Page 1

‫به نام خدا‬

‫» کمپاین ‪«%50‬‬ ‫مطالبات زنان افغانستان از رییس جمهوری آینده ی کشور‬

‫این جزوه با کمک مالی افراد و نهادهای حامی کمپاین ‪ % 50‬به چاپ رسیده است‪.‬‬

‫کمپاین ‪% 50‬‬ ‫طرح مطالبات زنان افغانستان از رییس جمهوری آینده‬ ‫طراحی و صفحه آرایی‪ :‬بنیاد آرمان شهر‬ ‫چاپ اول‪ :‬بهار ‪1388‬‬ ‫تعداد‪1000 :‬‬


‫ما که هستیم؟‬ ‫ما‪ ،‬بخشی از فعالن حقوق شهروندی و حقوق زنان‪ ،‬به عنوان فعالین جامعه ی مدنی در عرصه های مختلف صنفی‪،‬‬ ‫مطبوعاتی‪ ،‬سازمان های غیردولتی‪ ،‬احزاب و نهادهای سیاسی و اجتماعی هستیم که طططی سططالیان گذشططته راه هططای‬ ‫گوناگون و صعب العبوری را برای تحقق خواسته ها و مطالبات زنان و بهبود وضعیت زندگی آنان پیموده ایم و هرگططاه‬ ‫ضرورت اقتضا می کرده‪ ،‬برای تحقق این خواسته ها در کنار هم گام برداشته ایططم‪ .‬امططروز نیططز مصططمم شططده ایططم‪ ،‬بططه‬ ‫منظور ارایه بخشی از مطالبات خود و زنان سرزمین مان‪ ،‬با بهططره گیططری از فضططای انتخابططاتی‪ ،‬ایتل ف دیگططری را شططکل‬ ‫دهیم‪ .‬این ایتل ف که هد ف آن طرح مطالبات زنان اسططت‪ ،‬در صططدد حمططایت از کاندیططدایی خططاص و یططا مططداخله در حططق‬ ‫شهروندان در انتخابات نیست‪ .‬بلکه می خواهد صدای زنان این سرزمین را هرچططه رسططاتر بططه گططوش جططامعه برسططاند و‬ ‫مساله زنان یعنی نیمی از رای دهندگان را در راس برنامه های منتخبین قرار دهد‪ .‬این ایتل ف از این پس بططا عنططوان »‬ ‫کمپاین ‪ « %50‬یاد خواهد شد‪.‬‬

‫هد ف ما‪:‬‬ ‫ما می خواهیم از این طریق‪ ،‬بگوییم که زنان همواره در سخت ترین شرایط اجتماعی و اقتصادی پابه پای مردان قدم‬ ‫در راه های سخت فقر و مهاجرت گذاشته اند اما تا به امروز از دستیابی به حقوق انسانی خویش محروم بوده اند‪.‬‬ ‫ما می خواهیم در عین نظارت غیر مستقیم بر چگططونگی تاییططد صططلحیت نططامزدان ریاسططت جمهططوری و نحططوه برگططزاری‬ ‫انتخابات شفا ف‪،‬که حق شهروندان است‪ ،‬تنها به این امر بسنده ننموده و مسئولن را متوجه مطالبطات و خواسطته هطای‬ ‫نیمی از شهروندان جامعه یعنی زنان بسازیم‪.‬‬ ‫ما می خواهیم از این طریق نشان دهیم که اگر »نیک بنگریم« در سخت ترین شرایط اجتماعی و سیاسططی هططم مططی‬ ‫توان شهروندی تاثیرگذار بود و برای زندگی بهتر و عادلنه تلش کرد‪ ،‬ولی تحقق این امر‪ ،‬مشروط بطه آن اسطت کطه مطا‬ ‫زنان نیز مانند مردان بتوانیم از ظرفیت‪ ،‬هوشیاری و جسارت آزمودن راه های گونططاگون مططدنی برخططوردار باشططیم‪ .‬زیططرا‬ ‫تجربه نشان می دهد که هر فضا و روزنه ای را که زنان بدون حضور خود‪ ،‬رها ساخته انططد‪ ،‬بلفاصططله بططا حضططور »زن‬ ‫ستیزان« فتح شده است و این روند زندگی یکایک زنان کشور را بیش از پیش دستخوش محدودیت های غیططر عططادلنه‪،‬‬ ‫غیرانسانی و رفتارهای خشونت بار کرده است‪.‬‬

‫مطالبات و خواسته های برحق مازنان‪:‬‬ ‫پایان بخشیدن به مذاکرات غیر شفا ف با عاملین جنگ ها و جنایات گذشته و سیاست گذاری و برنططامه ریططزی اساسططی و‬ ‫مرکزی برای احقاق حقوق زنان با رعایت اصل برابری و حضور زنان در تمام تصمیم گیری ها و سیاست گططذاری هططای‬ ‫کلن کشور جوهر و شالوده مشترک مطالبات گروه های مختلف زنان است‪ .‬ما با این باور که دموکراسططی و عططدالت در‬ ‫جامعه‪ ،‬با نگاه کردن به شرایط زنان سنجیده می شود‪ ،‬همواره بططا اسططتفاده از شططیوه هططای عططاری از خشططونت‪ ،‬بططرای‬ ‫دستيابی به دموکراسی‪ ،‬آزادی های فردی و مدنی یعنی عدالت و برابری و حقوق شهروندی مبارزه كرده ایم و از ایططن‬ ‫روست که امروز نیز مانند گذشته به طرح مطالبات خود برخاسته ایم‪ .‬نیک می دانیم کططه برابططری جنسططیتی پیططش شططرط‬


‫تحقق دموکراسی‪ ،‬توسعه ی پایدار و دستیابی به جامعه ای سططالم‪ ،‬انسططانی و عططاری از خشططونت‪ ،‬فقططر و بططی عططدالتی‬ ‫است‪.‬‬ ‫از این رو ما‪ ،‬زنان و مردان افغانستان‪ ،‬با اعتقاد به این که بدون رفع تبعیض جنسططی و بهبطود کیفیططت زنطدگی نیمطی از‬ ‫شهروندان جامعه‪ ،‬هیچ جامعه ای به دموکراسی‪ ،‬آزادی‪ ،‬عدالت و توسعه ی پایدار دست نخواهد یافت‪ ،‬از کاندیططداهای‬ ‫ریاست جمهوری می خواهیم در برنامه ها و سیاست های خود‪ ،‬به مطالبات اساسی ما که زمینه ساز تحقططق مطالبططات‬ ‫زنان در حوزه های اجتماعی و سیاسی و دستیابی به زندگی بهتر و در نتیجه جامعه ای سالم تر است‪ ،‬پاسخ روشططن و‬ ‫شفا ف دهند‪ .‬ما زنان انتظار داریم که کاندیداهای فعلی و منتخب آینده مواضع‪ ،‬برنامه های عملی و ملموس و بلخره‬ ‫تعهد خود را نسبت به این امر اساسی اعلم کرده و در عمل نشان دهند‪.‬‬

‫چرا این مطالبات را مطرح می نماییم؟‬ ‫حرکت ها‪ ،‬خواست ها و مطالبات انسانی در بسترهای عینی و واقعی جوامع و نه در انتزاع شکل می گیرند‪ .‬تطوجه بطه‬ ‫اوضاع کنونی کشور در عرصه های سیاسی‪ ،‬اقتصادی و اجتماعی و در عین زمان‪ ،‬بررسی وضعیت زنان افغانستان در‬ ‫ابعاد مختلف حیات اجتماعی‪ ،‬دورنمای ناامید کننده ای را در برابر فعالن اجتمططاعی‪ ،‬مططدافعان حقططوق انسططانی زنططان و‬ ‫آزادی خواهان به تصویر می کشد‪ .‬سال ها مبارزه در راه ارتقای سطح زندگی زنان و دستیابی زنان بططه حقططوق اولیططه‬ ‫انسانی خویش‪ ،‬علیرغم داشتن دستاورد‪ ،‬آن چنان شکننده است که امروز به نام صلح و امنیت‪ ،‬قربانی مصططلحت هططای‬ ‫سیاسی دولتمردان می شود‪ .‬از این روست که امططروز خواسططت پایططان بخشططیدن بططه مططذاکرات غیططر شططفا ف‪ ،‬مهططم تریططن‬ ‫خواست زنان است تا دوباره به راه هایی که در گذشته گام برداشته اند‪ ،‬بازنگردند‪ .‬باید امروز متوجه باشیم که فردا در‬ ‫صورتی می توانیم از حقوق سیاسی‪ ،‬اجتماعی‪ ،‬اقتصادی‪ ،‬عدلی و قضایی برابر زنان صحبت کنیم که فرد فرد جططامعه‬ ‫اعم از زن و مرد اجازه ندهیم دستاوردهای کوچک امروزمان‪ ،‬در معاملت سیاسی قدرتمندان به حراج گذاشته شود‪.‬‬ ‫در این برهه ی زمانی و با استفاده از فضای انتخاباتی‪ ،‬مهم ترین مطالبات زنططان را کططه راه گشططای دسططتیابی بططه سططایر‬ ‫حقوق انسانی زنان می شود‪ ،‬به قرار زیر اعلم می داریم‪:‬‬ ‫‪ -1‬تلش در جهت دستیابی به صلح پایدار و عطادلنه در کشطور از طریطق یطافتن راه حطل هطای مسطالمت آمیطز و پایطان‬ ‫بخشیدن به راه حل های جنگجویانه و مذاکرات غیر شفا ف با عاملین جنگ‪ ،‬سرکوب و جنایت‪.‬‬ ‫بیش از ‪ 3‬دهه جنگ باعث کشته شدن میلیون ها انسان بی گناه‪ ،‬زن و کودک شده است‪ .‬زنان به دلیل جنگ فرزنططدان‬ ‫و همسران خود را از دست داده و می دهند‪ .‬پرداختن به جنگ و شرایط نظامی و جنگی باعث از بین رفتن فرصت ها‬ ‫و پیشرفت های اجتماعی‪ ،‬اقتصادی و فرهنگی شده و این امر منجر به عقب ماندگی میهن مان و مهططاجرت و دربططدری‬ ‫میلیون ها انسان شده است که نه تنها آن هطا را از حیططات اجتمططاعی سطالم محطروم نمططوده بلکططه مطوجب از بیطن رفتططن‬ ‫بسیاری از حقوق حقه آن ها نیز شده است‪ .‬گذر از شرایط جنگی و بحران های امروزین و داشتن جامعه ای مبتنی بر‬ ‫شرایط انسانی و عادلنه مستلزم تلش هایی پی گیر و همه جانبه در راستای دستیابی به صلح است‪.‬‬


