Page 1

ABENDUAREN 3a – EUSKARAREN EGUNA

euskaraz bizi Historia

Euskararen eguna dugu abenduaren 3a Euskal Herrian zein diasporako herrietan. Euskararen Eguna 1949ko abenduaren 3an ospatu zen lehen aldiz. Baina espaniar estatuko egoera politikoa tarteko, ospakizuna Iparraldean eta Ameriketako hainbat lekutan baino ez zen burutu. Jatorrian, ospakizun hau Eusko Ikaskuntzaren sorrerarekin dago oso lotua. Erakunde dinamikoa Eusko Ikaskuntza 1918an sortu zen, Araba, Bizkaia, Gipuzkoa eta Nafarroako Foru Aldundien eraginez. Urte horretako irailean bertan egin zuen lehen kongresua, eta, bertan, erakundearen helburuak zehaztu ziren. Helburuetan nagusiena honako hau izan zen: euskal kulturaren sustapena eta iraupena ziurtatu. Garaiko erakunderik dinamikoena izan zen Eusko Ikaskuntza 1918tik 1936ra. Besteak beste, erakundeak etorkizuneko euskal unibertsitatearen diseinua egin zuen, autonomia estatutuaren testua idatzi, uda ikastaroak antolatu, Euskaltzaindiaren sorrera bultzatu, ikastoletarako testuliburuak argitaratu e.a. Gainera, sei biltzar ere burutu zituen, arrakasta handiz burutu ere, aldian aldiko aditu eta ikertzailerik puntakoenak bildu baitzituen kongresu horietan. Giro horretan, Eusko Ikaskuntzak euskal gizartearen arlo denetara zabaldu nahi izan zuen euskal kulturari buruzko kezka, eta, Euskaltzaleak Bazkunak bitarte, antzerti eta olerti

egunak, bertsolari egunak eta gisakoak antolatzen hasi zen. Nazioarteko Eusko Ikaskuntza

Eusko Ikaskuntzaren ekimenak bertan behera geratu ziren Espainiako Gerra Zibilaren eta gerra ostearen ondorioz. Iparraldean, Erakundearen sua pizturik iraunarazten saiatu zen Joxe Miel Barandiaran eta Nazioarteko Eusko Ikaskuntza bultzatu zuen. Horren bidez, beste bi biltzar ere egin zituen instituzio honek, bata Miarritzen 1948an eta bestea Baionan 1954ean. 1948an, gainera, Iparraldeko Euskaltzaleen Biltzarra ere lanean hasi zen eta euskararen aldeko kultur ekitaldiak berpiztu egin ziren. Ekimen hauek denek Euskararen Eguna aldarrikatzera bultzatu zuten Nazioarteko Eusko Ikaskuntza 1949ko abenduaren 3a. Harrezkero, ospakizunak egun horixe izan du egutegian. Lehenengo Euskararen Eguna Lapurdin, Nafarroa Beherean eta Zuberoan ospatu zuten eta on handia egin zion bai euskarari, bai euskal literaturari oro har, idazle belaunaldi berriari ireki baitzion bidea. Idazle horien artean ziren, besteak beste, Piarres Lartzabal, Augustin Zubikarai, Piarres Xarriton, Mari Jeanne Minaberry eta Iratzeder. Kanpoko taldeen Mundu Biltzarra Euskal Herrian ez ezik, Parisen, Mexikon, Caracasen, New Yorken eta

bestetan ere ospatu zen Euskararen Eguna. Geroztik, urtero egin da egunaren ospakizuna, Xabierko Frantziskoren egunean beti ere. 1995ean, Kanpoko Gizataldeen Lehen Mundu Biltzarrean, Uruguaiko ordezkaritzak eguna berrindartzeko proposamena egin zuen. Diasporako euskaldunek egun handitzat zutena Euskararen Egun ofizial izendatzeko eskatu zuten uruguaiarrek. Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaindiak ontzat eman zuten proposamena eta abenduaren 3a, Xabierko Frantziskoren eguna, Euskararen Eguna izendatzea erabaki zuten. Aurten ere, egunari berea eman nahi diogu, eta historia apur bat hurbiltzeaz gain, egun horretan euskararekin konpromisoren bat hartzera gonbidatu nahi zaitugu.

