูกพืช ถาตนกลาดี ก็จะเจริญเติบโตเปน ตนพืชทีสมบู ่ รณแข็งแรง สรางประโยชนใหกับมวล มนุษย ถาตนกลาไมดี ก็จะเจริญเติบโตเปนตนพืช ทีไม ่ สมบูรณ แคระแกร็น ในทีส่ ดุ ก็เหีย่ วเฉา รากเนา หา ประโยชน มิได จะ ตอง ปลูก ฝง ให เกิด ขึ้น ใน จิตสำนึกของเด็กตั้งแตยังเล็กๆ เพราะเด็กเปรียบ เหมือนผาขาวสะอาด ถาผาผืนนั้นถูกแตงแตม ดวยสีสันที่ดีและมีคุณภาพ ผาผืนนั้นก็จะมองดู สวยงามและมีคุณคา แตถาสีสันที่แตงแตมลงไป ในผืนผาไมมีคุณภาพ สีกระดำกระดาง ผาผืนนั้น นอกจากจะดูไมสวยงามแลว ยังไมมีคุณคาราคา อันใดเลย การ ที่ เด็ ก จะ เติ บ โต เป น ผู ใ หญ ที่ ดี ใน สั ง คม ได เรา ผู ใ หญ ที่ เติ บ โต มา ก อ น เด็ ก อาบน้ำรอนมากอนยอมมีสวนชวยสรางจิตสำนึก ใหเขาเรียนรูในเรื่องของคุณธรรมจริยธรรม และ ชวยปลูกฝงใหเกิดความดีงามขึ้นในจิตใจของเขา ตลอดไปได และเมื่อเขาเติบโตเปนผูใหญเขาก็จะ เปนคนดีของครอบครัว เปนคนดีของสังคม เปน กำลังของประเทศชาติ และสามารถดำรงชีวิตอยู ในสังคมไดอยางมีความสุข

๑๗


บทความดีเดน

ภาคอีสานตอนลาง รอยเอ็ด เขต ๑

ตนเปลี่ยนไดดวยตนเอง

เรื่อง ธวัช ประภูชะเนย โรงเรียน ศึกษาสงเคราะหธวัชบุรี อ.ธวัชบุรี จ.รอยเอ็ด

๑๘

“สวัสดีคะ ขอโทษนะคะ มาวัดนีบ้ อยไหมคะ” เสียงใสๆ ของเด็กหญิงในวัยประมาณประถมปลาย ถึงมัธยมตน ดึงความสนใจของขาพเจาที่กำลัง กม หนา กม ตา ทาน อาหาร วาง ตอง วาง อาหาร ที่ กำลัง เข า ปาก เพื่ อ บรรเทา ความ หิ ว กระหาย ที่ลุยงานมาทั้งวัน เงยหนาขึ้นเห็นเด็กกำลังพนม มือไหวคางอยู “ทำไม หรือ ลูก” ขาพเจา เผลอ ตัว ใช คำ วาลูกกับเจาของเสียง ซึ่งปกติเคยชินคำนี้ใชกับ เด็ก นักเรียน ที่ อยู ใน ความ ปกครอง เปน ประจำ และตองวางกลองนมกับขนมทีได ่ รับแจก แตจริงๆ ผูที ได ่ รับแจกคือเด็กๆ ที่มารวมงานรวมพลังเด็กดี V-Star ขาพเจา พึ่ง ได รับ ความ อนุเคราะห จาก ลูกนักเรียนหญิงคนหนึ่งกอนหนานี้สักครูใหญๆ คงสงสารที่เห็นหนาของขาพเจาอิดโรย “หนูอยากฝากเงินทำบุญคะ” ดวยความ แปลก ใจ และ สงสั ย จึ ง จ อ ง มอง เจ า ของ เสี ย ง

อยางพินจิ พิเคราะห จากเดิมทีตั่ ง้ ใจวาจะพูดไปดวย และทานอาหารวางไปดวย ก็ตองวางจริงๆ จะดวย มารยาทหรือสถานการณเปนเหตุทีไม ่ ควรทานอะไร ระหวางพูดคุยกับคนแปลกหนาหรือไมอยากทาน ตอหนาเด็ก เดี๋ยวเด็กจะอดกลืนน้ำลายไปดวย ดูลักษณะของเด็กคอนขางจะมอมแมมเพราะผิว คอนขางดำ เสือ้ ผาคอนขางเกา ทัง้ นีข้ าพเจาไมได มองเด็กคนนีด้ วยลักษณะทีปรากฏ ่ ตอหนาขณะนัน้ ขาพเจา มอง ลึก ไป ใน จิตใจ ที่ ยาก จะ ชี้ ลง ไป วา คำ พูด กับ ความ คิด ของ เขา เกิด จาก แรง บันดาล อันใดใหเด็กที่มีลักษณะที่เห็นในขณะนี้ในวัยแคนี้ ไมเคยรูจักมักจี่ ไมคุนเคย ทักทายและรองขอให ขาพเจา หรือ คน แปลก หนา ทำ ใน สิ่ง ที่ ไม คาด คิด ว า เด็ ก ใน วั ย นี้ ลั ก ษณะ มอมแมม อย า ง นี้ คิดอยากจะทำ “คิด อยางไร หนู จึง อยาก ทำบุญ ละ ลูก”  ดและแรงบันดาลใจ ดวยความสงสัยและอยากรูแนวคิ


ของเด็ก เด็กกมหนาตั้งสติสักพักหนึ่ง ในขณะนั้น ข า พเจ า ก็ พยายาม ค น หา ข อ มู ล อื่ น ของ เด็ ก โดย สำรวจ ทั่ว ตั ว เห็ น อั กษร ย อ บง บอก สังกั ด โรงเรียนปกที่หนาอกวา น.พ. “เออ หนูอยูที่ไหน โรงเรียนอะไร” ขาพเจาถาม เด็กไดโอกาสแลวเงย หนาตอบวา “หนองพอก จังหวัดรอยเอ็ดคะ” “อาว คน บาน เดียวกัน นี่ ครู อยู ธวัชบุรี หนูรูจ กั ไหม” เด็กไมมัน่ ใจในคำพูดของขาพเจาวา จริงหรือไม และที่เขามาทักมาถามอาจเปนเพราะ การแตงกาย หนาตาผิวพรรณของขาพเจาคลาย เจาหนาทีของวั ่ ดกระมัง ถึงไดเขามาถามและอยาก ฝากเงินทำบุญ ขาพเจาจึงเขาประเด็นตอ “หนู อยาก ทำบุ ญ อะไร ล ะ ลู ก ที่ นี่ มี บุ ญ หลาย อย า ง ให เลื อ ก ทั้ง บุ ญ อาหาร เลี้ย ง พระ บุญคาน้ำคาไฟ บุญไถชีวติ สัตว บุญสรางศาสนสถาน มากมายสุดจะพรรณนา” ขาพเจาถามไปอยางนัน้ เอง ไมตองการคำตอบจริงจังอะไร

“หนูอยากทำบุญไถชีวิตสัตวคะ” เด็กตอบ โดยไมรีรอ ขาพเจาแปลกใจที่เด็กเลือกทำบุญไถ ชีวิตสัตว แตไมคาดคั้นตอ พอดีเด็กขอตัวกลับไป เอาเงินทีจะ ่ ฝากทำบุญทีเก็่ บไวในกระเปาทีวาง ่ รวมกัน กับของคนอื่นในโซนที่พัก ในระหวางนั้นขาพเจา ถือโอกาสรีบทานอาหารวางตอจนหมดกอนที่เด็ก จะกลับมา ข า พเจ า รอ นาน พอ สมควร ไม เห็ น เด็ ก คนนั้นกลับมา ก็นึกวาเด็กคงลมเลิกความตั้งใจ แลวกระมัง หรือไมก็คงพะวัก���ะวงกับการเก็บ สัมภาระ เตรียม กลับ บาน หรือ ครู อาจารย เรียก รวบรวมเด็กใหพรอมปองกันการพลัดหลง เพราะ เวลาในขณะนัน้ เด็กทุกคนทุกโรงเรียนเสร็จกิจกรรม ณ ลานธรรมมหาธรรมกายเจดียและ  เสร็จพิธกี รรม สำคัญแลว กำลังจะลุกไปหาลูกๆ นักเรียนของ ตนเองในโซนที่อยูของขาพเจา ก็พอดีเด็กคนนั้นก็ วิ่งหลบหลีกผูคนมาถึงพอดี ๑๙


บทความดีเดน

ต ำ ร า ห ล า ย ห มื่ น เ ล ม ก็ เ ป ล า ป ร ะ โ ย ช น หาก เที ย บ กั บ ภาพ ไม กี่ ภาพ และ บรรยากาศ สถานการณ การ เรี ย น รู กั บ คำ พู ด ไม กี่ คำ สามารถเปลี่ยนคนใหเปนสัมมาทิฐิบุคคลได “อาว ครูนึกวาหนูไมมาซะแลว เห็นหาย ไป ตั้ ง นาน แน ะ ” เด็ ก ขอโทษ และ บอก เหตุ ผ ล การมาชาก็เปนไปอยางที่ขาพเจาคาดไว คือครู ผูควบคุ  มเรียกรวมนักเรียนทีรั่ บผิดชอบและนัดแนะ กันเกีย่ วกับการเดินทางกลับ เด็กไดยืน่ ถุงพลาสติก เกาๆ คอนขางดำยับยูยี่ มีการฉีกขาดที่ปากถุง แหวงวิ่น ในถุงนั้นมีเหรียญบาทเปนสวนมากเปน เหรียญเกาๆ มีเหรียญหาบาทบาง เหรียญสิบบาทบาง รวมกันแลวประมาณ ๗๐ บาท ขาพเจารับถุงนั้น มาดวยอาการคลายถูกมนตสะกด จะวาสลดใจ ปลื้มใจก็บอกไมถูก ทั้งนี้ขาพเจาก็ไมไดผิดหวัง กับจำนวนเงินของเด็ก ที่อุตสาหรอคอยเปนกำลัง ใจ อนุโมทนา กับ ความ ใจบุญ ของ เด็ก ใน สมอง ขณะ นั้น คิด และ จินตนาการ ไป วา เด็ก คงจะ เก็บ สะสม เงิ น จำนวน นี้ เป น เงิ น ออม ที่ โรงเรี ย น จั ด กิจกรรมสงเสริมการออมเพือ่ ปลูกฝงความมัธยัสถ หรือเก็บออมเพือ่ เปนปจจัยเดินทางมารวมกิจกรรม และยังไมทันไดใชเงิน “หนู ขอ ทำบุ ญ ไถ ชี วิ ต สั ต ว ใ ห พ อ หนู หนูเห็นพอหนูฆาหมู ฆาวัว เวลาชาวบานมีงานบุญ ตั้ ง แต หนู จำ ความ ได ” ข า พเจ า มอง หน า เด็ ก คลายกับวาเด็กรูวาผมกำลังจะถามเขา เด็กไดพูด ตอวา “เมื่อ ตอน กลาง วัน หนู ได ชม นิทรรศการ ที่ทางวัดจัดไว หนูไดเห็นภาพสัตวนรกที่มีกรรม จาก การ ฆา สัตว หนู กลัว พอ ตก นรก” ขณะ นั้น ทุกคนก็วุนวายในการเตรียมตัวเดินทางกลับบาน เด็กคนนัน้ กำลังจะยกมือไหวขออนุญาตลาขาพเจา กลับไปหาคณะ ในสถานการณเชนนัน้ คงไมเหมาะ ที่ จะ สนทนา กัน ตอ ไป ได ก็ เลย บอก เด็ก ไป วา “หนู ครูขอรวมบุญดวยนะ” พรอมกับลวงกระเปา ๒๐

และหยิบธนบัตรใบละ ๑๐๐ ออกมาและใสลงไป ในถุงพลาสติกที่ใสเงินของเด็ก “ขอบพระคุณคะ ขอ อนุโมทนา บุญ ดวย นะ คะ หนู ขอ ลา กอน คะ” “โชคดีนะหนู เดินทางปลอดภัย ใหบุญรักษานะ” ขาพเจาใหพรกอนลาจากกัน “เออ เดี๋ยวกอนหนู ขอ ชื่อ พอ ของ หนู ดวย เจา หนาที่ จะ ได เขียน ใบ อนุโมทนาบัตรออกในนามของผูทำบุญ” ขาพเจา ได หยิ บ ยื่ น ปากกา กั บ กระดาษ ให กั บ เด็ ก และ รับกระดาษพับลงในถุงปจจัย ขาพเจาประมวลเหตุการณในชัว่ โมงสุดทาย ของ วัน นั้น กอน ที่ ทุก คน จะ เดิน ทาง กลับ เปน ความรูส กึ ทีดี่ เปนกำลังใจทีทดแทน ่ ความเหนือ่ ยลา ที่คุมคาของครูศีลธรรมผูทำหนาที่ชี้นำแนวทาง ที่ ถูก ที่ ควร อยาง นอย ก็ได พบ การ เปลี่ยนแปลง กับเด็กคนหนึง่ ทีผู่ ใ หญอยางเราหลายๆ คนยากทีจะ ่ ยอมรับ ยากที่จะเปดใจ สวนใหญนอกจากจะไม ยอมรับยังปดกั้นอีกดวย อยางเชนโครงการดีๆ โครงการฟนฟูศีลธรรมโลก ภูมิใจที่เด็กคนหนึ่ง ที่ไมเคยรูจักกันมากอนใหความไววางใจขาพเจา ให ทำ หน า ที่ แทน ตั ว เขา ได มอบ ป จ จั ย ที่ เขา เก็บออมมาในสภาพตามมีตามได และสามารถ ตัดใจสละไมใชเพื่อตนเอง แตเพื่อเปนทานใหกับ บุคคลที่เขารัก เปนสัญญาณประกาศตนใหรูวา เขาเขาใจและตระหนักในกรรมและผลของกรรม เป น ความ รู และ เข า ใจ ของ เด็ ก ที่ เกิ ด ขึ้ น ด ว ย ความ บริสุทธิ์ ใจ ปราศจาก มารยา ใจ บริสุทธิ์ ที่ เปดรับสิ่งดีีๆ และกลาตัดสินใจดวยความบริสุทธิ์ กับบุคคลที่เปนเนื้อนาบุญ (พระภิกษุในพระพุทธ ศาสนา) แมคนอื่นจะใหคำตอบเราได แตการได มาซึ่งคำตอบตองเปนหนาที่ของตัวเอง แมคนอื่น จะมีสวนในการเปลีย่ นแปลงเรา ก็อยูที ตั่ วเราตัดสินใจ ที่ จะ เปลี่ยนแปลง ตนเอง ตำรา หลาย หมื่น เลม ก็เปลาประโยชนหากเทียบกับภาพไมกี่ภาพและ บรรยากาศสถานการณการเรียนรู กับคำพูดไม กี่คำสามารถเปลี่ยนคนใหเปนสัมมาทิฐิบุคคลได เช น หนู น อ ย จาก หนองพอก จั ง หวั ด ร อ ยเอ็ ด คนนี้


ประตูอีสาน นครราชสีมา เขต ๔

แมจำเปน

เรื่อง คณิตา ปราสัย โรงเรียน พรพิทยาคม อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา

๒๑


บทความดีเดน

เกิดมาชีวิตนี้ขอเปนครูใหได นี่คือปณิธาน ชีวิตของฉัน เพราะสาเหตุใดไมทราบ แตหนึ่งใน คำตอบทีฉั่ นครุน คิดตลอดเวลานัน้ คือ ฉันอยากทำ เพื่อเด็ก เพื่อสังคมและเพื่อประเทศชาติ แมวา การเดินทางสายนี้จะยากลำบากสักเพียงใดก็ตาม สิ่งที่ฉันคิดตั้งหวังไวตองเปนจริงสักวันหนึ่ง ดวย หัวใจ ที่ เปยม ลน และ ตั้ง มั่น ใน ความ ใฝฝน ฉัน ก็สามารถทีก่ าวเขาสูคำ  วาขาราชการครูมาไดดวย ความ ภูมิใจทั้ง ตัว เอง และ ครอบครัวดวยความ รู และ ความ สามารถ ที่ ฉัน มี อยู และ นับ จาก วัน นี้ ไป หนทาง ที่ ฉั น วาด ไว กั บ นั ก เรี ย น ตั ว เล็ ก ๆ ที่รอคอยความหวังจากครูเริ่มที่จะเปนจริงขึ้นแลว เสียง รถยนต ของ ผู อำนวย การ โรงเรียน ที่มา รับ ฉั น วั น แรก ที่ สำนั ก งาน เขต ดั ง กระหึ่ ม พา ฉั น ที่ ถูก ขนาน นาม ว า ครู ใหม เขา สู โรงเรียน ประถม ขยายโอกาสแหงหนึ่ง ซึ่งจะเปนที่ที่นำฉันปฏิบัติ หนาที่ขาราชการครูอยางเต็มความภาคภูมิ ฉัน ได รับ มอบ หมาย ให เปน ครู ประจำ ชั้น ป.๔ หองนี้มีนักเรียนชาย ๑๑ คน และหญิง ๕ คน ทุกคนลวนแลวแตเปนนักเรียนในหมูบ า นทีประสบ ่ ป ญ หา ทาง ด า น ครอบครั ว ทุ ก อย า ง ความ จน ยาเสพติด โหมกระหน่ำเขาสู ๑๖ ชีวิตนักเรียน ของฉันอยางยากที่จะตานทานได จะทำอยางไรดี นี่คือคำถามของความเปนครูที่อยูในใจฉันเสมอ ตม หนึ่งในนักเรียนชายชั้น ป.๔ เปนคน ที่มี ปญหา มากทีส่ ดุ ในดานครอบครัวและมากทีส่ ดุ ใน การ รุก ล้ำ ความ เป น ตั ว ครู ของ ฉั น มาก ที่ สุ ด “มาเปนแฟนกับผมไหมครับครู” นีคื่ อประโยคแรก บน กระดาน ดำที่ เริ่ ม ทั ก ทาย กั บ ความ เป น ครู ของฉันแลว และประโยคตางๆ ทีเ่ ริม่ มาทาทายฉัน บน โต ะ หน า รถตลอด จน ประตู บ า น พั ก ครู จนฉัน คิด วา ฉัน ตอง คุย กับ ตม ถึง พฤติกรรม ที่ ไม ๒๒

เหมาะสมนี้แลว แตกอนที่ความตั้งใจจะขอพบ กั บ ต ม กลั บ ทำให ฉั น ต อ ง ประหลาดใจ มาก ตม มา ยืน รอ ฉัน กอน ที่ ฉัน จะกลับ บาน ครู ครับ “ครู มี ลู ก ยั ง ครั บ ” ประโยค แรก ที่ ต ม ถาม “ ผม อยาก ได ครู เป น แม ครั บ ” ทำเอา ฉั น ยื น งง เพราะ ปฏิกิริยา ของ การก ระ ทำ ก อน หนา นี้ กับ คำพูดวันนีมั้ นสวนทางกันเหลือเกิน “ทำไมละลูก” ฉันถาม “ผมอยากมีแมครับ” ตมตอบ “แลวทำไม ถึงตองเขียนขอความอยางนั้นที่มันไมเหมาะสม กับ ครู อยาง นั้น ละ ลูก” ฉัน ได รับคำ ตอบ พรอม น้ำตาที่ไหลพรั่งพรูออกมา เพียงประโยคเดียววา “ผม อยาก ให ครู รัก ผม ครับ ผม อยาก มี แม ครับ ผม ไมรู จะ ทำ อยางไร ครับ” ฉัน ถึง กับ อึ้ง เพราะ นักเรียนเพียงชัน้ ป.๔ จะกลาพูดแตในทางกลับกัน ฉัน เลย คิดวาการ แสดงออก ของ เด็ก ที่มีความ รัก ความศรัทธาในตัวเรานัน้ เปนสิง่ ที่ดี แตบนพืน้ ฐาน เด็กที่ไมรูวาสิ่งใดเปนสิ่งที่ควรไมควรเปนสิ่งที่ตอง ปรับแกของคนเปนครู นับจากเย็นวันนั้นมา ตมก็เปรียบเสมือน ลู ก ศิ ษ ย ที่ ฉั น รั ก และ เฝ า ดู แ ล ความ ปลอดภั ย ความเปนอยูใหฉันตามประสาเด็กที่ยังไรเดียงสา ที่พอจะทำกับคนที่เขารักและศรัทธาได จนวันนี้ ความหวังที่ฉันจะพัฒนาความรูของนักเรียนและ สราง คน ดี มี คุณธรรม ให บาน เมือง ประเทศ ชาติ ก็ยิ่งเพิ่มมากขึ้น ดวยมีลูก ลูกอยางตมที่เพิ่มขึ้น และ ลูกๆ เริ่ม ที่ จะ รู วา หนาที่ แหง การ ประกอบ คุณงามความดีของตัวนักเรียนเอง แมวาจะขาด โอกาส ทาง ครอบครั ว หรื อ แม กระทั่ ง เรื่ อ งของ ยาเสพ ติดก็ตาม ก็สามารถ ที่จะดึงเขามาไดดวย คำ วา “แม ของลูกๆ” ที่ เปน เหมือน พลัง วิเศษ ที่ครองใจเด็กบานนอกของฉันที่ไดมาอยางไมได ตั้งใจ


ภาคกลาง อางทอง

พลิกชีวิต ผมเปนมนุษยรอยคำถาม ทีรอ ่ คอยคำตอบ มาเนิ่นนาน จนมาวันนี้ จึงไดรูวา… ผมชื่อเพิ่มพูน แตเพื่อนๆ เรียก ไอเพิ่ม หลาย คน บอก ว า ผม หน า ตา ดี แต ตา เศร า คนโบราณเขาบอกวาคนตาเศราไมดี ผมก็ไมรู หรอก วา ไม ดีนะ ไม ดี อยางไร ผม ฟงแลว ผาน ไปเฉยๆ ไมเคยเก็บมาคิด ผมเปนนักเรียนชั้น ม.๒ ครูหลายๆ คน บอก วา ผม ไม เอา ไหน ขี้ เกียจ ขาด เรียน บอย มา โรงเรียน สาย ไม รับ ผิด ชอบ การบาน ไม ทำ แตงตัวไมเรียบรอย ในชีวติ ผมไมมใคร ี ชอบหนาผม เทาไร แมแตหลวงพอก็ยังหนีผมไปบวช ทิ้งใหผม อยูกับแมตามลำพัง แมผมก็ติดเหลา รางกายไม แข็งแรง ปวยบอย ผมไมรวู าอนาคตของผมจะเปน อยางไร จะอยูกับใคร ที่ไหน …ทุกอยางดูนาเบื่อ

ชีวิตผมทุกวันนี้ไมมีความสุขที่แทจริงเลย ผมเหงา ผมกลัว ผมวาเหว ผมสับสน ทำไมผม ตอง เกิด มา และ มี ชีวิต แบบ นี้ ผม ทอแท สิ้น หวัง หมดกำลังใจ ไมอยากมาเรียน อยากนอนเฉยๆ ไมตองคุยกับใคร ผมพยายามเรียกรองความสนใจ จากคนรอบขาง แตเหมือนยิ่งทำยิ่งกลับติดลบ เพิ่มมากขึ้น ผมเครียด สุดทายผมดมกาว และ ไมไปเรียน “นักเรียนเคยนำชีวิตตัวเองไปเปรียบเทียบ กั บ คน อื่ น ไหม คะ แล ว รู สึ ก เป น อย า งไร บ า ง” ครู แนะแนว ถาม นั ก เรี ย น ใน ห อ ง ผม ก ม หน า คำถามนี้บาดใจผมเหลือเกิน บอยครั้งที่ผมแอบ นำตัวเองไปเปรียบเทียบกับเพือ่ นที่เขาเกิดมาพรอม มี พอ แม อยู กันพรอม หนา มี เงิน ใช ไม ขัดสน มีรถมอเตอรไซคขับไปเรียน มีโทรศัพทมือถือใช

เรื่อง สรวีย นำสินวิเชษฐชัย โรงเรียน ชุมชนวัดปราสาท อ.ปาโมก จ.อางทอง

๒๓


บทความดีเดน

จงจำไววา ไมเคยมี ใครไดอะไรมาโดยที่ ไมเสีย อะไรไป แตสิ่งที่เราเสียไปกับสิ่งที่จะไดมานั้น ตองคูควรกัน มีคอมพิวเตอรไวเลนเกม แลวผมละ ไมมีอะไร สักอยางแมแตความรักความอบอุน “เพิ่ม ครูเรียกเธอนานแลวนะ เปนอะไร ไดยินไหมวา ครูถามอะไร” ทำไมผมจะไมไดยิน ใน เมื่อ ผม ไม ได หู หนวก (ผม แอบ ตอบ ครู ใน ใจ) แต ผม ตอบ ครู ไม ไดเพราะ คำ ตอบ มัน มา พรอม กับน้ำตา ผมกมหนามองพื้นก็แลว เงยหนามอง เพดาน ก็ แลว แต ไม อาจ ซอน แวว ตา และ น้ำตา ให พน จาก สายตา ของ ครู ได ครู เดิน มา โอบ บา และตบเบาๆ “เที่ยงนี้เจอกันที่ศาลานะ” วัน นี้ เปน อีก วัน หนึ่ง ที่ ผม กิน ขาว ไม อรอย ข า ว แต ล ะ คำ กลื น ยาก เย็ น เหลื อ เกิ น ใน ที่ สุ ด ผมยอมเปนคนไมดี แอบเทขาวทิง้ ในถังเศษอาหาร ใหหมู มันกลืนไมลงและไมอรอยเลยจริงๆ ผมไม ่ มอารมณ ี กิน ไดโทษแมครัว แตผมเองตางหากทีไม ผมไมอยากไปหาครูตามนัด ไมรจะ ู เจอกับอะไรมัง่ ผม อาย เพื่อน กลัว ครู ดุ เพราะ ครู คน นี้ เปน ครู ทีปรึ ่ กษาผมดวย ดุมาก ตีก็เจ็บ จนเพือ่ นเดินมาตาม ผม จึง เดิน ไป เงียบๆ ผม เห็น ครู นั่ง มอง ผม อยู ยิ่งกาวขาแทบไมออก ทำไมเพิ่งมา ลืมหรือ เราคง ไมมีเวลาคุยกัน เย็นนี้ใหรีบกลับบาน ไปเจอกันที่ บานนะ ครูยิ้มแบบเซ็งๆ ใหผม หลัง เลิก เรียน ครู จะ ไป บาน ไมรู จะ เจอ เรื่องอะไรมั่ง ไมอยากกลับบานเลย ผมปรารภ กับเพือ่ นรูใจ  แตถา ไมกลับแลวครูไปหาทีบ่ า นไมเจอ เปนเรื่องแน เพราะครูเปนคนพูดจริงทำจริง เดี๋ยว พวกเราจะแอบตามครูไปดวย เอ็ม บอล บาส และ น้ำ ที่เปนเพื่อนสนิทกลาวพรอมกับจับมือผม เย็นนั้นครูซอนทายรถมอเตอรไซคเอ็มมา ที่บานผม เพราะรถครูเปนรถเกงขับเขามาไมได เพราะน้ำ ทวมขัง ผมแอบดูเห็นครูลุยน้ำเขามา ๒๔

นัง่ คุยในบานกับแมผม สักพักครูกบั เอ็มก็ออกจาก บ า น มาเพราะ ไม เจอ ผม แม ผม ร อ งไห กั บ ครู แม ไหว ครู แลว ไหว ครู อีก ผม ไม ไดยิน วา เขา คุย อะไรกัน แต ผม ประทับ ใจ ใน ความ เปน ครู มาก บานผมสกปรกรกรุงรัง น้ำทวม ครูก็ลุยไปถายรูป ผมตัดสินใจออกมาเรียกครู และเราก็นั่งคุยกัน ผมรองไห ครูมองผมแลวน้ำตาครูก็คอยๆ ไหล ออก มา เพื่ อ น ผม ทั้ ง หมด เบื อ น หน า หนี แ อบ ปาดน้ำตากัน เราทั้งหมดจึงนั่งคุยกันแบบเปดอก “มีอะไรอยากระบายใหครูรับรูเพื่อแบงปน ความทุกข ครูยินดีฟง ถาคิดวาครูเปนแมเปนญาติ ผูใหญ ครู ยินดี รับ ฟง ทุก เรื่อง จะ เปน ความ ลับ ถาเธอไมอนุญาตครูจะไมเลาใหใครฟงเด็ดขาด ครูมีสัจจะพอ” ผมพูดไมออก ผมเงยหนามองครู แววตาครูชางออนโยนไมเหมือนทุกวันที่ครูอบรม พวก เรา ใน ตอน เชา ที่ครู เขม จน ผม กลัว ผม พูด ออกมาเปนชุด ผมทำงานไมทันเพื่อน ยืมสมุด เพือ่ นลอกก็ไมไดเพราะเพือ่ นกลัวสมุดหาย การบาน บางวิชาก็ยากผมทำเองไมได ไมรูจะไปทำกับใคร เพื่อนก็อยูไกล วิชานี้ก็มีเรียนทุกวัน งานจึงเพิ่ม มากขึ้นๆ บางวันผมไมมีเงินไปกินขนมที่โรงเรียน เจอแมเมาบาง ผมเครียด เพื่อนจึงแนะนำสูบบุหรี่ กลัว ครู รู และ ทำโทษ ผม เปน เด็ก ที่ ไม ดี ใครๆ ก็ ไม ชอบ หนา ผม ครู บาง คน ก็ ตำหนิ ผม แรงๆ ผมอายเพื่อน ผมไมอยากไปเรียน “เธอสนิทกับใครที่สุด บานอยูใกลกับใคร บาง และมีงานวิชาอะไรที่ไมเสร็จ วันอาทิตยนี้ ครูมาอยูเวร หอบมาทำ ครูจะสอนใหและชวน เพื่ อ น ที่ เขา ทำงาน เสร็ จ มา ด ว ย เอา อุ ป กรณ ใน วิ ชา นั้นๆ มา ให ครบ เธอ ไม ได เปน คน ไม ดี เพราะนิสัยไมดี แตเธอมีความอึดอัดคับของใจ เรื่ อ ง เรี ย น เรื่ อ ง การ ทำงาน ป ญ หา อยู ตรง นี้ เธอตองแกทีละเรื่อง ทำงานวิชาที่นอยใหหมดไป และ ทยอย ทำ ที ละ วิ ชาๆ ครู จะ ประสาน กั บ ครู ผู สอน เอง ขอ เพี ย ง ให เธอ ตั้ ง ใจ และ ใช ความพยายามใหเต็มที่ในการแกปญหารวมกับครู ก็ แลว กัน เธอ ทำงานไม เสร็จ บาง วิชา แลว ไม มาเรียนทั้งวัน เธอเสียโอกาสดีๆ ไปตั้งหลายวิชา