‫یکی از اقداماتی که باید در راستای رسیدن به صلح دوام دار‪ ،‬دموکراسی و حاکمیت قانون صورت پذیرد‪ ،‬تحقق عدالت‬ ‫انتقالی است که باید تمام مردم‪ ،‬نهادهای اجتماعی و دولت در این پروسه دخیل باشطند‪ .‬امططا نگطاه بطه موضطوع عططدالت‬ ‫انتقالی نیز دچار تنگ نظری و نگاه زن ستیز و مردسالرانه شده است‪ .‬هر چنططد تططاکنون اقططدام جططدی و عملططی در ایططن‬ ‫زمینه صورت نپذیرفته است اما روشن است که زنان در این پروسه نادیده گرفته شده اند به این دلیل که نقططش آن هططا‬ ‫به عنوان بازیگران و قربانیان جنگ به رسمیت شناخته نشده است‪ .‬فلذا تا زمانی که ایططن نقططش و جایگططاه بططه رسططمیت‬ ‫شناخته نشود‪ ،‬زنان در مذاکرات صلح و تقسیم قدرت نیز جایگاهی نخواهند داشت‪ .‬چنان که تجربه ی پروسه ی بن نیز‬ ‫آشکارا همین تجربه را نشان می دهد که به دلیل عدم به رسمیت شناختن نقش زنان )نقش مستقیم یا غیططر مسططتقیم(‬ ‫در منازعات و جنگ های گذشته‪ ،‬در پروسه بن و تقسیم قدرت نیز سهم فعالنه نداشتند‪.‬‬ ‫مساله دیگری هم که در موضوع عدالت انتقالی می گنجد اما به دلیل حططاکم بططودن نگططرش هططای مردسططالرانه بططه ایططن‬ ‫پروسه‪ ،‬مورد غفلت واقع شده است‪ ،‬مساله تجاوزات جنسی در دوران جنگ است‪ .‬نگرش حاکم بر عططدالت انتقططالی در‬ ‫کشور افغانستان‪ ،‬تجاوزات جنسی به زنان را نه موضوع جنایت های جنگی بل تنها امری مربوط به انحرافططات اخلقططی‬ ‫و فردی می داند و نیازی به طرح و رسیدگی به آن در قالب روند عدالت انتقالی نمی بیند‪.‬‬ ‫امروز شاهد آن هستیم که روند عدالت انتقالی بطه ططور نطاقص در کشطور اجطرا مطی شطود کطه از آن جملطه مطی تطوان‬ ‫پرداخت غرامت های نقدی از سوی رییس جمهططور بططه کشططته شططدگان )افططرادی کططه در جریططان حططوادث بعططد از ‪ 2001‬و‬ ‫توسط نیروهای ایتل ف و طالبان کشته می شوند( و مجروحین اشاره نمود‪ .‬اما پرسشی که امروز زنان مطرح می کنند‬ ‫این است که غرامت آثار ناشی از تجاوز جنسی‪ ،‬از دست دادن همسر‪ ،‬محدودیت های ایجاد شده در زمینططه هططای کططار‪،‬‬ ‫تعلیم و تربیت و حیات اجتماعی زنان و ناهنجاری ها و آسیب های روحی وروانی سال ها جنگ بططر میلیططون هططا زن و‬ ‫کودک‪ ،‬چگونه و با استفاده از چه معیارهایی سنجیده خواهد شد؟‬ ‫امروز پس از گذشت ‪ 8‬سال تلش در راستای نهادینه سازی دموکراسی‪ ،‬بیم آن می رود کططه ایططن تلش هططا در جریططان‬ ‫بازی های سیاسی بزرگ و مذاکرات پشت پرده‪ ،‬باز قربانی وعده های بی اساس امنیت و صلح شوند‪.‬‬ ‫پیشنهاد مذاکره با طالبان از چند سال اخیر به این سو از جانب برخی محافل خارجی و نیز دولت افغانسططتان‪ ،‬بططه ویططژه‬ ‫رییس جمهور کرزی مطرح شده است‪ .‬شیوه عمل و مکانیزم اجرایی ایططن مططذاکره امططا روشططن نبططوده و مططذاکرات غیططر‬ ‫شفا ف و دور از نظر مردم یعنی رای دهندگان صورت گرفته است‪ .‬طالبان نیز رسما اعلم کرده اندکه نسبت به مذاکره‬ ‫تردید دارند و پیش شرط های کلنی را برای انجام مذاکره مطرح کرده اند‪ .‬آن چه بر همگان روشن اسططت ایططن اسططت‬ ‫که مردم افغانستان یک بار برای »نه گفتن« به پروژه سیاسی – اجتماعی و دولت داری طالبان‪ ،‬جنططگ و آواره گططی‪5 ،‬‬ ‫سال پیش به پای صندوق های رای رفتند‪ .‬اکنون ما می پرسیم چگونه می توان خواست مردم را نادیده گرفت و میططان‬ ‫پروژه ی طالبان و بسیج این چنطد سطال در راسطتای امنیطت‪ ،‬صطلح و دموکراسطی آشطتی ایجطاد کطرد؟ چگطونه بطا قطانون‬ ‫اساسی‪ ،‬شعارهای مدنی‪ ،‬و مدارای دمکراتیک که مورد ادعای جامعه فعلی است‪ ،‬مطابقت و همخوانی ایجاد خواهططد‬ ‫شد؟‬


‫در ادبیات جنگ و صلح‪ ،‬مذاکره یک روش سیاسی برای امتیاز دهی و امتیاز گیری است‪ .‬مذاکره ی دولت با طالبطان امطا‬ ‫با سنجش موقعیت سیاسی ط نظامی دو طر ف‪ ،‬به نظر می رسد از یک ابتکار خلق منشأ نگرفته باشد بلکططه بیشططتر بططه‬ ‫یک روش منفعل و بی فرجام شباهت می رسا ند‪ .‬آن چه که مسلم است این است کطه ایطن گطروه هطم اکنطون نیطز بطه‬ ‫خاطر تحقق همان آرمان ها و حاکمیت همان ارزش های مألو ف خویش مبارزه مططی کنططد‪ .‬مسططأله دیگططری کططه بسططیار‬ ‫قطعی می باشد این است که‪ ،‬نه گروه طالبان به آن حد از ضعف و انعطا ف پططذیری رسططیده اسططت کططه بططه سططادگی بططا‬ ‫گرفتن چند چوکی وزارت‪ ،‬ولیت و مدیریت‪ ،‬سلح برزمین بگططذارد‪ ،‬در رونططد صططلح مشططارکت کنططد و دسططت از معیارهططا و‬ ‫تعاریف محدود کننده و سرکوب گرایانه‪ ،‬زیاده خواهی سیاسی و بنیادهای فکری خویش بکشد؛ و نه دولت افغانسططتان‬ ‫به آن اندازه از قدرت و ثبات برخورداراست که طر ف مسلح و مجهز خود را مجبور بطه تططن دهططی بططه اصطول دمکراتیططک‬ ‫قانون اساسی کند‪.‬‬ ‫آن چه به نظر روشن می رسد این است که قربانیان اصلی این مذاکرات زنان و دستاوردهای آنان در راستای تحقق‬ ‫حقوق بشری زنان خواهد بود‪ .‬صلح و امنیتی که حقوق انسانی زنان را نادیططده بگیططرد و آن هططا را در مراحططل حسططاس‬ ‫معامله نماید‪ ،‬صلحی پایدار و عادلنه که از حمایت تمام شهروندان جامعه برخوردار باشد‪ ،‬نخواهد بود‪.‬‬ ‫از رییس جمهوری آینده می خواهیم که به خواست دادخواهططانه ی زنططان پاسططخ بگوییططد و در عیططن تلش بططرای تحقططق‬ ‫عدالت انتقالی‪ ،‬به مذاکرات غیرشفا ف پایان بخشیده و سهم و نگرانی هططای زنططان و حامیططان آنططان را در ایططن رونططد بططه‬ ‫رسمیت بشناسد‪.‬‬ ‫‪ -2‬تامین امنیت اجتماعی زنان در عرصه های اشتغال‪ ،‬ازدواج‪ ،‬دسترسی عادلنه به سیستم قضایی‪.‬‬ ‫برهمگان روشن است‪ ،‬جامعه ای می تواند سیر تحول و تکامل را بپیماید که در آن شهروندان از امنیت اجتماعی کامل‬ ‫برخوردار باشند و به خوبی بتوانند حقوق و وجایب خویش را ایفا و استیفا نمایند‪ .‬اکثر شهروندان و بططه خصططوص زنططان‬ ‫کشور ما از امنیت اجتماعی برخوردار نیستند‪ .‬این امر را به وضوح در حوزه های اشتغال‪ ،‬ازدواج و دسترسی عادلنه به‬ ‫سیستم عدلی و قضایی ملحظه می نماییم‪.‬‬

‫الف( اشتغال‬ ‫علیرغم اشتغال زنان در فعالیت های بی شمار اقتصادی مانند کشاورزی‪ ،‬مالداری‪ ،‬قالین بافی و غیره کططار آن هططا در‬ ‫بسیاری از موارد بدون مزد و پاداش باقی می ماند‪ .‬زنان در حوزه اشتغال درآمدزا هم دچار مشکلتی خاص هسططتند‪.‬‬ ‫در سال های اخیر بازار کساد اشتغال و فقدان سیاست ایجاد فرصت های کاری و کسب درآمد بططر دوش زنططان فقیططر و‬ ‫به خصوص زنان بیوه و کم بضاعت سنگینی کرده است‪ .‬هم زمان محدودیت های فراوانی فطرا راه اشطتغال زنطان نیطز‬ ‫وجود داشته و دارد که عبارتند از‪:‬‬

