Page 1

hoe verbeteren we de zorg voor jeugd door helder denken?

Waarover helpt De Argumentenfabriek denken in de zorg voor jeugd?

De Argumentenfabriek helpt organisaties helder denken voor goede en snelle resultaten. Bijvoorbeeld over de transitie jeugdzorg, strategische vraagstukke­n, kwaliteit en professionaliserin­g of beroepscode en tuchtrecht. Deze nieuwsbrief biedt een overzicht van door De Argumentenfabriek uitgevoerde projecten op het terrein van de jeugdzorg en jeugdgezondheidszorg.

Wat zijn onze thema’s? Wie zijn onze klanten? Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie Toekomst van jeugd in Groningen

Professionalisering Toekomst van de jeugdzorg in NoordHolland

Aanbod

SWOT-analyse jeugd- en opvoed­ ondersteuning

Beleid Strategische agenda nieuwe organisatie

Arbeids­ verhoudingen in de jeugdzorg

Strategie Toekomst van jeugd in Groningen In opdracht van een consortium van partijen die zich bezighouden met jeugd in Groningen.

Een toekomstbeeld rond jongeren in

Groningen

Met als resultaat een door ‘de groep van Newcastle’ gedeelde strategie om de komende jaren aan te werken.

Wat zijn onze thema’s?

Trends

Meer weten?

Wie zijn onze klanten?

Visie

Praktijk

Samenwerking


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Professionalisering

Aanbod

TRENDSKAART JEUGDZORG NOORD-HOLLAND

net-Rutte kiest voor een grote stelselwijziging en hevelt de jeugdzorg over naar gemeenten

Het Rijk introduceert één financieringssysteem voor alle partijen in de jeugdzorg. Het Rijk boekt bij de overheveling van middelen naar gemeenten een bezuiniging in. ziet de Centra voor Jeugd en Gezin (CJG) als toegang tot jeugdzorg maar stopt er geen geld meer in. Het Rijk benadert kinderen met problemen vaker vanuit een justitieel perspectief. Het Rijk doet steeds meer een beroep op de zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid van burgers.

Toekomst van jeugd in Groningen Rijk

Toekomst van de jeugdzorg in NoordHolland Zorgvragers

et ‘Afsprakenkader Rijk-IPO’ geeft de financiële en inhoudelijke richting tot en met 2011 aan

Het Rijk geeft steeds meer de voorkeur aan vroege opsporing en preventie. Afsprakenkader geeft ruimte voor experimenten met ambulante zorg zonder indicatiestelling vooraf. Het Afsprakenkader biedt zorgaanbieders de mogelijkheid om ook eerstelijnszorg aan te bieden.

Toekomst van de jeugdzorg in Noord-Holland De provincie stimuleert kennisdeling en samenwerking

Zorgaanbieders

Provincie

vincie onderzoekt opties om nieuwe zorgaanbieders toe te laten en stelt daarbij eisen aan kwaliteit. De provincie investeert in een betere aansluiting van vraag en aanbod van gekwalificeerd personeel. De provincie heeft aandacht voor zorg waarmee zorgmijdende gezinnen actief worden benaderd.

De provincie richt zich op dit moment op kennisuitwisseling en het bij elkaar brengen van partijen. ncie stimuleert samenwerking tussen aanbieders, zoals in zorgtrajecten met meerdere zorgvormen. De provincie investeert in goede en betrouwbare beleidsinformatie, als basis voor goede zorg.

In opdracht van de provincie Noord-Holland.

eenten boeken voortgang bij het nemen van hun verantwoordelijkheid voor eerstelijnszorg Gemeenten leggen meer verbindingen tussen beleidsterreinen om goede hulp te kunnen bieden. Gemeenten richten Centra voor Jeugd en Gezin in die voor 1 januari 2012 gereed moeten zijn. Gemeenten ontwikkelen daarnaast gezamenlijk regionale Veiligheidshuizen.

Met als resultaat een Trendskaart en een enten hebben problemen bij het nemen van hun verantwoordelijkheid voor eerstelijnszorg strategische toekomst­ Gemeenten moeten fors bezuinigen door een korting op het gemeentefonds. emeenten organiseren hun lokale verantwoordelijkheden wat soms moeizaam verloopt. agenda voor de regionaal, jeugdzorg. Gemeenten krijgen onvoldoende steun van het onderwijs bij preventie en vroegsignalering.

Strategische agenda nieuwe organisatie

Arbeids­ verhoudingen in de jeugdzorg

Het aantal cliënten en de zwaarte van hun problemen nemen toe De maatschappelijke tolerantie voor gedrag dat afwijkt van de norm en voor veiligheidsincidenten neemt af. (Bezuinigings)maatregelen, zoals rond de AWBZ en onderwijs, verhogen de vraag naar jeugdzorg. Cliënten worden mondiger en eisen vaker zelf hulp op. De leefsituatie van kinderen wordt steeds complexer, zoals door scheidingen, dit leidt tot meer problemen. De sociale cohesie, zoals het verenigingsleven, neemt af; het maatschappelijke vangnet wordt kleiner. Het aanbod van jeugdzorg neemt toe en creëert zijn eigen vraag. Het aantal allochtone kinderen neemt toe, de jeugdzorg bereikt hen minder goed dan autochtone kinderen.

De tweedelijns zorg is steeds diverser en sluit beter aan op de vraag

Strategie

De provincie werkt aan voldoende, snelle en goede zorg

SWOT-analyse jeugd- en opvoed­ ondersteuning

Beleid

Zorgaanbieders nemen aantoonbaar effectieve zorg steeds meer als de norm. Nieuwe vormen van pleegzorg, zoals gezinshuizen en weekendpleeggezinnen, komen beschikbaar. Ambulante hulp vervangt een gedeelte van de dure residentiële zorg. De residentiële zorg kent steeds meer kleine groepen en gezinshuizen. De capaciteit van gesloten jeugdzorg is toegenomen. Zorgaanbieders betrekken cliënten meer bij het zorg- en hulpaanbod. Zorgaanbieders zijn meer en beter aanspreekbaar op de resultaten van de door hen geleverde zorg.