ที่ผานมาก็ใหผานไป เรามาเริ่มตนกันใหม จากนี้ ไมมีอะไรที่ลูกผูชายเขาทำกันไมได” ครู ยั ง บอกอี ก ว า “ที่ เธอ นำ ตั ว เอง ไป เปรียบเทียบกับเพื่อนที่ดีกวาเธอแลวมันเกิดอะไร ทางบวกกับเธอไหม ทำไมเธอไมเปรียบเทียบเธอ กับเพื่อนที่แยกวา บางคนพิการ บางคนกำพรา บางคนพอแมแยกทางกัน เขายังดำเนินชีวิตอยูได เปนคนดีที่ในสังคม ประสบความสำเร็จในชีวิตได แตทำไมเธอเกิดมามีพอแมพรอมหนา เลี้ยงดูเธอ ไดในระดับหนึ่ง เธอกลับไมพอใจ เธอลองมอง ชีวิต นักเรียน คน อื่นๆ ใน โรงเรียน ที่ แย กวา เธอ มี���ากมาย ทำไมเขายังสูชีวิต มาเรียน ทำความดี ชวยครูทำงาน ไมเกเรขาดเรียน เพราะเขามีความ ฉลาดทางอารมณ รูจ กั คิด คิดแบบสรางสรรค มีเหตุ มี ผล เธอ ตอง เปลี่ยน แนวคิด ใหม ใน โลก ใบ นี้ ไมมี ใคร ดี กวา ใคร ทุ ก คน มี กรรม เป น กำเนิด เลือกเกิดไมไดก็จริง แตเลือกทีจะ ่ เปนได เธออยาก เป น อะไร เธอ ต อ ง วาง แผน และ ทำ ตาม แผน ที่ กำหนด โดย ไม ประมาท ชีวิต ของ คน เหมือน นักเดินทาง บางคนฉลาดมีแผนที่ในการเดินทาง มุงมั่นมานะพยายามจึงไปถึงจุดหมายปลายทาง ตามวันและเวลาทีกำหนด ่ แตบางคนไมเห็นความ สำคัญ ไมเห็นคุณคาของกาลเวลา ทำอะไรแบบ เลื่ อ นลอย ขาด ความ รั บ ผิ ด ชอบ ไม รู หน า ที่ แวะขางทางไปเรื่อยๆ ของเกี่ยวกับอบายมุขบาง สารเสพติดบาง ถาขาดสติก็จะเสียอนาคตได เมื่อ มา รูตัว อีก ที วา ทำ อะไร ลง ไป บาง คน ก็ เกือบ สาย หรือ บาง คน ก็ สาย เสีย แลว ลูก ประพฤติ ตัว ไม ดี จริงอยูที่พอแมเสียใจ แตจริงๆ แลวคนที่เสียใจ ที่สุดก็คือ ตัวเราเอง จากนี้ไปใหทำในสิ่งที่ดี ทำสิ่งที่ถูกที่ควร ทำ แลว ตัว เอง ไม เดือด รอน คน อื่น ไม เดือด รอน ไมเบียดเบียนซึง่ กันและกัน ทีสำคั ่ ญเราเปนนักเรียน ตองเรียนหนังสือใหจบ เพื่ออนาคตวันขางหนา เธอเปนลูกชายคนเดียว พอแมก็อายุมากแลว ไมได มีทรัพยสมบัติอะไร พอแมทุกคนอยากมีลูก รักลูก อยากใหลูกสบายเหมือนลูกคนอืน่ ๆ แตเมือ่ ในโลก ความจริงมันเปนไปไมได เธอตองเปนคนสราง

คนหา ทำใหฝนของพอแมเปนจริง แคเธอพึง่ ตัวเองได พอ แม ก็ หมด หวง เหมือน ที่ คำ โบราณ บอก วา “นอนตายตาหลับ” เพราะไมตองกังวลถึงคนที่ อยูภายหลัง ถาเธอทำใหพอแมสบายใจ เทากับ การสรางมงคลชีวิตใหตนเอง ชีวิตเธอก็จะประสบ ความสำเร็จเหมือนที่ใครหลายๆ คนเขาเปนกัน แมแตครูที่กวาจะมาถึงวันนี้ครูก็ลำบากมากอน จงจำไววา ไมเคยมีใครไดอะไรมาโดยทีไม ่ เสียอะไรไป แตสิ่งที่เราเสียไปกับสิ่งที่จะไดมานั้นตองคูควรกัน เช น เวลากั บ อนาคต เสี ย เวลา ให ก าร เรี ย น การ ทำความ ดี สิ่ ง ที่ จะ ได ม า คื อ ความ สำเร็ จ ความภาคภูมิใจในศักดิ์ศรีของเราที่เราเปนผูสราง ทุกคนที่รูจักก็จะชื่นชม ครู รูวาที่ผานมาเธอหา คำตอบไมเจอ แตวันนีครู ้ เฉลยใหเธอหมดแลว ชีวติ ตองดำเนินตอไปบนเสนทางชีวติ ทีเธอเป ่ นคนลิขติ เอง ตราบจนกวาชีวาของเธอจะหาไม” แรกๆ ที่ ครู พูด ผม ก็ ฟง บาง ไม ฟง บาง เชื่อบางไมเชื่อบาง แตเมื่อครูบอกใหลองทำตาม ผลที่ตามมาคือ ผมทำงานตามเพื่อนๆ เกือบทัน ครู หลายๆ คน ให โอกาส ให อภัย แม บาง คน ไมสนใจผม แตผมไมทอจะปรับปรุงตนเองและ เรียน ให จบ และ จะ เลี้ยง ดู พอ แม โดย ยึด หลัก คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจาที่วา ตนเปนที่ พึ่งแหงตน

๒๕


บทความดีเดน

ภาคใตตอนบน เพชรบุรี เขต ๑

เรื่อง นงลักษณ แตงศรี โรงเรียน วัดกุญชรวชิราราม อ.เขายอย จ.เพชรบุรี

วันนี้ ไมมีสายลม

บนถนนเสนทางเดินอันยาวไกล ทอดตาม ดับพรอมชีวา ทางสายตรง หวังอะไรอีกเลา เขาจากโลกที่ดีกวา หญาขางทาง เอนระนาบสงบนิง่ ไมไหวเอน ฝากรอยช้ำรอยเจ็บปวด รวดราว เคลาน้ำตา ฝากทัว่ หนาอาบแกม แตมเปอ นในดวงตา ตนไมสองขางทาง ใบไมเคยสะบัด บัดนี้ ความผิดพลาดทิ้งบาดแผล ขอเพียงแตดับ มันชางสลัดใบทิ้งเพียงความเหงา เหมือนความหวังลมหายลับไปกับเงา ไมมี ไฟ พรอมใฝฝน แผลใจนั้น หมายใหแพ แตใจสูมีรอยยิ้ม สิ่งใดคางทิ้งไวกับเรา เรือ่ งเคยเลาเคยฝนไมเหลือไมคางตาทิง้ ตำนาน อยู รอขางหนา ฤดูกาลจะพาฝนนัน้ พบฟาสางอันเรืองรอง ขานคำเลาซึ้ง ซ้ำ ซ้ำ คำเศราโศก โลกคง ๒๖


รำไพ มี ครอบครัว เล็กๆ ที่ แม จะ ยากจน แตเธอก็มีความสุข แตความสุขนั้นอยูไมกี่ปสภาพ ของเธอ สามี เธอ ลู ก ชาย คน เล็ ก ของ เธอ ตองตกอยูในหวงของความทุกขยากจะหลีกหนี เธอ เผชิญ กับ โชค ชะตา ที่ กระหน่ำนำ ความ ตาย มาสูครอบครั  วเธอซึง่ มีทัง้ หมด ๔ คน เธอมีลูกชาย ๒ คน คนโตเรียนอยูชั้น ป.๖ คนเล็กอยูชั้น ป.๒ โชคชะตาที่กำหนดใหเธอพบกับเชื้อ HIV ที่สังคม ไทยรับกันไมได เรื่องรันทดที่พกพาความเจ็บปวด แทรกกลางระหวางสังคมกับชีวิตคนจน อีกไมนาน สามีเธอรวมถึงลูกคนเล็กคงตอง รอความตายเปนระยะๆ อาการปวยกำเริบไปเรือ่ ยๆ เพราะการรักษาไมมีผล มิมีใครรูนอกจากสามีเธอ เขา และ เธอ จะ จบ ชีวิ ต เช น ไร ไม ตอ ง ถาม ถึ ง ความทรมาน เพราะทรมานทั้งรางกายและจิตใจ ความกดดันของสังคม สภาพเศรษฐกิจครอบครัว แตโชคก็ยังเขาขาง เมื่อ “สันติ ชัย” ลูกชาย คน โต ซึ่งไดรับ ความ เจ็ บ ปวด ไม แพ พ อ -แม แ ละ น อ ง ของ เขา เชนกัน การเปนคนดีมีจิตใตสำนึกที่เปนมนุษย ของสันติชัย สรางความปติใหไพ ไพชุมชื่นหัวใจ ที่ อย า ง น อ ยเธอ มี ลู ก คน นี้ สั น ติ ชั ย เรี ย น ด ว ย ทำงานดวยชวยแม ทุกๆ เชา เขาจะขี่จักรยาน พา แม ไป รับ จาง ทำ หู เขง ซึ่ง ระยะ ทาง ไป กลับ ประมาณ ๗-๘ กิโลเมตร นอกจากนั้นสันติชัย ยังหัดเปาแคน แคนนี้เปรียบเปนขุมทรัพยที่ทำให เขา หา ราย ได จาก การ เปา แคน กวา จะ ได แคน เปนของตัวเองก็ใชเวลาเก็บเงินอยูนาน งานบุญ ทุ ก งานสัน ติชัยจะ ไป รับ งาน เปา แคน ใน วง แคน ประยุกต เสมอ ชีวิต ครอบครัว ไพ อยู มา ไม นาน สามีเธอก็จากโลกนีไป ้ ทิ้งลูกชายคนเล็ก รวมถึงเธอ ตอง ปวย กระ เสาะ กระแสะ เธอ ยัง ไมอยาก ตาย ในเวลานี้ เพราะสันติชัยลูกของเธอยังมีอนาคต เธอ พา ลูก เขา ชมรม ผู ปวย เอดส ใน อำเภอ และ รักษาตัวในโรงพยาบาลประจำอำเภอ อาการปวย ของ เธอ พอ จะ ทาน ทน แต ลู ก น อ ย ของ เธอ

เด็กชายกมล ซึง่ เปนดวงใจของแม กลับอยูไ มไดนาน กมลมีเชือ้ วัณโรคลงปอดเสียชีวติ ตามพอของเขาไป สั น ติ ชั ย สงสาร แม ไพ ของ เขา มาก เพราะ แม ทำทุกอยาง ไปรับจางทีไ่ หนก็ไมมคนรั ี บ มีคนเดียว คือ เจาของ ราน ทำ เขง ที่ เขา จาง ไพไป ทำ หู เขง เธอ จึ ง มี ราย ได จาก การ ทำ หู เข ง นี้ มา ตลอด ไพถูกบีบคั้นจากครอบครัวสามีเธอ เขารังเกียจ เธอ มาก เหตุการณ อัน ราย แรง ตอน ที่ ลูกชาย คน เล็ ก ตาย ไพ ต อ ง จั ด การ งาน ศพ ของ ลู ก เหตุ ก ารณ ใน ครั้ ง นั้ น ทำให ไพ ไม อาจ ลื ม เพราะ มี เพียง เธอและ ศพ ลูกชาย เธอ กอด ศพ ลูกชายคร่ำครวญอยางเวทนา พอรุงเชาจึงพาศพ ลูก กลับ บาน ตอน บายหลวง พอ ที่ วัด ได จัดการ เผาศพลูกชายให โดยไมมีญาติพี่นองเหลียวมอง หรือชวยเหลือ เธอคิดแตเพียงวาเธอตองอดทน และ อดทน ให มาก ที่สุด เพื่อ ให หลุ ด พ น จาก ความทุกข นี้ ให ได เวลา นี้ ไพ ตอง ทน ทุกขเวทนา ในการปวย ความจนถูกหยิบยื่นมาใหโดยไมได รับการปฏิเสธจากรำไพและสันติชัยเลย อดทน นะลูก “สันของแม” สั น เริ่ ม หั ด ชกมวย เขา เป น นั ก มวย ประจำ โรงเรียน สราง ชื่อ เสียง ให กับ โรงเรียน จน ได รางวั ล มากมาย สั น เฝ า เพี ย ร พยายาม ลืม ความ เจ็บ ช้ำ และ ความ ทุกข ทรมาน และ ไพ ก็ทนเห็นลูกไปชกมวย ไพสุดกลั้นน้ำตา สันตอง เจ็บ ตัว และ เจ็บ ทั่ว กาย อยาง สาหัสกวา จะ ได มา ซึ่งชัยชนะและเงินรางวัล สันตอบแมดวยแววตา ที่ไมทอถอย เราไมมีอะไรจะเจ็บมากกวานี้แลว สันจะอดทนตอสูกับอุปสรรคและยิ้มรับความเศรา ทีอยู ่ คู กั บครอบครัวเรา ดวยความมุง หวังของเยาวชน คนดีในสังคม สังคมที่เห็นแกตัวเห็นแกเงินทอง พรรคพวก สังคมระดับสูง แตสำหรับสันผูต่ำตอย ไมมีแมแตทางเลือก โอกาสของเขายังมีอีกหรือ? กำลังใจและความรักที่มีใหแมตางหาก กำลังใจ ที่ มี เกิน รอย สัน ใน วัน นี้ ไม ได เปน เด็ก ชาย ที่ อยู ป.๖ แลว แตสันเริ่มเปนหนุมเขาสูวัยรุนที่มีจิตใจ ๒๗


บทความดีเดน

เขมแข็ง อดทน และแกรงกลา เขาสัญญาไวกับ ตัวเองวา เขานี่แหละจะดูแลแมของเขาดวยชีวิต ของเขาเอง สองแมลูกพากันกลับไปอยูกับยาย ใน ตำบล อื่ น ทิ้ ง เหตุ ก ารณ ที่ แสน รั น ทด แสน ขมขื่น ไว ที่ นี่ ไป เริ่ม ตน ชีวิต ใหม ซึ่ง ไพ ปลอบ ตัวเองวาเราจะมีโอกาสเริ่มตนหรือลงทายกันแน ไพ ต อ ง รั ก ษา ตั ว เอง ไป ด ว ย ต อ สู กั บ โรค ร า ย จากรางกายทีผอม ่ ซีด ผิวหนังดำ เรีย่ วแรงออนลา ป จ จุ บั น ไพ เริ่ ม มี อาการ ดี ขึ้ น รั ก ษา ตั ว ในโครงการ กินยาตรงเวลา ชมรมนีได ้ รับความเอาใจ ใส แ ละ ดู แ ล จาก ท า น นาย อำเภอ ประจวบ แสง สุ ว รรณ ท า น ผู ชุ บ ชี วิต ให ผู ติ ด เชื้อ เอดส นายอำเภอใหกำลังใจ และนายอำเภอชวยเหลือ ทุกดาน ไพซาบซึ้งและถือวาทานมีบุญคุณตอไพ และเพือ่ นๆ ในชมรมนีมาก ้ เพราะทานเปนกันเอง จัดเลี้ยงอาหารแพงๆ และดีๆ ซึ่งในชีวิตนี้คงหา อาหาร แพงๆ ดีๆ อยาง นี้ ไม ได นี่ แห ละ คือ ชีวติ ของไพทีกำลั ่ งถูกมรสุมและลมแรงอันโหดราย กระหน่ำสาดซัดไมรูสิ้นตราบจนหมดลมหายใจ เหตุการณที่ทำใหชีวิตของผูหญิงตัวเล็กๆ จมดิ่ง ลงในธุลีดิน ความกันดารของพื้นที่ยังนอยเสียกวา ความแหงแลงของน้ำใจคน จวบสิ้นชีวิตของคน รอบ ข า ง อี ก นาน ไหม แสงอรุ ณ และ สายลม อั น อบอุ น จะ มา เยื อ น เธอ บ า ง ใน ยาม ค่ ำ คื น จันทรเพ็ญที่สาดสอง ไพไมเคยพบกับกลางคืน ที่อบอุนเลย ไพอดทนนะ สามีเธอบอกกอนจากไป เราคงไมตายกันหมด ไพยังจำไดเสมอ สันติ ชัย ได รับ คัด เลือก เปน เยาวชน ดี เดน ระดับ ประเทศ ได รับ โล ประกาศ เกียรติคุณ เปน รางวั ล รางวั ล ใน ชี วิ ต สั น ติ ชั ย ไม ได อยู ที่ โล ประกาศเกียรติคุณ ไมไดอยูที่เหรียญทอง รางวัล ของเขาคือ รอยยิ้มของแมและมีแมอยูกับเขาไป อี ก นาน แสน นาน สอง มื อ ที่ โอบ อุ ม เลี้ ย ง ดู สั น ทามกลางความเดียดฉันทของคนรอบขาง น้ำ ใน คลอง เริ่ม มี เกือบเต็ม นั่น หมาย ถึง สอง แม ลูก ตอง ทำ นา เพราะ ไพ สอน ใน ลูกรูจัก คำวา ชาวนาไทย เปนชาวนาที่ในหลวงทรงเปน ตัวอยางไวให พระองคทานทรงเหนือ่ ยยากลำบาก ๒๘

ตรากตรำ เพื่ อ ให ประชาชน ของ ท า น อยู อย า ง พอเพียง ตามหลักเศรษฐกิจฯ เราตองเจริญรอยตาม พระองคทาน สั น รู ซึ้ ง ดี และ ช ว ย แม ทำนา ตอน นี้ สั น เรียนจบ ม.๖ แลววางแผนอนาคตไววา มีอาชีพ เปนทหาร สันจึงอยากจะเรียนตอเปนนายทหาร โดย มุ ง มั่ น ไว ว า เขา ต อ ง เป น ทหาร ที่ ดี ของ ประเทศชาติ ความฝนของเขาตองเปนจริง และ สันติ ชัย จะ ใช ความ ดี งาม ที่ เขา ได รับการ อบรม สั่ง สอน จาก แม ของ เขาและ จากคุณครู คำ ว า ปมดอยสำหรับเด็กยุคใหมจะไมมอยู ี ใน  ชีวติ ของสัน เลย พอ-แม และนองของเขา รวมทั้งตัวเขาเอง ตองเผชิญกับมรสุมเชนนี้ แตสันติชัย มีสติตั้งแต กาวแรกของชีวิต ที่เขาขาดพอและนองไป เขามี แนวคิ ด ใน การ ใช ชี วิ ต ของ ลู ก กำพร า แม ตน โพธิ์ ของ เขา ที่ มี อยู จะ ไม งอกงามสัก เทาใด เขา ก็ คง ไม อยาก ให ใบ โพธิ์ ของ เขา รวง ลง สู ดิน อี ก ครั้ ง ใน ใจ ลึ ก ๆ ของ สั น ติ ชั ย ท อ งจำ ให ขึ้ น ใจ ว า โอ โพธิ์ เงิ น โพธิ์ ท อง ของ ลู ก เอ ย และ สัน ก็ ตั้งใจ ไว วา จะ บวช ทดแทน พระคุณ แม ใน วั น ที่ สั น ได งาน ทำ ไพ ใช เวลา ว า ง ของ เธอ ไป ทำบุ ญ ที่ วั ด เพราะ เธอ รู แล ว ว า ดี ชั่ ว รูไดดวยตัวของเธอเอง บาปนั้นเปนผูกระทำเอง และความเศรานั้นเปนผูกอเอง วันนี้ขาพเจาไดพบ กับรำไพที่วัด วันนี้ไพรูสึกแจมใส เธอยิ้มนอยๆ จูงรถจักรยานในตะกราหนารถมีปน โตและขวดน้ำ ไพบอกแบงสวนบุญใหนะคุณครู ขาพเจาตอบ สาธุ การเวียนวายตายเกิดเปนสิ่งที่ทุกคนตองยอมรับ สภาพนีให ้ ได ตองมีความเอือ้ อาทรตอเพือ่ นมนุษย ตองรูจ กั คำวาเสียสละ และรูจ กั การให ซึง่ เปนทาน อันสูงสุด ความพรองของบางสิ่งซึ่งมิอาจเติมเต็ม ชีวิตของใครบางคนได สักวันหนึ่งแสงสีขาวของดาวฤกษ ฟาจะเบิกบานแจมสวางกระจางใส ซึ่งวันนี้ดาวดวงเดน เชน สันติชัย วางวงโคจรชีวติ ไว ขอเพียงแรงแหงแสงดาวและสายลม


ภาคใตตอนลาง ปตตานี เขต ๒

ปลายทาง ความหวงใย… จากหัวใจของครู เรื่อง มนัสวี มณีสวัสดิ์ โรงเรียน ศิริราษฎรสามัคคี อ.มายอ จ.ปตตานี

๒๙


บทความดีเดน

ยินดีมอบความรัก…ความหวงใย ยังมีใหมิเลือนหาย แมครูจะไกลหางกัน ความรูส กึ ไมกลับกลาย รักลูกศิษยทั้งหลาย…ดวยใจจริง กาล เวลา นำพา ให้ เรา มา พบ กัน...แม้ว่า เราไกลหางกัน แตกาลเวลาก็ไมอาจพรากความรัก ความ รูสึก ที่ ดีๆ ที่ มี ให แก กัน ได ณ โรงเรียน บ า น ซะ เอา ะ อำเภอ ยะหริ่ ง จั ง หวั ด ป ต ตานี สพท.ปน.๑ ดิฉนั รับราชการครูครัง้ แรกรูส กึ ประทับใจ กั บ การ ทำงาน ที่ นี่ มาก บุ ค ลากร มี ความ เป น กั ล ยาณมิ ต ร นั ก เรี ย น มี ความ สดใส น า รั ก และ อยู ทาม กลาง ธรรม ชา ติ ทุกๆ เชา ไดยิน เสียง ทักทาย เจื้อย แจว (คุณครู ขา สวัสดี คะ) ความ รู สึ ก อบอุ น เกิ ด จาก มิ ต รภาพ ที่ ดี ต อ กั น ระหวางนักเรียนกับครูผูสอน  ดิฉันรักในความเปน ธรรมชาติ ของ นักเรียน ที่ นี่ และ ทุมเท แรง กาย แรงใจจนสามารถนำนักเรียนเขาสูเวทีการแขงขัน รอง เพลง ลูก ทุง ประกอบ รีวิว จาก ศูนย เครือ ขาย สูระดับเขตพื้นที่การศึกษา การ จัดการ ศึกษา ระดับ ปฐมวัย เปนการ สงเสริมพัฒนาการทั้งทางดานรางกาย อารมณ สังคม และ สติ ปญญา และ ดิฉัน ยัง เพิ่ม เติมใน การใชภาษาอังกฤษ เพื่อเสริมสรางพัฒนาการ ทาง ด า น ภาษา สามารถ ออก เสี ย ง ควบคู ไป กั บ ภาษา ท อ ง ถิ่ น นอกจาก การ จั ด การ เรี ย น การสอนดังกลาวแลว ดิฉันรับผิดชอบโครงการสง เสริมอนามัยนักเรียน ทำหนาที่เสมือนพยาบาล ประจำโรงเรียน คอยดูแลเอาใจใสเวลานักเรียน ปวย ไข ประสบ อุบัติเหตุ จาก ความ ซุกซน และ ความรูเทาไมถึงการณ กรณีอาการหนักเกินไป ทีครู ่ จะดูแล ใหนำสงสถานีอนามัยและโรงพยาบาล เหตุการณทีดิ่ ฉนั รูส กึ สลดใจทีส่ ดุ คือ นักเรียน ชัน้ อนุบาล ๑ หองเรียนในความรับผิดชอบไดหกลม จนคางแตกเลือดไหล รองไห จนดิฉนั ตกใจ รีบวิง่ ไป ถอยรถยนตและใหคุณครูชวยอุมนักเรียนขึ้นรถ เด็ ก รอง ไห ตลอด ทาง รี บ นำ ส ง สถานี อนามัย แต นักเรียน อาการ หนัก เกิน กวา ที่ สถานี อนามัย จะรับได จนในที่สุดดิฉันไดออกจากสถานีอนามัย ๓๐

เพื่อนำนักเรียนเขาโรงพยาบาลยะหริ่ง ดวยความ รีบรอนและ สงสาร นักเรียน ที่ รองไห ตลอด เวลา ดิฉนั ตัดสินใจในขณะทีถนนว ่ าง และไมมรถ ี สวนผาน กลั บ รถ ตรง บริ เ วณ ยู เท ริ น โดย ไม เปลี่ย น เลน …โชคดีหรือวาเจอแจ็กพอตใหญจนทุกวันนีก็้ ยังงง… คิดวาวัน นี้เปนวัน อะไร หนอ ถึง ไดประสบพบตำรวจ ทางหลวงเขาและแนนอนที่สุด…ดิฉันผิดแตดิฉัน มีหลักฐานพยานในการชีแจงเหตุ ้ ผลในการกระ���ำ ครั้งนี้ ตำรวจทางหลวงลงมาใชเวลาตักเตือน… ครูหนึ  ง่ …บอกวาอยาทำแบบนีอี้ ก แลวสอดสายตา ไปยังเด็กนอยทีร่ องไหสะอึกสะอืน้ และอนุญาตให เดินทางตอไปได ครั้ง แลว ครั้ง เลา ที่นักเรียน ประสบ อุบัติเหตุ ดิฉัน ใน ฐานะ ครู รีบ นำ สง โรง พยาบาล จนลืมคิด ถึง การ รักษา ความ ปลอดภัย และ ความ ไม สงบ ที่จะเกิดขึ้นในระหวางการเดินทางแตละครั้ง เมือ่ ถึงสถานพยาบาลจึงรีบประสานบุคลากร ที่เกีย่ วของและผูปกครองนักเรียนในการดำเนินการ เรื่ อ ง สิ ท ธิ ค า รั ก ษา พยาบาล นอกจาก นี้ ทาง โรงเรี ย น ยั ง ให ความ ช ว ย เหลื อ นั ก เรี ย น และ ผูปกครอง…เพียงเทานี้ดิฉันรูสึกปลาบปลื้มใจ… ที่ ได ทำ หนาที่ เปน แม พิม พ ของ ชาติ ที่ เสีย สละ เพื่อลูกศิษย และมีสวนรวมในการนำพาพวกเขา สูความสำเร็จทางดานการศึกษา เรียนรูควบคู กับการอบรมบมนิสัยใหเปนคนดีตอสังคม ตลอดระยะเวลา ๘ ปทดำรง ี่ ตำแหนงอยูที นี่ ่ ดิฉนั รูส กึ วาเหตุการณตางๆ ผานมานานนัก ความรัก ความผูกพัน รวมถึงความหวงใย เอือ้ อาทรระหวาง กัน ยัง คง คุก รุน อบ อวน อยู ใน ใจ ตลอด เวลา… และจะยังคงอยูในใจตลอดไป แมไมยิ่งใหญกวางเทาฟามหาสมุทร ยังยืนหยัดวาไมหยุดสานฝนใหศิษยทัง้ หลาย ตอใหความหางไกล…อุปสรรคมากล้ำกราย ก็มิคลายความหวงใยในดวงใจที่มีใหกัน ครูรักลูก…ลูกศิษยเสมอเหมือนกันทัว่ หนา ถึงแมวาจะแตกตางหรือหลากหลาย บนเสนทางการเรียนรูไมเดียวดาย ศักยภาพคนพัฒนาไดไมสายเกิน…


ความ จริง แลว มิติ ทาง จิต ไม จำเปน ตอง แยก ขาด จาก ชี วิ ต และ กิ จ กรรม ต า งๆ ในสั ง คม เลย กล า ว อี ก นั ย หนึ่ ง การ ให ค วาม สำคั ญ แก จิ ต ใจ ไม ได หมายความ ว า ต อ ง ละทิ้ ง เรื่ อ ง วั ต ถุ หรื อ เงินทอง เราสามารถทำอาชีพการงานเพือ่ ปากทอง ควบคู กับ การ สราง ความ ภาค ภูมิ ใจ ให แก ตนเอง หรือ อาจ ไป ถึง ขั้นพัฒนา คุณภาพจิตใจ พรอมๆ ไป กับ การ ทำงาน ได ดัง ที่ ทานพุทธ ทาสภิกขุ ย้ำ วา “การทำงานคือการปฏิบัติธรรม”

พระไพศาล วิสาโล จากหนังสือ “ยั้งคิด ย้ำธรรม” หนา ๑๑๗

๓๑


ยโสธร เขต ๒

สมาธิขวดน้ำ

สูความเปนเลิศ

เรื่อง บุญสง สีลา สพป.ยโสธร อ.กุดชุม จ.ยโสธร

๓๒

โรงเรียนขนาดเล็ก เปนโรงเรียนเปาหมาย ในการยุบเลิกโรงเรียน ดวยเหตุผลคุณภาพต่ำ ผลสัมฤทธิท์ างการเรียนต่ำ และความไมคมุ คาใน การลงทุนทางการศึกษา โรงเรียนบานแสนสำราญ ตำบลสรางมิ่ง อำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา ยโสธร เขต ๒ มีนักเรียน ๒๙ คน ครูรวมทั้ง ผูบ ริหาร จำนวน ๔ คน เปนอีกโรงเรียนหนึง่ ในกลุม เปาหมายยุบเลิก คุณภาพแย ผลสัมฤทธิ์ทาง การเรียนต่ำ เปนปญหาความทาทายทีข่ นุ พลทัง้ ๔ ทานสะอาด เนาวะราช นำทีมศึกษาวิเคราะหสาเหตุ

ของปญหาอยางจริงจัง จนมองเห็นสาเหตุประการ หนึ่งคือ นักเรียนไมสนใจเรียน ไมใสใจจดจอกับ สิง่ ทีท่ ำ และสาเหตุตอ เนือ่ งลงไปคือกิจกรรมการสอน ของครูไมนาสนใจ สิ่งที่ครูสอนไมคอยสัมพันธ กับวิถีชีวิตนักเรียน นักเรียนมองไมเห็นประโยชน ในสิ่ ง ที่ เ รี ย น เมื่ อ ทราบดั ง นี้ จึ ง เกิ ด การปรั บ กระบวนทัศนในการจัดการศึกษาขนานใหญ “สติ สมาธิ ขยัน ประหยัด ใฝด”ี เปน ปรัชญาที่ขุนพลทั้ง ๔ รวมกันตั้งเปาหมายใน การพัฒนา สมาธิขวดน้ำ เปนกิจกรรมสำคัญในการ ฝกสติ สมาธิของนักเรียน โดยนำขวดน้ำขนาด