‫‪ -1‬محدودیت در عرصه انتخاب شغل‪:‬‬ ‫معمول ز ً زنان در عرصه انتخاب شغل و مسلک خویش دچار محدودیت می باشند‪ .‬مردان خانواده ترجیح می دهند زنان‬ ‫وظایفی را بر عهده بگیرند که نیمه وقت باشد تا در عین کمک به افزایش عاید خططانواده‪ ،‬رسططیدگی بططه امططور منططزل نیططز‬


‫دچار سکتگی نشود‪ .‬و چون این نوع کارها و وظایف در سططح جطامعه محططدود اسطت‪ ،‬بططه همطان انطدازه نیططز زنططان در‬ ‫انتخاب شغل و پیشه ی خود محدود هستند‪ .‬اشتغال زنان در مشطاغل تمطام وقططت نیططز‪ ،‬وظططایف خطانه داری را از دوش‬ ‫آنان سبک تر نمی سازد و این امر باعث می شود زنان نتواننططد بططه خططوبی از حططق اسططتراحت‪ ،‬اوقططات فراغططت و تفریططح‬ ‫مناسب مستفید شوند‪.‬‬

‫‪ -2‬محدودیت در عرصه ی ارتقای ظرفیت‪:‬‬ ‫زنان نسبت به مردان به مشکل می توانند ظرفیت های خود را بال ببرند زیططرا آن هططا در اکططثر مواقططع بططه دلیططل تعططاریف‬ ‫مردسالرانه از کارهای خانه داری‪ ،‬مراقبت از فرزندان‪ ،‬تیمارداری از بزرگترها و‪ ...‬که این امططور را از وظططایف زنططان بططر‬ ‫می شمارد‪ ،‬وقت رفتن به کورس ها‪ ،‬دوره های آموزشی‪ ،‬سفرهای آموزشی و‪ ...‬را در مقایسه با مردان کمططتر دارنططد‪.‬‬ ‫در بسیاری از موارد نیز زنان اجازه حضور در این کلس ها و دوره ها را ندارند‪.‬‬

‫‪ -3‬مواجه شدن با خشونت ها در محیط کاری‪:‬‬ ‫زنان شاغل در محیط کار با خشونت ها به طور عام و خشونت های جنسی به طور خاص مواجه اند‪ .‬این امر نططه تنهططا‬ ‫باعث از بین رفتن سلمت و مصونیت محیط کار و کاهش بهره وری کارکنان می شود بلکه بططه امنیططت روحططی و روانططی‬ ‫زنان نیز صدمات جدی وارد می نماید‪.‬‬

‫ب( ازدواج‬ ‫ازدواج عقدی است که بر اساس رضایت طرفین‪ ،‬جاری می شود‪ .‬از نظر قانون کشور این امر زمانی میسر مططی شططود‬ ‫که حداقل سن زن ‪ 16‬سال و حداقل سن مرد ‪ 18‬سال تمام باشد‪ .‬اما سنت ها و عر ف ناپسند نططه تنهططا برخططورداری از‬ ‫این حق را برای زنان در بسیاری از حالت مقدور نمی سازد‪ ،‬بلکه باعث ازدواج هایی می شود که رضططایت طرفیططن در‬ ‫آن ها ملحوظ نشده است‪ .‬چنان چه به طور نمونه می توان‪ ،‬ازدواج اجباری‪ ،‬ازدواج در سططنین کططودکی و حططتی قبططل از‬ ‫بلوغ‪ ،‬ازدواج زنان بیوه با اقارب شوهر‪ ،‬ازدواج »بدل« و »بد« نیز نام برد‪ .‬تمام این موارد نشان دهنده عططدم مصططونیت‬ ‫و امنیت زنان از یک سو و از سوی دیگر عدم تساوی زنان و پایمال شدن حق تصمیم گیری آن ها بطه عنططوان یطک فطرد‬ ‫در یکی از مهم ترین بخش های زندگی شان است‪.‬‬

‫ج( دسترسی به سیستم عدلی‪ -‬قضایی‬ ‫سیستم حل و فصل قضایا در کشور ما بر دو نوع است‪ :‬مراجع حل کننده رسمی و غیر رسمی نام‪ .‬جرگه ها و معرکططه‬ ‫ها از جمله مراجع حل کننده دعاوی به صورت غیر رسمی می باشند که به دلیل ارزانی‪ ،‬عدم وجود فرهنططگ مراجعططه‬ ‫به محکمه ی رسمی و بدنام شدن کسانی که به محکمه می روند‪ ،‬در برگرفتن زمان کوتاه و عدم معططروض شططدن بططه‬ ‫رشوه‪ ،‬اکثر شهروندان در حل و فصل دعاوی و قضایای خود بیشتر مورد استفاده مردم قططرار مططی گیططرد‪ .‬در حططالی کططه‬ ‫این سیستم غیر رسمی که خود قانون مند نیست‪ ،‬زمینه ی نقض حقوق شهروندان‪ ،‬به ویژه زنططان را فراهططم مططی کنططد‪،‬‬ ‫چرا که اکثر قضایای جرگه بدون حضور خود زنان فیصله می یابد و در اکثر مواقع نططتیجه ی آن چیططزی جططز » بططد« دادن‬ ‫زنان نمی باشد‪.‬‬


‫سیستم عدلی _ قضایی رسمی کشور نیز نظر به مشکلت عدیده‪ ،‬دسترسی زنان به عططدالت را بططا مشططکل مططواجه مططی‬ ‫سازد‪ .‬از جمله مشکلتی که در این زمینه وجود دارند‪ ،‬عبارتند از‪:‬‬ ‫‪ -1‬طولنی بودن روند محاکمه‪ :‬نظر به قوانین نافذه کشور‪ ،‬رسیدگی به قضایا حداقل ‪ 9‬ماه را در بر می گیرد‪ ،‬که ایططن‬ ‫امر نه تنها باعث صر ف مدت زمان زیاد برای پیگیری می شود بلکه مصر ف مالی بالیی دارد که از عهده ی زنططان خططارج‬ ‫است و همین امر آسیب پذیری زنان را بیشتر می سازد‪.‬‬ ‫‪ -2‬فقدان کارمندان زن در مراجع عدلی‪ -‬قضایی‪ :‬تعداد کارمندان زن در این مراجع )پولیس‪ ،‬سارنوالی‪ ،‬ستره محکمه‬ ‫و محاکم( قابل مقایسه با تعداد مردان نیست‪ .‬همین امر مططوجب مردانططه شططدن سیسططتم عططدلی‪ -‬قضططایی کشططور و کططم‬ ‫توجهی به مسایل و مشکلت خاص زنان می شود‪ .‬به دلیل فرهنگی و سنتی محیط برای ابططراز مشطکلت زنططان محیططا‬ ‫نیست و زنان تمایلی برای بیان مشکل و گرفتاری خود با پرسونل مرد ندارند‪.‬‬ ‫‪ -3‬عر ف و عادات ناپسند‪ :‬عر ف و عادات ناپسند نیز زمینه ی دسترسی زنان به عدالت را مشکل می سازد و زنططانی کططه‬ ‫برای به دست آوردن حقوق خویش به این مراجع و نهادها مراجعه می کنند از نظر خانواده و اجتماع نا متعار ف و بططد‬ ‫معرفی شده و طرد می شوند‪.‬‬ ‫‪ -4‬فساد دستگاه عدلی‪ -‬قضایی‪ :‬متاسفانه در اغلب موارد دستگاه عدلی کشور متهم به فساد و رشططوه سططتانی اسططت‪.‬‬ ‫این امر نه تنها باعث حق و ناحق شدن بسیاری از مظالم می شود بلکه در بسیاری از موارد تنها به دلیل ایطن کطه زنططان‬ ‫کمتر می توانند در جریان رسیدگی به قضایای شان رشوه بدهند‪ ،‬از جریان عادلنه و منصفانه ی رسططیدگی بططه دعططاوی‬ ‫خود نیز محروم می شوند‪.‬‬ ‫با توجه به موارد فوق که تنها گوشه هایی از امططر خطیططر تططامین امنیططت اجتمططاعی زنططان اسططت‪ ،‬از رییططس جمهططور آینططده‬ ‫کشورمان می خواهیم که برای تامین امنیت شهروندان به خصوص زنان با روی دست گرفتن سیاست های قانون مدار‬ ‫و عدالت خواه‪ ،‬برنامه های اجتماعی و فرهنگی را برای زنان‪ ،‬مادران و دختران این سرزمین به اجرا بگذارنططد و زنططان‬ ‫این سرزمین را در راستای احقاق حقوق اولیه خویش یاری رساند‪.‬‬ ‫از رییس منتخب دولت آینده می خواهیم تامین امنیت زنان در حوزه های کاری‪ ،‬اجتماعی و خططانواده را بططا تططوجه بططه‬ ‫موارد زیر در اولویت قرار دهد و خود را در اجرای عملی آن مسوول بداند‪:‬‬ ‫‪ .1‬ارایه ی لیحه مجازات برای خشونت علیه زنان درمحیط خانواده‪ ،‬جامعه و محل كار‪.‬‬ ‫‪ .2‬ارایه لیحه مجازات برای خشونت علیه كودكان به وژ‍یژه دختران خرد سال‪.‬‬ ‫‪ .3‬ایجاد مراكز مشاوره‪ ،‬درمان و اسكان زنان و دختران آسیب دیده و در معرض خودكشططی‪ ،‬بططه وسطیله ی دولطت و بططا‬ ‫همکاری نهادهای غیردولتی که در این زمینه فعال هستند‪.‬‬ ‫‪ .4‬صدور مجوز و ایجاد خانه های امن برای زنان خشونت دیططده متاهططل و مجططرد بططه وسططیله ی دولططت و نهادهططای غیططر‬ ‫دولتی زنان و حمایت مالی از آن ها‪.‬‬


