Page 49

Linkerpagina Een van de gerenoveerde galerijflats in de Leeuwardense wijk Bilgaard.

een hogere eindkwaliteit. Geen geringe ambitie dus. Het consortium met daarin KAW uit Groningen, Bouwgroep Dijkstra Draisma, KUUB en Ekwadraat won de selectie. Hun voorstel voor wat zij het ‘Wijkbedrijf’ noemden draait om de participatie van bewoners in onder andere het onderhoud om zo kosten te besparen. Het bespaarde geld wordt op andere plekken in de wijk geïnvesteerd. Basisprincipe voor het Wijkbedrijf is dat bewoners zelf hun wijk verbeteren, met behulp van coördinatie en het gebruik van reguliere geldstromen. Eenmalige investeringen in het vastgoed worden zo omgebogen tot geldstromen die in de wijk circuleren en deze ook op de lange termijn ondersteunen. Door de bewoners het werk zelf te laten doen hebben zij betaald ‘vrijwilligerswerk’. Tegelijkertijd wordt er groot onderhoud gepleegd aan zowel de woningen als het publieke groen, en wordt de energiezuinigheid van de woningen vergroot. In de tijd moet het Wijkbedrijf steeds meer taken naar zich toe kunnen trekken. Zo zijn er in Bilgaard plannen om kachels voor de verwarming van de twee flatgebouwen te bouwen. Hierin worden houtpellets, gemaakt van snoeiafval uit het naastliggende Leeuwarderbos, gestookt. Deze alternatieve energieopwekking (er zijn ook zonnepanelen geplaatst) is goedkoper dan de reguliere opwekking. Het geld dat hiermee bespaard wordt, vloeit niet direct naar de bewoners zelf, maar wordt gebruikt om extra investeringen in de wijk te doen. Tenslotte sturen zorgpartijen bewoners via het Wijkbedrijf aan om kleine sociale taken te verrichten.

Eenmalige investeringen worden omgebogen tot geldstromen die in de wijk circuleren van bewoners niet alleen economisch was, maar ook sociaal-maatschappelijk; mensen krijgen zo de verantwoordelijkheid voor hun eigen leefomgeving. Voor de langdurig werklozen in de wijk is het ook een vorm van rehabilitatie, omdat het zorgt voor een dagelijks ritme met betaald werk waarmee het zelfbeeld wordt verbeterd. Buurtcontacten worden gelegd en bewoners krijgen een beter beeld van bovenwijkse instanties. Voor KAW betekent het Wijkbedrijf ook een goede voet aan de grond in een wijk waar veel renovatiewerkzaamheden zijn, zodat de opdrachtenportefeuille groeit. Leefbaarheid wordt zo een dienstverleningsconcept dat ook commercieel rendabel kan zijn.

Omschakeling

Het begintraject voor de vorming van het Wijkbedrijf verliep volgens Tankink niet vlekkeloos. Bij zowel de betrokken instanties als de bewoners was er onwennigheid. Bij de woningcorporatie en de gemeente moest een omschakeling komen in het denken dat mensen niet zelfredzaam zouden zijn. Terwijl de bewoners vanuit overheidswege jarenlang ‘gepamperd’ waren. Het is dan wennen dat onderhoudswerk, zoals schilderen en snoeien, net zo goed door bewoners gedaan kan worden, voor ongeveer dezelfde kosten, maar in een ander tijdsbestek. Bewoners reageerden op hun beurt in eerste instantie argwanend jegens het initiatief. De bestaande wijkvereniging Bilgaard was weliswaar meteen positief, Leefbaarheid maar de bewoners zelf waren nog erg Projectleider Marcel Tankink van KAW terughoudend. In de communicatie is legt uit dat het motief voor het betrekken hier op ingespeeld door via persoonlijk

contact vertrouwen te winnen. KUUB, dat advies en begeleiding geeft bij particuliere woningbouwprojecten en -renovaties, heeft hierbij een belangrijke rol gespeeld. Het gebrekkige animo onder bewoners aan het begin van het proces viel ook Jacobien de Goede van KUUB op. Gaandeweg het traject nam de animo echter snel toe dankzij informatiebijeenkomsten waarop echt naar de bewoners geluisterd werd, en via een modelwoning een grote keuzevrijheid werd aangeboden. Hierdoor ontstond positivisme en konden bewoners zich persoonlijk positioneren in het proces. Vooral de benaderbaarheid van het Wijkbedrijf bleek volgens De Goede van doorslaggevend belang. Hiervoor heeft het Wijkbedrijf een bewonerscoach uit Leeuwarden in de arm genomen, de eerste echte Wijkbedrijfbaan. De bewonerscoach is elke dag in de wijk aanwezig en is het eerste aanspreekpunt voor de bewoners.

Toekomst Nu Wijkbedrijf Bilgaard als pilot los komt – het staat nu bijvoorbeeld op het punt contracten af te sluiten met WoonFriesland – is KAW bezig met het opzetten van drie andere Wijkbedrijven van gelijke aard, maar met een andere uitwerking. Op de vraag of Bilgaard niet een soort blauwdruk voor andere Wijkbedrijven kan worden, antwoordt Marcel Tankink dat dit lastig gaat. Dit omdat elke wijk zijn eigen problematiek, vraag en samenstelling kent. Volgens Jacobien de Goede zal er meer energie in een goede voorbereiding gestopt moeten worden. Eerst aandacht voor de bewoners en dan aan de slag. In het geval van Bilgaard moest er in stevig tempo gestart worden met het groot onderhoud, waardoor het betrekken van de bewoners dreigde onder te sneeuwen. Het heeft veel energie gekost om dat alsnog goed te organiseren. Maar de basisprincipes van het anders inzetten van geldstromen door de inzet van bewoners uit de wijk en het vrijspelen van budget door alternatieve energie-/warmteopwekking staan als een huis. — architectenweb — 49

Architectenweb magazine #8  

Architectenweb magazine is een Nederlands vakblad over architectuur. In iedere editie van het magazine wordt een actueel thema uitgediept. I...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you