De tweedelijnszorg kent nog steeds problemen

Wat zijn trends en factoren

Wachtlijsten zijn afgenomen (er worden meer kinderen geholpen), maar ze zijn nog niet weg. Jeugdzorg is nog steeds erg aanbodgericht en sluit nog onvoldoende aan op de behoefte van kinderen. Zorginstellingen hebben volgens cliënten minder gezag waardoor cliënten minder snel advies aannemen.

op het gebied van Alle partijen in de sector delen de uitgangspunten voor jeugdzorg

de jeugdzorg in Noord-Holland?

Kinderen hebben recht op een onbezorgde jeugd (Verklaring van de Rechten van het kind). Partijen signaleren problemen vaak laat, terwijl lichte hulpverlening erger kan voorkomen. De indicatiestelling hindert soms de hulpverlening. Kinderen moeten zoveel mogelijk opgroeien in een gezin(sachtige omgeving), hulp moet hierbij aansluiten.

Alle partijen willen ‘één kind, één plan’, maar slagen er nog onvoldoende in dit samen te realiseren

Gemeenten

Sector

Gemeenten krijgen straks de regie over de hele jeugdzorg en hebben hier zorgen over Gemeenten vrezen een groot aantal nieuwe taken zonder de volledige bijbehorende financiering. Gemeenten voelen zich kwalitatief en kwantitatief onvoldoende toegerust op hun nieuwe taken. Stedelijke gemeenten hebben te maken met andere problematiek dan landelijke gemeenten.

De evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg stelt dat de jeugdzorg en de toegang ertoe versnipperd is. De afbakening van gemeentelijke en provinciale taken (lichte en zware zorg) is niet duidelijk. Regelgeving en financieringsvraagstukken belemmeren de samenwerking tussen partijen in de sector. De sector formaliseert de samenwerking door convenanten af te sluiten. Binnen de sector ontbreekt een feitelijk overzicht van vraag, aanbod en effectiviteit van zorg. Jeugdzorgprofessionals gebruiken de ruimere mogelijkheden om gegevens uit te wisselen onvoldoende.

De nazorg voor kinderen die uit de jeugdzorg komen is onvoldoende Bureau Jeugdzorg (BJZ) Noord-Holland boekt successen maar heeft ook aandachtspunten

BJZ werkt meer regionaal, met één loket waar het hele aanbod voor iedereen te vinden is. BJZ richt zich meer op zijn kerntaken en verwijst voor eerstelijnszorg naar gemeentelijke instellingen. Het beroep op het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling blijft onvoorspelbaar en neemt toe. Indicatiestelling door BJZ mag globaler.

Wat zijn onze thema’s?

Cliënten houden soms dure jeugdzorgplekken bezet, omdat (goede) hulp na de jeugdzorg ontbreekt. Kinderen in de jeugdzorg gaan na hun 18e naar de volwassenenhulpverlening, maar ‘passen’ daar nog niet.

Bureau Jeugdzorg

Wie zijn onze klanten? Deze kaart geeft een overzicht van trends en factoren op het gebied van jeugdzorg in Noord-Holland die relevant zijn bij het nadenken over een gezamenlijke toekomstagenda. De trends zijn uitgedacht door

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Professionalisering

Toekomst van jeugd in Groningen

Toekomst van de jeugdzorg in NoordHolland

Aanbod

SWOT-analyse jeugd- en opvoed­ ondersteuning

Beleid Strategische agenda nieuwe organisatie

Arbeids­ verhoudingen in de jeugdzorg

SWOT-kaart welzijnsorganisaties & jeugd- en opvoedondersteuning

Vraag

Diensten Welzijnsorganisaties zijn bekend in en met de wijk, ze zien daardoor de problemen van jeugd en hun ouders. De diensten van welzijnsorganisaties sluiten aan bij de vraag van jeugd en hun ouders. Welzijnsorganisaties hebben een samenhangend aanbod van preventieve, lichte en zwaardere interventies. Welzijnsorganisaties bieden laagdrempelige ondersteuning in de eigen leefomgeving, geen klinische hulp. Welzijnsorganisaties richten zich op het versterken van de eigen kracht van jeugd, hun ouders en hun netwerk. Welzijnsorganisaties zijn zonder doorverwijzing te benaderen.

Strategie

Sterktes

Kansen

SWOT-analyse Samenwerking Welzijnsorganisaties zijn partner in Centra voor Jeugd en Gezin, zorgadviesteams en brede scholen. jeugd- en opvoed­ Welzijnsorganisaties werken veel samen met vrijwilligerscentrales en vrijwilligers. Welzijnsorganisaties werken samen met partijen die zich eveneens inzetten voor jeugd en ouders. ondersteuning

Samenwerking

Steeds meer gemeenten bieden jeugd en ouders een samenhangend on Door de transitie van jeugdzorg zoeken gemeenten naar (nieuwe) partij

Maatschappij

Als aanbieder van diensten hebben welzijnsorganisaties een duurzame relatie met gemeenten. Welzijnsorganisaties zijn, met hun lokale netwerk, een schakel tussen burgers en ondersteunende organisaties.

Personeel & organisatie

In opdracht van de MOgroep. Welzijnsorganisaties beschikken over voldoende en gekwalificeerd personeel.

Met als resultaat een denkhulp die leden van de MOgroep helpt bij het bepalen Diensten van hun marktpositie. Diensten blijken effectief in de praktijk, maar dit wordt niet aangetoond in wetenschappelijk onderzoek.