๐.๕ ลิตร บรรจุน้ำเต็มวางตั้งบนศีรษะ ปฏิบัติ กิจกรรมโดยคอยระวังไมใหขวดน้ำหลนจากศีรษะ ฝกกอนขึน้ เรียนตอนเชาทุกวัน วันละ ๓๐ นาที จน นักเรียนเกิดทักษะปฏิบัติไดครบทุกคน ตั้งแต ชัน้ ป.๑ - ป.๖ จัดบริเวณแหลงเรียนรูใ หสมั พันธกบั วิถชี วี ติ ของนักเรียน มีกจิ กรรมปลูกพืชและเลีย้ งสัตว หลากหลายชนิด หลากหลายรูปแบบ ตอนเชาเรียน ภาษาไทย คณิตศาสตร ตอนบายลงภาคสนาม แหลงเรียนรู บูรณาการทุกกลุม สาระ ผลผลิตทีไ่ ด เป น อาหารทุ ก มื้ อ ของครู แ ละนั ก เรี ย น ที่ เ หลื อ จำหนาย เก็บออม “หนูดใี จ และมีความสุขมากในทุกกิจกรรม ในโรงเรียน กิจกรรมฝกสมาธิทำใหหนูเรียนวิชา คณิตศาสตรไดดขี นึ้ เขาใจ และสนุกคะ” เด็กหญิง วิกานดา เกลีย้ งเกา นักเรียนชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๖ สะทอนความรูส กึ จากกิจกรรมทีค่ รูจดั

“สติ สมาธิ ขยัน ประหยัด ใฝดี” ไม ไดตั้งไวโกๆ รอตรวจเทานั้น ๓ ป ในการบริหารจัดการ และจัดการ เรี ย นรู ใ นรู ป แบบนี้ อ ย า งต อ เนื่ อ ง มี ผ ลงาน เชิงประจักษเปนที่ยอมรับ โรงเรียน หนวยงาน องคกรตางๆ สนใจมาศึกษาดูงานและใหการ สนับสนุน ผลสัมฤทธิท์ างการเรียนสูงกวาคาเฉลีย่ ระดับเขตพื้นที่และระดับชาติ นักเรียนทุกคนมี คุณสมบัตติ ามปรัชญาเปาหมายทีต่ งั้ ไว “สติ สมาธิ ขยัน ประหยัด ใฝด”ี ไมไดตงั้ ไวโกๆ รอตรวจเทานัน้ รางวัลโรงเรียนและนักเรียนดีเดนดานคุณธรรม และจริยธรรมระดับประเทศ เปนรางวัลเกียรติยศ ในการทุม เททีถ่ กู ทิศถูกทางในครัง้ นี้

๓๓


สุรินทร เขต ๒

ขยะทองคำ เรื่อง สุกัญญา คงยืน โรงเรียน บานทับนอย ต.ทับใหญ อ.รัตนบุรี จ.สุรินทร

๓๔

“ขยัน ประหยัด ซื่อสัตย มีวินัย สุภาพ สะอาด สามัคคี มีน้ำใจ เปนคุณธรรมพื้นฐานที่ ต อ งปฏิ บั ติ ” เสี ย งท อ งจำของนั ก เรี ย นดั ง ขึ้ น ทุกหองกอนเลิกเรียน ทำใหดิฉันคิดถึงวันแรกที่ ผูอำนวยการโรงเรียนประกาศหนาเสาธงวา เรา ตองปฏิบัติตามคุณธรรมขั้นพื้นฐาน ๘ ประการ สิ่งที่เปนคำถามในใจของดิฉัน คือ จะทำอยางไร ใหนักเรียนมีคุณธรรมตามที่กำหนด

“คุณครูคะ ขยะกลองนม แกวพลาสติก มีเยอะแยะเลย เราเก็บไปขายดีไหมคะ” เสียง นั ก เรี ย นถามทำให ดิ ฉั น คิ ด ได ว า จะส ง เสริ ม ให นักเรียนมีคณุ ธรรมอยางไร ดิฉนั ไดเริม่ ดำเนินการ โดยรับสมัครนักเรียนที่มีจิตอาสา ดำเนินการ ประชาสัมพันธรับบริจาคขยะที่ไมใชแลว นำมา คั ด แยกเอาเฉพาะกระดาษและแก ว พลาสติ ก สวนที่เหลือนำไปจำหนายสรางรายไดอีกทางหนึ่ง


สำหรับแกวพลาสติกนำมาลางใหสะอาด แลว ประดิษฐเปนกระปุกออมสิน เปนรูปสัตวตางๆ แจกใหนกั เรียนทุกคนในโรงเรียนนำไปเก็บออมเงิน แล ว นำมาฝากออมทรั พ ย ที่ โ รงเรี ย น ในวั น นี้ นักเรียนทุกคนภูมิใจที่มีเงินฝากออมทรัพยที่ได จากการเก็บออมของตนเอง ตั้ ง แต วั น ที่ นั ก เรี ย นเริ่ ม ต น ประดิ ษ ฐ กระปุ ก ออมสิ น จนถึ ง วั น นี้ โรงเรี ย นมี สิ่ ง ของ เครื่องใชที่ไดจากขยะมากมาย ซึ่งเปนความคิด สร า งสรรค ข องนั ก เรี ย นจิ ต อาสาและนั ก เรี ย น ทุกคนในโรงเรียน เชน ชัน้ หนังสือ กระเชาของขวัญ กล อ งใส ข อง ถั ง ขยะ กระถางต น ไม แจกั น ดอกไม ตุกตาสัตวตางๆ สิ่งเหลานี้ลวนมาจาก ขยะทั้งสิ้น ซึ่งพวกเราเรียกวา ขยะทองคำ ในวันนี้ดิฉันไดคำตอบแลววาคุณธรรม พื้นฐาน ๘ ประการ ทำใหโรงเรียนของเรามี สิ่งของเครื่องใชโดยไมตองเสียเงินซื้อ นักเรียนได ฝกปฏิบัติจริง สรางใหนักเรียนเปนคนขยัน มี วินัย ที่สำคัญคือไดเห็นความสามัคคีของนักเรียน ที่ ไ ด ร ว มแรงร ว มใจกั น มาทำงานในเวลาว า ง ไม เ ว น แม แ ต วั น เสาร วั น อาทิ ต ย ได เ ห็ น ความมี น้ ำ ใจของนั ก เรี ย นที่ ค อยช ว ยเหลื อ ซึง่ ���ันและกัน ไดยนิ เสียงหัวเราะ เสียงหยอกลอกัน ในขณะทำงาน ไดเห็นความภูมิใจของนักเรียน เมื่อผลงานสำเร็จ และไดเห็นรอยยิ้มของนักเรียน ทุกคนจากคำพูด “คุณครูคะ พวกเราภูมใิ จมากคะ ที่ โ รงเรี ย นของเรามี ข องใช จ ากขยะทองคำ ของเราคะ”

คุณครูคะ พวกเราภูมิ ใจมากคะ ที่โรงเรียนของเรามีของใช จากขยะทองคำของเราคะ

๓๕


มหาสารคาม เขต ๓

รวมเรียน รวมสอน เรื่อง ชยานนท มูลพิมพ โรงเรียน บานบอแก หมูที่ ๔ ต.เลิงแฝก อ.กุดรัง จ.มหาสารคาม

๓๖

รวมเรียนรวมสอน หมายถึง กิจกรรม การจัดการศึกษาเพื่อใหนักเรียนทุกคนมีความ สำนึกรักชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย เพิม่ ศักยภาพนักเรียนใหอา นออกเขียนได คิดเลขเปน นั ก เรี ย นที่ ม าเรี ย นร ว มกั น รู รั ก สามั ค คี มี ทักษะชีวติ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กลุมเปาหมายของกิจกรรม เพื่อพัฒนานักเรียน ชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๓ และชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๖ ในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ ใหมี ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น นักเรียนทุกคน อ า นออกเขี ย นได คิ ด เลขเป น คิ ด วิ เ คราะห คิ ด สั ง เคราะห ไ ด โรงเรี ย นที่ เ ข า ร ว มกิ จ กรรม ใชทรัพยากรรวมกันอยางคุม คา โรงเรียนบานบอแก เปนโรงเรียนขนาด เล็ก ตั้งอยูที่บานบอแก หมูที่ ๔ ตำบลเลิงแฝก อำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม สังกัดสำนักงาน เขตพื้ น ที่ ก ารศึ ก ษาประถมศึก ษามหาสารคาม เขต ๓ เปดสอนตั้งแตชั้นอนุบาลถึงชั้นประถม

ศึกษาปที่ ๖ รวม ๘ หองเรียน มีครู ๕ คน (รวม ผูบ ริหาร) นักเรียนจำนวน ๗๖ คน ดวยขอจำกัด ดังกลาว ครู ๑ คน ตองรับผิดชอบชัน้ เรียน ๒ หอง คือ ครูอโนทัย วิรยิ ะ ดูแลระดับชัน้ อนุบาล ๑ - ๒ ครูสมั ฤทธิ์ ปาเจือ ดูแลรับผิดชอบชัน้ ประถมศึกษา ปที่ ๑ - ๒ ครูบญุ คง นามโท รับผิดชอบชัน้ ประถม ศึกษาปที่ ๓ -๔ ครูชชู าติ ศรีรตั นโยธิน รับผิดชอบ ชั้นประถมศึกษาปที่ ๕ - ๖ สวนผูบริหาร คือ นายชยานนท มู ล พิ ม พ ช ว ยสอนเสริ ม การ ใชคอมพิวเตอร ใ นการเรี ย น สำหรั บ นั ก เรี ย น ชั้นประถมศึกษาปที่ ๔ - ๖ นอกจากนี้โรงเรียน ไดรับความเมตตาจากพระครูสันติมงคลธรรม เจ า อาวาสวั ด บ า นบ อ แก เข า มามี ส ว นร ว ม ในการสอนธรรมะทุ ก วั น พฤหั ส บดี แ ละวั น ศุ ก ร กิจกรรมประจำวันของโรงเรียนนอกจากการเรียน การสอนแล ว ยั ง มี กิ จ กรรมหลั ก เกี่ ย วกั บ การ สร า งวิ นั ย และปฏิ บั ติ ต ามหลั ก ธรรมคำสอน ได แ ก การทำความสะอาดบริ เ วณโรงเรี ย น กิจกรรมยิ้มไหวทักทายกัน กิจกรรมพี่สอนนอง


กิจกรรมเขาคิวสรางวินัย กิจกรรมครู ๕ นาที กิจกรรมนั่งสมาธิกอนเรียนภาคบาย กิจกรรม สวดมนต ไ หว พ ระวั น สุ ด สั ป ดาห ฯลฯ ซึ่ ง ก็ ดูเหมือนจะคลายคลึงกับโรงเรียนอื่นๆ แตดวย การปฏิบัติทตี่ อ เนือ่ ง การดูแลเอาใจใสของครูและ ดวยความเมตตาของหลวงพ อ พระครู ทำให นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปที่ ๔ - ๕ - ๖ สามารถดูแลชวยเหลือเพื่อนๆ และนองๆ ใหมี ระเบียบวินัยไดดี ในศูนยพัฒนาคุณภาพการศึกษาเลิงแฝก หนองแวง อำเภอกุดรัง มีโรงเรียนขนาดเล็กที่มี ครูไมครบชั้นอีกจำนวน ๒ โรงเรียน คือ โรงเรียน บานจอมทอง มีนายรุง หนูปทยา เปนผูบริหาร มี ค รู ๒ คน และโรงเรี ย นบ า นศรี อ รุ ณ มี นางยุพะเยาว ใจงาม เปนผูบริหาร มีครู ๔ คน ที่ตองดูแลนักเรียนชั้นอนุบาลถึงระดับชั้นประถม ศึกษาปที่ ๖ ทั้ง ๓ โรงเรียน คือ โรงเรียนบาน บ อ แก บ า นศรี อ รุ ณ บ า นจอมทอง จึ ง ได ห า แนวทางพั ฒ นานั ก เรี ย นร ว มกั น โดยใช รู ป แบบ

เครื อข ายเล็กๆ นำครูแ ละนักเรียนชั้นประถม ศึกษาปที่ ๕-๖ รวมเรียนรวมสอนในทุกวันอังคาร เริ่มจากภาคเรียนที่ ๑ ปการศึกษา ๒๕๕๒ ใน สามวิชาหลักคือ วิชาภาษาไทย วิทยาศาสตร คณิตศาสตร โดยมีขอตกลงรวมกันวา ตองมี กิจกรรมที่เนนเปนพิเศษ คือกิจกรรมดูแลความ สะอาดร า งกายและสถานที่ กิ จ กรรมยิ้ ม ไหว ทั ก ทาย กิ จ กรรมเข า คิ ว สร า งวิ นั ย กิ จ กรรม บริ ห ารจิ ต ฝ ก สมาธิ ก อ นเรี ย น ทั้ ง นี้ ด ว ยความ มุงหวังวาเมื่อนักเรียนมีสมาธิและวินัยในตนเอง แลว การทำกิจกรรมอืน่ ๆ ก็จะราบรืน่ และประสบ ผลสำเร็จ นักเรียนอยูรวมกับบุคคลอื่นไดอยาง เปนสุข การดำเนินกิจกรรมรวมเรียนรวมสอน แบบเครือขายดังกลาว กระทำอยางตอเนื่อง เริ่ม วั น อั ง คารแรกที่ โ รงเรี ย นบ า นบ อ แกเป น หลั ก นั ก เรี ย นชั้ น ประถมศึ ก ษาป ที่ ๕-๖ และครู โรงเรียนละ ๑ คน จากโรงเรียนบานจอมทอง โรงเรียนบานศรีอรุณ ตองเดินทางมาเรียนที่นี่ ๓๗


“แรกๆ ก็มีปญหาบางในการเดินทาง แต ค รู ทุกคนก็เ สี ย สละทุมเท ตอ ง เตรีย มตั วและเตรีย มสื่ อการสอน อยางดี นักเรียนมีความกระตือรือรน ตองเตรียมตัวใหพรอมในการเรียน กับเพื่อนใหม สถานที่ ใหม และมีวินัย ในตนเอง”

มารวมกิจกรรมหนาเสาธง เคารพธงชาติ สวดมนต ไหวพระ พบปะพอครูแมครู กิจกรรมยิ้มไหวทัก กิ จ กรรมพี่ ส อนน อ ง กิ จ กรรมฝ ก ทำสมาธิ ก อ นเรี ย นภาคบ า ย กิ จ กรรมพบกั น ก อ นกลั บ เป น ต น วั น อั ง คารถั ด ไปหมุ น เวี ย นไปเรี ย นที่ โรงเรียนบานจอมทอง และโรงเรียนบานศรีอรุณ ตามลำดับ แรกๆ ก็มีปญหาบางในการเดินทาง แตครูทุกคนก็เสียสละทุมเท ตองเตรียมตัวและ เตรี ย มสื่ อ การสอนอย า งดี นั ก เรี ย นมี ค วาม กระตือรือรน ตองเตรียมตัวใหพรอมในการเรียน กับเพื่อนใหม สถานที่ใหม และมีวินัยในตนเอง และที่ ส ำคั ญ ต อ งมี ส มาธิ ใ นการเรี ย น ผลที่ ไ ด นักเรียนที่รวมกิจกรรมเรียนอยางมีความสุข มี วิ นั ย ในตนเอง ผลสั ม ฤทธิ์ ท างการเรี ย นอยู ใ น ระดับนาพอใจ กิ จ กรรมร ว มเรี ย นร ว มสอนแบบ เครือขายของทั้งสามโรงเรียน ดำเนินมาจนถึง ภาคเรียนที่ ๒ ปการศึกษา ๒๕๕๓ สำนักงาน เขตพื้ น ที่ก ารศึก ษาประถมศึ กษามหาสารคาม เขต ๓ เห็นความสำคัญกับกิจกรรมดังกลาว จึง ไดสนับสนุนงบประมาณจำนวนหนึ่งใหโรงเรียน ขนาดเล็กในอำเภอกุดรัง จำนวน ๗ โรงเรียน ได แ ก โรงเรี ย นบ า นศรี อ รุ ณ บ า นจอมทอง บานไพศาล โรงเรียนบานหัวนาคำโนนสมบัติ บานโนนสะอาด บานหนองแคน เขารวมกิจกรรม ร ว มเรี ย นร ว มสอนโดยมี โ รงเรี ย นบ า นบ อ แก เปนโรงเรียนหลัก จัดกิจกรรมทุกวันอังคารและ วันพุธ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ ๓ และชั้น ๓๘

ประถมศึกษาปที่ ๖ เขารวมจำนวน ๘๗ คน ครูผูสอนจำนวน ๑๑ คน เนนการสอนในรายวิชา หลัก คือ ภาษาไทย ภาษาอังกฤษ วิทยาศาสตร คณิตศาสตร สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ทั้งนี้ไดรับความเมตตาจากหลวงพอพระครู สั น ติ มงคลธรรม เข ามามีสวนในการสอนศีลธรรม ตลอดโครงการมุงเนนการรวมกิจกรรมหนาเสาธง เพื่อสรางวินัย ความสามัคคี ความสำนึก รักใน สถาบั น ชาติ ศาสนา พระมหากษั ต ริ ย ก ารมี สมาธิในการเรียน ความมีวินัยในตนเอง วินัย ดานการตรงตอเวลา จากการประเมิ น ด ว ยแบบสอบถาม การสัมภาษณครูและนักเรียนที่รวมกิจกรรม เมื่อ สิ้ น สุ ด ในภาคเรี ย นที่ ๒ ป ก ารศึ ก ษา ๒๕๕๓ พบว า ผลการหล อ หลอม การสร า งวิ นั ย การฝกสมาธิใหกบั นักเรียนการจัดกิจกรรมตาง ๆ ทุกคนมีความพึงพอใจในระดับมาก สงผลใหในป การศึกษา ๒๕๕๔ กิจกรรมรวมเรียนรวมสอน ไดรับการสนับสนุนงบ���ระมาณจากสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๓ ใหดำเนินการตอเนื่อง ขยายโรงเรียนหลักจาก เดิม ๗ แหง เปน ๑๓ แหง นักเรียนในโรงเรียน ขนาดเล็กระดับชั้นประถมศึกษาปที่ ๓-๔ - ๕-๖ เขารวมกิจกรรมเพื่อพัฒนา ดวยความมุงหวังวา โรงเรียนขนาดเล็กมีมาตรฐานคุณภาพ นักเรียน เป น คนดี เป น คนเก ง อยู ร ว มกั บ บุ ค คลอื่ น ได อยางเปนสุข


มหาสารคาม เขต ๓

โครงการ

๑ เดือนสำคัญ ๑ วันพิเศษ การให เปรียบไดกับการทำบุญอยางหนึ่ง ในทางพุทธศาสนา ซึ่งหมายถึง “การประกอบ ความดี และทำในสิ่งที่เปนประโยชน โดยไมหวัง ผลตอบแทน และหมายใหผูไดรับพนจากทุกข” แบงออกเปน ๓ อยางไดแก ๑. อามิสทาน คือการใหวตั ถุ สิง่ ของ หรือ เงินเปนทาน ๒. ธรรมทาน คือการสอนใหธรรมะเปน ความรูเ ปนทาน ๓. อภัยทาน คือการใหอภัยในสิง่ ทีค่ นอืน่ ทำไมดกี บั เรา ไมจองเวร หรือพยาบาทกัน การใหทานที่ถือวาเปนความดี และไดบุญ มากนัน้ จะประกอบดวยปจจัย ๓ ประการอันไดแก

๑. วัตถุบริสุทธิ์ คือเปนของที่ไดมาโดย สุจริต ไมไดไปยักยอกมาหรือไดมาดวยอุบายกลโกง ๒. เจตนาบริสุทธิ์ คือมีจิตยินดี ไมรูสึก เสียดายสิง่ ทีใ่ ห ตัง้ แตกอ นให ขณะให และหลังให ๓. บุคคลบริสทุ ธิ์ คือใหกบั ผูร บั ทีม่ ศี ลี ธรรม ตัวผูใ หเองก็ตอ งมีศลี ทีบ่ ริสทุ ธิ์ ในปจจุบนั ถาหากพูดถึงการทําบุญ เรามัก นึกถึงการไปไหวพระ ไปวัด การบริจาค แตความจริง แลวไมจําเปนตองทําบุญที่วัดก็ได พระพุทธเจา ตรัสสอนไววา การทําบุญใหไดผลบุญนัน้ มี ๑๐ วิธี เรียกวา บุญกิรยิ าวัตถุ ๑๐ ซึง่ ไดแก ๑. ทานมัย บุญสำเร็จดวยการบริจาคทาน ๒. สีลมัย บุญสำเร็จดวยการรักษาศีล

เรื่อง สมุทร สมปอง สพป.มหาสารคาม เขต ๓ ต.หาขวาง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม

๓๙


๓. ภาวนามัย บุญสำเร็จดวยการเจริญ ภาวนา ๔. อปจายนมัย บุญสำเร็จดวยการประพฤติ ถอมตนแกผูใหญ คือ ไมทำตัวเปนคนพาล การ ทำตัวหยิง่ ยโส แตเปนคนสุภาพออนโยน ๕. เวยยาวั จ จมั ย บุ ญ สำเร็ จ ด ว ยการ ขวนขวายในกิจกรรมทีช่ อบ เชน รับใชบดิ ามารดา ผูม พี ระคุณ ครูอาจารย รวมตลอดถึงคนทีเ่ ราไมรจู กั แตตองการความชวยเหลือจากเราในบางโอกาส โดยทีก่ จิ การตางๆ ทีเ่ ราชวยนี้ ชอบดวยกฎหมาย ชอบดวยประเพณี และชอบดวยธรรม ๖. ปตติทานมัย บุญสำเร็จดวยการใหสว น บุญ เฉลีย่ สวนความดีใหกบั ผูอ นื่ ๗. ปตตานุโมทนามัย บุญสำเร็จดวยการ อนุโมทนาสวนบุญ ยินดีในความดีของผูอ นื่ ๔๐

๘. ธั ม มั ส สวนมั ย บุ ญ สำเร็ จ ด ว ยการ ฟ ง ธรรม คื อ รั บ ฟ ง ความรู ที่ เ ป น ประโยชน เพื่อชำระจิตใจใหบริสุทธิ์ และตั้งอยูในความเห็น ทีด่ งี าม ๙. ธั ม มเทสนามั ย บุ ญ สำเร็ จ ด ว ยการ แสดงธรรม คื อ การถ า ยทอดความรู ที่ เ ป น ประโยชนแกผอู นื่ ๑๐. ทิฏุชกุ มั ม บุญสำเร็จดวยการทำความ เห็นใหตรง คือ การใชปญ ญาไตรตรองวาอะไรผิด อะไรถูก ทัง้ นีแ้ ลว ไมวา ทานจะทําอะไรก็ตาม ๑ ใน ๑๐ อย า งนี้ ล ว นทำแล ว ได บุ ญ ทั้ ง สิ้ น ดั ง เช น ตัวอยางการทำบุญนี้ “โครงการ ๑ เดือนสำคัญ ๑ วั น พิ เ ศษ สำนั ก งานเขตพื้ น ที่ ก ารศึ ก ษา ประถมศึ ก ษามหาสารคาม เขต ๓” ผู เ ขี ย น อยากกลาวถึงโครงการนี้วาเปนอีกโครงการหนึ่ง ที่ เ รี ย กว า เป น จิ ต สำนึ ก หนึ่ ง ของการทำบุ ญ ใหทานโดยแท เพราะจัดตั้งขึ้นดวยแรงบันดาลใจ ในการที่อยากจะชวยเหลือนักเรียนในสังกัดที่มี ความประพฤติดี แตขาดแคลนทุนทรัพย โดย การระดมทรัพยากรทุนดวยการเปดโอกาสใหผูมี จิ ต ศรั ท ธาร ว มแบ ง ป น น้ ำ ใจด ว ยการทำบุ ญ โดยการมอบทุ น การศึ ก ษาให กั บ เด็ ก ยากจน ในสังกัด ซึ่งเงินบริจาคเหลานี้ จะชวยแบงเบา ภาระทางเศรษฐกิ จ ของครอบครั ว ให กั บ เด็กยากจน ใหมีความเปนอยูที่ดีขึ้นในระดับหนึ่ง ชวยเพิ่มโอกาสทางการศึกษาใหกับนักเรียนใหได มากที่ สุ ด และยั ง ช ว ยลดอั ต ราเสี่ ย งต อ การ


“ขอขอบคุณในความเมตตา เปนอยางสูงคะ หนูจะใชเงินที่ ไดรับ อยางประหยัดและเปนประโยชน มากที่สุด”

ออกกลางคันของนักเรียนไดอีกดวย “หนูนำเงินทุนการศึกษาที่ไดไปซื้ออาหาร ของใชส ว นตัว และเหลื อ แบ ง ไว ห ยอดกระปุ ก ออมสินคะ” นั่นเปนอีกเสียงหนึ่งของเด็กหญิงตัวนอย ทีช่ อื่ “นองพิม” หรือทีผ่ เู ขียนเรียกขานแบบเต็มๆ วาเด็กหญิงพิมพจี พานิชเจริญ ซึ่งเปนผูหนึ่งที่ได รับทุนการศึกษาจากโครงการดังกลาว ปจจุบัน กำลั ง ศึ ก ษาในระดั บ ชั้ น ประถมศึ ก ษาป ที่ ๖ โรงเรียนบานขามเปย อ.เชียงยืน จ.มหาสารคาม จากการสั ม ภาษณ ในการติ ด ตามตรวจเยี่ ย ม รวมกับคณะเจาหนาที่ เสียงใสๆ นัน้ ยังบอกอีกวา “ขอขอบคุ ณ ในความเมตตาเป น อย า งสู ง ค ะ หนู จ ะใช เ งิ น ที่ ไ ด รั บ อย า งประหยั ด และ เปนประโยชนมากที่สุด” ผูเขียนไดฟงความรูสึก ของน อ งพิ ม เด็ ก หญิ ง ตั ว น อ ยๆ คนนี้ แ ล ว เกิ ด ความซาบซึ้งและประทับใจเปนอยางยิ่ง เพราะ ผูเขียนเอง รวมทั้งผูมีจิตศรัทธาอีกหลายๆ ทาน อยางเชน คุณสุดคนึง ศิริงาม นักวิชาการศึกษา ชำนาญการ สพป.มค.เขต ๓ ที่เปนทั้งเจาของ โครงการและผูบริจาคทุน ตางก็เคยรวมทำบุญ การศึกษากับเด็กยากจนเหลานั้นมาแลวเชนกัน ผูเขียนเคยสอบถามและประเมินความพึงพอใจ ในโครงการนี้ ทำใหไดรับคำตอบจากผูบริจาค เหล า นั้ น ที่ พู ด เป น เสี ย งเดี ย วกั น “มี ค วามรู สึ ก ปลาบปลื้มใจ และอิ่มบุญจริงๆ” ทำใหคิดวา เพียงเงินบริจาคอันนอยนิดนั้น ทำไมถึงไดชวยให เด็กหญิงคนนี้รูสึกตื่นเตน ดีใจ และมีความสุข

อยางนี้หนอ หนาตาอันมอมแมมที่เจือปนดวย รอยยิ้ม ดูมีชีวิตชีวาขึ้นมาฉับพลัน เมื่อเขาไดรับ ทุ น การศึ ก ษาจากผู มี จิ ต ศรั ท ธาที่ ร ว มบริ จ าค ทำให คิ ด ได ว า ทุ น การศึ ก ษาเหล า นี้ สามารถ ช ว ยให ชี วิ ต ความเป น อยู ข องผู ย ากไร ใ ห ดี ขึ้ น ยามขาดแคลนไดเปนอยางดีนั่นเอง ดั ง นั้ น ทุ น การศึ ก ษาที่ ผู มี จิ ต ศรั ท ธาทั้ ง หลายได ร ว มบริ จ าคให กั บ นั ก เรี ย นในสั ง กั ด สำนั ก งานเขตพื้ น ที่ ก ารศึ ก ษาประถมศึ ก ษา มหาสารคาม เขต ๓ ไปแลวก็ดี หรือน้ำใจแหง จิ ต ศรั ท ธาที่ ก ำลั ง จะเกิ ด ขึ้ น ในอนาคตก็ ดี อานิ ส งส แ ห ง บุ ญ ที่ ไ ด ท ำนั้ น ขอให ท า นได รั บ ผลบุ ญ แห ง ความดี นั้ น ด ว ยเถิ ด ผู เ ขี ย นขอ อนุโมทนา และขออานุภาพคุณพระศรีรัตนตรัย จงดลบันดาลใหทานผูมีจิตศรัทธาทุกทาน เจริญ ด ว ยอายุ วรรณะ สุ ข พละ และให มี ค วาม สุขสวัสดิ์ เจริญเทอญ… ...สาธุ

๔๑


มหาสารคาม เขต ๒

วิถีเรียบงาย

บนความวุนวายในสังคม เรื่อง ปยพงษ นอยหลุบเลา โรงเรียน บานดอนดูวังบอน หมู ๗ ต.หัวดง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม

๔๒

ท า มกลางความวุ น วายทางสั ง คม การเมืองไทยที่กำลังวิกฤต การแบงฝกแบงฝาย แบงสีแบงขาง และเศรษฐกิจไทยที่ย่ำแย แต ทุกชีวิตในสังคมไทยยังตองดำเนินตอไป บางคน หาทางออกได บางคนก็พบกับทางตัน ถึงแม สภาพบ า นเมื อ งและเศรษฐกิ จ จะเป น อย า งไร หุนจะตก ราคาทองและน้ำมันที่สูงลิ่ว แตวิถีชีวิต ของนั ก เรี ย นครู โ รงเรี ย นบ า นดอนดู วั ง บอน ตำบลหัวดง อำเภอนาดูน จังหวัดมหาสารคาม ก็ยังคงดำเนินตามแนวทางวิถีไทยวิถีพุท���อยาง เปนปกติ เริ่ ม ตั้ ง แต เ ช า ตรู นั ก เรี ย นและครู ร วม กิ จ กรรมยิ้ ม ไหว ทั ก ทายหน า โรงเรี ย น ทำ ความสะอาดบริเวณโดยรอบ และเขตรับผิดชอบ ของตนเองในโรงเรียน ทำใหเด็กนักเรียนเกิด คุ ณ ธรรมในด า นรั ก ความสะอาดจนเป น นิ สั ย สวนนักเรียนผูที่มีหนาที่ใหอาหารสัตว ไมวาจะ เปนกบ ปลา ไก และหมูปา ก็จะทำหนาที่เวร รั บ ผิ ด ชอบของแต ล ะคน โดยมี คุ ณ ครู เ วร

คอยแนะนำอยู ไ ม ไ กล ซึ่ ง นั ก เรี ย นจะได รั บ คุ ณ ธรรมในเรื่ อ งของความเมตตากรุ ณ า โดยไมรูตัว รูจักความรักและการให ตลอดจน เปนการปลูกฝงการรักในการงานอาชีพที่สราง รายได จากนั้นก็ถึงเวลาทำกิจกรรมหนาเสาธง นั ก เรี ย นและคุ ณ ครู ทุ ก คนพร อ มเพรี ย งกั น ที่ บริเวณหนาเสาธง รวมกันทำกิจกรรมที่ดำรงไว ซึ่ ง สถาบั น หลั ก ของประเทศไทย คื อ ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย ซึ่งเปนกิจกรรม พื้นฐานที่ยิ่งใหญและสำคัญ เพื่อเปนการปลูกฝง ความรักชาติ กอใหเกิดความภาคภูมิใจในความ เปนไทย สรางความมีระเบียบวินัย รูรักสามัคคี อีกทั้งยังสงเสริมการเปนพุทธศาสนิกชนที่ดี และ เปนการแสดงออกถึงความจงรักภักดีตอสถาบัน พระมหากษัตริย ซึ่งเปนคุณธรรมที่เยาวชนไทย ทุกคนพึงมี ในการทำกิจกรรมจะเริ่มดวยการ ร อ งเพลงชาติ สวดมนต ไ หว พ ระ สงบนิ่ ง แผ เ มตตา กล า วคำปฏิ ญ าณตน ท อ งศี ล ห า เสนอคำศัพทภาษาไทย - ภาษาอังกฤษวันละคำ


