Page 60

Symbiose

tussen mens en omgeving

Omgevingspsychologie onderzoekt hoe de fysieke omgeving mensen beïnvloedt (en vice versa) en tracht dit om te zetten in bruikbaar advies voor ontwerpers. Het is een brede discipline die laveert tussen theorie en praktijk. Omgevingspsycholoog Susanne Colenberg licht in een interview haar vak toe en geeft voorbeelden voor toepassing. — tekst Aldo Trim Het beruchte Sick Building Syndrome lijkt op zijn retour. Studies hiernaar hebben geleid tot meer kennis van het effect van gebouwontwerp op het menselijk welzijn; zo is ons besef vergroot dat naast fysieke ook psychologische factoren verantwoordelijk zijn hiervoor. Sinds de jaren ‘70 en ‘80 en vooral de laatste tien tot vijftien jaar is er vergrote aandacht voor ‘de mens centraal’ en het belang van ‘plekken maken’, aangestuurd door een interesse in de relatie tussen menselijk handelen en de gebouwde omgeving. Maar al in de jaren ’50 beschreven psychologen als Leon Festinger en sociale wetenschappers als Roger Barker hoe sociale omgangsvormen en gedragspatronen gerelateerd zijn aan de menselijke leefomgeving. Wetenschappelijke deelterreinen die samenkomen in omgevingspsychologie zijn onder andere sociale en cognitieve psychologie, neuropsychologie, biologie, geneeskunde en economie. Ook moet de omgevingpsycholoog enige kennis heb60 — architectenweb

ben van het ontwerpproces. Susanne Colenberg heeft zich als omgevingspsycholoog gespecialiseerd in interieurarchitectuur en geeft advies voor een goede afstemming tussen mens en omgeving. Daarnaast probeert zij meer bekendheid

van haar vak te kweken door kennisdeling via cursussen en lezingen. Colenberg bespeurt over het algemeen nog te weinig aandacht voor het menselijke gevoel in architectuur, waar het vaker draait om ruimtelijke, esthetische en technische aspecten. Zij is voorstander van meer aandacht voor gedragswetenschappen in de opleiding van (interieur)architecten. Architecten hoeven volgens haar geen omgevingspsychologen te worden, maar zouden wel wat meer basiskennis kunnen gebruiken om, net als bij constructies en klimaathuishouding, vooruit te kunnen denken. Andersom zou er bij omgevingspsychologen meer begrip moeten zijn voor de complexiteit van opgaven waar architecten en opdrachtgevers mee te maken hebben.

Voor- en nametingen ‘Gevoel’ is in gebouwontwerp vaak een lastig onderwerp tijdens onderhandelingen en verliest het al gauw als het om economische factoren gaat. Volgens Colenberg zijn keiharde cijfers meestal moeilijk op tafel te leggen. Maar wel degelijk is er te verwijzen naar onderzoek dat is gedaan naar het effect van een goed interieur op bijvoorbeeld ziekteverzuim, werknemerstevredenheid, arbeidsproductiviteit, verloop, genezing en imago. Indirect is er zo

Architectenweb magazine #7  

Architectenweb magazine is een Nederlands vakblad over architectuur. In iedere editie van het magazine wordt een actueel thema uitgediept. I...

Advertisement