Wat zijn sterktes en zwaktes van en kansen en bedreigingen voor welzijnsorganisaties die zich bezighouden met jeugden opvoedondersteuning?

Welzijnsorganisaties slagen er niet in de kosten en de maatschappelijke baten van hun werk te kwantificeren. Welzijnsorganisaties hebben weinig budget voor modernisering en innovatie van hun diensten. Welzijnsorganisaties hebben moeite snel en flexibel in te spelen op veranderingen in de markt.

Zwaktes

Personeel & organisatie Welzijnsorganisaties hebben medewerkers die soms weinig veranderingsbereid zijn. Welzijnsorganisaties hebben weinig middelen om te investeren in professionalisering van medewerkers. Welzijnsorganisaties missen kennis en kunde op het gebied van commercie, zakelijke bedrijfsvoering en ict. Welzijnsorganisaties zijn voor een groot deel financieel afhankelijk van gemeenten. Welzijnsorganisaties zijn soms verkokerd en kunnen hiërarchisch of bureaucratisch werken.

Wat zijn onze thema’s?

De maatschappelijke weerstand groeit tegen het problematiseren en me Onder invloed van discussies over normen en waarden, wordt opvoeden Opvoeden wordt steeds meer gezien als taak van ouders, ondersteund d De politiek wil de eigen verantwoordelijkheid, eigen kracht en sociale ne

Vraag

Ouders en gemeenten vragen bij jeugd- en opvoedproblemen eerder om Nieuwe, particuliere aanbieders spelen in op de toenemende vraag naa Grote jeugdzorgaanbieders, GGD en GGZ gaan ook welzijnsdiensten biede Gemeenten kopen (bij voorkeur) één totaalpakket in bij één partij met e De vraag naar beschikbare effectief bewezen (preventieve) interventies,

Samenwerking

Samenwerking Welzijnsorganisaties zijn lokaal georiënteerd en werken niet regionaal. Welzijnsorganisaties zijn relatief klein waardoor grote partijen hen niet zien als serieuze samenwerkingspartner. Welzijnsorganisaties profileren zich onvoldoende als een partij die er toe doet voor burgers en maatschappij.

Het aantal jeugdigen met een indicatie voor jeugdzorg neemt toe. Ouders vinden het steeds normaler om ondersteuning te vragen bij het De mogelijkheden voor e-ondersteuning en de digitale vaardigheden va Veel (kleine) gemeenten hebben behoefte aan een partner die kennis h Gemeenten krijgen door bundeling van geldstromen een prikkel om te i

Wie zijn onze klanten?

Bedreigingen

Bezuinigingen bij gemeenten zetten de vaak duurzame relatie met welz Gemeenten kunnen uit gemak dezelfde jeugdzorgaanbieders contracter Gemeenten kunnen bestaande contracten met welzijnsorganisaties verr (Kleine) gemeenten organiseren jeugd- en opvoedondersteuning op reg Welzijnsorganisaties en gemeenten hebben een verschillende visie op u

Maatschappij

Het aantal potentiële werknemers daalt door vergrijzing en ontgroening De Nederlandse regering bezuinigt, ook op jeugd- en opvoedondersteun De roep om (positieve) kosten-batenanalyses van publieke investeringen De roep om straf en repressie neemt toe en welzijnswerk wordt een ‘link

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie Toekomst van jeugd in Groningen

Professionalisering Toekomst van de jeugdzorg in NoordHolland

Aanbod

SWOT-analyse jeugd- en opvoed­ ondersteuning

Beleid Strategische agenda nieuwe organisatie

Arbeids­ verhoudingen in de jeugdzorg

Strategie Strategische agenda nieuwe organisatie In opdracht van het Nederlands Centrum Jeugdgezondheidszorg (destijds in oprichting). Met als resultaat een uitgebreide veldraadpleging over de agenda van het NCJ.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie Toekomst van jeugd in Groningen

Professionalisering Toekomst van de jeugdzorg in NoordHolland

Aanbod

SWOT-analyse jeugd- en opvoed­ ondersteuning

Beleid Strategische agenda nieuwe organisatie

Arbeids­ verhoudingen in de jeugdzorg

Strategie Arbeidsverhoudingen in de jeugdzorg In opdracht van FCB. Met als resultaat een gedeelde visie van werk­ gevers en werknemers over arbeidsverhoudingen in de jeugdzorg.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


model 1 huidige situatie

Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Professionalisering Beroepscode en tuchtrecht in de jeugdzorg

Toelichting

Juridisch Goed functionerend verenigingstuchtrecht maakt zwaarder wettelijk tuchtrecht overbodig.

(Beroeps)codes vormen een leidraad voor professioneel handelen. Beroepscodes, bijvoorbeeld opgesteld door beroepsverenigingen, worden gebruikt voor de invulling van tuchtrecht en de interpretatie van wettelijke tuchtnormen, zoals die onder de Wet BIG.

Professioneel Het primaat ligt bij de beroepsgroep waardoor beroepscode en verenigingstuchtrecht actueel blijven. Professionals hechten waarde aan dit model van autonomie, vertrouwen en professionalisering. Een prominente rol voor beroepsverenigingen is goed voor de identiteit van de beroepsgroepen.

Tuchtrecht Tuchtrecht heeft tot doel de kwaliteit van het beroepsmatig handelen in de jeugdzorg te bevorderen en te toetsen aan een code en/of tuchtnorm. Dit kan via tuchtrecht van beroepsverenigingen (verenigingstuchtrecht) en/of via wettelijk tuchtrecht. Professionals in de jeugdzorg kunnen via het klacht-, tucht-, civiel- en strafrecht worden aangeklaagd. Samenloop (simultane procedures) komt voor in elk model.

voor

Professionalisering

Beroepscode en tuchtrecht in de Wet BIG jeugdzorg denkwerk zijn: 1) focus Behalve met specifieke beroepscodes en tuchtrecht

en andere rechtsvormen ing gelaten); 2) het htrecht die gelden voor ugdzorg, vallend onder de het streven om zinnig en aanname dat de huidige el dekkend zijn voor alle zorg.