ทำดีเปนตัวอยางของลูก ทำถูกเปนตัวอยางของหลาน แตทุกวันนี้ผู ใหญจำนวนไมนอย ในสังคม กำลังทำตัวอยางที่ ไมดี ไมถูกตอง ใหเด็กดูใหเด็กเห็น

และรายงานผลการทำงานรับผิดชอบเวรตางๆ ตอจากนั้นคุณครูเวรก็จะทำหนาที่แจงขาวสาร และอบรมในดานคุณธรรมจริยธรรมกอนแยกยาย เขาชั้นเรียน ในการจัดกิจกรรมการเรียนรูตางๆ โรงเรียนบานดอนดูวังบอนแหงนี้ ไดดำเนินการ จัดกิจกรรมการเรียนรูตามหลักสูตรสถานศึกษา ซึ่งไมใชเพียงใหเฉพาะในดานวิชาความรูเพียง อย า งเดี ย ว แต ยั ง สอดแทรกในด า นคุ ณ ธรรม จริ ย ธรรมอั น ดี ง ามตามแนวทางวิ ถี พุ ท ธ และ แนวทางปรั ช ญาเศรษฐกิ จ พอเพี ย งขององค พระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว น อ ก จ า ก จั ด กิ จ ก ร ร ม ก า ร เ รี ย น รู ในหองเรียนแลวเด็กนักเรียนโรงเรียนบานดอนดู วังบอน ยังไดรับประสบการณตรงจากกิจกรรม การเรียนรูนอกหองเรียนอีกหลายกิจกรรม เชน กิจกรรมการทำนาป กิจกรรมการปลูกสวนปา กิ จ กรรมปลู ก พื ช ผั ก สวนครั ว ปลอดสารพิ ษ กิจกรรมการถักกลองขาวจากตนกก กิจกรรม สวนสมุ น ไพรสู ชุ ม ชน กิ จ กรรมการเลี้ ย งไก พื้ น เมื อ ง ปลาดุ ก กบ และหมู ป า กิ จ กรรม เถ า แก น อ ย ซึ่ ง เป น กิ จ กรรมการหารายได ระหวางเรียนที่เด็กๆ จะแบงกลุมกันรวมลงทุน ทำขนมอาหารและเครื่องดื่มมาจำหนายกันเอง ในโรงเรียน กิจกรรมวันสำคัญทางพุทธศาสนา ซึ่งโรงเรียนรวมกับวัดและชุมชนเปนประจำ เพื่อ ศึ ก ษาเรี ย นรู ใ นด า นคุ ณ ธรรมจริ ย ธรรม

ความเปนอยู และวิถีชีวิตของคนในทองถิ่นตนเอง ตามแนวนโยบายของกระทรวงศึ ก ษาธิ ก าร เพราะเด็ ก เป น อนาคตของชาติ เ ปรี ย บเสมื อ น ผาขาวที่สามารถจะเปอนสีตางๆ ไดทุกสี แตสีที่ จะมาแตงแตมผาขาวผืนนี้ ตองมีคุณครูผูคอย ชี้แ นะและคัด สรรสีที่จะมาเติม ชีวิตเด็กเหลานี้ ใหมีสีสันตามที่สังคมตองการ คือ เด็กเกง เด็กดี และมีความสุข ทั้งนี้ครูตองเปนแบบอยางที่ดีดวย ดังเชนคำกลาวที่วา “ทำดีเปนตัวอยางของลูก ทำถูกเปนตัวอยางของหลาน” แตทุกวันนี้ผูใหญ จำนวนไมนอยในสังคม กำลังทำตัวอยางที่ไมดี ไมถูกตอง ใหเด็กดูใหเด็กเห็น โดยผานทางสื่อ ที่เด็กบริโภคทุกวัน ที่สำคัญคือสื่อโทรทัศนที่เด็ก เขาถึงงาย จึงงายที่เด็กจะทำตามสื่อ โดยเฉพาะ ผู ใ หญ ใ นด า นวงการบั น เทิ ง และด า นวงการ การเมื อ งในป จ จุ บั น นี้ มี อิ ท ธิ พ ลต อ เด็ ก มาก ทั้งเรื่องเพศ ความรุนแรง ความแตกแยกของ สังคม ความสามัคคีของคนในชาติที่กำลังขาด หายไป ดังนั้นโรงเรียนวิถีพุทธซึ่งดำเนินตามแนว ทฤษฎี เ ศรษฐกิ จ พอเพี ย งของพระบาทสมเด็ จ พระเจาอยูหัว จึงเปนการปลูกฝงใหเยาวชนรูจัก วิธีดำรงชีวิตอยางพออยูพอกิน ทำใหสังคมและ ชุมชนมีความอยูดีกินดี และนำไปสูความมั่งมี ศรีสุขของประเทศชาติตอ ไป ๔๓


มหาสารคาม เขต ๑

ฝกปฏิบัติวันละนิด

พัฒนาจิตใหแจมใส

เรื่อง ศรินทิพย บุตรดีขันธ โรงเรียน กุดรังประชาสรรค ๑๑๖ ม.๗ ต.กุดรัง อ.กุดรัง จ.มหาสารคาม

๔๔

สภาพสังคมในยุคปจจุบนั ไดมอี ทิ ธิพลตอ พฤติกรรมของเด็กและเยาวชนที่เบี่ยงเบนไปสู พฤติกรรมเสี่ยงในทุกๆ ดาน ความฟุงเฟอของ สังคมเมือง ความแตกแยกของครอบครัว คุณคา ของวัฒนธรรมที่ดีงามถูกละเลย เด็กและเยาวชน หลงมัวเมาในวัฒนธรรมตางประเทศ ขาดความรัก ความสามั ค คี ใ นหมู ค ณะ ทำงานร ว มกั บ ผู อื่ น ไมได จึงจำเปนอยางยิ่งที่จะตองมุงเนนใหเด็ก และเยาวชนได ต ระหนัก ถึ ง คุ ณ ธรรมจริ ย ธรรม อันดีงามมาปรับใชใหเปนสวนหนึง่ ในชีวติ ประจำวัน นับจากอดีตจนถึงปจจุบันระบบการศึกษา ยังไมสามารถสอนใหเด็กและเยาวชนไดซึมซับ คุณธรรมจริยธรรมอันดีงามเขาไปสูการปฏิบัติใน ชี วิ ต ประจำวั น ได เห็ น ได จ ากป ญ หาเด็ ก และ เยาวชน ไมวาจะเปนคานิยมการเสพสื่อลามก

นำไปสู ก ารมี เ พศสั ม พั น ธ ก อ นวั ย อั น ควร การ ตั้ ง ครรภ ไ ม พึ ง ประสงค น ำไปสู ก ารทำแท ง การติดเกมหรือการพนันฟุตบอล ความฟุงเฟอ ในวัตถุนิยมและมุงเนนการแกงแยงแขงขันเพื่อ ประโยชนสวนตัว สิ่งเหลานี้อาจเปนผลสะทอน ถึ ง การสอนคุ ณ ธรรม จริ ย ธรรมในโรงเรี ย น ซึ่งนักเรียนสวนใหญตางพากันทองจำไดขึ้นใจ แตกลับนำไปปฏิบัติใชในชีวิตประจำวันไมเปน โรงเรียนกุดรังประชาสรรคตระหนักถึง ป ญ หาที่ ก ล า วมาข า งต น จึ ง ได ด ำเนิ น การ จั ด กิ จ กรรมการเรี ย นการสอนตามแนวทาง โรงเรียนวิถีพุทธ ซึ่งจะเปนอีกความหวังที่ยิ่งใหญ ของผูปกครองและชุมชนในอันที่จะสานฝนใหเด็ก และเยาวชนเติบโตอยางมีคุณธรรม มีความรูเทา ทั น โลกที่ เ ปลี่ ย นแปลง เป น พลั ง ยิ่ ง ใหญ ที่ ช ว ย สรางให สังคมดีส งบและสั นติ จากวิสัยทัศนที่ กว า งไกลของท า นผู อ ำนวยการนายเทพโกศล มูลไธสง ทานไดจัดกิจกรรมที่เนนการฝกฝน ให นักเรียนเปนคนดีของสังคมดวยการปฏิบัติตาม หลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา ซึ่งจะชวย ยกระดั บ จิ ต ใจและเพิ่ ม พู น สติ ป ญ ญาให แ ก นักเรียนใหเปนผูที่มีคุณธรรมจริยธรรม ปลูกจิต สำนึก คานิยมและคุณคาของความเปนไทย และ ให เ ป น แบบอย า งแก โ รงเรี ย นอื่ น ด ว ยการจั ด กิจกรรมที่หลากหลายใหนักเรียนไดฝกปฏิบัติจริง โดยให ค รู แ ละนั ก เรี ย นร ว มกั น ปฏิ บั ติ กิ จ กรรม จนกลายเป น ส ว นหนึ่ ง ของชี วิ ต ประจำวั น จั ด อาคารสถานที่สภาพแวดลอม หองเรียน และ แหล ง เรี ย นรู ที่ ส ง เสริ ม ลั ก ษณะการพั ฒ นา ศี ล


สมาธิ ปญญา มีลานพระพุทธรูปเดนเหมาะสม ที่จะชวนใหระลึกถึงพระรัตนตรัยอยูเสมอ มีหอง ให ศึ ก ษาพุ ท ธธรรม บริ ห ารจิ ต เจริ ญ ภาวนา จัดบริเวณโรงเรียนใหเปนธรรมชาติ มีความรมรื่��� มีปายนิเทศ ปายคุณธรรม เนนที่ตัวผูเรียนเปน ศูนยกลางของการพัฒนาใหรอบดานทั้งทางกาย ทางสั ง คม ทางจิ ต ใจ และทางป ญ ญา คื อ โรงเรียนไมเพียงแตสอนหนังสือแตอบรมศีลธรรม ใหแกผูเรียนอยางจริงจัง ไมตองรอใหผูเรียนไป วั ด แล ว ค อ ยอบรมศี ล ธรรม โรงเรี ย นต อ ง พยายามยกวัดมาไวที่โรงเรียน ทานผูอำนวยการ ไดวางกรอบในการจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาผูเรียน ไมวาจะเปนการนั่งสมาธิในชวงพักกลางวัน เปน เวลา ๑๐ นาที ท า นได ส อนว า “ถ า นั่ ง สมาธิ ดี จะให กลั บ บ า นเร็ ว ช ว งแรกที่ นั่ ง เด็ ก จะเมื่ อ ยมาก หยุกหยิกตลอด แตพอนั่งไปเรื่อยๆ ทานบอกให นึกถึงสิ่งที่ชอบ จากที่อยูกับที่ไมได ก็เริ่มนิ่งและ รูสึกวาเด็กมีความสุข แลวก็นั่งตอไปเรื่อยๆ จน ลืมทวงสัญญากลับบานไปเลย และก็จะใหปฏิบัติ อย า งนี้ ไ ปทุ ก วั น จนกลายเป น ความเคยชิ น ” การฝก สมาธิ จะช วยทำให ผู เรีย นสงบนิ่ง และ เปนการปลูกฝงใหเปนนักฟงที่ดี รูจักคิดวิเคราะห ที่สำคัญสามารถสอดแทรกคุณธรรมจริยธรรม ทุกเรื่องใหกับผูเรียนได โดยทานผูอำนวยการจะ ให ค รู เ วรประจำวั น ผลั ด กั น มาเล า เรื่ อ งราวที่ สอดแทรกเนื้ อ หาเรื่ อ งคุ ณ ธรรมจริ ย ธรรมใน ระหวางที่นั่งสมาธิดวย และจากการนำคณะครู และนั ก เรี ย นไปเข า ค า ยคุ ณ ธรรมที่ วั ด ศรี อ รุ ณ ทานผูอำนวยการและคณะครูไดสนทนาธรรมกับ ทานเจาอาวาสวัด ทำใหไดขอคิดหลายประการ นำมาปรั บ ใช ใ นกิ จ กรรมการเรี ย นการสอนใน โรงเรียนที่วา สมาธิไมไดเกิดเฉพาะเมื่อนั่งสมาธิ แต ส ามารถเกิ ด ขึ้ น ได ทุ ก เมื่ อ เพี ย งแค เ รามี ใจจดจอที่จะทำงานหรือทำกิจกรรมใดๆ ที่อยู

สมาธิ ไม ไดเกิดเฉพาะเมื่อนั่งสมาธิ แตสามารถเกิด ขึ้นไดทุกเมื่อ เพียงแคเรามี ใจจดจอที่จะทำงาน หรือทำกิจกรรมใดๆ ที่อยูตรงหนาเราใหดีที่สุด

ตรงหน า เราให ดี ที่ สุ ด ดั ง นั้ น จึ ง นำมาใช ใ น การสอนของครู ใ นเรื่ อ งของการทำสมาธิ ใ น หองเรียน โดยใหปฏิบัติในรูปแบบเดียวกันที่วา พอคุณครูมายืนหนาหอง ใหนักเรียนจองมองที่ ตัวคุณครู สงใจไปรวมไวที่ตัวคุณครูอยางเดียว เอากันเพียงแคนี้ ปฏิบัติตอเนื่องกันในทุกคาบใน ทุกวันๆ เราจะไดสมาธิกับการเรียนในหองเรียน ทานผูอำนวยการจะคอยเนนครู ใหสอนนักเรียน แบบนี้ทุกครั้งเพื่อใหนักเรียนใสใจ ตื่นตัวและ เบิ ก บานที่ จ ะเรี ย นรู นอกจากนี้ โ รงเรี ย นยั ง มี ครู พ ระมาสอนศี ล ธรรมในทุ ก วั น ศุ ก ร สอน ทุ ก ระดั บ ชั้ น และในคาบสุ ด ท า ย นั ก เรี ย นจะ ร ว มกั น สวดมนต ไ หว พ ระระลึ ก ถึ ง บุ ญ คุ ณ ของ ครูบาอาจารยพอแม และใหครูพระอบรมสั่งสอน ใ น ช ว ง ที่ สั ง ค ม ไ ท ย ก ำ ลั ง อ อ น แ อ การจั ด การเรี ย นการสอนตามแนวทางวิ ถี พุ ท ธ จึงกลายเปนความหวังที่จะชวยเยียวยาแกปญหา วิกฤตทางศีลธรรมในกลุมเด็กและเยาวชนใหเปน บุ ค คลแห ง การเรี ย นรู มี คุ ณ ธรรม จริ ย ธรรม ซึ่งสังคมกำลังรอความหวังที่จะเห็นสังคมไทย เป น สั ง คมแห ง การเห็ น คุ ณ ค า ของวิ ถี ชี วิ ต ที่ ส งบ เรี ย บง า ย ดั ง มี ค ำกล า วที่ ว า “ความดี ไมมีขาย อยากไดตองปฏิบัติเอง” จงใหโอกาส เด็กและเยาวชนใหอยูใกลคนดี ใกลผูรู อยูใน สิ่งแวดลอมที่ดี เพื่อใหเด็กและเยาวชนไทยเติบโต เปนคนดีมีคุณภาพของประเทศชาติสืบไป ๔๕


มหาสารคาม เขต ๓

ครูพระ

สอนศีลธรรม

เรื่อง พระอาจารยอัครเดช ฉันทฺธมฺโม วัดชัยประสิทธิ์ ต.แพง อ.โกสุมพิสัย จ.มหาสารคาม

๔๖

“ครูพระสอนศีลธรรม” ถือวาเปนชื่อใหม ที่สังคมไทยเริ่มเปนที่รูจัก และหันมาใหความ สำคัญวา ครูพระสอนศีลธรรม คือพระแบบไหน และทำหน า ที่ อ ะไรในสั ง คมบ า นเรา เดิ ม ที สั ง คมไทยเป น สั ง คมที่ มี พ ระพุ ท ธศาสนาเจริ ญ รุงเรืองควบคูมากันมายาวนาน พระสงฆและ วั ด วาอารามในครั้ ง อดี ต นั้ น เคยเป น ดั่ ง ศู น ย รวมใจและเปนสวนหนึ่งของการดำรงชีวิตของ ประชาชนทั่วไป ดวยเหตุวาการเรียนการศึกษา ในครั้ ง อดี ต นั้ น เริ่ ม ตั้ ง แต ก ารเขี ย นการอ า น ภาษาไทย การเรียนธรรมะและการเรียนการสอน ในศาสตรสาขาวิชาตางๆ นั้น โดยสวนมากลวน แลวแตมีจุดกำเนิดมาจากวัด ใครมีลูกมีหลาน

เติ บ โตพอสมสมั ย ที่ ต อ งศึ ก ษาเล า เรี ย นก็ ต อ ง สงเขามาในวัดเพื่อเรียนหนังสือ โดยการเรียน การสอนในยุ ค นั้ น มี พ ระสงฆ เ ป น ผู ป ระสิ ท ธิ์ ประสาทวิชาความรูตางๆ ให ตั้ ง แต ค รั้ ง บรรพบุ รุ ษ ที่ ไ ด ก อ ร า งสร า ง ประเทศสยามแห ง นี้ ม า ตราบจนถึ ง ยุ ค สมั ย ป จ จุ บั น นี้ พระพุ ท ธศาสนาก็ ยั ง มั่ น คงถาวร อยูอ ยางเห็นไดชดั ถาเรายอนดูบทบาทพระสงฆไทย ในอดีตแลวจะเห็นไดวา ในชวงกอนหนึง่ รอยกวาป ถึ ง สองร อ ยป ใ ห ห ลั ง นั้ น พระสงฆ เ ป น ผู ที่ มี บทบาทในการสอนหนังสือเปนอยางมาก แลว อยูมาวันหนึ่งบทบาทในการสอนหนังสือใหกับ ประชาชนของพระสงฆ ก็ไดเริ่มเลือนรางหายไป


จากสังคมไทย จนมาในยุคหลังในชวงสิบปให หลังนี้เอง ก็มีประกายในการที่จะใหพระสงฆได กลับมาเปนผูมีบทบาทใหการเรียนการสอนของ สั ง คมไทยอี ก ครั้ ง “เหมื อ นเมื่ อ ครั้ ง พุ ท ธกาล พระพุ ท ธศาสนาเคยเจริ ญ รุ ง เรื อ งถึ ง ที่ สุ ด ณ ดิ น แดนชมพู ท วี ป หรื อ ที่ เ รี ย กว า ประเทศ อินเดีย พระสงฆก็เปนที่เคารพกราบไหวและเปน ผูมีบทบาทสำคัญในการดำรงชีวิตของประชาชน ณ สถานทีแ่ หงนัน้ ไดมมี หาวิทยาลัยพระพุทธศาสนา ที่ใหญที่สุด อันไดนามวา มหาวิทยาลัยนาลันทา ซึ่งก็เคยเจริญรุงเรืองมากที่สุดในยุคนั้น ตอมา ก็ ไ ด ถู ก ทำลายเหลื อ แต เ พี ย งซากปรั ก หั ก พั ง ไว ใหชม สวนพระสงฆก็ถูกเขนฆาทำลายไมเหลือ เชนกัน” สวนสังคมไทย การที่พระสงฆในครั้งอดีต เคยเปนผูที่มีบทบาทสำคัญดานการศึกษา และ ไดหา งหายไปเชนกัน เพราะฉะนัน้ ในยุคปจจุบนั นี้ จึงถือเปนโอกาสอันสำคัญที่พระสงฆไทยไมควร เมิ น เฉยต อ การตอบรั บ กั บ นโยบายของฝ า ย บานเมือง ที่มองเห็นความสำคัญตรงนี้ เมื่อฝาย บ า นเมื อ งได ม องเห็ น ความสำคั ญ ตรงนี้ ว า พระสงฆ ค วรจะมี บ ทบาทในการอบรมสั่ ง สอน ประชาชนในสั ง คมเหมื อ นอย า งในอดี ต นอกเหนือจากการที่ตองอยูวัดรอใหประชาชน เขาไปฟงธรรมะอยางเดียวแลว พระสงฆก็ไมควร นิ่งนอนใจ ตอ งทำหน า ที่ ใ นการเข า ไปสอนใน โรงเรี ย น ในการเข า ไปสอนในโรงเรี ย นนั้ น เราเรี ย กว า เป น การทำงานด า นการเผยแผ พระพุทธศาสนาแบบเชิงรุก เมือ่ มีการเปลีย่ นแปลงแบบนีเ้ กิดขึน้ พระสงฆ ก็ตองเปนฝายคิดวาจะตองเริ่มตนที่ตรงจุดไหน กอน พระสงฆตองเปนผูที่มีความรูความสามารถ ทั้งในดานวิชาธรรมะและวิชาทางโลก ที่สำคัญ ความรูดานพระพุทธศาสนา พระสงฆตองเปนผูที่

ครูพระสอนศีลธรรมนั้น ตองเปนผูที่มีอาวุธ คือวิชาความรูที่เต็มเปยมไปดวยธรรมะ และความเมตตา นำพาลูกศิษย ไปใหถึงฝง แหงความสำเร็จโดยออมกอดของพระธรรม

เข า ใจเข า ถึ ง และมี ค วามกระจ า งชั ด มากกว า ประชาชนทั่ ว ไป อี ก ทั้ ง ต อ งเป น ผู มี ค วาม เฉลียวฉลาดในการสอน รูเทาทันตอเหตุการณ สถานการณ บ า นเมื อ ง รู จั ก ปรั บ ประยุ ก ต ใ น การเรี ย นการสอนให เ ข า กั บ ยุ ค สมั ย “ครู เปรี ย บเสมื อ นเรื อ จ า ง ที่ ส ง ผู โ ดยสารถึ ง ฝ ง แลวก็ถูกถีบหัวเรือสง” เปนนิยามที่เราเคยไดยิน ติดหูมานาน แตครูในยุคปจจุบันนี้จะตองไมใช แค เ รื อ จ า งที่ ส ง ลู ก ศิ ษ ย ถึ ง ฝ ง แล ว ก็ ห มด ความหมาย ครู ต อ งเป น ดั่ ง แม ทั พ ที่ ถื อ อาวุ ธ คือวิชาความรูและศีลธรรมนำอยูดานหนา เพื่อที่ จะนำพาลู ก ศิ ษ ย บุ ก ทำลายข า ศึ ก ผู มี น ามว า อวิชชา คือความไมรูและความชั่วรายทั้งหลาย ไปสูเปาหมายคือความสำเร็จ แลวเปนแมทัพที่อยู ในใจของลูกศิษยตลอดไป สวนพระสงฆ หรือ ครู พ ระสอนศี ล ธรรมนั้ น ต อ งเป น ผู ที่ มี อ าวุ ธ คือวิชาความรูที่เต็มเปยมไปดวยธรรมะและความ เมตตา นำพาลูกศิษยไปใหถึงฝงแหงความสำเร็จ โดยออมกอดของพระธรรม “เปนคนดีมีความรู คู คุ ณ ธรรมนำประโยชน สู สั ง คม” และครู พ ระ สอนศี ล ธรรมต อ งอยู ใ นใจของลู ก ศิ ษ ย ภ ายใต เงื่อนไขของคำวาศรัทธา และเคารพกราบไหว ดวยใจ การที่ ไ ด ชื่ อ ว า เป น ครู พ ระสอนศี ล ธรรม หรือพระสงฆผทู ำหนาทีเ่ ผยแผพระพุทธศาสนานัน้ ๔๗


เปนสิ่งที่นาภาคภูมิใจอยางสูงสุด เมื่อมีโอกาสได บวชเปนพระสงฆ และศึกษาเลาเรียนธรรมะของ องค ส มเด็ จ พระสั ม มาสั ม พุ ท ธะเจ า แล ว ได ทำหนาที่ในฐานะเปนทหารเอกของพระองค ตอสู กับความชั่วรายนำธรรมะไปสูหัวใจของประชาชน การที่ไดปลูกฝงคุณธรรมใหกับเด็กๆ นักเรียน นักศึกษาและคนทั่วไป คงไมมีใครที่จะสามารถ ทำไดดีเทากับคนที่เปนพอแม ครู และพระสงฆ โดยเฉพาะพระสงฆ ถื อ ว า มี ทุ น เดิ ม คื อ ความ เคารพศรั ท ธาจากคนทั่ ว ไปอยู แ ล ว จึ ง เป น โอกาสทองที่จะทำหนาที่ในการอบรมสั่งสอนและ เผยแผธรรมะไดอยางเต็มที่ การสอนธรรมะสำหรับครูพระสอนศีลธรรม อันดับแรกควรศึกษาใหเขาใจแจมชัดในเนื้อหาที่ จะตองสอน เมื่อลงมือสอนแลวตองมีความตั้งใจ มุงมั่นทำหนาที่ใหเต็มกำลัง ศึกษาเทคนิคและ วิ ธี ก ารที่ เ ป น ทั้ ง ทฤษฎี แ ละการปฏิ บั ติ รู จั ก ปรับประยุกตใชใหเหมาะกับนักเรียนโดยอาศัย ประสบการณที่ไดลงมือสอนดวยความสามารถ อยางจริงจัง และศึกษาคนควาวิจัย เขาถึงปญหา และสาเหตุตางๆที่เกิดขึ้นในการสอน รูจักหาสื่อ การสอน สิ่ ง จู ง ใจและแนวทางการพั ฒ นา ของผู เ รี ย นให เ หมาะสมกั บ วั ย และสติ ป ญ ญา ของผู เ รี ย น ที่ ส ำคั ญ การทำงานสอนต อ งมี ปณิธานหรืออุดมคติที่แนชัดในการสอน เพื่อเปน พลั ง ผลั ก ดั น ให ท ำงานประสบผลสำเร็ จ ๔๘

ดังที่ตั้งใจ “การทำงานสอน หรือการเผยแผพระพุทธ ศาสนาตองถือหลักตามองคส มเด็ จพระสัมมา สัมพุทธเจา คือ เมื่อพระองคแสดงธรรมแกใคร ก็ ต ามแต จะเป น เศรษฐี ห รื อ ยาจก ก็ ท รง แสดงธรรมเต็ ม กำลั ง สติ ป ญ ญาที่ มี อ ยู ทุ ก ครั้ ง ไมวาจะแสดงแกคนจำนวนมากหรือนอย ก็ทรง แสดงเต็มกำลังสติปญญาความสามารถทุกครั้ง และทรงประกอบด ว ยป ญ ญาพิ นิ จ พิ จ ารณาถึ ง ธรรมะที่จะแสดง ใหเหมาะสมกับบุคคลผูนั้นทั้ง วั ย สติ ป ญ ญาของบุ ค คลนั้ น และโอกาสอั น เหมาะสม จึงเปนเหตุใหผูที่สดับรับฟงธรรมะของ พระพุทธองคไดบรรลุธรรม” พระสงฆผูทำหนาที่เผยแผธรรมะก็เชนกัน ควรทำเฉกเช น เดี ย วกั น กั บ ที่ อ งค ส มเด็ จ พระสัมมาสัมพุทธเจาไดทรงทำเปนแบบอยางไว การวิ จั ย ในการสอนเพื่ อ หาจุ ด เด น จุ ด ด อ ยของ ผู ส อนเอง การวิ จั ย ผู เ รี ย นเพื่ อ หาเทคนิ ค และ วิ ธี ก ารสอนให เ หมาะสมกั บ ผู เ รี ย น การศึ ก ษา หาความรูเพิ่มเติมอยูเสมอ การทำเชนนี้ จักเปน แนวทางการสอนใหประสบความสำเร็จไดเปน อย า งดี การแสดงธรรมเทศนาอบรมสั่ ง สอน ประชาชนทั่วไปก็ควรมีปทัสถานเชนเดียวกันนี้


รอยเอ็ด เขต ๒

พลังแหงศรัทธา นำพาสูความสำเร็จ เรื่องของขาพเจาเปนประสบการณที่เกิด ขึน้ กับชีวติ ขาพเจาโดยตรง กวาขาพเจาจะตัดสินใจ ถ า ยทอดออกมาต อ งใช เ วลาร ว มหลายวั น กลัวจะโดนตราหนาวาพวกอุตริมนุษย งมงาย ไรสาระ ทานไมจำเปนตองเชื่อ แตถาหากคิดวา มันพอที่จะเกิดประโยชนแกวิถีชีวิตทานอยูบางใน ครั้งนี้ ขาพเจาขออนุโมทนา สาธุดวย ข า พเจ า เป น ลู ก คนที่ สิ บ ของคุ ณ แม มอง พอชาย ครัง้ หนึง่ ในชีวติ ไดมโี อกาสอุปสมบท เพื่ อ ทดแทนบุ ญ คุ ณ บิ ด ามารดา เมื่ อ ป พ.ศ. ๒๕๓๑ ขาพเจาไดลาอุปสมบทตามระเบียบของ ทางราชการ เพราะตอนที่ คุ ณ แม ยั ง มี ชี วิ ต อยู (คุ ณ พ อ เสี ย ชี วิ ต ตั้ ง แต ข า พเจ า ยั ง เด็ ก ) ท า น

ขอร อ งให ข า พเจ า บวชให ถึ ง ๒ ครั้ ง คื อ เมื่ อ ครั้งที่ ๑ กอนแตงงาน ครั้งที่ ๒ ตอนคุณแมปวย เป น มะเร็ ง ในกระดู ก แต ด ว ยความไม พ ร อ ม จึงไมสามารถบวชใหทานดังที่ทานปรารถนาได จนกระทั่งทานเสียชีวิตผานไป ๒ ป จึงไดบวช ทดแทนคุณ ซึ่งไดไปขอกราบมอบตัวเปนลูกศิษย หลวงปูศรี มหาวีโร วัดปาประชาคมวนาราม (วัดปากุง) อ.ศรีสมเด็จ จ.รอยเอ็ด เปนวัดปา สายธรรมยุต เหตุที่ขาพเจาเลือกบวชวัดปาเพราะ ข า พเจ า มี เ หตุ ผ ล คื อ โดยนิ สั ย สั น ดานดิ บ เดิ ม ข า พเจ า เป น คนหั ว ดื้ อ รั้ น ไม ย อมใครง า ยๆ เหลาก็หนักพอควร วัดบานคงดัดนิสัยสันดาน ข า พเจ า เป น คนดี ไ ม ไ ด ประกอบกั บ คำร่ ำ ลื อ

เรื่อง สิทธิชัย จันทะบุดศรี โรงเรียน บานกูกาสิงห หมู ๒ ต.กูกาสิงห อ.เกษตรวิสัย จ.รอยเอ็ด