‫‪ .5‬بسیج وزارتخانه های معار ف‪ ،‬فرهنگ و امور زنان و نیز رادیو و تلویزیون دولتی در جهت فرهنگ سططازی و آمططوزش‬ ‫کودکان و جوانان و همچنین بزرگسالن اعم از مرد و زن در جهت مبارزه بططا باورهططای سططنتی و آمططوخته هططای غلططط و‬ ‫مرتبط با کلیشه های عدم برابری و تبعیض جنسی مولد خشونت های خانگی و اجتماعی‪.‬‬ ‫‪ -3‬اعلم بسیج عمومی برای سوادآموزی زنان و دختران و تخصیص منابع مورد نیاز مالی و انسانی به این امر مهم‪.‬‬ ‫سطح سواد در جامعه ی افغانستان به طور عموم و به خصططوص در میططان زنططان بسططیار پططایین اسططت‪ .‬طبططق تحقیقططات‬ ‫کمیسیون مستقل حقوق بشر بیش از ‪ %85‬از زنان و دختران افغانستان‪ ،‬بی سواداند‪ .‬دختران شامل در مکتب کمتر از‬ ‫نصف پسران شامل در مکتب بوده و حتی در مناطقی مانند زابل این نسبت ‪ %3‬در مقابل ‪ %97‬می باشد‪ .‬هر چند کططه‬ ‫عوامل مختلفی در عدم دسترسی دختران و زنان به امکانات آموزشی وجود دارد اما دولطت نیططز کططدام برنططامه عملططی و‬ ‫جدی ای در راستای ارتقای زمینه های آموزشی با کیفیت برای کودکان و بزرگسالن و به ِویژه زنططان نططدارد و بططودجه ی‬ ‫اختصاصی دولت در این عرصه پایین ترین سطح را در منطقه دارا می باشد‪.‬‬ ‫ما نیک می دانیم که سوادآموزی راه حل اساسی بزرگترین مشططکلت جهططان اسططت‪ .‬سططوادآموزی مهمترین و اساسططی‬ ‫ل رشد و از جمله کشور ماست و باید در صدر اولویت ها قرار بگیرد‪ .‬تجربه ی بسیاری‬ ‫م کشورهای در حا ِ‬ ‫ترین نیاز مرد ِ‬ ‫از کشورها منجمله کشورهای همسایه ما نشان داده است که مبارزه با بی سوادی می تواند در مططدت زمططان کوتططاهی‪،‬‬ ‫نتایج چشمگیری داشته باشد‪ .‬نسبت سواد در همه ی کشورهای منطقه از‪ ،‬افغانستان بالتر است‪ .‬تا زمانیکه تودههططای‬ ‫وسیعی از مردم بیسواد باشند‪ ،‬آزادی اقتصادی و اجتماعی تحقق نمییابد و استثمار انسططان بططر انسططان از میطان نمیرود‪.‬‬ ‫بیسوادی از ارکان فرهنگ سکوت است و به گونهای جبرانناپذیر‪ ،‬افراد و جوامع را خاموش میسازد‪ .‬کارشناسان به این‬ ‫واقعیت پی بردهاند که سوادآموزی زنان به عنططوان امططری قططوی‪ ،‬نقططش بسططزایی در رشططد معیارهططای زنططدگی‪ ،‬سططلمت‬ ‫خانواده و گسترش مشارکت آنطان در فعالیتهطای اجتمططاعی ایفطا میکنططد‪ .‬از اینرو سطوادآموزی زنططان از اولططویت بیشططتری‬ ‫برخوردار است‪.‬‬ ‫سواد‪ ،‬بنیاد رهایی از فقر و عقب ماندگی‪ ،‬بیماری و ظلم است و نیز ابطزار اصلطي تطوسعطه ی اقتطصططادي‪ -‬اجطتمطاعطططي‬ ‫و پيطش بطرد مطسطاوات جطنسطططي‪ ،‬گسطتطططرش فطرصطتهطططاي شطغلطططي‪ ،‬بطهبطططود بهطداشطططت خطانطططواده‪ ،‬حفططاظت از محيطططط‬ ‫زيسطت و تطرويطج مشطاركطت دموكراتيك است‪ .‬سوادآمططوزي بطراي همه‪ ،‬بخش يك پطارچطططه اي از نظططام تعلیططم و تربیططت‬ ‫محسوب می شود و به منظور دستيابطي بطه تطوسطعطه حقيقي پايطدار الزامی است‪.‬‬ ‫با توجه به ضرورت و اهمیت سوادآموزی برای زنان‪ ،‬از ریاست منتخب دولت آینده افغانستان می خواهیم که ایططن امططر‬ ‫حیاتی را در مرکز اولویت های برنامه ی دولتی قرار دهد و اعلم بسیج عمومی به اشتراک تمام نهادهای دولتی و غیر‬ ‫دولتی و به کار گرفتن نیروی مردم‪ ،‬نماید‪.‬‬ ‫در پی آن‪ ،‬با تهیه برنامه های عملی و تخصیص منابع مالی و انسانی مناسب‪ ،‬اقدام هططای عملططی و اسططتوار در جهططت‬ ‫سواد آموزی زنان و دختران بازمانده از مکتب انجام دهد‪ .‬این امر مسططتلزم ایططن اسططت کططه امططر سططواد آمططوزی در صططدر‬ ‫الویت سیاست گذاری و تصمیم گیری های غیر قابل برگشت و کلن کشور قرار گیرد تا با شناسایی ضعف ها و چططالش‬


‫های پیش روی‪ ،‬با تهیه برنامه های های دقیق و علمی و با استفاده از تجربه ی کشورهای موفق در قلمرو مبططارزه بططا‬ ‫بی سوادی‪ ،‬نیز تخصیص امکانات مالی و انسانی مناسب در جهت رفع این معضل بر آییم‪.‬‬ ‫از رییس جمهوری آینده می خواهیم اقدامات زیر را در صدر برنامه های عملی خود قرار دهد‪:‬‬ ‫‪ -1‬گسترش مکاتب به ویژه مکاتب متوسطه و لیسه در قریه ها و مناطق محططروم کشططور و تططدوین برنططامه هططای جططامع‬ ‫سواد آموزی بزرگسالن به خصوص برای دختران و زنان‪.‬‬ ‫‪ -2‬تامین امنیت دانش آموزان و سواد آموزان‪.‬‬ ‫‪ -3‬از بین بردن هرگونه مفهوم كلیشه ای از نقش زنان و مردان در كلیه ی سطوح آموزش و معططار ف کشططور از طریططق‬ ‫انواع روشهای آموزشی كطه نیطل بطه ایطن هطد ف را ممكطن میسطازد و بطه ویطژه از طریطق تجدیطدنظر در كتطب درسطی و‬ ‫برنامههای آموزشی مکاتب و مدارس عالی کشور‪.‬‬ ‫‪ -4‬ایجاد برنامه های آموزشی با کیفیت در تلویزیون و رادیوی دولتی و ملزم نمودن رسانه های خصوصططی بططرای ایجططاد‬ ‫برنامه های آموزشی در این راستا‪.‬‬ ‫‪ -5‬ایجاد فرصتهای یكسان جهت بهره مندی از بورس ها و سایر مزایای تحصیلی منجمله خوابگاه امن و با کیفیت بططرای‬ ‫دختران دانشجو‪.‬‬ ‫‪ -6‬فراهم کردن امكانات مشابه جهت دستیابی به برنامههای مربططوط بططه ادامططه ی تحصططیل‪ ،‬از جملططه برنامههططای عملططی‬ ‫سوادآموزی بزرگسالن به ویژه برنامههایی كه با هد ف كاهش هرچه سریع تططر شططكا ف آموزشططی موجططود بیططن زنططان و‬ ‫مردان تدوین یافتهاند‪.‬‬ ‫‪ -7‬تلش در راستای كاهش فیصدی دانش آموزان دختر كه ترك تحصططیل میكننططد و تنظیططم برنامههططایی بططرای دخططتران و‬ ‫زنانی كه ترك تحصیل زودرس داشتهاند‪.‬‬ ‫‪ -4‬تلش در جهت رفع قوانین تبعیض آمیز علیه زنان و گنجاندن اصل برابری جنسی بدون قید و شرط در تمام قوانین‪.‬‬ ‫برای تنظیم بهتر روابط و مناسبات در جوامع و جلوگیری از هرج و مرج ما نیاز به قوانینی داریم که پاسخگوی نیازمنططدی‬ ‫های جامعه و زمینه ساز اجرای قسط و عدل در جامعه باشد‪ .‬آسیب پذیری جوامع زمانی شکل مططی گیططرد کططه قططوانین‬ ‫نتوانند به نحوی از انحا ساحات مختلف حیات اجتماعی را تحت پوشش قرار دهند‪.‬‬ ‫نقش قوانین جاری در کشور بر زندگی شهروندان و به خصوص زنان قابل ملحظه می باشد‪ .‬اکثرا زنان به دلیل زیططر‬ ‫از تطبیق قوانین آسیب پذیر می شوند‪:‬‬ ‫‪ -1‬در مراحل و نهادهای برنامه ریزی و تصمیم گیری‪ ،‬طرح‪ ،‬تسوید و تصویب قوانین زنان حضور کمرنگی دارند‪.‬‬ ‫‪ -2‬به دلیل عدم حضور زنان در این عرصه ها‪ ،‬نیازمندی های زنان در قوانین کمتر مد نظر قرار گرفته و در نتیجه پاسخ‬ ‫قوانین به این نیازها نیز به همان اندازه محدود و ناکامل است‪.‬‬