Beleid

Richtlijnen in de jeugdzorg

(Beroeps)codes

zicht van de argumenten huidige situatie voor het - en/of sector)codes en g. Deze kaart maakt deel uit arten waarop verschilrgumenten voor en tegen -)codes en tuchtrecht in de Het is aan de lezer om de t van een weging te voortijdens denksessies met beroepsverenigingen en et gebied van beroepscodes n perspectief is primair dat dank aan alle deelnemers

Aanbod

hebben professionals in de jeugdzorg die een BIG-beroep uitoefenen te maken met registratie in het BIG-register, de BIG-tuchtnormen en het BIGtuchtrecht. De Wet BIG (Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg) staat los van het model op deze kaart en kan altijd samenloop veroorzaken.

In opdracht van NIP en NVO. Met als resultaat de opties voor het organiseren van beroepscode en tuchtrecht Organisatievorm beargumenteerd in kaart.

Economisch Handhaven van het huidig model voorkomt het maken van kosten voor het opzetten van iets nieuws.

Praktisch In het huidige model zijn geen nieuwe registers of organisaties nodig.

Wat zijn de argumenten voor en tegen het huidige model voor de organisatie van (beroeps)codes en tuchtrecht in de jeugdzorg?

Juridisch De meeste professionals zijn niet geregistreerd en vallen niet onder verenigingstuchtrecht. Eén klacht kan leiden tot samenloop waarbij verschillende sancties worden opgelegd. De beroepscodes worden beleefd als een smallere toetsingsmaat dan een wettelijke tuchtnorm. De samenwerking tussen beroepsverenigingen is vrijblijvend. De uiterste sanctie in dit model - verwijdering uit de vereniging en het beroepsregister - voorkomt niet dat professionals in de sector jeugdzorg kunnen blijven werken.

ren, al dan niet in samenwerking, beroepscodes en tuchtrecht in de jeugdzorg. renigingen leggen prioriteit bij de beroepen en niet bij de jeugdzorg als sector.

Registratie

atie is een taak van de beroepsverenigingen of daartoe bestemde stichtingen. Professionals kunnen zich op vrijwillige basis registreren. Beroepsregistratie bindt professionals in de jeugdzorg aan een beroepscode.

Professioneel

omschrijving huidige situatie

Tuchtrecht en beroepscode zijn generiek en beroepsgericht en niet functie- of sectorgericht. Dit model is gebaseerd op vertrouwen in het tanende zelfkritisch vermogen van beroepsgroepen. Alleen leden bepalen de inhoud van het tuchtrecht, terwijl dit geldt voor alle geregistreerden.

Code

tegen

Beroepsverenigingen formuleren beroepscodes. odes van de beroepsverenigingen zijn richtsnoer voor beroepsmatig handelen.

Dit model is duur (kost geld en tijd) in geval van samenloop.

Tuchtrecht

Wat zijn onze thema’s?

Tuchtrecht is verenigingstuchtrecht van de beroepsverenigingen. enigingstuchtrecht is gebaseerd op de beroepscode van de beroepsvereniging.

Economisch

Praktisch

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?

De diverse registraties, beroepscodes en tuchtrechtregimes scheppen verwarring voor alle betrokkenen. Klagers weten niet waar ze aan toe zijn met verschillende loketten, procedures en sancties. Dit model voldoet niet aan de maatschappelijke hang naar streng straffen en genoegdoening.


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Professionalisering Beroepscode en tuchtrecht in de jeugdzorg

Aanbod

Beleid

Richtlijnen in de jeugdzorg

Signalering

Hulpverleners niet bij vermoe doordat zij onv welke situatie

Diagnostiek

Hulpverleners kindermishand kennen de instr hebben onvold en gevolgen va

Interventie

Het behandela is te klein en sl individuele situ

Communicatie

Hulpverleners m om met ouders (vermoedens v

Professionalisering Richtlijnen in de jeugdzorg In opdracht van de Richtlijn Adviescommissie Jeugdzorg. Met als resultaat 15 knelpuntenanalyses voor evidence based richtlijnen in de jeugdzorg.

Wat zijn onze thema’s?

Wat zijn in de jeugdzorg knelpunten op het gebied van kindermishandeling en op welke vragen moet een richtlijn antwoord geven?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s? Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Strategie Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp

Professionalisering Definities en cijfers over pleegzorg

Aanbod

Aanbod van jeugd- en opvoedhulp in Nederland

Beleid

Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Specialistische jeugdzorg

AANBOD Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidzorg Inzicht en overzicht in de jeugdgezondheidszorg In opdracht van ActiZ. Met als resultaat een Kaartenboek vol feiten, cijfer­s, kosten en baten en uitleg over zorgfinanciering.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s? Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Strategie Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp

Professionalisering Definities en cijfers over pleegzorg

Aanbod

Aanbod van jeugd- en opvoedhulp in Nederland

Beleid

Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Specialistische jeugdzorg

AANBOD Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp In opdracht van Jeugdzorg Nederland. Met als resultaat een communicatie-instrument; een overzicht van de diensten van jeugd- en opvoedhulp.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s? Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Strategie Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp

Professionalisering Definities en cijfers over pleegzorg

Aanbod

Aanbod van jeugd- en opvoedhulp in Nederland

Beleid

Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Specialistische jeugdzorg

AANBOD Definities en cijfers over pleegzorg In opdracht van Pleegzorg Nederland. Met als resultaat een communicatie-instrument; een overzicht van definities, vormen en relevante cijfers.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Professionalisering

Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp

Definities en cijfers over pleegzorg

Aanbod van jeugd- en opvoedhulp in Nederland

Beleid

Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Specialistische jeugdzorg

Waar zitten de aanbieders van Jeugd & Opvoedhulp ...

