Page 1

ผลงานชิ้นที่ ๕

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน)

รางวัลเหรียญเงิน งานสถาปัตยกรรมดีเด่น ปี ๒๕๕๓ สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์

อาศรมสถาปนิกชุมชนและสิ่งแวดล้อม สถาบันอาศรมศิลป์


ผลงานชิ้นที่ ๕ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) ชื่อโครงการ ที่ตั้งโครงการ พื้นที่โครงการ พื้นที่ใช้สอย ปีที่แล้วเสร็จ งบประมาณ ร่วมออกแบบ

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร ๓ ไร่ ๑๒,๐๐๐ ตร.ม. พ.ศ.๒๕๕๑ ๑๐๐,๐๐๐,๐๐๐ บาท บริษัท แปลน อาคิเต็ค จำ�กัด

๑. แนวความคิดเกี่ยวกับการสร้างสรรค์ผลงาน (เป้าหมายเชิงคุณค่าของโครงการ)

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. ตั้งขึ้นในปี พ.ศ.๒๕๔๓ มีเป้าหมายเพื่อการสนับสนุนให้เกิดองค์กร ชุมชนที่เข้มแข็งทั้งในชุมชนเมืองและชนบท โดยการส่งเสริมกระบวนการมีส่วนร่วมให้ชุมชนได้ร่วมคิด ร่วมวางแผน และดำ�เนินการแก้ ปัญหาของชุมชนด้วยตัวชุมชนเอง ซึ่งจะเป็นการพัฒนาไปสู่องค์กรพึ่งพาตนเองของชุมชน รวมทั้งสนับสนุนให้เกิดการเชื่อมโยงเครือข่าย ระหว่างองค์กรชุมชนต่างๆ เกิดการรวมพลังที่เข้มแข็ง เพื่อขับเคลื่อนกลไกและสร้างความเปลี่ยนแปลงในการแก้ไขปัญหาต่างๆของสังคม ต่อไป ในการดำ�เนินการออกแบบโครงการ จึงมีการกำ�หนดเป้าหมายเชิงคุณค่า และแนวคิดเพื่อบรรลุเป้าหมาย ดังนี้ ๑. สร้างพื้นที่แห่งการมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมให้เกิดองค์กรชุมชนและเครือข่ายองค์กรชุมชนที่เข้มแข็ง โดยออกแบบ พื้นที่ใต้ถุนขนาดใหญ่ที่เปิดโล่ง สามารถเข้าถึงได้ง่ายจากภายนอกผ่านทางพื้นที่สีเขียวที่เชื่อมต่อกับถนนหลักด้านหน้าโครงการ ให้เป็น พื้นที่ทางสังคมที่รู้ได้หมายจำ� (Sense of Place) ของประชาชนและองค์กรชุมชนต่างๆ ให้สามารถเข้าถึงและใช้ประโยชน์สำ�หรับกิจกรรม ทางสังคมต่างๆได้อย่างเป็นกันเอง ไปจนถึงรองรับกิจกรรมการรวมตัว(Mob) ในการต่อรองกับภาครัฐเพือ่ ความเสมอภาคทางสังคม (Social Equality) ๒. สร้าง “ชุมชนแห่งการเรียนรู้ (Learning Community)” ในวัฒนธรรมการทำ�งานของ พอช. โดย ๑) การออกแบบให้มีพื้นที่ส่วนกลาง (community space) เพื่อการพบปะพูดคุยของคนทำ�งานทั้งแบบทางการและไม่เป็น ทางการ (Formal & Informal) หลากหลายขนาดตามรูปแบบกิจกรรมการพูดคุย ตั้งแตพื้นที่สำ�หรับกิจกรรมกลุ่มขนาด ใหญ่ มุมสงบสำ�หรับการพูดคุยอย่างใกล้ชิด (small & cozy community space) ไปจนถึงพื้นที่ส่วนตัว (individual space) กระจายตัวอยู่ตามจุดต่างๆของอาคาร ๒) ออกแบบพื้นที่ต่างๆภายในอาคารให้เชื่อมต่อถึงกันได้สะดวกทั้งทางกายภาพและทางสายตา เอื้อให้เกิดการสื่อสาร ปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน ๓) จัดให้มีคอร์ดกลางระหว่างกลุ่มอาคาร ให้มีลักษณะเหมือนชานบ้านที่สามารถมองเห็นและเชื่อมต่อถึงทุกจุดของอาคาร เป็นเสมือน “ใจบ้าน” ที่ร้อยรัดความผูกพันและสร้างความทรงจำ�ร่วมกันของชาว พอช. และผู้มาเยือน เพื่อสร้างความ เข้มแข็งและอัตลักษณ์ของสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน ๓. ส่งเสริมให้เกิดความภาคภูมิใจ และความรู้สึกร่วมเป็นเจ้าของให้กับองค์กรชุมชน โดยการนำ�รูปแบบสถาปัตยกรรม ในชุมชน ผู้มีรายได้น้อยเช่นการมีค้ำ�ยัน การใช้หลังคาหมาแหงน (lean to) รวมถึงจังหวะลวดลายผนังที่ไม่เป็นระเบียบมาประยุกต์ใช้ใน การออกแบบอาคาร เพื่อสร้างความรู้สึกภาคภูมิใจและความคุ้นเคยในการใช้งานเสมือนอยู่ในชุมชน