‫‪ -3‬روحیه ی زن مدارانه و مد نظر قرار دادن اصل تساوی بدون تبعیض در قوانین ما سوال بر انگیز است‪.‬‬ ‫‪ -4‬تهیه و تدوین قوانین گاهی تحت تاثیر سنت ها و عادات ناپسند جامعه قرار می گیرد که زنان بیشتر از این ناحیه نیططز‬ ‫متضرر می شوند مثل قوانین مربوط به قتل های ناموسی‪.‬‬ ‫‪ -5‬اصلح قوانین تبعیض آمیز که خشونت و تبعیض علیه زنان را دامن می زند‪.‬‬ ‫‪ -6‬قوانین مثبت اجرا نمی شود و قانون شکنی مجازات نمی گردد‪.‬‬ ‫لزم است رییس جمهوری با توجه به اختیاراتی که دارد در راستای تعططدیل و بططازنگری قططوانین خططود را موظططف بدانططد و‬ ‫زمینه ی تعدیل مواردی از قوانین که تبعیض علیه زنططان را نفططی نمططی کنططد‪ ،‬ایجططاد نمایططد‪ .‬و قططوانین جططاری کشططور را بططا‬ ‫کنوانسیون های بین المللی که افغانستان خود از امضططا کننططدگان آن اسططت‪ ،‬منجملططه کنوانسططیون رفططع همططه ی اشططکال‬ ‫تبعیض نسبت به زنان‪ ،‬همسو بسازد‪.‬‬ ‫با توجه به این که قانون اساسی کشور هر نوع تبعیططض میطان زن و مططرد را منطع نمططوده اسططت‪ ،‬لزم اسططت کططه اجططرای‬ ‫قوانین فرعی دیگر مانند قانون مبارزه با تبعیض و قانون محو خشونت علیه زنان‪ ،‬هر چه زودتططر تسططوید گططردد‪ .‬قطانون‬ ‫خانواده نیز که می تواند نقش محوری در تعریف خانواده به عنوان محیطی سططالم بططرای رشططد و توانمنططد سططازی زنططان‬ ‫باشد‪ ،‬نیاز به اصلح دارد‪.‬‬ ‫علوه بر آن دسترسی زنان به عدالت هموار شده و اعتمططاد زنططان نسططبت بططه سیسططتم قضططایی افزایططش یططافته و زمینططه‬ ‫تخطی از حقوق آنان در شوراها و جرگه های محلی و قومی کم و رفع گردد‪.‬‬

‫‪ -5‬تلش در جهت ایجاد فرصت های سیاسی‪ ،‬اجتماعی و اقتصادی برابر میان زنان و‬ ‫مردان‪.‬‬ ‫اذعان به اهميت حقوق سياسي به عنوان منشاء ساير حقوق انساني و معياري معتبر براي بررسططي وضططعيت حقيقططي‬ ‫تهططا و وضططعيت موجططود مشططاركت سياسططي زنططان در كشططور )اعططم از انتخابططات و‬ ‫زنان در هططر جططامعژ‍ه و بططا درك واقعي ژ‍‬ ‫مگيري‪ ،‬کمپاین ‪ %50‬بر ضططرورت رفططع‬ ‫انتصابات( و حضور بسيار كمرنگ و شكننده ي آنان در عرصژ‍ههاي قدرت و تصمي ژ‍‬ ‫شهاي موجود در برابر زنان براي احقاق حقوق سياسي خود‪ ،‬پافشططاری مططی کنططد‪ .‬لططزوم بططرون‬ ‫موانع‪ ،‬كمبودها و چال ژ‍‬ ‫تهاي سياسططي در سطططح كشططور و نيططز ضططرورت آگططاهي جططامعه از‬ ‫رفت از شرايط نابرابر و ناعادلنه ی حاكم بر فعالي ژ‍‬ ‫اهميت و تأثير مشاركت سياسي زنان بر كل جامعه و توسعه ی كمططي و كيفططي آن‪ ،‬از اهططدا ف كلططي کمپططاین ‪ %50‬و از‬ ‫جمله مطالبات این حرکت از نامزدهای انتخاباتی و رییس جمهور آینده کشور می باشد‪.‬‬ ‫ص توسعه برمبناي جنسيت تأثير مستقيم دارد و اين بططاور موجططوديت‬ ‫امروز مشاركت زنان و چگونگي آن در تعيين شاخ ژ‍‬ ‫خود را به اثبات رسانيده كه تحقق اهدا ف توسعه و ايجاد تحول در امور تنها با مشاركت زنان و مططردان و در کنططار هططم‬ ‫نپذير است‪ .‬یعنی بدون حضور فعال و ثابت زنان‪ ،‬جامعه به رشد‪ ،‬تعالی و بالندگی تمام افراد دست نمی یابد‪.‬‬ ‫امكا ژ‍‬


‫يتوانند نقش تعیین کننده ای در پيشبرد اهدا ف جوامع ايفا‬ ‫زنان به عنوان نيمي از پيكره جامعه و نیروی انسانی آن م ژ‍‬ ‫يتوانططد گططامي اساسططي در‬ ‫نمايند‪ .‬تفويض اختيار به زنانژ‍‪ ،‬همزمان با گسترش زمينژ‍هها و ارتقای سطح مشاركت آنان م ژ‍‬ ‫سرعت بخشيدن به آهنگ رشد توسعه در تمطامي ابعططاد آن باشططد‪ .‬کنوانسططيون حقططوق سياسططي زنططان )مصطوب ‪(1952‬‬ ‫نالمللي تخصصي است كه متضمن حق رأي‪ ،‬انتخاب شدن و انجام دادن وظايف عمومي بططراي زنططان و‬ ‫نخستين سند بي ژ‍‬ ‫مردان در شرايط مساوي است‪.‬‬ ‫نالمللي حقوق مدني‪ -‬سياسي )مصوب ‪ (1966‬به خوبي از عهده ی اثبات اين امر بر آمده اسططت كططه‬ ‫هم چنين ميثاق بي ژ‍‬ ‫يشود كططه شططرايط تمتططع هططر كطس از‬ ‫»كمال مطلوب انسان آزاد رهايي يافته از ترس و فقر فقط در صورتي حاصل م ژ‍‬ ‫حقوق مدني و سياسي خود و همچنين از حقوق اقتصادي‪ ،‬اجتمططاعي و فرهنگططي او ايجططاد شططود‪ «.‬در ايططن ميثططاق بططه‬ ‫جوانب مختلف حقوق سياسي‪ -‬مدني پرداخته شده است و به طور مشخص تصريح شده است كه حقوق سياسي بايططد‬ ‫بر پايژ‍های برابر برای مردان و زنان تأمين شود‪.‬‬ ‫ماده ‪ 7‬كنوانسيون حقوق سیاسی زنان دول عضو را موظف كرده است كه براي محو تبعيضططات عليططه زنططان در زنططدگي‬ ‫سياسي اجتماعي كشور كليه ی اقدامات را به جا آورند‪ ،‬بالخص حقوق زير را در شرايط مساوي با مردان بططراي زنططان‬ ‫تضمين كنند‪:‬‬ ‫نهططاي‬ ‫یهاي عمومي و داشتن اهليت براي انتخططاب شططدن در تمططام ارگا ژ‍‬ ‫الف‪ :‬رأي دادن در كليه ی انتخابات و همژ‍هپرس ژ‍‬ ‫عمومي منتخب مردم؛‬ ‫تهاي‬ ‫تهاي دولططتي و انجططام كليططه ی مسططوولي ژ‍‬ ‫تهاي دولت و اجططراي آن و انتصططاب بططه سططم ژ‍‬ ‫ب‪ :‬شركت در تعيين سياس ژ‍‬ ‫دولتي در تمام سطوح دولت؛‬ ‫نهاي غيردولتي مرتبط با زندگي سياسي و اجتماعي كشور‪.‬‬ ‫نها و انجم ژ‍‬ ‫ج‪ :‬شركت در سازما ژ‍‬ ‫نالمللططي بازتططاب‬ ‫مگيرندگان اقتصادي و سياسي در سطططوح محلططي‪ ،‬ملططي‪ ،‬منطقژ‍هاي و بي ژ‍‬ ‫نسبت نازل زنان در ميان تصمي ژ‍‬ ‫موانع ساختاري و نگرشي است كه بايد‪ ،‬از طريق اقدامات مثبت به مقابله با آن ها برخاست‪.‬‬ ‫در اين حوزه دو هد ف استراتژيك همراه با اقدامات مشخص براي دست یابی به اين اهدا ف‪ ،‬پيشنهاد شده است‪:‬‬ ‫هد ف استراتژيك اول‪ :‬اقدام در جهت تضمين دسترسی برابر زنان و مشاركت كامل آنان در‬ ‫ساختارهاي قدرت و تصمي ژ‍‬ ‫مگيري که شامل موارد زیر می باشد‪:‬‬ ‫‪ -1‬دولت باید به تعهد در برقراري هطد ف تطوازن جنسطيتي در هیطات هطا و كميتژ‍ههطاي دولطتي و نيطز در واحطژ‍دهاي اداري‬ ‫عمومي و در بخش قضايي‪ ،‬منجمله تعيين اهدا ف ويژه و اقدام عملططی در راسططتاي افزایططش اساسططي تعططداد زنططان بططه‬ ‫مهاي دولتي و اداره عمومي و در صورت لططزوم از طريططق اقططدام‬ ‫منظور حصول حضور برابر زنان و مردان در كليه مقا ژ‍‬ ‫مثبت اهتمام ورزد‪.‬‬