Horretarako, hurbildu zaitez Armentxoko pasillora, eta idatzi bertako horman zure konpromisoa.


3 de diciembre

Día internacional del euskera El 3 de diciembre es el Día del Euskera tanto en Euskal Herria como en el resto de los países de la diáspora vasca. Como tal, el primer Día del Euskera se celebró el 3 de diciembre de 1949. Debido a la situación política en el estado español, los actos conmemorativos tuvieron lugar en Iparralde y en diferentes países del continente americano. En realidad, la celebración está estrechamente relacionada con la trayectoria de Eusko Ikaskuntza, la Sociedad de Estudios Vascos. Una institución dinámica Eusko Ikaskuntza se constituyó en 1918 por iniciativa de las diputaciones de Alava, Bizkaia, Gipuzkoa y Navarra. En septiembre del mismo año la Sociedad de Estudios Vascos celebró su primer congreso, donde se definieron los principales objetivos de la ins-titución:la creación de un organo encargado de impulsar la promoción de la cultura vasca y garantizar su continuidad. Eusko Ikaskuntza fue la institución más dinámica del período comprendido entre los años 1918 y 1936. Entre otras actividades, la Sociedad de Estudios Vascos realizó el diseño de una futura universidad vasca, redactó el texto de un estatuto de autonomía, organizó diversos cursillos de verano, impulsó la creación de Euskaltzaindia, fue la responsable de la edición de libros de textos para las ikastolas, etc. Además, llevó a cabo, con gran éxito, seis congresos que reunieron a los expertos e investigadores más avanzados del momento. La Sociedad de Estudios Vascos quiso hacer extensible su preocupación por la cultura a todos los sectores de la sociedad vasca y, por medio de Euskaltzaleak Bazkunak, se dedicó a organizar jornadas de teatro, días dedicados a la poesía, al bersolarismo etc. La Sociedad Internacional de Estudios Vascos Las iniciativas de Eusko Ikaskuntza practicamente se paralizaron a raíz de la guerra civil española y la posguerra. En Iparralde, Jose Mi-

guel Barandiaran intentó mantener vivo el espíritu de la institución e impulsó la creación de la Sociedad Internacional de Estudios Vascos. Este hecho permitió la celebración de dos congresos más, celebrados en Miarritze en 1948, y en Baiona en 1954. Por otra parte, en 1948 Iparraldeko Euskaltzaleen Biltzarra se puso a trabajar, lo que originó la revitalización de las actividades culturales en favor del euskera. Todas estas iniciativas impulsaron a la la Sociedad Internacional de Estudios Vascos a celebrar, el 3 de diciembre de 1949, el Día del Euskera, y a instaurar dicha conmemoración como fija en el calendario. Aquel primer día del euskera celebrado en Lapurdi, Nafarroa Beherea y Zuberoa fue muy beneficioso para el euskera y la literatura vasca en general, ya que dió paso a una nueva generación de escritores entre los que figuraban Piarres Lartzabal, Augustin Zubikarai, Piarres Xarriton, Mari Jeanne Minaberry, Iratzeder, y otros. El Congreso Mundial de las Colectividades En el exterior, París, México, Caracas, Nueva York, etc. fueron testigo de festivales en conmemoración de aquel primer Día del Euskera, hecho que se ha venido celebrando practicamente hasta nuestros días, haciendolo coincidir siempre con el día de San Francisco Javier. En 1995, con motivo de la celebración del primer Congreso Mundial de las Colectividades Vascas, la delegación de Uruguay propuso dar un nuevo impulso a ese día ya institucionalizado en el calendario de los vascos de la diáspora. Tanto el Gobierno Vasco como Euskaltzaindia aprobaron dicha propuesta y decidieron instaurar el 3 de diciembre, día de San Francisco Javier, como Día Internacional del Euskera.

Este año también queremos celebrar dicho día, y además de acercaros la historia, os queremos invitar a tomar un compromiso al favor del eukera.