ผลงานชิ้นที่ ๕ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน

๔. นำ�ภูมปิ ญ ั ญาสถาปัตยกรรมพืน้ ถิน่ เขตร้อนชืน้ (Tropical Vernacular Architecture) มาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ สร้างสถาปัตยกรรมที่ประหยัดพลังงานแบบ Passive Approach โดยการนำ�ภูมิปัญญาของบรรพบุรุษมาต่อยอด เช่น การมีชายคายื่นยาว การมีค�้ำ ยัน พืน้ ทีช่ าน พืน้ ทีใ่ ต้ถนุ รวมถึงองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมต่างๆ มาประยุกต์ใช้ในรูปแบบสถาปัตยกรรมเขตร้อนชืน้ ร่วมสมัย (Contemporary Tropical Architecture) ทีเ่ รียบง่าย ตรงไปตรงมา สอดคล้องกับบริบททีต่ งั้ และประหยัดพลังงาน ตามแนวทาง “กันแดด รับลม ร่มเย็น” รวมถึงการสร้างมุมมองที่ดีทั้งจากวิวภายนอก (Inside Out) และวิวคอร์ทที่เป็น controled environment (Outside In) ๕. ออกแบบโครงการให้เรียบง่ายและประหยัด โดยออกแบบให้มรี ะบบก่อสร้างทีเ่ รียบง่าย ตรงไปตรงมา รวมถึงการใช้วสั ดุ ท้องถิน่ ทีห่ าง่าย และวัสดุทดแทนทีม่ รี าคาถูก บำ�รุงรักษาได้งา่ ย เช่น การใช้ไม้สงั เคราะห์ เพือ่ ให้สามารถสร้างได้ในราคาทีถ่ กู สอดคล้องกับ บริบททางเศรษฐกิจของประเทศ