‫مهاي انتخابططاتي بططه منظططور ترغيططب احططزاب سياسططي بططه گنجانیططدن زنططان در‬ ‫‪ -2‬اقدام از جمله در موارد مقتضي در نظا ژ‍‬ ‫مهاي عمومي انتخاباتي و غيرانتخاباتي به نسبت و در سطوح مردان؛‬ ‫مقا ژ‍‬ ‫تهاي سياسي و برخورداري از حق آزادي تجمع‪،‬‬ ‫‪ -3‬حفظ و پیشبرد حقوق برابر زنان و مردان جهت مشاركت در فعالي ژ‍‬ ‫از جمله حق عضويت در احزاب سياسي و سنديكاها؛‬ ‫مهاي انتخاباتي بر حضور سياسي زنان در هیات های منتخب و در موارد مقتضي بررسي‬ ‫‪ -4‬بازنگری تأثير متفاوت نظا ژ‍‬ ‫مهاي مزبور؛‬ ‫تعديل يا اصلح نظا ژ‍‬ ‫ههططاي كيفطي و كمطي دربططاره‬ ‫‪ -5‬نظارت و ارزشيابي پيشرفت حضور زنان‪ ،‬از طريق گردآوري تحليل و اشاعه منظم داد ژ‍‬ ‫شهاي عمومي و خصوصي و نشر سططالنه ی‬ ‫مگيري در بخ ژ‍‬ ‫مهاي گوناگون تصمي ژ‍‬ ‫زنان و مردان در جميع سطوح در مقا ژ‍‬ ‫هاند‪ .‬كسب اطمينططان از ايططن كططه‬ ‫ههاي مربوط به تعداد زنان و مردان كه در سطوح مختلف به استخدام دولت در آمد ژ‍‬ ‫داد ژ‍‬ ‫زنان و مردان دسترسي برابر به كل گستره ي مشاغل دولتي دارنطد و ايجطاد سطازوكارهايي در سطاختارهاي دولطتي بطه‬ ‫منظور كنترول و پيشرفت در اين زمينه؛‬ ‫مگيري‪ ،‬مطالعاتي انجططام‬ ‫نهاي غيردولتي و مؤسسات پژوهشي كه درباره مشاركت زنان در تصمي ژ‍‬ ‫‪ -6‬حمايت از سازما ژ‍‬ ‫يدهند؛‬ ‫م ژ‍‬ ‫مگيري؛‬ ‫ههاي تصمي ژ‍‬ ‫‪ -7‬ترغيب سهم گیری بيشتر زنان بومي در تمام رد ژ‍‬ ‫نهايي كه بططودجه ي آن هططا از اعتبططارات دولططتي‬ ‫يها و رويژ‍ههاي فارغ از تبعيض در سازما ژ‍‬ ‫طمش ژ‍‬ ‫‪ -8‬ترغيب و تضمين خ ژ‍‬ ‫يشود جهت افزایش کمی و اعتلی موقعیت زنان در سازمان های مزبور‪.‬‬ ‫تأمين م ژ‍‬ ‫يتوانطد مشططاركت زنطان را در‬ ‫تهاي خطانوادگي م ژ‍‬ ‫‪ -9‬تصديق اين امر كه سهيم شدن زنطان و مطردان در كطار و مسططوولي ژ‍‬ ‫زندگي عمومي ارتقا بخشد و اتخاذ سیاست های مقتضي به منظور حصول اين امر‪ ،‬از جملطه اقطداماتي جهطت همسطاز‬ ‫كردن زندگي كاري و خانوادگی؛‬ ‫تهططاي سططازمان ملططل متحططد‪،‬‬ ‫تهاي نامزدهايي كه بططراي انتخططاب یططا انتصططاب در هيأ ژ‍‬ ‫‪ -10‬ايجاد توازن جنسيتي در فهرس ژ‍‬ ‫مهططاي ارشططد منظططور‬ ‫نهاي خودگردان نظام ملل متحد‪ ،‬به ويژه براي تصدي مقا ژ‍‬ ‫يهاي تخصصي و ديگر سازما ژ‍‬ ‫كارگزار ژ‍‬ ‫يشوند‪.‬‬ ‫م ژ‍‬ ‫مگيري و رهبري‬ ‫هد ف استراتژيك دوم‪ :‬افزايش توانايي زنان در راستاي مشاركت در تصمي ژ‍‬ ‫سیاست هایی كه بايد اتخاذ شود‪ ،‬شامل موارد زیر می باشد‪:‬‬ ‫‪-1‬تأمين پرورش و رهبري و احترام به نفس به منظور ياري زنان و دختران‪ ،‬به ويططژه آنططان كططه نیازهططای خططاص دارنططد‪،‬‬ ‫تهاي قومي و نژادي در جهت تقويت احترام به نفس آنان و ترغيب آنان بططه اشططتغال‬ ‫زنان معلول و زنان متعلق به اقلي ژ‍‬ ‫مگيري؛‬ ‫مهاي تصمي ژ‍‬ ‫در مقا ژ‍‬


‫تهططاي گزينططش از‬ ‫مگيري و حصول اطمينططان از ايططن كططه هيأ ژ‍‬ ‫مهاي تصمي ژ‍‬ ‫كهاي روشن و قطعي براي مقا ژ‍‬ ‫‪-2‬داشتن مل ژ‍‬ ‫حيث جنسيت تركيب متوازني دارند؛‬ ‫‪-3‬ايجاد يك نظام برای هدايت افراد غيرمجرب توسط افراد مجرب‪ ،‬به ويژه ارایططه پططرورش‪ ،‬از جملططه پططرورش در امططور‬ ‫مگيري و سخنراني در جمع و خود بيانگري و نيز مبارزه سياسي؛‬ ‫رهبري و تصمي ژ‍‬ ‫‪-4‬تأمين پرورش حساس به جنسيت براي زنان و مردان به منظور ارتقاي مناسبات كاري فطارغ از تبعيطض و احطترام بطه‬ ‫بهاي كار و مديريت؛‬ ‫تنوع در اسلو ژ‍‬ ‫تهايي كه موجب تشويق و حمايت از امططر برخططورداري‬ ‫‪ -5‬بالخره ايجاد محيطي امكان ساز و طراحي و اجراي سياس ژ‍‬ ‫از كليططه حقططوق انسططاني‪ ،‬شططامل حقططوق مططدني‪ ،‬فرهنگططي‪ ،‬اقتصططادي‪ ،‬اجتمططاعي و سياسططي‪ ،‬از جملططه حططق توسططعه و‬ ‫شهطاي انجطام شطده بطراي دسطتيابي بطه تسطاوي جنسطيتي‪ ،‬توسطعه و صطلح‬ ‫يهاي بنيادين به عنطوان بخشطي از تل ژ‍‬ ‫آزاد ژ‍‬ ‫يگردد‪.‬‬ ‫م ژ‍‬ ‫‪ -6‬تلش در جهت ایجاد فرصت های اشتغال و همیاری برای زنان سرپرست خانوار و معلولین و معیوبین‪.‬‬ ‫‪ 30‬سال جنگ و شرایط جنگی در افغانستان‪ ،‬تلفات انسانی بی شماری داشته است‪ .‬زنان در طی این سال ها نه تنها‬ ‫خانه و کاشانه ی خود را در جنگی تمام عیار که خود هیچ نقشی در آغاز و ادامه ی آن نداشتند‪ ،‬از دست داده اند بلکه‬ ‫بارها و بارها به سوگ فرزندان و همسران خود نیز نشسته اند‪ .‬در این میان تعداد زنان و مردان معلول و معیططوب نیططز‬ ‫بسیار بالست‪ .‬امروز بعد از صر ف هزینه ی بسیار در زمینه ی بازسططازی اقتصططادی و اجتمططاعی افغانسططتان‪ ،‬زیرسططاخت‬ ‫های لزم برای بهبود وضعیت اقتصادی مردم توسعه نیافته است و همچنان فقر اقتصادی‪ ,‬کرامططت انسططانی شططهروندان‬ ‫این سرزمین را لگد مال می کند‪.‬‬ ‫ما رییس دولت آینده ی کشور را ملزوم به این می دانیم که به صورت بنیادی در مورد ایجططاد اشططتغال‪ ،‬کاریططابی و بهبططود‬ ‫وضعیت اقتصادی همه ی افراد جامعه و خاصتا زنان سرپرست خانواده که اکثرا بیوه مطی باشطند‪ ،‬معلطولین و معیطوبین‬ ‫سیاست های بلند مدت خود را به اجرا بگذارد تا ریشه های فقر اقتصادی تططدریجا کططاهش یططافته و بططالخره بططه صططورت‬ ‫اساسی حل شده و »عدالت اقتصادی« تأمین گردد‪ .‬یعنی با تحقق تساوی حقوق اقتصادی زنان با مردان به نوبه خود‬ ‫نه تنها »وابستگی اقتصادی زنان« را نسبت به مردان رفع نموده بلکه اقتصاد ملی را تقویت کرده در امططر ایجططاد تهططداب‬ ‫های وحدت ملی‪ ،‬دولت سازی و ملططت سططازی نیططز بسططیار مطؤثر خواهططد بططود‪ .‬در همیططن راسططتا کمططپین ‪ %50‬از رییططس‬ ‫جمهوری آینده کشور که به مسایل زیر پاسخ شایسته دهد‪:‬‬ ‫‪ -1‬تدوین بودجه ی حساس به مسایل جنسیتی و پاسخگو‪ ،‬با حضور كارشناسان امور جنسیت‪.‬‬ ‫‪ -2‬گسترش مراکز آموزش فنی و حرفه ای زنان به ویژه در مناطق محروم‪.‬‬ ‫‪ -3‬اولویت دادن به اشتغال زنان سرپرست خانوار در برنامه ریزی های بازار كار‪.‬‬ ‫‪ -4‬تهیه و اجرای برنامژ‍هی جامع توسعه و ساماندهی امور اقتصادی زنان‪.‬‬