๔๙


การเริ่มตนวันนี้ยังไมสาย อดีตมันแก ไขไม ได จงทำปจจุบันใหดีที่สุด อนาคตก็จะดีเอง” ชื่อเสียงกิจปฏิบัติวิปสสนากรรมฐานและวินัยที่ เคร ง ครั ด ฉั น อาหารเวลาเดี ย ว และเป น สาย วัดปาหลวงปูมั่น ภูริทัตโต เกจิอาจารยที่โดงดัง จึงสนใจและตัดสินใจเลือกวัดนีเ้ ปนสถานทีอ่ ปุ สมบท ซึ่ ง ตอนนั้ น ลู ก ข า พเจ า ๓ คนยั ง เล็ ก ๆ อยู (แตงงาน ๔ ป มีลูก ๓ คน) ลูกชายคนโตกำลัง เรียนชั้น ป.๑ เมื่อกาวเขาสูรมผากาสาวพัสตร ข า พเจ า ได ฉ ายาใหม ว า พระนวกะ สิ ท ธิ ชั ย จั น ทโชโต (แปลว า ผู มี ค วามสว า งโชติ ช ว ง ดุจแสงจันทร) ตลอดพรรษาที่เปนพระ ตองจำวัดที่กุฏิ ในป า องค เ ดี ย วตามระเบี ย บทางวั ด ข า พเจ า ตั้งอธิษฐานตอหนาพระประธานและหลวงปูศรี มหาวี โ รว า จะตั้ ง ใจปฏิ บั ติ ต นอยู ใ นครรลอง ครองธรรม เชื่อฟงครูบาอาจารยอยางเครงครัด หากอานิ ส งส ผ ลบุ ญ จากการปฏิ บั ติ ธ รรม ของข า พเจ า มี จ ริ ง ขอให วิ ญ ญาณคุ ณ แม จ ง หลุดพนจากบวงเวรบวงกรรมที่ขาพเจาเห็นใน นิ มิ ต ฝ น ดลบั น ดาลให วิ ญ ญาณคุ ณ แม จ งไปสู สุคติเทอญ หลั ง จากที่ ข า พเจ า สึ ก ก็ ก ลั บ เข า รั บ ราชการโดยสอบเปลี่ยนสายเปนผูบริหารโรงเรียน ตำแหนงครูใหญ ปรากฏวาได ทั้งที่กอนบวชเคย สอบตั้ ง สองครั้ ง ตกทุ ก ครั้ ง ได ย า ยไปเป น ผูบริหาร ๕ โรงเรียน จนกระทั่งโรงเรียนที่ ๖ ในวันที่ ๒๕ มิถนุ ายน ๒๕๔๔ ขาพเจาไดรบั คำสัง่ แต ง ตั้ ง ให ด ำรงตำแหน ง ผู บ ริ ห ารโรงเรี ย น บานกูกาสิงห อ.เกษตรวิสัย จ.รอยเอ็ด ตอนนั้น นั ก เรี ย นประมาณ ๕๒๐ คน เขตบริ ก าร ๕ ๕๐

หมู บ า น ๑๐๔๙ ครั ว เรื อ น ซึ่ ง เป น บ า นเกิ ด โรงเรียนเกา ดวยความรูสึกดีใจ และอุดมการณที่ วาดฝนอยางแรงกลากาวกลับมาพัฒนาทดแทน บุญคุณแผนดินทีใ่ ���กำเนิดของขาพเจา เมือ่ เขารับ ตำแหนงในโรงเรียนก็ไดศึกษาบริบททราบสภาพ ปญหาปจจุบัน เชน ชุมชนอยูในกลุมเสี่ยงของ การระบาดยาเสพติด วัยรุน ติดยาจำนวนมาก ครู บางสวนชอบดื่มเหลารวมทั้งขาพเจาก็เอากับเขา บางบางเวลา นักเรียนขาดระเบียบวินัย ขาด ความรั บ ผิ ด ชอบ มาโรงเรี ย นสาย ใช จ า ย ฟุ ม เฟ อ ยหลายเดื อ น เด็ ก บางคนได เ งิ น มา โรงเรียนวันละหลายบาท สังเกตเวลาซื้อของ ใบ ละรอย ใบละพันก็มี เพราะตอนนั้นมีแมคามา ขายของที่ โ รงอาหาร ข า พเจ า จะไปยื น สั ง เกต ประจำ ขาพเจาไดแตคิดวาจะหาวิธีการอยางไร หนอที่จะนำโรงเรียนกาวพนวิกฤตการณเหลานี้ ป ๒๕๔๙ โรงเรี ย นได เ ข า สู โ รงเรี ย น โครงการวิถีพุทธ ขาพเจาไดมีโอกาสเขาฝกอบรม ปฏิบัติธรรม ณ ศูนยปฏิบัติธรรมเวฬุวัน จังหวัด ขอนแก น ประมาณปลายเมษายน ๒๕๕๐ หลายวั น โดยการนำของท า น ศน.รั ช นี ก ร วรรณสุทธิ์ ในโครงการอบรมธรรมผูบริหารสถาน ศึ ก ษา สพท.รอ.๒ ข า พเจ า ตั้ ง ใจ ตั้ ง มั่ น ในการฝ ก สมาธิ ต ามที่ พ ระอาจารย สั่ ง สอน ทั้ ง เคร ง ครั ด ในกิ จ วั ต รที่ ป ฏิ บั ติ ทุ ก ขณะจิ ต ใน สถานที่อบรม เพราะคิดวาโอกาส เวลา สถานที่ และมี ค รู บ าอาจารย ที่ ดี ๆ อย า งนี้ ใ นช ว งชี วิ ต ของข า พเจ า จนถึ ง วั น ตาย อาจไม มี โ อกาสอี ก จนวันสุดทายวันนั้น ขาพเจาจะเขาหองอบรม นั่งฝกสมาธิและเตรียมรับโอวาทจากพระอาจารย กอนทุกคน และในชั่วโมงสุดทายพระอาจารยพบ คณะผู บ ริ ห ารและให โ อวาทก อ นป ด การอบรม ข า พเจ า ก็ นั่ ง สมาธิ ข า พเจ า ตั้ ง จิ ต อธิ ษ ฐาน


ขอเลิกเหลาโดยเด็ดขาด และตัง้ ใจมัน่ ปฏิบตั ธิ รรม เปนคนดีของครอบครัว และจะตั้งใจปฏิบัติหนาที่ ทดแทนบุญคุณแผนดินบานเกิด ในวันกลับมา ไดแนวคิดวา การจะนำพาคนอื่นสูสิ่งที่ดีงามนั้น ตองเริม่ ทีต่ วั เองกอน ตัวเองตองเปนแบบอยางทีด่ ี จึ ง จะสามารถสอนคนอื่ น ได จากแนวการฝ ก ปฏิบัติ และจริยวัตรของพระอาจารยวิทยากร ขาพเจาเกิดศรัทธาและความเชื่อมั่นหลักธรรม ของพระพุทธองคที่วา “ทำดีไดดี บาปบุญ กฎ แหงกรรมมีจริง ดีชั่วอยูที่ตัวเองเปนคนทำ อยา มัวกลาวโทษคนอื่น ทุกอยางไมยากไมงายเหมือน ที่ คิ ด ชนะใจตนเองคื อ สุ ด ยอดของชั ย ชนะ ทั้งหลาย การเริ่มตนที่ดียอมนำพาสิ่งที่ดี ไมมี ชีวิตใดที่ไมผิดพลาด การเริ่มตนวันนี้ยังไมสาย อดี ต มั น แก ไ ขไม ไ ด จงทำป จ จุ บั น ให ดี ที่ สุ ด อนาคตก็จะดีเอง” ข า พเจ า กลั บ จากอบรมเริ่ ม จั ด ห อ งพระ ที่บานใหม เพราะไดแนวคิดจากพระอาจารยวา การที่จะปฏิบัติธรรมไดดี สถานที่ บรรยากาศ เวลา ต อ งเหมาะสม บ า นก็ เ ป น สถานที่ ที่ ดี เหมาะแก ก ารปฏิ บั ติ ธ รรมที่ ดี แ ห ง หนึ่ ง สงบ ไรกังวล ไมจำเปนตองทิ้งบานทิ้งชองไปปลีกวิเวก เพราะตนเองจิตไมแกรงพอ จึงจัดหาโตะหมูบูชา และจั ด ห อ งพระในบ า นให บ รรยากาศน า นั่ ง วิปสสนา ทุกเย็นสวดมนตไหวพระนั่งสมาธิเปน กิจวัตร ตอมาก็เห็นคุณครูสายทองซึ่งเปนภรรยา ข อ ง ข า พ เ จ า ก็ ขึ้ น ส ว ด ม น ต ไ ห ว พ ร ะ หลังขาพเจาออกจากหองพระทุกวัน และการนำ พาเยาวชนลูกหลานสูวิถีชีวิตที่ดีงาม ตัวเองตอง เป น แบบอย า งให ค นอื่ น ก อ น ดั ง สุ ภ าษิ ต ที่ ว า “แบบอยางที่ดีมีคามากกวาคำสอน” ตอมาได แตงตั้งคุณครู ไม ภูสนาม รวมเปนคณะทำงาน ซึ่ ง เป น เพื่ อ นรั ก กั น มาตั้ ง แต เ รี ย นมั ธ ยมศึ ก ษา

การจะนำพาคนอื่นสูสิ่งที่ดีงามนั้นการเริ่มตน ตองเริ่มที่ตัวเองกอน ตัวเองตองเปน แบบอยางที่ดี จึงจะสามารถบอกสอนคนอื่นได คุณครูทานนี้เดิมทานเปนคนดื่มจัด เปนคนทำ อะไรสุดๆ หลุดโลก หัวรั้นไมคอยเชื่อฟงใคร งายๆ เวลาทำงานก็ทำเต็มที่ เวลาดื่มก็ดื่มจัด ได ข อร อ งแกมบั ง คั บ ให ท า นรั บ ผิ ด ชอบดู แ ล โครงการโรงเรี ย นวิ ถี พุ ท ธ และโครงการฟ น ฟู ศี ล ธรรมโลก โดยมี คุ ณ ครู ถ าวร แจ ง สนาม คุณครูสมบัติ ทนสิงห รวมทีมอีก เมื่อมีโอกาส เข า ร ว มอบรมธรรมะด ว ยกั น หลายครั้ ง จน พั ก หลั ง เห็ น ท า นทั้ ง สาม เลิ ก ดื่ ม เหล า สู บ บุ ห รี่ โดยเด็ดขาด โรงเรียนบานกูกาสิงหนำนักเรียนฝก ปฏิบัติตามแนววิถีพุทธ มีกิจกรรมเสริมสรางคุณ ธรรมในโรงเรียน อาทิ ๕๑


๑. หองเรียนวิถีพุทธสรางคนดี ปรับปรุง โรงฝ ก งานให มี บ รรยากาศเสมื อ นอุ โ บสถ เหมาะสมสำหรั บ ฝ ก ปฏิ บั ติ ธ รรมและการเป น พุ ท ธศาสนิ ก ชนที่ ดี ใช เ ป น สถานที่ ส วดมนต ไหวพระ อบรมธรรมะสำหรับนักเรียน ๒. นำนักเรียนรวมโครงการฟนฟูศีลธรรม โลกของชมรมพุ ท ธศาสตร ส ากล ในอุ ป ถั ม ภ สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย วัดธรรมกาย จ.ปทุมธานี ๓. กิจกรรมมัคคุเทศกนอย เปนกิจกรรม นำเที่ ย วของนั ก เรี ย นซึ่ ง เป น กิ จ กรรมจิ ต อาสา และสรางจิตสำนึกฝกนักเรียนนำนักทองเที่ยวเชิง อนุรักษชมกูกาสิงห กูโพนวิจ กูโพนระฆัง ศูนย การเรียนรูในชุมชน ๔. กิจกรรมศิลปสรางสรรค ปนใจสูช มุ ชน เด็กนำกลุมนี้จะเปนเด็กเรียนไมเกง ไมชอบเลน กี ฬ า นำมาฝ ก ดนตรี ส ากลประเภทเครื่ อ งเป า จนสามารถบริการชุมชนได เชน งานราชพิธี ที่สำคัญ งานศพในชุมชนได ๕. สวนเกษตรเศรษฐกิจพอเพียง ๕๒

ชีวิตที่เหลือเชื่ออีกเรื่องที่เกิดกับขาพเจา ยากที่ จ ะให เ หตุ แ ละผลอธิ บ าย เรื่ อ งมี อ ยู ว า ตลอดระยะเวลาการดำรงตำแหนงผูบริหารสถาน ศึกษาอยูมา ๖ โรงเรียน คือ ร.ร. บานหนองสังข ร.ร.บานหนองตาด อ.เกษตรวิสัย ร.ร. บานหนอง ขอนแกน อ.โพนทอง ร.ร.บานดูกอึง่ กิ่งอ.หนองฮี ร.ร.บานโพนดวน อ.สุวรรณภูมิ สิ่งที่แปลกมาก กับขาพเจาก็คือ ตั้งแตเปนครูสายผูสอนจนขึ้นสู สายบริหารโรงเรียน ไปอยูที่ไหนตองแกปญหา เรื่องน้ำดื่มน้ำใชตลอด พอแกปญหาไดเสร็จตอง ไดยายออกเสมอ และโรงเรียนบานกูกาสิงหก็เชน กัน ทุกขหนักที่คางคาใจตั้งแตวันแรกที่ยางกาว มาดำรงตำแหนง เรื่องที่ขาพเจาหนักใจมากที่สุด คื อ “น้ ำ ดื่ ม นั ก เรี ย น” ในโรงเรี ย นไม มี น้ ำ ดื่ ม ประกอบกั บ ชุ ม ชนที่ อ าศั ย บริ เ วณแถบทุ ง กุ ล า รองไห ประสบภาวะวิกฤตฝนแลงติดตอกันหลาย ป นักเรียนจึงไดดื่มน้ำจากบอน้ำตื้น พอสูบขึ้น ตอนแรกจะใส ปล อ ยทิ้ ง ไว จ ะเป น ตะกอนมี สี เหลืองเหมือนสนิมเหล็ก เด็กจะดื่มเวลาพวกเขา กระหาย เด็กทุกคนที่เรียนอยูที่นี่ก็ดื่มน้ำสนิม อยางนี้ติดตอกันมาเจ็ดแปดป ไมรูอะไรบางที่ สะสมในรางกายของเขาเหลานั้น ทานลองคิดดู เอง เมื่อขาพเจาเห็นสภาพดังกลาวรูสึกหดหู ทุ กข ใจเปนยิ่งนั ก และเปนหวงใยในลูกหลาน เหลานี้มาก หาวิธีการหลายวิธี เพื่อจะใหเขามี น้ ำ ดื่ ม ที่ ส ะอาด ได ข อความช ว ยเหลื อ บริ จ าค เครื่ อ งกรองน้ ำ และถั ง น้ ำ เย็ น จากคุ ณ แม สุ น ารี จันทรสนาม และญาติๆ โดยใหคุณครูอำนาจ อินทะนิน ประสานงาน เนือ่ งในโอกาสบุญมหากฐิน อุ ทิ ศ ส ว นกุ ศ ลให คุ ณ ครู ส นอง จั น ทรสนาม ทุ ก คนตอบรั บ และช ว ยเหลื อ ด ว ยความยิ น ดี มอบระบบกรองน้ำพรอมเครื่องทำน้ำเย็น ใชมา


สองปเครื่องพัง ระบบน้ำกรองแคใหน้ำใสเทานั้น ไดขอความชวยเหลือจากคุณสุเพ็ญ เลสลี่ฮอลล คนไทยได ส ามี ช าวต า งชาติ ซึ่ ง เป น ผู มี น้ ำ ใจ อั น ประเสริ ฐ และมี ฐ านะมั่ ง คั่ ง โดยคุ ณ ครู พรพิ ม ล จำปาทิ พ ย เป น เพื่ อ นกั น เป น คน ประสานงาน ไดมอบระบบเครือ่ งกรอง ๗ ขัน้ ตอน คือ ๑. กรองสนิม ๒. กรองน้ำใส ๓. กรองน้ำ กอนดืม่ อีก ๔ ขั้นตอน ก็มีน้ำสะอาดใหนักเรียน ไดดื่ม ตอมาเทศบาลตำบลกูกาสิงหประสานงาน ขอความเมตตาจากคณะพระภิกษุไทยที่บวชใน สิงคโปรไมประสงคออกนามที่มาเที่ยวกูกาสิงห ทานมีเมตตาจิตมอบเครื่องกรองน้ำใหอีกชุดหนึ่ง แตไมเพียงพอ เพราะนักเรียนเกือบหารอยคน น้ ำ ในบ อ ก็ ไ ม เ พี ย งพอ ไม มี ใ ครรั บ รองสาร ปนเปอนที่มากับน้ำ ไมไดนำมาตรวจสอบ ขอให ใสซึ่งดูดวยตาเปลา ก็ใชดื่มและประกอบอาหาร นั บ เป น การแก ป ญ หาเฉพาะหน า เท า นั้ น จนกระทั่ ง ข า พเจ า ได สื บ ค น จากอิ น เทอร เ น็ ต พบโครงการน้ำดื่มสะอาดในโรงเรียน ของกรม ทรั พ ยากรน้ ำ บาดาล กระทรวงทรั พ ยากร ธรรมชาติ แ ละสิ่ ง แวดล อ ม โรงเรี ย นได ท ำ โครงการและชี้ แ จงถึ ง ป ญ หาความเดื อ ดร อ น และได ส ง หนั ง สื อ ขอความช ว ยเหลื อ จาก หนวยงานดังกลาว ทั้งสำนักงานทรัพยากรน้ำ บาดาล เขต ๑๑ จ.อุบลราชธานี เวลาผานไป หลายเดือน จนขาพเจาลืมไปแลว ไมไดหวังอะไร แลว อยูๆ วันหนึ่งก็มีเจาหนาที่ของสำนักงาน น้ำบาดาล เขต ๑๑ อุบลราชธานี เขามาเก็บ ขอมูลโรงเรียนดานตางๆ ถายรูปไปสองเดือน ตอมามีเจาหนาที่ออกไปสำรวจเพื่อหาปริมาณ แหลงน้ำใตดินบริเวณน้ำจืด น้ำเค็มโดยระบบ คลื่ น ความถี่ จ ากการเดิ น สำรวจรอบบริ เ วณ โรงเรียนรวมกับขาพเจา กอนกลับเจาหนาที่ได

การทำความดี ขาพเจาคิดวาไมยาก งายนิดเดียว แคเพียงแตเราไมเบียดเบียนตัวเอง ไมเบียดเบียน คนอื่น ไมสรางความทุกข ใหตนเองและคนอื่น ทั้งกายและใจ แคนี้ก็ถือเปนความดีแลว บอกวา ขอแสดงความยินดีที่โรงเรียนไดเขารวม โครงการน้ำดื่มสะอาดในโรงเรียน ทางสำนักฯ จะขุดเจาะน้ำบาดาล และกอสรางอาคารกรอง น้ำพรอมอุปกรณกรองมาตรฐานความสะอาดน้ำ ระดับอนามัยโลกรับรอง งบประมาณลานกวา บาท ในความรับผิดชอบของสำนักทรัพยากรน้ำ บาดาลเขต ๑๑ อุบลราชธานี กรมทรัพยากรน้ำ บาดาล กระทรวงทรั พ ยากร ธรรมชาติ แ ละ สิ่งแวดลอม เจาหนาที่ไดชี้บอกตำแหนงใหหนวย งานขุดเจาะ เสร็จแลวทานก็กลับไป เรายังไมเชื่อ วาจะเปนไปได ที่ผานมาก็เห็นแตเจาะในหมูบาน ตอนบายวันนั้น ลุงแหวงชางผูรับเหมาก็ มาถามหาตำแหนงที่กอสรางโรงกรองน้ำ นำแบบ แปลนและหนั ง สื อ แจ ง จั ด สรรงบประมาณใน โครงการมาใหดู จึงมั่นใจวาเปนจริง ลุงแหวง ผู รั บ เหมาท า นดำเนิ น การก อ สร า งตามราย ละเอียดแบบแปลน เริ่มกอสรางประมาณเดือน กุมภาพันธ ๒๕๕๓ จนกระทั่งแลวเสร็จสงมอบ ทางสำนั ก ทรั พ ยากรน้ ำ บาดาล เขต ๑๑ อุบลราชธานี ตั้งแตนั้นจนวันนี้นักเรียนโรงเรียน บานกูกาสิงหมีน้ำดื่มสะอาดเพียงพอ จากการ สังเกตผิวพรรณ แววตา นักเรียนสดชื่น ราเริง แจมใส มีน้ำประกอบอาหารที่เชื่อมั่นในความ สะอาด นั ก เรี ย น ครู ภารโรงมี คุ ณ ภาพชี วิ ต ที่ดีขึ้น ทางคณะครู นักเรียน กรรมการสถาน ศึ ก ษา ตลอดทั้ ง ผู ป กครองชาวบ า นกู ก าสิ ง ห ๕๓


ขอกราบขอบพระคุณ สำนักทรัพยากรน้ำบาดาล เขต ๑๑ จ.อุ บ ลราชธานี กรมทรั พ ยากร น้ำบาดาล กระทรวงทรั พยากรธรรมชาติ แ ละ สิ่งแวดลอม และเจาหนาที่ที่เกี่ยวของทุกทานเปน อยางยิ่ง ในจิตเมตตาที่มีตอเด็กๆ ลูกหลานชาว กู ก าสิ ง ห ที่ ช ว ยเหลือเรื่องน้ำอุปโภคบริโภคที่ สะอาด และชุ ม ชนมี น้ ำ ดื่ ม สะอาด ราคาถู ก ยุติธรรม อยางเพียงพอ มา ณ โอกาสนี้ดวย จากพลังแหงศรัทธาและเชื่อมั่นแหงคุณ งามความดี การสวดมนตไหวพระ การปฏิบัติ ธรรมทั้งในโรงเรียนและชีวิตของขาพเจา สงผล เชิงประจักษคือ ดานชีวิตครอบครัวของขาพเจา เปนสุข รมเย็น ลูกๆ เรียนจบทุกคน มีหนาที่ การงานในโรงเรียน หากเมื่อมีปญหาก็ผานพนไป ดวยดี งานที่รับผิดชอบราบรื่นสำเร็จตามที่เราตั้ง เปาหมายไว เพื่อนครูสวนมากเลิกเหลา เลิกบุหรี่ ทุกคนพรอมเพรียงรวมใจปฏิบัติหนาที่รับผิดชอบ เต็มความสามารถ นักเรียนมีระเบียบวินัย วา นอนสอนง า ยมากขึ้ น ป จ จุ บั น โรงเรี ย นของ ขาพเจาเปนโรงเรียนที่รมรื่น นาอยู มีครูเปนคนดี นักเรียนราเริง แจมใสนารัก จากผลการสวดมนตภาวนาปฏิบัติธรรม สรางกรรมดี ผลเกิดแกขาพเจาในชาตินี้ไมตอง รอชาติ ห น า หากท า นใดมี ป ญ หาชี วิ ต รุ ม เร า อุปสรรคถาโถม หองพระที่บานของทานนั่นไง เปนสถานที่ที่ปลดเปลื้องความทุกขไดดีที่สุด แลว ทานจะไปแสวงหาขางนอกบานทำไม เราควรจัด ห อ งพระในบ า นไว เ พื่ อ ปฏิ บั ติ ธ รรม สวดมนต ไหว พ ระก อ นนอนหรื อ เวลาทุ ก ข ใ จ จะได เ ป น แหล ง สงบสติ อ ารมณ และการทำความดี ขาพเจาคิดวาไมยาก งายนิดเดียว แคเพียงแต เราไม เ บี ย ดเบี ย นตั ว เอง ไม เ บี ย ดเบี ย นคนอื่ น ไมสรางความทุกขใหตนเองและคนอื่นทั้งกาย ๕๔

และใจ แค นี้ ก็ ถื อ เป น ความดี แ ล ว แต ผ ลของ ความดีนั้นตองใชระยะเวลาสั่งสม ทานไมตอง รอคอยเมื่ อ ถึ ง เวลามั น จะแสดงผลออกมาเอง ขาพเจาศรัทธาเชื่อมั่นเสมอในเรื่องกฎแหงกรรมที่ ว า “ทำดี ไ ด ดี ทำชั่ ว ได ชั่ ว คิ ด ดี ปฏิ บั ติ ดี ทุกอยางจะดีเอง”


รอยเอ็ด เขต ๒

การพัฒนาโรงเรียนวิถีพุทธ ที่ขาพเจาภาคภูมิใจ…(อยางยิ่ง) ขาพเจามีความปติอิ่มเอมในการพัฒนา โรงเรี ย นวิ ถี พุ ท ธ และภู มิ ใ จผลของการทั ก ทอ สายใยแหงธรรมะ ขอยกเรื่องราวซึ่งถือวาเปนผล แห ง การเปลี่ ย นแปลงครั้ ง ยิ่ ง ใหญ ใ นชี วิ ต ของ ผูบริหารระดับสูงทานหนึ่ง… จุดเปลี่ยนของชีวิต ที่ ไ ด รั บ ฟ ง จากคำบอกเล า ของท า นเองว า … ทานเริ่มดื่มสุรา สูบบุหรี่ ตั้งแตเรียนอยู ปกศ. ป ๒ ดื่มมากตั้งแต ๒ ขวดขึ้นไป ดื่มแลว หยุ ด ไม อ ยู เพราะท า นถื อ ว า สุ ร าเป น ตั ว เชื่ อ ม ความสัมพันธ และนำมาสูความสำเร็จ …

แต ท ว า …เมาแล ว ขาดสติ ใจฮึ ก เหิ ม ประมาท จำอะไรไมได ไดรับอุบัติเหตุเพราะเมา หนักๆ มีหลายครั้ง ที่ไมหนักก็มีมาก จนเจานาย คาดโทษ ครั้งสุดทายที่เปนแรงกดดันใหทานตอง งดดื่มสุรามาจนถึงทุกวันนี้ก็คือ…เมื่อปลายเดือน เมษายน ๒๕๕๐ ท า นได ร ว มปฏิ บั ติ ธ รรม เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจาอยูหัว เนื่องในวโรกาสทรงมีพระชนมายุ ๘๐ พรรษา กับผูบริหารสถานศึกษา สพท.รอ.๒ รวมทั้งสิ้น สามรอยคนเศษ ณ ศูนยปฏิบัติธรรมสวนเวฬุวัน

เรื่อง รัชนีกร วรรณสุทธิ์ สพป.รอยเอ็ด เขต ๒ อ.สุวรรณภูมิ จ.รอยเอ็ด

๕๕


เมาแลวขาดสติ ใจฮึกเหิม ประมาท จำอะไรไม ได ไดรับอุบัติเหตุเพราะเมา หนักๆ มีหลายครั้ง ที่ ไมหนักก็มีมากจนเจานายคาดโทษ

จังหวัดขอนแกน ในวั น เดิ น ทางรายงานตั ว …ท า นดื่ ม สุ ร า ยาดองเขาไปมาก มึนเมา ครองสติไมได เกิด การทะเลาะโตเถียงกับเจาหนาที่ผูดูแลที่พักของ ศูนยฯ ชนิดเอะอะโวยวาย พูดกันไมรูเรื่องจน หลายคนรับไมได ที่สำคัญแรงกดดันที่ทำใหทาน เสียใจมากก็คือ… พระวิทยากรนำเรื่องของทาน ไปกลาวถึงและยกตัวอยางที่ไมดีตอที่ประชุมสงฆ จำนวนพันกวารูป ซึ่งทานบังเอิญไดยินและรูสึก อับอา���อยางยิ่ง ทำใหสำนึกได คืนสุดทายของ การปฏิ บั ติ ธ รรม มี พิ ธี จุ ด เที ย นบู ช าเพื่ อ ให ผูปฏิบัติธรรมตั้งสัจจะอธิษฐานจิต ทานจึงไดตั้ง สัจจะอธิษฐานวา “ขาพเจา จะเลิกดื่มสุราและ ของมึนเมาตลอดชีวิต” ด ว ยเหตุ แ ห ง บารมี ธ รรม…รางวั ล ชี วิ ต อันยิง่ ใหญจากการเขาปฏิบตั ธิ รรมเฉลิมพระเกียรติฯ ในครั้งนี้… ป จ จุ บั น …ท า นเป น สามี ที่ ดี ข องภรรยา เปนพอที่ดีของลูก เปนนายที่ดีของลูกนอง และ

๕๖

ที่สำคัญ เปนพุทธสาวกที่ดีของพระพุทธศาสนา ขอขอบคุณทานที่กรุณาเปดใจเลา “เรื่องราว” นี้ การทั ก ทอสายใยพระพุ ท ธศาสนาใน สำนั ก งานเขตพื้ น ที่ ก ารศึ ก ษาจะสำเร็ จ ไม ไ ด ถาไมไดรับการสนับสนุนจากนายที่ดี ไมไดรับ ความชวยเหลือจากกัลยาณมิตรทีด่ ี และทีส่ ำคัญยิง่ ไดรบั ความรวมมือจากบุคลากรทีด่ ี อันประกอบดวย ได รั บ ความเมตตาจากคณะสงฆ ผู บ ริ ห าร สถานศึกษา ครู นักเรียน ชุมชน และองคกรตางๆ “๓ ดีนี้ จะสำเร็จประโยชนไดดวยทุกคนศรัทธา ในพระพุทธศาสนา” การพัฒนาโรงเรียนวิถีพุทธของขาพเจา ถื อ ว า เป น ประสบการณ ที่ ภ าคภู มิ ใ จยิ่ ง ที่ ไ ด มี โอกาสถัักทอสายใยพระพุทธศาสนาใหยั่งยืนและ ต อ เนื่ อ งสื บ ไป…ถึ ง จะเป น เพี ย งแสงหิ่ ง ห อ ย… ที่ทอแสงในความมืด แต ข อเป น …“ดาวฤกษ ” …ที่ สุ ก สว า ง ใน…“ดวงใจ”


รอยเอ็ด เขต ๓

คนเราเลือกเกิดไมได

แตเลือกที่จะทำดี ได้ เด็ ก หญิ ง ตั ว เล็ ก ๆ คนหนึ่ ง ชื่ อ วิ จิ ต รา มลาไวย เธอลืมตาดูโลกไดไมกี่วัน พอกับแมก็ ตองแยกทางกัน เพราะครอบครัวของเธอมีปญหา หลายอยาง เธออยูในออมกอดอันอบอุนของแม ไดไมนาน แมก็ตองไปหางานทำที่กรุงเทพฯ เพื่อ หาเงินมาจุนเจือครอบครัว เพราะตายายอายุมาก และมี อ าชี พ ทำนากอปรกั บ ทั้ ง มี ลู ก หลายคน วิจิตรา (นองแวว) ไดรับการเลี้ยงดูอยูกับตา ยาย และคนในครอบครัว จนเธอเขาโรงเรียนในชั้น เด็กเล็กโรงเรียนบานดอนโองทาวารีวิทยาสรรค ลื ม บอกไปว า ข า พเจ า มี ภู มิ ล ำเนาอยู ใ นบ า นนี้