AANBOD Aanbod van jeugden opvoedhulp in Nederland

Aanbod

Toelichting

Groningen

... en welke zorgvormen bieden zij?

In opdracht van Jeugdzorg Nederland.

Friesland

Drenthe

Ambulant

Noord-Holland

Flevoland Overijssel

Stadsregio Amsterdam

Dagbehandeling

Met als resultaat alle aanbieder­s van jeugd- en opvoedhulp, per regio, in kaart.

Pleegzorg

Zuid-Holland Stadsregio Rotterdam

Residentieel

JeugdzorgPlus

Zeeland

Justitiële jeugdinrichting

in opdracht van:

Wat zijn onze thema’s?

Gelderland

Utrecht Stadsgewest Haaglanden

Noord-Brabant

Limburg

gemaakt door:

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?

© 2012


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Aanbod

Professionalisering

Beleid

Onderwijsopvangvoorzieningen Rotterdam (OOVR) Diensten van Definities en Aanbod van Activiteiten en Specialistische aanbieders van cijfers over jeugd- en resultaten van jeugdzorg jeugd- en Wij opvoedpleegzorg opvoedhulp in onderwijsopvang­ vangen leerlingen van het voortgezet onderwijs tijdelijk op en geven ze les voorzieningen Wij hulp helpen leerlingen die overbelast zijn, gedragsproblemen hebben, overlast veroorzaken of thuis zitten.Nederland Perspectief voor leerlingen

Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Wij stellen vast welke problemen leerlingen hebben en welke opvangvoorziening het beste bij hen past. Wij bieden leerlingen een intensief individueel onderwijsprogramma dat past bij hun niveau en leerjaar. Wij verzorgen programma’s tot veertig uur per week bestaande uit school, trainingen, sport en andere activiteiten. Wij zorgen dat leerlingen terugkeren naar hun eigen school, overstappen naar een andere school, of kunnen werken.

Wat doen de onderwijsopvangvoorzieningen?

Leerlingen vallen niet uit; zij halen een diploma en vinden een ba Leerlingen kunnen zonder extra achterstanden weer verder op hu Leerlingen hebben weer zelfvertrouwen en vertonen minder prob

Welke voordelen bieden de onderwijsopvangvoorzieningen?

Wij helpen leerlingen

AANBOD Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Steun voor ouders, herstel van de sfeer op scholen

Wij analyseren met leerlingen hun gedragsproblemen. Wij geven leerlingen intensieve, persoonlijke begeleiding. Wij trainen leerlingen in hoe ze moeten omgaan met zichzelf en met anderen. Wij versterken het zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van leerlingen. Wij begeleiden leerlingen bij het ontwikkelen van een gezond dagritme. Wij motiveren leerlingen om weer onderwijs of een werktraject te volgen en ondersteunen ze hierbij. Wij bieden nazorg als de leerling de onderwijsopvangvoorziening heeft verlaten.

Ouders hebben (hersteld) vertrouwen in de toekomst van hun kin Scholen en ouders kunnen beter omgaan met lastig gedrag van h Klasgenoten ondervinden geen hinder van leerlingen die overlas

Wat is het verhaal van de Onderwijsopvangvoorzieningen Rotterdam?

Wij ondersteunen ouders Wij betrekken ouders bij de ontwikkeling van hun kind en spreken hen aan op hun verantwoordelijkheden. Wij ondersteunen ouders als hun problemen de schoolprestaties van hun kind belemmeren. Wij herstellen waar mogelijk de verstoorde relatie tussen ouder en kind. Wij helpen scholen en andere organisaties

Resultaat voor Rotterdam en regio

Het aantal thuiszitters en vroegtijdig schoolverlaters neemt af. Talent gaat niet verloren voor school en arbeidsmarkt. De samenleving bespaart toekomstige kosten, zoals van hulpverl

Wij herstellen de verstoorde relatie tussen school en een terugkerende leerling. Wij ondersteunen scholen bij de terugkeer van leerlingen in het regulier onderwijs. Wij geven scholen gereedschappen om beter om te gaan met leerlingen die probleemgedrag vertonen. Wij werken samen met scholen, speciaal onderwijs, jeugdzorg en vrijetijdsorganisaties.

Welke resultaten boeken de onderwijsopvangvoorzieningen?

In opdracht van Koers VO.

Het aantal opgevangen leerlingen stijgt gestaag... Aantal opgevangen leerlingen per schooljaar.

...de meeste leerlingen blijven in het onderwijs... Verdeling leerlingen na opvang.

aantal leerlingen 300

Met als resultaat een communicat­ie-instrument; een overzicht van het werk van Koers VO.

6%

2007

49%

Aantal eindexamenleerlingen en hun resultaat.

verhuisd

verhuisd

detentie

detentie

overig onderwijs

overig onderwijs

2008

cluster

36%

18%

ROC

25%

...examenleeringen presteren naar behoren...