‫تهای سرمایژ‍هگذاری جهت رشد اشتغال زنان‪.‬‬ ‫‪ -5‬شناسایی و افزایش فرص ژ‍‬ ‫‪ -6‬توجه به ترکیب جنسیتی نیروی کار و تعادل جنسیتی در بازار کار‪.‬‬ ‫لهای مدنی کار‪ ،‬تساوی مططزد بططرای زن‬ ‫نها‪ ،‬حمایت از تشک ژ‍‬ ‫‪ -7‬تحقق حقوق بنیادین کار برای زنان از قبیل آزادی انجم ژ‍‬ ‫مارزش و ارتقای شغلی‪.‬‬ ‫و مرد در قبال کار ه ژ‍‬ ‫‪ -8‬محاسبژ‍هی ارزش افزوده ی کار خانگی زنان در تولید ناخالص ملی توسط دولت‪.‬‬ ‫تهای تشویقی برای صاحبان کسب و کار و زنططان کططارآفرین در جططامعژ‍ه و کمططک بططه آن هططا کططه مططوجب‬ ‫‪ -9‬اتخاذ سیاس ژ‍‬ ‫ارتقای هویت زنان خواهد بود‪.‬‬ ‫هگیری از نیروی خلق و کارآفرین زنان‪.‬‬ ‫‪ -10‬حمایت از استعدادهای ملی و پژوهشی زنان برای بهر ژ‍‬ ‫‪ -11‬ایجاد مراكز عمومی و دولتی رایگان نگه داری از كودكان و نظارت مردمی بر کیفیت آن ها‪.‬‬ ‫‪ -12‬ایجاد مراکز دولتی رایگان برای نگه داری از سالخوردگان و معلولن‪.‬‬ ‫‪ -13‬ایجاد صندوق مخصوص کمک و همیاری به زنان بیوه و سرپرست خانوار و معلولین و معیوبین‪.‬‬ ‫‪ -7‬تلش در جهت بهبود دسترسی تمام زنان به امکانات بهداشتی و صحی با کیفیت‪.‬‬ ‫صحت و دسترسی به خدمات صحی از حقوق اساسی هر انسان است‪ .‬زنان به عنوان پایه های اصلی خانواده‪ ،‬محططور‬ ‫اساسی صحت و سلمت‪ ،‬رشد‪ ،‬پویایی و اعتلی خانواده و جامعه هستند از این رو لزم است‪ ،‬امکانططات خاصططی بططرای‬ ‫زنان موجود باشد‪ .‬در افغانستان بسیاری از مردم بالخص زنان امکان دسترسی به خدمات صحی و بهداشتی ندارنططد‪.‬‬ ‫وجود صر ف ‪ 1‬داکتر و ‪ 5‬پرستار برای هر ‪ 100000‬نفر و یک بستر برای هر ‪ 3000‬نفر حاکی از بحران فراگیططر در ایططن‬ ‫زمینه است‪ .‬آمار مرگ و میر مادران و اطفال در افغانستان در بالترین سطوح جهانی قرار دارد‪ .‬طوری که در هططر ‪30‬‬ ‫دقیقه ‪ 1‬زن در اثر ناهنجاری های دوران بارداری جان می بازد که رقم این مرگ ها از هر ‪ 1000‬نفر زن ‪ 16‬تططن مططی‬ ‫باشد که ‪ 60‬برابر کشورهای صنعتی است در حالی که ‪ %80‬این مرگ ها قابل پیشگیری می باشد‪.‬‬ ‫طبق مطالعات اخیر کمیسیون مستقل حقوق بشطر مهمطترین علطل عطدم دسترسطی یطا عطدم اسطتفاده زنطان از خطدمات‬ ‫صحی‪ ،‬به قرار ذیل است‪:‬‬ ‫عر ف و باورهای غلط‪ ،‬نبود و یا کمبود امکانات صحی‪ ،‬ضعف اقتصادی مردم‪ ،‬عططدم خودکفططایی و عططدم دخططالت زن در‬ ‫مسایل مربوط به خود و بی اعتنایی به صحت زنان و دخططتران از سططوی فامیططل و مططورد خشططونت واقططع شططدن زنططان در‬ ‫خانواده ها که ناشی از فرهنگ مرد سالری جامعه ی ما می باشد‪ .‬بی سوادی زنان نیططز در ایططن امططر نقططش مهمططی را‬ ‫ایفا می کند‪.‬‬ ‫طبق همین مطالعات‪ % 6/24 ،‬افراد به خدمات صحی قابل قبولی دسترسی ندارند که بخططش اعظططم آنططان را زنططان و‬ ‫اطفال تشکیل می دهند‪ ،‬ضمنا ‪ %8/54‬افراد از آن چه به نام خدمات صحی موجود است به علت پایین بطودن کیفیطت و‬


‫دوری راه استفاده نمطی کننطد‪ .‬شططدت و ضطعف دسترسططی بططه خطدمات صططحی در منطاطق مختلطف متفططاوت مطی باشطد‪.‬‬ ‫دسترسی مفید زنان به خدمات صحی در مناطق جنوب غرب )زابل‪ ،‬هلمند( فقط در حدود ‪ % 7/5‬برآورد مططی شططود و‬ ‫در برخی ولسوالی های مرکز حتی یک داکتر یا کمک کننده صحی زن حضططور نططدارد‪ .‬از سططویی دیگططر راه هططای صططعب‬ ‫العبور امکان دسترسی زنان به خدمات صحی را به شدت کاهش می دهد‪.‬‬ ‫یکی از دلیل این چند دستگی در امکانات صحی در سطح کشور‪ ،‬فقدان سیاست یک پارچه ی دولتی متمرکز در ایططن‬ ‫زمینه بوده است و حضور بی شمار سازمان های غیر دولتی صحی که هر کدام بنططا بططر امیططال و نیازهططای برنططامه هططای‬ ‫خود در مناطق مختلف کشور فعالیت می کنند‪ .‬با وجود سرمایه گذاری چشم گیر از طر ف نهادهای بططزرگ خططارجی‪ ،‬مططا‬ ‫کماکان امروز با بحران صحی در کشور مواجه هستیم‪ .‬این درحالی است که در زمینه ی صحت زنان نیز همچون تعلیم‬ ‫و تربیه چه در قوانین بین المللی و چه قوانین داخلططی تاکیططد بسططیار شططده اسططت‪ .‬در ایططن زمینططه از ریاسططت دولططت آینططده‬ ‫خواستاریم که با برنامه ریزی های مشخص در راستای بهبود وضعیت صحی زنان گام بردارد‪.‬‬ ‫‪ -1‬تدوین برنامه ملی تنظیم خانواده که تنها یک جنبه از آن فراهططم کططردن رایگططان و تبلیططغ عمططومی و بططا برنططامه بططرای‬ ‫استفاده از وسایل پیشگیری از بارداری و تنظیم خانواده‪.‬‬ ‫‪ -2‬فراهم کردن دسترسی رایگان زنان )در اقشار پایین جامعه( برای سقط جنین در موارد بططارداری هططای ناخواسططته و‬ ‫مخاطره آمیز‪.‬‬ ‫‪ -3‬بیمه رایگان زنان سرپرست خانوار و زنان خانه دار اقشار تهیدست جامعه‪.‬‬ ‫‪ -4‬بیمه درمانی زنان سالخورده و فاقد دستمزد‪.‬‬ ‫‪ -5‬گسترش امکانات درمانی برای بیماری های خاص زنان‪.‬‬ ‫‪ -6‬برخورداری زنان شاغل از برنامه های بهداشتی و ورزشی رایگان در زمان های کار‪ ،‬بی آنکططه از حقططوق و مزایططای‬ ‫آنها کسر شود‪.‬‬ ‫‪ -7‬گسترش فضاها و امكانات ورزشی رایگان و ارزان و در دسططترس زنططان درهمططۀ منططاطق‪ ،‬بططه خصططوص در منططاطق‬ ‫محروم‪.‬‬ ‫‪ -8‬گسترش‪ ،‬تحکیم و اعتلی مدارس عالی برای آموزش پزشکی و پرسونل پزشکی زن در کشور‪.‬‬

‫زنان ‪ %50‬رای دهندگان هستند‪.‬‬

‫افراد و سازمان های حامی کمپاین ‪%50‬‬


‫کمپاین ‪ %50‬به ابتکار جبهه مشارکت سیاسی زنان‪ ،‬اتحادیه سراسری زنان افغانستان و بنیاد آرمان شهر فعالیت خود‬ ‫را آغاز کرد‪ .‬این کمپاین که حاصل نشست افراد و بخشی از نمایندگان سططازمان هططای جطامعه مططدنی در تاریططخ ‪ 27‬ثططور‬ ‫‪ 1388‬در دفتر مدیوتیک می باشد با حمایت افراد زیر آغاز به کار نموده است‪:‬‬ ‫‪ -1‬گل مکی سیاوش ‪ -2‬کاظمیه محقق ‪ -3‬پططژواک صططافی ‪ -4‬صططبرینا ثططاقب ‪ -5‬فاضططله )کارمنططد بانططک ملططی( ‪ -6‬انیسططه‬ ‫پروانی ‪ -7‬رویا )قاری و معلططم( ‪-8‬تطورپیکی نطوابی ‪ -9‬نطادیه سططلطانی ‪ -10‬عطذرا جعفطری ‪ -11‬قمطر پوپططل ‪ -12‬صطفیه‬ ‫صدیقی ‪-13‬گللی حبیب ‪ -14‬عادله محسنی ‪ -15‬فهیمه حیدری ‪ -16‬مرسل ‪ -17‬لیا جواد ‪ -18‬شفیقه حبیبی ‪ -19‬نیلططوفر‬ ‫میری ‪ -20‬نیلب میری ‪ -21‬سید هادی موسوی ‪ -22‬استاد فیططض اط جلل ‪ -23‬سططخی اروزگططانی ‪ -24‬یمططا ترابططی ‪-25‬‬ ‫شورانگیز داداشی ‪ -26‬لیل عربشاهی ‪ -27‬زرقا یفتلی ‪ -28‬احساس ‪ -29‬دکتر عالمه ‪ -30‬نجیبططه مططرام ‪ -31‬مططاری نططبرد‬ ‫آیین ‪ -32‬شکیبا برومنطد ‪ -33‬روشطن سطیرن ‪ -34‬عطادله کوهسططتانی ‪ -35‬زیبططا صططدیقی ‪ -36‬فریططد زبیطر ‪ -37‬عبدالسططمیع‬ ‫یوسفی ‪ -38‬بابک سیاوش ‪ -39‬حوریه حق نگر ‪ -40‬فهیمه گهیز ‪ -41‬قدسیه مجیططدیار ‪ -42‬خططدیجه شططیرباز ‪ -43‬عابططده‬ ‫مودب ‪ -44‬لطیفه شجاعی ‪ -45‬فاطمه مزاری ‪ -46‬مولوده آزاد ‪ -47‬روح گل )اتحادیه سراسری زنططان افغانسططتان( ‪-48‬‬ ‫سهیل )مدیره تحریرات( ‪ -49‬سیمین قاسمی ‪ -50‬نیلب حکیم ‪ -51‬عادله رحیمی‪ -52‬مارینططا ظفططری ‪ -53‬رقیططه سططادات‬ ‫هاشمی ‪ -54‬فرهاد تقدسی ‪ -55‬ملیحه غنی ‪ -56‬ساجده میلد ‪ -57‬زین العرب ‪ -58‬اجمل بلوچ زاده ‪-59‬ابراهیم نیازی‬ ‫‪ -60‬احمدسیر لعلی ‪ -61‬احمدکریم حقیار ‪ -62‬افسانه بارکزی ‪ -63‬اکرام الدین ‪ -64‬اللهه ساحل ‪ -65‬امین ا احمدی‬ ‫‪ -66‬انجنیر محمد امین داور ‪ -67‬انجیل عنیور ‪ -68‬آصفه کرباسی ‪ -69‬آقا گل ‪ -70‬برکت ا بارک زای ‪ -71‬برونه جططان‬ ‫کریمی ‪ -72‬بشیر کریمی ‪ -73‬بصیر احمد ‪ -74‬بلقیس ‪ -75‬بوبططو جططان ‪ -76‬پریگططل ذوسططتایی ‪ -77‬پلوشططه ‪ -78‬توبططا ‪-79‬‬ ‫توکلی ‪ -80‬ثریا پرلیکا ‪ -81‬ثریاپاکزاد ‪ -82‬جان آغا ‪ -83‬جانارا ‪ -84‬جلیل احمد زمانی ‪ -85‬جمیلططه ‪ -86‬جططواد عططرب زاده‬ ‫‪ -87‬حاجی عبد الستار ‪ -88‬حاجی وحید ‪ -89‬حامد ‪ -90‬حسن یوسفی ‪ -91‬حسنیه نیکزاد ‪ -92‬حفیططظ ‪ -93‬حلیمططه ‪-94‬‬ ‫حمیده ‪ -95‬حمیده ‪ -96‬حنیفه ‪ -97‬حنیفه جان ‪ -98‬خالطده خرسططند ‪ -99‬خطاور عظیمطی ‪ -100‬خاورخطانم ‪ -101‬خسططرو‬ ‫‪ -102‬خلیل پارسا ‪ -103‬داد محمد ‪ -104‬داکتر شهین انتظاری ‪ -105‬داود ‪ -106‬دکترسید خلیططل نویططد ‪ -107‬دکتططور شططاه‬ ‫محمد برین ‪ -108‬رابو ‪ -109‬راحله ‪ -110‬روح المین امینططی ‪ -111‬قادریراضططیه ‪ -112‬رامیططن احمططدی ‪ -113‬رایلططه ‪-114‬‬ ‫ربابه ‪ -115‬رزما عزیز ‪ -116‬رونا ‪ -117‬رونا محمدی ‪ -118‬رویا ‪ -119‬رویطا محمططدی ‪ -120‬رویتططا جمشططیدی ‪ -121‬زبیططح‬ ‫ا ‪ -122‬زرغونه ‪ -123‬زرغونه عظیمی ‪ -124‬زرمینه ‪ -125‬زرمینه عزیزی ‪ -126‬زری عظیمططی ‪ -127‬حسططنیه محمططدی‬ ‫‪ -128‬زریده عظیمی ‪ -129‬زلمی ‪ -130‬زهره ‪ -131‬زیبا ‪ -132‬زیبا رحیمی ‪ -133‬زیبده ‪ -134‬سارا ‪ -135‬سایره شکیب‬ ‫سادات ‪ -136‬سططحر رحمططتی ‪ -137‬سططلطانه‪ ،‬سططمیه رامططش ‪ -138‬سططهیل محمططدی ‪ -139‬سططونیا روسططتایی ‪ -140‬سططونیا‬ ‫روستایی ‪ -141‬سید امین حسینی ‪ -142‬سید محمد صابر ‪ -143‬سید منبرشاه ‪ -144‬سیما عنیور ‪ -145‬سططیمین محمططدی‬ ‫‪ -146‬شاهپیری سلیمان خیل ‪ -147‬شبانه حیدر ‪ -148‬شبنم سیمیا ‪ -149‬شرمیل ‪ -150‬شططریرین عظیمططی ‪ -151‬شططریف‬ ‫احمد‪ -152‬شریفه عظیمی ‪ -153‬شفیقه ‪ -154‬شفیقه احراری ‪ -155‬شفیقه عظیمی ‪ -156‬شکریه ‪ -157‬شکریه ‪-158‬‬ ‫شکیبی ‪ -159‬شهناز احراری ‪ -160‬شیرین گل ‪ -161‬شیما ‪ -162‬صایمه ‪ -163‬صدیقه عظیمی ‪ -164‬صططفا گططذری ‪-165‬‬