ข า พเจ า เป น ครู ป ระจำชั้ น เด็ ก เล็ ก ในขณะนั้ น บางวั นตาไปส งที่ โ รงเรียน บางวันยายก็ไปรับ กลับบานตอนเลิกเรียน เธอเปนเด็กนารัก ราเริง แจมใส เขากับเพื่อนๆ ไดดี มีแววความฉลาดอีก ตางหาก เมื่ อ เธอเข า เรี ย นในระดั บ ประถมศึ ก ษา ข า พเจ า ก็ ส ง ต อ พร อ มให ข อ มู ล ทางบ า นและ ฝากเพื่อนครูใหดูแลเปนพิเศษ เพราะแววเปนเด็ก ดีมีแววความฉลาด เธอเรียนจบชั้นประถมศึกษา ปที่ ๖ และไดรับคำชมจากครูประจำชั้นทุกทาน วาเปนเด็กนิสัยดีเรียนเกง และเธอก็ไดศึกษาตอ

เรื่อง ทวีพร โปรงมณี โรงเรียน บานดอนโอง ทาวารีวิทยาสรรค ม.๒ ต.ดอนโอง อ.โพธิ์ชัย จ.รอยเอ็ด

๕๗


ในระดั บ มั ธ ยมศึ ก ษาตอนต น ที่ โ รงเรี ย นเดิ ม ตามโครงการขยายโอกาสทางการศึกษา พอดีกับ ขาพเจาไดรับมอบหมายใหมาสอนในระดับนี้ดวย แววเปนเด็กที่ขยันเอาใจใสตอการเรียน เป น เด็ ก มี น้ ำ ใจช ว ยงานครู ต ลอด และสิ่ ง ที่ ขาพเจาประทับใจมากคือคำพูดหนึ่งที่เธอพูดวา “คนเราเลื อ กเกิ ด ไม ไ ด แต เ ลื อ กที่ จ ะทำดี ไ ด ” ทำเอาหัวใจของผูที่เปนครูอยางขาพเจาพองโต และยิ้มโดยไมรูตัว เธอไดรับเลือกตั้งเปนประธาน นักเรียน ชวยเหลืองานโรงเรียนมาตลอด วันหนึ่ง ขาพเจาใหเงินไปซื้อขนม แตเธอก็ไมรับ เธอทำดี โดยไมหวังผลตอบแทน ซึง่ ขาพเจาคิดวาคนแบบนี้ จะไม เ หลื อ ในสั ง คมป จ จุ บั น เสี ย แล ว วั น นั้ น ความเหนื่ อ ยจากการทำงานของข า พเจ า อันตรธานหายไปสิ้น เปนความสุขใจมาแทนที่ “คนเราเลือกเกิดไม ได แตเลือกที่จะ และภูมิใจในตัวศิษยคนนี้มาก ทำดี ได” ทำเอาหัวใจของผูที่เปนครู ชาติ ก ำเนิ ด ฐานะ ครอบครั ว ที่ พ อ แม หยารางกันไมเปนอุปสรรคตอการดำเนินชีวิตและ อยางขาพเจาพองโตและยิ้มโดยไมรูตัว การทำความดี ข องเธอเลย เธอเป น ที่ รั ก ของ ทุ ก คนในครอบครั ว คุ ณ ครู แ ละเพื่ อ นๆ นำ ชื่ อ เสี ย งมาสู โ รงเรี ย น ครอบครั ว โครงงาน คุ ณ ธรรมเฉลิ ม พระเกี ย รติ เยาวชนไทยทำดี ถวายในหลวงของโรงเรียนบานดอนโองทาวารี วิทยาสรรค ซึ่งเธอเปนประธาน ไดเปนตัวแทน เขาไปแขงขันในระดับประเทศ และไดรับรางวัล ดีเดนระดับประเทศเมื่อเดือนมกราคม ๒๕๕๔ วิจิตราไดรับคัดเลือกใหเปนตนกลาคนดี ไดรับ เกี ย รติ บั ต รและทุ น การศึ ก ษาจากผู ว า ราชการ จังหวัดรอยเอ็ด และเมื่อเธอจบชั้นมัธยมศึกษา ปที่ ๓ แลวเธอไดสอบเขาเรียนตอชั้นมัธยมศึกษา ปที่ ๔ ที่โรงเรียนเชียงใหมประชานุสรณ สพม. เขตที่ ๒๗ ได ค ะแนนเป น อั น ดั บ ที่ ๑ นำ ความภาคภูมิใจมาใหโรงเรียนเดิม ครอบครัว ชุมชน เปนอยางยิ่ง นี่คือผลตอบแทนที่เธอเลือกทำความดี ครู ขอเป น กำลั ง ใจให เ ธอ เป น ต น กล า ความดี แผ ข ยายความดี ใ นสั ง คมและสถานศึ ก ษาแห ง ใหมตอไป ๕๘


อุบลราชธานี เขต ๑

อีกหนึ่งชีวิต เด็กเล็กที่อายุมากแลว...กับพี่เลี้ยงที่ขาด หายไป หลายคนอาจสงสั ย ว า ทำไมใช ค ำว า “เด็กเล็กที่อายุมากแลว...” ในโรงเรียนบานเตย มี นั ก เรี ย นรวมทั้ ง สิ้ น ๗๗ คน มี เ ด็ ก ประถม จำนวน ๕๐ คน มีเด็กอนุบาล ๒๗ คน แตใน หนึ่งจำนวนของเด็กอนุบาล ยังบวกรวมเด็กชาย ปริญญา พาที ทั้งๆ ที่หนาตาก็รุนราวคราวเดียว กั บ นั ก เรี ย นประถมศึ ก ษาป ที่ ๕ หรื อ ๖ แต เหตุไฉนจึงมาเรียนอยูที่หองเรียนของเด็กอนุบาล ที่มีอายุยางเขาปที่ ๔ - ๕ ขวบ แนนอนเขาคือ คนที่ไมปกติ ที่พิการทางสมองจำนวน ๑ คน สภาพของนักเรียนไมตางจากคนปกติ มีสภาพ รางกายแข็งแรงสมบูรณ เดินไดอยางคนปกติ รับประทานอาหารไดครบทุกมื้อ ผูปกครองจัดหา เสื้ อ ผ า ที่ ค อ นข า งดี ม าสวมใส ใ ห แต อ นิ จ จา เขาไมสามารถเรียนหนังสือได ไมสามารถรับรู การประสมอักษร ก.ไก ข.ไข ไมสามารถบวกลบ เลขใดๆ ได

จากการที่ คุ ณ ครู ที่ โ รงเรี ย นบ า นเตย ได เ อาใจใส แ ละให ค วามร ว มมื อ ร ว มใจจาก คุณครูทุกคน และจากชุมชนชวยกันเลี้ยงดูอบรม ฝ ก ฝนในทั ก ษะที่ เ ขาพอเรี ย นรู ไ ด เช น การ รับประทานอาหารที่ดีมีประโยชน การเขาหองน้ำ การพักผอนนอนหลับในยามบาย หรือแมกระทั่ง การวาดรู ป ออกกำลั ง กาย ข า พเจ า พบว า นักเรียนนั้นถาหากไดรับการดูแลอยางดี เอาใจใส ไมรงั เกียจเขา เขาก็จะรักเรา...และในความรักนัน้ มั น จะเป น บั น ไดนำไปสู ค วามสำเร็ จ ของเด็ ก เหลานั้น เชน การใชชีวิตในสังคมอยางเปนสุข ตามอัตภาพนั้นๆ นี่ละ เด็กชายปริญญา พาที เขาเป น เด็ ก ที่ ไ ด รั บ การเอาใจใส อ ย า งดี กอปรกับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาไดใหอัตรา จางครูพี่เลี้ยงเด็กพิการมา ๑ อัตรา เปนเวลา สั้นๆ แตทานคงไมทราบหรอกวา ประสิทธิภาพ ของครู พี่ เ ลี้ ย งเด็ ก พิ ก ารที่ บ า นเตย ทำงาน เต็มเวลา ชวยงานธุรการ ชวยเลี้ยงดูเด็กชาย ปริญญา พาที จนไดดี แมเงินเดือนจะนอยนิด

เรื่อง ปุญยาพร ประธาน โรงเรียน บานเตย หมู ๑๒ ต.เตย อ.มวงสามสิบ จ.อุบลราชธานี

๕๙


แตครูก็อดทนวาเมื่อใดเขาจะไดรับการพิจารณา ใหสอบเปนครู นั่นยังสำคัญนอยกวา จอ หรือ ปริญญา พาที ยังมีความฝน ความหวัง เพราะมี คนดูแลเอาใจใสอยางดี แตฝนของนักเรี���นก็สั้น เสียเหลือเกิน เพราะเมื่อสิ้นเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๓ งบประมาณการจางหมด ครูพี่เลี้ยงเด็ก พิ ก ารต อ งเดิ น ก ม หน า อย า งจำใจก า วออกจาก ประตูรั้วโรงเรียนที่แสนรัก...ลากอนเจาจอ... อัตราครูจะไดหรือไมไดเปนเรื่องที่ทุกคน ไมมีใครตอบได เพราะหนวยเหนือตองมีเหตุผลที่ เพียงพอ แตปริญญา พาที ยังอยูเหมือนเดิมที่ โรงเรียนบานเตย เขายังอยูแตครูของเขาไมมีแลว ดูชางไมสมดุลกันเลย บางครั้งเมื่อนักการภารโรง พั ก เหนื่ อ ยแล ว มานั่ ง พั ก ที่ แ คร ห น า อาคาร ได ใชเวลาสวนที่นอยนิดหยอกลอ เลนกับเด็กชาย ปริญญา พาที บางวัน ผอ. เพือ่ นครูและขาพเจา หิ้วขนมอาหารมาฝาก เขายิ้มดีใจ แตก็เปนเพียง สวนเสี้ยวเล็กนอย เพราะเขาเดียวดาย เหมือน เชนทุกวัน เขาเฝาแตรอครูกลับคืนมา ครูจากไปแลวแตนักเรียนยังอยูเหมือนเดิม ยังรอใหครูมาดูแล สวนครูที่เหลือตองสละเวลา บางสวนชวยกันดูแล แมจะไมถึงกับถูกทอดทิ้ง แต . ..ใครเล า ทิ้ ง เขา...เขาไม มี สิ ท ธิ์ อ ะไร ในโลกใบนี้เลยหรือ สิทธิ์ที่ควรไดรับการดูแลเปน พิ เ ศษ สิ ท ธิ์ ที่ ต อ งมี ชี วิ ต อยู อ ย า งปลอดภั ย อยูอยางมีความสุข อยูตามยถากรรม ใชหรือไม ...จะมีใครนึกถึงพวกเขาอีก รอเถอะนะ รอความ หวัง เหตุการณของนักเรียนพิการ หรือบางคน ที่ชอบเรียกติดปากวา “เด็กแอลดี” และ“ครูแอลดี” ยั ง ไม มี ใ ครลื ม จ อ ยั ง คงอยู อยู อ ย า งรอคอย เพราะเขาไมรูแมเพียงสิทธิ์ของเขา เพราะขึ้นอยู กับสังคมวาจะดูแลพวกเขาประการใด วั น หนึ่ ง ผู บ ริ ห ารและข า พเจ า ได ไ ป เยีย่ มบาน พบสภาพทีน่ า สงสารยิง่ นัก บานแคบๆ อับ ทึ บ ที่ น อนรกรุ งรั ง มิห นำซ้ ำที่ด วงตายังมี ๖๐

นักเรียนนั้นถาหากไดรับการดูแล อยางดี เอาใจใส ไมรังเกียจเขา เขาก็จะรักเรา….และในความรัก นัน้ จะเปนบันไดนำไปสูค วามสำเร็จ ของเด็ก

น้ ำ เหลื อ งเป ย กๆ หรื อ ที่ เ รี ย กว า ตาเป ย กอยู ตลอดเวลา แมลงวันมาตอมหูตอมตาตลอดเวลา จึงสงผลใหหลายคนไมอยากเขาใกล ผูปกครองมี ฐานะทางเศรษฐกิจปานกลาง เด็กดีๆ ยังไมได รับการเอาใจใสที่ดีพอ แลวเด็กแอลดีจะมีใคร ใสใจ แตกระนั้น “เด็กแอลดี” แบบจอ ยังทำงาน ชวยผูปกครองไดเล็กๆ นอยๆ ในบางวัน “เด็กแอลดี” ก็หลับอยูใตตน ตะขบหน า อาคารเรี ย นอนุ บ าล แล ว ก็ ฝ น ว า “ในความฝ น ของ “เด็ ก แอลดี ” คื อ ได เ ล น ไดหยอกลอกับเพื่อน มีครูผูหญิงผมยาว ใจดี ทาทางนาเอ็นดู สอนหนังสือ อาบน้ำ แตงตัว เอาใจใส วิ่งตามเวลาหนูซุกซน มีครูสวยๆ วาด รูปใหดู แลวใหหนูวาดบาง ทาสี บาน กองฟาง ทะเล ท อ งฟ า สี ฟ า มี ด วงอาทิ ต ย ที่ รุ ง โรจน เสมื อ นหนึ่ ง วั น รุ ง ขึ้ น ที่ ชี วิ ต ของหนู จ ะรุ ง โรจน มีแสงประกายเหมือนแสงพระอาทิตยยามนี้ จะมี ใครรูบางวาหนูก็ฝนดี” หลายครั้งที่มีผูปกครอง “เด็กแอลดี” และ ผูป กครองอืน่ ๆ ทีเ่ วทนาถามผูอ ำนวยการโรงเรียน วา “ทาน ผอ. เดี๋ยวนี้ดิฉันไมพบครูเเมหญิงที่เคย สอนไอจออีกละคะ” ผูบริหารตอบวา“งบประมาณ ทีท่ างราชการจัดหามาใหหมดแลวคะ” สูตอนะ “เจาจอ” ที่นาสงสาร ผูบริหาร ครู บุคลากร และนักการภารโรง ยังเปนกำลังใจ ให กั บ หนู อ ยู ต ลอดไปโดยไม มี วั น เสื่ อ มคลาย สูตอนะคนดีของครู


ยโสธร เขต ๑

ผาขาวที่ซักได ภาพ :สถาบันอาศรมศิลป

มนุ ษ ย ที่ เ กิ ด มาบนโลกเปรี ย บเสมื อ นผ า ขาว แตผาขาวแตละผืนก็จะถูกแตงแตมไปตาม สภาพและจินตนาการของจิตรกร ภาพที่ไดบาง ภาพอาจจะสวยงามเหมาะสมกับสภาพสังคม แต บางภาพอาจจะไมเปนที่ตองการเทาไรนัก ซึ่ง ภาพที่ ไ ม ต อ งการนี้ จิ ต รกรคนอื่ น ๆ ที่ มี จินตนาการที่ดีอาจจะตกแตงใหมใหเปนภาพที่ สวยงามและมีคุณคายิ่งขึ้นได ในที่นี้อยากจะขอ กลาวถึงพฤติกรรมของเด็กชายคนหนึง่ ทีเ่ กิดขึน้ ใน โรงเรียน “คุณครูครับๆ เด็กชายกระตอบเดินมาตบ หัวผมครับ” “คุณครูคะ หนู ก็ เ คยถู ก เด็ ก ชาย กระตอบตบหัวและดาแมหนูหลายครั้งแลวคะ” เด็กหญิงภัทราพรทีม่ าฟองครูพรอมกันกับเด็กชาย อลงกรณพูดเสริมขึ้น ครูจึงถามวา “พวกหนูทำ อะไรเขาหรือเปลาละลูก เขาจึงมาตบหัวและดา แม” “เปลาเลยครับพวกผมกำลังทำงานสงครูใน หองเรียนอยูดีๆ เขาก็เดินมาตบหัวพวกผมครับ” “มันอาจจะเปนความบังเอิญหรือจากความไม ตั้งใจของเด็กชายกระตอบก็ไดนะ เอาอยางนี้ลูก

ใหพวกเราไปบอกเด็กชายกระตอบวาครูมีธุระจะ คุ ย ด ว ย ให ม าหาครู ห น อ ย แล ว พวกเราก็ ไ ป ทำงานต อ ให เ สร็ จ นะ เดี๋ ย วครู จ ะจั ด การเอง ขอบใจมากนะที่มาบอกใหครูทราบ” “ประวิ ท ย เ ข า มานี่ แ ล ว นั่ ง ลง (คุ ณ ครู เรี ย กชื่ อ จริ ง ของเด็ ก ชายกระต อ บ) ประวิ ท ย ขณะนี้ เ ธอกำลั ง ทำอะไรอยู ” “คุ ณ ครู ใ ห ท ำ แบบฝกหัดคณิตศาสตร ผมทำไมไดเลยไมทำครับ” “อาว ถาทำไมไดก็มาถามครูสิลูก ถาเราขี้เกียจ เราจะไมเกงเหมือนเพื่อนนะ โตขึ้นเราจะเอาวิชา อะไรไปทำมาหากินกับเขาได เราจะต องรูจั ก ฝ ก ฝนตนเองนะ จึ ง จะเอาตั ว รอดเมื่ อ โตขึ้ น เปนผูใหญ เอาละที่คุณครูเรียกมานี้ เพราะมี เพื่อนๆ มาแจงคุณครูวาเราไปรังแกเขาอีกจริง หรือเปลา” “ไมจริง รังแกอะไรครับ” “เด็กชาย อลงกรณ แ ละเด็ ก หญิ ง ภั ท ราพรฟ อ งว า เราไป ตบหั ว และด า แม เ ขาจริ ง ไหม” “อ อ ผมไม ไ ด ตบหั ว และด า แม เ ขา เพี ย งแต ผ มเดิ น ไปแล ว เอามือลูบหัวเขาแคนั้นเองครับ ผมเคยทำกับนอง

เรื่อง สมัย อินทำนุ โรงเรียน บานโนนหนองแฝก ต.ลุมพุก อ.คำเขื่อนแกว จ.ยโสธร

๖๑


ของผมที่บานเปนประจำก็ไมเห็นเปนไรนี่ครับ” “ที่บานของเธอ เธออยูกับใครบาง” “มีนองสาว ๑ คน นาชาย ๑ คน แม ๑ คน และพอคนที่ ๓ ครับ” “อาวแลวพอคนที่ ๑ และที่ ๒ ไปไหนละ” “แมกับพอคนที่ ๑ ของผมแยกทางกันตั้งแตผม ยั ง เล็ ก อยู ค รั บ ต อ มาได พ อ คนที่ ๒ แล ว ได นองสาว ๑ คน พอคนที่ ๒ ไปทำงานตางประเทศ แมเลยไดพอคนที่ ๓ อีกครับ” “อยูที่บานเธอ กลัวใครมากที่สุด” “กลัวแมครับ เพราะวาแมตี และดุดาผมเปนประจำเมื่อผมทำผิด” “ใครเปน คนดู แ ลการซั ก เสื้ อ ผ า และทำกั บ ข า วให เ ธอกิน ก อ นมาโรงเรี ย น” “ผมทำเองทั้ ง หมดครั บ ” “อาวทำไมเปนอยางนั้นละ” “เพราะวาตอนเชา แมนอนยังไมตนื่ ถาผมไมทำเองผมก็ไมไดกนิ ครับ” “เอาละๆ ประวิทยคุณครูเขาใจแลว เธอนี้นับวา เปนคนดีมีความรับผิดชอบกวาคนอื่นๆ เลยนะ คุ ณ ครู จ ะไม ถ ามเรื่ อ งที่ เ พื่ อ นมาฟ อ งว า เธอไป ตบหัวเขาอีกแลวละ แสดงวาที่เราทำไป ไมได มีเจตนาจะรังแกใคร ทำไปเพราะวาเคยทำมา กอนใชไหม” “ครับ ผมไมไดมีเจตนารังแกใคร เพียงแตผมอยากมีเพื่อนที่ยอมรับผมเหมือนกับ คนอื่นๆ” “เอาละประวิทย คุณครูดูแลวเธอเปน คนดี มี ค วามรั บ ผิ ด ชอบไม แ พ ห รื อ มี ม ากกว า คนอื่นๆ ดวยซ้ำไป เพียงแตการกระทำของเรา ทำไปโดยไมไดคิดกอนทำเทานั้นเอง คุณครูดีใจ มากที่ไดคุยกับเธอในวันนี้ เพราะวาชีวิตของเธอ คล า ยๆ กั บ ชี วิ ต ของครู ใ นตอนที่ เ ป น เด็ ก อยู คุณครูขอเปนเหมือนพอ และเพือ่ นเธอจะไดหรือเปลา เธออยากมีอนาคตเหมือนครูไหม” “อยากมีครับ เอาหละต อ ไ���นี้ เ ธอย า ยโต ะ เรี ย นมานั่ ง ข า งๆ โตะครูนะ มีอะไรจะไดปรึกษาครู เวลาจะทำ อะไรจะตองมีสติ คิดกอนทำ อยาใหเสียชื่อวา เป น ลู ก ของครู และเพื่ อ นของครู น ะประวิ ท ย ตกลงไหม” “ตกลงครับ ผมจะตัง้ ใจ ขอบคุณครับ” “เดี๋ยวครูจะพาไปหนาชั้นเรียน” “นักเรียนทุกคน ๖๒

เพราะวาชีวิตของเธอคลายๆ กับ ชีวิตของครูในตอนที่เปนเด็กอยู คุ ณ ครู ข อเป น เหมื อ นพ อ และ เพื่อนเธอจะไดหรือเปลา

ครู มี ข า วดี ม าบอก ต อ ไปนี้ ค รู มี ลู ก เพิ่ ม มาอี ก หนึ่ ง คน คื อ เด็ ก ชายประวิ ท ย ลู ก ของครู เ ขา สัญญาวาจะเปนคนดีมีเหตุผล ไมเปนประวิทย คนเดิมอีกแลว ขอใหทุกคนจงใหอภัยลูกของครู ดวยนะ และเขาจะเปนเพื่อนที่ดีกับพวกเราดวย” เมื่อพูดจบนักเรียนทุกคนตางปรบมือดวยความ ชื่นชม จากกรณีดังกลาว ทำใหเรารูสัจธรรมของ ชีวิตวา ชีวิตของคนเราเลือกเกิดไมได แตเรา สามารถที่จะเลือกทางเดินของชีวิตได ดังกรณี ศึกษาของเด็กชายประวิทย ถาเราศึกษาสภาพ ปจจุบันปญหาเราก็จะรูเบื้องหลังของเด็กวาเขา เจอปญหาอะไร เราจะชวยเขาดวยวิธีใด ทำให เราแกปญหาไดถูกจุด จากที่เราคิดวาเปนสิ่งที่ เลวร า ย ก็ ก ลั บ กลายเป น สิ่ ง ที่ ดี ไ ด ถ า เราได ใหโอกาส, ใหอภัย, ใหความรัก ความอบอุน, เขาก็จะเปนเด็กดีที่สังคมตองการได


ยโสธร เขต ๑

อั้ม…

เด็กดีที่หัวใจไมพิการ อั้ม…เด็กดีที่หัวใจไมพิการ เมื่อชีวิตเกิด มาพรอมกับความพิการทางดานรางกาย และ ความบกพรองทางสติปญญา ขาลีบเล็ก ตอง เขยงเทาเดิน แตจิตใจของเขาเต็มไปดวยความ บริสุทธิ์ ดีงาม อาจจะมากกวาคนที่มีสติปญญา และรางกายปกติแตอาจมีหัวใจที่พิการ อั้ ม …เด็ ก ชายตั ว เล็ ก ๆ รู ป ร า งผอมสู ง กำลังเรียนอยูใ นชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๒ ทุกๆ เชา อั้มจะมาโรงเรียนโดยมีแมขี่รถมอเตอรไซคมาสง แตก็แทบจะทุกๆ ครั้งเชนกันที่อั้มมักจะรองไห เกาะแข ง เกาะขาแม เ มื่ อ แม จ ะกลั บ บ า น เมื่ อ คุณครูไปปลอบและใหกำลังใจสัญญาวาจะพาไปเลน ของเลนตางๆ มากมาย หรือสุดทายครูบอกวา จะไมรักอั้มนะถาอั้มงอแง อั้มก็ไมสนใจ แตอั้ม

จะเลิกงอแงก็ตอเมื่อแมปลอบและสัญญาวาจะมา รับกลับบานตรงเวลาไมทิ้งไปไหน การอยูใ นโรงเรียนสำหรับอัม้ ไมไดหมายถึง การนั่งเรียนอยูหองใดหองหนึ่ง แตอั้มจะไปนั่ง หรื อ ไปเล น อยู บ ริ เ วณไหนก็ ไ ด โดยคุ ณ ครู แต ล ะชั้ น จะคอยดู ว า อยู ใ นที่ ป ลอดภั ย หรื อ ไม เทานั้น แตโดยสวนมากอั้มชอบมานั่งที่หองนอง อนุบาล ๑ ที่นี่อั้มไมไดมาเลนกับนองๆ เทานั้น แตอั้มยังทำหนาที่พี่ใหญชวยคุณครูดูแลนองๆ และทำตัวเปนพี่ของนองๆ ดวย นี่อาจเปนสิ่งที่ อั้มรูสึกภูมิใจเพราะไดรับการยอมรับจากนองๆ และเปนผูที่คอยปกปองนองๆ ทำใหรูสึกวาเขา เป น คนเก ง สำหรั บ น อ งอี ก ด ว ย ในเวลาพั ก กลางวันอั้มจะไปที่หองสหกรณ และคอยขาย

เรื่อง จิรวรรณ จันทรเหลือง ภาพ ศิริสมร เจริญทรัพย โรงเรียน บานทุงแต หมู ๓ ต.ทุงแต อ.เมือง จ.ยโสธร

๖๓


ความพิ ก ารของอั้ ม ไม ท ำให คุ ณ ค า ของความเป น มนุ ษ ย ที่ ส มบู ร ณ ของอัม้ ลดนอยลงแตอยางใด หรืออาจมากกวามนุษยทมี่ คี วามสมบูรณ ทั้งรางกายและสติปญญาอีกหลายคนในยุคสังคมปจจุบันนี้ ขนมและไอศกรี ม ช ว ยคุ ณ ครู รอจนกว า พี่ ๆ มัธยมซึ่งเปนเจาหนาที่สหกรณมาขาย อั้มจึงจะ ไปเลนกับเพื่อนๆ บางวันอั้มไมมีเงินซื้อขนมหรือ ไอศกรีม อั้มจะมองดูเด็กคนอื่นๆ กินขนมอยาง เอร็ดอรอย บางครั้งครูจะซื้อขนมให แตอั้มจะ บอกครูวาไมมีเงิน อั้มไมเคยบอกครูวาอยากกิน ขนมหรือกินไอศกรีมเลย ยกเวนถาครูถาม อั้ม จะบอกครู ว า อั้ ม อยากกิ น แต ไ ม มี เ งิ น วั น หนึ่ ง ขณะที่ครูกำลังขายของสหกรณ เด็กนักเรียนชั้น ประถมศึกษาปที่ ๑ กำลั ง เล น ธงชาติ ที่ เ สาธง ชั่วคราวที่ติดตั้งไวสำหรับเรียนวิชาลูกเสือ พออั้ม มองเห็น อั้มรีบ รองบอกไมใหเลนธงชาติ เพราะ ธงจะขาด แลวอั้มรีบเดินไปพลิกดูธงชาติวาขาด หรือเปลา เมื่อเพื่อนๆ ซื้อขนมหรือไอศกรีม เด็ก บางคนก็ทิ้งขยะลงบนพื้น อั้มจะเดินไปเก็บและ บนวาสกปรกไมทิ้งลงถังขยะ อั้มเปนเด็กพิการที่ มีน้ำใจ ไมละเลยสิ่งเล็กๆ นอยๆ ที่อยูรอบๆ ตัว แมวาจะมีรางกายที่ไมสมบูรณและมีสติปญญาต่ำ แตอั้มจะไมดูดายในสิ่งที่เด็กคนอื่นไมคอยใสใจ อั้ ม ยิ้ ม แย ม ร า เริ ง อยู เ สมอ อั้ ม ไม มี ร องเท า เพราะเทาของอั้มบิดเบี้ยวเสียรูปเพราะโรคโปลิโอ อั้มตองเดินเขยง ดังนั้นจึงไมมีรองเทาที่จะเขากับ รูปเทาของอั้มได เชาวันหนึง่ ขณะทีเ่ ด็กกำลังทำความสะอาด บริเวณที่รับผิดชอบ บางคนกำลังวิ่งเลนอยาง สนุกสนาน อั้มเดินชาๆ เขามาหาครูพรอมกับนำ เงินมาใหครู ๑๐ บาท อั้มบอกครูวาเก็บได ครูจึง นำไปประกาศหาเจาของขณะที่นักเรียนเขาแถว ทำกิจกรรมหนาเสาธง ครูใหเพื่อนๆ และพี่ๆ ปรบมือใหอั้มที่เปนเด็กดีมีความซื่อสัตย อั้มยิ้ม อยางภาคภูมิใจ แตไมมีใครเปนเจาของ ครูจึงนำ เงินที่ไมมีเจาของมาคืนใหอั้ม ตามขอตกลงของ ๖๔

โรงเรียน ในกรณีที่เด็กเก็บเงินไดถาไมมีใครเปน เจ า ของให น ำเงิ น ที่ เ ก็ บ ได ส ง เงิ น คื น คนที่ เก็บได เพื่อเปนรางวัลและเปนการใหขวัญและ กำลังใจในการทำความดีของเด็กๆ แตอั้มไมรับ เงินคืน เขายืนยันวาไมใชเงินของเขา แมครูจะ บอกหรื อ อธิ บ ายเหตุ ผ ลอย า งไรเขาก็ ไ ม เ ข า ใจ และไมรับเงินคืนเพราะไมใชเงินของเขา อั้มบอก วาเจาของเงินเสียใจถาเงินหาย ไมมีเงินกินขนม ครูจึงถามอั้มวาแลวจะทำอยางไรกับเงินที่อั้มเก็บ ไดแลวไมมีใครเปนเจาของ อั้มใหครูเก็บไวเดี๋ยว เจาของจะมาเอา ครูจึงนำเงินของอั้มไปใหคุณแม ของอั้ม และเลาเหตุการณที่เกิดขึ้นใหคุณแมฟง คุณแมบอกวาอั้มจะไมเอาของที่ไมใชของตัวเอง อั้มเปนเด็กที่มีความซื่อสัตย ความพิ ก ารของอั้ ม ไม ท ำให คุ ณ ค า ของความเปนมนุษยที่สมบูรณของอั้มลดนอยลง แตอยางใด หรืออาจมากกวามนุษยทมี่ คี วามสมบูรณ ทั้งรางกายและสติปญญาอีกหลายคนในยุคสังคม ปจจุบันนี้


รอยเอ็ด เขต ๒

การเปนคนดีนั้นทำไดยาก…

ภาพ : www.creativecommons.com

แตการทำชั่วนั้นทำไดงายกวา

เรื่อง ไชยมงคล สิทธิสีจันทร โรงเรียน บานยางเครือ-ดานนอย ๑๐๘ หมู ๘ ต.เมืองทุง อ.สุวรรณภูมิ จ.รอยเอ็ด