๒. เทคนิคและขั้นตอนในการสร้างผลงาน

โปรดดูเอกสาร แบบเสนอข้อมูลประวัติและผลงาน ข้อ ๔ การสร้างสรรค์ผลงาน ประกอบ

การศึกษาและถอดรหัสสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นมาใช้ในการออกแบบ ความน่าสนใจในการออกแบบสำ�นักงานสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช) คือ เป็นการออกแบบอาคารสำ�นักงานโดยไม่ ต้องการให้แสดงถึงภาพลักษณ์ความเป็นสถาบันทีแ่ ข็งกระด้าง (Deinstitutionalization) แต่ให้สะท้อนถึงความเป็นชุมชนทีเ่ ปิดกว้างสำ�หรับ การปฏิสัมพันธ์แลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกัน และสร้างความคุ้นเคยให้กับชาวชุมชนที่จะเข้ามาใช้งานได้อย่างเป็นกันเอง ในการออกแบบสถาปนิกจึงต้องถอดรหัสสถาปัตยกรรมในชุมชนพื้นถิ่นไทย ทั้งในแง่วิถีชีวิตที่สัมพันธ์กับการใช้พื้นที่ต่างๆ เช่น กิจกรรมปฏิสัมพันธ์ทางสังคมในพื้นที่ใต้ถุนและพื้นที่ชานต่างๆ รวมถึงองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม เช่น รูปแบบช่องเปิด การใช้ ค้ำ�ยัน การถอดรูปแบบผนัง(Wall Pattern)และรูปทรงหลังคาจากชุมชนแออัด เพื่อนำ�มาประยุกต์ใช้กับอาคารสำ�นักงานซึ่งเป็นการใช้งาน สมัยใหม่ เป็นการนำ�อัตลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมของชาวชุมชนมาเชิดชูให้เกิดเป็นสถาปัตยกรรมเขตร้อนชืน้ ร่วมสมัยทีม่ เี อกลักษณ์เฉพาะ และความน่าสนใจ เป็นอัตลักษณ์ที่ชัดเจนที่น่าภาคภูมิใจร่วมกันของชาวชุมชนและ พอช.

๓. การเผยแพร่และการนำ�งานออกเผยแพร่ต่อสาธารณชน

โปรดดูเอกสาร แบบเสนอข้อมูลประวัติและผลงาน ข้อ ๖ การเผยแพร่ข้อมูลสู่สาธารณะ ประกอบ

• นิ ท รรศการเนื่ อ งในโอกาสได้ รั บ รางวั ล เหรี ย ญเงิ น สถาปั ต ยกรรมดี เ ด่ น ๒๕๕๓ จากสมาคมสถาปนิ ก สยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ในงานสถาปนิก พ.ศ. ๒๕๕๓ • แสดงผลงานในนิ ท รรศการของอาศรมสถาปนิ ก ชุ ม ชนและสิ่ ง แวดล้ อ ม สถาบั น อาศรมศิ ล ป์ ในงานสถาปนิ ก ของสมาคมสถาปนิกสยาม พ.ศ. ๒๕๕๓ • ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารด้านสถาปัตยกรรมและการตกแต่งบ้านภายในประเทศหลากหลายฉบับ

๔. การถ่ายทอดผลงานให้ผู้อื่น

• การสื่อสารระบบคิดของเป้าหมายเชิงคุณค่า และแนวทางในการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวให้กับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย ทั้งเจ้าของโครงการ คณะทำ�งานออกแบบ เพื่อให้กระบวนการทำ�งานมีความเป็นเอกภาพและสามารถบรรลุเป้าหมาย ที่มุ่งหวังไว้อย่างสมบูรณ์ • เป็นสถานทีร่ องรับการศึกษาดูงานของนิสติ นักศึกษาด้านสถาปัตยกรรมจากหลากหลายสถาบัน เช่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง เฉลี่ย ๖ ครั้งต่อปี


ผลงานชิ้นที่ ๕ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน

๕. ความโดดเด่น ความมีเอกลักษณ์เฉพาะตนของผลงาน

• สถาปัตยกรรมร่วมสมัยที่ต่อยอดจากอัตลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมของชุมชนพื้นถิ่นไทย