23%

1 1

2010-2011

80

voortgezet onderwijs

60

250

38%

2009 9%

verhuisd

verhuisd

detentie

detentie

overig onderwijs

overig onderwijs

2010

9%

cluster 4

52%

ROC

26%

2009-2010

40

cluster 4 ROC

18%

voortgezet onderwijs

voortgezet onderwijs

20

2008-2009

200 12

0

Beoordeling van de onderwijsopva leerlingen, ouders en scholen. schooljaar

100

cluster ROC

voortgezet onderwijs

procenten

...en leerlingen, ouders en

05-06 06-07 07-08 08-09 09-10

Bron: Samenwerkingsverband Koers VO

10-11

schooljaar

voortgezet onderwijs overig onderwijs

ROC/mbo detentie

speciaal onderwijs verhuisd

Bron: Onderwijs Opvangvoorzieningen Rotterdam - Het voortraject onder de loep (2010)

0

17

2010 geslaagd

2011 gezakt

eindexamenjaar

deelcertificaat

Bron: Jaarverslagen OOVR

0

5 leerlingen

gemaakt door:

in opdracht van:

Wie zijn onze klanten?

7

8

ouders

Bronnen: Deelnemertevredenheid OOVR Meting Deelnemertevredenheid OOVR Meting schooljaar

Deze Informatiekaart is tot stand gekomen tijdens twee denksessies met medewerkers en bestuurders die betrokken zijn bij de onderwijsopvangvoorzieningen van Samenwerkingsverband Koers VO. Met dank aan alle deelnemers voor hun denkwerk.

Wat zijn onze thema’s?

6

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Cijfers, kosten & baten van de jeugdgezondheidszorg

Diensten van aanbieders van jeugd- en opvoedhulp

Professionalisering Definities en cijfers over pleegzorg

Aanbod

Aanbod van jeugd- en opvoedhulp in Nederland

Beleid

Activiteiten en resultaten van onderwijsopvang­ voorzieningen

Specialistische jeugdzorg

Argumentenkaart specialistische jeugdzorg Specialistische jeugdzorg maakt maatschappelijke problemen beheersbaarder De doelgroep veroorzaakt maatschappelijke problemen als criminaliteit en overlast in de openbare ruimte. De doelgroep heeft veel sociale problemen als armoede, huiselijk geweld, schooluitval en schulden. Specialistische jeugdzorg begeleidt kinderen en gezinnen en voorkomt zo stapeling en verergering van problemen. Specialistische jeugdzorg vergroot de veiligheid van cliënten bijvoorbeeld in geval van seksueel misbruik.

aanbod

Sociaal

Sociaal

Specialistische jeugdzorg verstoort de rust in gemeenten Specialistische jeugdzorg heeft een aanzuigende werking op mensen

Specialistische jeugdzorg past niet bij de werkwijze van gemeenten Specialistische jeugdzorg vergroot de zeggenschap van gemeenten Specialistische jeugdzorg maakt gemeenten aanspreekpunt en eindverantwoordelijk voor alle jeugdhulp. Specialistische jeugdzorg vergroot de zeggenschap en daarmee het aanzien van B en W, raad en ambtenaren. Specialistische jeugdzorg geeft gemeenten inspraak op (aanpalende) onderwerpen waar zij niet over gaan.

Specialistische jeugdzorg

Politiekbestuurlijk

Gemeenten laten met specialistische jeugdzorg zien dat zij een professionele organisatie zijn

Politiekbestuurlijk

Wat zijn voor gemeenten argumenten voor en tegen het aanbieden van specialistische jeugdzorg?

Gemeenten die goede specialistische jeugdzorg bieden, tonen zich betrouwbaar, adequaat en zakelijk. Gemeenten die specialistische jeugdzorg bieden, laten zien dat de jeugdzorg bij hen in goede handen is.

Specialistische jeugdzorg helpt gemeenten hun werk beter te doen In opdracht van de William Specialistische jeugdzorg biedt gemeenten inzicht in specifieke problemen en behoeften van inwoners. versterkt ander gemeentebeleid, bijvoorbeeld rond veiligheid en re-integratie. Schrikker Groep. Specialistische jeugdzorg Gemeenten kunnen specialistische jeugdzorg inzetten voor andere decentralisaties.

Gemeenten werken bij voorkeur met één aanbieder, specialistische je Gemeenten bieden relatief eenvoudige zorg en zijn niet bekend met c Gemeenten maken bij voorkeur beleid voor alle inwoners in plaats va De effecten van (beleid rond) specialistische jeugdzorg zijn moeilijk m Veel gemeenten zijn te klein om zelfstandig specialistische jeugdzorg op

Specialistische jeugdzorg is een politiek risico

Gemeenten die specialistische jeugdzorg aanbieden, erkennen de prob Politici moeten zich verantwoorden maar hebben weinig kans te score

Specialistische jeugdzorg zorgt voor extra werk voor gemeenten

Het ontbreekt gemeenten aan kennis van de problemen en zorgbehoe Specialistische jeugdzorg vereist afstemming en afspraken met andere

Gemeenten kunnen met specialistische jeugdzorg het principe van ‘één gezin, één plan’ bieden aan inwoners.

Met als resultaat een Gemeenten kunnen zich met specialistische jeugdzorg presenteren als een sociale plek waar iedereen meetelt. Specialistische jeugdzorg biedt gemeenten werkgelegenheid, bijvoorbeeld bij aanbieders en de gemeente. Argumenten­kaart specialisMet specialistische jeugdzorg verbreden gemeenten het dienstenaanbod voor hun inwoners. tische jeugdzorg vanuit het Complexe problemen vragen om specialistische zorg perspectief van gemeenten, De complexiteit van problemen rond beperkingen vereist specialistische kennis, kunde en interventies. Cliënten hebben levenslang, in meer of mindere mate, zorg nodig op vrijwel alle domeinen van het leven. een Informatiekaart die Mensen die ook werken met de doelgroep, zoals hulpverleners en leraren, kunnen specialisten raadplegen. inzicht geeft in het cliëntenSpecialistische jeugdzorg is financieel gunstig bestand van de WSG en een Het maatwerk van specialistische jeugdzorg is kosteneffectiever dan reguliere jeugdzorg. Specialistische jeugdzorg voorkomt maatschappelijke kosten door problemen te voorkomen. kaart die laat zien waaruit Specialistische jeugdzorg voorkomt maatschappelijke kosten door problemen vroegtijdig aan te pakken. het dienstenaanbod van Gemeenten hebben de plicht specialistische jeugdzorg te bieden gemeenten kan bestaan. Vanuit de Wmo en het VN-kindrechtenverdrag bestaat recht op zorg en steun voor mensen met beperkingen.