๖๕


ผมดีใจมาก ทีผ ่ มไดกลับมาเปนคนดี อีกครั้ง โดยไมคิดวามันจะเปนไปได กระผมชื่อนายไชยมงคล สิทธิสีจันทร เรียนอยูช นั้ มัธยมศึกษาปที่ ๓ โรงเรียนยางเครือ ดานนอย เปนบุตรของนายทองฮวย - นางแตม สิทธิสีจันทร อยูบานเลขที่ ๗๗ หมูที่ ๘ ตำบล บอพันขัน อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดรอยเอ็ด เรื่องที่ผมจะเลาตอไปนี้…เปนเรื่องที่เกิด จากประสบการณที่เกิดขึ้นกับผมเอง ผมเรียนจบ ชัน้ ประถมศึกษาปที่ ๖ จากโรงเรียนบานเปลือยนอย ไดไปเรียนตอชั้นมัธยมศึกษาปที่ ๑ ที่โรงเรียน สุ ว รรณภู มิ ผมเรี ย นอยู ที่ โ รงเรี ย นสุ ว รรณภู มิ ประมาณ ๑ เดือน ในสัปดาหแรกไดพบเพือ่ นใหม ประมาณ ๕ คน ผมรวมกลุมกั���ทำในสิ่งที่ไมดี เชน สูบบุหรี่ ดืม่ เหลา หนีเรียนไปเลนเกม ไมเขา หองเรียนเปนประจำทุกวัน คุณครูที่ปรึกษาได ออกหนังสือเชิญผูป กครองมาพบและปรึกษาหารือ วาจะทำอยางไร พอผมรับทราบ ทานเสียใจมาก ได ใ ห ผ มออกจากโรงเรี ย นสุ ว รรณภู มิ แล ว มา สมัครเรียนทีโ่ รงเรียนยางเครือ-ดานนอย ผมเรียน อยูป ระมาณ ๔ เดือน ซึง่ ในชวงนีผ้ มปรับตัวเขากับ เพื่ อ นไม ไ ด มี พ ฤติ ก รรมเหมื อ นเดิ ม สู บ บุ ห รี่ ดืม่ เหลา หนีเรียน ผมจึงตองลาออกเปนครัง้ ที่ ๒ และไมไดเรียนตอที่ไหนอีกเลย ผมไดไปอยูกับ พีส่ าวทีจ่ งั หวัดกาญจนบุรี ผมไดไปรับจางฟางอัดทุงนาอยู ๑ เดือน ผมไดรบั ความลำบากมาก จึงเปลีย่ นงานไปตัดไม ยูคาลิปตัสอยู ๓ เดือน ผมลำบากจนทนไมได จึ ง ได ป รึ ก ษาพี่ ส าวว า จะไม ท ำงานต อ พ อ มี ความเห็นวาอยากใหผมเรียนตออีกครัง้ ทีโ่ รงเรียน บานยางเครือ-ดานนอย ในปตอ มา ผมตัง้ ใจเรียน และเปลี่ยนพฤติกรรมตางๆ ไปในทางที่ดี เชน ๖๖

ตั้ ง ใจเรี ย น ช ว ยเหลื อ กิ จ กรรมต า งๆ ภายใน โรงเรียน เชือ่ ฟงพอแม ครูอาจารยทพี่ ร่ำสอนใหผม เปนคนดี จนผมมีแรงบันดาลใจวาตองเรียนใหจบ ชั้นมัธยมศึกษาปที่ ๓ เพื่อจะไดไปประกอบการ งานทีด่ ี ไมลำบาก จากการที่ผมเปนคนดี มีความกตัญู ทำใหมีคนสรรเสริญ เกิดขันติ และหิริโอตตัปปะ ใครพบเห็ น ก็ เ กิ ด ความรั ก ทำให จิ ต ใจผ อ งใส ทำงานการสิ่งใดก็บรรลุวัตถุประสงค ในปจจุบัน ผมเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ ๓ นักเรียนทุกคนใน โรงเรี ย นยอมรั บ ความสามารถ ความดี ที่ ผ ม ไดกระทำ ผมไดรับเลือกเปนประธานนักเรียน เปนนักกีฬาดีเดน ไดรับรางวัลเหรียญทองที่ ๒ ประเภทการประกวดมารยาทงาม และเปนผูนำ เยาวชนไทยตานภัยยาเสพติด และอบรมคุณธรรม จริ ย ธรรม ทำให ผ มมี ส ติ สั ม ปชั ญ ญะในการ ดำเนินชีวติ ประสบการณตา งๆ ทีผ่ มไดรบั ในชวงหนึง่ ของชีวิต ทำใหผมไดทราบวา การเปนคนดีนั้น ทำไดยาก แตการทำชั่วนั้นทำไดยากกวา... ผม ดีใจมาก ที่ผมไดกลับมาเปนคนดีอีกครั้ง โดยไม คิดวามันจะเปนไปได ผมขอสัญญาวาตอไปนี้ผม จะเปนคนดีของครอบครัว ชุมชน สังคม และ ประเทศชาติ จะทำตัวเปนตัวอยางแกเยาวชน ตอไป โดยยึดหลักคุณธรรมทีว่ า คุณธรรมนำใจใหเห็นโลก ใหสนิ้ ทุกขสนิ้ โศกเปนสุขขี ริษยาคือไฟไหมโลกีย เมตตาคือปรานีทดี่ บั ไฟ


รอยเอ็ด เขต ๒

สำนึกผิด

ภาพ : www.creativecommons.com

ขอกลาวนำ เรื่องเลาขาน ตำนานฝาก เปนเรื่องยาก กวาจะทำ ตามกรอบได โรงเรียนดี มีคุณธรรม นำจิตใจ ครูฝกให ไดดี มีวิชา ครูสรรคสราง แนวทาง นำปฏิบัติ ทั้งบานวัด โรงเรียน แหลงศึกษา ปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ สรางศรัทธา คุณธรรม นำหนา พาสุขใจ

กระผม…ขอนำเรื่องที่เกิดจากการกระทำ ผิ ด พลาดมาในอดี ต มาสารภาพต อ หน า สาธารณชนแหงนี้อยางไมอายวา ความผิดพลาด ที่กระผมไดทำเปนเรื่องราวที่ผมไมสามารถลืมได มาจนถึงทุกวันนี้คือ เมื่อสองปที่ผานมา…ตอนนั้นกระผมเรียน อยู ชั้ น ประถมศึ ก ษาป ที่ ๔ วั น นั้ น ตรงกั บ วันสงกรานตพอดี พอกับแมของผมไมอยูบาน พากั นไปทำบุญ ที่วัด เพราะครอบครั วของผม

เรื่อง เด็กชายระพิน สุทธิโส โรงเรียน บานหัวนา ต.หนองทัพไทย อ.พนมไพร จ.รอยเอ็ด

๖๗


ผมหัวเราะอยางสนุกสะใจ ทีเ่ ห็นพีส่ าว ตื่ น เร็ ว แบบไม ตอ งปลุ กใหยากเลย แตผมก็หวั เราะคางเมือ่ เห็นพีส่ าวรอง กรีดๆ ขึน้ น้ำตาไหลอาบแกม หนาตา แดงก่ำ ตัวสัน่ งกๆ ทำบุญสุนทานอยูเปนประจำ วันนั้นผมอยูบาน ตามลำพัง ผมนึกแปลกใจวาทำไมเชานี้ยังไมเห็น หนาของพี่สาวของผมเลย ผมเลยขึ้นไปดูบนบาน และไปที่หองนอนของพี่สาว ผมเห็นพี่สาวนอน หมผาหลับอยู ผมลองเอามือจับขาและสั่นเบาๆ แตพี่สาวก็ไมตื่น ผมเลยนึกสนุกขึ้นในใจวาอยาก จะแกลงพี่สาวใหตื่น วันนั้นเปนวันสงกรานตนี่นา จะตองหาอะไรเลนสนุกๆ ซะหนอยแลว พูดแลว ก็ รี บ วิ่ ง ลงมาชั้ น ล า งเพื่ อ ที่ จ ะเอาน้ ำ ขึ้ น ไปสาด สงกรานต ใ ห พี่ ส าว ผมเอาถั ง ใบเล็ ก ไปตั ก น้ ำ ในตุ ม หลั ง บ า นเต็ ม ถั ง ถื อ ย อ งขึ้ น ไปบนบ า น อีกครั้ง ผมเห็นพี่สาวยังนอนหลับอยูในทาเดิม ผมคอยๆ ยองเขาไปใกล วันนี้สนุกแนเรา ผมนับ ๑ - ๒ - ๓ ในใจ แลวก็สาดน้ำโครมเต็มแรง เข า ใส ร า งพี่ ส าวที่ น อนหลั บ อยู ท า นผู ช มลอง คิ ด สิ ค รั บ ว า หน า ตาของคนตื่ น ตกใจขณะที่ นอนหลับอยูมันนาสนุกแคไหน ผมหัวเราะอยาง สนุกสะใจ ที่เห็นพี่สาวตื่นเร็วแบบไมตองปลุกให ยากเลย แตผมก็หวั เราะคางเมือ่ เห็นพีส่ าวรองกรีด๊ ๆ ขึน้ น้ำตาไหลอาบแกม หนาตาแดงก่ำ ตัวสัน่ งกๆ แล ว พู ด กั บ ผมว า “เธอมาสาดน้ ำ พี่ ท ำไม พี่ เป น ไข อ ยู ไ ม รู เ หรอ” ผมตกใจกลั ว ความผิ ด กลัวพี่สาวจะตาย ผมรีบพยุงพี่สาวของผมออก จากที่ น อน และวิ่ ง เอาผ า ห ม ของแม ม าห ม ให พี่สาว ผมบอกวา “ผมขอโทษผมไมรูวาพี่เปนไข” ๖๘

แล ว ผมก็ ก อดพี่ ส าวของผม ผมเอามื อ คลำ ที่หนาผากของพี่ดู โอยทำไมตัวรอนจัง ผมเลย ตัดสินใจวิ่งไปหาพอแมที่วัด แลวบอกพอกับแม วาพี่ไมสบายมากไขขึ้นตัวสั่นมากเลย พอกับแม รีบกลับบานและพาพี่สาวของผมสงโรงพยาบาล ผมก็ไดไปดวย ในขณะที่ ร อหมอตรวจอยู ป ระมาณ ครึ่งชั่วโมง หมอก็ออกมาบอกพอกับแมของผม ดีนะทีพ่ าลูกมาทัน ถาชากวานีล้ กู ของคุณไมรอดแน ผมเลยถามหมอว า พี่ ผ มเป น อะไรครั บ หมอ หมอบอกวาพี่เธอเปนไขเลือดออกครับ เหตุที่ผม รักสนุก อยากแกลงคนอื่นเพื่อความสนุกสนาน แต เ พี ย งผู เ ดี ย ว แต ต อ งทำให ค นหลายคน เดื อ ดร อ น โดยเฉพาะพ อ กั บ แม ต อ งมาดู แ ล อาการไข ข องพี่ ส าวด ว ยอาการวิ ต กกั ง วลใจ ไม ไ ด ห ลั บ ไม ไ ด น อนด ว ยความรั ก และห ว งลู ก และที่สำคัญที่สุดที่จะเสียใจมากที่สุดก็คือ จะ ตองเสียพี่สาวที่รักคนเดียวของผมไป พอกับแม และผมอยูไ ดอยางไร จะเสียใจมากนอยขนาดไหน ทานคงพอจะเดาออกนะครับ นี่ แ หละครั บ ความผิ ด พลาดในอดี ต ที่ จำฝ ง ใจไม ลื ม เป น บทเรี ย นให ผ มมาจนถึ ง ทุ ก วั น นี้ ว า ผมจะไม แ กล ง พี่ แ กล ง เพื่ อ นหรื อ แกล ง ใครอี ก เลย เพราะผมกลั ว ผิ ด พลาด ดังเหตุการณของผมอีก เรื่องนี้อาจเปนอุทาหรณ สอนใจใหทานไดไมมากก็นอย โดยเฉพาะเพื่อนๆ นองๆ ที่ยังเด็กอยู การตัดสินใจยังไมรอบคอบ ดังนั้น…ผมจึงขอฝากขอคิด คติเตือนใจ ใหวา การรักสนุกจนลืมคิด จะทำลายชีวิต และ ครอบครัว หรือการจะทำอะไรนัน้ ควรคิดกอนทำ แตอยาทำกอนคิด ชีวิตจะไมพลาดครับ


เรื่อง บัญชา คำหนองยาง โรงเรียน บานหัวนา ต.หนองทัพไทย อ.พนมไพร จ.รอยเอ็ด

รอยเอ็ด เขต ๒

เทียน

แหงปญญา กระผมนายบัญชา คำหนองยาง นักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปที่ ๓ โรงเรียนบานหัวนา อำเภอ พนมไพร สั ง กัดสำนั ก งานเขตพื้น ที่ ก ารศึก ษา ร อ ยเอ็ ด เขต ๒ วั น นี้ ก ระผมรู สึ ก ตื่ น เต น กับกิจกรรมและบรรยากาศที่แปลกใหมซึ่งเปน โลกใหมสำหรับกระผมอีกดานหนึ่ง เรื่ อ งราว…ที่ ก ระผมจะนำเรี ย นท า น ในวั น นี้ เป น เรื่ อ งเกี่ ย วกั บ ความประทั บ ใจที่ เกิดขึ้นกับตัวกระผมเองในระหวางการเขาคาย พุ ท ธบุ ต รที่ วั ด โสธาราม บ า นหั ว นา อำเภอ พนมไพร ซึ่งทางโรงเรียนไดจัดกิจกรรมนี้ขึ้นโดย ไดรับความรวมมือจาก บาน วัด และโรงเรียน พ ร ะ อ า จ า ร ย วิ ท ย า ก ร ที่ ใ ห ค ว า ม รู มาจากมหาวิ ท ยาลั ย จุ ฬ าลงกรณ ร าชวิ ท ยาลั ย จำนวน ๓ รูป ระยะเวลาการเขาคาย ๒ คืน กับ ๓ วัน แตละวินาที แตละชั่วโมงในแตละวันมี คามาก พระอาจารยวิทยาการทั้ง ๓ รูป จะ จั ด กิ จ กรรมที่ แ ตกต า งกั น เช น การเล น เกม การเรียนดานวิชาการ การนัง่ สมาธิ การสวดมนต การเดิ น จงกรม การฝ ก รั บ ประทานอาหาร โดยกล า วคำพิ จ ารณาอาหารก อ นรั บ ประทาน อาหารทุกครั้ง ซึ่งแตละกิจกรรมจะแบงกลุมตาม เหมาะสม

ภาพ : www.creativecommons.com ๖๙


ความทุกขยากของแมตั้งแตอุมทอง จนคลอด ตลอดจนการเลีย้ งดูตงั้ แต ยังเล็ก ยุงไมใหไต ไรไมใหตอม เปน ความรักของแมทบี่ ริสทุ ธิ์ ไมสามารถ หาอะไรมาเทียบกับความรักทีย่ งิ่ ใหญ ของแมได กิจกรรม “จุดเทียนแหงปญญา” กระผม ป ร ะ ทั บ ใ จ ม า ก ที่ พ ร ะ อ า จ า ร ย ชี้ ใ ห เ ห็ น ความทุ ก ข ย ากของแม ตั้ ง แต อุ ม ท อ งจนคลอด ตลอดจนการเลี้ ย งดู ตั้ ง แต ยั ง เล็ ก ยุ ง ไม ใ ห ไ ต ไรไม ใ ห ต อม เป น ความรั ก ของแม ที่ บ ริ สุ ท ธิ์ ไมสามารถหาอะไรมาเทียบกับความรักที่ยิ่งใหญ ของแมได กระผมฟงแลวน้ำตาไหลโดยไมรูตัว รูสึกซาบซึ้งในคำสอนของพระอาจารยและเกิด ความรู สึ ก รั ก แม ม ากๆ สำนึ ก ในความผิ ด ของตัวเองที่แอบหนีแมไปเลนเกม ณ ตรงนั้น อยากบอกแมวา “ผมขอโทษ” แตก็ไมไดบอก ทานเพราะยังติดธุระอยู ตอมาพระอาจารยใหถวายผาปากิเลส ซึ่งหมายถึงการละเวนความชั่ว กระผมไดเขียน ความชั่วที่จะละเวนลงในผากิเลสคือ “จะเลิกหนี แมไปเลนเกม” ตั้ งแ ต วั นนั้ น ม า ก ระผม ไม ห นี แม ไปเล น เกมอี ก เลย แม รู สึ ก ชื่ น ชมและดี ใ จเป น อยางมาก และคุณครูก็ยกยองชมเชยวากระผม เปนตัวอยางที่ดี ใหนองๆ เอาเปนแบบอยางได จากบทเรี ย นของกระผมในครั้ ง นั้ น คงจะเปนอุทาหรณสอนใจเปนแบบอยางแกบุคคล โดยทั่วไปได และกอนจากขอฝากคำวา ธรรมะ คือแสงทองสองชีวิต ธรรมะ ชวยดวงจิตใหสูงคา ธรรมะ ชวยชีวิตใหพัฒนา ธรรมะ ชวยนำพาใหกาวไกล ๗๐


รอยเอ็ด เขต ๒

ความดี ที่ควรสราง

ชี วิ ต ของหนู เ กิ ด มาเป น เด็ ก อาภั พ ทามกลางความยากจนของครอบครัว ตั้งแตหนู จำความไดก็เห็นแตตากับยายเทานั้น แมทิ้งหนู ไปตั้งแตคลอดใหมๆ คุณยายเคยเลาใหฟงวาแม แตงงานกับสามีคนแรกไดลูก ๑ คน ทิ้งไวใหยาย เลี้ยงแลว ก็ทิ้ง ยายไป แล วกลั บ มาบ า นอี ก ครั้ง พรอมกับตัวหนูท่ีพึ่งคลอดไดไมกี่วัน แลวแมก็ หายหนาไปเลยไมสงขาวคราววาเปนตายรายดี อยางไรมาใหยายรูเลย หนูเติบโตขึ้นมาโดยไมเคยพบหนาพอแม หนูแอบรองไหหลายครัง้ นึกนอยใจทีพ่ อ แมไมเคย มาเหลียวแลเลย เห็นเพื่อนๆ หลายคนมีพอแม พรอมหนาพรอมตากัน สวนหนูกับพี่และนองได แตนั่งมองความอาภัพของตนเอง พี่ของหนูเคย คิดจะขโมยรถแขงที่เพื่อนเขามี เพราะอยากมี และอยากเลนเหมือนคนอื่น แตก็คิดไดวาคุณครู และคุ ณ ยายเคยบอกว า อย า ไปลั ก ขโมยของ คนอื่น เพราะเขาก็หวงของเขาเหมือนกัน ก็เลย ไมกลาขโมย นองของหนูซึ่งเปนเด็กเล็ก ยังไมรู เดี ย งสา เห็ น คนอื่ น ๆ มี ข องเล น ก็ ร อ งไห

อยากจะได บ า ง แต ย ายและหนู ก็ ช ว ยปลอบ หนู ยิ่ ง สงสารน อ ง ความคิ ด ของน อ งคงเป น เหมือนหนู หนูเคยเห็นเด็กขางบานชอบเอาแตใจ ตัวเองอยากไดอะไรเปนตองได ถาพอแมขัดใจก็ จะนอนเกลือกกลิ้งบนพื้นดินและโยนสิง่ ของทิง้ หนู เห็นแลวไมอยากใหเปนอยางนั้น ตากั บ ยายหนู แกแลวคงไมมีกำลังที่จะไปรับจางหาเงินได สวน แมก็ไมเคยสงเงินหรือสิ่งของใดๆ มาใหเลย ความเปนอยูของหนูจึงลำบากมาก แต ยายของหนู ท า นเป น คนมี เ มตตาชอบทำบุ ญ ทุกเชาตาจะไปวัดเพื่อที่จะใสบาตร ยายบอกวา จะหั ด ให ห นู ใ ส บ าตรตั้ ง แต เ ด็ ก ๆ เพื่ อ จะได มี จิ ต ใจที่ อ อ นโยนและบริ สุ ท ธิ์ ทุ ก วั น หนู จ ะไป ทำบุญตักบาตรที่วัดกับตาทุกครั้งที่มีเวลา และ ไมลืมที่จะชวนนองไปกราบพระดวย กอนนอน ทุกคืนหนูจะสวดมนตไหวพระ และขอพรเสมอวา ใหพอแมหนูกลับมาหาหนูบาง จนกระทั่งวันหนึ่ง หนูไมเคยคิดเลยวาในชีวิตหนูจะมีวันนี้ได ใน ตอนเชาวันหนึ่งยายเรียกหนูใหตื่นขึ้นมา หนูเห็น คนแปลกหนาอยูในบาน ยายบอกวาเปนแมของ

เรื่อง สุทธิดา ตะนะคี โรงเรียน บานหัวนา ต.หนองทัพไทย อ.พนมไพร จ.รอยเอ็ด

๗๑


หนูเอง หนูดีใจมากจนบอกไมถูกที่ไดเห็นหนาแม สวนแมของหนูก็กมลงกราบยาย และขอโทษยาย ที่ ห ายหน า ไปโดยไม ส ง ข า วคราวให รู เ ลยยาย ร อ งไห แ ละบอกให อ ภั ย แม ด ว ย แม บ อกว า ตอไปนี้แมจะไมทำอยางนี้อีก นี่เปนเพราะผลแหงการกระทำความดี ของหนู ที่ ไ ม เ คยรั ง แกเบี ย ดเบี ย นและให ร า ย แก ใ คร ประกอบกั บ ความดี ข องคุ ณ ตาและ คุ ณ ยาย จึ ง ทำให ห นู พ บกั บ ความสุ ข อี ก ครั้ ง ทุกวันนี้หนูไมมีความลำบากเหมือนเดิมอีกแลว และหนูตั้งปณิธานวา ตอไปนี้หนูจะตั้งใจเรียน หนังสือ ปฏิบัติตนเปนคนดีของพอ แม และตา กับยายตอไป

ภาพ : สถาบันอาศรมศิลป

๗๒


รอยเอ็ด เขต ๒

ดิฉันดีใจมากที่ไดเกิดมาเปนคนไทย ได เกิ ด มาในประเทศที่ มี ก ารปกครองในระบอบ ประชาธิ ป ไตยอั น มี พ ระมหากษั ต ริ ย ท รงเป น ประมุข ถึงแมวาการปกครองในปจจุบันจะไม เปนประชาธิปไตยเทาไหรก็ตาม ดิฉันภาคภูมิใจ ที่ มี พ ระเจ า แผ น ดิ น ที่ เ ป น ที่ รั ก ใคร ข องประชน อยางมาก พระองคทรงชวยเหลือประชาชน ดูแล ทุกขสุขไปทั่วทุกหนทุกแหง ดิฉันไมทราบวาจะ ตอบแทนบุญคุณอันใหญหลวงของพระองคได อยางไร นอกจากวาดิฉันจะทำตนเปนคนดี ยึด มั่นในศีลธรรมอันดีงาม เพื่อถวายแดพระองค ทาน อันแสดงถึงความกตัญูตอพระองค พูดถึงความกตัญูกตเวที ในชีวิตของ ดิฉนั มีความหลังฝงใจอันไมสามารถจะลบเลือนได

ผลดี

ภาพ : สถาบันอาศรมศิลป

ของความกตัญูกตเวที เรื่อง มณีรัตน เสารางทอย โรงเรียน บานหัวนา ต.หนองทัพไทย อ.พนมไพร จ.รอยเอ็ด

๗๓


ดิฉันอาศัยอยูกับคุณตาคุณยาย คุณพอคุณแมไป ทำงานที่ ต า งจั ง หวั ด และแยกทางกั น แล ว ตอนเด็กดิฉันชอบเอาแตใจ ใชเงินมาก ชอบเลน และกิน อยากไดอะไรก็ตองได ไปโรงเรียนตองใช เงินอยางนอย ๕๐ บาท ไมเชนนั้นก็จะไมพอใช และไมไปโรงเรียน ไมเคยชวยงานบานแตอยาง ใดแม แ ต ซั ก ผ า ก็ ใ ห คุ ณ ตาคุ ณ ยายซั ก ให ดิ ฉั น ทำไม เ ป น และไม อ ยากทำ คุ ณ ครู ข องดิ ฉั น ได พยายามสอนดิฉันเสมอมา ทานบอกวาคนเรา ตองรูจ กั ทำงาน ตองรูจ กั ชวยตนเอง คุณพอคุณแม หรือคุณตาคุณยายทานไมไดอยูกับเราตลอดไป สั ก วั น เราต อ งอยู ค นเดี ย ว นอกจากช ว ยเหลื อ ตนเอง เราต อ งรู จั ก ช ว ยเหลื อ ผู อื่ น ช ว ยคนที่ ดอยกวามันจะทำใหเรามีความสุข บัดนี้ดิฉันพยายามปรับปรุงตัวเองใหดีขึ้น รูจักคุณคาของเงิน รูวากวาคุณพอคุณแมจะได เงินมาแตละบาท ตองทำงานหนักอยางไร ดิฉัน จะใชเงินเพียงวันละไมเกิน ๑๐ บาท ใชตาม

๗๔

ความจำเปน ทำงานชวยคุณตาคุณยายทุกอยาง ดิฉันรูวาทานแกเฒามากแลว คิดถึงความหลัง ที่ ผ า นมาแล ว ดิ ฉั น เสี ย ใจมาก ต อ ไปนี้ ดิ ฉั น จะ ทำให ท า นสบายขึ้ น คุ ณ ครู ท า นบอกว า การ กตัญูกตเวทีตอผูมีพระคุณเปนเครื่องหมายของ คนดี การทำความดี ท ำให เ รามี ค วามสุ ข โดย เฉพาะความสุขทางจิตใจ ไมตองคิดกังวลอะไร ผิดกับคนที่ทำชั่ว คนไหนที่ทำชั่วจะไมมีความสุข คอยระแวงวาคนอื่นจะมาทำราย ไปไหนมาไหน ตองมองหนาหลังหาความสุขไมได วั น นี้ ดิ ฉั น มั่ น ใจและเชื่ อ แล ว ว า การทำ ความดี โดยเฉพาะการมีความกตัญูกตเวทีตอ ผูมีพระคุณทำใหเรามีความสุข คนอื่นก็ชื่นชม ทำใหดิฉันเรียนหนังสือมีสมาธิดีขึ้น ผลการเรียน ก็ ดี ดิ ฉั น มั่ น ใจว า คุ ณ พ อ คุ ณ แม แ ละคุ ณ ตา คุณยายทานตองยินดีกับดิฉันเหมือนกัน ที่ดิฉัน สามารถทำไดอยางนี้


มหาสารคาม เขต ๒

ความสุข ที่แทจริง

ในป จ จุ บั น นี้ ทุ ก คนต า งดิ้ น รนแสวงหา สิ่งตางๆ ที่จะมาปรนเปรอเพื่อใหเกิดความสุข แก ต นเอง บางคนต อ งทำงานตั ว เป น เกลี ย ว หั ว เป น นอต บางครั้ ง ทั้ ง ต อ งแลกด ว ยชี วิ ต เลือดเนื้อของตนเองก็ยอม ยอมขายตัวเพื่อใหได มากับแค “เงินตรา” ยอมแมกระทั่งคายาเสพติด โดยไมคำนึงถึงผลกระทบในอนาคตวาสังคมจะ เปนอยางไร ขอใหไดมาในสิ่งที่ตนเองปรารถนา และยอมใหอำนาจเงินตราเปนพระเจา บงการ ชีวิตของตนเอง สั ง คมนั บ วั น จะเสื่ อ มโทรมและถดถอย

การแสวงหาผลประโยชน ใ นองค ก รมี ม ากขึ้ น ปญหาความขัดแยงมีมากขึ้น ปญหาอาชญากรรม มีทุกหนทุกแหง รัฐไมสามารถแกปญหาเหลานี้ ใหหมดไปได นักเรียนยกพวกตีกัน ครูลวงละเมิด ทางเพศนักเรียนซึ่งนับวันมีมากขึ้น ยาเสพติด แพรกระจายจากสังคมชั้นสูงเขาสูสังคมชนบท อยางรวดเร็ว การรับเอาวัฒนธรรมขนบธรรมเนียม ประเพณีตางๆ ของชาวตะวันตกที่ผิดๆ เขามา โดยไมคำนึงถึงสังคมของตนเองวาเปนสังคมของ ชาวพุ ท ธ ขนบธรรมเนี ย มประเพณี อั น ดี ง าม ถูกละเลย และลืมในที่สุด

เรื่อง ไพรัตน แกวฤทธิ์ โรงเรียน บานขามเรียน หมู ๕ ต.หนองบัว อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม

๗๕


ในฐานะที่เราเปนครูไมอยากใหลูกศิษย ของเราเปนอยางนั้น เพียงแตเราคอยนอมนำเอา หลั ก ปรั ช ญาเศรษฐกิ จ พอเพี ย งมาประยุ ก ต ใ ช ใหเขากับวิถีชีวิตของตนเอง “ความสุข” ไมได อยูที่ใครมีทรัพยสินมีเงินทองมาก มีรถคันหรูๆ มีบานหลังโตๆ สิ่งเหลานี้เปนเพียงปจจัยหนึ่ง เท า นั้ น เอง แท ที่ จ ริ ง แล ว เป น ความสุ ข เพี ย ง เปลือกนอกไมไดจีรังยั่งยืนอะไร ปญหาตางๆ ก็ ไมไดหมดไปจากสังคมแตอยางใด วิถีพุทธสูวิถีชีวิต เปนวิถีทางทำใหเกิด ความสุขแหงการเรียนรูที่แทจริง ดังนั้น ผูบริหาร การศึ ก ษาจึ ง ต อ งออกแบบให ก ารศึ ก ษาทั้ ง ๓ ด า นนี้ ผ สมผสานกลมกลื น อยู ใ นวิ ถี ชี วิ ต ในโรงเรี ย น ผา นกิ จ วัตร ผา นศาสนพิธีตางๆ ผานวัฒนธรรมประเพณีธรรมเนียมปฏิบัติตางๆ ผ า นเนื้ อ หาและกิ จ กรรมการเรี ย นการสอน ในชั้ น เรี ย นผ า นกิ จ กรรมพิ เ ศษนอกชั้ น เรี ย นใน วาระตางๆ ผานการรับประทานอาหาร การเก็บ ล า ง การทำความสะอาดพั ฒนาวัด ฯลฯ ซึ่ ง จำเปนอยางยิ่งที่พระ ครู และผูปกครองทุกฝาย ตองใหความรวมมือชวยกันสนับสนุนอยางจริงจัง จริงใจ พรอมที่จะทำตนเปนแบบอยางที่ดี เรียนรู และพั ฒ นาตนเองไปพร อ มกั น กั บ เด็ ก ๆ ด ว ย เปนกัลยาณมิตรตอกันไปพรอมกันดวย จึงจะเกิด ผลสัมฤทธิไ์ ดอยางรวดเร็วและชัดเจน การรวมกัน ๗๖

ดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธของทุกๆ คน จะชวย กั น ถั ก ทอสานก อ ให เ กิ ด วั ฒ นธรรมเมตตาและ วัฒนธรรมแสวงปญญา ซึ่งทั้งสองวัฒนธรรมนี้ก็ จะโอบลอมและหลอหลอมใหทุกคนมีความเปน กั ล ยาณมิ ต รต อ กั น และต า งก็ พั ฒ นาตนเอง ตามหลักไตรสิกขาไดอยางชัดเจนและตอเนื่อง ยิ่งขึ้นไป โรงเรียนบานขามเรียนมีทั้งนโยบายและ วิ ธี ก ารปฏิ บั ติ ที่ ชั ด เจนในการเชื่ อ มประสาน กับบาน ตองใหพอแมผูปกครองเขามารับรูเขาใจ และมี ส ว นร ว มในการอบรมเลี้ ย งดู ลู ก ได อยางสอดคลองกับโรงเรียนตามหลักไตรสิกขา พอแมจะไดเพิ่มพูนองคความรู หลักธรรม และ มีทกั ษะในการเลีย้ งลูกทีด่ ี มีความเปนกัลยาณมิตร และเปนแบบอยางที่ดีใหแกลูก ทำใหครอบครัวมี ความอบอุนเพิ่มมากขึ้น กิจกรรมตางๆ ที่สรางเงื่อนไขใหแตละ ครอบครัวไดมาปฏิบัติและมีวิถีชีวิตรวมกันกับ ทางโรงเรียนและวัดอยางตอเนื่อง จะกอใหเกิด ความรวมมือสามัคคีกันจนพลิกฟนใหกลับคืนมา เปนชุมชมชาวพุทธที่เขมแข็งไดอีก และที่สำคัญ ยิ่งคือ กิจกรรมวันสำคัญทางพุทธศาสนา เชน วันอาสาฬหบูชา วันเขาพรรษา วันวิสาขบูชา วั น ออกพรรษา ประเพณี บ วชนาค กิ จ กรรม เข า ค า ยคุ ณ ธรรม กิ จ กรรมเด็ ก ดี V-Star


“เปรียบประหนึ่งดังเพชรที่มีความงามในตัวอยูแลว ได ผ า นการเจี ย ระไนจากช า งที่ มี ฝ มื อ ทำให เ กิ ด คุณคามหาศาลเปนทีต่ อ งการของพอคาวานิช เจาสัว ทัง้ ปวง”

โครงการฟนฟูศีลธรรมโลก โครงงานคุณธรรม สำนึ ก ดี ท ำความดี ถ วายในหลวง กิ จ กรรม พระสงฆชวยสอน กิจกรรมคายพัฒนาทักษะชีวิต (เข า ค า ยพั ก แรมลู ก เสื อ ) กิ จ กรรมนั่ ง สมาธิ กิจกรรมสวดมนตในวันศุกรสุดสัปดาห กิจกรรมตางๆเหลานี้ ลวนเปนกิจกรรมที่ สงเสริมใหนักเรียนมีคุณธรรมจริยธรรม รูบาป บุญคุณโทษ มีความเกรงกลัวละอายตอบาป มี ความกตัญูกตเวทิตาตอผูมีพระคุณ มีสัมมา คารวะ มีความนอบนอมถอมตน ประพฤติตน เปนแบบอยางที่ดี “เปรียบประหนึ่งดังเพชรที่มี ความงามในตัวอยูแลว ไดผานการเจียระไนจาก ช า งที่ มี ฝ มื อ ทำให เ กิ ด คุ ณ ค า มหาศาล เป น ที่ ต อ งการของพ อ ค า วานิ ช เจ า สั ว ทั้ ง ปวง” นั ก เรี ย นที่ ไ ด รั บ การอบรมบ ม เพาะด ว ย ศี ล สมาธิ ปญญา อยูเปนประจำทำใหจิตใจออนโยน และแสวงหาความสุขในชีวิ ตดวยรสพระธรรม ไม ช อบความรุ น แรง ไม พึ่ ง พายาเสพติ ด ลดป ญ หาของสั ง คมที่ ก ำลั ง ทวี ค วามรุ น แรง ในป จ จุ บั น ได การแสวงหาความสุ ข ที่ นิ ย ม หาได ๒ ทาง คือ สุขทางกาย กับสุขทางใจ การแสวงหาความสุ ข ทางกายนั้ น เป น ความสุ ข ที่ ไ ม จี รั ง ยั่ ง ยื น ต อ งใช ท รั พ ย สิ น เงิ น ทองในการปรนเปรอ เพื่อใหไดความสุข เมื่อ ทรั พ ย สิ น เงิ น ทองที่ ห ามาได ห มดไป ก็ จ ะเกิ ด

ความทุ ก ข อ ย า งหลี ก เลี่ ย งไม ไ ด การแสวงหา ความสุขทางใจ ไมไดใชทั้งทรัพยสินและเงินทอง ในการปรนเปรอ เพียงแตนำเอาพระธรรมคำสั่ง สอนของพระสั ม มาสั ม พุ ท ธเจ า มาน อ มนำไป ปฏิ บั ติ ใ ห เ หมาะสมกั บ การดำเนิ น ชี วิ ต ของเรา พอเพียง ไมขาดสติ ไมมีความโลภ โกรธ หลง การทำจิตใจใหมีสมาธิ การเขาวัดฟงธรรม เพียง เทานี้ก็เปนความสุขที่แทจริง ยั่งยืน และยังทำให วั ด และพระสงฆ ไ ด รั บ การฟ น ฟู บ ทบาทและ ศักยภาพใหกลับมามีความหมายตอสังคมไทย อีกครั้งหนึ่ง เมื่อ บาน วัด และโรงเรียน (บ-ว-ร) อันเปนรากฐานที่สำคัญของสังคมไทย ไดพัฒนา ใหเปนวิถีพุทธขึ้นทุกสวน จนกลายเปนชุมชน กั ล ยาณมิ ต ร สั ง คมแห ง การเรี ย นรู ที่ แ ท จ ริ ง สิ่ ง เหล า นี้ จ ะก อ ให เ กิ ด การพั ฒ นาสั ง คมไทย ใหยงั่ ยืนจากรากฐาน และจะนำพาโลกไปสูส นั ติสขุ และพบกับความสุขที่แทจริงสืบไป

๗๗


ตองทำตาม” ���ด็กๆ จะชวยกันบอก ซึง่ ในขณะทีเ่ ด็กตอบคำถาม เด็กก็ไดคิด ไดเขียน และเด็กสุดทายก็จะสรุปไดดวยตัวเอง ภาคอีสานบน l ปลูกฝงความดี

ยอนรอย

งานเขียน

ภาคเหนือบน l ลำน้ำยม...สายน้ำ...ชีวิต

ครูผจญ บุญสิทธิ์ ที่มาในงานเขียน คือมองเห็นวางานเขียนจะชวยสืบสานภูมิปญญาทองถิ่น เอาไวได และมองเห็นเด็กๆ อานหนังสือกันนอย เมื่ออานนอยก็ พลอยทำใหเด็กๆ เขียนหนังสือกันนอยตามไปดวย เลยทำให เกิดแรงบันดาลใจในการเขียน คืออยากเขียนใหเปนแบบอยาง เปนตัวอยางใหเด็กๆ ไดเห็น ไดดู ไดอาน และหวังวาพวกเขา จะไดลองทำตามแบบอยางของครูบา ง หากจะเริ่มเขียน ควรจะเริ่มอยางไร เขียนจากสิ่งที่อยูใกลตัวกอน คอยๆ เขียนทีละนิดๆ เชนเริม่ เขียนสิง่ ทีเ่ กีย่ วกับประสบการณจริง เกีย่ วกับชีวติ ประจำวัน จะงายกวา เขียนไดงายกวา คิดไดดีกวา ไมเพอฝนแบบนิยาย แลวจากนั้นคอยๆ เขียนออกไปขางนอก คือเขียนเรื่องที่อยูไกล ตัวออกไป ภาคเหนือลาง l คุณธรรมชัน้ นำ...ทีอ่ นุบาลศรีเทพ

ครูยุพิน ทองหลอ ทำไมถึงเลือกงานเขียนของเด็กมาลงในบทความ สิ่งที่เด็กเขียนเปนของที่มีคาซึ่งถายทอดออกมาจากสมอง ของเขา อีกทั้งยังเปนโอกาสที่จะเผยแพรผลงานของเด็กๆ ดวย ซึ่งทางโรงเรียนไดสรางกิจกรรมใหเด็กไดฝกการเขียนจากชีวิต ประจำวันกอน หรือจากสิ่งที่เด็กปฏิบัติเปนประจำ การฝกจด บันทึก เชน กิจกรรมคนหาคนดี มีการฝกการวิเคราะหโดยการ ตั้งคำถามจากครู เชน “ทำไมตองนับถือศาสนาพุทธ” “ทำไม ๗๘

ครูชลธิดา เงินงาม มองเห็นอะไร ถึงหยิบเรื่องนี้ขึ้นมาเขียน คิดวามันเปนสิ่งที่ครูประทับใจมาก และเปนแรงบันดาล ใจใหครูจริงๆ ทำใหอยากจะสรางเด็กคนอื่นๆ ใหเขาเปนคนดี และเปนแบบอยางที่ดีแบบนี้ตอไป ซึ่งตอนนั้นครูดีใจมากนะ การเก็บเงินมาคืน มันเปนเรื่องที่ทำไมยาก แตวาเทาที่ครูเห็น เด็กโตเขาเก็บเงินได เขาจะไมคอยมาแจงหรือมาคืน แตถาเปน เด็กตัวเล็กๆ จะมาแจง แสดงวาเขายังรูในสิ่งที่มันถูกตองคะ รูในสิ่งที่ครูสอนไป แลวลักษณะการวางโครงเรื่องเปนอยางไร มันเปนลักษณะเหมือนเรื่องเลา มีการสอดแทรกความ คิดเห็นลงไปในลักษณะของบทความ แตวาอยากจะใหเรื่องมัน นาอาน เหตุการณทุกสิ่งทุกอยางก็เลยใสคำพูดลงไป คิดวาจะ ทำใหคนอานสนใจมากขึ้นคะ ภาคอีสานตอนลาง l ตนเปลีย่ นตนไดดว ยตนเอง

ครูธวัช ประภูชะเนย คิดวางานเขียนจะมีผลอยางไรตอผูอานบาง ถาคนอานสนใจก็นาจะไดคิดวา คนเราไมไดดูที่รูปราง หนาตา หรือไมไดดทู ว่ี ยั เทานัน้ ถาคิดไดและตองการเปลีย่ นแปลง ตนเอง ก็สามารถทำได สามารถเปลี่ยนได ตองการจะสื่อแบบ นั้นครับ ความใสใจตอสิ่งรอบๆ ตัวมีผลตองานเขียนอยางไรบางคะ เราสามารถเอาสิ่งที่อยูรอบตัวมาเปนบทเรียน เอามาเปน องคความรู ถายทอดใหกับบุคคลอื่นๆ ได จะเขียนเหตุการณที่ประทับใจออกมาไดอยางไร ตองอาศัยระยะเวลา สิ่งแวดลอมตางๆ อารมณความ รูสึกนึกคิดของเราดวยวามันจะกลั่นออกมาไดไหม คือบางครั้ง บางคราวก็นึกอะไรไมออก แตถามีอะไรแปลบขึ้นมา ผมก็วาใช เลย! ก็เขียนออกมาเลย มันไมมีหลักเหมือนนักเขียนมืออาชีพ ผมพบประสบการณตรงแลวก็เขียนออกมาเลย หรือวามันอาจ จะเปนลักษณะอารมณของนักวาดภาพ คือมันตองอาศัยอารมณ


ความนึกคิด อาศัยบรรยากาศกอนที่เขาจะกลั่นภาพอะไรออก ภาคตะวันตก-ใตบน l วันนี้ ไมมสี ายลม มาซักภาพ อาจจะเปนอารมณแบบเดียวกัน สรุปคือ ถาประทับใจ ครูนงลักษณ แตงศรี อะไรก็เขียนออกมาทันที ที่มาที่ไปและขั้นตอนกอนเริ่มเขียนเรื่องนี้ ก็สัมภาษณแลวก็เริ่มพูดคุยกับเขา ไปเยี่ยมไปหาเขาที่ ภาคประตูอสี าน l แมจำเปน บานหลายครั้งเลย ไปคุยกับเขาวาเปนคนอยางไร ไปฟงสิง่ ทีเ่ ขา ครูคณิตา ปราสัย พูด แลวเรามองเขาเปนคนอยางนีไ้ หม พอไปสัมภาษณก็พบวา เขาชางเปนคนที่มีความอดทนอยางมาก เกิดความสงสาร เกิด คุณครูทำความเขาใจกับเด็กดวยวิธีไหนคะ คุยคะ แลวก็ไปเยี่ยมบาน พอเราไปเยี่ยมบานและไปพบ เปนแรงบันดาลใจในความอดทน การเลี้ยงลูกใหเปนเด็กดี แม กับคุณปูของเขา เราก็เลยเขาใจ มองเห็นเหตุผลที่เด็กเปนแบบนี้ จะจบแค ป.๗ แตความคิดของเขาสูงและสามารถอยูไดดวย เพราะมีสาเหตุ เหมือนเขาตองการความอบอุน เขาขาดความ ตัวเอง ทำไมถึงเลือกเขียนประวัติชีวิตคนคะ อบอุนอยางมาก เปนคนชอบอานบทความของคนอืน่ ชอบเอาชีวติ จริงมาคิด ไดอะไรจากการเขียนประสบการณจริงคะ เรือ่ งความประทับใจ แลวก็ภมู ใิ จคะ วาเราก็เปนคนหนึง่ ชอบศึกษาชีวิตคน สังเกตคนวาทำไมคนนี้ถึงนาสงสาร ทำไม จากคนเล็กๆ ที่สามารถกระตุนหรือสรางใหเด็กคนหนึ่ง ที่เขา คนนี้ถึงเปนแบบนี้ เวลาไดสัมผัสไดอยูกับผูคนก็จะรูวาเขามีนิสัย ขาดความอบอุนไดปรับปรุงตัวใหดขี นึ้ คะ เหมือนวาเราเปนสวน เปนอยางไร บางทีเราก็ไดเรียนรูถึงสิ่งตางๆ ที่อยูรอบตัวเรา เชน ถาไมมีความอดทนจะทำใหเราวาวุน เราตองมีขันติ มีสติ หนึง่ ทีไ่ ดชว ยเหลือเขา คือบางครั้งเห็นเขาเสียใจแตเขาก็มีสติ ชีวิตของคนแตละคนมีพื้นฐานไมเหมือนกัน อยูที่ความ ภาคกลาง-ตะวันออก l พลิกชีวต ิ จริงใจ อยูที่การเลือกจะเดินทางชีวิตแบบไหน ถาเขามีพื้นฐาน ครูสรวีย นำสินวิเชษฐชัย จิตใจดีเขาก็จะเปนคนดี ถาเขาไมมีธรรมะก็จะออกมาเปนคน ทำไมถึงใชการเขียนแทนความรูส กึ ผานตัวละคร (ตัวเด็กนักเรียน) อีกแบบหนึ่ง ครูไดคุยกับเด็กแลวก็ไดรับรูความรูสึกของเขา ครูก็เลย พยายามถายทอดความรูสึกนี้ เพราะคนที่อานก็เปนเด็กดวยกัน ภาคใตตอนลาง l ปลายทางความหวงใย...จาก และครูยังไมรูวาจะมีใครที่มีลักษณะปญหาแบบนี้ ที่ครูยังเขาไป หัวใจครู ไมถึง อยากใหเด็กไดอาน วาการมีปญหาไมใชเรื่องนาอาย เรา ครูมนัสวี มณีสวัสดิ์ มีปญหาอะไรเราพูดไดนะ ถาเขียนจากมุมมองของครูเองก็เขียนได แตในความรูสึก คิดวาการเขียนจากประสบการณจริงมีขอดียังไง มันมีความรูสึกวา เราไมตองใชความคิดอะไรมาก มัน นาจะเปนเด็กถายทอดกันเอง เหมือนกับเวลาจะชวยเหลือนักเรียน ถาเราจะหาขอมูลจากเด็ก เราถามจากเพื่อนเขา เราจะไดขอมูล ออกมาจากความรูส กึ เราเอง สิง่ แวดลอมรอบตัวเราเอง เหมือนกับ วาเรื่องไกลตัวตองใชความคิดเยอะแยะ แตวาเรื่องใกลตัวนี่มัน เยอะกวาการถามกับตัวเด็กเอง งายนะคะ หากจะเขียนแทนความรูสึกคนอื่นควรจะทำยังไง เริ่มอยางไร ตองไปคุยกับเด็กบอยๆ ใหรูปญหาจริงๆ ใหเขาไววางใจ งานเขียนจากประสบการณดีๆ จะมีผลตอคนอื่นอยางไร ก็ไดแลกเปลี่ยนความคิดกัน อยางนอยก็เหมือนกับวา และคอยสังเกตพฤติกรรมเวลาเขาเลาปญหาใหเราฟง ความรูสึก ของเขาเปนอยางไร แลวถาเราเปนเด็กคนนี้เราจะรูสึกอยางไร องคกรเรา ไดแลกเปลี่ยนเรียนรูกัน ที่ดูมาก็มีหลายเรื่องนะ ได เอาตัวเราไปแทนเขา ใหชั่งน้ำหนักดูวา “ถาเปนเรา” “ถาเปน เห็ น ว า หลายคนมี ป ร���สบการณ ที่ แ ตกต า งกั น และได น ำมา ลูกเรา” ฟงเขาและจากเพื่อนเขาดวย เพราะบางอยางที่ครูถาม แลกเปลี่ยนเรียนรูกันในโรงเรียนของเราดวย ก็ไดมาจากเพื่อน จากนั้นก็คอยเรียกกันมาคุยอีกที ๗๙


รายชื่อโรงเรียนในวารสารวิถีพุทธฉบับที่ ๕

บทความดีเดน

ภาคเหนือตอนบน โรงเรียนบานวังหลวง (วังมาประชาสามัคคี) แพร เขต ๑ ภาคเหนือตอนลาง โรงเรียนอนุบาลศรีเทพ (สวางวัฒนา) เพชรบูรณ เขต ๓ ภาคอีสานตอนบน โรงเรียนบานกุดจาน สกลนคร เขต ๓ ภาคอีสานตอนลาง โรงเรียนศึกษาสงเคราะหธวัชบุรี รอยเอ็ด เขต ๑ ภาคประตูอีสาน โรงเรียนพรพิทยาคม นครราชสีมา เขต ๔ ภาคกลาง-ตะวันออก โรงเรียนชุมชนวัดปราสาท อางทอง ภาคตะวันตก-ใตตอนบน โรงเรียนวัดกุญชรวชิราราม เพชรบุรี เขต ๑ ภาคใตตอนลาง โรงเรียนศิริราษฎรสามัคคี ปตตานี เขต ๒

ภาคเหนือตอนบน โรงเรียนบานปาเหว ลำปาง เขต ๓ โรงเรียนบานหนองครก เชียงราย เขต ๓ โรงเรียนบานแมต๋ำ พะเยา เขต ๒ โรงเรียนบานน้ำชางพัฒนา นาน เขต ๒ โรงเรียนบานออวิทยา ลำปาง เขต ๒ สพป.เชียงราย เขต ๓ โรงเรียนบานนาวงค นาน เขต ๒ โรงเรียนบานทุงมอก พะเยา เขต ๒ โรงเรียนบานสันกลางนาดอ พะเยา เขต ๒ โรงเรียนบานแมอิง พะเยา เขต ๑ โรงเรียนบานทุงสาน ลำปาง เขต ๓ สพป.แพร เขต ๒ โรงเรียนบานผาฮาว พะเยา เขต ๒ โรงเรียนบานปาตาก พะเยา เขต ๒ โรงเรียนบานรอง นาน เขต ๒ โรงเรียนทุงหาราษฎรสามัคคีวิทยา เชียงราย เขต ๒ สพป.เชียงราย เขต ๔ โรงเรียนพะเยาประสาธนวิทย พะเยา เขต ๑

โรงเรียนบานหนองสะแก พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนเนินกุมวิทยา พิษณุโลก โรงเรียนบานกองทูล เพชรบูรณ เขต ๓ โรงเรียนเขาพริกอนุสรณ กำแพงเพชร เขต ๒

ภาคอีสานตอนบน โรงเรียนบานหินรอง ขอนแกน เขต ๕ โรงเรียนบานกุดจาน สกลนคร เขต ๓ โรงเรียนบานวังหูกวาง สกลนคร เขต ๓ สพป.หนองคาย เขต ๑ โรงเรียนบานติ้วนอย เลย เขต ๑ โรงเรียนมัธยมวาริชภูมิ สกลนคร เขต ๒ โรงเรียนบานโนนขา ขอนแกน เขต ๒ โรงเรียนไตรคามประชาพัฒนา ขอนแกน เขต ๒ โรงเรียนบานบอตะครองโนนฝาย ขอนแกน เขต ๓ โรงเรียนบานหนองแวงโสกพระ ขอนแกน เขต ๓ โรงเรียนบานชะโนด ๒ มุกดาหาร โรงเรียนบานแหประชานุเคราะหขอนแกน เขต ๕ โรงเรียนบานคำนอย ขอนแกน เขต ๒ โรงเรียนบานบุงตาขาย เลย เขต ๒ สพป.หนองบัวลำภู เขต ๑

ภาคอีสานตอนลาง

ภาคเหนือตอนลาง

สพป.ยโสธร เขต ๒ โรงเรียนบานทับนอย สุรินทร เขต ๒ โรงเรียนบานบอแก มหาสารคาม เขต ๓ สพป.มหาสารคาม เขต ๓ โรงเรียนบานดอนดูวังบอน มหาสารคาม เขต ๒ โรงเรียนกุดรังประชาสรรค มหาสารคาม เขต ๑ วัดชัยประสิทธิ์ มหาสารคาม เขต ๓ โรงเรียนบานกูกาสิงห รอยเอ็ด เขต ๒ สพป.รอยเอ็ด เขต ๒ โรงเรียนบานดอนโองทาวารีวทิ ยาสรรค รอยเอ็ด เขต ๓ โรงเรียนบานเตย อุบลราชธานี เขต ๑ โรงเรียนบานโนนหนองแฝก ยโสธร เขต ๑ โรงเรียนบานทุงแต ยโสธร เขต ๑ โรงเรียนบานยางเครือ-ดานนอย รอยเอ็ด เขต ๒ โรงเรียนบานหัวนา รอยเอ็ด เขต ๒ โรงเรียนบานขามเรียน มหาสารคาม เขต ๒

โรงเรียนบานตาลพรา สุโขทัย เขต ๒ สพป.อุตรดิตถ เขต ๑ โรงเรียนบานหัวดง พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนวัดลำชะลา พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนบานบอยายสม ชัยนาท โรงเรียนวัดทาขอย พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนวัดดงกลาง พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนวัดสระประทุม พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนบานนาเฉลียงใต เพชรบูรณ เขต ๓ โรงเรียนวัดวังหมัน ชัยนาท โรงเรียนวัดหนองหลวง พิจิตร เขต ๑ โรงเรียนวัดหนองโพ นครสวรรค เขต ๓

โรงเรียนบีกริม สระแกว เขต ๒ โรงเรียนบานทาขี้เหล็ก นครราชสีมา เขต ๕ โรงเรียนบานหนองปรือ “รัฐราษฎรพัฒนา” นครราชสีมา เขต ๗ โรงเรียนปญญาประทีป นครราชสีมา เขต ๕ โรงเรียนบานหนองติ้ว บุรีรัมย เขต ๔ โรงเรียนบานซับเจริญสุข ชัยภูมิ เขต ๓ โรงเรียนบานหนองมะคา ลพบุรี เขต ๒ โรงเรียนบานนา (สามัคคีวิทยา) สระแกว เขต ๑ โรงเรียนครบุรีวิทยา นครราชสีมา เขต ๓

๘๐

ภาคประตูอีสาน

โรงเรียนชุมชนวัดรวง นครราชสีมา เขต ๒ โรงเรียนบานจอมศรี นครราชสีมา เขต ๒ โรงเรียนบานหนองแสง นครราชสีมา เขต ๖ โรงเรียนชุมชนบานแซรออ สระแกว เขต ๒ โรงเรียนชุมชนประทาย นครราชสีมา เขต ๗ โรงเรียนบานตางตา นครราชสีมา เขต ๑

ภาคกลาง-ตะวันออก โรงเรียนปากคลองบางขนาก ฉะเชิงเทรา เขต ๑ โรงเรียนวัดคลองขวาง นนทบุรี เขต ๒ โรงเรียนอนุบาลสิงหบุรี สิงหบุรี สพป.ปทุมธานี เขต ๒ โรงเรียนบางบอวิทยาคม สมุทรปราการ โรงเรียนบานยางเอน ระยอง เขต ๒ โรงเรียนวัดเนินยาง ระยอง เขต ๒ สถาบันอาศรมศิลป กรุงเทพมหานคร

ภาคตะวันตก-ใตตอนบน โรงเรียนบานหนองกระถิน สุพรรณบุรี เขต ๓ โรงเรียนสามัคคีอนุสรณ สุราษฎรธานี เขต ๓ โรงเรียนวัดนางแกว ราชบุรี เขต ๒ โรงเรียนบานหนองตาเย็น ประจวบคีรีขันธ เขต ๒ โรงเรียนวัดอมรวดี สมุทรสงคราม โรงเรียนบานหนองกระถิน สุพรรณบุรี เขต ๓ โรงเรียนบานน้ำทรัพย เพชรบุรี เขต ๒ สพป.สุพรรณบุรี เขต ๓ โรงเรียนอนุบาลบานโปง ราชบุรี เขต ๒ โรงเรียนคงคาราม เพชรบุรี เขต ๑ โรงเรียนอนุบาลวัดไชยชุมพลชนะสงคราม กาญจนบุรี เขต ๑ โรงเรียนวัดสามชุก สุพรรณบุรี เขต ๓ โรงเรียนอนุบาลสมเด็จพระวันรัต สุพรรณบุรี เขต ๓ โรงเรียนวัดทุง คอก (สุวรรณสาธุกจิ ) สุพรรณบุรี เขต ๒

ภาคใตตอนลาง โรงเรียนวัดเกษตรชลธี (เลือ่ นประชาคาร) สงขลา เขต ๑ โรงเรียนบานเจะบิลัง สตูล เขต ๑ สพป.ปตตานี เขต ๑ โรงเรียนวัดบานลุม สงขลา เขต ๓ โรงเรียนวัดสุนทรวารี ปตตานี เขต ๒ โรงเรียนบานบกหัก ตรัง เขต ๑ โรงเรียนบานตรัง ปตตานี เขต ๒ โรงเรียนวัดนาประดู ปตตานี เขต ๒ โรงเรียนวัดนิคมสถิต ปตตานี เขต ๒ โรงเรียนบานศาลาสอง ปตตานี เขต ๒ โรงเรียนสะบายอย สงขลา เขต ๓ โรงเรียนบานประกอบ สงขลา เขต ๓ โรงเรียนราชมุนีรังสฤษฎ ปตตานี เขต ๒ สพป.ยะลา เขต ๒


๘๔ ลานความดี สพฐ.ถวายในหลวง เรียนทุกทานที่ไดชื่อวาเปนคน สพฐ. เชน ครู สพฐ. นักเรียน สพฐ. ผูอำนวยการ โรงเรียน สพฐ. ขาราชการ ลูกจาง สพฐ. ผูปกครองนักเรียน สพฐ. เปนตน ปนี้เปนปมหามงคลยิ่งในโอกาสเฉลิมพระเกียรติ ๘๔ พรรษา ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานไดรับความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี ใหชาว สพฐ. ทุกคนรวมทำความดีอยางนอยคนละ ๑๐ ความดีตอ เนือ่ งเปนเวลา ๙๙ วัน นับรวมความดีของชาว สพฐ. ๘.๔ ลานคนเปน ๘๔ ลานความดี โดยเริ่มกันไปแลว หลายโรงเรียน แตขอใหครบ ๙๙ วันกอนวันที่ ๒ ธันวาคม ๒๕๕๔ ซึ่งจะเปนวันที่ สพฐ. ทำพิธีพรอมกันเพื่อถวายความดีที่ตั้งใจทำอยางตอเนื่องรวม ๘๔ ลานความดี นอมถวายเปนพระราชกุศล สวนวิธีจัดดำเนินการ สงเสริมประชาสัมพันธอยางไรนั้น ขอเชิญโรงเรียน สำนักงานสรรสรางวิธีการไดเอง


วิกฤติคือโอกาสทอง ณ กาลครั้งหนึ่งนานมาแลว มีชาวนาคนหนึ่ง เลี้ยงลาไว ตัวหนึ่งซึ่งแกมากแลว ดวยความโงเขลาของมันดันเดินซุมซาม ไปตกบอแหงหนึ่ง มันรองครวญครางอยูเปนเวลานาน ชาวนาเอง ก็พยายามใครครวญหาวิธที จ่ี ะชวยมันขึน้ มา ในทีส่ ดุ ชาวนาหวนคิด ขึ้นมาไดวา เจาลาก็แกเกินไปแลว อีกอยางบอนี้ก็ตองกลบ ไมคุม ทีจ่ ะชวยเจาลา ชาวนาจึงไปขอแรงชาวบานเพือ่ มาชวยกลบบอ ทุกค��� ใชพลัว่ ตักดินสาดลงไปในบอ ครัง้ แรกเมือ่ ดินไปถูกหลังลา มันตกใจ และรูชะตากรรมของตนทันที มันรองโหยหวน สักพักหนึ่งทุกคน ก็แปลกใจที่เจาลาเงียบไป หลังจากชาวนาตักดินใสบอไดสักสอง สามพลั่ว เมื่อเหลือบมองลงไปในบอ ก็พบกับความประหลาดใจ ทีล่ ามันจะสะบัดดินออกจากหลังทุกครัง้ ทีม่ ผี สู าดดินลงไป แลวกาว ขึ้นไปเหยียบบนดินเหลานั้น ยิ่งทุกคนพยายามเรงระดมสาดดินไป มากเทาไหร มันก็กาวขึ้นมาไดเร็วมากยิ่งขึ้น ในไมชาทุกคนตาง ประหลาดใจทีใ่ นทีส่ ดุ เจาลาก็สามารถหลุดพนจากปากบอดังกลาวได นิทานเรื่องนี้สอนใหรูวา ชีวิตนี้อุปสรรคตางๆ ที่ถาโถมเขามา หาเรา ก็เปรียบเสมือนดินทีส่ าดเขามาหาเรา จงอยาทอถอยและยอมแพ จงแกไขมัน เพือ่ ทีจ่ ะกาวสูงขึน้ เรือ่ ยๆ เปรียบเสมือนลาแกทห่ี ลุดพน จากบอได ฉันใดฉันนั้น อุปสรรคมีไวใหกาวขามไป โดยพระอาจารยมิตชูโอะ คเวสโก จากหนังสือ มีขันติ คือพรใหแกตัวเอง

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) สนใจอานวารสารของภูมิภาคอื่นไดที่เว็บไซต

http://inno.obec.go.th


เล่ม ๕-๘ ภาคอีสานตอนล่าง ปี ๕๔ กัยยายน