Para ello, acercaros al mural que hemos puesto en el pasillo de Armentxo y escribe allí el compromiso para este año.

Eta guk gurasook zer egin ahal dugu euskararen aldeko normalizazioan? Jarraian datozen proposamenetatik ziur, bat edo beste egin dezakezuela. Ekintza hauek urte osoan egitera animatu nahi zaituztegu , baina batez ere, aurtengo Nazioarteko Euskararen eguneko astean. Hona hemen hainbat proposamen: • Zuen seme-alabak euren artean eta beste kideen artean euskaraz egitera gonbidatu eta bultzatu, eta egiten dutenean positiboki baloratu. • Haurra bere lagunekin euskaraz egitera bultzatu eta egiten dutenean positiboki baloratu • Umeen aurrean euskarari prestigioa eta baliagarritasuna eman, ikastolako toki mugatuei dagokien hizkuntza baino zerbait gehiago dela ikustaraziz. • Euskal kulturara hurbildu. Euskarazko emanaldietara joanez, edo ipuin, musika edo bideo-zintak oparituz. Aukera aparta duzue abenduaren 4tik 8ra Durangoko Euskal liburu eta diskaren azokara zuen seme-alabekin joateko. • Etxean ditugun irrati, telebista eta ordenagailuan , ahal denean, euskarazko programazioa, joko edo programak aukeratu. • Euskaraz ez badakizue, animatu eta euskaraz zerbait ikasi, edota dakizuen apurra erabili ( etorri hona! Lo-lo egitera..) • Zuei bururatzen zaizuena.... Animatu zaitezte blogean komentatzen edo ikastolaren sarreran sortu dugun txokoan idazten!!!


bizi

Eta Armentxotik, zertan gabiltza

armentia ikastola guraso elkartea

Armentxon, ikastolan eta hizkuntza proiektuan egiten den lana osatu nahian, familiok zer egin dezakegun hausnartzen gabiltza. Horretarako, honako helburu hauek finkatu ditugu lantzen hasteko: - Familiok hizkuntzaren transmisioan eta eskurapenean eragile gisa daukagun garrantziaz sentsibilizatu. - Hizkuntza eta kultur aniztasunaren inguruan hausnartu eta eztabaidatu. - Eleaniztasunaren egunerokotasunak aztertu eta irizpideak adostu: bileretan, patioan,… erabiliko den hizkuntza. Epe luzerako lana denez, aurten honako hitzaldi eta tailer hauek antolatu nahi ditugu: - Euskaraz ez dakiten gurasoentzako hitzaldia: Taller práctico sobre las tareas escolares ¿Cómo ayudarles con las tareas escolares si no sabemos euskera? (Urriaren 21ean izan zen) - Hitzaldia guraso euskaldunentzat: Eleaniztasuna aztertzen. Zer egin seme-alabak eleanitzak izan daitezen? (Azaroaren 3an izan zen) - Tailerra Euskal Jolasak ikasteko. - Kultur eta hizkuntz aniztasuna, mundu berria eraikitzen. - Urtxintxa materiala erabiltzeko tailerra. - TELP Hitzaldia: Euskaraz bizitzeko, kontuan izan beharrekoak. Azkenak hurrengo hilabeteetan antolatuko ditugu eta informazioa bidaliko dizuegu. Egon adi! Hala ere, gurekin batera gai hau jorratu nahi izatekotan, etorri bileretara. Guraso lantaldearen hurrengo bilera azaroaren 30an izango da, liburutegian 17,15tan. Gonbidatuta zaudete!