Specialistische jeugdzorg medicaliseert en stigmatiseert

Gemeenten kunnen zich met specialistische jeugdzorg profileren als een gunstige woonplaats

Specialistische jeugdzorg stigmatiseert en problematiseert terwijl gem

voor

tegen

Zorginhoudelijk

Zorginhoudelijk

Een aparte organisatie voor specialistische jeugdzorg belemmert de c Een aparte organisatie voor specialistische jeugdzorg belemmert de fl

Specialistische jeugdzorg is niet nodig

De reguliere jeugdzorg heeft ook ervaring met cliënten met een licht v In gemeenten waar de reguliere jeugdzorg effectief functioneert, is sp Veel gemeenten zijn te klein om de benodigde specialistische voorzien

Financieel Financieel

Juridisch

Juridisch

Gemeenten worden in de nieuwe Wet op de jeugdzorg verplicht jeugdzorg te bieden, dus ook specialistische. Gemeenten voorkomen rechtsongelijkheid door net als andere gemeenten specialistische jeugdzorg te bieden. Gemeenten hebben als overheid de (morele) plicht te zorgen voor inwoners die dit nodig hebben.

Wat zijn onze thema’s?

Een aparte organisatie voor specialistische jeugdzorg is een extra hi

Deze Argumentenkaart geeft, vanuit het perspectief van gemeenten, een overzicht van argumenten voor en tegen het aanbieden van specialistische jeugdzorg. Deze kaart gaat uit van het politieke voornemen gemeenten

Specialistische jeugdzorg kost geld

Specialistische jeugdzorg is duurder dan reguliere jeugdzorg en welzij Het aanbod van specialistische jeugdzorg schept vraag, zorg die word Gemeenten geven al veel geld uit aan de relatief kleine doelgroep van

Gemeenten creëren met specialistische jeugdzorg rechtsongelijkheid

Inwoners worden ongelijk behandeld omdat eenduidige criteria voor t Inwoners worden ongelijk behandeld als de ene gemeente wel en de and

Onder specialistische jeugdzorg worden zorg en ondersteuning verstaan voor kinderen en/of ouders met verstandelijke en/of lichamelijke beperkingen en handicaps die ernstige opvoed- en opgroeiproblemen hebben, die zij zelf niet kunnen oplossen.

Wie zijn onze klanten?

Op de achterzijde van deze Argumentenkaart staan, ter illustratie, cijfers en feiten over de cliënten van de William Schrikker Groep. Op de achterzijde staat eveneens een overzicht van diensten die gemeenten zouden kunnen bieden in het kader van specialistische

Meer weten?


Wat zijn onze thema’s?

Strategie

Professionalisering

Aanbod

Beleid Harmonisatie van regio’s na de transitie jeugdzorg

Feiten en cijfers over de jeugdzorg in Zeeland

beleid Harmonisatie van regio’s na de transitie jeugdzorg In opdracht van het Ministeri­e van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met als resultaat een kaart die toont met welke regio’s Zaltbommelse kinderen te maken kunnen krijgen. En een Argumentenkaart met daarop alle argumenten voor en tegen harmonisatie.

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


V

a

Provinciale Staten. Rijk: over besteding doeluitkeringen en inzet incidentele wachtlijstmiddelen.

Strategie Wat zijn onze thema’s? De 13 Zeeuwse gemeenten

beleid

V

Preventief jeugdbeleid en maatschappelijke ondersteuning, ook van jeugdigen. Zorgen voor openbare geestelijke gezondheidszorg (WMO). Zorgen voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang (WMO). Zorgen voor verslavingszorg. Zorgen voor de bestrijding van huiselijk geweld. Zorgen voor specifieke jeugdvoorzieningen zoals kinderopvang, peuterspeelzaalwerk, sociaal-cultureel werk, jeugdwerk. Zorgen voor algemene voorzieningen (die ook van belang zijn voor jeugdigen), zoals maatschappelijke opvang, sport, cultuur.

B

Subsidies verstrekken aan of diensten inkopen van uitvoerende instellingen. Gesubsidieerde instellingen aanspreken via de subsidierelatie. Deelname in de gemeenschappelijke regeling GGD.

T

Uitvoering van de jeugdgezondheidszorg aan 0-19 jarigen: consultatiebureaus en jeugdartsen. De lokale educatieve agenda vaststellen (onderwijs, VVE). Informatie bieden over opvoeden en opgroeien, problemen met jeugd en jongeren vroegtijdig signaleren, lichte pedagogische hulp bieden, toegang en toeleiding bieden tot het lokale hulpaanbod en coördinatie van zorg op lokaal niveau. Realiseren van centra voor jeugd en gezin. Zorgen dat er Zorg Advies Teams in het onderwijs zijn.

D Gezamenlijk doel: basisinfrastructuur voor preventief jeugdbeleid realiseren. Feiten en cijfers over de jeugdzorg in GGD, thuiszorgorganisaties, algemeen maatschappelijk Uitvoerende instellingen: a G werk, maatschappelijke opvang, verslavingszorg. Zeeland

Professionalisering

Aanbod

Beleid Harmonisatie van regio’s na de transitie jeugdzorg

B

Geen.

T

Geestelijke gezondheidszorg aan jeugdi Zorg aan jeugdigen met lichte verstand bieden (ism AZZ).