๖. ความมุ่งหวัง คุณค่า ประโยชน์ และความสำ�คัญของผลงาน

• • • •

สร้างรูปธรรมของสถาปัตยกรรมที่มีส่วนในการส่งเสริมให้เกิดความเข้มแข็งของชุมชนและสังคม การเป็นสถาปัตยกรรมของชุมชน ที่ชุมชนสามารถมาใช้ประโยชน์และเป็นเจ้าของได้เสมือนบ้านของชาวชุมชน การสร้างสถาปัตยกรรมเพื่อส่งเสริมความเสมอภาคทางสังคม (Architecture for Social Equality) ต้องการให้เป็นแบบอย่างที่สร้างแรงบันดาลใจแก่สถาปนิกรุ่นเยาว์ในการสร้างสรรค์ผลงานสถาปัตยกรรมร่วมสมัย (Contemporary Architecture) ที่สืบสานจากรากของสังคมไทย ทั้งในมิติของกายภาพ สิ่งแวดล้อม และจิตวิญญาณ เพื่อ พัฒนาองค์ความรู้ของบรรพบุรุษ และเป็นการส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรม ให้เกิดความเข้มแข็งของประเทศและ โลก ทำ�ให้เกิดความเข้าใจและภูมใิ จในความเป็นชาติ และสามารถพัฒนางานสถาปัตยกรรมในอดีตทีม่ เี อกลักษณ์เป็นทีย่ อมรับ ของชาวโลก ไปสู่งานสถาปัตยกรรมร่วมสมัยในระดับโลกได้


4

4

2 1 1

3

2 1

3 3

A3-03

KEY PART

4

2

1

ส่วนที่ 2

แปลนชั้น 1

ส่วนที่ 1

A3-02

A3-05 A3-01

1 ลานแสดงวัฒธรรมชุมขน 3

KEY 2 สันทนาการเด็ กPART 4 วนที 3 ศู1นย์สาธิตและร้าส่นค้ าชุ่ 2มชน 4 ที่จอดรถ A3-03

2

A3-02

A3-05

A3-01

แปลนชั้น 1

ส่วนที่ 1

1 ลานแสดงวัฒธรรมชุมขน


3

2 4

3

2 1

1

3

A3-03 A3-02

KEY PART

KEY PART

4

2

ส่วนที่ 2

ส่วนที่ 2

A3-05

1

A3-01

แปลนชั้น 1

ส่วนที่ 1

แปลนชั้น 2

1 ลานแสดงวัฒธรรมชุมขน 2 สันทนาการเด็ก 3 ศูนย์สาธิตและร้านค้าชุมชน ส่วนที่ 2 4 ที่จอดรถ

KEY PART

KEY PART

4

A3-05

ชั้น 1

ส่วนที่ 1

1 ลานแสดงวัฒธรรมชุมขน

ส่วนที่ 1

1 ห้องสมุดชุมชน 2 ลานกิจกรรม

ส่วนที่ 32 ร้านอาหาร

แปลนชั้น 2

4 ห้องประชุมใหญ่ ส่วนที่ 1

1 ห้องสมุดชุมชน


2

1

2 KEY PART

ส่วนที่ 2

แปลนชั้น 3 3

ส่วนที่ 1

1 ห้องประชาสัมพันธ์และติดต่องาน 2 ส่วนงานเงินและบัญชี 3 ศาลา


3

4 5

2 KEY PART

ส่วนที่ 2

ส่วนที่ 1

ระชาสัมพันธ์และติดต่องาน านเงินและบัญชี

KEY PART

ส่วนที่ 2

1

แปลนชั้น 4

ส่วนที่ 1

1 สำนักผู้อำนวยการ 2 ส่งเสริมสถานภาพองค์กรชุมชน 3 ส่วนสนับสนุนขบวนการ และพลังภาคี 4 ศูนย์ข้อมูลและคอมพิวเตอร์ 5 ห้องประชุม


สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน)  

สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน) รางวัลเหรียญเงิน งานสถาปัตยกรรมดีเด่น ปี ๒๕๕๓ สมาคมสถาปนิกสยามในพระบรมราชูปถัมภ์

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you