Y como Armentxo, en qué andamos… Con el objetivo de apoyar los objetivos del trabajo de la ikastola, desde Armentxo estamos dándole vueltas a qué podemos hacer desde las familias para apoyar en la euskaldunización de nuestros hijos e hijas y la propia. Nos hemos marcado los siguientes objetivos: - Sensibilizarnos y hacernos más conscientes de la importancia que tenemos las familias como impulsoras en la transmisión y apropiación de los idiomas. - Debatir y reflexionar en torno al idioma y la diversidad cultural que tenemos a nuestro alrededor. - Analizar, comprender y consensuar criterios sobre cómo convivir en el multilingüismo: en las reuniones, en el patio... Conscientes de que es un trabajo a largo plazo, este año hemos querido empezar con algunos talleres y charlas: - Taller práctico sobre las tareas escolares ¿Cómo ayudarles con las tareas escolares si no sabemos euskera? (se llevó a cabo el 21 de octubre) - Eleaniztasuna aztertzen. Zer egin semealabak eleanitzak izan daitezen? ¿Qué hacer para que nuestros hijos e hijas sean multilingües? (el 3 de noviembre) - Taller para aprender juegos vascos - Euskal jolasak. - Taller en torno a la diversidad lingüística y cultural, construyendo un mundo distinto. - aller sobre el material de Urtxintxa. - Charla sobre qué hay que tener en cuenta para poder vivir en euskera. Estos últimos los queremos llevar a cabo en los próximos meses, y os envíaremos la información. ¡Estad atentas! De todas maneras, si queréis trabajar este tema (u otros) y ayudarnos en este proceso, venid a alguna reunión. La próxima reunión del grupo de trabajo de Gurasoak es el 30 de noviembre a las 17.15 en la biblioteca. ¡Estáis invitadas!


Haur Hezkuntzakoekin:

En Infantil:

Goizean zehar, ospakizunak geletan: irudiak, pegatinak..

Por la mañana Celebración en las aulas: dibujos, pegatinas… ¡todos y todas con el pañuelo en el cuello!

Arratsaldean (3,4 eta 5 urte): Argitxoren etorrera… Denok zapia aldean! Argitxorekin kontu-kontari Pailazoak:Pon ta Pa.

Por la tarde (3, 4 y 5 años) Llegada de Argitxo Payasos: Pon y Pa.

Lehen Hezkuntza:

En Primaria:

Goizez: 09:30

Mañana: 09:30

9:45 11:00

Actividades de preparación Lemas, ilustraciones, pasatiempos y pegatinas a favor del uso del euskara Actuación del alumnado (Público: EP 1º, 2º y 3º) Actuación del alumnado (Público: EP 4º, 5º y 6º)

Arratsaldez: 15:20 Multizinema (LH 4 ,5 eta 6) Euskaraz kontu-kontari (LH 1,2 eta 3) 15:40 Harrera eta bertsoak Argitxori 16:00 Abesti saioa 16:20 Euskal Bingoa

Tarde: 15:20 15:40 16:00 16:20

Multicinema (EP 4º, 5º y 6º) Euskaraz kontu-kontari (EP 1º, 2ºy 3 º) Recibimiento y bertsos dedicados a Argitxo Sesión de cantos Euskal Bingoa

DBHn:

En Secundaria:

9:45 11:00

Girotze saioak Euskararen aldeko zizka-mizka (esaldiak, marrazkiak, denborapasak eta pegatinak) Ikasleen ekitaldia (Ikusleak :LH 1,2 eta 3) kasleen ekitaldia (Ikuskeak: LH 4, 5 eta 6)

10:45 DBH 1-2: DBH 3-4:

Geletan “Hizkuntza Ekologia” dokumentala. “Euskararen Berreskuratzea” dokumentala.

10:45 En las clases DBH 1-2: Documental “Hizkuntza Ekologia” (Ecología lingüística) DBH 3-4: Documental “Euskararen Berreskuratzea” (Recuperación del Euskara)

12:00

Ariznabarrako Gizarte Etxean Kitarra eta baxua hartuta DBH4ko ikasleek euskal kantu batzuk eskainiko dizkigute.

12:00

En el Centro Cívico Ariznabarrako Alumnos de DBH4 tocarán canciones con sus guitarras y bajos.

12:30

Mihiluze lehiaketa.

12:30

Concurso Mihiluze.

Profile for armentiberri albistegia

armentiberri03berezia  

armentiberri eta euskararen eguna

armentiberri03berezia  

armentiberri eta euskararen eguna