D

Nvt

Nvt en GaFeiten

cijfers over de

Zorgverzekeraars & AWBZ. Gvjeugdzorg in

Zorgverzekeraars. V aZeeland

Raad voor de Kind uiTVoerenDe oVerheDen

V

Nvt

B

De kinderrechter vragen in te grijpen vi

T

Onderzoek in verband met een bescher en bij strafzaken waar minderjarigen bi Taken rond adoptie, het afstand doen v

D

Nvt

Ga

Nvt

Gv

Nvt

Verschillen per gemeente.

Gv

Het rijk: doeluitkering jeugdgezondheidszorg en gemeentefonds, waaronder doeluitkeringen voor WMO. Provincie: Gerichte incidentele subsidies om het beroep op jeugdzorg zoveel mogelijk te voorkomen.

In opdracht van de Provincie De gemeenteraad. a Zeeland. Rijk en provincie: financiële en inhoudelijke verantwoording over subsidies. V Met als resultaat de cijfers en feiten op een rij als basis voor beleid in Zeeland. Task Force Jeugd V

Nvt

B

Adviseren aan provincie en lokaal bestuur.

T

De basisinfrastructuur voor preventief jeugdbeleid (centra voor jeugd en gezin, zorg advies teams) in Zeeland inrichten voor eind 2009.

D

Nvt

Ga

Nvt

Gv

Nvt

Va

De Task Force Jeugd is een bestuurlijk samenwerkingsverband tussen gemeente en provincie.

Wat zijn onze thema’s?

Inspectie Jeugdzorg

Welke AFSPRAKEN gelden bij partijen die betrokken zijn bij de JEUGDZORG in Zeeland?

Wie zijn onze klanten?

samenwerkinGsVerBanDen

V

a

De Inspectie Jeugdzorg: houdt toezicht. Het rijk: als onderdeel van het Minister

Centrum voor Jeugd V

Nvt

B

Geen.

T

Uitvoering Jeugdgezondheidszorg (con Uitvoering WMO-functies: informatie & licht pedagogische hulp. Preventieve zorg (maatschappelijk werk coördineren. De schakel vormen met BJZ. De schakel vormen met de Zorg- en Adv

D

Nvt

Ga

Nvt

Gv

De gemeente: brede doeluitkering jeug

Va

De gemeente: via de verantwoording o

Meer weten?


Wie zijn onze klanten?

Provincie Zeeland

Wat vinden onze klanten?

Wat zijn onze thema’s?

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?


Wat vinden onze klanten?

Flip Dronkers,

‘Als je met vele, verschillende partner­ organisaties in korte tijd een gezamenlijke, concrete en inspirerende focus wil krijge­n, hoe een complex maatschappelijk- of comple­x zorgvraagstuk te lijf wil gaan, dan moet je Hans Derks, Derks management bv De Argumentenfabriek hebben! De kracht zit in hun methodiek én de wijze waarop die wordt toegepast!’

programmamanager richtlijnen jeugdzorg

Thea Roelofs, bestuurslid Jeugdzorg Nederland

‘De Argumentenfabriek heeft voor ons een kaart gemaakt over de voors en tegens van specialistische jeugdzorg. Een helder overzicht dat ons helpt in gesprek met gemeenten en beleidsmakers. De weg erheen was echter net zo zinvol. De denk­sessies over het onderwerp met voor- en tegenstanders uit het veld scherpten onze gedachte­n maar ook die van onze partners uit dat veld.’

‘Door de gestructureerde werkwijze luisteren deelnemers naar elkaar en worde­n verschille­n herkend als waardevol en aanvullend en wordt stilgestaan bij prioriteite­n als dat nodi­g is. ’

Marjan Broertjes, directeur Expertise­centrum WIlliam Schrikker Groep

Denis Koets, plaatsvervangend directeur NVO

Wat zijn onze thema’s?

‘De kaartenmakers van De Argumentenfabriek dachten goed mee, en gezamenlijk leerden we van eerdere ervaringen. Dat leverde telkens mooiere inhoudelijk­e en relevante knelpunten­ kaarten op. En die hadde­n we nodig om als basis te dienen voor de ontwikkelin­g van 15 richtlijnen in de jeugdzorg. Die ontwikkeli­ng is nu in volle gang, zie www.richtlijnenjeugdzorg.nl.’

Wie zijn onze klanten?

‘De Argumentenfabriek weet op doeltreffende wijze en met respect voor ieders inbreng een vraagstuk of een dilemma in korte tijd tot de essentie af te pellen en kernachtig te formuleren vanuit en voor de klant.’

Meer weten?


meer weten? Wat zijn onze thema’s?

Wat is De Argumentenfabriek? De Argumentenfabriek is een onafhankelijk analysebedrijf dat organisaties helpt helder na te denken voor goede en snelle resultaten. We doen dit door het begeleiden van denksessies waarin we de vraagstukken waar onze klanten mee worstelen helder en overzichtelijk in kaart brengen.

Neem contact op met: De Argumentenfabriek

Het leuke van het visualiseren van complexe vraagstukken is dat het mensen dwingt tot gestructureerd nadenken. Met onze kaarten kunnen mensen betere beslissingen nemen. Onze klanten gebruiken onze kaarten voor het vastleggen, delen en communiceren van informatie.

Maaike de Vries Chef Zorg T: 020 - 412 4001 M: 06 - 183 66 575 E: maaike@argumentenfabriek.nl

De Denkacademie is onze trainingentak. Tijdens de trainingen van de Denkacademie leren onze klanten zelf helder na te denken, gebruikmakend van het visuele denkgereedschap van de fabriek.

Wat zijn onze thema’s?

www.argumentenfabriek.nl Twitter: @fabriekstweet

Wie zijn onze klanten?

Meer weten?

Jeugdzorgnieuwsbrief