‫صفیه حسینی ‪ -166‬طاهره پوپل ‪ -167‬طیبه عظیمی ‪ -168‬ظهور ‪ -169‬عبد الحد ‪ -170‬عبد البصیر ‪ -171‬عبد الخططالق‬ ‫‪ -172‬عبد الرب شفق ‪ -173‬عبد الرحمن سلیم ‪ -174‬عبدالرو ف نیک ‪ -175‬عبد الستار صوفی زاده ‪ -176‬عبططد السططمیع‬ ‫‪ -177‬عبد السمیع حیدری ‪ -178‬عبد العزیز ‪ -179‬عبد القططدیر ‪ -180‬عططزت ا ط راجططی ‪ -181‬عزیططزه خیططر انططدیش ‪-182‬‬ ‫عظیم ا ‪ -183‬علی احمد کاوه ‪ -184‬علی جمعه ظفری ‪ -185‬عماد ‪ -186‬غلم غططوث نططبی زاده ‪ -187‬غلم فططاروق‬ ‫دوستیار ‪-188‬غلم محبوب ‪ -189‬غلم نبی ‪ -190‬فاطمه حسینی ‪ -191‬فتانه ‪ -192‬فرزانه ‪ -193‬فرزانه سططروری ‪-194‬‬ ‫فرمیه ‪ -195‬فرهاد جان ‪ -196‬فریبا ‪ -197‬فریبا ‪ -198‬فریحه ‪ -199‬فرید احمد اکططبری ‪ -200‬فریططدون‪ -201‬فقیططر احمططد‬ ‫بیانگر ‪ -202‬فواد ‪ -203‬فوزیه روسطتای ‪ -204‬فطوزیه نططوابی ‪ -205‬فیطروز ‪ -206‬قطدیر احمططد صططالحی ‪ -207‬قمطر ‪-208‬‬ ‫قندیگل عظیمی ‪ -209‬قندیگل عظیمی ‪ -210‬قیططس ‪ -211‬کابططل ‪ -212‬کریمططه ‪ -213‬کویتططا ‪ -214‬گلثططوم صططدیقی ‪-215‬‬ ‫گلشن ‪ -216‬گیتا نوری ‪-217‬گیتی عظیمی ‪ -218‬لطیفه ‪ -219‬لعل محمد ‪ -220‬لیدا احمططد ‪ -221‬لیططدا احمططد ‪ -222‬لیلمططا‬ ‫لغمانی ‪ -223‬لیلمططاحکیمی ‪ -224‬لینططا احططراری ‪ -225‬مططالکو غوریططانی ‪ -226‬محبططوبه ‪ -227‬محمططد اسططحق راوک ‪-228‬‬ ‫محمد الف عرفانی ‪ -229‬محمد جواد فاروقی ‪ -230‬محمططد داود منیططر ‪ -231‬محمططد رفیططق شططهیر ‪ -232‬محمططد عاصططف‬ ‫‪ -233‬محمد علی حسینی ‪ -234‬محمد عمر ‪ -235‬محمد نبی ‪ -236‬محمد نبی ‪ -237‬محمدرفیع ‪ -238‬محمططدنعیم غیططور‬ ‫‪ -239‬محمود رحمانی ‪ -240‬مرسل گططذری ‪ -241‬مریططم ‪ -242‬مریططم عظیمططی ‪ -243‬مریططم عظیمططی ‪ -244‬حمیططد ‪-245‬‬ ‫مژده نیکمش ‪ -246‬مژگان بادغیسی ‪ -247‬مسعود حسن زاده ‪ -248‬مسعود رضای ‪ -249‬مسعوده کرخی ‪ -250‬ملک‬ ‫ستیز ‪ -251‬ملکه عظیمی ‪ -252‬منیژه صادق ‪ -253‬منیژه نیکمنش ‪ -254‬مهر ‪ -255‬مهری عنیور ‪ -256‬نادیانجفی ‪-257‬‬ ‫نادیه گذری ‪ -258‬نازیا رحیم زاده ‪ -259‬ناهید صدیقی ‪ -260‬نباتی ‪ -261‬نجف ‪ -262‬نجیبه ‪ -263‬نسططرین ‪ -264‬نسططیمه‬ ‫‪ -265‬نظام الدین محمدی ‪ -266‬نعمت ا ‪ -267‬نعمت ا بارکزای ‪ -268‬نعمت ا سروری ‪ -269‬نعیم نظططری ‪-270‬‬ ‫نغمه جامی الحمدی ‪ -271‬نفیسه ‪ -272‬نفیسه ‪ -273‬نفیسه نیکمنش ‪ -274‬ننکی ‪ -275‬نططور گططل ‪ -276‬نورخططان نیططک‬ ‫زاد ‪ -277‬نوریططا اکططبری ‪ -278‬نیططک محمططد ‪ -279‬نیلب اکططبری ‪ -280‬نیلب گططذری ‪ -281‬هریططوا عظیمططی ‪ -282‬همططایون‬ ‫عزیزی ‪ -283‬هوسی ‪ -284‬وحید فیروز ‪ -285‬وحیده ‪ -286‬وزیر احمد ‪ -287‬وزیراحمد خرمی ‪ -288‬وسططیمه بادغیسططی‬ ‫‪ -289‬وفیه ‪ -290‬یدا ‪ -291‬یعقوب مشعو ف ‪ -292‬یما سالک‪ -293 ،‬سمیع هدایت ‪ -294‬شططهریار قططانع ‪ -295‬گططابرگ‬ ‫باشی ‪ -296‬بهرام رحمان ‪ -297‬شاهین زینعلی ‪ -298‬کبیر احمد نشاط ‪ -299‬سیدجواد دروازیان‪.‬‬ ‫تاکنون سازمان های زیر حمایت مالی و معنوی خود را از کمپاین ‪ %50‬اعلم نموده اند و ‪ 299‬نفطر در ولیطات کابطل‪،‬‬ ‫هرات و مزار شریف به این حرکت پیوسته اند‪.‬‬ ‫ مرکز آموزش حقوق بشر برای زنان‬‫ مجتمع جامعه مدنی افغانستان‬‫ نهاد همبستگی برای عدالت‬‫ نشریه دنیای زن‬‫ روزنامه ‪ 8‬صبح‬‫‪ -‬موسسه زن امروز افغان‬


‫ مرکز مطالعات اجتماعی – فرهنگی آسیا‬‫ موسسه سلم‬‫ مرکز جوانان کابل‬‫ موسسه حمایت از زنان بی بضاعت افغانستان‬‫ موسسه نوا‬‫ روزنه صلح برای زنان افغانستان‬‫ زنان افغان به سوی انکشا ف‬‫‪ -‬نشریه سروش ملت‬

کتابچه ۵۰ درصد زنان شماره ۱  

کمپاین ۵۰ درصد زنان

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you